appianus.libyca 15.103
ὁ δὲ Σκιπίων τριακοσίους ἱππέας οὓς εἶχεν ἀμφʼ αὑτόν , καὶ ὅσους ἄλλους συναγαγεῖν ἔφθασε , διελὼν ἐς δύο τοῖς ἐχθροῖς ἐπῆγε σὺν δρόμῳ πολλῷ , παρὰ μέρος ἀκοντίζοντάς τε καὶ εὐθὺς ἀποχωροῦντας , εἶτʼ αὖθις ἐπιόντας καὶ πάλιν εὐθὺς ἀποπηδῶντας . οὕτω γὰρ εἴρητο αὐτοῖς , τοὺς ἡμίσεας ἀεὶ παρὰ μέρος ἐπιέναι καὶ ἀκοντίσαντας ἀπελαύνειν , ὥσπερ ἐν κύκλῳ περιιόντας . γιγνομένου δὲ τοῦδε πυκνοῦ , καὶ διαστήματος οὐδενὸς ὄντος , οἱ μὲν Λίβυες ἐβάλλοντο συνεχῶς , καὶ ἐπιστρέφοντες ἐς τὸν Σκιπίωνα ἧσσον τοῖς περῶσιν ἐπέκειντο , οἱ δʼ ἔφθασαν διελθεῖν τὸ ῥεῦμα . καὶ ὁ Σκιπίων ἐπʼ αὐτοῖς ἀφίππευσε βαλλόμενός τε καὶ χαλεπῶς . σπεῖραι δʼ ἐν ἀρχῇ τοῦδε τοῦ πόνου τέσσαρες ἀποσχισθεῖσαι τοῦ ῥεύματος ὑπὸ τῶν πολεμίων ἔς τινα λόφον ἀνέδραμον · καὶ αὐτὰς ὁ Ἀσδρούβας περιεκάθητο , ἀγνοούντων ἔτι Ῥωμαίων , ἕως ἐστάθμευσαν . ἐπεὶ δʼ ἔμαθον , ἠπόρουν , καὶ τοῖς μὲν ἐδόκει φεύγειν καὶ μὴ κινδυνεύειν ἅπασι διʼ ὀλίγους , ὁ δὲ Σκιπίων ἐδίδασκεν ἀρχομένων μὲν ἔργων εὐβουλίᾳ χρῆσθαι , κινδυνεύοντων δὲ ἀνδρῶν τοσῶνδε καὶ σημείων τόλμῃ παραβόλῳ . αὐτὸς δʼ ἐπιλεξάμενός τινας ἱππέων ἴλας , ἐπανοίσειν ἔφη ἐκείνους , ἢ χαίρων αὐτοῖς συναπολεῖσθαι . δύο τε ἡμερῶν σιτία φέρων εὐθὺς ὥδευε , δεδιότος πάνυ τοῦ στρατοῦ μὴ οὐδʼ αὐτὸς ἐπανέλθοι . ὡς δʼ ἧκεν ἐπὶ τὸν λόφον ἔνθα ἦσαν οἱ πολιορκούμενοι , τὸν μὲν ἄντικρυς αὐτοῦ δρόμῳ κατέλαβε , καὶ μία τοὺς δύο χαράδρα διεῖργεν , οἱ δὲ Λίβυες τότε μάλιστα ἐπέκειντο τοῖς πολιορκουμένοις καὶ πρὸς αὐτοὺς ἐνενεύκεσαν , ὡς οὔπω δυναμένου τοῦ Σκιπίωνος ἐπικουρεῖν ἐξ ὁδοιπορίας συντόνου . ὁ δὲ Σκιπίων ὡς εἶδε τὰς πέζας τῶν δύο λόφων τὴν χαράδραν περιιούσας , τὸν καιρὸν οὐ μεθῆκεν , ἀλλὰ περιέδραμε διʼ αὐτῶν ὑπὲρ τοὺς πολεμίους . οἱ δʼ ἤδη κυκλου?́μενοι διέφευγον ἀκόσμως , μεθιέντος αὐτοὺς ἀπιέναι τοῦ Σκιπίωνος ἀδεῶς , πολὺ πλείονας ὄντας .
Lemmas: ὁ δέ Σκιπίων τριακόσιοι ἱππεύς ὅς ἔχω ἀμφί ἑαυτοῦ , καί ὅσος ἄλλος συνάγω φθάνω , διαιρέω εἰς δύο ὁ ἐχθρός ἐπάγω σύν δρόμος πολύς , παρά μέρος ἀκοντίζω τε καί εὐθύς ἀποχωρέω , εἶτα αὖθις ἐπέρχομαι καί πάλιν εὐθύς ἀποπηδάω . οὕτως γάρ λέγω αὐτός , ὁ ἥμισυς ἀεί παρά μέρος ἐπέρχομαι καί ἀκοντίζω ἀπελαύνω , ὥσπερ ἐν κύκλος περιέρχομαι . γίγνομαι δέ ὅδε πυκνός , καί διάστημα οὐδείς εἰμί , ὁ μέν Λίβυς βάλλω συνεχής , καί ἐπιστρέφω εἰς ὁ Σκιπίων ἥσσων ὁ περάω ἐπίκειμαι , ὁ δέ φθάνω διέρχομαι ὁ ῥεῦμα . καί ὁ Σκιπίων ἐπί αὐτός ἀφιππεύω βάλλω τε καί χαλεπός . σπεῖρα δέ ἐν ἀρχή ὅδε ὁ πόνος τέσσαρες ἀποσχίζω ὁ ῥεῦμα ὑπό ὁ πολέμιος εἰς τις λόφος ἀνατρέχω · καί αὐτός ὁ Ἀσδρούβας περικάθημαι , ἀγνοέω ἔτι Ῥωμαῖος , ἕως σταθμεύω . ἐπεί δέ μανθάνω , ἀπορέω , καί ὁ μέν δοκέω φεύγω καί μή κινδυνεύω ἅπας διά ὀλίγος , ὁ δέ Σκιπίων διδάσκω ἄρχω μέν ἔργον εὐβουλία χράω , κινδυνέοω δέ ἀνήρ τοσόσδε καί σημεῖον τόλμα παράβολος . αὐτός δέ ἐπιλέγω τις ἱππεύς ἴλη , ἐπαναφέρω φημί ἐκεῖνος , ἤ χαίρω αὐτός συναπόλλυμι . δύο τε ἡμέρα σιτίον φέρω εὐθύς ὁδεύω , δείδω πάνυ ὁ στρατός μή οὐδέ αὐτός ἐπανέρχομαι . ὡς δέ ἥκω ἐπί ὁ λόφος ἔνθα εἰμί ὁ πολιορκέω , ὁ μέν ἄντικρυς αὐτός δρόμος καταλαμβάνω , καί εἷς ὁ δύο χαράδρα διείργω , ὁ δέ Λίβυς τότε μάλα ἐπίκειμαι ὁ πολιορκέω καί πρός αὐτός νέω , ὡς οὔπω δύναμαι ὁ Σκιπίων ἐπικουρέω ἐκ ὁδοιπορία σύντονος . ὁ δέ Σκιπίων ὡς ὁράω ὁ πέζα ὁ δύο λόφος ὁ χαράδρα περιέρχομαι , ὁ καιρός οὐ μεθήκω , ἀλλά περιτρέχω διά αὐτός ὑπέρ ὁ πολέμιος . ὁ δέ ἤδη κυκλόω διαφεύγω ἄκοσμος , μεθίημι αὐτός ἀπέρχομαι ὁ Σκιπίων ἀδεής , πολύς πολύς εἰμί .