appianus.samnitica-fragmenta IV
ὅτι Σαυνῖται ἐς τὴν Φρεγελλανῶν ἐμβαλόντες ἐπόρθουν , Ῥωμαῖοι δὲ Σαυνιτῶν καὶ Δαυνίων ὀγδοήκοντα κώμας καὶ μίαν εἷλον , καὶ ἄνδρας ἐξ αὐτῶν χιλίους καὶ δισμυρίους ἀνελόντες ἀπανέστησαν αὐτοὺς ἀπὸ τῆς Φρεγέλλης . καὶ πάλιν ἐς Ῥώμην ἐπρέσβευον οἱ Σαυνῖται , νεκρὰ σώματα ἀνδρῶν φέροντες ὡς αἰτίους τοῦδε τοῦ πολέμου γεγονότας ἀνῃρηκότες , καὶ χρυσίον ὡς ἀπὸ τῆς ἐκείνων περιουσίας πεπορισμένον . ἐφʼ οἷς αὐτοὺς ἡ βουλὴ πάνυ νομίζουσα τετρῦσθαι , προσεδόκα κακοπαθοῦντας ἐνδώσειν περὶ τῆς ἡγεμονίας . οἱ δὲ τὰ μὲν ἄλλα ἐδέχοντο , καὶ εἴ τι καὶ ἀντέλεγον , ἢ παρῃτοῦντο καὶ παρεκάλουν ἢ ἐς τὰς πόλεις ἀνετίθεντο · περὶ δὲ τῆς ἡγεμονίας οὐκ ἀνασχόμενοι πάλιν οὐδʼ ἀκοῦσαι , οὐκ ἐκδωσόμενοι δὴ τὰς πόλεις ἔφασαν ἥκειν , ἀλλʼ ἐς φιλίαν συνάξοντες . λυσάμενοι δὴ τοῦ χρυσίου τοὺς αἰχμαλώτους ἀπῄεσαν ὀργῇ , καὶ τὴν πεῖραν ἔχοντες τὴν περὶ τῆς ἡγεμονίας . καὶ Ῥωμαῖοι μὲν ἐψηφίζοντο μηδὲ πρεσβείας ἔτι παρὰ Σαυνιτῶν προσίεσθαι , ἀλλʼ ἄσπονδον καὶ ἀκήρυκτον πόλεμον αὐτοῖς πολεμεῖν ἕως κατὰ κράτος ἐξέλωσι , θεὸς δʼ ἐνεμέσησε τῆς μεγαληγορίας , καὶ ὕστερον ἡττήθησαν ὑπὸ Σαυνιτῶν καὶ ὑπὸ ζυγὸν ἤχθησαν οἱ Ῥωμαῖοι . ἐς γὰρ στενώτατον χῶρον τούτους συγκλείσαντες οἱ Σαυνῖται τοῦ Ποντίου σφῶν στρατηγοῦντος , καὶ λιμῷ πιεζομένων Ῥωμαίων , οἱ στρατηγοὶ σφῶν πρεσβευσάμενοι παρεκάλουν τὸν Πόντιον καταθέσθαι Ῥωμαίοις χάριν , ἣν οὐ πολλοὶ παρέχουσι καιροί . ὁ δὲ ἀπεκρίνατο μὴ δεῖν μηδὲ πρεσβεύειν ἔτι πρὸς αὐτόν , εἰ μὴ τὰ ὅπλα καὶ αὑτοὺς παραδοῖεν . θρῆνος οὖν ἦν οἷα πόλεως ἁλούσης . καὶ οἱ στρατηγοὶ διέτριψαν μὲν ἔτι ἄλλας ἡμέρας , ὀκνοῦντες ἀνάξιόν τι τῆς πόλεως ἐργάσασθαι · ὡς δʼ οὔτε μηχανὴ σωτηρίας ἐφαίνετο , ὅ τε λιμὸς ἐπίεζεν αὐτούς , καὶ νεότης ἦν πέντε μυριάδων , ἣν ὤκνουν φθειρομένην