ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
appianus.libyca 13.92
καὶ ἀπὸ τοῦδε ἦν οἶστρος ἄλογός τε καὶ μανιώδης , οἷον ἐν τοῖς βακχείοις πάθεσί φασι τὰς μαινάδας ἀλλόκοτα καινουργεῖν . οἱ μὲν τῶν βουλευτῶν τοὺς περὶ τῶν ὁμήρων ἐσηγησαμένους ὡς ἐξάρχους τῆς ἐνέδρας ᾐκίζοντο καὶ διέσπων , οἱ δὲ τοὺς συμβουλεύσαντας περὶ τῶν ὅπλων . οἱ δὲ τοὺς πρέσβεις κατέλευον ὡς κακῶν ἀγγέλους , οἱ δὲ καὶ περιέσυρον ἀνὰ τὴν πόλιν . ἕτεροι δὲ τοὺς Ἰταλούς , οἳ ἔτι παρʼ αὐτοῖς ὡς ἐν αἰφνιδίῳ καὶ ἀκηρύκτῳ κακῷ ἦσαν , ἐλυμαίνοντο ποικίλως , ἐπιλέγοντες ὁμήρων πέρι καὶ ὅπλων καὶ ἀπάτης ἀμύνεσθαι . οἰμωγῆς τε ἅμα παὶ ὀργῆς καὶ δέους καὶ ἀπειλῆς ἡ πόλις ἐνεπέπληστο , καὶ ἐν ταῖς ὁδοῖς ἀνεκάλουν τὰ φίλτατα , καὶ ἐς τὰ ἱερὰ ὡς ἄσυλα κατέφευγον , καὶ τοὺς θεοὺς ὠνείδιζον ὡς οὐδὲ σφίσιν αὐτοῖς ἐπικουρῆσαι δυναμένους . ἕτεροι δὲ ἐς τὰς ὁπλοθήκας ἰόντες ἔκλαιον , ὁρῶντες κενάς · οἱ δʼ ἐς τὰ νεώρια καταθέοντες ὠδύροντο τὰς ναῦς ὡς ἀπίστοις ἀνδράσιν ἐκδεδομένας . καὶ τὰ ὀνόματά τινες τῶν ἐλεφάντων ἀνεκάλουν ὡς ἔτι παρόντων , τούς τε προγόνους καὶ σφᾶς αὐτοὺς ἐλοιδόρουν , ὡς δέον μήτε ναῦς μήτε ἐλέφαντας μήτε φόρους μήτε τὰ ὅπλα παραδόντας ἀποθανεῖν σὺν τῇ πατρίδι ὡπλισμένῃ . μάλιστα δʼ αὐτοὺς ἐς ὀργὴν ἀνέκαιον αἱ μητέρες αἱ τῶν ὁμήρων , οἷά τινες ἐκ τραγῳδίας ἐρινύες ἐντυγχάνουσαι μετʼ ὀλολυγῆς ἑκάστῳ , καὶ τὴν ἔκδοσιν τῶν παίδων προφέρουσαι καὶ τὴν ἑαυτῶν ἀπόρρησιν · ἐπεγέλων τε αὐτοῖς ὡς θεῶν ἀμυνομένων αὐτοὺς ἀντὶ τῶν παίδων . ὀλίγον δʼ ὅσον ἐσωφρόνει , τὰς πύλας ἀπέκλειε , καὶ τὸ τεῖχος λίθων ἀντὶ καταπελτῶν ἐπλήρουν .
Lemmas: καί ἀπό ὅδε εἰμί οἶστρος ἄλογος τε καί μανιώδης , οἷος ἐν ὁ Βάκχειος πάθος φημί ὁ μαινάς ἀλλόκοτος καινουργέω . ὁ μέν ὁ βουλευτής ὁ περί ὁ ὅμηρος εἰσηγέομαι ὡς ἔξαρχος ὁ ἐνέδρα αἰκίζω καί διασπάω , ὁ δέ ὁ συμβουλεύω περί ὁ ὅπλον . ὁ δέ ὁ πρέσβυς καταλεύω ὡς κακός ἄγγελος , ὁ δέ καί περισύρω ἀνά ὁ πόλις . ἕτερος δέ ὁ Ἰταλός , ὅς ἔτι παρά αὐτός ὡς ἐν αἰφνίδιος καί ἀκήρυκτος κακός εἰμί , λυμαίνομαι ποικίλος , ἐπιλέγω ὅμηρος περί καί ὅπλον καί ἀπάτη ἀμύνω . οἰμωγή τε ἅμα πη ὀργή καί δέος καί ἀπειλή ὁ πόλις ἐμπίμπλημι , καί ἐν ὁ ὁδός ἀνακαλέω ὁ φίλος , καί εἰς ὁ ἱερόν ὡς ἄσυλος καταφεύγω , καί ὁ θεός ὀνειδίζω ὡς οὐδέ σφεῖς αὐτός ἐπικουρέω δύναμαι . ἕτερος δέ εἰς ὁ ὁπλοθήκη ἔρχομαι κλαίω , ὁράω κενός · ὁ δέ εἰς ὁ νεώριον καταθέω ὀδύρομαι ὁ ναῦς ὡς ἄπιστος ἀνήρ ἐκδίδωμι . καί ὁ ὄνομα τις ὁ ἐλέφας ἀνακαλέω ὡς ἔτι πάρειμι , ὁ τε πρόγονος καί σφεῖς αὐτός λοιδορέω , ὡς δέω μήτε ναῦς μήτε ἐλέφας μήτε φόρος μήτε ὁ ὅπλον παραδίδωμι ἀποθνῄσκω σύν ὁ πατρίς ὁπλίζω . μάλα δέ αὐτός εἰς ὀργή ἀνακαίω ὁ μήτηρ ὁ ὁ ὅμηρος , οἷος τις ἐκ τραγῳδία ἐρινύς ἐντυγχάνω μετά ὀλολυγή ἕκαστος , καί ὁ ἔκδοσις ὁ παῖς προφέρω καί ὁ ἑαυτοῦ ἀπόρρησις · ἐπιγελάω τε αὐτός ὡς θεός ἀμύνω αὐτός ἀντί ὁ παῖς . ὀλίγος δέ ὅσος σωφρονέω , ὁ πύλη ἀποκλείω , καί ὁ τεῖχος λίθος ἀντί καταπάλτης πληρόω .
appianus.libyca 13.93
ἡ δὲ βουλὴ πολεμεῖν μὲν ἐψηφισατο αὐτῆς ἡμέρας , καὶ τοὺς δούλους ἐκήρυξεν ἐλευθέρους εἶναι , στρατηγοὺς δὲ εἵλοντο τῶν μὲν ἔξω πράξεων Ἀσδρούβαν , ᾧ θάνατος ἐπικήρυκτος ἦν , ἔχοντα δισμυρίων ἤδη σύνοδον ἀνδρῶν · καί τις ἐξέτρεχεν αὐτοῦ δεησόμενος μὴ μνησικακῆσαι τῇ πατρίδι ἐνἐς χάτῳ κινδύνου , μηδέ , ὧν ὑπʼ ἀνάγκης ἠδικήθη Ῥωμαίων δέει , νῦν ἀναφέρειν . ἐντὸς δὲ τειχῶν ᾑρέθη στρατηγὸς ἕτερος Ἀσδρούβας , θυγατριδοῦς Μασσανάσσου . ἔπεμψαν δὲ καὶ ἐς τοὺς ὑπάτους , αἰτοῦντες αὖθις ἡμερῶν τριάκοντα ἀνοχάς , ἵνα πρεσβεύσειαν ἐς Ῥώμην . ἀποτυχόντες δὲ καὶ τότε , ἐπὶ θαυμαστῆς ἐγίγνοντο μεταβολῆς τε καὶ τόλμης ὁτιοῦν παθεῖν μᾶλλον ἢ τὴν πόλιν ἐκλιπεῖν . ταχὺ δὲ καὶ θάρσους ἐκ τῆς μεταβολῆς ἐπίμπλαντο . καὶ δημιουργεῖα μὲν τὰ δημόσια τεμένη καὶ ἱερὰ πάντα , καὶ εἴ τι ἄλλο εὐρύχωρον ἦν , ἐγένετο · εἰργάζοντο δὲ ὁμοῦ ἄνδρες τε καὶ γυναῖκες ἡμέρας τε καὶ νυκτός , μὴ ἀναπαυόμενοι καὶ σῖτον αἱρούμενοι παρὰ μέρος , ἐπὶ ὅρῳ τακτῷ , θυρεοὺς ἑκατὸν ἡμέρας ἑκάστης καὶ ξίφη τριακόσια καὶ καταπελτικὰ βέλη χίλια , σαυνία δὲ καὶ λόγχας πενκακοσίας , καὶ καταπέλτας ὅσους δυνηθεῖεν . ἐς δὲ τὰς ἐπιτάσεις αὐτῶν ἀπέκειραν τὰς γυναῖκας , τριχῶν ἑτέρων ἀπορία .
Lemmas: ὁ δέ βουλή πολεμέω μέν ψαιφινω αὐτός ἡμέρα , καί ὁ δοῦλος κηρύσσω ἐλεύθερος εἰμί , στρατηγός δέ αἱρέω ὁ μέν ἔξω πρᾶξις Ἀσδρούβας , ὅς θάνατος ἐπικήρυκτος εἰμί , ἔχω δισμύριοι ἤδη σύνοδος ἀνήρ · καί τις ἐκτρέχω αὐτός δέω μή μνησικακέω ὁ πατρίς ἀδήν χατος κίνδυνος , μηδέ , ὅς ὑπό ἀνάγκη ἀδικέω Ῥωμαῖος δέος , νῦν ἀναφέρω . ἐντός δέ τεῖχος αἱρέω στρατηγός ἕτερος Ἀσδρούβας , θυγατριδοῦς Μασσανάσσης . πέμπω δέ καί εἰς ὁ ὕπατος , αἰτέω αὖθις ἡμέρα τριάκοντα ἀνοχή , ἵνα πρεσβεύω εἰς Ῥώμη . ἀποτυγχάνω δέ καί τότε , ἐπί θαυμαστός γίγνομαι μεταβολή τε καί τόλμα ὁστισοῦν πάσχω μάλα ἤ ὁ πόλις ἐκλείπω . ταχύς δέ καί θάρσος ἐκ ὁ μεταβολή πίμπλημι . καί δημιουργεῖον μέν ὁ δημόσιος τέμενος καί ἱερός πᾶς , καί εἰ τις ἄλλος εὐρύχωρος εἰμί , γίγνομαι · ἐργάζομαι δέ ὁμοῦ ἀνήρ τε καί γυνή ἡμέρα τε καί νύξ , μή ἀναπαύω καί σῖτος αἱρέω παρά μέρος , ἐπί ὅρος τακτός , θυρεός ἑκατόν ἡμέρα ἕκαστος καί ξίφος τριακόσιοι καί καταπελτικός βέλος χίλιοι , σαύνιον δέ καί λόγχη πενκακόσιοι , καί καταπάλτης ὅσος δύναμαι . εἰς δέ ὁ ἐπίτασις αὐτός ἀποκείρω ὁ γυνή , θρίξ ἕτερος ἀπορία .
