ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
appianus.libyca 1.1
Καρχηδόνα τὴν ἐν Λιβύῃ Φοίνικες ᾤκισαν ἔτεσι πεντήκοντα πρὸ ἁλώσεως Ἰλίου , οἰκισταὶ δʼ αὐτῆς ἐγένοντο Ζῶρός τε καὶ Καρχηδών , ὡς δὲ Ῥωμαῖοι καὶ αὐτοὶ Καρχηδόνιοι νομίζουσι , Διδὼ γυνὴ Τυρία , ἧς τὸν ἄνδρα κατακαίνει Πυγμαλίων Τύρου τυραννεύων , καὶ τὸ ἔργον ἐπέκρυπτεν . ἡ δὲ ἐξ ἐνυπνίου τὸν φόνον ἐπέγνω , καὶ μετὰ χρημάτων πολλῶν καὶ ἀνδρῶν , ὅσοι Πυγμαλίωνος τυραννίδα ἔφευγον , ἀφικνεῖται πλέουσα Λιβύης ἔνθα νῦν ἔστι Καρχηδών . ἐξωθούμενοι δʼ ὑπὸ τῶν Λιβύων ἐδέοντο χωρίον ἐς συνοικισμὸν λαβεῖν , ὅσον ἂν βύρσα ταύρου περιλάβοι . τοῖς δὲ ἐνέπιπτε μέν τι καὶ γέλωτος ἐπὶ τῇ τῶν Φοινίκων μικρολογίᾳ , καὶ ᾐδοῦντο ἀντειπεῖν περὶ οὕτω βραχυτάτου · μάλιστα δʼ ἠπόρουν ὅπως ἂν πόλις ἐν τηλικούτῳ διαστήματι γένοιτο , καὶ ποθοῦντες ἰδεῖν ὅ τι ἔστιν αὐτοῖς τοῦτο τὸ σοφόν , συνέθεντο δώσειν καὶ ἐπώμοσαν . οἱ δὲ τὸ δέρμα περιτεμόντες ἐς ἱμάντα ἕνα στενώτατον , περιέθηκαν ἔνθα νῦν ἔστιν ἡ Καρχηδονίων ἀκρόπολις · καὶ ἀπὸ τοῦδε Βύρσα ὀνομάζεται .
Lemmas: Καρχηδών ὁ ἐν Λιβύη Φοῖνιξ οἰκίζω ἔτος πεντήκοντα πρό ἅλωσις Ἴλιος , οἰκιστής δέ αὐτός γίγνομαι Ζῶρος τε καί Καρχηδών , ὡς δέ Ῥωμαῖος καί αὐτός Καρχηδόνιος νομίζω , Διδώ γυνή Τύριος , ὅς ὁ ἀνήρ κατακαίνω Πυγμαλίων Τύρος τυραννεύω , καί ὁ ἔργον ἐπικρύπτω . ὁ δέ ἐκ ἐνύπνιον ὁ φόνος ἐπιγιγνώσκω , καί μετά χρῆμα πολύς καί ἀνήρ , ὅσος Πυγμαλίων τυραννίς φεύγω , ἀφικνέομαι πλέω Λιβύη ἔνθα νῦν εἰμί Καρχηδών . ἐξωθέω δέ ὑπό ὁ Λίβυς δέω χωρίον εἰς συνοικισμός λαμβάνω , ὅσος ἄν βύρσα ταῦρος περιλαμβάνω . ὁ δέ ἐμπίπτω μέν τις καί γέλως ἐπί ὁ ὁ Φοῖνιξ μικρολογία , καί αἰδέομαι ἀντιλέγω περί οὕτως βραχύς · μάλα δέ ἀπορέω ὅπως ἄν πόλις ἐν τηλικοῦτος διάστημα γίγνομαι , καί ποθέω ὁράω ὅς τις εἰμί αὐτός οὗτος ὁ σοφός , συντίθημι δίδωμι καί ἐπόμνυμι . ὁ δέ ὁ δέρμα περιτέμνω εἰς ἱμάς εἷς στενός , περιτίθημι ἔνθα νῦν εἰμί ὁ Καρχηδόνιος ἀκρόπολις · καί ἀπό ὅδε Βύρσα ὀνομάζω .
appianus.libyca 1.2
χρόνῳ δʼ , ἐντεῦθεν ὁρμώμενοι καὶ τῶν περιοίκων ἀμείνους ὄντες ἐς χεῖρας ἐλθεῖν , ναυσί τε χρώμενοι καὶ τὴν θάλασσαν οἷα Φοίνικες ἐργαζόμενοι , τὴν πόλιν τὴν ἔξω τῇ Βύρσῃ περιέθηκαν . καὶ δυναστεύοντες ἤδη Λιβύης ἐκράτουν καὶ πολλῆς θαλάσσης , ἐκδήμους τε πολέμους ἐστράτευον ἐς Σικελίαν καὶ Σαρδὼ καὶ νήσους ἄλλας ὅσαι τῆσδε τῆς θαλάσσης εἰσί , καὶ ἐς Ἰβηρίαν . πολλαχῇ δὲ καὶ ἀποικίας ἐξέπεμπον . ἥ τε ἀρχὴ αὐτοῖς ἐγένετο δυνάμει μὲν ἀξιόμαχος τῇ Ἑλληνικῇ , περιουσίᾳ δὲ μετὰ τὴν Περσικήν . ἑπτακοσίοις δʼ αὐτοὺς ἔτεσιν ἀπὸ τοῦ συνοικισμοῦ Ῥωμαῖοι Σικελίαν ἀφείλοντο , καὶ Σαρδὼ μετὰ Σικελίαν , δευτέρῳ δὲ πολέμῳ καὶ Ἰβηρίαν . ἔς τε τὴν ἀλλήλων ἐμβαλόντες μεγάλοις στρατοῖς , οἱ μὲν Ἀννίβου σφῶν ἡγουμένου τὴν Ἰταλίαν ἐπόρθουν ἑκκαίδεκα ἔτεσιν ἑξῆς , οἱ δὲ Λιβύην Κορνηλίου Σκιπίωνος τοῦ πρεσβυτέρου σφῶν στρατηγοῦντος , μέχρι τὴν ἡγεμονίαν Καρχηδονίους ἀφείλοντο καὶ ναῦς καὶ ἐλέφαντας , καὶ χρήματα σφίσιν ἐπέταξαν ἐσενεγκεῖν ἐν χρόνῳ . δεύτεραί τε σπονδαὶ Ῥωμαίοις καὶ Καρχηδονίοις αἵδε διέμειναν ἐς ἔτη πεντήκοντα , μέχρι λύσαντες αὐτὰς τρίτον πόλεμον καὶ τελευταῖον ἀλλήλοις ἐπολέμησαν , ἐν ᾧ Καρχηδόνα Ῥωμαῖοι κατέσκαψαν Σκιπίωνος τοῦ νεωτέρου σφῶν στρατηγοῦντος , καὶ ἐπάρατον ἔγνωσαν . αὖθις δʼ ᾤκισαν ἰδίοις ἀνδράσιν , ἀγχοτάτω μάλιστα τῆς προτέρας , ὡς εὔκαιρον ἐπὶ Λιβύῃ χωρίον . τούτων τὰ μὲν ἀμφὶ Σικελίαν ἡ Σικελικὴ γραφὴ δηλοῖ , τὰ δʼ ἐν Ἰβηρίᾳ γενόμενα ἡ Ἰβηρική , καὶ ὅσα Ἀννίβας ἐς Ἰταλίαν ἐσβαλὼν ἔπραξεν , ἡ Ἀννιβαϊκὴ · τὰ δʼ ἐν Λιβύῃ γενόμενα ἀπʼ ἀρχῆς ἥδε συνάγει .
Lemmas: χρόνος δέ , ἐντεῦθεν ὁρμάω καί ὁ περίοικος ἀγαθός εἰμί εἰς χείρ ἔρχομαι , ναῦς τε χράω καί ὁ θάλασσα οἷος Φοῖνιξ ἐργάζομαι , ὁ πόλις ὁ ἔξω ὁ Βύρσα περιτίθημι . καί δυναστεύω ἤδη Λιβύη κρατέω καί πολύς θάλασσα , ἔκδημος τε πόλεμος στρατεύω εἰς Σικελία καί Σαρδώ καί νῆσος ἄλλος ὅσος ὅδε ὁ θάλασσα εἰμί , καί εἰς Ἰβηρία . πολλαχῆ δέ καί ἀποικία ἐκπέμπω . ὁ τε ἀρχή αὐτός γίγνομαι δύναμις μέν ἀξιόμαχος ὁ Ἑλληνικός , περιουσία δέ μετά ὁ Περσικός . ἑπτακόσιοι δέ αὐτός ἔτος ἀπό ὁ συνοικισμός Ῥωμαῖος Σικελία ἀφαιρέω , καί Σαρδώ μετά Σικελία , δεύτερος δέ πόλεμος καί Ἰβηρία . εἰς τε ὁ ἀλλήλων ἐμβάλλω μέγας στρατός , ὁ μέν Ἀννίβας σφεῖς ἡγέομαι ὁ Ἰταλία πορθέω ἑκκαίδεκα ἔτος ἑξῆς , ὁ δέ Λιβύη Κορνήλιος Σκιπίων ὁ πρέσβυς σφεῖς στρατηγέω , μέχρι ὁ ἡγεμονία Καρχηδόνιος ἀφαιρέω καί ναῦς καί ἐλέφας , καί χρῆμα σφεῖς ἐπιτάσσω εἰσφέρω ἐν χρόνος . δεύτερος τε σπονδή Ῥωμαῖος καί Καρχηδόνιος ὅδε διαμένω εἰς ἔτος πεντήκοντα , μέχρι λύω αὐτός τρίτος πόλεμος καί τελευταῖος ἀλλήλων πολεμέω , ἐν ὅς Καρχηδών Ῥωμαῖος κατασκάπτω Σκιπίων ὁ νεώτερος σφεῖς στρατηγέω , καί ἐπάρατος γιγνώσκω . αὖθις δέ οἰκίζω ἴδιος ἀνήρ , ἀγχοτάτω μάλα ὁ πρότερος , ὡς εὔκαιρος ἐπί Λιβύη χωρίον . οὗτος ὁ μέν ἀμφί Σικελία ὁ Σικελικός γραφή δηλόω , ὁ δέ ἐν Ἰβηρία γίγνομαι ὁ Ἰβηρικός , καί ὅσος Ἀννίβας εἰς Ἰταλία εἰσβάλλω πράσσω , ὁ Ἀννιβαικός · ὁ δέ ἐν Λιβύη γίγνομαι ἀπό ἀρχή ὅδε συνάγω .
appianus.libyca 1.3
ἤρξαντο δʼ αὐτῶν ἀμφὶ τὸν Σικελικὸν πόλεμον οἱ Ῥωμαῖοι , ναυσὶ πεντήκοντα καὶ τριακοσίαις ἐπιπλεύσαντες ἐς Λιβύην , καὶ πόλεις τινὰς ἑλόντες , καὶ στρατηγὸν ἐπὶ τῇ δυνάμει καταλιπόντες Ἀτίλιον Ῥῆγλον , ὃς ἄλλας τε πόλεις διακοσίας προσέλαβεν , αἳ Καρχηδονίων ἔχθει πρὸς αὐτὸν μετετίθεντο , καὶ τὴν χώραν ἐπιὼν ἐπόρθει . Καρχηδόνιοι δὲ Λακεδαιμονίους στρατηγὸν ἤτουν , οἰόμενοι διʼ ἀναρχίαν κακοπραγεῖν . οἱ μὲν δὴ Ξάνθιππον αὐτοῖς ἔπεμπον , ὁ δὲ Ἀτίλιος ἀμφὶ λίμνῃ στρατοπεδεύων ὥρᾳ καύματος περιώδευε τὴν λίμνην ἐπὶ τοὺς πολεμίους , ὅπλων τε βάρει καὶ πνίγει καὶ δίψει καὶ ὁδοιπορίᾳ κακοπαθῶν , καὶ βαλλόμενος ἀπὸ κρημνῶν ἄνωθεν . ὡς δʼ ἐπλησίασε περὶ ἑσπέραν καὶ ποταμὸς αὐτοὺς διεῖργεν , ὁ μὲν εὐθὺς ἐπέρα τὸν ποταμὸν ὡς καὶ τῷδε τὸν Ξάνθιππον ἐκπλήξων , ὁ δὲ συντεταγμένην τὴν στρατιὰν ἐπαφίησι διὰ τῶν πυλῶν , ἐλπίσας κεκμηκότος καὶ κακοπαθοῦντος περιέσεσθαι , καὶ τὴν νύκτα πρὸς τῶν νικώντων ἔσεσθαι . τῆσδε μὲν οὖν τῆς ἐλπίδος ὁ Ξάνθιππος οὐκ ἀπέτυχεν · ἀπὸ γὰρ τρισμυρίων ἀνδρῶν οὓς ὁ Ἀτίλιος ἦγεν , ὀλίγοι μόλις αὐτῶν ἐς Ἀσπίδα πόλιν διέδρασαν , οἱ δὲ λοιποὶ πάντες οἱ μὲν ἀπώλοντο οἱ δʼ ἐζωγρήθησαν . καὶ μετʼ αὐτῶν ὁ στρατηγὸς Ἀτίλιος , ὕπατος γεγονώς , αἰχμάλωτος ἦν .
