appianus.samnitica-fragmenta X
ὅτι ὁ Πύρρος ὁ βασιλεὺς τῆς Ἠπείρου , νικήσας τοὺς Ῥωμαίους καὶ ἀναλαβεῖν χρῄζων τὴν στρατιὰν ἐκ μάχης εὐτόνου , καὶ Ῥωμαίους ἐλπίζων ἐς διαλύσεις τότε μάλιστα ἐνδώσειν , ἔπεμπεν ἐς Ῥώμην Κινέαν τὸν Θεσσαλόν , δόξαν ἐπὶ λόγοις ἔχοντα μιμεῖσθαι τὴν Δημοσθένους ἀρετήν . καὶ παρελθὼν ὁ Κινέας ἐς τὸ βουλευτήριον ἄλλα τε πολλὰ περὶ τοῦ βασιλέως ἐσεμνολόγει , καὶ τὴν ἐπὶ τῷ ἀγῶνι μετριοπάθειαν κατελογίζετο , μήτʼ ἐπὶ τὴν πόλιν εὐθὺς ἐλάσαντος μήτʼ ἐπὶ τὸ ἡσσημένον στρατόπεδον · ἐδίδου δʼ αὐτοῖς εἰρήνην καὶ φιλίαν καὶ συμμαχίαν πρὸς Πύρρον , εἰ Ταραντίνους μὲν ἐς ταῦτα συμπεριλάβοιεν , τοὺς δʼ ἄλλους Ἕλληνας τοὺς ἐν Ἰταλίᾳ κατοικοῦντας ἐλευθέρους καὶ αὐτονόμους ἐῷεν , Λευκανοῖς δὲ καὶ Σαυνίταις καὶ Δαυνίοις καὶ Βρεττίοις ἀποδοῖεν ὅσα αὐτῶν ἔχουσι πολέμῳ λαβόντες . καὶ γιγνομένων ἔφη τούτων Πύρρον ἀποδώσειν αὐτοῖς τοὺς αἰχμαλώτους ἄνευ λύτρων . οἱ δʼ ἐνεδοίαζον ἐπὶ πλεῖστον , τῇ τε δόξῃ τοῦ Πύρρου καὶ τῷ συμβεβηκότι πάθει καταπλαγέντες , ἕως Ἄππιος Κλαύδιος , ὁ Καῖκος ἐπίκλησιν , ἤδη τετυφλωμένος , ἐς τὸ βουλευτήριον τοῖς παισὶν αὑτὸν ἀγαγεῖν κελεύσας , ἠχθόμην , εἶπεν , ὅτι μὴ βλέπω · νῦν δʼ ὅτι ἀκούω . τὰ γὰρ τοιαῦτα ὑμῶν βουλεύματα ἠξίουν μήθʼ ὁρᾶν μήτʼ ἀκούειν , οἳ διʼ ἓν ἀτύχημα ἀθρόως οὕτως ἑαυτῶν ἐκλέλησθε , καὶ τὸν τοῦτο δράσαντα αὐτόν τε καὶ τοὺς ἐπαγαγομένους αὐτὸν βουλεύεσθε φίλους ἀντὶ πολεμίων θέσθαι , καὶ τὰ τῶν προγόνων κτήματα Λευκανοῖς καὶ Βρεττίοις δοῦναι . τί τοῦτʼ ἐστὶν ἢ Ῥωμαίους ἐπὶ Μακεδόσι γενέσθαι ; καὶ ταῦτά τινες εἰρήνην ἀντὶ δουλείας τολμῶσιν ὀνομάζειν . ἄλλα τε πολλὰ ὅμοια τούτοις ὁ Ἄππιος εἰπὼν καὶ ἐρεθίσας , ἐσηγήσατο Πύρρον , εἰ δέοιτο τῆς Ῥωμαίων φιλίας καὶ συμμαχίας , ἐξ Ἰταλίας ἀπελθόντα πρεσβεύειν , παρόντα δὲ μήτε φίλον ἡγεῖσθαι μήτε σύμμαχον μήτε Ῥωμαίοις δικαστὴν ἢ διαιτητήν . καὶ ἡ βουλὴ ταῦθʼ ἅπερ καὶ Ἄππιος εἶπεν ἀπεκρίνατο Κινέᾳ . Λαιουίνῳ δʼ ἄλλα δύο τέλη καταλέγοντες ἐκήρυξαν οὕτως , εἴ τις ἀντὶ τῶν ἀπολωλότων αὑτὸν ἐπιδίδωσιν , ἐς τὴν στρατιὰν ἀπογράφεσθαι . καὶ ὁ Κινέας ἔτι παρών , καὶ θεώμενος αὐτοὺς ὠθουμένους ἐς τὰς ἀπογραφάς , λέγεται πρὸς τὸν Πύρρον ἐπανελθὼν εἰπεῖν