aretaeus.de-causis-et-signis-acutorum-morborum-lib-1 2.10
κύστις χαλεπὴ μὲν ἐν νούσοισι ὀξέῃσι πονῆσαι · κἢν ἄλλοισι ξυμπεπόνθῃ · χαλεπωτέρη δὲ καὶ θανατωδεστέρη , ἢν ἀφʼ ἑωυτῆς ἄρξηται . καὶ γὰρ καὶ δυνατωτάτη πάντα ξυμπαθέα ποιῆσαι , καὶ νεῦρα , καὶ γνώμην . νεῦρον γὰρ ἡ κύστις ψυχρὸν καὶ λευκὸν , ἀτὰρ καὶ πορρωτάτω τοῦ οἰκείου θάλπεος · ἐγγυτάτω δὲ τῆς ἔξω ψύξιος . ἐν γὰρ τῇ νειαιρῇ γαστρὶ κατωτάτω ἵζει προσωτάτω τοῦ θώρηκος · ἀλλὰ καὶ ἔργον αὐτέης ἐπίκαιρον ἡ τῶν οὔρων ἔξοδος . κἢν οὖν μοῦνον ἥδε ἐπισχεθῇ λίθοισι , ἢ θρόμβοισι , ἤ τεῳ ἄλλῃ ἰδίῃ , ἢ ἀλλοτρίῃ ξυμφορῇ , θανατῶδες . ἐπὶ γυναικῶν μὲν γὰρ αὐτέων καὶ ὑστέρων φλεγμονὴ ἀναπιέζει , ἐπʼ ἀνδρῶν δὲ , τὸ ἔσχατον , τὸ εὐθὺ , τὸ παράμηκε ς ἔντερον . ἐν πολλοῖσι δὲ ἐκ καρτερίης ἀεκουσίου ὑπʼ αἰδοῦς ἐν ξυλλόγοισι ἢ ξυνδείπνοισι πληρουμένη διατέταται , ἀδρανίῃ τε περιστολῆς οὐκέτι μεθίησι . ἐπὴν οὖν ἐπίσχῃ τὰ οὖρα , πληρώσιες καὶ τῶν ὕπερθεν μερέων · νεφρῶν , οὐρητήρων διατάσιες · λαγόνων ὀδύνη βαρείη , σπασμὸς , τρόμος , Ῥίγεα , γνώμην παράφοροι . ἢν δὲ πρὸς τοῖσι καὶ ἕλκος πεπόνθῃ ἢ φλεγμονὴν , πολλὰ μὲν τὰ κακὰ , ὄλεθρος δὲ πολλόντι ἑλκέων ὤκιστος . ἀλλʼ ἀμφὶ μὲν ἕλκεος καὶ ἀποστάσιος πυώδεος , καὶ τῶν ὁκόσα μὴ ὀξύταταᾖ , ἐν τοῖσι χρονίοισι λελέξεται · ὁκόσα δὲ κατόξεα , καὶ ἐν ιδʼ ἡμέρῃσιν , ἢ ὀλίγῳ θᾶσσον , ἢ βράδιον κτείνει , ὁκοῖον φλεγμονὴ , ἢ θρόμβοι , ἢ λίθος ἐς τὸν τράχηλον ἐμπεσὼν , περὶ τῶνδε νῦν ἐρέω . ἢν οὖν τι τουτέων ξυμβῇ , οὔρων ἐπισχέσιες , ὄγκος ἐν τῷ ὑπογαστρίῳ , ὀδύνη ὀξείη , πάντη τῆς κοιλίης · περίτασις τῆς κύστιος , ὁ ὠχρὸς ἱδρὼς τῇ δεκάτῃ , ἔμετοι φλεγματώδεες , ἔπειτα χολώδεες , ψύξις ὅλου , ποδῶν δὲ μᾶλλον · ἢν δὲ ἐπὶ μέζον τὸ κακὸν ἕρπῃ , πυρετοὶ λυγγώδεες , σφυγμοὶ , ἀταξίῃ πυκνοὶ , καὶ μικροὶ , ἐρύθημα τοῦ προσώπου , διψώδεες , ἀπορίη , γνώμην παράφοροι , σπασμοί . ἐπὶ δὲ φαρμάκοισι δηλητηρίοισι , κανθαρίσι , ἢ βουπρήστι , καὶ πνεύμασι ἐμπίπραται ἡ κύστις , καὶ ἡ ξύμπασα κοιλίη βιαιοτέρη , καὶ πάντα κακίω , καὶ οὐκ εἰς μακρὸν ἡ τοῦ θανάτου ἀμβολή . Αἱμορραγέει κοτὲ κύστις · ξανθόντε καὶ λεπτὸν τῇδε τὸ αἷμα · ἀλλʼ οὐδέν τι διὰ τήνδε θνήσκουσι , κἂν μὴ Ῥηϊδίη ἡ ἐπίσχεσις · ἀλλʼ ἐπὶ τοῖσι θρόμβοισι καὶ τῇ φλεγμονῇ ὁ κίνδυνος . ψύξις γὰρ καὶ νέκρωσις , καὶ γαγγραινώσιες , καὶ τὰ ἐπὶ τῇδε κακὰ Ῥηϊδίως κτείνει . φέρει δὲ τὰς νόσους , χεῖμα , καὶ μετόπωρον . ἡλικίη δὲ ἀκμὴ , ἔτι δὲ μᾶλλον γῆρας · αἱ δὲ ἄλλαι ὧραι καὶ αἱ ἡλικίαι οὔτε ξυνεχέως καὶ ἥκιστα κτείνουσι . ἀσινέστατα δὲ πάντων τὰ παιδία .