Lemmas: ἄρχω δέ αὐτός ἀμφί ὁ Σικελικός πόλεμος ὁ Ῥωμαῖος , ναῦς πεντήκοντα καί τριακόσιοι ἐπιπλέω εἰς Λιβύη , καί πόλις τις αἱρέω , καί στρατηγός ἐπί ὁ δύναμις καταλείπω Ἀτίλιος Ῥῆγλος , ὅς ἄλλος τε πόλις διακόσιοι προσλαμβάνω , ὅς Καρχηδόνιος ἔχθος πρός αὐτός μετατίθημι , καί ὁ χώρα ἐπέρχομαι πορθέω . Καρχηδόνιος δέ Λακεδαιμόνιος στρατηγός ἀτέω , οἴομαι διά ἀναρχία κακοπραγέω . ὁ μέν δή Ξάνθιππος αὐτός πέμπω , ὁ δέ Ἀτίλιος ἀμφί λίμνη στρατοπεδεύω ὥρα καῦμα περιοδεύω ὁ λίμνη ἐπί ὁ πολέμιος , ὅπλον τε βάρος καί πνῖγος καί δίψος καί ὁδοιπορία κακοπαθέω , καί βάλλω ἀπό κρημνός ἄνωθεν . ὡς δέ πλησιάζω περί ἑσπέρα καί ποταμός αὐτός διείργω , ὁ μέν εὐθύς περάω ὁ ποταμός ὡς καί ὅδε ὁ Ξάνθιππος ἐκπλήσσω , ὁ δέ συντάσσω ὁ στρατιά ἐπαφίημι διά ὁ πύλη , ἐλπίζω κάμνω καί κακοπαθέω περίειμι , καί ὁ νύξ πρός ὁ νικάω εἰμί . ὅδε μέν οὖν ὁ ἐλπίς ὁ Ξάνθιππος οὐ ἀποτυγχάνω · ἀπό γάρ τρισμύριοι ἀνήρ ὅς ὁ Ἀτίλιος ἄγω , ὀλίγος μόλις αὐτός εἰς Ἀσπίς πόλις διαδιδράσκω , ὁ δέ λοιπός πᾶς ὁ μέν ἀπόλλυμι ὁ δέ ζωγρέω . καί μετά αὐτός ὁ στρατηγός Ἀτίλιος , ὕπατος γίγνομαι , αἰχμάλωτος εἰμί .
appianus.libyca 1.4
τόνδε μὲν δὴ μετʼ οὐ πολὺ κάμνοντες οἱ Καρχηδόνιοι σὺν οἰκείοις πρέσβεσιν ἔπεμψαν ἐς Ῥώμην , ἐργασόμενον σφίσι διαλλαγὰς ἢ ἐπανήξοντα · καὶ ὁ Ἀτίλιος Ῥῆγλος ἐν ἀπορρήτῳ τοῖς τέλεσι Ῥωμαίων ἐπισκήψας ἐγκρατῶς ἔχεσθαι τοῦ πολέμου , ἐπανῆλθεν ἐς λύμην ἕτοιμον , καὶ αὐτὸν οἱ Καρχηδόνιοι καθείρξαντες ἐν γαλεάγρᾳ κέντρα πάντοθεν ἐχούσῃ διέφθειραν . Ξανθίππῳ δὲ τὸ εὐτύχημα συμφορῶν ἦρξε · Καρχηδόνιοι γὰρ αὐτόν , ἵνα μὴ δοκοίη Λακεδαιμονίων ἔργον εἶναι τοσοῦτον , ὑποκρινάμενοι τιμᾶν δωρεαῖς πολλαῖς καὶ προπέμπειν ἐπὶ τριήρων ἐς Λακεδαίμονα , τοῖς τριηράρχοις ἐνετείλαντο μετὰ τῶν συμπλεόντων Λακώνων καταποντίσαι . ὁ μὲν δὴ δίκην ἔδωκε τήνδε εὐπραξίας , καὶ τάδε ἦν τοῦ πρώτου πολέμου Ῥωμαίοις περὶ Λιβύην εὐπραγήματά τε καὶ ἀτυχήματα , μέχρι Καρχηδόνιοι Σικελίας Ῥωμαίοις ἀπέστησαν . ὅπως δὲ ἀπέστησαν , ἐν τῇ Σικελικῇ γραφῇ δεδήλωται .
Lemmas: ὅδε μέν δή μετά οὐ πολύς κάμνω ὁ Καρχηδόνιος σύν οἰκεῖος πρέσβυς πέμπω εἰς Ῥώμη , ἐργάζομαι σφεῖς διαλλαγή ἤ ἐπανήκω · καί ὁ Ἀτίλιος Ῥῆγλος ἐν ἀπόρρητος ὁ τέλος Ῥωμαῖος ἐπισκήπτω ἐγκρατής ἔχω ὁ πόλεμος , ἐπανέρχομαι εἰς λύμη ἑτοῖμος , καί αὐτός ὁ Καρχηδόνιος κατείργω ἐν γαλεάγρα κέντρον πάντοθεν ἔχω διαφθείρω . Ξάνθιππος δέ ὁ εὐτύχημα συμφορά ἄρχω · Καρχηδόνιος γάρ αὐτός , ἵνα μή δοκέω Λακεδαιμόνιος ἔργον εἰμί τοσοῦτος , ὑποκρίνω τιμάω δωρεά πολύς καί προπέμπω ἐπί τριήρης εἰς Λακεδαίμων , ὁ τριήραρχος ἐντέλλω μετά ὁ συμπλέω Λάκων καταποντίζω . ὁ μέν δή δίκη δίδωμι ὅδε εὐπραξία , καί ὅδε εἰμί ὁ πρῶτος πόλεμος Ῥωμαῖος περί Λιβύη εὐπράγημα τε καί ἀτύχημα , μέχρι Καρχηδόνιος Σικελία Ῥωμαῖος ἀφίστημι . ὅπως δέ ἀφίστημι , ἐν ὁ Σικελικός γραφή δηλόω .
appianus.libyca 1.5
μετὰ δὲ τοῦτο Ῥωμαίοις μὲν καὶ Καρχηδονίοις εἰρηναῖα ἦν ἐς ἀλλήλους , Λίβυες , δʼ ὅσοι Καρχηδονίων ὄντες ὑπήκοοι συνεμεμαχήκεσαν αὐτοῖς ἐπὶ Σικελίαν , καὶ Κελτῶν ὅσοι ἐμεμισθοφορήκεσαν , ἐγκλήματά τινα μισθῶν καὶ ὑποσχέσεων ἐς τοὺς Καρχηδονίους ἔχοντες ἐπολέμουν αὐτοῖς μάλα καρτερῶς . οἱ δὲ Ῥωμαίους ἐς συμμαχίαν ὡς φίλους ἐκάλουν , καὶ αὐτοὺς οἱ Ῥωμαῖοι ξενολογεῖν ἐς μόνον τόνδε τὸν πόλεμον ἀπὸ τῆς Ἰταλίας ἐφῆκαν · ἀπείρητο γὰρ ἐν ταῖς σπονδαῖς καὶ τόδε . ἔπεμψαν δὲ καὶ διαλλακτῆρας , οἷς οἱ Λίβυες οὐχ ὑπήκουον , ἀλλὰ τὰς πόλεις ἐδήλωσαν ὑπηκόους εἶναι Ῥωμαίων , εἰ θέλοιεν · οἱ δʼ οὐκ ἐδέξαντο . Καρχηδόνιοι δὲ ναυτικῷ πολλῷ ταῖς πόλεσιν ἐφεδρεύοντες τὴν ἀγορὰν αὐτῶν ἀφῃροῦντο τὴν ἐκ τῆς θαλάσσης , ἀσπόρου δὲ καὶ τῆς γῆς ὡς ἐν πολέμῳ γενομένης , Λιβύων μὲν διὰ τὸν λιμὸν ἐκράτουν , ἐμπόρους δʼ , ὅσοι παρέπλεον , ἐλῄστευον ἐξ ἀπορίας · τοὺς δὲ Ῥωμαίων καὶ κτείνοντες ἔβαλλον ἐς τὸ πέλαγος , ἵνα λανθάνοιεν . καὶ διέλαθον ἐπὶ πολύ . γνωσθέντος δὲ τοῦ γιγνομένου , ποινὴν αἰτούμενοι διωθοῦντο , μέχρι Ῥωμαίων ἐπιστρατεύειν αὐτοῖς ψηφισαμένων Σαρδὼ ποινὴν ἔδωκαν . καὶ τόδε ταῖς προτέραις συνθήκαις ἐνεγράφη .
Lemmas: μετά δέ οὗτος Ῥωμαῖος μέν καί Καρχηδόνιος εἰρηναῖος εἰμί εἰς ἀλλήλων , Λίβυς , δέ ὅσος Καρχηδόνιος εἰμί ὑπήκοος συμμαχέω αὐτός ἐπί Σικελία , καί Κελτοί ὅσος μισθοφορέω , ἔγκλημα τις μισθός καί ὑπόσχεσις εἰς ὁ Καρχηδόνιος ἔχω πολεμέω αὐτός μάλα καρτερός . ὁ δέ Ῥωμαῖος εἰς συμμαχία ὡς φίλος καλέω , καί αὐτός ὁ Ῥωμαῖος ξενολογέω εἰς μόνος ὅδε ὁ πόλεμος ἀπό ὁ Ἰταλία ἐφίημι · ἀπολέγω γάρ ἐν ὁ σπονδή καί ὅδε . πέμπω δέ καί διαλλακτήρ , ὅς ὁ Λίβυς οὐ ὑπακούω , ἀλλά ὁ πόλις δηλόω ὑπήκοος εἰμί Ῥωμαῖος , εἰ ἐθέλω · ὁ δέ οὐ δέχομαι . Καρχηδόνιος δέ ναυτικός πολύς ὁ πόλις ἐφεδρεύω ὁ ἀγορά αὐτός ἀφαιρέω ὁ ἐκ ὁ θάλασσα , ἄσπαρτος δέ καί ὁ γῆ ὡς ἐν πόλεμος γίγνομαι , Λίβυς μέν διά ὁ λιμός κρατέω , ἔμπορος δέ , ὅσος παραπλέω , λῃστεύω ἐκ ἀπορία · ὁ δέ Ῥωμαῖος καί κτείνω βάλλω εἰς ὁ πέλαγος , ἵνα λανθάνω . καί διαλανθάνω ἐπί πολύς . γιγνώσκω δέ ὁ γίγνομαι , ποινή αἰτέω διωθέω , μέχρι Ῥωμαῖος ἐπιστρατεύω αὐτός ψηφίζω Σαρδώ ποινή δίδωμι . καί ὅδε ὁ πρότερος συνθήκη ἐγγράφω .
appianus.libyca 2.6
οὐ πολὺ δὲ ὕστερον οἱ Καρχηδόνιοι στρατεύουσιν ἐς Ἰβηρίαν , καὶ αὐτὴν κατὰ μέρος ὑπήγοντο , μέχρι Ζακανθαίων ἐπὶ Ῥωμαίους καταφυγόντων Καρχηδονίοις ὅρος ἐν Ἰβηρίᾳ γίγνεται , μὴ διαβαίνειν τὸν Ἴβηρα ποταμόν . καὶ τάσδε αὖ τὰς σπονδὰς ἔλυσαν Καρχηδόνιοι , περάσαντες Ἀννίβου σφῶν ἡγουμένου . διαβάντες δέ , ὁ μὲν Ἀννίβας διαστρατηγεῖν ἑτέροις τὰ ἐν Ἰβηρία καταλιπὼν ἐς τὴν Ἰταλίαν ἐσέβαλε · στρατηγοὶ δὲ Ῥωμαίων ἐν Ἰβηρίᾳ , Πόπλιός τε Κορνήλιος Σκιπίων καὶ Γναῖος Κορνήλιος Σκιπίων , ἀλλήλοιν ἀδελφώ , λαμπρὰ ἔργα ἀποδεικνυμένω θνήσκετον ἄμφω πρὸς τῶν πολεμίων . καὶ οἱ μετʼ αὐτοὺς στρατηγοὶ κακῶς ἔπραττον , μέχρι Σκιπίων ὁ Ποπλίου Σκιπίωνος τοῦδε τοῦ περὶ Ἰβηρίαν ἀναιρεθέντος υἱὸς ἐπιπλεύσας , καὶ δόξαν ἅπασιν ἐμβαλὼν ὡς ἥκοι κατὰ θεὸν καὶ δαιμονίῳ χρῷτο συμβούλῳ περὶ ἁπάντων , ἐκράτει τε λαμπρῶς , καὶ ἐπὶ δόξης ἐκ τοῦδε πολλῆς γενόμενος τὴν μὲν στρατηγίαν τοῖς ἐς διαδοχὴν ἐπιπεμφθεῖσι παρέδωκεν , ἐς δὲ Ῥώμην ἐπανελθῶν ἠξίου πεμφθῆναι στρατηγὸς ἐς Λιβύην ὡς ἀναστήσων Ἀννίβαν ἐξ Ἰταλίας καὶ Καρχηδονίοις δίκην ἐπιθήσων ἐν τῇ πατρίδι .