appianus.libyca 13.94
καὶ οἱ μὲν ἐν τούτῳ σπουδῆς καὶ παρασκευῆς ἦσαν , οἱ δʼ ὕπατοι τάχα μέν τι καὶ ὄκνῳ , μὴ εὐθὺς ἐπιχειρεῖν ἐς ἔργον ἀλλόκοτον , ἅμα δὲ καὶ τὴν πόλιν ἄνοπλον οὖσαν λήψεσθαι κατὰ κράτος , ὅτε θέλοιεν , ἡγούμενοι , διέμελλον ἔτι καὶ ἐνδώσειν αὐτοὺς ἐνόμιζον ἐκ τῆς ἀπορίας , οἷον ἐν τοῖς δυσχερέσι γίγνεσθαι φιλεῖ , εὐθὺς μὲν ἀντιλέγειν , προϊόντος δὲ χρόνου καὶ λογισμοῦ φόβον ἅπτεσθαι τῶν ἀπειθούντων . ἃ καὶ τῶν Καρχηδονίων τις αὐτῶν , εἰκάσας σφῶν ἤδη τὸ δέος ἅπτεσθαι , ἐτόλμησεν ὡς ἐπὶ δή τι ἄλλο παρελθὼν ἐς τὸ μέσον εἰπεῖν , ὅτι χρὴ τῶν κακῶν ἐπιλέγεσθαι τὰ μετριώτερα , ὄντας ἀνόπλους , οὕτω σαφῶς εἰπὼν τὰ τῆς γνώμης . Μασσανάσσης δὲ ἤχθετο Ῥωμαίοις , καὶ ἔφερε βαρέως ὅτι τὴν Καρχηδονίων δύναμιν αὐτὸς ἐς γόνυ βαλὼν ἄλλους ἑώρα τῷ ἐπιγράμματι αὐτῆς ἐπιτρέχοντάς τε καὶ οὐ κοινώσαντας αὐτῷ πρὶν ἐπελθεῖν , ὡς ἐν τοῖς πάλαι πολέμοις ἐποίουν . ὅμως δʼ αὐτοῦ τῶν ὑπάτων ἀποπειρωμένων καὶ καλούντων ἐπὶ συμμαχίαν , ἔφη τὴν συμμαχίαν πέμψειν , ὅταν αἴσθηται δεομένων . καὶ μετʼ οὐ πολὺ πέμψας ἤρετο εἴ τινος ἤδη δέονται . οἱ δὲ οὐ φέροντες αὐτοῦ τὸ σοβαρόν , ἤδη δέ τι καὶ ἀπιστοῦντες ὡς δυσμεναίνοντι , ἀπεκριναντο προσπέμψειν ὅτε δεηθεῖεν . περὶ δὲ ἀγορᾶς τῷ στρατῷ καὶ πάνυ ἐφρόντιζον , ἐκ μόνης ἔχοντες Ἀδρυμητοῦ καὶ Λέπτεως καὶ Θάψου καὶ Ἰτύκης καὶ Ἀχόλλης · τὰ γὰρ δὴ λοιπὰ Λιβύης ἦν ἔτι πάντα ὑπὸ Ἀσδρούβᾳ , ὅθεν ἐκεῖνος ἀγορὰν ἐς Καρχηδόνα ἔπεμπεν . ὀλίγων δʼ ἐς ταῦτα διατριφθεισῶν ἡμερῶν , οἱ μὲν ὕπατοι προσῄεσαν ἄμφω τῇ πόλει τῶν Καρχηδονίων ἐς μάχην ἐσκευασμένοι , καὶ ἐπεχείρουν .
Lemmas: καί ὁ μέν ἐν οὗτος σπουδή καί παρασκευή εἰμί , ὁ δέ ὕπατος τάχα μέν τις καί ὄκνος , μή εὐθύς ἐπιχειρέω εἰς ἔργον ἀλλόκοτος , ἅμα δέ καί ὁ πόλις ἄνοπλος εἰμί λαμβάνω κατά κράτος , ὅτε ἐθέλω , ἡγέομαι , διαμέλλω ἔτι καί ἐνδίδωμι αὐτός νομίζω ἐκ ὁ ἀπορία , οἷος ἐν ὁ δυσχερής γίγνομαι φιλέω , εὐθύς μέν ἀντιλέγω , προέρχομαι δέ χρόνος καί λογισμός φόβος ἅπτω ὁ ἀπειθέω . ὅς καί ὁ Καρχηδόνιος τις αὐτός , εἰκάζω σφεῖς ἤδη ὁ δέος ἅπτω , τολμάω ὡς ἐπί δή τις ἄλλος παρέρχομαι εἰς ὁ μέσος λέγω , ὅτι χρή ὁ κακός ἐπιλέγω ὁ μέτριος , εἰμί ἄνοπλος , οὕτως σαφής λέγω ὁ ὁ γνώμη . Μασσανάσσης δέ ἄχθομαι Ῥωμαῖος , καί φέρω βαρύς ὅτι ὁ Καρχηδόνιος δύναμις αὐτός εἰς γόνυ βάλλω ἄλλος ὁράω ὁ ἐπίγραμμα αὐτός ἐπιτρέχω τε καί οὐ κοινόω αὐτός πρίν ἐπέρχομαι , ὡς ἐν ὁ πάλαι πόλεμος ποιέω . ὅμως δέ αὐτός ὁ ὕπατος ἀποπειράομαι καί καλέω ἐπί συμμαχία , φημί ὁ συμμαχία πέμπω , ὅταν αἰσθάνομαι δέω . καί μετά οὐ πολύς πέμπω ἔρομαι εἰ τις ἤδη δέω . ὁ δέ οὐ φέρω αὐτός ὁ σοβαρός , ἤδη δέ τις καί ἀπιστέω ὡς δυσμεναίνω , ἀπομικριͅνκομαι προσπέμπω ὅτε δέω . περί δέ ἀγορά ὁ στρατός καί πάνυ φροντίζω , ἐκ μόνος ἔχω Ἀδρυμητής καί Λέπτις καί Θάψος καί Ἰτύκη καί Ἀχόλλη · ὁ γάρ δή λοιπός Λιβύη εἰμί ἔτι πᾶς ὑπό Ἀσδρούβας , ὅθεν ἐκεῖνος ἀγορά εἰς Καρχηδών πέμπω . ὀλίγος δέ εἰς οὗτος διατρίβω ἡμέρα , ὁ μέν ὕπατος προσέρχομαι ἄμφω ὁ πόλις ὁ Καρχηδόνιος εἰς μάχη σκευάζω , καί ἐπιχειρέω .
appianus.libyca 14.95
ἦν δὲ ἡ πόλις ἐν μυχῷ κόλπου μεγίστου , χερρονήσῳ τι μάλιστα προσεοικυῖα . αὐχὴν γὰρ αὐτὴν ἀπὸ τῆς ἠπείρου διεῖργεν , εὖρος ὢν πέντε καὶ εἴκοσι σταδίων · ἀπὸ δὲ τοῦ αὐχένος ταινία στενὴ καὶ ἐπιμήκης , ἡμισταδίου μάλιστα τὸ πλάτος , ἐπὶ δυσμὰς ἐχώρει , μέση λίμνης τε καὶ τῆς θαλάσσης ἁπλῷ τείχει περίκρημνα ὄντα , τὰ δὲ πρὸς μεσημβρίαν ἐς ἤπειρον , ἔνθα καὶ ἡ Βύρσα ἦν ἐπὶ τοῦ αὐχένος , τριπλῷ τείχει . τούτων δʼ ἕκαστον ἦν ὕψος μὲν πηχῶν τριάκοντα , χωρὶς ἐπάλξεών τε καὶ πύργων , οἳ ἐκ διπλέθρου διαστήματος αὐτοῖς τετρώροφοι περιέκειντο , βάθος δὲ ποδῶν τριάκοντα , διώροφον δʼ ἦν ἑκάστου τείχους τὸ ὕψος , καὶ ἐν αὐτῷ κοίλῳ τε ὄντι καὶ στεγανῷ κάτω μὲν ἐστάθμευον ἐλέφαντες τριακόσιοι , καὶ θησαυροὶ παρέκειντο αὐτοῖς τῶν τροφῶν , ἱπποστάσια δʼ ὑπὲρ αὐτοὺς ἦν τετρακισχιλίοις ἵπποις , καὶ ταμιεῖα χιλοῦ τε καὶ κριθῆς , ἀνδράσι τε καταγωγαὶ πεζοῖς μὲν ἐς δισμυρίους , ἱππεῦσι δὲ ἐς τετρακισχιλίους . τοσήδε παρασκευὴ πολέμου διετέτακτο σταθμεύειν ἐν τοῖς τείχεσι μόνοις . γωνία δʼ ἣ παρὰ τὴν γλῶσσαν ἐκ τοῦδε τοῦ τείχους ἐπὶ τοὺς λιμένας περιέκαμπτεν , ἀσθενὴς ἦν μόνη καὶ ταπεινή , καὶ ἠμέλητο ἐξ ἀρχῆς .
Lemmas: εἰμί δέ ὁ πόλις ἐν μυχός κόλπος μέγας , χερσόνησος τις μάλα προσέοικα . αὐχήν γάρ αὐτός ἀπό ὁ ἤπειρος διείργω , εὖρος εἰμί πέντε καί εἴκοσι στάδιον · ἀπό δέ ὁ αὐχήν ταινία στενός καί ἐπιμήκης , ἡμιστάδιον μάλα ὁ πλάτος , ἐπί δυσμή χωρέω , μέσος λίμνη τε καί ὁ θάλασσα ἁπλόος τεῖχος περίκρημνος εἰμί , ὁ δέ πρός μεσημβρία εἰς ἤπειρος , ἔνθα καί ὁ Βύρσα εἰμί ἐπί ὁ αὐχήν , τριπλόος τεῖχος . οὗτος δέ ἕκαστος εἰμί ὕψος μέν πῆχυς τριάκοντα , χωρίς ἔπαλξις τε καί πύργος , ὅς ἐκ δίπλεθρος διάστημα αὐτός τετρώροφος περίκειμαι , βάθος δέ πούς τριάκοντα , διώροφος δέ εἰμί ἕκαστος τεῖχος ὁ ὕψος , καί ἐν αὐτός κοῖλος τε εἰμί καί στεγανός κάτω μέν σταθμεύω ἐλέφας τριακόσιοι , καί θησαυρός παράκειμαι αὐτός ὁ τροφή , ἱπποστάσιον δέ ὑπέρ αὐτός εἰμί τετρακισχίλιοι ἵππος , καί ταμιεῖον χιλός τε καί κριθή , ἀνήρ τε καταγωγή πεζός μέν εἰς δισμύριοι , ἱππεύς δέ εἰς τετρακισχίλιοι . τοσόσδε παρασκευή πόλεμος διατάσσω σταθμεύω ἐν ὁ τεῖχος μόνος . γωνία δέ ὅς παρά ὁ γλῶσσα ἐκ ὅδε ὁ τεῖχος ἐπί ὁ λιμήν περικάμπτω , ἀσθενής εἰμί μόνος καί ταπεινός , καί ἀμελέω ἐκ ἀρχή .