ὑπεριδεῖν , ἐπέτρεψαν ἑαυτοὺς τῷ Ποντίῳ , καὶ παρεκάλουν , εἴτε κτείνειν εἴτε πωλεῖν εἴτε φυλάσσειν ἐπὶ λύτροις ἕλοιτο , μηδὲν ἐς σώματα ἀνδρῶν ἀτυχούντων ὑβρίσαι . ὁ δὲ τῷ πατρὶ συνεβουλεύετο , μεταπεμψάμενος αὐτὸν ἐκ τοῦ Καυδίου , φερόμενον ὑπὸ γήρως ἁμάξῃ . καὶ ὁ πρεσβύτης ἔφη , ἓν ἔστιν , ὦ παῖ , μεγάλης ἔχθρας φάρμακον , εὐεργεσίας ἢ κολάσεως ὑπερβολή . αἱ μὲν οὖν κολάσεις καταπλήσσουσιν , αἱ δὲ εὐεργεσίαι προσάγονται . ἴσθι νίκην τήνδε πρώτην καὶ μεγίστην , θησαυρίζειν τὴν εὐτυχίαν · καὶ πάντας ἀπόλυσον ἀπαθεῖς , μήτʼ ἐνυβρίσας μήτʼ ἀφελόμενος μηδέν , ἵνα σῶον ᾖ σοι τὸ μέγεθος τῆς εὐεργεσίας . εἰσὶ δʼ , ὡς ἀκούω , φιλοτιμότατοι . ἀλλὰ μόναις εὐεργεσίαις ἡττώμενοι διαγωνιοῦνταί σοι περὶ τῆσδε τῆς χάριτος . ἔχεις ἐνέχυρον τήνδε τὴν εὐεργεσίαν εἰρήνης ἀθανάτου λαβεῖν . ἢν δέ σε ταῦτα μὴ πείθῃ , κτεῖνον ἅπαντας ὁμαλῶς , μηδʼ ἄγγελον ὑπολιπών . λέγω δʼ ἐκεῖνα μὲν αἱρούμενος , ταῦτα δʼ ὡς ἀναγκαῖα . Ῥωμαῖοι γὰρ ὁτιοῦν ὑβρισθέντες ἀμυνοῦνταί σε πάντως · ἀμυνεῖσθαι δὲ μέλλοντας αὐτοὺς προκατάβλαπτε . μεῖζον δʼ οὐκ ἂν εὕροις βλάβος νέων ὁμοῦ πέντε μυριάδων . ὁ μὲν τοσαῦτα εἶπεν , ὁ δὲ παῖς ἀντέλεξεν · ὅτι μέν , ὦ πάτερ , ἐναντιώτατα εἶπας ἀλλήλοις , οὐ θαυμάζω · προεῖπας γὰρ ἐρεῖν ὑπερβολὰς ἑκατέρων . ἐγὼ δὲ οὐ κτενῶ μὲν ἄνδρας τοσούτους , νέμεσίν τε θεοῦ φυλασσόμενος καὶ φθόνον ἀνθρώπων αἰδούμενος , καὶ τὰ ἔθνη τὰς ἐς ἀλλήλους ἐλπίδας οὐκ ἀφαιρήσομαι διʼ ἀνηκέστου κακοῦ . περὶ δὲ τῆς ἀφέσεως οὐδʼ αὐτῷ μέν μοι δοκεῖ , Ῥωμαίων πολλὰ καὶ δεινὰ δεδρακότων ἡμᾶς , καὶ χωρία καὶ πόλεις ἡμετέρας ἔτι νῦν ἐχόντων , τούσδε τοὺς εἰλημμένους ἀπολύειν παντὸς ἀπαθεῖς . οὐ ποιήσω · ἐμπληξία γὰρ ἡ ἄλογος φιλανθρωπία . ἐπισκόπει δέ , παρεὶς ἐμέ , καὶ τὸ τῶν Σαυνιτῶν · ὧν παῖδες καὶ πατέρες καὶ ἀδελφοὶ τεθνᾶσιν ὑπὸ Ῥωμαίων , καὶ κτήματα καὶ χρήματα ἀφῃρημένοι χρῄζουσι παραμυθίας · φύσει δὲ γαῦρον ὁ νενικηκώς , καὶ τὰ κέρδη περιβλέπονται . τίς οὖν ἀνέξεταί μου τούσδε μὴ κτείνειν μηδὲ πωλεῖν μηδὲ ζημιοῦν , ἀλλʼ ὡς εὐεργέτας ἀπαθεῖς προπέμπειν ; διὰ μὲν δὴ ταῦτα παρῶμεν τὰς ὑπερβολάς , ἐπεὶ τῆς μὲν οὐ κύριος ἐγώ , τῆς δʼ ἀπανθρωποτέρας οὐκ ἀνέχομαι · ὡς δʼ ἂν καὶ Ῥωμαίων τι τοῦ φρονήματος περιέλοιμι καὶ τὰ πρὸς τοὺς ἄλλους ἀδιάβλητος εἴην , ὅπλα μὲν αὐτούς , οἷς ἐχρήσαντο ἀεὶ καθʼ ἡμῶν , ἀφαιρήσομαι καὶ χρήματα ( καὶ γὰρ ταῦτα ἔχουσι παρʼ ἡμῶν ) , ἐκπέμψω δʼ ὑπὸ ζυγὸν σώους , ᾗ τινὶ αἰσχύνῃ καὶ αὐτοὶ κατʼ ἄλλων ἐχρήσαντο , καὶ εἰρήνην εἶναι τοῖς ἔθνεσι συνθήσομαι , τῶν τε ἱππέων ἐπιλέξομαι τοὺς ἐπιφανεστάτους ὅμηρα τῶνδε τῶν συνθηκῶν , ἕως ἅπας ὁ δῆμος ἐπιψηφίσῃ . καὶ τάδε ποιῶν ἡγοῦμαι νενικηκότος τε ἔργα ποιήσειν καὶ φιλανθρώπου , Ῥωμαίους τε ἀγαπήσειν ὅσα καὶ αὐτοί , φάσκοντες ἀρετῆς ἀντιποιεῖσθαι , πολλάκις ἐς ἄλλους ἔδρασαν . ταῦτα τοῦ Ποντίου λέγοντος ὁ πρεσβύτης ἐδάκρυσέ τε , καὶ ἐπιβὰς τῆς ἀπήνης ἐς τὸ Καύδιον ἀπήλαυνεν . ὁ δὲ Πόντιος τοὺς πρέσβεις καλέσας ἤρετο εἴ τις εἰρηνοδίκης αὐτοῖς παρείη . τοῖς δὲ παρῆν οὐδεὶς ὡς ἐπὶ ἄσπονδον καὶ ἀκήρυκτον πόλεμον ἐστρατευκόσι . τοῖς οὖν ὑπάτοις καὶ τοῖς ἄλλοις ἄρχουσι τῆς στρατιᾶς καὶ παντὶ τῷ πλήθει λέγειν ἐκέλευε τοὺς πρέσβεις , ἡμεῖς ἀεὶ Ῥωμαίοις ἐσπενδόμεθα φιλίαν , ἣν αὐτοὶ διελύσατε , Σιδικηνοῖς τοῖς ἡμετέροις ἐχθροῖς συμμαχοῦντες . εἶτʼ αὖθις αὖ φιλίας ἡμῖν γενομένης , Νεαπολίταις ἐπολεμεῖτε τοῖς ἡμετέροις γείτοσιν . καὶ οὐκ ἠγνοοῦμεν ὅτι ταῦτʼ ἦν ὑμῖν παρασκευὴ πλεονεξίας ἐπὶ ὅλην τὴν Ἰταλίαν . ἔν τε ταῖς προτέραις μάχαις πολλὰ παρὰ τὴν ἀπειρίαν τῶν ἡμετέρων στρατηγῶν προλαβόντες οὐδὲν ἐπεδείξασθε μέτριον ἐς ἡμᾶς , οὐδʼ ἠρκεῖσθε