Lemmas: οὐ πολύς δέ ὕστερον ὁ Καρχηδόνιος στρατεύω εἰς Ἰβηρία , καί αὐτός κατά μέρος ὑπάγω , μέχρι Ζακανθαῖος ἐπί Ῥωμαῖος καταφεύγω Καρχηδόνιος ὅρος ἐν Ἰβηρία γίγνομαι , μή διαβαίνω ὁ Ἴβηρ ποταμός . καί ὅδε αὖ ὁ σπονδή λύω Καρχηδόνιος , περάω Ἀννίβας σφεῖς ἡγέομαι . διαβαίνω δέ , ὁ μέν Ἀννίβας διαστρατηγέω ἕτερος ὁ ἐν Ἰβηρία καταλείπω εἰς ὁ Ἰταλία εἰσβάλλω · στρατηγός δέ Ῥωμαῖος ἐν Ἰβηρία , Πόπλιος τε Κορνήλιος Σκιπίων καί Γναῖος Κορνήλιος Σκιπίων , ἀλλήλων ἀδελφός , λαμπρός ἔργον ἀποδείκνυμι θνῄσκω ἄμφω πρός ὁ πολέμιος . καί ὁ μετά αὐτός στρατηγός κακός πράσσω , μέχρι Σκιπίων ὁ Πόπλιος Σκιπίων ὅδε ὁ περί Ἰβηρία ἀναιρέω υἱός ἐπιπλέω , καί δόξα ἅπας ἐμβάλλω ὡς ἥκω κατά θεός καί δαιμόνιος χράω σύμβουλος περί ἅπας , κρατέω τε λαμπρός , καί ἐπί δόξα ἐκ ὅδε πολύς γίγνομαι ὁ μέν στρατηγία ὁ εἰς διαδοχή ἐπιπέμπω παραδίδωμι , εἰς δέ Ῥώμη ἐπανελθέω ἀξιόω πέμπω στρατηγός εἰς Λιβύη ὡς ἀνίστημι Ἀννίβας ἐκ Ἰταλία καί Καρχηδόνιος δίκη ἐπιτίθημι ἐν ὁ πατρίς .
appianus.libyca 2.7
τῶν δὲ πολιτευομένων οἱ μὲν ἀντέλεγον οὐ χρῆναι , κεκενωμένης ἄρτι τῆς Ἰταλίας τοσοῖσδε πολέμοις καὶ πορθουμένης ἔτι πρὸς Ἀννίβου , καὶ Μάγωνος ἐν πλευραῖς ἐπʼ αὐτὴν Λίγυάς τε καὶ Κελτοὺς ξενολογοῦντος , ἐς Λιβύην στρατεύειν , οὐδὲ τὴν ἀλλοτρίαν χειροῦσθαι πρὶν τὴν οἰκείαν ἀπαλλάξαι τῶν παρόντων · οἱ δὲ ᾤοντο Καρχηδονίους νῦν μὲν ἀδεεῖς ὄντας ἐφεδρεύειν τῇ Ἰταλίᾳ , οὐδὲν ἐνοχλουμένους οἴκοι , πολέμου δὲ οἰκείου σφίσι γενομένου καὶ Ἀννίβαν μεταπέμψεσθαι . οὕτω μὲν ἐκράτησε πέμπειν ἐς Λιβύην Σκιπίωνα , οὐ μὴν συνεχώρησαν αὐτῷ καταλέγειν στρατὸν ἐξ Ἰταλίας πονουμένης ἔτι πρὸς Ἀννίβου · ἐθελοντὰς δέ , εἴ τινες εἶεν , ἐπέτρεψαν ἐπάγεσθαι , καὶ τοῖς ἀμφὶ τὴν Σικελίαν ἔτι οὖσι χρῆσθαι . τριήρεις τε ἔδοσαν αὐτῷ κατασκευάσασθαι δέκα , καὶ πληρώματα αὐταῖς λαβεῖν , ἐπισκευάσαι δὲ καὶ τὰς ἐν Σικελία . καὶ χρήματα οὐκ ἔδωκαν , πλὴν εἴ τις ἐθέλοι τῷ Σκιπίωνι κατὰ φιλίαν συμφέρειν . οὕτως ἀμελῶς ἥπτοντο τοῦδε τοῦ πολέμου τὰ πρῶτα , μεγίστου σφίσι καὶ ἀξιοτιμοτάτου μετʼ ὀλίγον γενομένου .
Lemmas: ὁ δέ πολιτεύω ὁ μέν ἀντιλέγω οὐ χρή , κενόω ἄρτι ὁ Ἰταλία τοσόσδε πόλεμος καί πορθέω ἔτι πρός Ἀννίβας , καί Μάγων ἐν πλευρά ἐπί αὐτός Λίγυας τε καί Κελτοί ξενολογέω , εἰς Λιβύη στρατεύω , οὐδέ ὁ ἀλλότριος χειρόω πρίν ὁ οἰκεῖος ἀπαλλάσσω ὁ πάρειμι · ὁ δέ οἴομαι Καρχηδόνιος νῦν μέν ἀδεής εἰμί ἐφεδρεύω ὁ Ἰταλία , οὐδείς ἐνοχλέω οἴκοι , πόλεμος δέ οἰκεῖος σφεῖς γίγνομαι καί Ἀννίβας μεταπέμπω . οὕτως μέν κρατέω πέμπω εἰς Λιβύη Σκιπίων , οὐ μήν συγχωρέω αὐτός καταλέγω στρατός ἐκ Ἰταλία πονέω ἔτι πρός Ἀννίβας · ἐθελοντής δέ , εἰ τις εἰμί , ἐπιτρέπω ἐπάγω , καί ὁ ἀμφί ὁ Σικελία ἔτι εἰμί χράω . τριήρης τε δίδωμι αὐτός κατασκευάζω δέκα , καί πλήρωμα αὐτός λαμβάνω , ἐπισκευάζω δέ καί ὁ ἐν Σικελία . καί χρῆμα οὐ δίδωμι , πλήν εἰ τις ἐθέλω ὁ Σκιπίων κατά φιλία συμφέρω . οὕτως ἀμελής ἅπτω ὅδε ὁ πόλεμος ὁ πρῶτος , μέγας σφεῖς καί ἀξιοτιμ͂ος μετά ὀλίγος γίγνομαι .
appianus.libyca 2.8
ὁ δὲ Σκιπίων ἔνθους ὢν ἐπὶ Καρχηδόνι ἐκ πολλοῦ , καί τινας ἱππέας τε καὶ πεζούς , ἐς ἑπτακισχιλίους μάλιστα . ἀθροίσας , διέπλευσεν ἐς Σικελίαν ἔχων ἀμφʼ αὑτὸν ἀρτιγενείους ἐπιλέκτους τριακοσίους , οἷς εἴρητο χωρὶς ὅπλων ἕπεσθαι . Σικελῶν δʼ αὖ τριακοσίους καταγράψας εὐδαίμονας ἐκέλευσεν ἥκειν ἐς ἡμέραν ῥητήν , ἐσκευασμένους ὅπλοις τε καὶ ἵπποις ὅτι δύναιντο καλλίστοις . ὡς δὲ ἀφίκοντο , προύθηκεν εἴ τις ἑαυτοῦ θέλοι τὸν στρατευσόμενον ἀντιδοῦναι . δεξαμένων δὲ πάντων , ἤγαγεν ἐς μέσον τοὺς τριακοσίους τοὺς ὅπλων ἐρήμους , καὶ ἐς τούσδε ἐκείνοις προσέταξε μετασκευάσασθαι . οἱ δʼ ἑκόντες παρεδίδοσαν ὅπλα καὶ ἵππους . καὶ περιῆν τῷ Σκιπίωνι τριακοσίους νέους Ἰταλιώτας ἔχειν ἀντὶ Σικελιωτῶν , κάλλιστα ἵπποις καὶ ὅπλοις ἀλλοτρίοις ἐσκευασμένους , καὶ χάριν εὐθὺς ἐπὶ τῷδε εἰδότας · οἷς δὴ καὶ προθυμοτάτοις ἐς πάντα χρώμενος διετέλει .
Lemmas: ὁ δέ Σκιπίων ἔνθους εἰμί ἐπί Καρχηδόνιος ἐκ πολύς , καί τις ἱππεύς τε καί πεζός , εἰς ἑπτακισχίλιοι μάλα . ἀθροίζω , διαπλέω εἰς Σικελία ἔχω ἀμφί ἑαυτοῦ ἀρτιγένειος ἐπίλεκτος τριακόσιοι , ὅς λέγω χωρίς ὅπλον ἕπομαι . Σικελός δέ αὖ τριακόσιοι καταγράφω εὐδαίμων κελεύω ἥκω εἰς ἡμέρα ῥητός , σκευάζω ὅπλον τε καί ἵππος ὅτι δύναμαι καλός . ὡς δέ ἀφικνέομαι , προτίθημι εἰ τις ἑαυτοῦ ἐθέλω ὁ στρατεύω ἀντιδίδωμι . δέχομαι δέ πᾶς , ἄγω εἰς μέσος ὁ τριακόσιοι ὁ ὅπλον ἐρῆμος , καί εἰς ὅδε ἐκεῖνος προστάσσω μετασκευάζω . ὁ δέ ἑκών παραδίδωμι ὅπλον καί ἵππος . καί περίειμι ὁ Σκιπίων τριακόσιοι νέος Ἰταλιώτης ἔχω ἀντί Σικελιώτης , καλός ἵππος καί ὅπλον ἀλλότριος σκευάζω , καί χάρις εὐθύς ἐπί ὅδε οἶδα · ὅς δή καί πρόθυμος εἰς πᾶς χράω διατελέω .
appianus.libyca 2.9
Καρχηδόνιοι δὲ ταῦτα πυνθανόμενοι Ἀσδρούβαν μὲν τὸν Γέσκωνος ἐπὶ θήραν ἐλεφάντων ἐξέπεμπον , Μάγωνι δʼ ἀμφὶ τὴν Λιγυστίνην ξεναγοῦντι πεζοὺς ἀπέστελλον ἐς ἑξακισχιλίους καὶ ἱππέας ὀκτακοσίους καὶ ἐλέφαντας ἑπτά , καὶ προσέτασσον αὐτῷ μεθʼ ὅσων δύναιτο ἄλλων ἐσβαλεῖν ἐς Τυρρηνίαν , ἵνα τὸν Σκιπίωνα περισπάσειεν ἐκ Λιβύης . Μάγων μὲν δὴ καὶ τότε ἐβράδυνεν , Ἀννίβᾳ τε συνελθεῖν οὐ δυνάμενος πολὺ διεστῶτι , καὶ τὸ μέλλον ἀεὶ περιορώμενος . Ἀσδρούβας δʼ ἀπὸ τῆς θήρας ἐπανελθὼν κατέλεγε Καρχηδονίων τε καὶ Λιβύων ἐς ἑξακισχιλίους πεζοὺς ἑκατέρων καὶ ἱππέας ἑξακοσίους , δούλους τε ἠγόραζε πεντακισχιλίους , τὸ ναυτικὸν ἐρέσσειν , καὶ παρὰ τῶν Νομάδων ἔλαβε δισχιλίους ἱππέας , καὶ ξένους ἐμισθοῦτο , καὶ πάντας ἐγύμναζε , διακοσίους σταδίους ἀποσχὼν ἀπὸ Καρχηδόνος .
Lemmas: Καρχηδόνιος δέ οὗτος πυνθάνομαι Ἀσδρούβας μέν ὁ Γέσκων ἐπί θήρα ἐλέφας ἐκπέμπω , Μάγων δέ ἀμφί ὁ Λιγυστίνη ξεναγέω πεζός ἀποστέλλω εἰς ἑξακισχίλιοι καί ἱππεύς ὀκτακόσιοι καί ἐλέφας ἑπτά , καί προστάσσω αὐτός μετά ὅσος δύναμαι ἄλλος εἰσβάλλω εἰς Τυρρηνία , ἵνα ὁ Σκιπίων περισπάω ἐκ Λιβύη . Μάγων μέν δή καί τότε βραδύνω , Ἀννίβας τε συνέρχομαι οὐ δύναμαι πολύς διίστημι , καί ὁ μέλλω ἀεί περιοράω . Ἀσδρούβας δέ ἀπό ὁ θήρα ἐπανέρχομαι καταλέγω Καρχηδόνιος τε καί Λίβυς εἰς ἑξακισχίλιοι πεζός ἑκάτερος καί ἱππεύς ἑξακόσιοι , δοῦλος τε ἀγοράζω πεντακισχίλιοι , ὁ ναυτικός ἐρέσσω , καί παρά ὁ Νομάς λαμβάνω δισχίλιοι ἱππεύς , καί ξένος μισθόω , καί πᾶς γυμνάζω , διακόσιοι στάδιον ἀπέχω ἀπό Καρχηδών .
appianus.libyca 2.10
Νομάδων δὲ τῶν ἐν Λιβύῃ δυνάσται μὲν ἦσαν κατὰ μέρη πολλοί , Σύφαξ δʼ ὑπὲρ ἅπαντας , καὶ τιμὴν εἶχε πρὸς τῶν ἄλλων ἐπιφανῆ . Μασσυλίων δʼ αὖ , γένους ἀλκίμου , παῖς ἦν τοῦ βασιλέως Μασσανάσσης , ὃς ἐτέθραπτο μὲν ἐν Καρχηδόνι καὶ ἐπεπαίδευτο , ὄντι δʼ αὐτῷ καὶ τὸ σῶμα καλῷ καὶ τὸν τρόπον ἀρίστῳ Ἀσδρούβας ὁ Γέσκωνος , οὐδενὸς Καρχηδονίων δεύτερος , ἠγγύησε τὴν θυγατέρα , καίπερ ὄντι Νομάδι , Καρχηδόνιος ὤν . ὡς δʼ ἠλλύησεν , ἐπήγετο ἐς Ἰβηρίαν στρατηγῶν τὸ μειράκιον . Σύφαξ δὲ κνιζό μενος ὑπʼ ἔρωτος ἐπὶ τῇ παιδὶ τὰ Καρχηδονίων ἐλεηλάτει , καὶ Σκιπίωνι διαπλεύσαντι πρὸς αὐτὸν ἐξ Ἰβηρίας συνέθετο συμμαχήσειν ἐπὶ Καρχηδονίους ἰόντι . αἰσθόμενοι δʼ οἱ Καρχηδόνιοι καὶ μέγα ποιούμενοι ἐς τὸν πρὸς Ῥωμαίους πόλεμον Σύφακα προσλαβεῖν , ἐξέδοσαν αὐτῷ τὴν παρθένον ἀγνοούντων καὶ ὄντων ἐν Ἰβηρίᾳ Ασδρούβου τε καὶ Μασσανάσσου . ἐφʼ οἷς ὁ Μασσανάσσης ὑπεραλγῶν συνετίθετο καὶ ὅδε ἐν Ἰβηρίᾳ τῷ Σκιπίωνι , λανθάνων , ὡς ᾤετο , Ἀσδρούβαν . ὁ δʼ αἰσθόμενος βαρέως μὲν ἔφερεν ὑπὲρ τοῦ μειρακίου καὶ τῆς θυγατρός , ὑβρισμένοιν ἀμφοῖν , ἡγεῖτο δʼ ὅμως τῇ πατρίδι συμφέρειν ἐκποδὼν Μασσανάσσην ποιήσασθαι , καὶ ἐπανιόντι ἐς Λιβύην ἐξ Ἰβηρίας ἐπὶ θανάτῳ τοῦ πατρὸς συνέπεμπε προπομποὺς ἱππέας , οἷς εἴρητο ἀφανῶς ἐπιβουλεύειν αὐτῷ καὶ κτείνειν ὅπῃ δύναιντο .