appianus.libyca 14.96
οἱ δὲ λιμένες ἐς ἀλλήλους διεπλέοντο , καὶ ἔσπλους ἐκ πελάγους ἐς αὐτοὺς ἦν ἐς εὖρος ποδῶν ἑβδομήκοντα , ὃν ἁλύσεσιν ἀπέκλειον σιδηραῖς . ὁ μὲν δὴ πρῶτος ἐμπόροις ἀνεῖτο , καὶ πείσματα ἦν ἐν αὐτῷ πυκνὰ καὶ ποικίλα · τοῦ δʼ ἐντὸς ἐν μέσῳ νῆσος ἦν , καὶ κρηπῖσι μεγάλαις ἥ τε νῆσος καὶ ὁ λιμὴν διείληπτο . νεωρίων τε ἔγεμον αἱ κρηπῖδες αἵδε ἐς ναῦς διακοσίας καὶ εἴκοσι πεποιημένων , καὶ ταμιείων ἐπὶ τοῖς νεωρίοις ἐς τριηρετικὰ σκεύη . κίονες δʼ ἑκάστου νεωσοίκου προῦχον Ἰωνικοὶ δύο , ἐς εἰκόνα στοᾶς τὴν ὄψιν τοῦ τε λιμένος καὶ τῆς νήσου περιφέροντες . ἐπὶ δὲ τῆς νήσου σκηνὴ ἐπεποίητο τῷ ναυάρχῳ , ὅθεν ἔδει καὶ τὸν σαλπικτὴν σημαίνειν , καὶ τὸν κήρυκα προλέγειν , καὶ τὸν ναύαρχον ἐφορᾶν . ἔκειτο δʼ ἡ νῆσος κατὰ τὸν ἔσπλουν , καὶ ἀνετέτατο ἰσχυρῶς , ἵνα ὅ τε ναύαρχος τὰ ἐκ πελάγους πάντα ἐφορᾷ , καὶ τοῖς ἐπιπλέουσιν ἀφανὴς ἡ τῶν ἔνδον ᾖ ὄψις ἡ ἀκριβής . οὐ μὴν οὐδὲ τοῖς ἐσπλεύσασιν ἐμπόροις εὐθὺς ἦν τὰ νεώρια σύνοπτα · τεῖχός τε γὰρ αὐτοῖς διπλοῦν περιέκειτο , καὶ πύλαι , αἳ τοὺς ἐμπόρους ἀπὸ τοῦ πρώτου λιμένος ἐς τὴν πόλιν ἐσέφερον οὐ διερχομένους τὰ νεώρια .
Lemmas: ὁ δέ λιμήν εἰς ἀλλήλων διαπλέω , καί εἴσπλοος ἐκ πέλαγος εἰς αὐτός εἰμί εἰς εὖρος πούς ἑβδομήκοντα , ὅς ἅλυσις ἀποκλείω σιδήρεος . ὁ μέν δή πρῶτος ἔμπορος ἀνίημι , καί πεῖσμα εἰμί ἐν αὐτός πυκνός καί ποικίλος · ὁ δέ ἐντός ἐν μέσος νῆσος εἰμί , καί κρηπίς μέγας ὁ τε νῆσος καί ὁ λιμήν διαλαμβάνω . νεώριον τε γέμω ὁ κρηπίς ὅδε εἰς ναῦς διακόσιοι καί εἴκοσι ποιέω , καί ταμιεῖον ἐπί ὁ νεώριον εἰς τριηρετικός σκεῦος . κίων δέ ἕκαστος νεώσοικος προέχω Ἰωνικός δύο , εἰς εἰκών στοά ὁ ὄψις ὁ τε λιμήν καί ὁ νῆσος περιφέρω . ἐπί δέ ὁ νῆσος σκηνή ποιέω ὁ ναύαρχος , ὅθεν δέω καί ὁ σαλπιγκτής σημαίνω , καί ὁ κῆρυξ προλέγω , καί ὁ ναύαρχος ἐφοράω . κεῖμαι δέ ὁ νῆσος κατά ὁ εἴσπλοος , καί ἀνατείνω ἰσχυρός , ἵνα ὁ τε ναύαρχος ὁ ἐκ πέλαγος πᾶς ἐφοράω , καί ὁ ἐπιπλέω ἀφανής ὁ ὁ ἔνδον εἰμί ὄψις ὁ ἀκριβής . οὐ μήν οὐδέ ὁ εἰσπλέω ἔμπορος εὐθύς εἰμί ὁ νεώριον σύνοπτος · τεῖχος τε γάρ αὐτός διπλόος περίκειμαι , καί πύλη , ὅς ὁ ἔμπορος ἀπό ὁ πρῶτος λιμήν εἰς ὁ πόλις εἰσφέρω οὐ διέρχομαι ὁ νεώριον .
appianus.libyca 14.97
οὕτω μὲν εἶχεν ἡ πόλις ἡ Καρχηδονίων ἡ τότε , οἱ δʼ ὕπατοι διελόμενοι τὸ ἔργον ᾔεσαν ἐπὶ τοὺς πολεμίους , Μανίλιος μὲν ἀπὸ τῆς ἠπείρου κατὰ τὸν αὐχένα , ἐγχώσων τε τὴν τάφρον καὶ βραχὺ ἐπιτείχισμα τὸ ἐπʼ αὐτῇ βιασόμενος , καὶ ἐπʼ ἐκείνῳ τὰ ὑψηλὰ τείχη · Κηνσωρῖνος δὲ κλίμακας ἔκ τε γῆς καὶ νεῶν ἐπέφερε κατὰ τὴν εὐτελῆ τοῦ τείχους γωνίαν . ἄμφω δʼ ὡς ἀνόπλων κατεφρόνουν , ἕως ἐντυχόντες ὅπλοις τε καινοῖς καὶ ἀνδρῶν προθυμίᾳ παραλόγῳ κατεπλάγησαν καὶ ὑπεχώρουν . καὶ εὐθὺς αὐτοῖς τοῦτο πρῶτον ἀντεκεκρούκει , ἐλπίσασιν ἀμαχὶ λήψεσθαι τὴν πόλιν . ὡς δὲ καὶ αὖθις ἐπεχείρουν καὶ αὖθις ἀπετύγχανον , τὰ μὲν τῶν Καρχηδονίων φρονήματα ἐπῇρτο , οἱ δʼ ὕπατοι δεδιότες Ἀσδρούβαν ὄπισθεν σφῶν ὑπὲρ τὴν λίμνην οὐκ ἐκ μακροῦ διαστήματος ἐστρατοπεδευμένον , ὠχύρουν καὶ αὐτοὶ δύο στρατόπεδα , Κηνσωρῖνος μὲν ἐπὶ τῆς λίμνης ὑπὸ τοῖς τείχεσι τῶν πολεμίων , Μανίλιος δʼ ἐν τῷ αὐχένι τῆς ἐς τὴν ἤπειρον ὁδοῦ . ὡς δὲ αὐτοῖς ἐγήγερτο τὰ στρατόπεδα , ὁ Κηνσωρῖνος ἐπὶ ὕλῃ ἐς μηχανὰς διέπλευσε διὰ τῆς λίμνης · καὶ ἀπέβαλεν ὑλοτόμων ἐς πεντακοσίους ἄνδρας ὅπλα τε πολλά , Ἱμίλκωνος αἰφνίδιον αὐτῷ , τοῦ Καρχηδονίων ἱππάρχου , προσπεσόντος , ᾧ Φαμέας ἐπώνυμον ἦν . κομίσας δʼ ὅμως τινὰ ὕλην , μηχανὰς ἐποίησε καὶ κλίμακας . καὶ πάλιν ἐπεχείρουν ἄμφω τῇ πόλει , καὶ ἀπετύγχανον ὁμοίως . Μανίλιος μὲν οὖν μικρὸν ἔτι προσκαμὼν καὶ μόλις τι τοῦ προτειχίσματος καταβαλών , ἀπέγνω μηδὲ ἐπιχειρεῖν ἔτι ταύτῃ ·
Lemmas: οὕτως μέν ἔχω ὁ πόλις ὁ Καρχηδόνιος ὁ τότε , ὁ δέ ὕπατος διαιρέω ὁ ἔργον ἔρχομαι ἐπί ὁ πολέμιος , Μανίλιος μέν ἀπό ὁ ἤπειρος κατά ὁ αὐχήν , ἐγχόω τε ὁ τάφρος καί βραχύς ἐπιτείχισμα ὁ ἐπί αὐτός βιάζω , καί ἐπί ἐκεῖνος ὁ ὑψηλός τεῖχος · Κηνσωρῖνος δέ κλῖμαξ ἐκ τε γῆ καί ναῦς ἐπιφέρω κατά ὁ εὐτελής ὁ τεῖχος γωνία . ἄμφω δέ ὡς ἄνοπλος καταφρονέω , ἕως ἐντυγχάνω ὅπλον τε καινός καί ἀνήρ προθυμία παράλογος καταπλήσσω καί ὑποχωρέω . καί εὐθύς αὐτός οὗτος πρῶτος ἀντικρούω , ἐλπίζω ἀμαχεί λαμβάνω ὁ πόλις . ὡς δέ καί αὖθις ἐπιχειρέω καί αὖθις ἀποτυγχάνω , ὁ μέν ὁ Καρχηδόνιος φρόνημα ἐπαίρω , ὁ δέ ὕπατος δείδω Ἀσδρούβας ὄπισθεν σφεῖς ὑπέρ ὁ λίμνη οὐ ἐκ μακρός διάστημα στρατοπεδεύω , ὀχυρόω καί αὐτός δύο στρατόπεδον , Κηνσωρῖνος μέν ἐπί ὁ λίμνη ὑπό ὁ τεῖχος ὁ πολέμιος , Μανίλιος δέ ἐν ὁ αὐχήν ὁ εἰς ὁ ἤπειρος ὁδός . ὡς δέ αὐτός ἐγείρω ὁ στρατόπεδον , ὁ Κηνσωρῖνος ἐπί ὕλη εἰς μηχανή διαπλέω διά ὁ λίμνη · καί ἀποβάλλω ὑλότομος εἰς πεντακόσιοι ἀνήρ ὅπλον τε πολύς , Ἱμίλκων αἰφνίδιος αὐτός , ὁ Καρχηδόνιος ἵππαρχος , προσπίπτω , ὅς Φαμέας ἐπώνυμος εἰμί . κομίζω δέ ὅμως τις ὕλη , μηχανή ποιέω καί κλῖμαξ . καί πάλιν ἐπιχειρέω ἄμφω ὁ πόλις , καί ἀποτυγχάνω ὅμοιος . Μανίλιος μέν οὖν μικρός ἔτι προσκάμνω καί μόλις τις ὁ προτείχισμα καταβάλλω , ἀπογιγνώσκω μηδέ ἐπιχειρέω ἔτι οὗτος ·
appianus.libyca 14.99
κυνὸς δʼ ἦν ἐπιτολή , καὶ τὸ Κηνσωρίνου στρατόπεδον ἐνόσει , σταθμεῦον ἐπὶ λίμνῃ σταθεροῦ καὶ βαρέος ὕδατος καὶ ὑπὸ τείχεσι μεγίστοις , οὐ καταπνεόμενον ἐκ τῆς θαλάσσης . ὅθεν ὁ Κηνσωρῖνος ἐς τὴν θάλασσαν ἀπὸ τῆς λίμνης μετεστρατοπέδευσεν . καὶ οἱ Καρχηδόνιοι , ὅτε γίγνοιτο πνεῦμα ἐς τοὺς Ῥωμαίους ἐπίφορον , σκάφας φρυγάνων καὶ στυππίου εἷλκον ὑπὸ τοῖς τείχεσιν , οὐ καθορώμενοι τοῖς πολεμίοις , ἀπὸ κάλων · εἰ δὲ ἐπικάμπτοντες ἔμελλον γενήσεσθαι καταφανεῖς , θεῖον αὐταῖς καὶ πίσσαν ἐπιχέοντες ἀνέτεινον τὰ ἱστία , καὶ πλήσαντες ἀνέμου πῦρ ἐνέβαλον ἐς τὰ σκάφη . τὰ δὲ τῷ τε ἀνέμῳ καὶ τῇ ῥοπῇ τοῦ πυρὸς ἐς τὰς Ῥωμαίων ναῦς ἐωθεῖτο καὶ ἐλυμαίνετο καὶ ὀλίγου τὸν στόλον κατέφλεξεν . μετὰ δὲ οὐ πολὺ Κηνσωρῖνος μὲν ἐς Ῥώμην ᾤχετο ἀρχαιρεσιάσων , οἱ δὲ Καρχηδόνιοι τῷ Μανιλίῳ θρασύτερον ἐπέκειντο · καὶ νυκτός , οἱ μὲν ὅπλα ἔχοντες οἱ δὲ γυμνοί , σανίδας φέροντες ἐπετίθεσαν τῇ κατὰ σφᾶς τάφρῳ τοῦ Μανιλίου , καὶ τὸ χαράκωμα διέσπων . ἀπορουμένων δὲ ὡς ἐν νυκτὶ τῶν ἔνδον , ὁ Σκιπίων ἐξέδραμε σὺν ἱππεῦσιν ἐκ τοῦ στρατοπέδου κατὰ πύλας ἄλλας , ἔνθα οὐδεὶς πόλεμος , καὶ περιδραμὼν τοὺς Καρχηδονίους κατεφόβησεν . οἱ δὲ ἀνεχώρουν ἐς τὴν πόλιν . καὶ δεύτερον ὁ Σκιπίων ἐδόκει τῷδε τῷ ἔργῳ περισῶσαι Ῥωμαίους , ἐν νυκτὶ θορυβουμένους .