Lemmas: κύστις χαλεπός μέν ἐν νόσος ὀξύς πονέω · ἐάν ἄλλος συμπάσχω · χαλεπός δέ καί θανατώδης , ἐάν ἀπό ἑαυτοῦ ἄρχω . καί γάρ καί δυνατός πᾶς συμπαθής ποιέω , καί νεῦρον , καί γνώμη . νεῦρον γάρ ὁ κύστις ψυχρός καί λευκός , ἀτάρ καί πόρρω ὁ οἰκεῖος θάλπος · ἐγγύς δέ ὁ ἔξω ψῦξις . ἐν γάρ ὁ νειαιρός γαστήρ κάτω ἵζω πρόσω ὁ θώραξ · ἀλλά καί ἔργον αὐτε͂οι ἐπίκαιρος ὁ ὁ ὅρος ἔξοδος . ἐάν οὖν μόνος ὅδε ἐπέχω λίθος , ἤ θρόμβος , ἤ τις ἄλλος ἴδιος , ἤ ἀλλότριος συμφορέω , θανατώδης . ἐπί γυνή μέν γάρ αὐτός καί ὕστερος φλεγμονή ἀναπιέζω , ἐπί ἀνήρ δέ , ὁ ἔσχατος , ὁ εὐθύς , ὁ παράκω σ̅ ἔντερον . ἐν πολύς δέ ἐκ καρτερία ἀεκούσιος ὑπό αἰδώς ἐν σύλλογος ἤ σύνδειπνος πληρόω διατείνω , ἀδρανία τε περιστολή οὐκέτι μεθίημι . ἐπήν οὖν ἐπίσχω ὁ οὖρον , πλήρωσις καί ὁ ὕπερθεν μέρος · νεφρός , οὐρητήρ διάτασις · λαγών ὀδύνη βαρεῖος , σπασμός , τρόμος , ῥῖγος , γνώμη παράφορος . ἐάν δέ πρός ὁ καί ἕλκος πάσχω ἤ φλεγμονή , πολύς μέν ὁ κακός , ὄλεθρος δέ πολλός ἕλκος ὠκύς . ἀλλά ἀμφί μέν ἕλκος καί ἀπόστασις πυώδης , καί ὁ ὁπόσος μή ὀξύς , ἐν ὁ χρόνιος λέγω · ὁπόσος δέ κάτοξυς , καί ἐν ιδʹ ἡμέρα , ἤ ὀλίγος ταχύς , ἤ βραδύς κτείνω , ὁποῖος φλεγμονή , ἤ θρόμβος , ἤ λίθος εἰς ὁ τράχηλος ἐμπίπτω , περί ὅδε νῦν λέγω . ἐάν οὖν τις οὗτος συμβαίνω , ὅρος ἐπίσχεσις , ὄγκος ἐν ὁ ὑπογάστριον , ὀδύνη οὀξύς , πάντῃ ὁ κοιλία · περίτασις ὁ κύστις , ὁ ὠχρός ἱδρώς ὁ δέκατος , ἔμετος φλεγματώδης , ἔπειτα χολώδης , ψῦξις ὅλος , πούς δέ μάλα · ἐάν δέ ἐπί μέγας ὁ κακός ἕρπω , πυρετός λυγγώδης , σφυγμός , ἀταξία πυκνός , καί μικρός , ἐρύθημα ὁ πρόσωπον , διψώδης , ἀπορία , γνώμη παράφορος , σπασμός . ἐπί δέ φάρμακον δηλητήριος , κανθαρίς , ἤ βουπρήστις , καί πνεῦμα ἐμπίμπρημι ὁ κύστις , καί ὁ σύμπας κοιλία βίαιος , καί πᾶς κακός , καί οὐ εἰς μακρός ὁ ὁ θάνατος ἀναβολή . αἱμορραγέω ποτέ κύστις · ξανθόυς καί λεπτός τῇδε ὁ αἷμα · ἀλλά οὐδείς τις διά ὅδε θνῄσκω , ἐάν μή ῥᾴδιος ὁ ἐπίσχεσις · ἀλλά ἐπί ὁ θρόμβος καί ὁ φλεγμονή ὁ κίνδυνος . ψῦξις γάρ καί νέκρωσις , καί γαγγραίνωσις , καί ὁ ἐπί ὅδε κακός ῥᾴδιος κτείνω . φέρω δέ ὁ νόσος , χεῖμα , καί μετόπωρον . ἡλικία δέ ἀκμή , ἔτι δέ μάλα γῆρας · ὁ δέ ἄλλος ὥρα καί ὁ ἡλικία οὔτε συνεχής καί ἦκα κτείνω . ἀσινής δέ πᾶς ὁ παιδίον .