Lemmas: Νομάς δέ ὁ ἐν Λιβύη δυνάστης μέν εἰμί κατά μέρος πολύς , Σύφαξ δέ ὑπέρ ἅπας , καί τιμή ἔχω πρός ὁ ἄλλος ἐπιφανής . Μασσυλίων δέ αὖ , γένος ἄλκιμος , παῖς εἰμί ὁ βασιλεύς Μασσανάσσης , ὅς τρέφω μέν ἐν Καρχηδόνιος καί παιδεύω , εἰμί δέ αὐτός καί ὁ σῶμα καλός καί ὁ τρόπος ἀγαθός Ἀσδρούβας ὁ Γέσκων , οὐδείς Καρχηδόνιος δεύτερος , ἐγγυάω ὁ θυγάτηρ , καίπερ εἰμί Νομάς , Καρχηδόνιος εἰμί . ὡς δέ ἀλλυάω , ἐπάγω εἰς Ἰβηρία στρατηγέω ὁ μειράκιον . Σύφαξ δέ κνιζός μενος ὑπό ἔρως ἐπί ὁ παῖς ὁ Καρχηδόνιος λεηλατέω , καί Σκιπίων διαπλέω πρός αὐτός ἐκ Ἰβηρία συντίθημι συμμαχέω ἐπί Καρχηδόνιος ἔρχομαι . αἰσθάνομαι δέ ὁ Καρχηδόνιος καί μέγας ποιέω εἰς ὁ πρός Ῥωμαῖος πόλεμος Σύφαξ προσλαμβάνω , ἐκδίδωμι αὐτός ὁ παρθένος ἀγνοέω καί εἰμί ἐν Ἰβηρία Ασδρούβας τε καί Μασσανάσσης . ἐπί ὅς ὁ Μασσανάσσης ὑπεραλγέω συντίθημι καί ὅδε ἐν Ἰβηρία ὁ Σκιπίων , λανθάνω , ὡς οἴομαι , Ἀσδρούβας . ὁ δέ αἰσθάνομαι βαρύς μέν φέρω ὑπέρ ὁ μειράκιον καί ὁ θυγάτηρ , ὑβρίζω ἄμφω , ἡγέομαι δέ ὅμως ὁ πατρίς συμφέρω ἐκποδών Μασσανάσσης ποιέω , καί ἐπάνειμι εἰς Λιβύη ἐκ Ἰβηρία ἐπί θάνατος ὁ πατήρ συμπέμπω προπομπός ἱππεύς , ὅς λέγω ἀφανής ἐπιβουλεύω αὐτός καί κτείνω ὅπῃ δύναμαι .
appianus.libyca 2.11
ὁ δʼ αἰσθόμενος ἐξέφυγέ τε , καὶ τὴν πάτρῴαν ἀρχὴν ἐκρατύνετο , ἱππέας ἀθροίζων , οἷς ἡμέρας τε καὶ νυκτὸς ἦν ἔργον ἀκοντίοις πολλοῖς χρωμένους ἐπελαύνειν ἀεὶ καὶ ἀναχωρεῖν καὶ αὖθις ἐπελαύνειν . καὶ ὅλως ἐστὶν αὐτοῖς ἡ μάχη φυγὴ καὶ δίωξις . ἴσασι δὲ καὶ λιμὸν φέρειν οἱ Νομάδες οἵδε , καὶ πόᾳ χρῆσθαι πολλάκις ἀντὶ σίτου · καὶ τὸ πάμπαν ὑδροποτοῦσιν . ὅ τε ἵππος αὐτοῖς κριθῆς μὲν οὐδʼ ὅλως γεύεται , ποηφαγῶν ἀεί , πίνει δὲ διὰ πολλοῦ . τοιούτους ὁ Μασσανάσσης ἐς δισμυρίους συναγαγὼν ἐξῆγεν ἐπὶ θήρας ἢ λεηλασίας ἑτέρων ἐθνῶν · ἅπερ ᾤετο καὶ ἔργα καὶ γυμνάσια εἶναι . Καρχηδόνιοι δὲ καὶ Σύφαξ νομίζοντες ἐπὶ σφᾶς εἶναι τὴν παρασκευὴν τοῦ μειρακίου ( οὐ γὰρ ἠγνόουν ἃ ἐλελυπήκεσαν αὐτόν ) , ἔκριναν προτέρῳ τῷδε πολεμεῖν ἔστε καθέλωσι , καὶ τότε Ῥωμαίοις ἀπαντᾶν .
Lemmas: ὁ δέ αἰσθάνομαι ἐκφεύγω τε , καί ὁ πάτρωϊος ἀρχή κρατύνω , ἱππεύς ἀθροίζω , ὅς ἡμέρα τε καί νύξ εἰμί ἔργον ἀκόντιον πολύς χράω ἐπελαύνω ἀεί καί ἀναχωρέω καί αὖθις ἐπελαύνω . καί ὅλος εἰμί αὐτός ὁ μάχη φυγή καί δίωξις . οἶδα δέ καί λιμός φέρω ὁ Νομάς ὅδε , καί πόα χράω πολλάκις ἀντί σῖτος · καί ὁ πάμπαν ὑδροποτέω . ὁ τε ἵππος αὐτός κριθή μέν οὐδέ ὅλος γεύω , ποηφαγέω ἀεί , πίνω δέ διά πολύς . τοιοῦτος ὁ Μασσανάσσης εἰς δισμύριοι συνάγω ἐξάγω ἐπί θήρα ἤ λεηλασία ἕτερος ἔθνος · ὅς οἴομαι καί ἔργον καί γυμνάσιον εἰμί . Καρχηδόνιος δέ καί Σύφαξ νομίζω ἐπί σφεῖς εἰμί ὁ παρασκευή ὁ μειράκιον ( οὐ γάρ ἀγνοέω ὅς λυπέω αὐτός ) , κρίνω πρότερος ὅδε πολεμέω ἔστε καθαιρέω , καί τότε Ῥωμαῖος ἀπαντάω .
appianus.libyca 2.12
Σύφαξ μὲν οὖν καὶ Καρχηδόνιοι πλείους ἦσαν παρὰ πολύ , μετὰ δὲ ἁμαξῶν καὶ παρασκευῆς βαρείας καὶ τρυφῆς ἐστρατεύοντο · Μασσανάσσης δὲ πόνων τε πᾶσιν ἐξῆρχε , καὶ ἱππικὸν μόνον εἶχε καὶ ὑποζύγιον οὐδέν , οὐδὲ ἀγοράν . ὅθεν ῥᾳδίως ὑπέφευγέ τε καὶ ἐπεχείρει καὶ ἐς τὰ ὀχυρὰ ἀνεπήδα . πολλάκις τε καὶ καταλαμβανόμενος διεσκίδνη τὸ στράτευμα , ὅπῃ δυνηθεῖεν ἀποφεύγειν κατὰ μέρη . καὶ σὺν ὀλίγοις αὐτὸς ὑπεκρύπτετό ποι , μέχρι συνέλθοιεν αὐτῷ νυκτὸς ἢ μεθʼ ἡμέραν ἐς τὸ συγκείμενον . τρίτος δέ ποτε ἐν σπηλαίῳ κρυπτόμενος ἔλαθε , τῶν πολεμίων περὶ τὸ σπήλαιον στρατοπεδευόντων . οὐδʼ ἔστιν ὅτε ἐστάθμευεν ἐν στρατοπέδῳ , ἀλλὰ καὶ μάλιστʼ ἐστρατήγει λανθάνειν ὅποι ποτε εἴη . ὅθεν οὐκ εἶχον αὐτῷ συνεχῶς προεπιχειρεῖν οἱ πολέμιοι , ἀλλʼ ἠμύνοντο ἐπιόντα . ἀγορὰ δʼ ἦν αὐτῷ καθʼ ἑκάστην ἡμέραν , ὅ τι περὶ ἑσπέραν καταλάβοι χωρίον ἢ κώμην ἢ πόλιν , λῃζομένῳ τε πάντα καὶ διαρπάζοντι καὶ μεριζομένῳ τοῖς συνοῦσιν . ὅθεν αὐτῷ πολλοὶ τῶν Νομάδων ἐπεφοίτων , μισθοὺς μὲν οὐ διδόντι τεταγμένους , τὰς δʼ ὠφελείας πολὺ πλείονας ἔχοντες .
Lemmas: Σύφαξ μέν οὖν καί Καρχηδόνιος πολύς εἰμί παρά πολύς , μετά δέ ἄμαξα καί παρασκευή βαρύς καί τρυφή στρατεύω · Μασσανάσσης δέ πόνος τε πᾶς ἐξάρχω , καί ἱππικός μόνος ἔχω καί ὑποζύγιον οὐδείς , οὐδέ ἀγορά . ὅθεν ῥᾴδιος ὑποφεύγω τε καί ἐπιχειρέω καί εἰς ὁ ὀχυρός ἀναπηδάω . πολλάκις τε καί καταλαμβάνω διασκίδνημι ὁ στράτευμα , ὅπῃ δύναμαι ἀποφεύγω κατά μέρος . καί σύν ὀλίγος αὐτός ὑποκρύπτω ποι , μέχρι συνέρχομαι αὐτός νύξ ἤ μετά ἡμέρα εἰς ὁ σύγκειμαι . τρίτος δέ ποτέ ἐν σπήλαιον κρύπτω λανθάνω , ὁ πολέμιος περί ὁ σπήλαιον στρατοπεδεύω . οὐδέ εἰμί ὅτε σταθμεύω ἐν στρατόπεδον , ἀλλά καί μάλα στρατηγέω λανθάνω ὅποι ποτέ εἰμί . ὅθεν οὐ ἔχω αὐτός συνεχής προεπιχειρέω ὁ πολέμιος , ἀλλά ἀμύνω ἐπέρχομαι . ἀγορά δέ εἰμί αὐτός κατά ἕκαστος ἡμέρα , ὅς τις περί ἑσπέρα καταλαμβάνω χωρίον ἤ κώμη ἤ πόλις , ληΐζομαι τε πᾶς καί διαρπάζω καί μερίζω ὁ σύνειμι . ὅθεν αὐτός πολύς ὁ Νομάς ἐπιφοιτάω , μισθός μέν οὐ δίδωμι τάσσω , ὁ δέ ὠφέλεια πολύς πολύς ἔχω .
appianus.libyca 3.13
καὶ Μασσανάσσης μὲν Καρχηδονιοις οὕτως ἐπολέμει , ὁ δὲ Σκιπίων , ἐπεί οἱ πάντα εὐτρεπῆ ἐγεγένητο ἐν Σικελίᾳ , ἔθυε Διὶ καὶ Ποσειδῶνι , καὶ ἐς Λιβύην ἀνήγετο ἐπὶ νεῶν μακρῶν μὲν δύο καὶ πεντήκοντα φορτίδων δὲ τετρακοσίων · κέλητές τε καὶ λέμβοι πολλοὶ συνείποντο αὐτῷ . καὶ στρατιὰν ἦγε πεζοὺς μὲν ἑξακισχιλίους ἐπὶ μυρίοις , ἱππέας δὲ χιλίους καὶ ἑξακοσίους . ἐπήγετο δὲ καὶ βέλη καὶ ὅπλα καὶ μηχανήματα ποικίλα καὶ ἀλορὰν πολλήν . καὶ Σκιπίων μὲν ὧδε διέπλει , Καρχηδόνιοι δὲ καὶ Σύφαξ πυνθανόμενοι ἔγνωσαν ἐν τῷ παρόντι ὑποκρίνασθαί τε Μασσανάσσην καὶ ἐς φιλίαν ὑπαγαγέσθαι , μέχρι ὅτου Σκιπίωνος ἐπικρατήσαιεν . ὁ δʼ οὐκ ἠγνόει μὲν ἐξαπατώμενος , ἀντενεδρεύων δέ , καὶ μηνύων πάντα τῷ Σκιπίωνι , ἧκε πρὸς τὸν Ἀσδρούβαν ὡς συνηλλαγμένος μετὰ τῶν ἰδίων ἱππέων . καὶ ἐστρατοπέδευον οὐ μακρὰν ἀπʼ ἀλλήλων Ἀσδρούβας τε καὶ Σύφαξ καὶ Μασσανάσσης περὶ Ἰτύκην πόλιν , ἐς ἣν ὁ Σκιπίων καταχθεὶς ὑπʼ ἀνέμων καὶ αὐτὸς ἐστρατοπέδευσε περὶ αὐτήν . οὐ πολὺ δʼ ἀπεῖχεν ὁ Ἀσδρούβας αὐτοῦ , στρατιὰν ἔχων ἐς δισμυρίους πεζοὺς καὶ ἱππέας ἑπτακισχιλίους καὶ ἐλέφαντας ἑκατὸν ἐπὶ τεσσαράκοντα .
