appianus.mithridatica 11.72
Λεύκιος δὲ Λεύκολλος ὑπατεύειν καὶ στρατηγεῖν αἱρεθεὶς τοῦδε τοῦ πολέμου τέλος μέν τι στρατιωτῶν ἦγεν ἐκ Ῥώμης , δύο δʼ ἄλλα τὰ Φιμβρίου καὶ ἐπʼ αὐτοῖς ἕτερα δύο προσλαβών , σύμπαντας ἔχων πεζοὺς τρισμυρίους καὶ ἱππέας ἐς χιλίους ἐπὶ ἑξακοσίοις , παρεστρατοπέδευε τῷ Μιθριδάτῃ περὶ Κύζικον . καὶ διʼ αὐτομόλων ἐπιγνοὺς εἶναι τῷ βασιλεῖ στρατιὰν μὲν ἀνδρῶν ἀμφὶ μυριάδας τριάκοντα , ἀγορὰν δὲ εἴ τι σιτολογοῦντες ἢ ἐκ θαλάσσης λάβοιεν , ἔφη πρὸς τοὺς ἀμφʼ αὑτὸν ἀμαχὶ λήψεσθαι τοὺς πολεμίους αὐτίκα , καὶ τοῦ ἐπαγγέλματος αὐτοῖς ἐνεκελεύετο μνημονεύειν . ὄρος δὲ ἰδὼν εὔκαιρον ἐς στρατοπεδείαν , ὅθεν αὐτὸς μὲν εὔπορήσειν ἔμελλεν ἀγορᾶς , τοὺς δὲ πολεμίους ἀποκλείσειν , ἐπεχείρει καταλαβεῖν ὡς ἐν τῷδε τὴν νίκην ἀκίνδυνον ἕξων . μιᾶς δʼ οὔσης ἐς αὐτὸ διόδου στενῆς , ὁ Μιθριδάτης αὐτὴν ἐφύλαττεν ἐγκρατῶς , ὧδε καὶ Ταξίλου καὶ τῶν ἄλλων ἡγεμόνων αὐτῷ παραινοῦντων . Λεύκιος δὲ Μάγιος ὁ Σερτωρίῳ καὶ Μιθριδάτῃ τὰ ἐς ἀλλήλους διαιτήσας , ἀνῃρημένου τοῦ Σερτωρίου πρὸς Λεύκολλον ἐπεπόμφει κρύφα , καὶ πίστιν λαβὼν μετέπειθε τὸν Μιθριδάτην ὑπεριδεῖν Ῥωμαίων παροδευόντων τε καὶ στρατοπεδευόντων ὅπῃ θελήσειαν . τὰ γὰρ ὑπὸ Φιμβρίᾳ γενόμενα δύο τέλη βουλεύειν αὐτομολίαν , καὶ αὐτίκα τῷ βασιλεῖ προσέσεσθαι · τί οὖν χρῄζειν αὐτὸν ἀγῶνος καὶ φόνου , δυνάμενον ἀμαχὶ κρατῆσαι τῶν πολεμίων ; οἷς ὁ Μιθριδάτης συνθέμενος ἀνοήτως μάλα καὶ ἀνυπόπτως , περιεῖδε Ῥωμαίους διὰ στενοῦ παροδεύοντας ἀδεῶς καὶ ἐπιτειχίζοντας αὑτῷ μέγα ὄρος , οὗ κρατοῦντες αὐτοὶ μὲν ὄπισθεν ἔμελλον ἀγορὰν ἀδεῶς ἐπάξεσθαι , Μιθριδάτην δὲ λίμνῃ καὶ ὄρεσι καὶ ποταμοῖς ἀποκλείσειν τῶν κατὰ γῆν ἁπάντων , ὅ τι μὴ γλίσχρως ποτὲ λάβοι , οὔτε ἐξόδους εὐρείας ἔτι ἔχοντα , οὔτε βιάζεσθαι δυνάμενον ἔτι Λεύκολλον ὑπὸ τῆς δυσχωρίας , ἧς κρατῶν κατεφρόνησεν . ὅ τε χειμὼν ἤδη πλησιάζων ἔμελλε καὶ τῶν ἀπὸ τῆς θαλάσσης αὐτὸν ἐν ἀπορίᾳ καταστήσειν . ἃ θεωρῶν ὁ Λεύκολλος τοὺς φίλους ἀνεμίμνησκε τῆς ὑποσχέσεως , καὶ τὸ ἐπαγγελθὲν ὡς παρὸν ἐδείκνυ .
