aretaeus.de-causis-et-signis-acutorum-morborum-lib-1 2.8
ἀπὸ τῶν πυλέων τοῦ ἥπατος εὐρεῖα φλὲψ διαΐσσειμέση τῶν τοῦδε περάτων . ἀεὶ γὰρ ἐς λεπτὰ καὶ πλεῦνα σχιζομένη ἐπὶ τέλος ἐς ἀφανέα τῇσι ὄψισι πάντη τοῦ ἥπατος σκίδνατ αι · τοῖσι δὲ τουτέων πέρασι ἄλλων φλεβῶν περατώσιες κατὰ τὸ στόμα ξυγκέονται , αἵπερ ἐκ λεπτῶν καὶ πλεύνων μέζονες καὶ ἐλάσσονες γίγνονται · ἐπὶ τέλεος ἐν μέσῳ τῷ ἥπατι ἐς μίαν φλέβα μεγάλην συναγείρονται . ἐντεῦθεν δὲ δοιαὶ ἐξ ἀποσχίσιος γιγνόμεναι πέρην τοῦ ἥπατος ἀφικνέονται . ἡ μὲν γὰρ ἄνω τὸν πρῶτον λοβὸν διαπερήσασα ἐς τὰ κυρτὰ αὐτέου ἐξεφαάνθη · ἔπειτα περήνασα τὸ διάφραγμα ἐμφύνει τῇ καρδίῃ · κοίλη φλὲψ ἥδε καλέεται . ἡ δὲ ἑτέρη , τὸν κάτω λοβὸν τὸν πέμπτον διαπερήνασα μέχρι τῶν κυρτῶν , ἐπὶ τὴν Ῥάχιν ἔξεισι , καὶ τῇδε παρατέταται μέχρι τῶν ἰσχίων . ἀτὰρ καὶ ἥδε κοίλη . οὔνομα τὸ αὐτὸ , οὕνεκεν μία καὶ ὡυτή ἐστιν ἡ φλὲψ τὴν ἀρχὴν ἀπὸ τοῦ ἥπατος ἴσχουσα . εἰ γάρ τις ἐθέλοι , διελάσαι ἂν ἔλασμα καὶ ἀπὸ τῆς ἄνωθεν τῆς ἐπὶ τὴν καρδίην κοίλης φλεβὸς ἐς τὴν παρὰ τὴν Ῥάχιν , καὶ ἀπὸ τῆς Ῥάχεος διὰ τοῦ ἥπατος ἐπὶ τὴν καρδίην . ἄνοδος γὰρ ἡ αὐτή . ἥδε οὖν ἡ φλὲψ , ὡς ἐγὼ δοκέω , ἡ ξύμπασα νοσέει ὀξέσι πάθεσι , καρτεροῖσι · μία γάρ ἐστι πᾶσα · μετεξετέροισι δὲ ἰητροῖσι μούνη δοκέει παρὰ τὴν Ῥάχιν νοσέειν , οὕνεκα τῆς ἐς τὴν καρδίην τὰ σημεῖα οὐ προφανέα . ἐντὸς γὰρ τοῦ θώρηκος διατέτα ται πρὸς οὐδὲν προσισχο μένη , ἀλλʼ ἐναιωρευμένη τῷ θώρηκι , ἔς τʼ ἂν ἀπὸ τοῦ διαφράγματος ἐμφύῃ τῇ καρδίῃ . ἢν οὖν τι μεγάλων κακῶν ἴσχῃ τήνδε τὴν φλέβα , ξυνέκρυψε ἀμπέχων ὁ θώρηξ . γίγνεται δʼ οὖν ἀμφὶ τήνδε τὴν φλέβα καὶ κέδματα · εὖτε Ῥηγνυμένη αἱμορραγίῃ ὤκιστα κτείνει · ὕπερθεν μὲν διὰ πλεύμονος καὶ ἀρτηρίης ἐκχεομένου , ἢν