Lemmas: κύων δέ εἰμί ἐπιτολή , καί ὁ Κηνσωρίνος στρατόπεδον νοσέω , σταθμεύω ἐπί λίμνη σταθερός καί βαρύς ὕδωρ καί ὑπό τεῖχος μέγας , οὐ καταπονέω ἐκ ὁ θάλασσα . ὅθεν ὁ Κηνσωρῖνος εἰς ὁ θάλασσα ἀπό ὁ λίμνη μεταστρατοπεδεύω . καί ὁ Καρχηδόνιος , ὅτε γίγνομαι πνεῦμα εἰς ὁ Ῥωμαῖος ἐπίφορος , σκάφη φρύγανον καί στύππιον ἕλκω ὑπό ὁ τεῖχος , οὐ καθοράω ὁ πολέμιος , ἀπό κάλως · εἰ δέ ἐπικάμπτω μέλλω γίγνομαι καταφανής , θεῖος αὐτός καί πίσσα ἐπιχέω ἀνατείνω ὁ ἱστίον , καί πίμπλημι ἄνεμος πῦρ ἐμβάλλω εἰς ὁ σκάφος . ὁ δέ ὁ τε ἄνεμος καί ὁ ῥοπή ὁ πῦρ εἰς ὁ Ῥωμαῖος ναῦς ὠθέω καί λυμαίνομαι καί ὀλίγος ὁ στόλος καταφλέγω . μετά δέ οὐ πολύς Κηνσωρῖνος μέν εἰς Ῥώμη οἴχομαι ἀρχαιρεσιάζω , ὁ δέ Καρχηδόνιος ὁ Μανίλιος θρασύς ἐπίκειμαι · καί νύξ , ὁ μέν ὅπλον ἔχω ὁ δέ γυμνός , σανίς φέρω ἐπιτίθημι ὁ κατά σφεῖς τάφρος ὁ Μανίλιος , καί ὁ χαράκωμα διασπάω . ἀπορέω δέ ὡς ἐν νύξ ὁ ἔνδον , ὁ Σκιπίων ἐκτρέχω σύν ἱππεύς ἐκ ὁ στρατόπεδον κατά πύλη ἄλλος , ἔνθα οὐδείς πόλεμος , καί περιτρέχω ὁ Καρχηδόνιος καταφοβέω . ὁ δέ ἀναχωρέω εἰς ὁ πόλις . καί δεύτερος ὁ Σκιπίων δοκέω ὅδε ὁ ἔργον περισῴζω Ῥωμαῖος , ἐν νύξ θορυβέω .
appianus.libyca 14.100
ὁ δὲ Μανίλιος τὸ μὲν στρατόπεδον ἔτι μᾶλλον ὠχύρου , τεῖχός τε ἀντὶ χάρακος αὐτῷ περιτιθεὶς καὶ ἐπίνειον φρούριον ἐγείρων ἐπὶ τῆς θαλάσσης διὰ τὴν καταπλέουσαν ἀγοράν · τραπεὶς δʼ ἐς τὰ μεσόγεια μυρίοις πεζοῖς καὶ ἱππεῦσι δισχιλίοις τὴν χώραν ἐπόρθει , ξυλευόμενός τε καὶ χορτολογῶν καὶ ἀγορὰν συλλέγων . ἡγεῖτο δʼ ἀεὶ τῶν προνομευόντων χιλίαρχος ἕτερος παρʼ ἕτερον . καὶ Φαμέας ὁ ἵππαρχος ὁ τῶν Λιβύων , νέος τε ὢν ἔτι καὶ θρασύτερος ἐς μάχας , καὶ ἵπποις χρώμενος μικροῖς καὶ ταχέσι , καὶ ποηφαγοῦσιν ὅτε μηδὲν εἴη , καὶ φέρουσι δίψος , εἰ δεήσειε , καὶ λιμόν , ὑποκρυπτόμενος ἐν λόχμαις ἢ φάραγξιν , ὅπῃ τι ἀμελούμενον ἴδοι , ἐφίπτατο ἐξ ἀφανοῦς ὥς τις ἀετός , καὶ λυμηνάμενος ἀπεπήδα · ὅτε δὲ Σκιπίων ἄρχοι , οὐδαμοῦ οὐδʼ ἐπεφαίνετο . ὁ γάρ τοι Σκιπίων ἀεὶ συντεταγμένους ἦγε τοὺς πεζούς , καὶ τοὺς ἱππέας τῶν ἵππων ἐπιβεβηκότας · ἔν τε ταῖς προνομαῖς οὐ πρὶν διέλυε τὴν σύνταξιν ἢ τὸ πεδίον , ὃ ἔμελλε θεριεῖν , ἱππεῦσι καὶ ὁπλίταις περιλάβοι · καὶ τότε κύκλῳ αὐτὸς ἑτέραις ἴλαις ἱππέων ἀεὶ περιῄει , καὶ τῶν θεριζόντων τὸν ἀποσκιδνάμενον ἢ ἐξιόντα τοῦ κύκλου πικρῶς ἐκόλαζεν .
Lemmas: ὁ δέ Μανίλιος ὁ μέν στρατόπεδον ἔτι μάλα ὀχυρόω , τεῖχος τε ἀντί χάραξ αὐτός περιτίθημι καί ἐπίνειον φρούριον ἐγείρω ἐπί ὁ θάλασσα διά ὁ καταπλέω ἀγορά · τρέπω δέ εἰς ὁ μεσόγαιος μυρίος πεζός καί ἱππεύς δισχίλιοι ὁ χώρα πορθέω , ξυλεύω τε καί χορτολογέω καί ἀγορά συλλέγω . ἡγέομαι δέ ἀεί ὁ προνομεύω χιλίαρχος ἕτερος παρά ἕτερος . καί Φαμέας ὁ ἵππαρχος ὁ ὁ Λίβυς , νέος τε εἰμί ἔτι καί θρασύς εἰς μάχη , καί ἵππος χράω μικρός καί ταχύς , καί ποηφαγέω ὅτε μηδείς εἰμί , καί φέρω δίψος , εἰ δέω , καί λιμός , ὑποκρύπτω ἐν λόχμη ἤ φάραγξ , ὅπῃ τις ἀμελέω ὁράω , ἐφίπταμαι ἐκ ἀφανής ὡς τις ἀετός , καί λυμαίνομαι ἀποπηδάω · ὅτε δέ Σκιπίων ἄρχω , οὐδαμοῦ οὐδέ ἐπιφαίνω . ὁ γάρ τοι Σκιπίων ἀεί συντάσσω ἄγω ὁ πεζός , καί ὁ ἱππεύς ὁ ἵππος ἐπιβαίνω · ἐν τε ὁ προνομή οὐ πρίν διαλύω ὁ σύνταξις ἤ ὁ πεδίον , ὅς μέλλω θερίζω , ἱππεύς καί ὁπλίτης περιλαμβάνω · καί τότε κύκλος αὐτός ἕτερος ἴλη ἱππεύς ἀεί περιέρχομαι , καί ὁ θερίζω ὁ ἀποσκίδναμαι ἤ ἐξέρχομαι ὁ κύκλος πικρός κολάζω .
appianus.libyca 15.101
ὅθεν οἷ Φαμέας οὐκ ἐπεχείρει μόνῳ . καὶ γιγνομένου τοῦδε συνεχῶς τὸ μὲν κλέος ηὔξετο τῷ Σκιπίωνι , οἱ δʼ ἕτεροι χιλίαρχοι κατὰ φθόνον ἐλογοποίουν ξενίαν ἐκ πατερων εἶναι Φαμέᾳ πρὸς Σκιπίωνα τὸν τοῦδε πάππον . Λιβύων δὲ τοῖς ἐς πύργους καὶ φρούρια , ἃ πολλὰ ἦν ἐν τῇ χώρᾳ , καταφυγοῦσιν οἱ μὲν ἄλλοι χιλίαρχοι σπενδόμενοι καὶ μεθιέντες ἐπετίθεντο ἀπιοῦσιν , ὁ δὲ Σκιπίων ἐς τὰ οἴκοι παρέπεμπε , καὶ ἀπὸ τοῦδε οὐ πρὶν ἢ Σκιπίωνα ἀφικέσθαι συνετίθετο οὐδείς . τοσαύτη δόξα αὐτοῦ ἀνδρείας τε πέρι καὶ πίστεως καὶ παρὰ τοῖς ἰδίοις διʼ ὀλίγου ἐγεγένητο καὶ παρὰ τοῖς πολεμίοις . ἐπανελθόντων δʼ αὐτῶν ἀπὸ τῆς προνομῆς ἐς τὸ στρατόπεδον , οἱ Καρχηδόνιοι νυκτὸς ἐπέθεντο τῷ ἐπινείῳ · καὶ θόρυβος ἦν ποικίλος , συνεπηχούντων ἐς ἔκπληξιν τῶν ἐν ἄστει Καρχηδονίων . ὁ μὲν οὖν Μανίλιος τὸν στρατὸν ἔνδον συνεῖχεν ὡς ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ κακοῦ · ὁ δὲ Σκιπίων ἱππέων ἴλας δέκα λαβὼν ἐπῆγε μετὰ δᾴδων ἡμμένων , προειπὼν διὰ τὴν νύκτα μὴ συμπλέκεσθαι , περιτρέχειν δὲ σὺν τῷ πυρὶ καὶ τὸ πλῆθος ἐπιφαίνειν καὶ φόβον ἐμπεσουμένων παρέχειν ἀεί , μέχρι ταρασσόμενοι διχόθεν οἱ Καρχηδόνιοι κατεπλάγησαν καὶ ἐς τὴν πόλιν ἐσέφυγον . καὶ τόδε τοῖς Σκιπίωνος κατορθώμασι προσεγίγνετο . ἦν τε διὰ στόματος ἐπὶ πᾶσιν ἔργοις ὡς μόνος ἄξιος Παύλου τε τοῦ πατρὸς τοῦ Μακεδόνας ἑλόντος καὶ τῶν Σκιπιώνων , ἐς οὓς κατὰ θέσιν ἀνείληπτο .