Lemmas: Λεύκιος δέ Λεύκολλος ὑπατεύω καί στρατηγέω αἱρέω ὅδε ὁ πόλεμος τέλος μέν τις στρατιώτης ἄγω ἐκ Ῥώμη , δύο δέ ἄλλος ὁ Φιμβρίας καί ἐπί αὐτός ἕτερος δύο προσλαμβάνω , σύμπας ἔχω πεζός τρισμύριοι καί ἱππεύς εἰς χίλιοι ἐπί ἑξακόσιοι , παραστρατοπεδεύω ὁ Μιθριδάτης περί Κύζικος . καί διά αὐτόμολος ἐπιγιγνώσκω εἰμί ὁ βασιλεύς στρατιά μέν ἀνήρ ἀμφί μυριάς τριάκοντα , ἀγορά δέ εἰ τις σιτολογέω ἤ ἐκ θάλασσα λαμβάνω , φημί πρός ὁ ἀμφί ἑαυτοῦ ἀμαχεί λαμβάνω ὁ πολέμιος αὐτίκα , καί ὁ ἐπάγγελμα αὐτός ἐγκελεύω μνημονεύω . ὄρος δέ ὁράω εὔκαιρος εἰς στρατοπεδεία , ὅθεν αὐτός μέν εὔπρφεηρω μέλλω ἀγορά , ὁ δέ πολέμιος ἀποκλείω , ἐπιχειρέω καταλαμβάνω ὡς ἐν ὅδε ὁ νίκη ἀκίνδυνος ἔχω . εἷς δέ εἰμί εἰς αὐτός δίοδος στενός , ὁ Μιθριδάτης αὐτός φυλάσσω ἐγκρατής , ὧδε καί Ταξίλος καί ὁ ἄλλος ἡγεμών αὐτός παραινε͂ω . Λεύκιος δέ Μάγιος ὁ Σερτώριος καί Μιθριδάτης ὁ εἰς ἀλλήλων διαιτέω , ἀναιρέω ὁ Σερτώριος πρός Λεύκολλος πέμπω κρύφα , καί πίστις λαμβάνω μεταπείθω ὁ Μιθριδάτης ὑπεροράω Ῥωμαῖος παροδεύω τε καί στρατοπεδεύω ὅπῃ ἐθέλω . ὁ γάρ ὑπό Φιμβρίας γίγνομαι δύο τέλος βουλεύω αὐτομολία , καί αὐτίκα ὁ βασιλεύς πρόσειμι · τίς οὖν χρῄζω αὐτός ἀγών καί φόνος , δύναμαι ἀμαχεί κρατέω ὁ πολέμιος ; ὅς ὁ Μιθριδάτης συντίθημι ἀνόητος μάλα καί ἀνύποπτος , περιοράω Ῥωμαῖος διά στενός παροδεύω ἀδεής καί ἐπιτειχίζω ἑαυτοῦ μέγας ὄρος , ὅς κρατέω αὐτός μέν ὄπισθεν μέλλω ἀγορά ἀδεής ἐπάγω , Μιθριδάτης δέ λίμνη καί ὄρος καί ποταμός ἀποκλείω ὁ κατά γῆ ἅπας , ὅς τις μή γλίσχρος ποτέ λαμβάνω , οὔτε ἔξοδος εὐρύς ἔτι ἔχω , οὔτε βιάζω δύναμαι ἔτι Λεύκολλος ὑπό ὁ δυσχωρία , ὅς κρατέω καταφρονέω . ὁ τε χειμών ἤδη πλησιάζω μέλλω καί ὁ ἀπό ὁ θάλασσα αὐτός ἐν ἀπορία καθίστημι . ὅς θεωρέω ὁ Λεύκολλος ὁ φίλος ἀναμιμνῄσκω ὁ ὑπόσχεσις , καί ὁ ἐπαγγέλλω ὡς πάρειμι δείκνυμι .