aretaeus.de-causis-et-signis-acutorum-morborum-lib-1 1.10
ὑπὸ τῇσι πλευρῇσι καὶ τῇ Ῥάχει καὶ τῷ ἔνδον θώρηκι ἄχρι κλειδῶν ὑμὴν λεπτὸς κραταιὸς ὑπέστρωται , τοῖσι ὀστέοισι προσπεφυκὼς , ὑπεζωκὼς τοὔνομα . ὧδε ἐπὴν φλεγμονὴ γένηται , πῦρ ξὺν βηχὶ καὶ πτυάλοισι ποικίλοισι , πλευρῖτις τὸ πάθος καλέεται . χρὴ δὲ ταῦτα ἀλλήλοισι ξυνωδὰ καὶ ξύμπνοα ἔμμεναι , ἀπὸ μιῆς αἰτίης ξύμπαντα · ὁκόσα γὰρ τουτέων σποράδην ἄλλο ὑπʼ ἄλλης αἰτίης γίγνεται , κἢν τὰ πάντα ἅμα ἐπιφοιτήσῃ , οὐ καλέεται πλευρῖτις · ξύνεστι δὲ πόνος ὀξὺς κληϊδέων , πῦρ δριμὺ , κατάκλισις ἐπὶ μὲν τὴν φλεγμαίνουσαν πλευρὴν εὔφορος · ἐν ἕδρῃ γὰρ ἵζει τῇ ἑωυτέου ὁ ὑμήν · εἰς τὸ ἐπέκεινα δὲ ἐπώδυνος · ὑπὸ γὰρ τοῦ ἄχθεος καὶ τῆς φλεγμον ῆς καὶ τῆς ἐξαρτήσιος ἀποτέταται ἡ ὀδύνη ἄχρι τῆς ἁπάσης ξυναφίης τοῦ ὑμένος ἐς ὤμους καὶ κληΐδας , μετεξετέροισι δὲ καὶ ἐς νῶτα καὶ ἐς ὠμοπλάτην . νωτιαίην τὴν δὲ πλευρῖτιν ἐκάλεον οἱ πρόσθεν . παρέπεται δὲ δύσπνοια , ἀγρυπνίη , ἀποσιτίη , μήλων ἐρύθημα φαιδρὸν , βὴξ ξηρὴ , πτύελα μόλις ἀναγόμενα , φλέγμα ἢ χολῶδες , ἢ δίαιμον κατακορέως , ἢ ὑπόξανθον · καὶ τάδε τάξιν οὐκ ἴσχοντα , ἄλλοτε δὲ ἄλλα ἐπιφοιτέοντα καὶ ἀπογιγνόμενα · κάκιον δὲ ἁπάντων , ἢν τὸ δίαιμον ἐκλείπῃ , γίγνονται δὲ παράληροι · ἔστι δʼ ὅτε καὶ κωματώδεες , καὶ ἐν τῇ καταφορῇ παράφοροι . ἢν μὲν οὖν ἐς κακὸν τρέπηται ἡ νοῦσος , πάντων ἐπὶ τὸ κάκιον ἐπιδιδόντων , ἐντὸς ἑβδόμης οἵδε θνήσκουσι ἐς συγκοπὴν ἐμπεσόντες . ἢν δὲ ἀπὸ τῆς δευτέρας ἑβδομάδος ἡ ἀρχὴ τῆς ἀναγωγῆς τῶν πτυέλων γίγνηται καὶ τῶν ξυντεινόντων κακῶν , ἐς τὴν τεσσαρεσκαιδεκάτην θνήσκουσι . ἔσθʼ ὅπη δὲ μεσηγὺ τουτέου τοῦ χρόνου ἐς πνεύμονα πάντων ξύνδοσις γίγνεται . ἕλκει γὰρ πνεύμων ἐς ἑωυτὸν , καὶ μανὸς καὶ θερμὸς ἐὼν , καὶ ἐς ὁλκὴν τῶν πέλας κινεύμενος , εὖτε ἀθρόον ἀπεπνίγη ὥνθρωπος , μεταστάσι τοῦ πάθεος . ἢν δὲ ταύτην ὑπερέλθῃ ὁ νοσέων , καὶ ἐντὸς εἰκοστῆς μὴ ἀποθνήσκῃ , ἔμπυος γίγνεται . τάδε μὲν οὖν , ἢν ἐς κακὸν ἐπιδιδῷ . ἢν δὲ ἐπὶ τὸ ἀγαθὸν τράπηται , αἱμορραγίη διὰ Ῥινῶν λάβρως , εὖτε ἀθρόον λύεται ἡ νοῦσος · ἕπεται καὶ ὕπνος καὶ ἀναγωγὴ φλεγμάτων , ἔπειτα δὲ χολωδέων λεπτῶν , ἐπὶ δὲ μᾶλλον λεπτοτέρων , αὖθις δὲ διαίμων , παχέων , σαρκοειδέων . κἢν ἐπὶ τῶν διαίμων παλινδρομέῃ μὲν ἡ χολὴ , ἐπʼ αὐτῇ δὲ φλέγμα , ἀσφαλὴς ἡ ἀποκατάστασις · καὶ τάδε , ἢν ἀπὸ τρίτης ἡμέρης ἄρχηται , καὶ Ῥηϊδίως ἀναβήσσουσι , λεῖα , ὁμαλὰ , ὑγρὰ , 〈 οὐ 〉 στρογγύλα . ἐς ἑβδόμην γὰρ καθίστανται , εὖτε καὶ κοιλίης ἐκταραχθείσης χολωδέων , ἀναπνοῆς κατάστασις , γνώμη εὐσταθὴς , πυρετοὶ ἐνδιδόντες , εὔσιτοι · ἢν δὲ ἀπὸ τῆς δευτέρης ἑβδομάδος τάδε ἄρξηται , ἐς τὴν τεσσαρεσκαιδεκάτην καθίστανται . ἢν δὲ μὴ , εἰς ἐμπύημα τρέπεται , εὖτε Ῥίγεα ἐνδείκνυται , πόνοι νυγματώδεες , ἀνακαθίγνυσθαι θέλουσι , ἀναπνοὴ κακίων · δέος τότε μᾶλλον μὴ πνεύμων ἀθρόον τὸ πῦον ἑλκύσας ἀποπνίξῃ τὸν ἄνθρωπον , τὰ πρῶτα καὶ τὰ μείζω διαφυγόντα κακά . ἢν δὲ ἐς τὸ μεσηγὺ τῶν πλευρέων Ῥέψῃ , καὶ διαστήσῃ τάσδε , καὶ κορυφὴν ἐς τὸ ἔξω προβάληται , ἢ ἐς ἔντερον ἐνραγῇ , τὰ πολλὰ περιγίγνεται ὁ ἄνθρωπος . φέρει δὲ τὴν νοῦσον , ὥρη μὲν , χειμὼν μάλιστα πάντων , δεύτερον φθινόπωρον , ἦρ δὲ ἧσσον , ἢν μή κοτε ψυχρὸν γίγνοιτο · θέρος δὲ ἥκιστα . ἡλικίη , πρῶτον τῶν ἄλλων πάσχουσι γέροντες , οἳ καὶ μᾶλλον ἑτέρων τὸ πάθος διαδιδράσκουσι . οὔτε γὰρ μεγάλη ἂν γίγνοιτο φλεγμονὴ ἐν ξηρῷ τῷ σκήνεϊ , οὔτε ἐς πνεύμονα ἡ μετάστασις . ψυχρότερος γὰρ ἢ ἐπὶ ἄλλης ἡλικίης , καὶ ἀναπνοὴ σμικρὴ , καὶ ἡ ὁλκὴ ἁπάντων ὀλίγη . νέοι δὲ καὶ οἱ ἐπὶ ἀκμῆς , οὐ μάλα μὲν πάσχουσι , ἀτὰρ οὐδὲ μάλα περιγίγνονται · οὐ γὰρ ἂν πάθοιεν ἐπὶ σμικρῇ αἰτίῃ οὐδὲ σμικρὴν φλεγμονήν · ἐπὶ δὲ τοῖσι μεγάλοισι μείζων ὁ κίνδυνος . παῖδες ἥκιστα νοσέουσι πλευρῖτιν · ἀτὰρ καὶ ἧσσον θνήσκουσι . τά τε γὰρ σώματα μανὰ , καὶ τὰ ὑγρὰ εὔροα , καὶ πολλὴ ἡ διαπνοὴ καὶ ἀποφορή . ὅθεν οὐδὲ μεγάλη ξυνίσταται φλεγμονή · ἥδε τῆς ἡλικίης εὐτυχίη ἐν τῷδε τῷ πάθεϊ .