Lemmas: ὅθεν ἕ Φαμέας οὐ ἐπιχειρέω μόνος . καί γίγνομαι ὅδε συνεχής ὁ μέν κλέος αὐξάνω ὁ Σκιπίων , ὁ δέ ἕτερος χιλίαρχος κατά φθόνος λογοποιέω ξενία ἐκ πατερος εἰμί Φαμέας πρός Σκιπίων ὁ ὅδε πάππος . Λίβυς δέ ὁ εἰς πύργος καί φρούριον , ὅς πολύς εἰμί ἐν ὁ χώρα , καταφεύγω ὁ μέν ἄλλος χιλίαρχος σπένδω καί μεθίημι ἐπιτίθημι ἀπέρχομαι , ὁ δέ Σκιπίων εἰς ὁ οἴκοι παραπέμπω , καί ἀπό ὅδε οὐ πρίν ἤ Σκιπίων ἀφικνέομαι συντίθημι οὐδείς . τοσοῦτος δόξα αὐτός ἀνδρεία τε περί καί πίστις καί παρά ὁ ἴδιος διά ὀλίγος γίγνομαι καί παρά ὁ πολέμιος . ἐπανέρχομαι δέ αὐτός ἀπό ὁ προνομή εἰς ὁ στρατόπεδον , ὁ Καρχηδόνιος νύξ ἐπιτίθημι ὁ ἐπίνειον · καί θόρυβος εἰμί ποικίλος , συνεπηχέω εἰς ἔκπληξις ὁ ἐν ἄστυ Καρχηδόνιος . ὁ μέν οὖν Μανίλιος ὁ στρατός ἔνδον συνέχω ὡς ἐν ἄγνοια ὁ κακός · ὁ δέ Σκιπίων ἱππεύς ἴλη δέκα λαμβάνω ἐπάγω μετά δαίς ἅπτω , προλέγω διά ὁ νύξ μή συμπλέκω , περιτρέχω δέ σύν ὁ πῦρ καί ὁ πλῆθος ἐπιφαίνω καί φόβος ἐμπίπτω παρέχω ἀεί , μέχρι ταράσσω διχόθεν ὁ Καρχηδόνιος καταπλήσσω καί εἰς ὁ πόλις εἰσφεύγω . καί ὅδε ὁ Σκιπίων κατόρθωμα προσγίγνομαι . εἰμί τε διά στόμα ἐπί πᾶς ἔργον ὡς μόνος ἄξιος Παῦλος τε ὁ πατήρ ὁ Μακεδών αἱρέω καί ὁ Σκιπίων , εἰς ὅς κατά θέσις ἀναλαμβάνω .
appianus.libyca 15.102
Μανιλίου δὲ ἐς Νέφεριν ὁδεύοντος ἐπὶ Ασδρούβαν , ἐδυσχεραινεν ὁ Σκιπίων ὁρῶν πάντα ἀπόκρημνα καὶ φάραγγας καὶ λόχμας , καὶ τὰ ὑψηλὰ προειλημμένα . ὡς δʼ ἀπὸ σταδίων τριῶν ἐγεγένηντο τοῦ Ἀσδρούβα , καὶ ἔς τι ῥεῦμα καταβάντας ἐχρῆν ἀναβαίνειν ἐπὶ τὸν Ἀσδρούβαν , ἐνέκειτο δὴ τότε , καὶ συνεβούλευε στραφῆναι ὡς ἄλλου καιροῦ καὶ μηχανῆς ἄλλης ἐπὶ τὸν Ἀσδρουβαν δεομένους . ἀντιλεγόντων δὲ κατὰ ζῆλον αὐτοῦ τῶν ἑτέρων χιλιάρχων , καὶ μαλακίαν καὶ οὐκ εὐβουλίαν ἡγουμένων εἰ τοὺς πολεμίους ἰδόντες ἀναχωρήσουσιν , ἐν ᾧ καὶ καταφρονοῦντες φεύγουσιν ἐπικείσονται , δεύτερα τούτων ἠξίου στρατόπεδον πρὸ τοῦ ῥεύματος ἐγεῖραι , ἵνʼ εἰ βιασθεῖεν , ἔχοιεν ἀναχώρησιν , οὐκ ὄντος αὐτοῖς νῦν οὐδʼ ὅποι καταφεύγοιεν . οἱ δὲ καὶ τοῦτο ἐγέλων , καὶ τὸ ξίφος τις ἠπείλησεν ἀπορρίψειν , εἰ μὴ Μανίλιος ἀλλὰ Σκιπίων ἄρχοι . διέβαινεν οὖν ὁ Μανίλιος , οὐδὲ τἄλλα ὢν ἐμπειροπόλεμος , καὶ αὐτῷ περάσαντι ὁ Ἀσδρούβας ἀπήντα , φόνος τε ἦν πολὺς ἐξ ἑκατέρων . καὶ ὁ Ἀσδρούβας ἀναδραμὼν ἐς τὸ φρούριον , ἔνθα μηδὲν παθεῖν ἐδύνατο , ἐφήδρευεν ἀπιοῦσιν ἐπιθέσθαι . οἱ δὲ σὺν μετανοίᾳ τῶν γεγονότων ἀπεχώρουν , ἄχρι μὲν ἐπὶ τὸ ῥεῦμα ἐν τάξει · δυσπόρου δʼ ὄντος τοῦ ποταμοῦ , καὶ διαβάσεων ὀλίγων τε καὶ δυσχερῶν , ἐς ἀταξίαν διῃροῦντο ὑπʼ ἀνάγκης . καὶ ὁ Ἀσδρούβας καθορῶν ἐπέκειτο λαμπρῶς τότε μάλιστα , καὶ πλῆθος ἔκτεινεν οὐδʼ ἀμυνομένων ἀλλὰ φευγόντων . ἔπεσον δὲ καὶ τῶν χιλιάρχων τρεῖς οἳ τὸν στρατηγὸν μάλιστα ἐπεπείκεσαν ἐς τὴν μάχην .
Lemmas: Μανίλιος δέ εἰς Νέφερις ὁδεύω ἐπί Ασδρούβας , δυσχερνω ὁ Σκιπίων ὁράω πᾶς ἀπόκρημνος καί φάραγξ καί λόχμη , καί ὁ ὑψηλός προλαμβάνω . ὡς δέ ἀπό στάδιον τρεῖς γίγνομαι ὁ Ἀσδρούβας , καί εἰς τις ῥεῦμα καταβαίνω χρή ἀναβαίνω ἐπί ὁ Ἀσδρούβας , ἔγκειμαι δή τότε , καί συμβουλεύω στρέφω ὡς ἄλλος καιρός καί μηχανή ἄλλος ἐπί ὁ Ἀσδρουβας δέω . ἀντιλέγω δέ κατά ζῆλος αὐτός ὁ ἕτερος χιλίαρχος , καί μαλακία καί οὐ εὐβουλία ἡγέομαι εἰ ὁ πολέμιος ὁράω ἀναχωρέω , ἐν ὅς καί καταφρονέω φεύγω ἐπίκειμαι , δεύτερος οὗτος ἀξιόω στρατόπεδον πρό ὁ ῥεῦμα ἐγείρω , ἵνα εἰ βιάζω , ἔχω ἀναχώρησις , οὐ εἰμί αὐτός νῦν οὐδέ ὅποι καταφεύγω . ὁ δέ καί οὗτος γελάω , καί ὁ ξίφος τις ἀπειλέω ἀπορρίπτω , εἰ μή Μανίλιος ἀλλά Σκιπίων ἄρχω . διαβαίνω οὖν ὁ Μανίλιος , οὐδέ ἄλλος εἰμί ἐμπειροπόλεμος , καί αὐτός περάω ὁ Ἀσδρούβας ἀπαντάω , φόνος τε εἰμί πολύς ἐκ ἑκάτερος . καί ὁ Ἀσδρούβας ἀνατρέχω εἰς ὁ φρούριον , ἔνθα μηδείς πάσχω δύναμαι , ἐφεδρεύω ἀπέρχομαι ἐπιτίθημι . ὁ δέ σύν μετάνοια ὁ γίγνομαι ἀποχωρέω , ἄχρι μέν ἐπί ὁ ῥεῦμα ἐν τάξις · δύσπορος δέ εἰμί ὁ ποταμός , καί διάβασις ὀλίγος τε καί δυσχερής , εἰς ἀταξία διαιρέω ὑπό ἀνάγκη . καί ὁ Ἀσδρούβας καθοράω ἐπίκειμαι λαμπρός τότε μάλα , καί πλῆθος κτείνω οὐδέ ἀμύνω ἀλλά φεύγω . πίπτω δέ καί ὁ χιλίαρχος τρεῖς ὅς ὁ στρατηγός μάλα πείθω εἰς ὁ μάχη .
appianus.libyca 15.104
οὕτω μὲν δὴ καὶ τούσδε ὁ Σκιπίων περιέσωσεν ἐν ἀπογνώσει γενομένους . καὶ αὐτὸν ἡ στρατιὰ μακρόθεν ἰδοῦσα ἐξ ἀέλπτου περισεσωσμένον τε καὶ περισώσαντα τοὺς ἑτέρους , μέγα ἠλάλαξαν ἡδόμενοι . καὶ δαιμόνιον αὐτῷ συλλαμβάνειν ἐδόξαζον , ὃ καὶ τῷ πάππῳ Σκιπίωνι προσημαίνειν ἐδόκει τὰ μέλλοντα . ὁ μὲν δὴ Μανίλιος ἀνεζεύγνυεν ἐς τὸ πρὸς τῇ πόλει στρατόπεδον , πολλὴν τίσιν ὑποσχὼν τοῦ μὴ πεισθῆναι Σκιπίωνι τῆς στρατείας ἀποτρέποντι · ἀχθομένων δὲ πάντων ἐπὶ τῇ τῶν πεσόντων ἀταφίᾳ , καὶ μάλιστα ἐπὶ τοῖς χιλιάρχοις , ὁ Σκιπίων τινὰ λύσας τῶν αἰχμαλώτων ἔπεμψε πρὸς Ἀσδρούβαν , καὶ παρῄνει θάψαι τοὺς χιλιάρχους . ὁ δʼ ἐρευνησάμενος τὰ νεκρά , καὶ ἀπὸ τῆς σφραγῖδος εὑρών ( χρυσοφοροῦσι γὰρ τῶν στρατευομένων οἱ χιλίαρχοι , τῶν ἐλαττόνων σιδηροφορούντων ) , ἔθαψεν αὐτούς , εἴτε τὸ ἔργον ἀνθρώπειον καὶ κοινὸν ἐν τοῖς πολέμοις ἡγούμενος , εἴτε τὴν Σκιπίωνος δόξαν ἤδη δεδιώς τε καὶ θεραπεύων . Ῥωμαίοις δʼ ἀναζευγνύουσι μὲν ἀπὸ τοῦ Ἀσδρούβα ἐπέκειτο Φαμέας , διὰ τὸ πταῖσμα θορυβουμένοις · ἐσιοῦσι δὲ οἱ Καρχηδόνιοι τῆς πόλεως ἐκδραμόντες ὑπήντων , καί τινα καὶ τῶν σκευοφόρων διέφθειραν .