ὅτι πρὸς ὕδραν ἐστὶν αὐτοῖς ὁ πόλεμος . οἱ δὲ οὐ Κινέαν ἀλλὰ Πύρρον αὐτὸν εἰπεῖν τοῦτο τὸ ἔπος , ἰδόντα τὴν στρατιὰν τῶν Ῥωμαίων τῆς προτέρας πλείονα · καὶ γὰρ ὁ ἕτερος ὕπατος τῷ Λαιουίνῳ Κορουγκάνιος ἧκεν ἐκ Τυρρηνίας μεθʼ ἧς εἶχε παρασκευῆς . λέγεται δὲ καὶ τἆλλα περὶ τῆς Ῥώμης πυνθανομένῳ Πύρρῳ Κινέας εἰπεῖν ὅτι πόλις ἐστὶ στρατηγῶν ὅλη , καὶ τοῦ Πύρρου θαυμάσαντος μεταλαβὼν φάναι , βασιλέων μᾶλλον ἢ στρατηγῶν . Πύρρος δʼ , ὡς οὐδὲν εἰρηναῖόν οἱ παρὰ τῆς βουλῆς ἀπήντησεν , ἐπὶ τὴν Ῥώμην ἠπείγετο , πάντα δῃῶν . καὶ φθάνει μὲν ἐς πόλιν Ἀναγνίαν , βαρεῖαν δʼ ἔχων ἤδη τὴν στρατιὰν ὑπὸ λείας καὶ πλήθους αἰχμαλώτων , ἀναθέμενος μάχην ἀνέστρεφεν ἐπὶ Καμπανίας , ἡγουμένων τῶν ἐλεφάντων , καὶ τὴν στρατιὰν ἐς χειμασίαν κατὰ πόλεις διῄρει . Ῥωμαίων δὲ πρέσβεις αὐτὸν ἠξίουν λῦσαι τῇ πόλει τοὺς αἰχμαλώτους , ἢ ἀντιλαβεῖν ὅσους ἔχουσι Ταραντίνων καὶ τῶν ἄλλων συμμάχων αὐτοῦ . ὁ δὲ σπενδομένοις μὲν ἔφη , καθάπερ προεῖπε Κινέας , χαριεῖσθαι τοὺς αἰχμαλώτους , πολεμοῦσι δʼ οὐ δώσειν ἐφʼ ἑαυτὸν ἄνδρας τοιούτους καὶ τοσούτους . ἐξένιζε δʼ αὐτοὺς βασιλικῶς , καὶ τὸν τῆς πρεσβείας ἡγούμενον Φαβρίκιον πυνθανόμενος ἐν τῇ πόλει μέγα δύνασθαι καὶ δεινῶς πένεσθαι καθωμίλει , λέγων , εἰ πράξειεν αὐτῷ τὰς διαλύσεις , ὑποστράτηγον καὶ κοινωνὸν τῶν παρόντων ἀγαθῶν ἀπάξειν ἐς Ἤπειρον . χρήματά τε αὐτὸν λαβεῖν ἐντεῦθεν ἤδη παρεκάλει , πρόφασιν ὡς δώσοντα τοῖς τὴν εἰρήνην ἐργασαμένοις . ἐπιγελάσας δʼ ὁ Φαβρίκιος περὶ μὲν τῶν κοινῶν οὐδʼ ἀπεκρίνατο , τὴν δʼ ἐμήν , ἔφη , παρρησίαν οὔτε τῶν σῶν φίλων οὐδεὶς οὔτε αὐτὸς οἴσεις σύ , ὦ βασιλεῦ · καὶ τὴν πενίαν τὴν ἐμαυτοῦ μακαρίζω μᾶλλον ἢ τὸν τῶν τυράννων πλοῦτον ὁμοῦ καὶ φόβον . οἱ δὲ οὐχ οὕτω φασὶν αὐτόν , ἀλλʼ ὅτι μου τῆς φύσεως Ἠπειρῶται μεταλαβόντες ἐμὲ σοῦ προθήσουσιν . ὁποτέρως δʼ οὖν ἀπεκρίνατο , θαυμάσας αὐτὸν τοῦ φρονήματος ὁ Πύρρος ἑτέραν ὁδὸν ἐς τὰς διαλλαγὰς ἐπενόει , καὶ τοὺς αἰχμαλώτους ἐς τῶν Κρονίων τὴν ἑορτὴν ἔπεμπεν ἄνευ φυλάκων , ἐφʼ ᾧ , δεχομένης μὲν τῆς πόλεως ἃ ὁ Πύρρος προτείνει , μένειν καὶ τῆς αἰχμαλωσίας ἀπολελύσθαι , μὴ δεχομένης δὲ ἑορτάσαντας ἐπανήκειν ἐς αὐτόν . τούτους ἡ βουλή , πάνυ παρακαλοῦντας καὶ ἐνάγοντας ἐς τὰς διαλύσεις , ἐκέλευσεν ἑορτάσαντας Πύρρῳ παραδοῦναι σφᾶς αὐτοὺς ἐν ἡμέρᾳ ῥητῇ , καὶ θάνατον ἐπέταξε τοῖς ἀπολειφθεῖσι τῆς ἡμέρας . οἱ δὲ καὶ αὐτὴν ἅπαντες ἐφύλαξαν , καὶ Πύρρῳ πολεμητέα πάντως αὖθις ἐδόκει .
