appianus.mithridatica 16.112
καὶ ὁ Μιθριδάτης ἀπέθνησκεν , ἑκκαιδέκατος ὢν ἐκ Δαρείου τοῦ Ὑστάσπου Περσῶν βασιλέως , ὄγδοος δʼ ἀπὸ Μιθριδάτου τοῦ Μακεδόνων ἀποστάντος τε καὶ κτησαμένου τὴν Ποντικὴν ἀρχήν . ἐβίω δʼ ὀκτὼ ἢ ἐννέα ἐπὶ τοῖς ἑξήκοντα ἔτεσι , καὶ τούτων ἑπτὰ καὶ πεντήκοντα ἔτεσιν ἐβασίλευσεν · ἐς γὰρ ὀρφανὸν ὄντα περιῆλθεν ἡ ἀρχή . ἐχειρώσατο δὲ τὰ περίοικα τῶν βαρβάρων , καὶ Σκυθῶν ὑπηγάγετο πολλούς , Ῥωμαίοις τεσσαρακοντούτη πόλεμον ἐγκρατῶς ἐπολέμησεν , ἐν ᾧ Βιθυνίας ἐκράτησε πολλάκις καὶ Καππαδοκίας , Ἀσίαν τε ἐπέδραμε καὶ Φρυγίαν καὶ Παφλαγονίαν καὶ Γαλατίαν καὶ Μακεδόνας , ἔς τε τὴν Ἑλλάδα ἐμβαλὼν πολλὰ καὶ μεγάλα ἔδρασε , καὶ τῆς θαλάσσης ἀπὸ Κιλικίας ἐπὶ τὸν Ἰόνιον ἦρξε , μέχρι Σύλλας αὐτὸν αὖθις ἐς τὴν πατρῴαν ἀρχὴν συνέκλεισεν , ἑκκαίδεκα στρατοῦ μυριάδας ἀποβαλόντα . καὶ τοσῷδε πταίσματι συμπεσὼν ὅμως ἀνεκίνησε τὸν πόλεμον εὐμαρῶς . στρατηγοῖς τε συνενεχθεὶς ἐς μάχας τοῖς ἀρίστοις , Σύλλα μὲν ἡττᾶτο καὶ Λευκόλλου καὶ Πομπηίου , πολλὰ καὶ τῶνδε πλεονεκτήσας πολλάκις , Λεύκιον δὲ Κάσσιον καὶ Ὄππιον Κόιντον καὶ Μάνιον Ἀκύλιον αἰχμαλώτους ἑλὼν περιήγετο , μέχρι τὸν μὲν ἔκτεινεν , αἴτιον τοῦ πολέμου γενόμενον , τοὺς δὲ ἀπέδωκε τῷ Σύλλᾳ . ἐνίκα δὲ καὶ Φιμβριαν καὶ Μουρήναν καὶ Κότταν ὕπατον καὶ Φάβιον καὶ Τριάριον . τὸ φρόνημα δʼ ἦν ἀεί , κἀν ταῖς συμφοραῖς , μέγας καὶ φερέπονος . οὐδεμίαν γέ τοι κατὰ Ῥωμαίων ὁδὸν ἐς ἐπιχείρησιν , οὐδʼ ἡττώμενος , παρέλειπεν , ὃς καὶ Σαυνιταις καὶ Κελτοῖς συνετίθετο , καὶ ἐς Σερτώριον ἔπεμπεν ἐς Ἰβηρίαν . τρωθείς τε τὸ σῶμα πολλάκις ὑπὸ πολεμίων , καὶ ἑτέρων κατʼ ἐπιβουλάς , οὐκ ἀπέστη τινὸς οὐδʼ ὥς , καίπερ ὢν πρεσβύτης . οὐ μὴν οὐδὲ τῶν ἐπιβουλῶν τις αὐτὸν ἔλαθεν , οὐδʼ ἡ τελευταία , ἀλλʼ ἑκὼν ταύτην ὑπεριδὼν ἀπώλετο διʼ αὐτήν · οὕτως ἀχάριστον ἡ πονηρία συγγνώμης τυγχάνουσα . φονικὸς δὲ καὶ ὠμὸς ἐς πάντας ἦν , καὶ τὴν μητέρα ἔκτεινε καὶ τὸν ἀδελφὸν καὶ τῶν παίδων τρεῖς υἱοὺς καὶ τρεῖς θυγατέρας . τὸ σῶμα δʼ ἦν μέγας μέν , ὡς ὑποδεικνύουσιν ὅσα ὅπλα αὐτὸς ἔπεμψεν ἐς Νεμέαν τε καὶ Δελφούς , εὔρωστος δέ , ὡς μέχρι τέλους ἱππεῦσαί τε καὶ ἀκοντίσαι καὶ χίλια στάδια τῆς ἡμέρας , περιμενόντων αὐτὸν ἐκ διαστημάτων ἵππων , δραμεῖν . καὶ ἅρμα ἤλαυνεν ἑκκαίδεκα ἵππων ὁμοῦ . καὶ παιδείας ἐπεμέλετο Ἑλληνικῆς , διὸ καὶ τῶν ἱερῶν ᾔσθετο τῶν Ἑλληνικῶν , καὶ μουσικὴν ἠγάπα . καὶ σώφρων ἐς πολλὰ καὶ φερέπονος ὢν περὶ μόνας ἡττᾶτο τὰς τῶν γυναικῶν ἡδόνας .
