aretaeus.de-causis-et-signis-acutorum-morborum-lib-1 2.4
πῦρ μὲν πάντη καὶ δριμὺ καὶ λεπτὸν , μάλιστα δὲ τὰ εἴσω · ἀναπνοὴ θερμὴ , ὡς ἐκ πυρὸς , ἠέρος ὁλκὴ μεγάλη , ψυχροῦ ἐπιθυμίη , γλώσσης ξηρότης , αὐασμὸς χειλέων καὶ δέρματος , ἄκρεα ψυχρὰ , οὖρα χολόβαφα κατακορέως , ἀγρυπνίη , σφυγμοὶ πυκνοὶ , σμικροὶ , ἔκλυτοι · ὀφθαλμοὶ εὐαγέες , λαμπροὶ , ὑπέρυθροι · προσώπου εὐχροίη . ἢν δὲ ἐπὶ μᾶλλον αὔξῃ τὸ πάθος , μέζω τὰ πάντα καὶ κακίω · σφυγμοὶ σμικρότατοι καὶ πυκνότατοι , πῦρ ξηρότατον καὶ δριμύτατον , γνώμη παράφορος , πάντων ἀγνωσίη , διψώδεες , ψαῦσαι ψυχροῦ ἐπιθυμίη , τοίχου , ἐσθῆτος , ἐδάφεος , ὑγροῦ · χεῖρες ψυχραὶ , θέναρα θερμότατα , ὄνυχες πελιδνοὶ , ἀναπνοὴ πυκινὴ , νοτὶς περὶ μέτωπα καὶ κληΐδας . ἢν δὲ ἐς ἄκρον ξηρότητος καὶ θερμασίης ἥκῃ ἡ φύσις , τὸ μὲν θερμὸν ἐς ψυχρὸν , ὁ δὲ αὐχμὸς ἐς ἐπομβρίην τρέπεται . αἱ γὰρ τῶν πρηγμάτων ἐς τὸ ἔσχατον ἐπιτάσιες εἰς τὴν ἐναντίην μεταβάλλουσι ἰδέην . ἐπὴν οὖν λυθῇ τῆς φύσιος τὰ δεσμὰ , τόδε ἐστὶ ἡ συγκοπὴ , τότε ἱδρὼς ἄσχετος πάντη τοῦ σώματος , ἀναπνοὴ ψυχρὴ , ἀτμὸς ἀνὰ Ῥῖνας πουλὺς , ἄδιψοι , ἐξήρανται γὰρ τά τʼ ἄλλα , ἀτὰρ καὶ τὰ ἄλλα διψαλέα ὄργανα , στόμα , στόμαχος · οὖρα λεπτὰ , ὑδατώδεα · κοιλίη τὰ πολλὰ μὲν ξηρὴ , ἔστι δὲ καὶ οἷσι ὑποφέρει βραχέα χολώδεα , πουλὺς πλάδος , διαρρέει δὲ καὶ τὰ ὀστέα λυόμενα · καὶ ἀπὸ πάντων ὡς ἐν ποταμῷ ἐς τὰ ἔξω ἡ φορή . ψυχῆς κατάστασις , αἴσθησις σύμπασα καθαρὴ , διάνοια λεπτὴ , γνώμη μαντική . προγιγνώσκουσι μὲν οὖν πρώτιστα μὲν ὡυτέοισι τοῦ βίου τὴν μεταλλαγήν · ἔπειτα τοῖσι παρεοῦσι προλέγουσι τὰ αὖθις ἐσόμενα · οἱ δὲ αὐτέους μὲν ἔσθʼ ὅτε καὶ ἀλλοφάσσειν δοκέουσι · τῇ ἀποβάσι δὲ τῶν εἰρημένων θωϋμάζουσι ὥνθρωποι . μετεξέτεροι δὲ καὶ προσλαλέουσι τῶν κατοιχομένων τισὶ , τάχα μὲν παρεόντας ὁρεῦντες αὐτοὶ μοῦνοι , ὑπὸ λεπτῆς καὶ καθαρῆς αἰσθήσιος , τάχα δʼ αὐτῶν τῆς ψυχῆς προγγινωσκούσης , καὶ διηγευμένης τοὺς ἄνδρας οἷσι ξυνέσονται . πρόσθεν μὲν γὰρ ἐν τοῖσι ὑγροῖσι ὡς ἐν ἰλύϊ ἔνην καὶ ζόφῳ . ἐπεὶ δὲ τάδε ἐξήντλησε ἡ νοῦσος , καὶ ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν τὴν ἀχλὺνἕλε , ὁρέουσι τά τε ἐν τῷ ἠέρι , καὶ γυμνῇ τῇ ψυχῇ γίγνονται μάντιες ἀτρεκέες · οἱ δὲ ἐς τοσόνδε λεπτότητος ὑγρῶν καὶ τῆς γνώμης ἀφιγμένοι οὐ μάλα τοι περιγίγνονται , ἐξηερωμ ένης ἤδη τῆς ζωτικῆς δυνάμιος .