τὴν χώραν πορθοῦντες καὶ χωρία καὶ πόλεις ἔχοντες ἀλλοτρίας , καὶ κληρούχους ἐς αὐτὰ πέμποντες , ἀλλὰ καὶ πρεσβευσαμένων ἡμῶν δὶς πρὸς ὑμᾶς , καὶ πολλὰ συγχωρούντων , ὑπερήφανα ἡμῖν ἄλλα ἐπετάσσετε , τὴν ἀρχὴν ὅλην ἀποθέσθαι καὶ ὑμῶν ὑπακούειν , ὥσπερ οὐ σπενδομένους ἀλλʼ ἑαλωκότας . καὶ ἐπὶ τοῖσδε τὸν πόλεμον τόνδε ἄσπονδον καὶ ἀκήρυκτον ἐψηφίσασθε , κατʼ ἀνδρῶν ποτὲ φίλων , κατὰ Σαβίνων ἐκγόνων τῶν ὑμῖν συνοικούντων . ἕνεκα μὲν οὖν τῆς ὑμετέρας πλεονεξίας ἔδει καὶ τὰ παρʼ ἡμῶν ὑμῖν ἄσπονδα εἶναι . ἐγὼ νέμεσίν τε θεῶν αἰδούμενος , ἣν ὑμεῖς ὑπερείδεσθε , καὶ συγγενείας καὶ φιλίας τῆς ποτὲ μνημονεύων , δίδωμι ἕκαστον ὑμῶν σὺν ἱματίῳ σῶον ὑπὸ ζυγὸν ἀπελθεῖν , ἢν ὀμόσητε τήν τε γῆν καὶ τὰ χωρία πάνθʼ ἡμῖν ἀποδώσειν , καὶ τοὺς κληρούχους ἀπὸ τῶν πόλεων ἀπάξειν , καὶ μηδέ ποτʼ ἐπὶ Σαυνίτας στρατεύσειν . ἀπαγγελθέντων δὲ τούτων ἐς τὸ στρατόπεδον ὀλοφυρμὸς ἦν καὶ θρῆνος ἐπὶ πλεῖστον · θανάτου γὰρ ἡγοῦντο εἶναι χείρονα τὴν ὕβριν τὴν ὑπὸ τῷ ζυγῷ . ὡς δὲ καὶ περὶ τῶν ἱππέων ἐπύθοντο , αὖθις ἐθρήνουν ἐπὶ πλεῖστον . ὑπὸ δὲ ἀπορίας αὐτὰ ἐδέχοντο , καὶ τοὺς ὅρκους ὤμνυον ὅ τε Πόντιος καὶ οἱ Ῥωμαίων ὕπατοι , δύο ὄντες Ποστούμιός τε καὶ Οὐετούριος , καὶ ταμιαι δύο καὶ ταξιάρχαι τέσσαρες καὶ χιλίαρχοι δώδεκα , σύμπαντες ὅσοι μετὰ τοὺς διεφθαρμένους ἦρχον . γενομένων δὲ τῶν ὅρκων ὁ μὲν Πόντιος παραλύσας τι τοῦ διατειχίσματος , καὶ δυσὶ δόρασιν ἐς τὴν γῆν ἐμπεπηγόσιν ἐπικάρσιον ἄλλο ἐπιθείς , ἐξέπεμπε Ῥωμαίων ἕκαστον ὑπὸ τούτῳ . καί τινα ὑποζύγια ἔδωκεν αὐτοῖς ἐς τοὺς ἀρρωστοῦντας , καὶ τροφήν , ἄχρι τῆς Ῥώμης φέρεσθαι . δύναται δʼ , ἐμοὶ δοκεῖν , τὸ εἶδος τῆς ἀφέσεως , ὃ καλοῦσιν οἱ τῇδε ζυγόν , ὀνειδίζειν ὡς δοριαλώτοις . ἀπαγγελθείσης δὲ τῆς συμφορᾶς ἐς τὴν πόλιν οἰμωγὴ καὶ θρῆνος ἦν ὡς ἐπὶ πένθει , καὶ αἱ γυναῖκες ἐκόπτοντο τοὺς αἰσχρῶς περισεσωσμένους ὡς ἀποφανόντας , ἥ τε βουλὴ τὴν ἐπιπόρφυρον ἐσθῆτα ἀπέθετο , καὶ θυσίαι καὶ γάμοι , καὶ ὅσα ἄλλα τοιουτότροπα , ἐπέσχετο ἐπὶ τὸ ἔτος ὅλον , ἕως τὴν συμφορὰν ἀνέλαβον . τῶν δὲ ἀφειμένων οἱ μὲν ἐς τοὺς ἀγροὺς διέφευγον ὑπὸ αἰδοῦς , οἱ δὲ νυκτὸς ἐς τὴν πόλιν ἐσῄεσαν · οἱ δὲ ἄρχοντες ἡμέρας μὲν ἐσῆλθον ὑπʼ ἀνάγκης , καὶ τὰ σημεῖα τῆς ἀρχῆς ἐπέκειτο αὐτοῖς , ἔπρασσον δὲ οὐδέν .
Lemmas: ὅτι Σαυνίτης εἰς ὁ Φρεγελλανός ἐμβάλλω πορθέω , Ῥωμαῖος δέ Σαυνῖται καί Δαύνιος ὀγδοήκοντα κώμη καί εἷς αἱρέω , καί ἀνήρ ἐκ αὐτός χίλιοι καί δισμύριοι ἀναιρέω ἀπανίστημι αὐτός ἀπό ὁ Φρέγελλα . καί πάλιν εἰς Ῥώμη πρεσβεύω ὁ Σαυνίτης , νεκρός σῶμα ἀνήρ φέρω ὡς αἴτιος ὅδε ὁ πόλεμος γίγνομαι ἀναλέγω , καί χρυσίον ὡς ἀπό ὁ ἐκεῖνος περιουσία πορίζω . ἐπί ὅς αὐτός ὁ βουλή πάνυ νομίζω τρύω , προσδοκάω κακοπαθέω ἐνδίδωμι περί ὁ ἡγεμονία . ὁ δέ ὁ μέν ἄλλος δέχομαι , καί εἰ τις καί ἀντιλέγω , ἤ παραιτέομαι καί παρακαλέω ἤ εἰς ὁ πόλις ἀνατίθημι · περί δέ ὁ ἡγεμονία οὐ ἀνέχω πάλιν οὐδέ ἀκούω , οὐ ἐκδίδωμι δή ὁ πόλις φημί ἥκω , ἀλλά εἰς φιλία συνάγνυμι . λύω δή ὁ χρυσίον ὁ αἰχμάλωτος ἀπέρχομαι ὀργή , καί ὁ πεῖρα ἔχω ὁ περί ὁ ἡγεμονία . καί Ῥωμαῖος μέν ψηφίζω μηδέ πρεσβεία ἔτι παρά Σαυνῖται προσίημι , ἀλλά ἄσπονδος καί ἀκήρυκτος πόλεμος αὐτός πολεμέω ἕως κατά κράτος ἐξαιρέω , θεός δέ νεμεσάω ὁ μεγαληγορία , καί ὕστερον ἡσσάομαι ὑπό Σαυνῖται καί ὑπό ζυγόν ἀχθέω ὁ Ῥωμαῖος . εἰς γάρ στενός χῶρος οὗτος συγκλείω ὁ Σαυνίτης ὁ Πόντιος σφεῖς στρατηγέω , καί λιμός πιέζω Ῥωμαῖος , ὁ στρατηγός σφεῖς πρεσβεύω παρακαλέω ὁ Πόντιος κατατίθημι Ῥωμαῖος χάρις , ὅς οὐ πολύς παρέχω καιρός . ὁ δέ ἀποκρίνω μή δέω μηδέ πρεσβεύω ἔτι πρός αὐτός , εἰ μή ὁ ὅπλον καί ἑαυτοῦ παραδίδωμι . θρῆνος