aretaeus.de-causis-et-signis-acutorum-morborum-lib-1 2.6
ἐντέροισι γίγνεται μὲν φλεγμονὴ , ὀδύνην ὀλεθρίην ἐμποιοῦσα . θνήσκουσι γὰρ μυρίοι στρόφοισι καρτεροῖσι · ἐγγίγνεται δὲ καὶ πνεῦμα ψυχρὸν , ἀργὸν , οὔτε κάτω περῆσαι Ῥηΐδιον οὔτε ἄνω ἀνελθέμεναι · μίμνει δὲ ἐπιπολὺ ἑλισσόμενον ἐν ὀλίγῃσι τῶν ἄνω ἑλίξεσι · τοὔνεκεν καὶ τὸ πάθος ἐπίκλησιν ἔσχεν εἵλεόν . κἢν πρὸς τοῖς στρόφοις δὲ καὶ πίεσις καὶ μάλθαξις τῶν ἐντέρων ἔῃ , καὶ πουλὺ τὸ ὑπογάστριον ὑπερίσχῃ , χορδαψὸς τὸ τοιοῦτόν ἐστι οὔνομα · ἕψησις μὲν γὰρ ἡ μάλθαξις · χορδὴ δὲ ἐντέρων ἐπώνυμον . καὶ γὰρ καὶ ἐπιχορδί δα τὸ μεσεντέριον ἐκίκλησκον οἱ πρόσθεν , τά τε μεσηγὺ νεῦρα καὶ τὰ ἀγγεῖα καὶ τοὺς ὑμένας τοὺς ἀνοχῆας τῶν ἐντέρων . αἰτίη τοῦ εἱλεοῦ συνεχὴς μὲν διαφθορὴ σιτίων πολλῶν τε καὶ ποικίλων καὶ οὐ ξυνηθέων , καὶ ἄλλη ἐπʼ ἄλλῃ ἀπεψίη , μάλιστα δʼ ἐπὶ τοῖσι εἱλεώδεσι , ὁκοῖόν τι μελὰν σηπίης . οὐκ ἀδόκητος δὲ πληγὴ , ἢ ψύξις , ἢ ψυχροποσίη ἐφʼ ἱδρῶτι , ἄδην ἢ χανδόν · καὶ οἷσι δὲ ἔντερον ἐς τὸν ὄσχεον ξὺν κόπρῳ κατέβη , καὶ οὐκ ἀνώσθη ἐς τὴν κοιλίην , ἀλλʼ ἀνελήφθηβίῃ , τουτέοισι ἔθος ἐπιφλεγμαίνειν τὰ κάτω ἔντερα . ξύνηθες δὲ τὸ πάθος παιδίοισι , οἷσίπερ ἂν καὶ ἀπεψίη ᾖ , καὶ τὸ βλάβος διαδιδράσκουσι μᾶλλον διά τε τὸ ἔθος καὶ τὴν ὑγρότητα τῶν ἐντέρων · ὀλισθηρὰ γάρ · γέροντες δὲ οὐ μάλα μὲν πάσχουσι , περιγίγνονται δὲ ἥκιστα . ὥρη θέρεος τίκτει μᾶλλον ἦρος , φθινόπωρον δὲ χειμῶνος , ἀμφοῖν δὲ ἐπὶ μᾶλλον θέρος . πολλοὶ μὲν οὖν ἐπὶ τούτοισι στρόφοισι θνήσκουσι αὐτίκα · μετεξετέροισι δὲ καὶ πῦον ἐγγίγνεται , καὶ αὖθις μελανθὲν τότε τὸ ἔντερον καὶ διασαπὲν ἐξέπεσε , καὶ οὕτως ἐξέλιπον . ξύνεστι δὲ αὐτέοισι , εἰ μὲν ἐπιεικὴς εἱλεὸς εἴη , πόνος ἑλισσόμενος , στομάχου πλάδος , ἔκλυσις , μαλακίη , ἐρεύξιες κεναὶ καὶ οὐδὲν ὠφελοῦσαι , κοιλίη ὑποβορβορίζουσα φύσῃσι , ὁδοιπορίη μεσφὶ ἕδρης , διέξοδοι δὲ ἀτελέες . ἢν δὲ ἐπίτασιν ἴσχῃ ὁ εἱλεὸς , πάντων ἄνω ἡ φορὴ , πνευμάτων , φλέγματος , χολῆς . ἐμοῦσι γοῦν τάδε · ἔξωχροι , ψυχροὶτὸ πᾶν σκῆνος · πόνος πουλὺς , ἀναπνοὴ κακὴ , διψαλέοι · ἢν δὲ καὶ θνήσκειν μέλλωσι , ἱδρὼς ψυχρὸς , δυσουρίη , ἕδρη ἀπολελημμένη , ὡς μηδὲ ἰσχνὸν ἔλασμα διελάσαι · κόπρων ἔμετοι , ὥνθρωποι ἄφωνοι , σφυγμοὶ πρόσθεν μὲν ἀραιοὶ , σμικροί · πρὸ θανάτου δὲ σμικρότατοι , καὶ πυκνότατοι καὶ ἐκλείποντες . τάδε μὲν οὖν τοῖσι λεπτοῖσι ἐντέροισι ξυμπίπτει . ἀτὰρ καὶ κώλῳ τὰ αὐτὰ πάθεα γίγνεται , καὶ τὰ ξυνόντα ὅμοια , καὶ ἡ αὐτὴ συμφορή . τουτέων δὲ μετεξέτεροι διαδιδράσκ ουσί κοτε , ἢν πῦον ἐγγένηται τῷ κώλῳ . αἰτίη δὲ τὸ βάθος τὸ σαρκοειδὲς τοῦ ἐντέρου . πόνος δὲ ἰσχνὸς μὲν , ἠδὲ ὀξὺς ἐπὶ τοῖσι λεπτοῖσι ἐντέροισι , πλάτος δὲ καὶ βάρος ἴσχων ἐπὶ τῷ κώλῳ . διαΐσσει δὲ ὁ πόνος , ἄλλοτε μὲν ἐπὶ τῇσι πλευρῇσι , εὖτε φαντασί η ἐγγίγνεται πλευρίτιδος · καὶ γὰρ καὶ πυρεταίνουσι οἵδε · ἄλλοτε δὲ ὑπὸ τῇσι νοθῇσι ἐνθάδε καὶ ἔνθα , ὡς δοκέειν τὴν ὀδύνην ἥπατος ἢ σπληνὸς ἔμμεναι · αὖθίς κοτε ἐν τοῖσι κενεῶσι , πολλὸν γὰρ τὸ κῶλον καὶ πάντη ἕλικας ποιεύμενον · μετεξετέροισι δὲ καὶ ἐς τὸ ἱερὸν ὀστέον ἐρείδει , καὶ ἐς μηροὺς , καὶ διδύμων κρεμαστῆρας . ἐπὶ δὲ τοῖσι κωλικοῖσι ἔμετοι πλεῦνες κενοὶ , τὰ δὲ ἐμεύμενα λεπτὰ , χολώδεα , ἐλαιοει δέα . ἔστι δὲ ὁ ἐντεῦθεν κίνδυνος τοσόνδε ἀσινέστερος , ὁκόσον καὶ τὸ κῶλον τῶν λεπτῶν ἐντέρων σαρκοει δέστερον καὶ παχύτερον καὶ ἀνεξικα κώτερον .
Lemmas: ἔντερον γίγνομαι μέν φλεγμονή , ὀδύνη ὀλέθριος ἐμποιέω . θνῄσκω γάρ μυρίος στρόφος καρτερός · ἐγγίγνομαι δέ καί πνεῦμα ψυχρός , ἀργός , οὔτε κάτω περάω ῥᾴδιος οὔτε ἄνω ἀνέρχομαι · μίμνω δέ ἐπιπολύ ἑλίσσω ἐν ὀλίγος ὁ ἄνω ἕλιξις · ἕνεκα καί ὁ πάθος ἐπίκλησις ἔχω εἴλω . ἐάν πρός ὁ στρόφος δέ καί πίεσις καί μάλθαξις ὁ ἔντερον εἰμί , καί πολύς ὁ ὑπογάστριον ὑπερίσχω , χορδαψός ὁ τοιοῦτος εἰμί ὄνομα · ἕψησις μέν γάρ ὁ μάλθαξις · χορδή δέ ἔντερον ἐπώνυμος . καί γάρ καί ἐπιχορδίς δα ὁ μεσεντέριον κικλήσκω ὁ πρόσθεν , ὁ τε μεσηγύ νεῦρον καί ὁ ἀγγεῖον καί ὁ ὑμήν ὁ ἀνοχεύς ὁ ἔντερον . αἰτία ὁ εἰλεός συνεχής μέν διαφθορά σιτίον πολύς τε καί ποικίλος καί οὐ συνηθέω , καί ἄλλος ἐπί ἄλλος ἀπεψία , μάλα δέ ἐπί ὁ εἰλεώδης , ὁποῖος τις μελής σηπία . οὐ ἀδόκητος δέ πληγή , ἤ ψῦξις , ἤ ψυχροποσία ἐπί ἱδρώς , ἅδην ἤ χανδόν · καί ὅς δέ ἔντερον εἰς ὁ ὄσχεος