Lemmas: ὅτι ὁ Πύρρος ὁ βασιλεύς ὁ Ἤπειρος , νικάω ὁ Ῥωμαῖος καί ἀναλαμβάνω χρῄζω ὁ στρατιά ἐκ μάχη εὔτονος , καί Ῥωμαῖος ἐλπίζω εἰς διάλυσις τότε μάλα ἐνδίδωμι , πέμπω εἰς Ῥώμη Κινέας ὁ Θεσσαλός , δόξα ἐπί λόγος ἔχω μιμέομαι ὁ Δημοσθένης ἀρετή . καί παρέρχομαι ὁ Κινέας εἰς ὁ βουλευτήριον ἄλλος τε πολύς περί ὁ βασιλεύς σεμνολογέω , καί ὁ ἐπί ὁ ἀγών μετριοπάθεια καταλογίζομαι , μήτε ἐπί ὁ πόλις εὐθύς ἐλαύνω μήτε ἐπί ὁ ἡσσάομαι στρατόπεδον · δίδωμι δέ αὐτός εἰρήνη καί φιλία καί συμμαχία πρός Πύρρος , εἰ Ταραντῖνος μέν εἰς οὗτος συμπεριλαμβάνω , ὁ δέ ἄλλος Ἕλλην ὁ ἐν Ἰταλία κατοικέω ἐλεύθερος καί αὐτόνομος ἐάω , Λευκανός δέ καί Σαυνῖται καί Δαύνιος καί Βρέττιος ἀποδέω ὅσος αὐτός ἔχω πόλεμος λαμβάνω . καί γίγνομαι φημί οὗτος Πύρρος ἀποδίδωμι αὐτός ὁ αἰχμάλωτος ἄνευ λύτρον . ὁ δέ ἐνδοιάζω ἐπί πολύς , ὁ τε δόξα ὁ Πύρρος καί ὁ συμβαίνω πάθος καταπλήσσω , ἕως Ἄππιος Κλαύδιος , ὁ Καῖκος ἐπίκλησις , ἤδη τυφλόω , εἰς ὁ βουλευτήριον ὁ παῖς ἑαυτοῦ ἄγω κελεύω , ἄχθομαι , λέγω , ὅτι μή βλέπω · νῦν δέ ὅτι ἀκούω . ὁ γάρ τοιοῦτος σύ βούλευμα ἀξιόω μήτε ὁράω μήτε ἀκούω , ὅς διά εἷς ἀτύχημα ἀθρόος οὕτως ἑαυτοῦ ἐκλανθάνω , καί ὁ οὗτος δράω αὐτός τε καί ὁ ἐπάγω αὐτός βουλεύω φίλος ἀντί πολέμιος τίθημι , καί ὁ ὁ πρόγονος κτῆμα Λευκανός καί Βρέττιος δίδωμι . τίς οὗτος εἰμί ἤ Ῥωμαῖος ἐπί Μακεδών γίγνομαι ; καί οὗτος τις εἰρήνη ἀντί δουλεία τολμάω ὀνομάζω . ἄλλος τε πολύς ὅμοιος οὗτος ὁ Ἄππιος λέγω καί ἐρεθίζω , εἰσηγέομαι Πύρρος , εἰ δέω ὁ Ῥωμαῖος φιλία καί συμμαχία , ἐκ Ἰταλία ἀπέρχομαι πρεσβεύω , πάρειμι δέ μήτε φίλος ἡγέομαι μήτε σύμμαχος μήτε Ῥωμαῖος δικαστής ἤ διαιτητής . καί ὁ βουλή οὗτος ὅς καί Ἄππιος λέγω ἀποκρίνω Κινέας . Λαιόυινος δέ ἄλλος δύο τέλος καταλέγω κηρύσσω οὕτως , εἰ τις ἀντί ὁ ἀπόλλυμι ἑαυτοῦ ἐπιδίδωμι , εἰς ὁ στρατιά ἀπογράφω . καί ὁ Κινέας ἔτι πάρειμι , καί θεάομαι αὐτός ὠθέω εἰς ὁ ἀπογραφή , λέγω πρός ὁ Πύρρος