Lemmas: ὑπό ὁ πλευρά καί ὁ ῥάχις καί ὁ ἔνδον θώραξ ἄχρι κλείς ὑμήν λεπτός κραταιός ὑποστόρνυμι , ὁ ὀστέον προσφύω , ὑποζώννυμι ὄνομα . ὧδε ἐπήν φλεγμονή γίγνομαι , πῦρ σύν βήξ καί πτ́υαλον ποικίλος , πλευρῖτις ὁ πάθος καλέω . χρή δέ οὗτος ἀλλήλων συνωδός καί σύμπνοος εἰμί , ἀπό εἷς αἰτία σύμπας · ὁπόσος γάρ οὗτος σποράδην ἄλλος ὑπό ἄλλος αἰτία γίγνομαι , ἐάν ὁ πᾶς ἅμα ἐπιφοιτάω , οὐ καλέω πλευρῖτις · σύνειμι δέ πόνος ὀξύς κλήϊδη , πῦρ δριμύς , κατάκλισις ἐπί μέν ὁ φλεγμαίνω πλευρά εὔφορος · ἐν ἕδρα γάρ ἵζω ὁ ἑωύτου ὁ ὑμήν · εἰς ὁ ἐπέκεινα δέ ἐπώδυνος · ὑπό γάρ ὁ ἄχθος καί ὁ φλεγμός ῆς καί ὁ ἐξάρτησις ἀποτείνω ὁ ὀδύνη ἄχρι ὁ ἅπας συναφίημι ὁ ὑμήν εἰς ὦμος καί κλείς , μετεξέτεροι δέ καί εἰς νῶτον καί εἰς ὠμοπλάτη . νωτιαῖος ὁ δέ πλευρῖτις καλέω ὁ πρόσθεν . παρέπομαι δέ δύσπνοια , ἀγρυπνία , ἀποσιτία , μῆλον ἐρύθημα φαιδρός , βήξ ξηρός , πτύελον μόλις ἀνάγω , φλέγμα ἤ χολώδης , ἤ δίαιμος κατακορής , ἤ ὑπόξανθος · καί ὅδε τάξις οὐ ἴσχω , ἄλλοτε δέ ἄλλος ἐπιφοιτάω καί ἀπογίγνομαι · κακός δέ ἅπας , ἐάν ὁ δίαιμος ἐκλείπω , γίγνομαι δέ παράληρος · εἰμί δέ ὅτε καί κωματώδης , καί ἐν ὁ καταφορά παράφορος . ἐάν μέν οὖν εἰς κακός τρέπω ὁ νόσος , πᾶς ἐπί ὁ κακός ἐπιδίδωμι , ἐντός ἕβδομος ὅδε θνῄσκω εἰς συγκοπή ἐμπίπτω . ἐάν δέ ἀπό ὁ δεύτερος ἑβδομάς ὁ ἀρχή ὁ ἀναγωγή ὁ πτύελον γίγνομαι καί ὁ συντείνω κακός , εἰς ὁ τεσσαρεσκαιδέκατος θνῄσκω . εἰμί ὅπῃ δέ μεσηγύ οὗτος ὁ χρόνος εἰς πνεύμων πᾶς σύνδοσις γίγνομαι . ἕλκω γάρ πνεύμων εἰς ἑαυτοῦ , καί μανός καί θερμός εἰμί , καί εἰς ὁλκή ὁ πέλας κινέω , εὖτε ἀθρόος ἀποπνίγω ἄνθρωπος , μετάστασις ὁ πάθος . ἐάν δέ οὗτος ὑπερέρχομαι ὁ νοσέω , καί ἐντός εἰκοστός μή