Lemmas: οὕτως μέν δή καί ὅδε ὁ Σκιπίων περισῴζω ἐν ἀπόγνωσις γίγνομαι . καί αὐτός ὁ στρατιά μακρόθεν ὁράω ἐκ ἄελπτος περισῴζω τε καί περισῴζω ὁ ἕτερος , μέγας ἀλαλάζω ἥδομαι . καί δαιμόνιον αὐτός συλλαμβάνω δοξάζω , ὅς καί ὁ πάππος Σκιπίων προσημαίνω δοκέω ὁ μέλλω . ὁ μέν δή Μανίλιος ἀναζεύγνυμι εἰς ὁ πρός ὁ πόλις στρατόπεδον , πολύς τίσις ὑπέχω ὁ μή πείθω Σκιπίων ὁ στρατεία ἀποτρέπω · ἄχθομαι δέ πᾶς ἐπί ὁ ὁ πίπτω ἀταφία , καί μάλα ἐπί ὁ χιλίαρχος , ὁ Σκιπίων τις λύω ὁ αἰχμάλωτος πέμπω πρός Ἀσδρούβας , καί παραινέω θάπτω ὁ χιλίαρχος . ὁ δέ ἐρευνάω ὁ νεκρός , καί ἀπό ὁ σφραγίς εὑρίσκω ( χρυσοφορέω γάρ ὁ στρατεύω ὁ χιλίαρχος , ὁ ἐλαχύς σιδηροφορέω ) , θάπτω αὐτός , εἴτε ὁ ἔργον ἀνθρώπειος καί κοινός ἐν ὁ πόλεμος ἡγέομαι , εἴτε ὁ Σκιπίων δόξα ἤδη δείδω τε καί θεραπεύω . Ῥωμαῖος δέ ἀναζεύγνυμι μέν ἀπό ὁ Ἀσδρούβας ἐπίκειμαι Φαμέας , διά ὁ πταῖσμα θορυβέω · εἰσέρχομαι δέ ὁ Καρχηδόνιος ὁ πόλις ἐκτρέχω ὑπαντάω , καί τις καί ὁ σκευοφόρος διαφθείρω .
appianus.libyca 16.105
εν τούτῳ δὲ καὶ ἡ σύγκλητος ἐς τὸ στρατόπεδον ἔπεμπε τοὺς εἰσομένους καὶ μεταδώσοντας αὐτῇ τὰ ἀκριβέστατα , ἐφʼ ὧν ὅ τε Μανίλιος καὶ τὸ συνέδριον καὶ οἱ λοιποὶ τῶν χιλιάρχων , ἐσβεσμένου τοῦ φθόνου διὰ τὴν εὐπραγίαν , ἐμαρτύρουν τῷ Σκιπίωνι , καὶ ὁ στρατὸς ἅπας καὶ τὰ ἔργα ἐπʼ ἐκείνοις , ὥστʼ ἐπανελθόντες οἱ πρέσβεις διεθρόησαν ἐς ἅπαντας τὴν ἐμπειρίαν καὶ ἐπίτενξιν τοῦ Σκιπίωνος καὶ τῆς στρατιᾶς τὴν ἐς αὐτὸν ὁρμήν . ἡ δὲ βουλὴ τούτοις μὲν ἔχαιρε , πολλῶν δὲ γεγενημένων πταισμάτων ἐς Μασσανάσσην ἔπεμπε , καὶ παρεκάλει συμμαχεῖν αὐτὸν ἐρρωμένως ἐπὶ Καρχηδόνα . ὁ δʼ ὑπὸ μὲν τῶν πρέσβεων οὐ κατελήφθη , κάμνων δὲ γήρᾳ καὶ νόσῳ , καὶ παῖδας ἔχων νόθους μὲν πλείονας , οἷς ἐδεδώρητο πολλά , γνησίους δὲ τρεῖς οὐδὲν ἀλλήλοις τὰ ἔργα ἐοικότας , ἐκάλει τὸν Σκιπίωνα κατὰ φιλίαν αὐτοῦ τε καὶ τοῦ πάππου σύμβουλόν οἱ περὶ τῶν τέκνων καὶ τῆς ἀρχῆς ἐσόμενον . ὁ δὲ ᾔει μὲν αὐτίκα , μικρὸν δὲ πρὶν ἐλθεῖν ὁ Μασσανάσσης ἀποψύχων ἐπέσκηψε τοῖς παισὶ πείθεσθαι τοῦ Σκιπίωνος , ὡς ἂν αὐτοῖς διαιρῇ τὰ ὄντα .
Lemmas: εν οὗτος δέ καί ὁ σύγκλητος εἰς ὁ στρατόπεδον πέμπω ὁ οἶδα καί μεταδίδωμι αὐτός ὁ ἀκριβής , ἐπί ὅς ὁ τε Μανίλιος καί ὁ συνέδριον καί ὁ λοιπός ὁ χιλίαρχος , σβέννυμι ὁ φθόνος διά ὁ εὐπραγία , μαρτυρέω ὁ Σκιπίων , καί ὁ στρατός ἅπας καί ὁ ἔργον ἐπί ἐκεῖνος , ὥστε ἐπανέρχομαι ὁ πρέσβυς διαθροέω εἰς ἅπας ὁ ἐμπειρία καί ἐπίτενξις ὁ Σκιπίων καί ὁ στρατιά ὁ εἰς αὐτός ὁρμή . ὁ δέ βουλή οὗτος μέν χαίρω , πολύς δέ γίγνομαι πταῖσμα εἰς Μασσανάσσης πέμπω , καί παρακαλέω συμμαχέω αὐτός ἐρρωμένος ἐπί Καρχηδών . ὁ δέ ὑπό μέν ὁ πρέσβυς οὐ καταλαμβάνω , κάμνω δέ γῆρας καί νόσος , καί παῖς ἔχω νόθος μέν πολύς , ὅς δωρέω πολύς , γνήσιος δέ τρεῖς οὐδείς ἀλλήλων ὁ ἔργον ἔοικα , καλέω ὁ Σκιπίων κατά φιλία αὐτός τε καί ὁ πάππης σύμβουλος ἕ περί ὁ τέκνον καί ὁ ἀρχή εἰμί . ὁ δέ ἔρχομαι μέν αὐτίκα , μικρός δέ πρίν ἔρχομαι ὁ Μασσανάσσης ἀποψύχω ἐπισκήπτω ὁ παῖς πείθω ὁ Σκιπίων , ὡς ἄν αὐτός διαιρέω ὁ εἰμί .
appianus.libyca 16.106
καὶ ὁ μὲν τοῦτʼ εἰπὼν ἐτελεύτησεν , ἀνὴρ ἐς πάντα ἐπιτυχής , ᾧ τὴν μὲν ἀρχὴν τὴν πατρῴαν θεὸς ἔδωκεν , ἀφαιρεθέντι πρὸς Καρχηδονίων καὶ Σύφακος , ἀναλαβεῖν καὶ προαγαγεῖν ἐπὶ μέγιστον , ἀπὸ Μαυρουσίων τῶν παρʼ ὠκεανῷ μέχρι τῆς Κυρηναίων ἀρχῆς ἐς τὰ μεσόγεια , ἡμερῶσαι δὲ γῆν πολλήν , τὰ πολλὰ τῶν Νομάδων ποηφαγούντων διὰ τὸ ἀγεώργητον , θησαυρούς τε μεγάλους χρημάτων καταλιπεῖν καὶ στρατιὰν πολλὴν γεγυμνασμένην , τῶν δʼ ἐχθρῶν Σύφακα μὲν αἰχμάλωτον ἑλεῖν αὐτοχειρί , Καρχηδόνι δʼ αἴτιον τῆς ἀναστάσεως γενέσθαι , πάμπαν ἀσθενῆ Ῥωμαίοις ὑπολιπόντα . ἔφυ δὲ καὶ τὸ σῶμα μέγας τε καὶ εὔρωστος ἐς γῆρας πολύ , καὶ μάχης ἐπειρᾶτο μέχρι τοῦ θανάτου , ἵππου τε χωρὶς ἀναβολέως ἐπέβαινεν . καὶ μεγίστῳ δὴ τῷδʼ ἐτεκμηρίωσε μάλιστα τὴν εὐρωστίαν αὑτοῦ · πολλῶν γὰρ αὐτῷ παίδων γιγνομένων τε καὶ ἀποθνησκόντων , οὔποτε μὲν ἦσαν αὐτῷ μείους τῶν δέκα , τετραετὲς δὲ παιδίον ἐνενηκοντούτης ὢν ἀπέλιπεν . ὁ μὲν δὴ Μασσανάσσης ὧδε χρόνου τε καὶ σώματος ἔχων ἐτεθνήκει , Σκιπίων δὲ τοῖς μὲν νόθοις αὐτοῦ παισὶ προσέθηκεν ἑτέρας δωρεάς , τοῖς δὲ γνησίοις τοὺς μὲν θησαυροὺς καὶ φόρους καὶ τὸ ὄνομα τῆς βασιλείας κοινὸν ἀπέφηνε , τὰ δʼ ἄλλα διέκρινεν ὡς ἔμελλεν ἁρμόσειν πρὸς ὃ ἐβούλετο ἕκαστος , Μικίψῃ μέν , ὃς πρεσβύτατος ὢν εἰρηνικώτατος ἦν , Κίρτην ἐξαίρετον ἔχειν καὶ τὰ βασίλεια τὰ ἐν αὐτῇ , Γολόσσῃ δέ , στρατιωτικῷ τε ὄντι καὶ δευτέρῳ καθʼ ἡλικίαν , πολέμου τε καὶ εἰρήνης εἶναι κυρίῳ , Μαστανάβᾳ δέ , ὃς νεώτατος ὢν ἤσκει δικαιοσύνην , δικάζειν τοῖς ὑπηκόοις τὰ ἀμφίλογα .