Lemmas: καί ὁ Μιθριδάτης ἀποθνῄσκω , ἑκκαιδέκατος εἰμί ἐκ Δαρεῖος ὁ Ὑστάσπης Πέρσης βασιλεύς , ὄγδοος δέ ἀπό Μιθριδάτης ὁ Μακεδών ἀφίστημι τε καί κτάομαι ὁ Ποντικός ἀρχή . βιόω δέ ὀκτώ ἤ ἐννέα ἐπί ὁ ἑξήκοντα ἔτος , καί οὗτος ἑπτά καί πεντήκοντα ἔτος βασιλεύω · εἰς γάρ ὀρφανός εἰμί περιέρχομαι ὁ ἀρχή . χειρόω δέ ὁ περίοικος ὁ βάρβαρος , καί Σκύθης ὑπάγω πολύς , Ῥωμαῖος τεσσαρακοντούτης πόλεμος ἐγκρατής πολεμέω , ἐν ὅς Βιθυνία κρατέω πολλάκις καί Καππαδοκία , Ἀσία τε ἐπιτρέχω καί Φρυγία καί Παφλαγονία καί Γαλατίη καί Μακεδών , εἰς τε ὁ Ἑλλάς ἐμβάλλω πολύς καί μέγας δράω , καί ὁ θάλασσα ἀπό Κιλικία ἐπί ὁ Ἰόνιος ἄρχω , μέχρι Σύλλας αὐτός αὖθις εἰς ὁ πατρῷος ἀρχή συγκλείω , ἑκκαίδεκα στρατός μυριάς ἀποβάλλω . καί τοσόσδε πταῖσμα συμπίπτω ὅμως ἀνακινέω ὁ πόλεμος εὐμαρής . στρατηγός τε συμφέρω εἰς μάχη ὁ ἀγαθός , Σύλλας μέν ἡσσάομαι καί Λευκόλλος καί Πομπήϊος , πολύς καί ὅδε πλεονεκτέω πολλάκις , Λεύκιος δέ Κάσσιος καί Ὄππιος Κόιντος καί Μάνιος Ἀκύλιος αἰχμάλωτος αἱρέω περιάγω , μέχρι ὁ μέν κτείνω , αἴτιος ὁ πόλεμος γίγνομαι , ὁ δέ ἀποδίδωμι ὁ Σύλλας . νικάω δέ καί Φιμβρια καί Μουρήνας καί Κόσσα ὕπατος καί Φάβιος καί Τριάριος . ὁ φρόνημα δέ εἰμί ἀεί , ἐν ὁ συμφορά , μέγας καί φερέπονος . οὐδείς γε τοι κατά Ῥωμαῖος ὁδός εἰς ἐπιχείρησις , οὐδέ ἡσσάομαι , παραλείπω , ὅς καί Σαυνιτης καί Κελτοί συντίθημι , καί εἰς Σερτώριος πέμπω εἰς Ἰβηρία . τιτρώσκω τε ὁ σῶμα πολλάκις ὑπό πολέμιος , καί ἕτερος κατά ἐπιβουλή , οὐ ἀφίστημι τις οὐδέ ὡς , καίπερ εἰμί πρεσβύτης . οὐ μήν οὐδέ ὁ ἐπιβουλή τις αὐτός λανθάνω , οὐδέ ὁ τελευταῖος , ἀλλά ἑκών οὗτος ὑπεροράω ἀπόλλυμι διά αὐτός · οὕτως ἀχάριστος ὁ πονηρία συγγνώμη τυγχάνω . φονικός δέ καί ὠμός εἰς πᾶς εἰμί , καί ὁ μήτηρ κτείνω καί ὁ ἀδελφός καί ὁ παῖς τρεῖς υἱός καί τρεῖς θυγάτηρ . ὁ σῶμα δέ εἰμί μέγας μέν , ὡς ὑποδείκνυμι ὅσος ὅπλον αὐτός πέμπω εἰς Νεμέα τε καί Δελφοί , εὔρωστος δέ , ὡς μέχρι τέλος ἱππεύω τε καί ἀκοντίζω καί χίλιοι στάδιον ὁ ἡμέρα , περιμένω αὐτός ἐκ διάστημα ἵππος , τρέχω . καί ἅρμα ἐλαύνω ἑκκαίδεκα ἵππος ὁμοῦ . καί παιδεία ἐπιμελέομαι Ἑλληνικός , διό καί ὁ ἱερός αἰσθάνομαι ὁ Ἑλληνικός , καί μουσική ἀγαπάω . καί σώφρων εἰς πολύς καί φερέπονος εἰμί περί μόνος ἡσσάομαι ὁ ὁ γυνή ἡδονός .