Lemmas: πῦρ μέν πάντῃ καί δριμύς καί λεπτός , μάλα δέ ὁ εἴσω · ἀναπνοή θερμός , ὡς ἐκ πῦρ , ἀήρ ὁλκή μέγας , ψυχρός ἐπιθυμία , γλῶσσα ξηρότης , αὐασμός χεῖλος καί δέρμα , ἄκρις ψυχρός , οὖρον χολόβαφος κατακορής , ἀγρυπνία , σφυγμός πυκνός , μικρός , ἔκλυτος · ὀφθαλμός εὐαγής , λαμπρός , ὑπέρυθρος · πρόσωπον εὐχροία . ἐάν δέ ἐπί μάλα αὐξάνω ὁ πάθος , μέγας ὁ πᾶς καί κακός · σφυγμός μικρός καί πυκνός , πῦρ ξηρός καί δριμύς , γνώμη παράφορος , πᾶς ἀγνωσία , διψώδης , ψαύω ψυχρός ἐπιθυμία , τοῖχος , ἐσθής , ἔδαφος , ὑγρός · χείρ ψυχρός , θέναρ θερμός , ὄνυξ πελιδνός , ἀναπνοή πυκνός , νοτίς περί μέτωπον καί κλείς . ἐάν δέ εἰς ἄκρον ξηρότης καί θερμασία ἥκω ὁ φύσις , ὁ μέν θερμός εἰς ψυχρός , ὁ δέ αὐχμός εἰς ἐπομβρία τρέπω . ὁ γάρ ὁ πρᾶγμα εἰς ὁ ἔσχατος ἐπίτασις εἰς ὁ ἐναντίος μεταβάλλω ἰδέα . ἐπήν οὖν λύω ὁ φύσις ὁ δεσμός , ὅδε εἰμί ὁ συγκοπή , τότε ἱδρώς ἄσχετος πάντῃ ὁ σῶμα , ἀναπνοή ψυχρός , ἀτμός ἀνά ῥίς πολύς , ἄδιψος , ξηραίνω γάρ ὁ τε ἄλλος , ἀτάρ καί ὁ ἄλλος διψαλέος ὄργανον , στόμα , στόμαχος · οὖρον λεπτός , ὑδατώδης · κοιλία ὁ πολύς μέν ξηρός , εἰμί δέ καί ὅς ὑποφέρω βραχύς χολώδης , πολύς πλάδος , διαρρέω δέ καί ὁ ὀστέον λύω · καί ἀπό πᾶς ὡς ἐν ποταμός εἰς ὁ ἔξω ὁ φορά . ψυχή κατάστασις , αἴσθησις σύμπας καθαρός , διάνοια λεπτός , γνώμη μαντικός . προγιγνώσκω μέν οὖν πρῶτος μέν ὥτεος ὁ βίος ὁ μεταλλαγή · ἔπειτα ὁ πάρειμι προλέγω ὁ αὖθις εἰμί · ὁ δέ αὔτεος μέν εἰμί ὅτε καί ἀλλοφάσσω δοκέω · ὁ ἀπόβασις δέ ὁ λέγω θαυμάζω ἄνθρωπος . μετεξέτεροι δέ καί προσλαλέω ὁ κατοίχομαι τις , τάχα μέν πάρειμι ὁράω αὐτός μόνος , ὑπό λεπτός καί καθαρός αἴσθησις , τάχα δέ αὐτός ὁ ψυχή προγιγνώσκω , καί διηγέομαι ὁ ἀνήρ ὅς σύνειμι . πρόσθεν μέν γάρ ἐν ὁ ὑγρός ὡς ἐν ἰλύς ἔνος καί ζόφος . ἐπεί δέ ὅδε ἐξαντλέω ὁ νόσος , καί ἀπό ὁ ὀφθαλμός ὁ ἀχλύνω , ὁράω ὁ τε ἐν ὁ ἀήρ , καί γυμνός ὁ ψυχή γίγνομαι μάντις ἀτρεκής · ὁ δέ εἰς τοσόσδε λεπτότης ὑγρός καί ὁ γνώμη ἀφικνέομαι οὐ μάλα σύ περιγίγνομαι , ἐξηερωμ εςός ἤδη ὁ ζωτικός δύναμις .