Lemmas: καί Μασσανάσσης μέν Καρχηδόνιος οὕτως πολεμέω , ὁ δέ Σκιπίων , ἐπεί ἕ πᾶς εὐτρεπής γίγνομαι ἐν Σικελία , θύω Ζεύς καί Ποσειδῶν , καί εἰς Λιβύη ἀνάγω ἐπί ναῦς μακρός μέν δύο καί πεντήκοντα φορτίς δέ τετρακόσιοι · κέλης τε καί λέμβος πολύς συνέπομαι αὐτός . καί στρατιά ἄγω πεζός μέν ἑξακισχίλιοι ἐπί μυρίος , ἱππεύς δέ χίλιοι καί ἑξακόσιοι . ἐπάγω δέ καί βέλος καί ὅπλον καί μηχάνημα ποικίλος καί ἀλορά πολύς . καί Σκιπίων μέν ὧδε διαπλέω , Καρχηδόνιος δέ καί Σύφαξ πυνθάνομαι γιγνώσκω ἐν ὁ πάρειμι ὑποκρίνω τε Μασσανάσσης καί εἰς φιλία ὑπάγω , μέχρι ὅστις Σκιπίων ἐπικρατέω . ὁ δέ οὐ ἀγνοέω μέν ἐξαπατάω , ἀντενεδρεύω δέ , καί μηνύω πᾶς ὁ Σκιπίων , ἵημι πρός ὁ Ἀσδρούβας ὡς συναλλάσσω μετά ὁ ἴδιος ἱππεύς . καί ἐνστρατοπεδεύω οὐ μακρός ἀπό ἀλλήλων Ἀσδρούβας τε καί Σύφαξ καί Μασσανάσσης περί Ἰτύκη πόλις , εἰς ὅς ὁ Σκιπίων κατάγω ὑπό ἄνεμος καί αὐτός στρατοπεδεύω περί αὐτός . οὐ πολύς δέ ἀπέχω ὁ Ἀσδρούβας αὐτός , στρατιά ἔχω εἰς δισμύριοι πεζός καί ἱππεύς ἑπτακισχίλιοι καί ἐλέφας ἑκατόν ἐπί τεσσαράκοντα .
appianus.libyca 3.14
Σύφαξ μὲν οὖν , εἴτε δείσας εἴτε ἄπιστος ἐς ἑκατέρους γιγνόμενος παρὰ μέρος , ἐσκήψατό τι λυπεῖν τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ τοὺς ὁμόρους βαρβάρους , καὶ ἀνεζεύγνυεν ἐς τὰ οἰκεῖα · Σκιπίων δὲ κατʼ ὀλίγους ἔπεμπεν ἐπιχειρεῖν τῷ Ἀσδρούβᾳ , καί τινες αὐτῷ καὶ τῶν πόλεων προσεχώρουν . νυκτὸς δὲ λαθὼν ὁ Μασσανάσσης ἧκεν ἐπὶ τὸ στρατόπεδον τοῦ Σκιπίωνος , καὶ δεξιωσάμενος αὐτὸν ἐδίδασκε τῆς ἐπιούσης ἔς τι χωρίον ἀπὸ τριάκοντα σταδίων Ἰτύκης , ἔνθα πύργος ἔστιν Ἀγαθοκλέους ἔργον τοῦ Συρακοσίων τυράννου , μὴ πλείους πεντακισχιλίων ἐνεδρεῦσαι . ἅμα δʼ ἡμέρᾳ τὸν Ἀσδρούβαν ἔπειθε τὸν ἵππαρχον Ἄννωνα πέμψαι τό τε πλῆθος τῶν ἐχθρῶν ἐπισκεψόμενον καὶ ἐς Ἰτύκην ἐσδραμούμενον , μή τι πλησιαζόντων πολεμίων νεωτερίσειαν · καὶ αὐτὸς ὑπισχνεῖτο , εἰ κελεύοιτο , ἕψεσθαι . Ἄννων μὲν δὴ χιλίους ἦγεν ἐπιλέκτους ἱππέας Καρχηδονίους καὶ Λιβύων τι πλῆθος , Μασσανάσσης δὲ Νομάδας τοὺς ἑαυτοῦ · ὡς δʼ ἐπὶ τὸν πύργον ἀφίκοντο καὶ ὁ Ἄννων ἐξίππευσεν ἐς τὴν Ἰτύκην σὺν ὀλίγοις , μέρος τι τῆς ἐνέδρας ἐξεφαίνετο , καὶ ὁ Μασσανάσσης ἐκέλευσε τὸν τεταγμένον ἐπὶ τοῖς ἱππεῦσι τῶν Καρχηδονίων ἐπιδραμεῖν αὐτοῖς ὡς οὖσιν ὀλίγοις . καὶ αὐτὸς ἐκ βραχέος εἵπετο ὡς ἐπιβοηθήσων . ἐν μέσῳ δὲ τῶν Λιβύων γενομένων , ἥ τε πλείων ἐνέδρα κατεφαίνετο , καὶ συνηκόντισαν αὐτοὺς ἑκατέρωθεν οἵ τε Ῥωμαῖοι καὶ ὁ Μασσανάσσης , πλὴν τετρακοσίων , οἳ ἐλήφθησαν αἰχμάλωτοι . Μασσανάσσης δʼ , ἐπεὶ τοῦτο ἐξετετέλεστο , ἀπήντα τῷ Ἄννωνι κατὰ σπουδὴν ὡς φίλος ἐπανιόντι , καὶ συλλαβὼν αὐτὸν ἀπῆγεν ἐς τὸ τοῦ Σκιπίωνος στρατόπεδον , καὶ ἀντέδωκεν Ἀσδρούβᾳ τῆς μητρὸς τῆς ἑαυτοῦ .
Lemmas: Σύφαξ μέν οὖν , εἴτε δείδω εἴτε ἄπιστος εἰς ἑκάτερος γίγνομαι παρά μέρος , σκήπτω τις λυπέω ὁ ἀρχή αὐτός ὁ ὅμορος βάρβαρος , καί ἀναζεύγνυμι εἰς ὁ οἰκεῖος · Σκιπίων δέ κατά ὀλίγος πέμπω ἐπιχειρέω ὁ Ἀσδρούβας , καί τις αὐτός καί ὁ πόλις προσχωρέω . νύξ δέ λανθάνω ὁ Μασσανάσσης ἥκω ἐπί ὁ στρατόπεδον ὁ Σκιπίων , καί δεξιόομαι αὐτός διδάσκω ὁ ἐπέρχομαι εἰς τις χωρίον ἀπό τριάκοντα στάδιον Ἰτύκη , ἔνθα πύργος εἰμί Ἀγαθοκλῆς ἔργον ὁ Συρακούσιος τύραννος , μή πολύς πεντακισχίλιοι ἐνεδρεύω . ἅμα δέ ἡμέρα ὁ Ἀσδρούβας πείθω ὁ ἵππαρχος Ἄννων πέμπω ὁ τε πλῆθος ὁ ἐχθρός ἐπισκοπέω καί εἰς Ἰτύκη εἰστρέχω , μή τις πλησιάζω πολέμιος νεωτερίζω · καί αὐτός ὑπισχνέομαι , εἰ κελεύω , ἕπομαι . Ἄννων μέν δή χίλιοι ἄγω ἐπίλεκτος ἱππεύς Καρχηδόνιος καί Λίβυς τις πλῆθος , Μασσανάσσης δέ Νομάς ὁ ἑαυτοῦ · ὡς δέ ἐπί ὁ πύργος ἀφικνέομαι καί ὁ Ἄννων ἐξιππεύω εἰς ὁ Ἰτύκη σύν ὀλίγος , μέρος τις ὁ ἐνέδρα ἐκφαίνω , καί ὁ Μασσανάσσης κελεύω ὁ τάσσω ἐπί ὁ ἱππεύς ὁ Καρχηδόνιος ἐπιτρέχω αὐτός ὡς εἰμί ὀλίγος . καί αὐτός ἐκ βραχύς ἕπομαι ὡς ἐπιβοηθέω . ἐν μέσος δέ ὁ Λίβυς γίγνομαι , ὁ τε πολύς ἐνέδρα καταφαίνω , καί συνακοντίζω αὐτός ἑκατέρωθεν ὁ τε Ῥωμαῖος καί ὁ Μασσανάσσης , πλήν τετρακόσιοι , ὅς λαμβάνω αἰχμάλωτος . Μασσανάσσης δέ , ἐπεί οὗτος ἐκτελέω , ἀπαντάω ὁ Ἄννων κατά σπουδή ὡς φίλος ἐπάνειμι , καί συλλαμβάνω αὐτός ἀπάγω εἰς ὁ ὁ Σκιπίων στρατόπεδον , καί ἀντιδίδωμι Ἀσδρούβας ὁ μήτηρ ὁ ἑαυτοῦ .
appianus.libyca 3.15
Σκιπίων δὲ καὶ Μασσανάσσης τὴν χώραν ἐπόρθουν , καὶ Ῥωμαίων ἐξέλυον ὅσοι δεθέντες ἔσκαπτον ἐν τοῖς ἀγροῖς , ἐξ Ἰβηρίας ἢ Σικελίας ἢ ἀπʼ αὐτῆς τῆς Ἰταλίας πεμφθέντες ὑπὸ Ἀννίβου . πολιορκοῦσι δʼ αὐτοῖς πόλιν μεγάλην ᾗ ὄνομα ἦν Λόχα , καὶ πολλὰ δεινὰ πάσχουσιν , οἱ μὲν Λοχαῖοι προστιθεμένων τῶν κλιμάκων ἐπεκηρυκεύοντο ἐκλείψειν τὴν πόλιν ὑπόσπονδοι , καὶ ὁ Σκιπίων ἀνεκάλει τῇ σάλπιγγι τὴν στρατιάν · ἡ δʼ οὐχ ὑπήκουεν ὑπʼ ὀργῆς ὧν ἐπεπόνθεσαν , ἀλλʼ ἐπιβάντες τοῖς τείχεσι καὶ γύναια καὶ παιδία κατέσφαττον · ὁ δὲ τοὺς μὲν ἔτι ὄντας Λοχαίων ἀφῆκεν ἀπαθεῖς , τὴν δὲ στρατιὰν τὴν λείαν ἀφείλετο , καὶ τοὺς λοχαγούς , ὅσοι συνεξήμαρτον , ἐκλήρωσεν ἐν τῷ μέσῳ , καὶ τρεῖς τοὺς λαχόντας ἐκόλασε θανάτῳ . καὶ τάδε πράξας αὖθις ἐλεηλάτει . Ἀσδρούβας δʼ αὐτοὺς ἐνήδρευε , Μάγωνα μὲν τὸν ἵππαρχον ἐπιπέμψας ἐκ μετώπου , αὐτὸς δὲ ὄπισθεν ἐπιών . οἱ δʼ ἐν μέσῳ γενόμενοι τὸ ἔργον ἐμερίσαντο , καὶ ἐς ἑκατέρους αὐτῶν ἑκάτερος ἐπιστραφεὶς πεντακισχιλίους τῶν Λιβύων ἀπέκτειναν , καὶ χιλίους καὶ ὀκτακοσίους ἔλαβον αἰχμαλώτους , τοὺς δὲ λοιποὺς ἐς τὰς πέτρας κατήραξαν .
