appianus.samnitica-fragmenta I
ὅτι οἱ Ῥωμαίων στρατηγοὶ Κορνήλιος καὶ Κορουῖνος , καὶ Δέκιος δημότης , Σαυνίτας νικήσαντες ὑπέλιπον Καμπανοῖς φύλακας πρὸς τὰς Σαυνιτῶν ἐπιδρομάς . οἱ δὲ φύλακες οἵδε Καμπανοῖς ἁβροδιαίτοις καὶ πολυτελέσιν οὖσι κοινωνοῦντες ἐφθείροντο τὰς γνώμας , καὶ ἐφθόνουν ὧν ἔχουσιν ἀγαθῶν , αὐτοὶ πενόμενοι καὶ τὰ χρέα δεδιότες τὰ ἐν Ῥώμῃ . τέλος δὲ ἐπεβούλευον τοὺς ξένους ἑαυτῶν ἀνελόντες ἕκαστοι τὴν περιουσίαν κατασχεῖν καὶ τὰς γυναῖκας ἐς γάμον προσαγαγέσθαι . καὶ τάχα ἂν ἔπραξαν αἰσχρὸν οὕτω μύσος , εἰ μὴ Μάμερκος , ἕτερος Ῥωμαίων στρατηγός , ἐπὶ Σαυνίτας ὁδεύων ἔμαθε τὸ βούλευμα τῶν φυλάκων , καὶ ἐπικρύψας τοὺς μὲν αὐτῶν ἐξώπλισε καὶ ἀφῆκεν οἷα κεκμηκότας , τοὺς δὲ πονηροτέρους ἐκέλευσεν ἐς Ῥώμην ἐπί τινα χρείαν ἐπείγεσθαι , χιλίαρχόν τε αὐτοῖς συνέπεμψεν , ᾧ εἴρητο ἀφανῶς αὐτοὺς φυλάσσειν . ἑκάτεροι δʼ ὑπώπτευον μεμηνῦσθαι , καὶ περὶ Ταρρακίνην ἀφίστανταί τε τοῦ χιλιάρχου , καὶ τοὺς ἐπὶ τῶν ἔργων ἐν τοῖς ἀγροῖς δεδεμένους ἐκλύσαντες , καὶ ὁπλίσαντες ὡς ἐδύναντο , ἤλαυνον ἐς Ῥώμην ὁμοῦ δισμύριοι γεγονότες . ἔτι δʼ αὐτῶν ὁδὸν ἡμέρας μιᾶς ἀπεχόντων ὑπήντα Κορουῖνος , καὶ παραστρατοπεδεύσας ἐν τοῖς ὄρεσι τοῖς Ἀλβανῶν ἠρεμεί , περισκοπῶν τε τὸ ἔργον ἔτι , καὶ μέγα ἡγούμενος ἀπεγνωκόσι μάχεσθαι . οἱ δὲ ἐπεμίγνυντο ἀλλήλοις κρύφα , καὶ ὀδυρμοὶ καὶ δάκρυα τῶν φυλάκων ἦν ὡς ἐν οἰκείοις καὶ φίλοις ἁμαρτεῖν μὲν ὁμολογούντων , τὴν δὲ αἰτίαν ἐς τὰ χρέα φερόντων τὰ ἐν Ῥώμῃ . ὧν ὁ Κορουῖνος αἰσθανόμενος , καὶ ὀκνῶν ἅψασθαι πολιτικοῦ καὶ τοσούτου φόνου , συνεβούλευσε τῇ βουλῇ τὰ χρέα τοῖς ἀνδράσι μεθεῖναι , τόν τε πόλεμον ἐξαίρων ἐπὶ μέγα , εἰ τοσῶνδε ἀνδρῶν δύναιτο κρατῆσαι μαχομένων ἐξ ἀπογνώσεως , καὶ τὰς συνόδους αὐτῶν καὶ ἐπιμιξίας ἐν ὑπονοίᾳ τιθέμενος , μὴ οὐδʼ ὁ ἴδιος αὐτῷ στρατὸς ἐς πάντα ᾖ πιστός , ἅτε συγγενεῖς ὄντες ἐκείνων , καὶ οὐχ ἧσσον αὐτῶν αἰτιώμενοι τὰ χρέα . σφαλέντα δὲ κινδυνεύσειν ἔφη περὶ μειζόνων · καὶ τὴν νίκην , εἰ κρατήσειεν , ἀτυχεστάτην ἔσεσθαι τῇ πόλει κατʼ οἰκείων τοσῶνδε . οἷς ἡ βουλὴ πεισθεῖσα τὰς μὲν τῶν χρεῶν ἀποκοπὰς ἐψηφίσατο πᾶσι Ῥωμαίοις , τοῖς δὲ τότε ἐχθροῖς καὶ ἄδειαν . οἱ μὲν δὴ τὰ ὅπλα ἀποθέμενοι κατῄεσαν ἐς τὴν πόλιν .