σύν κόπρος καταβαίνω , καί οὐ ἀνωθέω εἰς ὁ κοιλία , ἀλλά ἀνελήφθηβιη , οὗτος ἔθος ἐπιφλεγμαίνω ὁ κάτω ἔντερον . συνηθέω δέ ὁ πάθος παιδίον , ὅς ἄν καί ἀπεψία εἰμί , καί ὁ βλάβος διαδιδράσκω μάλα διά τε ὁ ἔθος καί ὁ ὑγρότης ὁ ἔντερον · ὀλισθηρός γάρ · γέρων δέ οὐ μάλα μέν πάσχω , περιγίγνομαι δέ ἦκα . ὥρα θέρος τίκτω μάλα ἔαρ , φθινόπωρον δέ χειμών , ἄμφω δέ ἐπί μάλα θέρος . πολύς μέν οὖν ἐπί οὗτος στρόφος θνῄσκω αὐτίκα · μετεξέτεροι δέ καί πυός ἐγγίγνομαι , καί αὖθις μελαίνω τότε ὁ ἔντερον καί διασήπομαι ἐκπίπτω , καί οὕτως ἐκλείπω . σύνειμι δέ αύ̓τεος , εἰ μέν ἐπιεικής εἰλεός εἰμί , πόνος ἑλίσσω , στόμαχος πλάδος , ἔκλυσις , μαλακία , ἔρευξις κενός καί οὐδείς ὠφελέω , κοιλία ὑποβορβορίζω φῦσα , ὁδοιπορία μεσφὶ ἕδρα , διέξοδος δέ ἀτελής . ἐάν δέ ἐπίτασις ἴσχω ὁ εἰλεός , πᾶς ἄνω ὁ φορά , πνεῦμα , φλέγμα , χολή . ἐμέω γοῦν ὅδε · ἔξωχρος , ψυχρότο πᾶς σκῆνος · πόνος πολύς , ἀναπνοή κακός , διψαλέος · ἐάν δέ καί θνῄσκω μέλλω , ἱδρώς ψυχρός , δυσουρία , ἕδρα ἀπολαμβάνω , ὡς μηδέ ἰσχνός ἔλασμα διελαύνω · κόπρος ἔμετος , ἄνθρωπος ἄφωνος , σφυγμός πρόσθεν μέν ἀραιός , μικρός · πρό θάνατος δέ μικρός , καί πυκνός καί ἐκλείπω . ὅδε μέν οὖν ὁ λεπτός ἔντερον συμπίπτω . ἀτάρ καί κῶλον ὁ αὐτός πάθος γίγνομαι , καί ὁ σύνειμι ὅμοιος , καί ὁ αὐτός συμφορά . οὗτος δέ μετεξέτεροι διαδιδράσκω ουσί ποτέ , ἐάν πυός ἐγγίγνομαι ὁ κῶλον . αἰτία δέ ὁ βάθος ὁ σαρκοειδής ὁ ἔντερον . πόνος δέ ἰσχνός μέν , ἠδέ ὀξύς ἐπί ὁ λεπτός ἔντερον , πλάτος δέ καί βάρος ἴσχω ἐπί ὁ κῶλον . διαίσσω δέ ὁ πόνος , ἄλλοτε μέν ἐπί ὁ πλευρά , εὖτε φάντασις η̅ ἐγγίγνομαι πλευρῖτις · καί γάρ καί πυρεταίνω ὅδε · ἄλλοτε δέ ὑπό ὁ νοθῇσι ἐνθάδε καί ἔνθα , ὡς δοκέω ὁ ὀδύνη ἧπαρ ἤ σπλήν εἰμί · αὖθις ποτέ ἐν ὁ κενεών , πολύς γάρ ὁ κῶλον καί πάντῃ ἕλιξ ποιέω · μετεξέτεροι δέ καί εἰς ὁ ἱερός ὀστέον ἐρείδω , καί εἰς μηρός , καί δίδυμος κρεμαστήρ . ἐπί δέ ὁ κωλικός ἔμετος πολύς κενός , ὁ δέ ἐμέω λεπτός , χολώδης , ἐλαιουι δέος . εἰμί δέ ὁ ἐντεῦθεν κίνδυνος τοσόσδε ἀσινής , ὁπόσος καί ὁ κῶλον ὁ λεπτός ἔντερον σαρκοω δέρω καί παχύς καί ἀνεξιξ κῶος .