Lemmas: καί ὁ μέν οὗτος λέγω τελευτάω , ἀνήρ εἰς πᾶς ἐπιτυχής , ὅς ὁ μέν ἀρχή ὁ πατρῷος θεός δίδωμι , ἀφαιρέω πρός Καρχηδόνιος καί Σύφαξ , ἀναλαμβάνω καί προάγω ἐπί μέγας , ἀπό Μαυρούσιος ὁ παρά ὠκεανός μέχρι ὁ Κυρηναῖος ἀρχή εἰς ὁ μεσόγαιος , ἡμερόω δέ γῆ πολύς , ὁ πολύς ὁ Νομάς ποηφαγέω διά ὁ ἀγεώργητος , θησαυρός τε μέγας χρῆμα καταλείπω καί στρατιά πολύς γυμνάζω , ὁ δέ ἐχθρός Σύφαξ μέν αἰχμάλωτος αἱρέω αὐτοχειρί , Καρχηδόνιος δέ αἴτιος ὁ ἀνάστασις γίγνομαι , πάμπαν ἀσθενής Ῥωμαῖος ὑπολείπω . φύω δέ καί ὁ σῶμα μέγας τε καί εὔρωστος εἰς γῆρας πολύς , καί μάχη πειράω μέχρι ὁ θάνατος , ἵππος τε χωρίς ἀναβολεύς ἐπιβαίνω . καί μέγας δή ὅδε τεκμηριόω μάλα ὁ εὐρωστία ἑαυτοῦ · πολύς γάρ αὐτός παῖς γίγνομαι τε καί ἀποθνῄσκω , οὔποτε μέν εἰμί αὐτός μείων ὁ δέκα , τετραετής δέ παιδίον ἐνενηκοντούτης εἰμί ἀπολείπω . ὁ μέν δή Μασσανάσσης ὧδε χρόνος τε καί σῶμα ἔχω θνῄσκω , Σκιπίων δέ ὁ μέν νόθος αὐτός παῖς προστίθημι ἕτερος δωρεά , ὁ δέ γνήσιος ὁ μέν θησαυρός καί φόρος καί ὁ ὄνομα ὁ βασιλεία κοινός ἀποφαίνω , ὁ δέ ἄλλος διακρίνω ὡς μέλλω ἁρμόζω πρός ὅς βούλομαι ἕκαστος , Μικίψας μέν , ὅς πρέσβυς εἰμί εἰρηνικός εἰμί , Κίστη ἐξαιρετός ἔχω καί ὁ βασίλεια ὁ ἐν αὐτός , Γολόσσης δέ , στρατιωτικός τε εἰμί καί δεύτερος κατά ἡλικία , πόλεμος τε καί εἰρήνη εἰμί κύριος , Μαστανάβας δέ , ὅς νέος εἰμί ἀσκέω δικαιοσύνη , δικάζω ὁ ὑπήκοον ὁ ἀμφίλογος .
appianus.libyca 16.107
οὕτω μὲν ὁ Σκιπίων τὴν ἀρχὴν καὶ περιουσίαν Μασσανάσσου διεῖλε τοῖς παισί , καὶ Γολόσσην εὐθὺς ἐς συμμαχίαν ἐπήγετο · ὁ δὲ τὰς Φαμέου μάλιστα ἐνέδρας , αἳ πολλὰ Ῥωμαίους ἐλύπουν , ἐρευνώμενος ἀνέστελλεν . ἐν δέ τινι χειμασίᾳ Σκιπίων καὶ Φαμέας ἀντιπαρώδευον ἀλλήλοις , μέσην ἔχοντες ἄβατον χαράδραν , καὶ οὐδὲν ἐς ἀλλήλους δυνάμενοι . δεδιὼς δʼ ὁ Σκιπίων μή τις ἐνέδρα κατὰ τὸ πρόσθεν εἴη , προϊὼν κατεσκέπτετο σὺν τρισὶ φίλοις . καὶ αὐτὸν ὁ Φαμέας ἰδὼν ἀντιπροῄει μεθʼ ἑνὸς φίλου . ἐλπίσας δʼ αὐτὸν ὁ Σκιπίων εἰπεῖν τι θέλειν , ἐξίππευσε μεθʼ ἑνὸς καὶ ὅδε φίλου . καὶ ὡς ἤδη κατακούειν ἐδύναντο ἀλλήλων , πρὸ Καρχηδονίων οἱ προελήλυθεν . τί δὴ τῆς ἰδίας σωτηρίας οὐ προνοεῖς , εἰ μὴ τῆς κοινῆς δύνασαι ; ὁ δέ , τίς ἐστιν , ἔφη , μοι σωτηρία , Καρχηδονίων μὲν οὕτως ἐχόντων , Ῥωμαίων δʼ ὑπʼ ἐμοῦ κακὰ πολλὰ πεπονθότων ; καὶ ὁ Σκιπίων , ἐγγυῶμαί σοί , φησιν , εἰ πιστὸς ἐγὼ καὶ ἀξιόχρεως , καὶ σωτηρίαν καὶ συγγνώμην παρὰ Ῥωμαίων καὶ χάριν ἔσεσθαι . ὁ δʼ ἐπῄνεσε μὲν ὡς ἀξιοπιστότατον ἐκ πάντων , κρινῶ δʼ , ἔφη · κἂν δυνατὸν ἡγῶμαι , φανερὸν ἔσται σοι .
Lemmas: οὕτως μέν ὁ Σκιπίων ὁ ἀρχή καί περιουσία Μασσανάσσης διαιρέω ὁ παῖς , καί Γολόσσης εὐθύς εἰς συμμαχία ἐπάγω · ὁ δέ ὁ Φαμέας μάλα ἐνέδρα , ὅς πολύς Ῥωμαῖος λυπέω , ἐρευνάω ἀναστέλλω . ἐν δέ τις χειμασία Σκιπίων καί Φαμέας ἀντιπαροδεύω ἀλλήλων , μέσος ἔχω ἄβατος χαράδρα , καί οὐδείς εἰς ἀλλήλων δύναμαι . δείδω δέ ὁ Σκιπίων μή τις ἐνέδρα κατά ὁ πρόσθεν εἰμί , προέρχομαι κατασκέπτομαι σύν τρεῖς φίλος . καί αὐτός ὁ Φαμέας ὁράω ἀντιπρόειμι μετά εἷς φίλος . ἐλπίζω δέ αὐτός ὁ Σκιπίων λέγω τις ἐθέλω , ἐξιππεύω μετά εἷς καί ὅδε φίλος . καί ὡς ἤδη κατακούω δύναμαι ἀλλήλων , πρό Καρχηδόνιος ἕ προέρχομαι . τίς δή ὁ ἴδιος σωτηρία οὐ προνοέω , εἰ μή ὁ κοινός δύναμαι ; ὁ δέ , τίς εἰμί , φημί , ἐγώ σωτηρία , Καρχηδόνιος μέν οὕτως ἔχω , Ῥωμαῖος δέ ὑπό ἐγώ κακός πολύς πάσχω ; καί ὁ Σκιπίων , ἐγγυάω σύ , φημί , εἰ πιστός ἐγώ καί ἀξιόχρεως , καί σωτηρία καί συγγνώμη παρά Ῥωμαῖος καί χάρις εἰμί . ὁ δέ ἐπαινέω μέν ὡς ἀξιόπιστος ἐκ πᾶς , κρίνω δέ , φημί · ἐάν δυνατός ἡγέομαι , φανερός εἰμί σύ .
appianus.libyca 16.109
ἐπανιόντι δὲ τῷ Σκιπίωνι μετὰ τοῦ Φαμέου ὁ στρατὸς ἀπήντα , καὶ τὸν Σκιπίωνα ηὐφήμουν ὡς ἐπὶ θριάμβῳ . Μανίλιος δʼ ὑπερηδόμενός τε , καὶ οὐκέτι τὴν ἐπάνοδον αἰσχρὰν ἐπὶ τῷδε ἡγούμενος , οὐδʼ Ἀσδρούβαν ἕψεσθαι προσδοκῶν καταπεπληγμένον , ἀνεζεύγνυεν αὐτίκα διʼ ἔνδειαν , ἑπτακαιδεκάτην ἡμέραν ἀντὶ πεντεκαίδεκα ἔχων . τρισὶ δʼ ἄλλαις ἐχρῆν κακοπαθοῦντα ἐπανελθεῖν . ὁ οὖν Σκιπίων τόν τε Φαμέαν καὶ Γολόσσην καὶ τοὺς ὑφʼ ἑκατέρῳ λαβὼν ἱππέας , προσλαβὼν δέ τινας καὶ τῶν Ἰταλικῶν , ἐς πεδίον ἠπείχθη τὸ καλούμενον μέγα βάραθρον , καὶ πολλὴν ἐξ αὐτοῦ λείαν τε καὶ ἀγορὰν ἧκε φέρων τῷ στρατῷ περὶ νύκτα . Μανίλιος δὲ πυθόμενός οἱ διάδοχον ἐπιέναι Καλπούρνιον Πίσωνα , προέπεμπεν ἐς Ῥώμην Σκιπίωνα μετὰ Φαμέου · καὶ ὁ στρατὸς ἐπὶ τὴν ναῦν καταθέοντες ηὐφήμουν τὸν Σκιπίωνα , καὶ ηὔχοντο ὕπατον ἐς Λιβύην ἐπανελθεῖν ὡς μόνον αἱρήσοντα Καρχηδόνα . θεόληπτος γάρ τις αὐτοῖς ἥδε ἡ δόξα ἐνέπιπτε , Σκιπίωνα μόνον αἱρήσειν Καρχηδόνα · καὶ πολλοὶ ταῦτα τοῖς οἰκείοις ἐς Ῥώμην ἐπέστελλον . ἡ δὲ βουλὴ Σκιπίωνα μὲν ἐπῄνει , Φαμέαν δʼ ἐτίμησαν ἁλουργίδι καὶ ἐπιπορπήματι χρυσῷ καὶ ἵππῳ χρυσοφαλάρῳ καὶ πανοπλίᾳ καὶ ἀργυρίου δραχμαῖς μυρίαις , ἔδωκαν δὲ καὶ μνῶν ἑκατὸν ἀργύρωμα καὶ σκηνὴν καὶ κατασκευὴν ἐντελῆ . καὶ ἐπήλπισαν περὶ πλειόνων , εἰ τὰ λοιπὰ τοῦ πολέμου συνεκπονήσειεν αὑτοῖς . ὁ δʼ ὑποσχόμενος ἐς Λιβύην διέπλευσεν ἐς τὸ Ῥωμαιων στρατόπεδον .
Lemmas: ἐπάνειμι δέ ὁ Σκιπίων μετά ὁ Φαμέας ὁ στρατός ἀπαντάω , καί ὁ Σκιπίων εὐφημέω ὡς ἐπί θρίαμβος . Μανίλιος δέ ὑπερήδομαι τε , καί οὐκέτι ὁ ἐπάνοδος αἰσχρός ἐπί ὅδε ἡγέομαι , οὐδέ Ἀσδρούβας ἕπομαι προσδοκάω καταπλήσσω , ἀναζεύγνυμι αὐτίκα διά ἔνδεια , ἑπτακαιδέκατος ἡμέρα ἀντί πεντεκαίδεκα ἔχω . τρεῖς δέ ἄλλος χρή κακοπαθέω ἐπανέρχομαι . ὁ οὖν Σκιπίων ὁ τε Φαμέας καί Γολόσσης καί ὁ ὑπό ἑκάτερος λαμβάνω ἱππεύς , προσλαμβάνω δέ τις καί ὁ Ἰταλικός , εἰς πεδίον ἐπείγω ὁ καλέω μέγας βάραθρον , καί πολύς ἐκ αὐτός λεία τε καί ἀγορά ἵημι φέρω ὁ στρατός περί νύξ . Μανίλιος δέ πυνθάνομαι ἕ διάδοχος ἐπέρχομαι Καλπούρνιος Πίσων , προπέμπω εἰς Ῥώμη Σκιπίων μετά Φαμέας · καί ὁ στρατός ἐπί ὁ ναῦς καταθέω εὐφημέω ὁ Σκιπίων , καί εὔχομαι ὕπατος εἰς Λιβύη ἐπανέρχομαι ὡς μόνος αἱρέω Καρχηδών . θεόληπτος γάρ τις αὐτός ὅδε ὁ δόξα ἐμπίπτω , Σκιπίων μόνος αἱρέω Καρχηδών · καί πολύς οὗτος ὁ οἰκεῖος εἰς Ῥώμη ἐπιστέλλω . ὁ δέ βουλή Σκιπίων μέν ἐπαινέω , Φαμέας δέ τιμάω ἁλουργίς καί ἐπιπόρπημα χρύσεος καί ἵππος χρυσοφάλαρος καί πανοπλία καί ἀργύριον δραχμή μυρίος , δίδωμι δέ καί μνᾶ ἑκατόν ἀργύρωμα καί σκηνή καί κατασκευή ἐντελής . καί ἐπελπίζω περί πολύς , εἰ ὁ λοιπός ὁ πόλεμος συνεκπονέω ἑαυτοῦ . ὁ δέ ὑπισχνέομαι εἰς Λιβύη διαπλέω εἰς ὁ Ῥωμαιος στρατόπεδον .