Lemmas: Σκιπίων δέ καί Μασσανάσσης ὁ χώρα πορθέω , καί Ῥωμαῖος ἐκλύω ὅσος δέω σκάπτω ἐν ὁ ἀγρός , ἐκ Ἰβηρία ἤ Σικελία ἤ ἀπό αὐτός ὁ Ἰταλία πέμπω ὑπό Ἀννίβας . πολιορκέω δέ αὐτός πόλις μέγας ὅς ὄνομα εἰμί Λόχα , καί πολύς δεινός πάσχω , ὁ μέν Λοχαῖος προστίθημι ὁ κλῖμαξ ἐπικηρυκεύομαι ἐκλείπω ὁ πόλις ὑπόσπονδος , καί ὁ Σκιπίων ἀνακαλέω ὁ σάλπιγξ ὁ στρατιά · ὁ δέ οὐ ὑπακούω ὑπό ὀργή ὅς πάσχω , ἀλλά ἐπιβαίνω ὁ τεῖχος καί γύναιον καί παιδίον κατασφάζω · ὁ δέ ὁ μέν ἔτι εἰμί Λοχαῖος ἀφίημι ἀπαθής , ὁ δέ στρατιά ὁ λεία ἀφαιρέω , καί ὁ λοχαγός , ὅσος συνεξαμαρτάνω , κληρόω ἐν ὁ μέσος , καί τρεῖς ὁ λαγχάνω κολάζω θάνατος . καί ὅδε πράσσω αὖθις λεηλατέω . Ἀσδρούβας δέ αὐτός ἐνεδρεύω , Μάγων μέν ὁ ἵππαρχος ἐπιπέμπω ἐκ μέτωπον , αὐτός δέ ὄπισθεν ἐπέρχομαι . ὁ δέ ἐν μέσος γίγνομαι ὁ ἔργον μερίζω , καί εἰς ἑκάτερος αὐτός ἑκάτερος ἐπιστρέφω πεντακισχίλιοι ὁ Λίβυς ἀποκτείνω , καί χίλιοι καί ὀκτακόσιοι λαμβάνω αἰχμάλωτος , ὁ δέ λοιπός εἰς ὁ πέτρα καταράσσω .
appianus.libyca 3.16
καὶ ὁ Σκιπίων εὐθὺς ἐπὶ τοῖσδε προσέβαλεν Ἰτύκῃ κατὰ γῆν καὶ κατὰ θάλασσαν , δύο μὲν πεντήρεσιν ἐζευγμέναις πύργον ἐπιθείς , ὅθεν τριπήχη βέλη καὶ λίθους μεγάλους ἐς τοὺς πολεμίους ἠφίει , καὶ πολλὰ μὲν ἐλύπει πολλὰ δʼ ἀντέπασχε θραυομένων τῶν νεῶν , χώματα δʼ ἐπαίρων μέγιστα , καὶ κριοῖς τὸ τεῖχος , ὅτε προσπελάσειε , τύπτων , δρεπάνοις τε περισπῶν ὅσαι βύρσαι περὶ αὐτὸ καὶ ἄλλα σκεπαστήρια ἦν . οἱ δὲ τὰ μὲν χώματα ὑπετάφρευον , καὶ τὰ δρέπανα βρόχοις παρῆγον , καὶ τοὺς κριοὺς τῆς ὁρμῆς ἐξέλυον , ἐπιβάλλοντες ἐπικαρσίας δοκούς · ἐς δὲ τὰς μηχανὰς ἐξεπήδων μετὰ πυρός , ὅτε πνεῦμα φυλάξειαν ἐς αὐτὰς ἐπίφορον . ὅθεν ὁ Σκιπίων ἀπογνοὺς οὕτως αἱρήσειν τὴν πόλιν , ἐς πολιορκίαν αὐτῆς καθίστατο .
Lemmas: καί ὁ Σκιπίων εὐθύς ἐπί ὅδε προσβάλλω Ἰτύκη κατά γῆ καί κατά θάλασσα , δύο μέν πεντήρης ζεύγνυμι πύργος ἐπιτίθημι , ὅθεν τρίπηχυς βέλος καί λίθος μέγας εἰς ὁ πολέμιος ἀφίημι , καί πολύς μέν λυπέω πολύς δέ ἀντιπάσχω θραύω ὁ ναῦς , χῶμα δέ ἐπαίρω μέγας , καί κριός ὁ τεῖχος , ὅτε προσπελάζω , τύπτω , δρέπανον τε περισπάω ὅσος βύρσα περί αὐτός καί ἄλλος σκεπαστήριος εἰμί . ὁ δέ ὁ μέν χῶμα ὑποταφρεύω , καί ὁ δρέπανον βρόχος παράγω , καί ὁ κριός ὁ ὁρμή ἐκλύω , ἐπιβάλλω ἐπικάρσιος δοκός · εἰς δέ ὁ μηχανή ἐκπηδάω μετά πῦρ , ὅτε πνεῦμα φυλάσσω εἰς αὐτός ἐπίφορος . ὅθεν ὁ Σκιπίων ἀπογιγνώσκω οὕτως αἱρέω ὁ πόλις , εἰς πολιορκία αὐτός καθίστημι .
appianus.libyca 3.17
Σύφαξ δὲ τῶν γιγνομένων πυνθανόμενος ἧκε μετὰ τοῦ στρατοῦ , καὶ οὐ μακρὰν ἐστάθμευεν ἀπὸ Ἀσδρούβου . ἔτι δʼ ὑποκρινόμενος εἶναι φίλος ἑκατέροις , καὶ τρίβειν τὸν πόλεμον ἐγνωκὼς μέχρι νῆές τε ἕτεραι ναυπηγούμεναι πρὸς τῶν Καρχηδονίων ἐπιγένοιντο καὶ μισθοφόροι τινὲς Κελτῶν καὶ Λιγύων ἐπέλθοιεν , ἐπεχείρει διαιτᾶν διαλύσεις , καὶ ἐδικαίου μήτε Ῥωμαίους Λιβύης μήτε Καρχηδονίους Ἰταλίας ἐπιβαίνειν ἐπὶ πολέυῳ , ἔχειν δὲ Ῥωμαίους Σικελίαν καὶ Σαρδὼ καὶ εἴ τινας ἄλλας νήσους ἔχουσι , καὶ Ἰβηρίαν . ἢν δέ τις ἀπειθῇ , τοῖς πειθομένοις ἔφη συμμαχήσειν . ἅμα δὲ ταῦτʼ ἔπρασσε , καὶ Μασσανάσσην ἐπείρα μεταθέσθαι πρὸς αὑτόν , τήν τε Μασσυλίων ἀρχὴν αὐτῷ βεβαιώσειν ὑπισχνούμενος , καὶ τῶν θυγατέρων τριῶν οὐσῶν δώσειν ἐς γάμον ἣν ἂν ἐθέλῃ . ἔφερε δʼ ὁ ταῦτα λέγων χρυσίον , ἵνα , εἰ μὴ πείσειε , δοίη τῶν θεραπευτήρων αὐτοῦ τῷ κτείνειν Μασσανάσσην ὑπισχνουμένῳ . ὁ μὲν δὴ μὴ πείθων ἔδωκέ τινι τὸ χρυσίον ἐπὶ τῷ φόνῳ · ὁ δὲ λαβὼν ἔδειξε τῷ Μασσανάσσῃ , καὶ τὸν δόντα ἤλεγξεν .
Lemmas: Σύφαξ δέ ὁ γίγνομαι πυνθάνομαι ἵημι μετά ὁ στρατός , καί οὐ μακρός σταθμεύω ἀπό Ἀσδρούβας . ἔτι δέ ὑποκρίνω εἰμί φίλος ἑκάτερος , καί τρίβω ὁ πόλεμος γιγνώσκω μέχρι ναῦς τε ἕτερος ναυπηγέω πρός ὁ Καρχηδόνιος ἐπιγίγνομαι καί μισθοφόρος τις Κελτοί καί Λίγυες ἐπέρχομαι , ἐπιχειρέω διαιτάω διάλυσις , καί δικαιόω μήτε Ῥωμαῖος Λιβύη μήτε Καρχηδόνιος Ἰταλία ἐπιβαίνω ἐπί πολευος , ἔχω δέ Ῥωμαῖος Σικελία καί Σαρδώ καί εἰ τις ἄλλος νῆσος ἔχω , καί Ἰβηρία . ἐάν δέ τις ἀπειθέω , ὁ πείθω φημί συμμαχέω . ἅμα δέ οὗτος πράσσω , καί Μασσανάσσης πειράω μετατίθημι πρός ἑαυτοῦ , ὁ τε Μασσύλιος ἀρχή αὐτός βεβαιόω ὑπισχνέομαι , καί ὁ θυγάτηρ τρεῖς εἰμί δίδωμι εἰς γάμος ὅς ἄν ἐθέλω . φέρω δέ ὁ οὗτος λέγω χρυσίον , ἵνα , εἰ μή πείθω , δίδωμι ὁ θεραπευτήρ αὐτός ὁ κτείνω Μασσανάσσης ὑπισχνέομαι . ὁ μέν δή μή πείθω δίδωμι τις ὁ χρυσίον ἐπί ὁ φόνος · ὁ δέ λαμβάνω δείκνυμι ὁ Μασσανάσσης , καί ὁ δίδωμι ἐλέγχω .
appianus.libyca 3.18
Σύφαξ δʼ οὐ προσδοκῶν ἔτι λήσειν , φανερῶς τοῖς Καρχηδονίοις συνεμάχει , πόλιν τε ἐν μεσογείῳ Θολοῦντα , Ῥωμαίων παρασκευὴν καὶ σῖτον πολὺν ἔχουσαν , ἐκ προδοσίας εἷλε , καὶ τοὺς φρουροῦντας αὐτὴν ἔκτεινεν οὐκ ἐθελήσαντας ἀπελθεῖν ὑποσπόνδους , συμμαχίαν τε ἄλλην πολλὴν Νομάδων μετεπέμπετο . καὶ οἱ μισθοφόροι παρῆσαν αὐτοῖς ἤδη , καὶ νῆες εὐτρεπῶς εἶχον , ὥστε ἔγνωστο πολεμεῖν Σύφακα μὲν ὁρμώμενον ἐπὶ τοὺς πολιορκοῦντας Ἰτύκην , Ἀσδρούβαν δʼ ἐπὶ τὸ Σκιπίωνος στρατόπεδον . τὰς δὲ ναῦς ἔδει ταῖς ναυσὶν ἐπιπλεῖν , καὶ γίγνεσθαι ταῦτα τῆς ἐπιούσης ἡμέρας ἅπαντα ὁμοῦ , ἵνα μὴ διαρκέσειαν αὐτοῖς οἱ Ῥωμαῖοι διὰ τὴν ὀλιγότητα .
Lemmas: Σύφαξ δέ οὐ προσδοκάω ἔτι λανθάνω , φανερός ὁ Καρχηδόνιος συμμαχέω , πόλις τε ἐν μεσόγαιος Θολοῦς , Ῥωμαῖος παρασκευή καί σῖτος πολύς ἔχω , ἐκ προδοσία αἱρέω , καί ὁ φρουρέω αὐτός κτείνω οὐ ἐθέλω ἀπέρχομαι ὑπόσπονδος , συμμαχία τε ἄλλος πολύς Νομάς μεταπέμπω . καί ὁ μισθοφόρος πάρειμι αὐτός ἤδη , καί ναῦς εὐτρεπής ἔχω , ὥστε γιγνώσκω πολεμέω Σύφαξ μέν ὁρμάω ἐπί ὁ πολιορκέω Ἰτύκη , Ἀσδρούβας δέ ἐπί ὁ Σκιπίων στρατόπεδον . ὁ δέ ναῦς δέω ὁ ναῦς ἐπιπλέω , καί γίγνομαι οὗτος ὁ ἐπέρχομαι ἡμέρα ἅπας ὁμοῦ , ἵνα μή διαρκέω αὐτός ὁ Ῥωμαῖος διά ὁ ὀλιγότης .
appianus.libyca 4.19
Ὧνἤδη νυκτὸς οὔσης ὁ Μασσανάσσης παρὰ τινῶν Νομάδων πυθόμενος μετέδωκε τῷ Σκιπίωνι . ὁ δὲ ἔδεισε , καὶ ἠπόρει μὴ ἐς πολλὰ αὐτῷ διαιρούμενος ὁ στρατὸς ἀσθενέστερος ἐς πάντα γίγνηται . τοὺς οὖν ἡγεμόνας αὐτίκα νυκτὸς ἐπὶ τὴν σκέψιν ἐκάλει , καὶ ἀπορούντων ἁπάντων ἐπὶ πολὺ σύννους γενόμενος εἶπε · τόλμης καὶ ταχυτῆτος ἡμῖν , ὦ φίλοι , δεῖ , καὶ μάχης ἐξ ἀπογνώσεως . φθάσωμεν ἐπελθόντες τοῖς πολεμίοις . ὅσα δʼ ἐν τῷδε πλεονεκτήσομεν , μάθετε ἤδη . ἐκείνους μὲν ἐκπλήξει τὸ ἀδόκητον τῆς ἐφόδου καὶ τὸ παράδοξον τοῦ ἔργου , τῶν ὀλιγωτέρων προεπιχειρούντων · ἡμεῖς δʼ οὐκ ἐς πολλὰ διῃρημένῃ τῇ στρατιᾷ χρησόμεθα ἀλλʼ ἀθρόᾳ , οὐδʼ ἐπάξομεν αὐτὴν ἅπασι τοῖς ἐχθροῖς ἀλλʼ οἷς ἂν ἐπιλεξώμεθα πρώτοις . σταθμεύουσι δʼ ἐφʼ ἑαυτῶν ἕκαστοι , καὶ ἐσμὲν αὐτοῖς κατὰ μέρος ἰσόμαχοι , τόλμῃ δὲ καὶ εὐτυχίᾳ προύχομεν . καὶ ἢν ὁ θεὸς δῷ τῶν πρώτων ἐπικρατῆσαι , τῶν ἄλλων καταφρονήσομεν . οἷς δʼ ἐπιχειρητέον ἐστὶ πρώτοις , καὶ τίς ὁ καιρὸς ἢ τρόπος ἔσται τῆς ἐπιχειρήσεως , ἢν ἀρέσκῃ , τὰ τῆς γνώμης ἐρῶ .