οὖν εἰμί οἷος πόλις ἁλίσκομαι . καί ὁ στρατηγός διατρίβω μέν ἔτι ἄλλος ἡμέρα , ὀκνέω ἀνάξιος τις ὁ πόλις ἐργάζομαι · ὡς δέ οὔτε μηχανή σωτηρία φαίνω , ὁ τε λιμός πιέζω αὐτός , καί νεότης εἰμί πέντε μυριάς , ὅς ὀκνέω φθείρω ὑπεροράω , ἐπιτρέπω ἑαυτοῦ ὁ Πόντιος , καί παρακαλέω , εἴτε κτείνω εἴτε πωλέω εἴτε φυλάσσω ἐπί λύτρον αἱρέω , μηδείς εἰς σῶμα ἀνήρ ἀτυχέω ὑβρίζω . ὁ δέ ὁ πατήρ συμβουλεύω , μεταπέμπω αὐτός ἐκ ὁ Καύδιον , φέρω ὑπό γῆρας ἄμαξα . καί ὁ πρεσβύτης φημί , εἷς εἰμί , ὦ παῖς , μέγας ἔχθρα φάρμακον , εὐεργεσία ἤ κόλασις ὑπερβολή . ὁ μέν οὖν κόλασις καταπλήσσω , ὁ δέ εὐεργεσία προσάγω . οἶδα νίκη ὅδε πρῶτος καί μέγας , θησαυρίζω ὁ εὐτυχία · καί πᾶς ἀπολύω ἀπαθής , μήτε ἐνυβρίζω μήτε ἀφαιρέω μηδείς , ἵνα σῶς εἰμί σύ ὁ μέγεθος ὁ εὐεργεσία . εἰμί δέ , ὡς ἀκούω , φιλότιμος . ἀλλά μόνος εὐεργεσία ἡσσάομαι διαγωνίζομαι σύ περί ὅδε ὁ χάρις . ἔχω ἐνέχυρον ὅδε ὁ εὐεργεσία εἰρήνη ἀθάνατος λαμβάνω . ἐάν δέ σύ οὗτος μή πείθω , κτείνω ἅπας ὁμαλής , μηδέ ἄγγελος ὑπολείπω . λέγω δέ ἐκεῖνος μέν αἱρέω , οὗτος δέ ὡς ἀναγκαῖος . Ῥωμαῖος γάρ ὁστισοῦν ὑβρίζω ἀμύνω σύ πάντως · ἀμύνω δέ μέλλω αὐτός προκαταβλάπτω . μέγας δέ οὐ ἄν εὑρίσκω βλάβος νέος ὁμοῦ πέντε μυριάς . ὁ μέν τοσοῦτος λέγω , ὁ δέ παῖς ἀντιλέγω · ὅτι μέν , ὦ πατήρ , ἐναντίος λέγω ἀλλήλων , οὐ θαυμάζω · προλέγω γάρ λέγω ὑπερβολή ἑκάτερος . ἐγώ δέ οὐ κτείνω μέν ἀνήρ τοσοῦτος , νέμεσις τε θεός φυλάσσω καί φθόνος ἄνθρωπος αἰδέομαι , καί ὁ ἔθνος ὁ εἰς ἀλλήλων ἐλπίς οὐ ἀφαιρέω διά ἀνήκεστος κακός . περί δέ ὁ ἄφεσις οὐδέ αὐτός μέν ἐγώ δοκέω , Ῥωμαῖος πολύς καί δεινός δράω ἐγώ , καί χωρίον καί πόλις ἡμέτερος ἔτι νῦν ἔχω , ὅδε ὁ λαμβάνω ἀπολύω πᾶς ἀπαθής . οὐ ποιέω · ἐμπληξία γάρ ὁ ἄλογος φιλανθρωπία . ἐπισκοπέω δέ , παρίημι ἐγώ , καί ὁ ὁ Σαυνῖται · ὅς παῖς καί πατήρ καί ἀδελφός θνῄσκω ὑπό Ῥωμαῖος , καί κτῆμα καί χρῆμα ἀφαιρέω χρῄζω παραμυθία · φύσις δέ γαῦρος ὁ νικάω , καί ὁ κέρδος περιβλέπω . τίς οὖν ἀνέχω ἐγώ ὅδε μή κτείνω μηδέ πωλέω μηδέ ζημιόω , ἀλλά ὡς εὐεργέτης ἀπαθής προπέμπω ; διά μέν δή οὗτος πάρειμι ὁ ὑπερβολή , ἐπεί ὁ μέν οὐ κύριος ἐγώ , ὁ δέ ἀπάνθρωπος οὐ ἀνέχω · ὡς δέ ἄν καί Ῥωμαῖος τις ὁ φρόνημα περιαιρέω καί ὁ πρός ὁ ἄλλος ἀδιάβλητος εἰμί , ὅπλον μέν αὐτός , ὅς χράω ἀεί κατά ἐγώ , ἀφαιρέω καί χρῆμα ( καί γάρ οὗτος ἔχω παρά ἐγώ ) , ἐκπέμπω δέ ὑπό ζυγόν σῶς , ὅς τις αἰσχύνη καί αὐτός κατά ἄλλος χράω , καί εἰρήνη εἰμί ὁ ἔθνος συντίθημι , ὁ τε ἱππεύς ἐπιλέγω ὁ ἐπιφανής ὅμηρος ὅδε ὁ συνθήκη , ἕως ἅπας ὁ δῆμος ἐπιψηφίζω . καί ὅδε ποιέω ἡγέομαι νικάω τε ἔργον ποιέω καί φιλάνθρωπος , Ῥωμαῖος τε ἀγαπάω ὅσος καί αὐτός , φάσκω ἀρετή ἀντιποιέω , πολλάκις εἰς ἄλλος δράω . οὗτος ὁ Πόντιος λέγω ὁ πρεσβύτης δακρύω τε , καί ἐπιβαίνω ὁ ἀπήνη εἰς ὁ Καύδιον ἀπελαύνω . ὁ δέ Πόντιος ὁ πρέσβυς καλέω ἔρομαι εἰ τις εἰρηνοδίκης αὐτός πάρειμι . ὁ δέ πάρειμι οὐδείς ὡς ἐπί ἄσπονδος καί ἀκήρυκτος πόλεμος στρατεύω . ὁ οὖν ὕπατος καί ὁ ἄλλος ἄρχων ὁ στρατιά καί πᾶς ὁ πλῆθος λέγω κελεύω ὁ πρέσβυς , ἐγώ ἀεί Ῥωμαῖος σπένδω φιλία , ὅς αὐτός διαλύω , Σιδικηνός ὁ ἡμέτερος ἐχθρός συμμαχέω . εἶτα αὖθις αὖ φιλία ἐγώ γίγνομαι , Νεαπολίτης πολεμέω ὁ ἡμέτερος γείτων . καί οὐ ἀγνοέω ὅτι οὗτος εἰμί σύ παρασκευή πλεονεξία ἐπί ὅλος ὁ Ἰταλία . ἐν τε ὁ πρότερος μάχη πολύς παρά ὁ ἀπειρία ὁ ἡμέτερος στρατηγός προλαμβάνω οὐδείς ἐπιδείκνυμι μέτριος εἰς ἐγώ , οὐδέ ἀρκέω ὁ χώρα πορθέω καί χωρίον καί πόλις ἔχω ἀλλότριος , καί κλήρουχος εἰς αὐτός πέμπω , ἀλλά καί πρεσβεύω ἐγώ δίς πρός σύ , καί πολύς συγχωρέω , ὑπερήφανος ἐγώ ἄλλος ἐπιτάσσω , ὁ ἀρχή ὅλος ἀποτίθημι καί