ἀποθνῄσκω , ἔμπυος γίγνομαι . ὅδε μέν οὖν , ἐάν εἰς κακός ἐπιδίδωμι . ἐάν δέ ἐπί ὁ ἀγαθός τρέπω , αἱμορραγία διά ῥίς λάβρος , εὖτε ἀθρόος λύω ὁ νόσος · ἕπομαι καί ὕπνος καί ἀναγωγή φλέγμα , ἔπειτα δέ χολώδης λεπτός , ἐπί δέ μάλα λεπτός , αὖθις δέ δίαιμος , παχύς , σαρκοειδής . ἐάν ἐπί ὁ δίαιμος παλινδρομέω μέν ὁ χολή , ἐπί αὐτός δέ φλέγμα , ἀσφαλής ὁ ἀποκατάστασις · καί ὅδε , ἐάν ἀπό τρίτος ἡμέρα ἄρχω , καί ῥᾴδιος ἀναβήσσω , λεῖος , ὁμαλός , ὑγρός , 〈 οὐ 〉 στρογγύλος . εἰς ἕβδομος γάρ καθίστημι , εὖτε καί κοιλία ἐκταράσσω χολώδης , ἀναπνοή κατάστασις , γνώμη εὐσταθής , πυρετός ἐνδίδωμι , εὔσιτος · ἐάν δέ ἀπό ὁ δεύτερος ἑβδομάς ὅδε ἄρχω , εἰς ὁ τεσσαρεσκαιδέκατος καθίστημι . ἐάν δέ μή , εἰς ἐμπύημα τρέπω , εὖτε ῥῖγος ἐνδείκνυμι , πόνος νυγματώδης , ἀνακαθίγνυμαι ἐθέλω , ἀναπνοή κακός · δέος τότε μάλα μή πνεύμων ἀθρόος ὁ πυός ἕλκω ἀποπνίγω ὁ ἄνθρωπος , ὁ πρῶτος καί ὁ μέγας διαφεύγω κακός . ἐάν δέ εἰς ὁ μεσηγύ ὁ πλευρά ῥέπω , καί διίστημι ὅδε , καί κορυφή εἰς ὁ ἔξω προβάλλω , ἤ εἰς ἔντερον ἐνρήγνυμι , ὁ πολύς περιγίγνομαι ὁ ἄνθρωπος . φέρω δέ ὁ νόσος , ὥρα μέν , χειμών μάλα πᾶς , δεύτερος φθινόπωρον , ἔαρ δέ ἥσσων , ἐάν μή ποτέ ψυχρός γίγνομαι · θέρος δέ ἦκα . ἡλικία , πρῶτος ὁ ἄλλος πάσχω γέρων , ὅς καί μάλα ἕτερος ὁ πάθος διαδιδράσκω . οὔτε γάρ μέγας ἄν γίγνομαι φλεγμονή ἐν ξηρός ὁ σκῆνος , οὔτε εἰς πνεύμων ὁ μετάστασις . ψυχρός γάρ ἤ ἐπί ἄλλος ἡλικία , καί ἀναπνοή μικρός , καί ὁ ὁλκή ἅπας ὀλίγος . νέος δέ καί ὁ ἐπί ἀκμή , οὐ μάλα μέν πάσχω , ἀτάρ οὐδέ μάλα περιγίγνομαι · οὐ γάρ ἄν πάσχω ἐπί μικρός αἰτία οὐδέ μικρός φλεγμονή · ἐπί δέ ὁ μέγας μέγας ὁ κίνδυνος . παῖς ἦκα νοσέω πλευρῖτις · ἀτάρ καί ἥσσων θνῄσκω . ὁ τε γάρ σῶμα μανός , καί ὁ ὑγρός εὔροος , καί πολύς ὁ διαπνοή καί ἀποφορά . ὅθεν οὐδέ μέγας συνίστημι φλεγμονή · ὅδε ὁ ἡλικία εὐτυχία ἐν ὅδε ὁ πάθος .