ἐν τῷ θώρηκι Ῥαγῇ · ἢν δὲ παρὰ τὴν ἀρχὴν , ἐς τὴν κάτω κοιλίην τοῖσι ἐντέροισι περιχέεται , ὡς ἐμπλείειν τὰ ἔντερα , εὖτε πρὶν ἢ καθὲν ἐκφανῆναι τὸ αἷμα , θνήσκουσι οἵδε · ἦν δὲ ἡ κοιλίη πληρευμένη αἵματος . γίγνεται δὲ καὶ φλεγμονὴ ἀμφὶ τὴν φλέβα , ἀτὰρ καὶ ἥδε ὀξέως κτείνει , ἢν μεγάλη ἔῃ · πῦρ μὲν γὰρ δριμὺ , δακνῶδες , ἐν τῇσι κοιλίῃσι ἀμφοῖν ἐγκαθειργμένον , βραχὺ δὲ μοῦνον ὑπερίσχον , ὡς δοκέειν ἁπτομένῳ λεπτὴν ἔμμεναι θέρμην · ὁ δὲ ἄνθρωπος καίεσθαι δοκέει · σφυγμοὶ σμικροὶ , πυκνότατοι , ὁκοῖόν τι πεπιεσμένοι καὶ δεδιωγμένοι . ψύξις ἀκρέων , δίψος καρτερὸν , στόματος ξηρότης , προσώπου ἐρύθημα ξὺν ἀχροίῃ · ὑπέρυθροι δὲ τὸ ξύμπαν σῶμα · ὑποχόνδρια σκληρὰ , ἀνεσπασμένα , ὀδύνη ἐπὶ δεξιὰ μᾶλλον , καὶ παλμὸς τῇδε παραμήκης , μέχρι τῆς λαγόνος · μετεξετέροισι δὲ καὶ τῆς ἀρτηρίης τῆς παρὰ τὴν Ῥάχιν , ἢν ὁ σφυγμὸς ἐς τὸ ἕτερον ὑποχόνδριον διασημαίνῃ . ξυμπαθὴς γὰρ καὶ ἥδε γίγνεται παρʼ αὐτέην ἐπʼ ἀριστερὰ κειμένη , ὡς τῆς ἐπὶ τῷ παντὶ διαπνοῆς οὐδὲν ἐπικουφιζούσης , ἀλλʼ οὐδὲ τὸ δέρμα μαλθα · ζούσης · ξηρὸν δὲ τόδε καὶ Ῥυσὸν καὶ τρηχύ · καὶ ἐπὶ δὲ μᾶλλον ἐν τοῖσι ἐξίσχουσι ὀστώδεσι · οἷον ὀλεκράνῳ , γούνασι , ἢ κονδύλοισι · ὕπνοι ταραχώδεες , κοιλίη τοῖς μὲν οὐδὲν ἐκδιδοῖ , τοῖς δὲ σμικρὸν , δριμὺ , χολῶδες · οὖρα ξανθὰ , δακνώδεα · τὴν γνώμην οὐ παράφοροιμὲν , νωθροὶ δὲ καὶ μαρασμώδεες . εὖτε ὁκόσοι τήνδε τὴν κατάστασιν εἶδον , καῦσον ἐκάλεον . καὶ γὰρ καὶ τοῦ γένους τοῦ καύσου τὰ παρεόντα , καὶ ἐν φθινοπώρῳ γίγνεται ἐπὶ τὸ θηριῶδες καὶ ἀκμάζουσι καὶ νέοισι , οἷσι ἰσχνὴ ὑπὸ διαίτης πονηρῆς καὶ ταλαιπωρίης ἡ ἕξις . τεσσαρεσκαιδεκαταῖοι οἵδε τὰ πολλὰ θνήσκουσι · οἷσι δʼ ἂν ἐς μῆκος ἡ νοῦσος ἀφίκηται , ἐν διπλασίοισι ὄλλυνται . ὁκόσοι δὲ ἢ σμικρὴν ἀρχῆθεν ἴσχουσι τὴν φλεγμονὴν , ἢ τῆς μεγάλης κατὰ βραχὺ διαλυομένης , διαδιδράσκουσι μὲν τὸν ὄλεθρον , οὐδέκω δὲ ἀφίενται τοῦ κακοῦ . οἱ δὲ μακρὸν μὲν τὸν χρόνον τὸν καῦσον νοσέουσι · ἀποπαύεται δὲ τὰ κινδυνώ δεα , αἱ ὀδύναι καὶ ξυντάσιες τῶν ὑποχονδρίων , καὶ ἡ κακοσφυξίη , καὶ τῆς γνώμης τὸ νωθές · ἔτι δὲ ἔμπης ἔασιν ἀσώδεες , ἀλύοντες ξὺν ἀπορίῃ · ξύνεστι δὲ ὅ τε καῦσος καὶ τὸ δίψος καὶ τῆς γλώσσης καὶ τοῦ στόματος ἡ ξηρότης · ἀναπνέουσι πολλὸν , μακρὸν ἕλκοντες καὶ ἀθρόον , ὅλον τὸν ἠέρα ἐς ἔμψυξιν ἐπισπώμενοι · ἀτὰρ εἴτε πίνουσι ψυχρὸν χανδὸν πολὺ πλεῖστον , καὶ ἐς μὲν βραχὺ ἀνεκουφίσθησαν , εἶτʼ αὐτοῖς ἐξάπτεται τὸ δίψος , αὖθις ἄδην πίνουσι · καὶ ἥδε ἡ διαδοχὴ τοῦ κακοῦ · καὶ ἰητρὸς δὲ ἀγαθὸς ψυχρὸν ἂν δῴη πολλὸν ἀσινέως , ὅκως ἐν τοῖσι ἄλλοισι καύσοισι · ἀσφαλέστερον δὲ τοῖσι ἀπὸ τῆς κοίλης φλεβὸς νοσέουσι τὸν καῦσον . κἢν μὲν ἡ γαστὴρ ἢ ἡ κύστις τὸ ποτὸν ὑποφέρῃ , οὐδὲ ἐμέτου δεῖ · εἰ δὲ μὴ , ἐπὶ πολλῷ τῷ ψυχρῷ τὸ πολλὸν ἐμέσαι χρή . ἐκραγείη γὰρ ἂν ὥνθρωπος , εἰ τοσόνδε πίνων μηδὲν διαχωροίη , ἢ ἱδρῶσι , ἢ οὔροισι , ἢ κοιλίῃ .
Lemmas: ἀπό ὁ πύλη ὁ ἧπαρ εὐρύς φλέψ διαίσσειμεση ὁ ὅδε πέρας . ἀεί γάρ εἰς λεπτός καί πολύς σχίζω ἐπί τέλος εἰς ἀφανής ὁ ὄψις πάντῃ ὁ ἧπαρ σκίδνημτ α̅ι̅ · ὁ δέ οὗτος πέρας ἄλλος φλέψ περάτωσις κατά ὁ στόμα σύγκειμαι , ὅς ἐκ λεπτός καί πολύς μέγας καί ἐλαχύς γίγνομαι · ἐπί τέλος ἐν μέσος ὁ ἧπαρ εἰς εἷς φλέψ μέγας συναγείρω . ἐντεῦθεν δέ δοιοί ἐκ ἀπόσχισις γίγνομαι πέραν ὁ ἧπαρ ἀφικνέομαι . ὁ μέν γάρ ἄνω ὁ πρῶτος λοβός διαπεράω εἰς ὁ κυρτός αύ̓τος ἐκφαίνω · ἔπειτα περιανάζω ὁ διάφραγμα ἐμφύω ὁ καρδία · κοῖλος φλέψ ὅδε καλέω . ὁ δέ ἕτερος , ὁ κάτω λοβός ὁ πέμπτος διαπεριανάζω