Lemmas: Ὧνἤδη νύξ εἰμί ὁ Μασσανάσσης παρά τις Νομάς πυνθάνομαι μεταδίδωμι ὁ Σκιπίων . ὁ δέ δείδω , καί ἀπορέω μή εἰς πολύς αὐτός διαιρέω ὁ στρατός ἀσθενής εἰς πᾶς γίγνομαι . ὁ οὖν ἡγεμών αὐτίκα νύξ ἐπί ὁ σκέψις καλέω , καί ἀπορέω ἅπας ἐπί πολύς σύννους γίγνομαι λέγω · τόλμα καί ταχυτής ἐγώ , ὦ φίλος , δέω , καί μάχη ἐκ ἀπόγνωσις . φθάνω ἐπέρχομαι ὁ πολέμιος . ὅσος δέ ἐν ὅδε πλεονεκτέω , μανθάνω ἤδη . ἐκεῖνος μέν ἐκπλήσσω ὁ ἀδόκητος ὁ ἔφοδος καί ὁ παράδοξος ὁ ἔργον , ὁ ὀλίγος προεπιχειρέω · ἐγώ δέ οὐ εἰς πολύς διαλέγω ὁ στρατιά χράω ἀλλά ἀθρόος , οὐδέ ἐπάγω αὐτός ἅπας ὁ ἐχθρός ἀλλά ὅς ἄν ἐπιλέγω πρῶτος . σταθμεύω δέ ἐπί ἑαυτοῦ ἕκαστος , καί εἰμί αὐτός κατά μέρος ἰσόμαχος , τόλμα δέ καί εὐτυχία προέχω . καί ἐάν ὁ θεός δίδωμι ὁ πρῶτος ἐπικρατέω , ὁ ἄλλος καταφρονέω . ὅς δέ ἐπιχειρέω εἰμί πρῶτος , καί τίς ὁ καιρός ἤ τρόπος εἰμί ὁ ἐπιχείρησις , ἐάν ἀρέσκω , ὁ ὁ γνώμη λέγω .
appianus.libyca 4.20
συνθεμένων δὲ πάντων , ὁ μὲν καιρός , εἶπεν , εὐθὺς ἐπιχειρεῖν ἀπὸ τοῦδε τοῦ συλλόγου , νυκτὸς ἔτι οὔσης , ὅτε καὶ τὸ ἔργον ἐστὶ φοβερώτερον καὶ ἀνέτοιμα τὰ ἐκείνων , καὶ οὐδεὶς τῶν συμμάχων αὐτοῖς δύναται βοηθεῖν ἐν σκότῳ . φθάσομέν τε οὕτως αὐτῶν τὰ βουλεύματα μόνως , ἐγνωκότων ἡμῖν τῆς ἐπιούσης ἡμέρας ἐπιθέσθαι . τριῶν δʼ αὐτοῖς ὄντων στρατοπέδων , αἱ μὲν νῆές εἰσι πόρρω , καὶ οὐκ ἔστι ναυσὶ νυκτὸς ἐπιχειρεῖν , Ἀσδρούβας δὲ καὶ Σύφαξ οὐ μακρὰν ἀπʼ ἀλλήλων . καὶ τούτοιν Ἀσδρούβας μέν ἐστι τὸ τοῦ πολέμου κεφάλαιον , Σύφαξ δὲ οὐκ ἂν νυκτὸς ἐπιτολμήσειε τῷ πόνῳ , βάρβαρος ἀνὴρ καὶ τρυφῆς γέμων καὶ δέους . φέρε οὖν , ἡμεῖς μὲν ἐπὶ Ἀσδρούβαν μετὰ παντὸς ἴωμεν τοῦ στρατοῦ , Μασσανάσσην δὲ τόνδε ἐπιτάξωμεν ἐφεδρεύειν τῷ Σύφακι , ἢν ἄρα καὶ παρὰ δόξαν ἐξίῃ τοῦ στρατοπέδου . πεζοὶ δὲ χωρῶμεν ἐπὶ τὸν χάρακα τοῦ Ἀσδρούβου , καὶ περιστάντες ἐπιχειρῶμεν ἐκ παντὸς μέρους σὺν ἐλπίδι τε χρηστῇ καὶ τόλμῃ θρασυτάτῃ · τούτων γὰρ τὰ παρόντα δεῖται μάλιστα . τοὺς δʼ ἱππέας ( οὐ γὰρ ἔστιν αὐτοῖς χρῆσθαι νυκτὸς ἔτι οὔσης ) προπέμψω πορρωτέρω κυκλοῦσθαι τὸ στρατόπεδον τῶν πολεμίων , ἵνα εἰ μὲν βιασθείημεν , ὑποδέχοιντο ἡμᾶς καὶ ἐς φιλίους καταφεύγοιμεν , εἰ δʼ ἐπικρατοίημεν , ἐκφεύγοντας ἐκείνους διώκοιεν καὶ διαχρῷντο .
Lemmas: συντίθημι δέ πᾶς , ὁ μέν καιρός , λέγω , εὐθύς ἐπιχειρέω ἀπό ὅδε ὁ σύλλογος , νύξ ἔτι εἰμί , ὅτε καί ὁ ἔργον εἰμί φοβερός καί ἀνέτοιμος ὁ ἐκεῖνος , καί οὐδείς ὁ σύμμαχος αὐτός δύναμαι βοηθέω ἐν σκότος . φθάνω τε οὕτως αὐτός ὁ βούλευμα μόνος , γιγνώσκω ἐγώ ὁ ἐπέρχομαι ἡμέρα ἐπιτίθημι . τρεῖς δέ αὐτός εἰμί στρατόπεδον , ὁ μέν ναῦς εἰμί πρόσω , καί οὐ εἰμί ναῦς νύξ ἐπιχειρέω , Ἀσδρούβας δέ καί Σύφαξ οὐ μακρός ἀπό ἀλλήλων . καί οὗτος Ἀσδρούβας μέν εἰμί ὁ ὁ πόλεμος κεφάλαιος , Σύφαξ δέ οὐ ἄν νύξ ἐπιτολμάω ὁ πόνος , βάρβαρος ἀνήρ καί τρυφή γέμω καί δέος . φέρω οὖν , ἐγώ μέν ἐπί Ἀσδρούβας μετά πᾶς ἔρχομαι ὁ στρατός , Μασσανάσσης δέ ὅδε ἐπιτάσσω ἐφεδρεύω ὁ Σύφαξ , ἐάν ἄρα καί παρά δόξα ἐξέρχομαι ὁ στρατόπεδον . πεζός δέ χωρέω ἐπί ὁ χάραξ ὁ Ἀσδρούβας , καί περιίστημι ἐπιχειρέω ἐκ πᾶς μέρος σύν ἐλπίς τε χρηστός καί τόλμα θρασύς · οὗτος γάρ ὁ πάρειμι δέω μάλα . ὁ δέ ἱππεύς ( οὐ γάρ εἰμί αὐτός χράω νύξ ἔτι εἰμί ) προπέμπω πρόσω κυκλόω ὁ στρατόπεδον ὁ πολέμιος , ἵνα εἰ μέν βιάζω , ὑποδέχομαι ἐγώ καί εἰς φίλιος καταφεύγω , εἰ δέ ἐπικρατέω , ἐκφεύγω ἐκεῖνος διώκω καί διαχράομαι .
appianus.libyca 4.21
ταῦτʼ εἰπών , καὶ τοὺς ἡγεμόνας ἐκπέμψας ὁπλίσαι τὸν στρατόν , αὐτὸς ἐθύετο Τόλμῃ καὶ Φόβῳ , μηδὲν ὡς ἐν νυκτὶ πανικόν οἱ γενέσθαι , ἀλλὰ τὸν στρατὸν αὐτῷ θρασύτατον μάλιστα ὀφθῆναι . τρίτης δὲ ἤδη φυλακῆς ἠρέμα τῇ σάλπιγγι ὑπεσήμαινε , καὶ μετὰ σιγῆς βαθυτάτης στρατὸς τοσοῦτος ἐβάδιζεν , ἕως οἱ μὲν ἱππεῖς περιέστησαν ἐν κύκλῳ τοὺς πολεμίους , οἱ πεζοὶ δʼ ἐπὶ τὴν τάφρον αὐτῶν ἀφίκοντο . βοῇ δὲ τότε παμμιγεῖ καὶ σάλπιγξιν ἀθρόαις καὶ βυκανήμασιν ἐς κατάπληξιν χρώμενοι τοὺς μὲν φύλακας ἐξέωσαν ἐκ τῶν φυλακτηρίων , τὴν δὲ τάφρον ἔχουν καὶ τὰ σταυρώματα διέσπων . οἱ δʼ εὐτολμότατοι προδραμόντες ἐνέπρησάν τινας σκηνάς . καὶ οἱ Λίβυες μετʼ ἐκπλήξεως ἀνεπήδων τε ἐξ ὕπνου , καὶ τὰ ὅπλα μετελάμβανον , καὶ ἐς τὰς τάξεις ἀτάκτως ἐφέροντο , καὶ τῶν παραγγελλομένων διὰ τὸν θόρυβον οὐ κατήκουον , οὐδʼ αὐτοῦ τοῦ στρατηγοῦ τὸ ἀκριβὲς τῶν γιγνομένων εἰδότος . ἀναπηδῶντας οὖν αὐτοὺς οἱ Ῥωμαῖοι καὶ ὁπλιζομένους ἔτι καὶ ταρασσομένους κατελάμβανον , καὶ σκηνὰς πλέονας ἐνεπίμπρασαν , καὶ τοὺς ἐν ποσὶν ἀνῄρουν . τοῖς δʼ ἦν ἥ τε βοὴ τῶν ἐχθρῶν καὶ ἡ ὄψις καὶ τὰ ἔργα φοβερώτατα ὡς ἐν νυκτὶ καὶ ἀγνωσίᾳ τοῦ γιγνομένου κακοῦ . ἡγούμενοί τε εἰλῆφθαι τὸ στρατόπεδον , καὶ τὸ πῦρ τῶν ἐμπεπρησμένων σκηνῶν δεδιότες , ἐξέπιπτον ἑκόντες ἐξ αὐτῶν , καὶ ἐς τὸ πεδίον ὡς ἀσφαλέστερον ἐωθοῦντο · ὅθεν κατὰ μέρος , ὅπῃ τύχοιεν , ἀκόσμως διεδίδρασκον , καὶ ἐς τοὺς Ῥωμαίων ἱππέας , οἳ κύκλῳ περιεστήκεσαν , ἐμπίπτοντες ἀπέθνησκον .
Lemmas: οὗτος λέγω , καί ὁ ἡγεμών ἐκπέμπω ὁπλίζω ὁ στρατός , αὐτός θύω Τόλμης καί Φόβος , μηδείς ὡς ἐν νύξ Πανικός ἕ γίγνομαι , ἀλλά ὁ στρατός αὐτός θρασύς μάλα ὁράω . τρίτος δέ ἤδη φυλακή ἠρέμα ὁ σάλπιγξ ὑποσημαίνω , καί μετά σιγή βαθύς στρατός τοσοῦτος βαδίζω , ἕως ὁ μέν ἱππεύς περιίστημι ἐν κύκλος ὁ πολέμιος , ὁ πεζός δέ ἐπί ὁ τάφρος αὐτός ἀφικνέομαι . βοή δέ τότε παμμιγής καί σάλπιγξ ἀθρόος καί βυκάνημα εἰς κατάπληξις χράω ὁ μέν φύλαξ ἐξωθέω ἐκ ὁ φυλακτήριον , ὁ δέ τάφρος χάω καί ὁ σταύρωμα διασπάω . ὁ δέ εὔτολμος προτρέχω ἐμπίμπρημι τις σκηνή . καί ὁ Λίβυς μετά ἔκπληξις ἀναπηδάω τε ἐκ ὕπνος , καί ὁ ὅπλον μεταλαμβάνω , καί εἰς ὁ τάξις ἄτακτος φέρω , καί ὁ παραγγέλλω διά ὁ θόρυβος οὐ κατακούω , οὐδέ αὐτός ὁ στρατηγός ὁ ἀκριβής ὁ γίγνομαι οἶδα . ἀναπηδάω οὖν αὐτός ὁ Ῥωμαῖος καί ὁπλίζω ἔτι καί ταράσσω καταλαμβάνω , καί σκηνή πολύς ἐμπίμπρημι , καί ὁ ἐν πούς ἀναιρέω . ὁ δέ εἰμί ὁ τε βοή ὁ ἐχθρός καί ὁ ὄψις καί ὁ ἔργον φοβερός ὡς ἐν νύξ καί ἀγνωσία ὁ γίγνομαι κακός . ἡγέομαι τε λαμβάνω ὁ στρατόπεδον , καί ὁ πῦρ ὁ ἐμπίμπρημι σκηνή δείδω , ἐκπίπτω ἑκών ἐκ αὐτός , καί εἰς ὁ πεδίον ὡς ἀσφαλής ὠθέω · ὅθεν κατά μέρος , ὅπῃ τυγχάνω , ἄκοσμος διαδιδράσκω , καί εἰς ὁ Ῥωμαῖος ἱππεύς , ὅς κύκλος περιίστημι , ἐμπίπτω ἀποθνῄσκω .
appianus.libyca 4.22
Σύφαξ δὲ νυκτὸς μὲν ἔτι , τῆς βοῆς αἰσθόμενος καὶ τὸ πῦρ ὁρῶν , οὐκ ἐπεξῆλθεν , ἀλλὰ τῶν ἱππέων τινὰς ἐπικουρεῖν ἔπεμψεν Ἀσδρούβᾳ , οἷς ὁ Μασσανάσσης ἐπιπεσὼν ἄφνω πολὺν ἐργά ζεται φόνον . ἅμα δʼ ἡμέρᾳ μαθὼν ὁ Σύφαξ Ἀσδρούβαν μὲν ἤδη φυγόντα , τῆς δὲ στρατιᾶς αὐτοῦ τοὺς μὲν ἀπολωλότας , τοὺς δʼ εἰλημμένους ὑπὸ τῶν πολεμίων , τοὺς δὲ διερριμμένους , καὶ τὸ στρατόπεδον αὐτῇ παρασκευῇ Ῥωμαίους ἔχοντας , ἀνεζεύγνυε φεύγων ἐς τὰ μεσόγεια μετὰ θορύβου , πάντα καταλιπών , οἰόμενος εὐθὺς ἀπὸ τῆς Καρχηδονίων διώξεως αὑτῷ τὸν Σκιπίωνα ἐπανίοντα ἐπιστήσεσθαι . ὅθεν καὶ τοῦδε τὸν χάρακα καὶ τὴν ἐν αὐτῷ παρασκευὴν εἷλε Μασσανάσσης .