Lemmas: ὅτι ὁ Ῥωμαῖος στρατηγός Κορνήλιος καί Κορουῖνος , καί Δέκιος δημότης , Σαυνῖται νικάω ὑπολείπω Καμπανός φύλαξ πρός ὁ Σαυνῖται ἐπιδρομή . ὁ δέ φύλαξ ὅδε Καμπανός ἁβροδίαιτος καί πολυτελής εἰμί κοινωνέω φθείρω ὁ γνώμη , καί φθονέω ὅς ἔχω ἀγαθός , αὐτός πένομαι καί ὁ χρέος δείδω ὁ ἐν Ῥώμη . τέλος δέ ἐπιβουλεύω ὁ ξένος ἑαυτοῦ ἀναιρέω ἕκαστος ὁ περιουσία κατέχω καί ὁ γυνή εἰς γάμος προσάγω . καί τάχα ἄν πράσσω αἰσχρός οὕτως μύσος , εἰ μή Μάμερκος , ἕτερος Ῥωμαῖος στρατηγός , ἐπί Σαυνῖται ὁδεύω μανθάνω ὁ βούλευμα ὁ φύλαξ , καί ἐπικρύπτω ὁ μέν αὐτός ἐξοπλίζω καί ἀφίημι οἷος κάμνω , ὁ δέ πονηρός κελεύω εἰς Ῥώμη ἐπί τις χρεία ἐπείγω , χιλίαρχος τε αὐτός συμπέμπω , ὅς λέγω ἀφανής αὐτός φυλάσσω . ἑκάτερος δέ ὑποπτεύω μηνύω , καί περί Ταρρακίνα ἀφίστημι τε ὁ χιλίαρχος , καί ὁ ἐπί ὁ ἔργον ἐν ὁ ἀγρός δέω ἐκλύω , καί ὁπλίζω ὡς δύναμαι , ἐλαύνω εἰς Ῥώμη ὁμοῦ δισμύριοι γίγνομαι . ἔτι δέ αὐτός ὁδός ἡμέρα εἷς ἀπέχω ὑπαντάω Κορουῖνος , καί παραστρατοπεδεύω ἐν ὁ ὄρος ὁ Ἀλβανός ἠρεμεί , περισκοπέω τε ὁ ἔργον ἔτι , καί μέγας ἡγέομαι ἀπογιγνώσκω μάχομαι . ὁ δέ ἐπιμείγνυμι ἀλλήλων κρύφα , καί ὀδυρμός καί δάκρυον ὁ φύλαξ εἰμί ὡς ἐν οἰκεῖος καί φίλος ἁμαρτάνω μέν ὁμολογέω , ὁ δέ αἰτία εἰς ὁ χρέος φέρω ὁ ἐν Ῥώμη . ὅς ὁ Κορουῖνος αἰσθάνομαι , καί ὀκνέω ἅπτω πολιτικός καί τοσοῦτος φόνος , συμβουλεύω ὁ βουλή ὁ χρέος ὁ ἀνήρ μεθίημι , ὁ τε πόλεμος ἐξαίρω ἐπί μέγας , εἰ τοσόσδε ἀνήρ δύναμαι κρατέω μάχομαι ἐκ ἀπόγνωσις , καί ὁ σύνοδος αὐτός καί ἐπιμιξία ἐν ὑπόνοια τίθημι , μή οὐδέ ὁ ἴδιος αὐτός στρατός εἰς πᾶς εἰμί πιστός , ἅτε συγγενής εἰμί ἐκεῖνος , καί οὐ ἥσσων αὐτός αἰτιάομαι ὁ χρέος . σφάλλω δέ κινδυνεύω φημί περί μέγας · καί ὁ νίκη , εἰ κρατέω , ἀτυχής εἰμί ὁ πόλις κατά οἰκεῖος τοσόσδε . ὅς ὁ βουλή πείθω ὁ μέν ὁ χρέος ἀποκοπή ψηφίζω πᾶς Ῥωμαῖος , ὁ δέ τότε ἐχθρός καί ἄδεια . ὁ μέν δή ὁ ὅπλον ἀποτίθημι κατέρχομαι εἰς ὁ πόλις .