appianus.mithridatica 16.107
καὶ ὁ μὲν ἀμφὶ ταῦτα ἦν , Μιθριδάτῃ δὲ ἡ περίοδος ἤνυστο τοῦ Πόντου · καὶ Παντικάπαιον , ἐμπόριον Εὐρωπαίων ἐπὶ τῆς ἐκβολῆς τοῦ Πόντου καταλαβὼν κτείνει τῶν υἱέων Ξιφάρην ἐπὶ τοῦ πόρου διὰ μητρὸς ἁμάρτημα τοιόνδε . φρούριον ἦν τι Μιθριδάτῃ , ἔνθα λανθάνοντες ὑπόγειοι θησαυροὶ πολλῶν σιδηροδέτων χαλκέων πολλὰ χρήματα ἔκρυπτον . Στρατονίκη δέ , μία τῶν Μιθριδάτου παλλακῶν ἢ γυναικῶν , ἣ τοῦδε τοῦ φρουρίου τὴν ἐπιστήμην καὶ φυλακὴν ἐπετέτραπτο , περιιόντος ἔτι τὸν Πόντον τοῦ Μιθριδάτου τὸ φρούριον ἐνεχείρισε τῷ Πομπηίῳ καὶ τοὺς θησαυροὺς ἀγνοουμένους ἐμήνυσεν , ἐπὶ συνθήκῃ μόνῃ τῇδε , ὅτι οἱ τὸν υἱὸν Ξιφάρην ὁ Πομπήιος , εἰ λάβοι , περισώσει . καὶ ὁ μὲν τοῖς χρήμασιν ἐπιτυχὼν ὑπέσχητο αὐτῇ τὸν Ξιφάρην καὶ ἐδεδώκει φέρεσθαι καὶ τὰ ἴδια · αἰσθόμενος δὲ τῶν γεγονότων ὁ Μιθριδάτης κτείνει τὸν Ξιφάρην ἐπὶ τοῦ πόρου , ἐφορώσης τῆς μητρὸς πέραθεν , καὶ ἐξέρριψεν ἄταφον . καὶ ὁ μὲν υἱοῦ κατεφρόνησεν ἐς ἀνίαν τῆς ἁμαρτούσης , καὶ πρέσβεις ἐς τὸν Πομπήιον , ἔτι περὶ Συρίαν ὄντα καὶ οὐκ αἰσθανόμενον αὐτοῦ παρόντος , ἔπεμπεν , οἳ τῆς πατρῴας ἀρχῆς αὐτὸν Ῥωμαίοις τελέσειν φόρους ὑπισχνοῦντο · Πομπηίου δʼ αὐτὸν ἐλθόντα δεῖσθαι τὸν Μιθριδάτην κελεύοντος , καθὰ καὶ Τιγράνης ἀφίκετο , τοῦτο μὲν οὐκ ἔφη ποτὲ ὑποστήσεσθαι , Μιθριδάτης γε ὤν , πέμψειν δὲ τῶν παίδων τινὰς καὶ φίλους . ἅμα δὲ ταῦτʼ ἔλεγε , καὶ στρατιὰν ἀθρόως κατέλεγεν ἐλευθέρων τε καὶ δούλων , ὅπλα τε πολλὰ καὶ βέλη καὶ μηχανὰς ἐπήγνυ , φειδόμενος οὔτε τινὸς ὕλας οὔτε βοῶν ἀροτήρων ἐς τὰ νεῦρα , ἐσφοράς τε πᾶσιν ἐς τὰ βραχύτατα τῆς περιουσίας ἐπέγραφεν . οἱ δὲ ὑπηρέται τούτου πολλοὺς ἐνύβριζον , οὐκ αἰσθανομένου τοῦ Μιθριδάτου · νόσον γάρ τινα ἑλκώδη τοῦ προσώπου νοσῶν ὑπὸ τριῶν εὐνούχων ἐθεραπεύετο καὶ ἑωρᾶτο .
Lemmas: καί ὁ μέν ἀμφί οὗτος εἰμί , Μιθριδάτης δέ ὁ περίοδος ἀνύω ὁ Πόντος · καί Παντικάπαιον , ἐμπόριον Εὐρωπαῖος ἐπί ὁ ἐκβολή ὁ Πόντος καταλαμβάνω κτείνω ὁ υἱός Ξιφάρης ἐπί ὁ πόρος διά μήτηρ ἁμάρτημα τοιόσδε . φρούριον εἰμί τις Μιθριδάτης , ἔνθα λανθάνω ὑπόγειος θησαυρός πολύς σιδηρόδετος χαλκεύς πολύς χρῆμα κρύπτω . Στρατονίκη δέ , εἷς ὁ Μιθριδάτης παλλακή ἤ γυνή , ὅς ὅδε ὁ φρούριον ὁ ἐπιστήμη καί φυλακή ἐπιτρέπω , περιέρχομαι ἔτι ὁ Πόντος ὁ Μιθριδάτης ὁ φρούριον ἐγχειρίζω ὁ Πομπήϊος καί ὁ θησαυρός ἀγνοέω μηνύω , ἐπί συνθήκη μόνος ὅδε , ὅτι ἕ ὁ υἱός Ξιφάρης ὁ Πομπήϊος , εἰ λαμβάνω , περισῴζω . καί ὁ μέν ὁ χρῆμα ἐπιτυγχάνω ὑπισχνέομαι αὐτός ὁ Ξιφάρης καί δίδωμι φέρω καί ὁ ἴδιος · αἰσθάνομαι δέ ὁ γίγνομαι ὁ Μιθριδάτης κτείνω ὁ Ξιφάρης ἐπί ὁ πόρος , ἐφοράω ὁ μήτηρ πέραθεν , καί ἐκρίπτω ἄταφος . καί ὁ μέν υἱός καταφρονέω εἰς ἀνία ὁ ἁμαρτέω , καί πρέσβυς εἰς ὁ Πομπήϊος , ἔτι περί Συρία εἰμί καί οὐ αἰσθάνομαι αὐτός πάρειμι , πέμπω , ὅς ὁ πατρῷος ἀρχή αὐτός Ῥωμαῖος τελέω φόρος ὑπισχνέομαι · Πομπήϊος δέ αὐτός ἔρχομαι δέω ὁ Μιθριδάτης κελεύω , καθά καί Τιγράνης ἀφικνέομαι , οὗτος μέν οὐ φημί ποτέ ὑφίστημι , Μιθριδάτης γε εἰμί , πέμπω δέ ὁ παῖς τις καί φίλος . ἅμα δέ οὗτος λέγω , καί στρατιά ἀθρόος καταλέγω ἐλεύθερος τε καί δοῦλος , ὅπλον τε πολύς καί βέλος καί μηχανή πήγνυμι , φείδομαι οὔτε τις ὕλη οὔτε βοῦς ἀροτήρ εἰς ὁ νεῦρον , εἰσφορά τε πᾶς εἰς ὁ βραχύς ὁ περιουσία ἐπιγράφω . ὁ δέ ὑπηρέτης οὗτος πολύς ἐνυβρίζω , οὐ αἰσθάνομαι ὁ Μιθριδάτης · νόσος γάρ τις ἑλκώδης ὁ πρόσωπον νοσέω ὑπό τρεῖς εὐνοῦχος θεραπεύω καί ὁράω .