aretaeus.de-causis-et-signis-acutorum-morborum-lib-1 1.9
ἕλκεα ἐν τοῖσι παρισθμίοισι γίγνεται , τὰ μὲν ξυνήθεα , εὐήθεα καὶ ἀσινέα , τὰ δὲ ξενὰ , λοιμώδεα καὶ κτείνοντα . εὐήθεα μὲν ὁκοῖα καθαρά ἐστι καὶ σμικρὰ καὶ ἀβαθῆ , οὐδὲ ἐπιφλεγμαίνει , καὶ ἀνώδυνα · λοιμώδεα δὲ ὁκόσα πλατέα , κοῖλα , Ῥυπαρὰ , ἐπιπάγῳ λευκῷ , ἢ πελιδνῷ , ἢ μέλανι συνεχόμενα · ἄφθαι τοὔνομα τοῖσι ἕλκεσι . ἢν δὲ καὶ ὁ ἐπίπαγος ἴσχῃ βάθος , ἐσχάρη τὸ πάθος καὶ ἔστι καὶ καλέεται · ἐν κύκλῳ δὲ τῆς ἐσχάρης ἐρύθημα γίγνεται καρτερὸν καὶ φλεγμονὴ καὶ πόνος φλεβῶν , ὡς ἐπʼ ἄνθρακος , καὶ μικρὰ δὲ ἐξανθήματα ἀραιὰ γιγνόμενα , ἔπειτα προσεπιγιγνόμενα συνήφθη τε ἂν καὶ πλατὺ ἕλκος ἐγένετο . κἢν μὲν ἔξω ἐς τὸ στόμα νέμηται , ἐπὶ τὴν κιονίδα ἧκέ τε μὴν , καὶ τὴν ἀπέταμεν , καὶ ἐς τὴν γλῶσσαν ἐσκεδάσθη , καὶ ἐς οὖλα , καὶ ἐς χαλινούς · καὶ ὀδόντες ἐκινήθησαν καὶ ἐμελάνθησαν · καὶ ἐς τὸν τράχηλον ἡ φλεγμονὴ ἐξώκειλε . καὶ οἵδε μὲν οὐ πολυήμεροι θνήσκουσι φλεγμονῇ καὶ πυρετοῖσι , κακωδίῃ καὶ ἀποσιτίῃ . ἢν δὲ ἐς τὸν θώρηκα νέμηται διὰ τῆς ἀρτηρίης , καὶ αὐτῆμαρ ἀπέπνιξε . πνεύμων γὰρ καὶ καρδίη , οὔτε ὀδμῆς τοιῆσδε , οὔτε ἑλκέων , οὔτε ἰχώρων ἀνέχονται , ἀλλὰ βῆχες καὶ δύσπνοιαι γίγνονται . αἰτίη μὲν οὖν τοῦ ἔργου τῶν παρισθμίων , κατάποσις ψυχρῶν , τρηχέων , θερμῶν , ὀξέων , στυφόντων · τάδε γὰρ τὰ μέρεα καὶ θώρηκι εἰς φωνὴν καὶ ἀναπνοὴν , καὶ κοιλίῃ ἐς τροφῆς διαπομπὴν , καὶ στομάχῳ ἐς κατάποσιν διακονέεται . εἰ δὲ καὶ τοῖσι ἔνδον τι συμβαίη πάθος , κοιλίῃ , καὶ στομάχῳ , καὶ θώρηκι , ἐς τὸν ἰσθμὸν καὶ τὰ παρίσθμια καὶ τὰ τῇδε χωρία τοῦ κακοῦ ἡ ἀναφορὴ καὶ ἀπερεύξιες . διὰ τόδε παιδία μάλιστα πάσχει ἄχρις ἥβης · μάλιστα γὰρ παιδία καὶ μέγα καὶ ψυχρὸν ἀναπνέει · πλεῖστον γὰρ τὸ θερμὸν ἐν τουτέοισι · ἀκρατέα δὲ καὶ ἐδωδῆς , καὶ ποικίλων ἐπιθυμία , καὶ ψυχροποσίη · καὶ βοῆσαι μέγα καὶ ἐν ὀργῇ καὶ ἐν παιδιῇ . καὶ κούρῃσι δὲ μέχρι καθάρσιος ἐπιμηνίων τάδε ξυνήθεα . χώρη δὲ τίκτει Αἴγυπτος μάλιστα , καὶ γὰρ ἐς ἀναπνοὴν ἀὴρ ξηρὴ καὶ ἡ ἐδωδὴ ποικίλη . ῥίζαι γὰρ καὶ βοτάναι