Lemmas: Σύφαξ δέ νύξ μέν ἔτι , ὁ βοή αἰσθάνομαι καί ὁ πῦρ ὁράω , οὐ ἐπεξέρχομαι , ἀλλά ὁ ἱππεύς τις ἐπικουρέω πέμπω Ἀσδρούβας , ὅς ὁ Μασσανάσσης ἐπιπίπτω ἄφνω πολύς λγαγ́ ζω φόνος . ἅμα δέ ἡμέρα μανθάνω ὁ Σύφαξ Ἀσδρούβας μέν ἤδη φεύγω , ὁ δέ στρατιά αὐτός ὁ μέν ἀπόλλυμι , ὁ δέ λαμβάνω ὑπό ὁ πολέμιος , ὁ δέ διαρρίπτω , καί ὁ στρατόπεδον αὐτός παρασκευή Ῥωμαῖος ἔχω , ἀναζεύγνυμι φεύγω εἰς ὁ μεσόγαιος μετά θόρυβος , πᾶς καταλείπω , οἴομαι εὐθύς ἀπό ὁ Καρχηδόνιος δίωξις ἑαυτοῦ ὁ Σκιπίων ἐπανέω ἐφίστημι . ὅθεν καί ὅδε ὁ χάραξ καί ὁ ἐν αὐτός παρασκευή αἱρέω Μασσανάσσης .
appianus.libyca 4.23
καὶ Ῥωμαῖοι διὰ τόλμης μιᾶς , ἐν ὀλίγῳ μέρει νυκτός , δύο στρατοπέδων καὶ δύο στρατῶν πολὺ μειζόνων ἐκράτησαν ὁμοῦ . ἀπέθανον δὲ Ῥωμαίων μὲν ἀμφὶ τοὺς ἑκατὸν ἄνδρας , τῶν δʼ ἐχθρῶν ὀλίγῳ δέοντες τρισμύριοι · καὶ αἰχμάλωτοι ἐγένοντο δισχίλιοι καὶ τετρακόσιοι . τῶν δὲ ἱππέων ἑξακόσιοι ἐπανιόντι τῷ Σκιπίωνι ἑαυτοὺς παρέδοσαν . καὶ τῶν ἐλεφάντων οἱ μὲν ἀνῄρηντο , οἱ δὲ ἐτέτρωντο . Σκιπίων δὲ ὅπλων τε καὶ χρυσοῦ καὶ ἀργύρου καὶ ἐλέφαντος πολλοῦ καὶ ἵππων ἄλλων τε καὶ Νομαδικῶν κεκρατηκώς , καὶ διὰ μιᾶς τῆσδε νίκης , λαμπροτάτης δὴ γενομένης , ἐς γόνυ τὰ Καρχηδονίων καταβαλὼν ἅπαντα , ἀριστεῖα τῷ στρατῷ διεδίδου , καὶ τῶν λαφύρων τὰ ἀξιολογώτατα ἐς Ῥώμην ἔπεμπεν . καὶ τὸν στρατὸν ἐγύμναζε φιλοπόνως , προσδοκῶν Ἀννίβαν τε αὐτίκα ἀπὸ τῆς Ἰταλίας καὶ Μάγωνα ἀπὸ Λιγυστίνων ἐπελεύσεσθαι .
Lemmas: καί Ῥωμαῖος διά τόλμα εἷς , ἐν ὀλίγος μέρος νύξ , δύο στρατόπεδον καί δύο στρατός πολύς μέγας κρατέω ὁμοῦ . ἀποθνῄσκω δέ Ῥωμαῖος μέν ἀμφί ὁ ἑκατόν ἀνήρ , ὁ δέ ἐχθρός ὀλίγος δέω τρισμύριοι · καί αἰχμάλωτος γίγνομαι δισχίλιοι καί τετρακόσιοι . ὁ δέ ἱππεύς ἑξακόσιοι ἐπάνειμι ὁ Σκιπίων ἑαυτοῦ παραδίδωμι . καί ὁ ἐλέφας ὁ μέν ἀναιρέω , ὁ δέ τιτρώσκω . Σκιπίων δέ ὅπλον τε καί χρυσός καί ἄργυρος καί ἐλέφας πολύς καί ἵππος ἄλλος τε καί Νομαδικός κρατέω , καί διά εἷς ὅδε νίκη , λαμπρός δή γίγνομαι , εἰς γόνυ ὁ Καρχηδόνιος καταβάλλω ἅπας , ἀριστεῖα ὁ στρατός διαδίδωμι , καί ὁ λάφυρα ὁ ἀξιόλογος εἰς Ῥώμη πέμπω . καί ὁ στρατός γυμνάζω φιλόπονος , προσδοκάω Ἀννίβας τε αὐτίκα ἀπό ὁ Ἰταλία καί Μάγων ἀπό Λιγυστῖνος ἐπέρχομαι .
appianus.libyca 4.24
καὶ Σκιπίων μὲν περὶ ταῦτα ἦν , Ἀσδρούβας δέ , ὁ στρατηγὸς ὁ Καρχηδονίων , ἐν μὲν τῇ νυκτομαχίᾳ μεθʼ ἱππέων πεντακοσίων , τετρωμένος , ἐς Ἀνδὰν κατέφυγεν , ἔνθα μισθοφόρους τέ τινας ἐκ τῆς μάχης ἐκπεσόντας καὶ Νομάδας συνέλεγε , καὶ δούλους ἐς ἐλευθερίαν συνεκάλει · πυθόμενος δʼ ὅτι Καρχηδόνιοι θάνατον αὐτοῦ κατέγνωσαν ὡς κακῶς ἐστρατηγηκότος , καὶ Ἄννωνα τὸν Βουμίλχαρος εἵλοντο στρατηγεῖν , ἴδιον αὑτοῦ τὸν στρατὸν ἐποίει , καὶ κακούργους προσελάμβανε , καὶ ἐλῄζετο ἐς τὰς τροφάς , καὶ ἐγύμναζεν οὓς εἶχεν , ἀμφὶ τρισχιλίους ἱππέας , πεζοὺς δὲ ὀκτακισχιλίους , ὡς ἐν μόνῳ τῷ μάχεσθαι τὰς ἐλπίδας ἔχων . ὁ μὲν δὴ ταῦτα ποιῶν Ῥωμαίους ὁμοῦ καὶ Καρχηδονίους ἐπὶ πολὺ ἐλάνθανε , Σκιπίων δʼ ἐπῆγεν αὐτῇ Καρχηδόνι τὸν στρατὸν ὡπλισμένον , καὶ σοβαρῶς ἐς μάχην προυκαλεῖτο , οὐδενὸς ἐξιόντος . Ἀμίλχαρ δὲ ὁ ναύαρχος ναυσὶν ἑκατὸν ἐσπευσμένως ἐς τὸν ναύσταθμον ἀνήγετο τοῦ Σκιπίωνος , ἐλπίσας αὐτόν τε φθάσειν ἐπανιόντα , καὶ τὰς οὔσας ἐκεῖ Ῥωμαίων εἴκοσι τριήρεις ῥᾳδίως ταῖς ἑκατὸν αἱρήσειν .
Lemmas: καί Σκιπίων μέν περί οὗτος εἰμί , Ἀσδρούβας δέ , ὁ στρατηγός ὁ Καρχηδόνιος , ἐν μέν ὁ νυκτομαχία μετά ἱππεύς πεντακόσιοι , τιτρώσκω , εἰς Ἀνδάν καταφεύγω , ἔνθα μισθοφόρος τε τις ἐκ ὁ μάχη ἐκπίπτω καί Νομάς συλλέγω , καί δοῦλος εἰς ἐλευθερία συγκαλέω · πυνθάνομαι δέ ὅτι Καρχηδόνιος θάνατος αὐτός καταγιγνώσκω ὡς κακός στρατηγέω , καί Ἄννων ὁ Βουμίλχαρ αἱρέω στρατηγέω , ἴδιος ἑαυτοῦ ὁ στρατός ποιέω , καί κακοῦργος προσλαμβάνω , καί ληΐζομαι εἰς ὁ τροφή , καί γυμνάζω ὅς ἔχω , ἀμφί τρισχίλιοι ἱππεύς , πεζός δέ ὀκτακισχίλιοι , ὡς ἐν μόνος ὁ μάχομαι ὁ ἐλπίς ἔχω . ὁ μέν δή οὗτος ποιέω Ῥωμαῖος ὁμοῦ καί Καρχηδόνιος ἐπί πολύς λανθάνω , Σκιπίων δέ ἐπάγω αὐτός Καρχηδόνιος ὁ στρατός ὁπλίζω , καί σοβαρός εἰς μάχη προκαλέω , οὐδείς ἐξέρχομαι . Ἀμίλχαρ δέ ὁ ναύαρχος ναῦς ἑκατόν ἐσπευσμένως εἰς ὁ ναύσταθμον ἀνάγω ὁ Σκιπίων , ἐλπίζω αὐτός τε φθάνω ἐπανέρχομαι , καί ὁ εἰμί ἐκεῖ Ῥωμαῖος εἴκοσι τριήρης ῥᾴδιος ὁ ἑκατόν αἱρέω .
appianus.libyca 4.25
καὶ ὁ Σκιπίων ἰδὼν αὐτοῦ τὸν ἀπόπλουν , προύπεμπέ τινας τὸν ἔσπλουν τοῦ λιμένος ἐμφράξαι στρογγύλοις πλοίοις ἐπʼ ἀγκυρῶν ἐκ διαστήματος , ἵνα ὡς διὰ πυλῶν αἱ τριήρεις ἐκθέοιεν ὅτε καιρὸς εἴη , καὶ τὰ πλοῖα τοῖς κέρασι συνδῆσαί τε καὶ ἁρμόσαι πρὸς ἄλληλα , ἵνα ἀντὶ τείχους ἦ . καταλαβὼν δὲ τὸ ἔργον , ἥπτετο τοῦ πόνου . καὶ βαλλομένων τῶν Καρχηδονίων ἀπό τε τῶν πλοίων καὶ ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἀπὸ τοῦ τείχους , αἱ νῆες ἐθραύοντο , καὶ καμοῦσαι περὶ ἑσπέραν ἀπέπλεον . ἀπιούσαις δʼ αὐταῖς αἱ Ῥωμαίων ἐπέκειντο , ἐκθέουσαί τε διὰ τῶν διαστημάτων , καὶ ὅτε βιάζοιντο , ὑποχωροῶσαι . μίαν δὲ καὶ ἀνεδήσαντο κενὴν ἀνδρῶν , καὶ πρὸς τὸν Σκιπίωνα ἀνήγαγον . μετὰ δὲ τοῦτο ἐχείμαζον ἄμφω . καὶ Ῥωμαίοις μὲν ἦν ἐκ θαλάσσης ἀγορὰ δαψιλής , Ἰτυκαῖοι δὲ καὶ Καρχηδόνιοι λιμώττοντες ἐλῄστευον τοὺς ἐμπόρους , μέχρι Ῥωμαίων νῆες ἄλλαι , πεμφθεῖσαι τῷ Σκιπίωνι , ἐφώρμουν τοῖς πολεμίοις καὶ τὰς λῃστρικὰς ἐκώλυον . οἱ δʼ ἔκαμνον ἤδη σφόδρα τῷ λιμῷ .
Lemmas: καί ὁ Σκιπίων ὁράω αὐτός ὁ ἀπόπλοος , προπέμπω τις ὁ εἴσπλοος ὁ λιμήν ἐμφράσσω στρογγύλος πλοῖον ἐπί ἄγκυρα ἐκ διάστημα , ἵνα ὡς διά πύλη ὁ τριήρης ἐκθέω ὅτε καιρός εἰμί , καί ὁ πλοῖον ὁ κέρας συνδέω τε καί ἁρμόζω πρός ἀλλήλων , ἵνα ἀντί τεῖχος ἠμί . καταλαμβάνω δέ ὁ ἔργον , ἅπτω ὁ πόνος . καί βάλλω ὁ Καρχηδόνιος ἀπό τε ὁ πλοῖον καί ἀπό ὁ γῆ καί ἀπό ὁ τεῖχος , ὁ ναῦς θραύω , καί κάμνω περί ἑσπέρα ἀποπλέω . ἀπέρχομαι δέ αὐτός ὁ Ῥωμαῖος ἐπίκειμαι , ἐκθέω τε διά ὁ διάστημα , καί ὅτε βιάζω , ὑποχωροάω . εἷς δέ καί ἀναδέω κενός ἀνήρ , καί πρός ὁ Σκιπίων ἀνάγω . μετά δέ οὗτος χειμάζω ἄμφω . καί Ῥωμαῖος μέν εἰμί ἐκ θάλασσα ἀγορά δαψιλής , Ἰτυκαῖος δέ καί Καρχηδόνιος λιμώσσω λῃστεύω ὁ ἔμπορος , μέχρι Ῥωμαῖος ναῦς ἄλλος , πέμπω ὁ Σκιπίων , ἐφορμάω ὁ πολέμιος καί ὁ λῃστρικός κωλύω . ὁ δέ κάμνω ἤδη σφόδρα ὁ λιμός .