σύ ὑπακούω , ὥσπερ οὐ σπένδω ἀλλά ἁλίσκομαι . καί ἐπί ὅδε ὁ πόλεμος ὅδε ἄσπονδος καί ἀκήρυκτος ψηφίζω , κατά ἀνήρ ποτέ φίλος , κατά Σαβῖνος ἔκγονος ὁ σύ συνοικέω . ἕνεκα μέν οὖν ὁ ὑμέτερος πλεονεξία δέω καί ὁ παρά ἐγώ σύ ἄσπονδος εἰμί . ἐγώ νέμεσις τε θεός αἰδέομαι , ὅς σύ ὑπερείδω , καί συγγένεια καί φιλία ὁ ποτέ μνημονεύω , δίδωμι ἕκαστος σύ σύν ἱμάτιον σῶς ὑπό ζυγόν ἀπέρχομαι , ἐάν ὄμνυμι ὁ τε γῆ καί ὁ χωρίον πᾶς ἐγώ ἀποδίδωμι , καί ὁ κλήρουχος ἀπό ὁ πόλις ἀπάγω , καί μηδέ ποτέ ἐπί Σαυνῖται στρατεύω . ἀπαγγέλλω δέ οὗτος εἰς ὁ στρατόπεδον ὀλοφυρμός εἰμί καί θρῆνος ἐπί πολύς · θάνατος γάρ ἡγέομαι εἰμί κακός ὁ ὕβρις ὁ ὑπό ὁ ζυγόν . ὡς δέ καί περί ὁ ἱππεύς πυνθάνομαι , αὖθις θρηνέω ἐπί πολύς . ὑπό δέ ἀπορία αὐτός δέχομαι , καί ὁ ὅρκος ὄμνυμι ὁ τε Πόντιος καί ὁ Ῥωμαῖος ὕπατος , δύο εἰμί Ποστούμιος τε καί Οὐετούριος , καί ταμιαι δύο καί ταξιάρχης τέσσαρες καί χιλίαρχος δώδεκα , σύμπας ὅσος μετά ὁ διαφθείρω ἄρχω . γίγνομαι δέ ὁ ὅρκος ὁ μέν Πόντιος παραλύω τις ὁ διατείχισμα , καί δύο δόρυ εἰς ὁ γῆ ἐμπήγνυμι ἐπικάρσιος ἄλλος ἐπιτίθημι , ἐκπέμπω Ῥωμαῖος ἕκαστος ὑπό οὗτος . καί τις ὑποζύγιον δίδωμι αὐτός εἰς ὁ ἀρρωστέω , καί τροφή , ἄχρι ὁ Ῥώμη φέρω . δύναμαι δέ , ἐγώ δοκέω , ὁ εἶδος ὁ ἄφεσις , ὅς καλέω ὁ τῇδε ζυγόν , ὀνειδίζω ὡς δοριάλωτος . ἀπαγγέλλω δέ ὁ συμφορά εἰς ὁ πόλις οἰμωγή καί θρῆνος εἰμί ὡς ἐπί πένθος , καί ὁ γυνή κόπτω ὁ αἰσχρός περισῴζω ὡς ἀποφαίνω , ὁ τε βουλή ὁ ἐπιπόρφυρος ἐσθής ἀποτίθημι , καί θυσία καί γάμος , καί ὅσος ἄλλος τοιουτότροπος , ἐπέχω ἐπί ὁ ἔτος ὅλος , ἕως ὁ συμφορά ἀναλαμβάνω . ὁ δέ ἀφίημι ὁ μέν εἰς ὁ ἀγρός διαφεύγω ὑπό αἰδώς , ὁ δέ νύξ εἰς ὁ πόλις εἰσέρχομαι · ὁ δέ ἄρχω ἡμέρα μέν εἰσέρχομαι ὑπό ἀνάγκη , καί ὁ σημεῖον ὁ ἀρχή ἐπίκειμαι αὐτός , πράσσω δέ οὐδείς .