καὶ λάχανα πολλὰ καὶ σπέρματα δριμέα , καὶ ποτὸν παχὺ , ὕδωρ μὲν ὁ Νεῖλος , δριμὺ δὲ τὸ ἀπὸ τῶν κριθέων τὸ τῶν βρυτέων πόμα . τίκτει δὲ καὶ ἡ Συρίη , μάλιστα κοίλη · ὅθεν Αἰγύπτια καὶ Συριακὰ ἕλκεα τάδε κικλήσκουσι . τρόπος δὲ θανάτου οἴκτιστος · πόνος μὲν δριμὺς καὶ θερμὸς , ὡς ἐπʼ ἄνθρακος , ἀναπνοὴ κακή . ἀναπνέουσι γὰρ ὀδωδὸς σηπεδόνα καρτερήν · τὸ αὐτὸ δὲ πάλιν συντόνως ἐς τὸν θώρηκα ἐμπνέουσι · ἀσηροὶ , ὡς μηδὲ ἑωυτέων τὴν ὀδμὴν ἀνέχεσθαι · ὠχροὶ ἢ πελιδνοὶ τὰ πρόσωπα , πυρετοὶ ὀξέες , δίψος , ὡς ἐκ πυρός , τὸ δὲ ποτὸν οὐ προσίενται , δέεϊ τῶν ἔνθεν πόνων . ἄσσονται γὰρ , ἢν τοῖσι παρισθμίοισι ἐνθλίβωσι , ἢ ἐς τὰς Ῥῖνας ἀνατρέχῃ . καὶ ἢν μὲν κατακέωνται , ἀνακαθίζουσι , ἀνακεκλίσθαι οὐκ ἀνεχόμενοι · ἢν δὲ ἀνακαθίσωσι , ὑπὸ ἀπορίης αὖθις ἀνακλίνονται . τά πολλὰ δὲ ὀρθοστάδην περιΐασι · ἀκρασίῃ γὰρ ἡσυχίης τὴν ἠρεμίην φεύγουσι , πόνῳ πόνον λῦσαι θέλοντες . ἀναπνοὴ εἴσω μεγάλη · ψυχρὸν γὰρ ἠέρα ποθέουσι ἐς ἔμψυξιν · ἔξω δὲ σμικρή . πυρίκαυτα γὰρ ἐόντα τὰ ἕλκεα προσεμπίπραται ὑπὸ θέρμης τῆς ἀναπνοῆς . βράγχος , ἀφωνίη , καὶ τάδε ἐπὶ τὸ κάκιον ἐπείγει , εὖτε ἀθρόον καταπεσόντες εἰς τὴν γῆν ἐξέλιπον .
Lemmas: ἕλκος ἐν ὁ παρίσθμιον γίγνομαι , ὁ μέν συνήθης , εὐήθης καί ἀσινής , ὁ δέ σενός , λοιμώδης καί κτείνω . εὐήθης μέν ὁποῖος καθαρός εἰμί καί μικρός καί ἀβαθής , οὐδέ ἐπιφλεγμαίνω , καί ἀνώδυνος · λοιμώδης δέ ὁπόσος πλατύς , κοῖλος , ῥυπαρός , ἐπίπαγος λευκός , ἤ πελιδνός , ἤ μέλας συνέχω · ἄφθα ὄνομα ὁ ἕλκος . ἐάν δέ καί ὁ ἐπίπαγος ἴσχω βάθος , ἐσχάρα ὁ πάθος καί εἰμί καί καλέω · ἐν κύκλος δέ ὁ ἐσχάρα ἐρύθημα γίγνομαι καρτερός καί φλεγμονή καί πόνος φλέψ , ὡς ἐπί ἄνθραξ , καί μικρός δέ ἐξάνθημα ἀραιός γίγνομαι , ἔπειτα προσεπιγίγνομαι συνάπτω τε ἄν καί πλατύς ἕλκος γίγνομαι . ἐάν μέν ἔξω εἰς ὁ στόμα νέμω , ἐπί ὁ κιονίς ἵημι τε μήν , καί ὁ ἀποτέμνω , καί εἰς ὁ γλῶσσα σκεδάννυμι , καί εἰς οὖλον , καί εἰς χαλινός · καί ὀδούς κινέω καί μελαίνω · καί εἰς ὁ τράχηλος ὁ φλεγμονή ἐξοκέλλω . καί ὅδε μέν οὐ πολυήμερος θνῄσκω φλεγμονή