ἐπανέρχομαι λέγω ὅτι πρός ὕδρα εἰμί αὐτός ὁ πόλεμος . ὁ δέ οὐ Κινέας ἀλλά Πύρρος αὐτός λέγω οὗτος ὁ ἔπος , ὁράω ὁ στρατιά ὁ Ῥωμαῖος ὁ πρότερος πολύς · καί γάρ ὁ ἕτερος ὕπατος ὁ Λαιόυινος Κορουγκάνιος ἥκω ἐκ Τυρρηνία μετά ὅς ἔχω παρασκευή . λέγω δέ καί ἄλλος περί ὁ Ῥώμη πυνθάνομαι Πύρρος Κινέας λέγω ὅτι πόλις εἰμί στρατηγός ὅλος , καί ὁ Πύρρος θαυμάζω μεταλαμβάνω φημί , βασιλεύς μάλα ἤ στρατηγός . Πύρρος δέ , ὡς οὐδείς εἰρηναῖος ἕ παρά ὁ βουλή ἀπαντάω , ἐπί ὁ Ῥώμη ἐπείγω , πᾶς δηϊόω . καί φθάνω μέν εἰς πόλις Ἀναγνεία , βαρύς δέ ἔχω ἤδη ὁ στρατιά ὑπό λεία καί πλῆθος αἰχμάλωτος , ἀνατίθημι μάχη ἀναστρέφω ἐπί Καμπανία , ἡγέομαι ὁ ἐλέφας , καί ὁ στρατιά εἰς χειμασία κατά πόλις διαιρέω . Ῥωμαῖος δέ πρέσβυς αὐτός ἀξιόω λύω ὁ πόλις ὁ αἰχμάλωτος , ἤ ἀντιλαμβάνω ὅσος ἔχω Ταραντῖνος καί ὁ ἄλλος σύμμαχος αὐτός . ὁ δέ σπένδω μέν φημί , καθά προλέγω Κινέας , χαρίζω ὁ αἰχμάλωτος , πολεμέω δέ οὐ δίδωμι ἐπί ἑαυτοῦ ἀνήρ τοιοῦτος καί τοσοῦτος . ἐξενίζω δέ αὐτός βασιλικός , καί ὁ ὁ πρεσβεία ἡγέομαι Φαβρίκιος πυνθάνομαι ἐν ὁ πόλις μέγας δύναμαι καί δεινός πένομαι καθομιλέω , λέγω , εἰ πράσσω αὐτός ὁ διάλυσις , ὑποστράτηγος καί κοινωνός ὁ πάρειμι ἀγαθός ἀπάγω εἰς Ἤπειρος . χρῆμα τε αὐτός λαμβάνω ἐντεῦθεν ἤδη παρακαλέω , πρόφασις ὡς δίδωμι ὁ ὁ εἰρήνη ἐργάζομαι . ἐπιγελάω δέ ὁ Φαβρίκιος περί μέν ὁ κοινός οὐδέ ἀποκρίνω , ὁ δέ ἐμός , φημί , παρρησία οὔτε ὁ σός φίλος οὐδείς οὔτε αὐτός φέρω σύ , ὦ βασιλεύς · καί ὁ πενία ὁ ἐμαυτοῦ μακαρίζω μάλα ἤ ὁ ὁ τύραννος πλοῦτος ὁμοῦ καί φόβος . ὁ δέ οὐ οὕτως φημί αὐτός , ἀλλά ὅτι ἐγώ ὁ φύσις Ἠπειρώτης μεταλαμβάνω ἐγώ σύ προτίθημι . ὁπότερος δέ οὖν ἀποκρίνω , θαυμάζω αὐτός ὁ φρόνημα ὁ Πύρρος ἕτερος ὁδός εἰς ὁ διαλλαγή ἐπινοέω , καί ὁ αἰχμάλωτος εἰς ὁ Κρόνια ὁ ἑορτή πέμπω ἄνευ φύλαξ , ἐπί ὅς , δέχομαι μέν ὁ πόλις ὅς ὁ Πύρρος προτείνω , μένω καί ὁ αἰχμαλωσία ἀπολύω , μή δέχομαι δέ ἑορτάζω ἐπανήκω εἰς αὐτός . οὗτος ὁ βουλή , πάνυ παρακαλέω καί ἐνάγω εἰς ὁ διάλυσις , κελεύω ἑορτάζω Πύρρος παραδίδωμι σφεῖς αὐτός ἐν ἡμέρα ῥητός , καί θάνατος ἐπιτάσσω ὁ ἀπολείπω ὁ ἡμέρα . ὁ δέ καί αὐτός ἅπας φυλάσσω , καί Πύρρος πολεμέω πάντως αὖθις δοκέω .