μέχρι ὁ κυρτός , ἐπί ὁ ῥάχις ἐξέρχομαι , καί τῇδε παρατείνω μέχρι ὁ ἴσχιον . ἀτάρ καί ὅδε κοῖλος . ὄνομα ὁ αὐτός , οὕνεκα εἷς καί ὡυτός εἰμί ὁ φλέψ ὁ ἀρχή ἀπό ὁ ἧπαρ ἴσχω . εἰ γάρ τις ἐθέλω , διελαύνω ἄν ἔλασμα καί ἀπό ὁ ἄνωθεν ὁ ἐπί ὁ καρδία κοῖλος φλέψ εἰς ὁ παρά ὁ ῥάχις , καί ἀπό ὁ ῥᾶχος διά ὁ ἧπαρ ἐπί ὁ καρδία . ἄνοδος γάρ ὁ αὐτός . ὅδε οὖν ὁ φλέψ , ὡς ἐγώ δοκέω , ὁ σύμπας νοσέω ὀξύς πάθος , καρτερός · εἷς γάρ εἰμί πᾶς · μετεξέτεροι δέ ἰατρός μόνος δοκέω παρά ὁ ῥάχις νοσέω , οὕνεκα ὁ εἰς ὁ καρδία ὁ σημεῖον οὐ προφανής . ἐντός γάρ ὁ θώραξ διαττάω ται πρός οὐδείς προσισχομαι μένος , ἀλλά ἐναιωρέομαι ὁ θώραξ , εἰς τε ἄν ἀπό ὁ διάφραγμα ἐμφύω ὁ καρδία . ἐάν οὖν τις μέγας κακός ἴσχω ὅδε ὁ φλέψ , συγκρύπτω ἀμπέχω ὁ θώραξ . γίγνομαι δέ οὖν ἀμφί ὅδε ὁ φλέψ καί κέδματα · εὖτε ῥήγνυμι αἱμορραγία ὠκύς κτείνω · ὕπερθεν μέν διά πλεύμων καί ἀρτηρία ἐκχέω , ἐάν ἐν ὁ θώραξ ῥήγνυμι · ἐάν δέ παρά ὁ ἀρχή , εἰς ὁ κάτω κοιλία ὁ ἔντερον περιχέω , ὡς ἐμπλέω ὁ ἔντερον , εὖτε πρίν ἤ καθίημι ἐκφαίνω ὁ αἷμα , θνῄσκω ὅδε · εἰμί δέ ὁ κοιλία πληρόω αἷμα . γίγνομαι δέ καί φλεγμονή ἀμφί ὁ φλέψ , ἀτάρ καί ὅδε ὀξύς κτείνω , ἐάν μέγας εἰμί · πῦρ μέν γάρ δριμύς , δακνώδης , ἐν ὁ κοιλία ἄμφω ἐγκατείργω , βραχύς δέ μόνος ὑπερίσχω , ὡς δοκέω ἅπτω λεπτός εἰμί θέρμη · ὁ δέ ἄνθρωπος καίω δοκέω · σφυγμός μικρός , πυκνός , ὁποῖος τις πιέζω καί διώκω . ψῦξις ἄκρα , δίψος καρτερός , στόμα ξηρότης , πρόσωπον ἐρύθημα σύν ἄχροια · ὑπέρυθρος δέ ὁ σύμπας σῶμα · ὑποχόνδριος σκληρός , ἀνασπάω , ὀδύνη ἐπί δεξιός μάλα , καί παλμός ὅδε παραμήκης , μέχρι ὁ λαγών · μετεξέτεροι δέ καί ὁ ἀρτηρία ὁ παρά ὁ ῥάχις , ἐάν ὁ σφυγμός εἰς ὁ ἕτερος ὑποχόνδριος διασημαίνω . συμπαθής γάρ καί