καί πυρετός , κακωδία καί ἀποσιτία . ἐάν δέ εἰς ὁ θώραξ νέμω διά ὁ ἀρτηρία , καί αὐτῆμαρ ἀποπνίγω . πνεύμων γάρ καί καρδία , οὔτε ὀσμή τοιόσδε , οὔτε ἕλκος , οὔτε ἰχώρ ἀνέχω , ἀλλά βήξ καί δύσπνοια γίγνομαι . αἰτία μέν οὖν ὁ ἔργον ὁ παρίσθμιον , κατάποσις ψυχρός , τραχύς , θερμός , ὀξύς , στύφω · ὅδε γάρ ὁ μέρος καί θώραξ εἰς φωνή καί ἀναπνοή , καί κοιλία εἰς τροφή διαπομπή , καί στόμαχος εἰς κατάποσις διακονέω . εἰ δέ καί ὁ ἔνδον τις συμβαίνω πάθος , κοιλία , καί στόμαχος , καί θώραξ , εἰς ὁ ἰσθμός καί ὁ παρίσθμιον καί ὁ τῇδε χωρίον ὁ κακός ὁ ἀναφορά καί ἀπέρευξις . διά ὅδε παιδίον μάλα πάσχω ἄχρι ἥβη · μάλα γάρ παιδίον καί μέγας καί ψυχρός ἀναπνέω · πολύς γάρ ὁ θερμός ἐν οὗτος · ἀκρατής δέ καί ἐδωδή , καί ποικίλος ἐπιθυμία , καί ψυχροποσία · καί βοάω μέγας καί ἐν ὀργή καί ἐν παιδιά . καί κόρη δέ μέχρι κάθαρσις ἐπιμήνιος ὅδε συνήθης . χώρα δέ τίκτω Αἴγυπτος μάλα , καί γάρ εἰς ἀναπνοή ἀήρ ξηρός καί ὁ ἐδωδή ποικίλος . ῥίζα γάρ καί βοτάνη καί λάχανον πολύς καί σπέρμα δριμύς , καί ποτόν παχύς , ὕδωρ μέν ὁ Νεῖλος , δριμύς δέ ὁ ἀπό ὁ κριθή ὁ ὁ βρύτεα πόμα . τίκτω δέ καί ὁ Συρία , μάλα κοῖλος · ὅθεν Αἰγύπτιος καί Συριακός ἕλκος ὅδε κικλήσκω . τρόπος δέ θάνατος οἴκτιστος · πόνος μέν δριμύς καί θερμός , ὡς ἐπί ἄνθραξ , ἀναπνοή κακός . ἀναπνέω γάρ ὄζω σηπεδών καρτερός · ὁ αὐτός δέ πάλιν σύντονος εἰς ὁ θώραξ ἐμπνέω · ἀσηρός , ὡς μηδέ ἑαυτοῦ ὁ ὀσμή ἀνέχω · ὠχρός ἤ πελιδνός ὁ πρόσωπον , πυρετός ὀξύς , δίψος , ὡς ἐκ πῦρ , ὁ δέ ποτός οὐ προσίημι , δέος ὁ ἔνθεν πόνος . ἄζω γάρ , ἐάν ὁ παρίσθμιον ἐνθλίβω , ἤ εἰς ὁ ῥίς ἀνατρέχω . καί ἐάν μέν κατάκειμαι , ἀνακαθίζω , ἀνακλίνω οὐ ἀνέχω · ἐάν δέ ἀνακαθίζω , ὑπό ἀπορία αὖθις ἀνακλίνω . ὁ πολύς δέ ὀρθοστάδην περίειμι · ἀκρασία γάρ ἡσυχία ὁ ἠρεμία φεύγω , πόνος πόνος λύω ἐθέλω . ἀναπνοή εἴσω μέγας · ψυχρός γάρ ἀήρ ποθέω εἰς ἔμψυξις · ἔξω δέ μικρός . πυρίκαυτος γάρ εἰμί ὁ ἕλκος προσεμπιπράω ὑπό θέρμη ὁ ἀναπνοή . βράγχος , ἀφωνία , καί ὅδε ἐπί ὁ κακός ἐπείγω , εὖτε ἀθρόος καταπίπτω εἰς ὁ γῆ ἐκλείπω .