ὅδε γίγνομαι παρά αὐτύς ἐπί ἀριστερός κεῖμαι , ὡς ὁ ἐπί ὁ πᾶς διαπνοή οὐδείς ἐπικουφίζω , ἀλλά οὐδέ ὁ δέρμα μαλθα · ζέω · ξηρός δέ ὅδε καί ῥυσός καί τραχύς · καί ἐπί δέ μάλα ἐν ὁ ἐξίσχω ὀστώδης · οἷος ὀλέκρανον , γόνυ , ἤ κόνδυλος · ὕπνος ταραχώδης , κοιλία ὁ μέν οὐδείς ἐκδίδωμι , ὁ δέ μικρός , δριμύς , χολώδης · οὖρον ξανθός , δακνώδης · ὁ γνώμη οὐ πηράφοροιμνυμι , νωθρός δέ καί μαρασμώδης . εὖτε ὁπόσος ὅδε ὁ κατάστασις ὁράω , καῦσος καλέω . καί γάρ καί ὁ γένος ὁ καῦσος ὁ πάρειμι , καί ἐν φθινόπωρον γίγνομαι ἐπί ὁ θηριώδης καί ἀκμάζω καί νέος , ὅς ἰσχνός ὑπό δίαιτα πονηρός καί ταλαιπωρία ὁ ἕξις . τεσσαρεσκαιδεκαταῖος ὅδε ὁ πολύς θνῄσκω · ὅς δέ ἄν εἰς μῆκος ὁ νόσος ἀφικνέομαι , ἐν διπλάσιος ὄλλυμι . ὁπόσος δέ ἤ μικρός ἀρχῆθεν ἴσχω ὁ φλεγμονή , ἤ ὁ μέγας κατά βραχύς διαλύω , διαδιδράσκω μέν ὁ ὄλεθρος , οὐδέπω δέ ἀφίημι ὁ κακός . ὁ δέ μακρός μέν ὁ χρόνος ὁ καῦσος νοσέω · ἀποπαύω δέ ὁ κινδυνός δα , ὁ ὀδύνη καί σύντασις ὁ ὑποχόνδριος , καί ὁ κακοσφυξία , καί ὁ γνώμη ὁ νωθής · ἔτι δέ ἔμπας εἰμί ἀσώδης , ἀλύω σύν ἀπορία · σύνειμι δέ ὁ τε καῦσος καί ὁ δίψος καί ὁ γλῶσσα καί ὁ στόμα ὁ ξηρότης · ἀναπνέω πολύς , μακρός ἕλκω καί ἀθρόος , ὅλος ὁ ἀήρ εἰς ἔμψυξις ἐπισπάω · ἀτάρ εἴτε πίνω ψυχρός χανδόν πολύς πολύς , καί εἰς μέν βραχύς ἀνακουφίζω , εἶτα αὐτός ἐξάπτω ὁ δίψος , αὖθις ἅδην πίνω · καί ὅδε ὁ διαδοχή ὁ κακός · καί ἰατρός δέ ἀγαθός ψυχρός ἄν δίδωμι πολύς ἀσινής , ὅπως ἐν ὁ ἄλλος καῦσος · ἀσφαλής δέ ὁ ἀπό ὁ κοῖλος φλέψ νοσέω ὁ καῦσος . ἐάν μέν ὁ γαστήρ ἤ ὁ κύστις ὁ ποτόν ὑποφέρω , οὐδέ ἔμετος δέω · εἰ δέ μή , ἐπί πολύς ὁ ψυχρός ὁ πολύς ἐμέω χρή . ἐξαράσσω γάρ ἄν ἄνθρωπος , εἰ τοσόσδε πίνω μηδείς διαχωρέω , ἤ ἱδρώς , ἤ ὅρος , ἤ κοιλία .