appianus.libyca 16.110
ἧκε δὲ Καλπούρνιος Πίσων ὁ ὕπατος ἅμα ἦρι , καὶ σὺν αὐτῷ Λεύκιος Μαγκῖνος ἐπὶ τὴν ναυαρχίαν · οἳ Καρχηδονίοις μὲν οὐκ ἐπεχείρουν , οὐδὲ Ἀσδρούβᾳ , τὰς δὲ πόλεις ἐπιόντες Ἀσπίδος μὲν ἀπετύγχανον , ἐκ γῆς καὶ θαλάσσης ἀποπειράσαντες , ἑτέραν δʼ ἐγγὺς εἷλεν ὁ Πίσων , καὶ διήρπαζεν αἰτιωμένην ἐπὶ συνθήκαις αὐτῷ προσελθεῖν . ἀπὸ δὲ ταύτης ἐς Ἰππάγρετα μετῆλθεν , ἣ μεγάλη τε ἦν καὶ τείχεσι καὶ ἀκροπόλει καὶ λιμέσι καὶ νεωρίοις ὑπʼ Ἀγαθοκλέους τοῦ Σικελιωτῶν τυράννου κατεσκεύαστο καλῶς , μέση δʼ οὖσα Καρχηδόνος καὶ Ἰτύκης τὴν ἀγορὰν ἐλῄστευε τὴν Ῥωμαίοις διαπλέουσαν · ὅθεν καὶ πάνυ ἐπλούτουν . καὶ ὁ Καλπούρνιος ἀμύνασθαί τε αὐτοὺς ἐπενόει , καὶ τό γε κέρδος ἀφελέσθαι . ἀλλʼ ὁ μὲν τὸ θέρος ὅλον ἐφεδρεύων οὐκ ἤνυε , δὶς δʼ ἐκδραμόντες οἱ Ἱππαγρέτιοι , Καρχηδονίων αὐτοῖς συμμαχούντων , τὰς μηχανὰς αὐτοῦ κατέπρησαν . καὶ ὁ μὲν ἄπρακτος ἐς Ἰτύκην ἐπανελθὼν ἐχείμαζεν .
Lemmas: ἵημι δέ Καλπούρνιος Πίσων ὁ ὕπατος ἅμα ἔαρ , καί σύν αὐτός Λεύκιος Μαγκῖνος ἐπί ὁ ναυαρχία · ὁ Καρχηδόνιος μέν οὐ ἐπιχειρέω , οὐδέ Ἀσδρούβας , ὁ δέ πόλις ἐπέρχομαι Ἀσπίς μέν ἀποτυγχάνω , ἐκ γῆ καί θάλασσα ἀποπειράομαι , ἕτερος δέ ἐγγύς αἱρέω ὁ Πίσων , καί διαρπάζω αἰτιάομαι ἐπί συνθήκη αὐτός προσέρχομαι . ἀπό δέ οὗτος εἰς Ἰππάγρετα μετέρχομαι , ὅς μέγας τε εἰμί καί τεῖχος καί ἀκρόπολις καί λιμήν καί νεώριον ὑπό Ἀγαθοκλῆς ὁ Σικελιώτης τύραννος κατασκευάζω καλός , μέσος δέ εἰμί Καρχηδών καί Ἰτύκη ὁ ἀγορά λῃστεύω ὁ Ῥωμαῖος διαπλέω · ὅθεν καί πάνυ πλουτέω . καί ὁ Καλπούρνιος ἀμύνω τε αὐτός ἐπινοέω , καί ὁ γε κέρδος ἀφαιρέω . ἀλλά ὁ μέν ὁ θέρος ὅλος ἐφεδρεύω οὐ ἀνύω , δίς δέ ἐκτρέχω ὁ Ἱππαγρέτιος , Καρχηδόνιος αὐτός συμμαχέω , ὁ μηχανή αὐτοῦ καταπίμπρημι . καί ὁ μέν ἄπρακτος εἰς Ἰτύκη ἐπανέρχομαι χειμάζω .
appianus.libyca 16.111
οἱ Καρχηδόνιοι δέ , ἐπειδή σφισι καὶ τὸ Ἀσδρούβα στρατόπεδον ἀπαθὲς ἦν , καὶ αὐτοὶ κρείττους ἐν τῇ μάχῃ ἐγεγένητο Πίσωνος ἀμφὶ τὰ Ἱππάγρετα , Βιθύας τε αὐτοῖς ὁ Νομὰς μετὰ ὀκτακοσίων ἱππέων ἀπὸ Γολόσσου προσεκεχωρήκει , καὶ Μικίψην καὶ Μαστανάβαν τοὺς Μασσανάσσου παῖδας ἑώρων ὑπισχνουμένους μὲν ἀεὶ Ῥωμαίοις ὅπλα καὶ χρήματα , βραδύνοντας δὲ καὶ περιορωμένους ἄρα τὸ μέλλον , ἐπῄρθησαν τοῖς φρονήμασι καὶ Λιβύην ἀδεῶς ἐπῄεσαν , κρατυνόμενοί τε τὴν χώραν καὶ πολλὰ ὑβριστικὰ ἐν ταῖς πόλεσι κατὰ Ῥωμαίων ἐκκλησιάζοντες . ἔς τε τὴν ἀνανδρίαν αὐτῶν προύφερον τὰ ἐς Νέφεριν αὐτοῖς δὶς γενόμενα , καὶ ὅσα ἔναγχος ἐς Ἱππάγρετα , καὶ τὸ αὐτῆς Καρχηδόνος ἀνόπλου τε οὔσης καὶ ἀφράκτου μὴ δεδυνῆσθαι κατασχεῖν . ἔπεμπον δὲ καὶ ἐς Μικίψην καὶ Μαστανάβαν καὶ ἐς τοὺς αὐτονόμους Μαυρουσίων , παρακαλοῦντες ὁμοῦ , καὶ διδάσκοντες ὅτι καὶ σφίσι μεθʼ αὑτοὺς ἐπιχειρήσουσι Ῥωμαῖοι . ἔστελλον δὲ καὶ ἐς Μακεδονίαν ἄλλους πρὸς τὸν νομιζόμενον υἱὸν εἶναι Περσέως , πολεμοῦντα Ῥωμαίοις , καὶ ἀνέπειθον ἔχεσθαι τοῦ πολέμου καρτερῶς ὡς οὐκ ἐλλειψόντων αὐτῷ χρημάτων καὶ νεῶν ἀπὸ Καρχηδόνος . ὅλως τε μικρὸν οὐδὲν ἔτι ἐφρόνουν ὁπλισάμενοι , ἀλλὰ θυμῷ καὶ τόλμῃ καὶ παρασκευῇ κατὰ μικρὸν ηὔξοντο . ἐπῇρτο δʼ ἐν μέρει καὶ Ἀσδρούβας ὁ κατὰ τὴν χώραν στρατηγὸς τῷ δὶς κρατῆσαι Μανιλίου · τήν τε τῆς πόλεως στρατηγίαν προσλαβεῖν ἐπειγόμενος , Ἀσδρούβαν τὸν ἄρχοντα αὐτῆς , ἀδελφιδοῦν ὄντα Γολόσσου , διέβαλλε τῇ βουλῇ τὰ Καρχηδονίων Γολόσσῃ προδιδόναι . καὶ τοῦ λόγου προτεθέντος ἐς μέσον , ὁ μὲν ἠπορεῖτο ὡς ἐπʼ ἀδοκήτῳ , οἱ δὲ τύπτοντες αὐτὸν τοῖς ὑποβάθροις κατέβαλον .
Lemmas: ὁ Καρχηδόνιος δέ , ἐπειδή σφεῖς καί ὁ Ἀσδρούβας στρατόπεδον ἀπαθής εἰμί , καί αὐτός κρατύς ἐν ὁ μάχη γίγνομαι Πίσων ἀμφί ὁ Ἱππάγρετα , Βιθύας τε αὐτός ὁ Νομάς μετά ὀκτακόσιοι ἱππεύς ἀπό Γολόσσης προσχωρέω , καί Μικίψας καί Μασταναβᾶς ὁ Μασσανάσσης παῖς ὁράω ὑπισχνέομαι μέν ἀεί Ῥωμαῖος ὅπλον καί χρῆμα , βραδύνω δέ καί περιοράω ἄρα ὁ μέλλω , ἐπᾴρω ὁ φρόνημα καί Λιβύη ἀδεής ἐπέρχομαι , κρατύνω τε ὁ χώρα καί πολύς ὑβριστικός ἐν ὁ πόλις κατά Ῥωμαῖος ἐκκλησιάζω . εἰς τε ὁ ἀνανδρία αὐτός προφέρω ὁ εἰς Νέφερις αὐτός δίς γίγνομαι , καί ὅσος ἔναγχος εἰς Ἱππάγρετα , καί ὁ αὐτός Καρχηδών ἄνοπλος τε εἰμί καί ἄφρακτος μή δύναμαι κατέχω . πέμπω δέ καί εἰς Μικίψας καί Μασταναβᾶς καί εἰς ὁ αὐτόνομος Μαυρούσιος , παρακαλέω ὁμοῦ , καί διδάσκω ὅτι καί σφεῖς μετά ἑαυτοῦ ἐπιχειρέω Ῥωμαῖος . στέλλω δέ καί εἰς Μακεδονία ἄλλος πρός ὁ νομίζω υἱός εἰμί Περσεύς , πολεμέω Ῥωμαῖος , καί ἀναπείθω ἔχω ὁ πόλεμος καρτερός ὡς οὐ ἐλλείπω αὐτός χρῆμα καί ναῦς ἀπό Καρχηδών . ὅλος τε μικρός οὐδείς ἔτι φρονέω ὁπλίζω , ἀλλά θυμός καί τόλμα καί παρασκευή κατά μικρός αὐξάνω . ἐπαίρω δέ ἐν μέρος καί Ἀσδρούβας ὁ κατά ὁ χώρα στρατηγός ὁ δίς κρατέω Μανίλιος · ὁ τε ὁ πόλις στρατηγία προσλαμβάνω ἐπείγω , Ἀσδρούβας ὁ ἄρχω αὐτός , ἀδελφιδέος εἰμί Γολόσσης , διαβάλλω ὁ βουλή ὁ Καρχηδόνιος Γολόσσης προδίδωμι . καί ὁ λόγος προτίθημι εἰς μέσος , ὁ μέν ἀπορέω ὡς ἐπί ἀδόκητος , ὁ δέ τύπτω αὐτός ὁ ὑπόβαθρον καταβάλλω .
appianus.libyca 17.113
ὁ μὲν δὴ τάδε διοικησάμενος ἐς Σικελίαν καὶ ἀπὸ Σικελίας ἐς Ἰτύκην ἔπλει · Καλπούρνιος δὲ Πίσων ἐπολιόρκει τὰ μεσόγεια , καὶ Μαγκῖνος ἐφορμῶν Καρχηδόνι , μέρος τι τοῦ τείχους ἀμελούμενον ἰδών , οὗ κρημνοὶ προύκειντο συνεχεῖς καὶ δύσβατοι , καὶ παρʼ αὐτὸ ἦν καὶ ἀμελούμενον , ἤλπισε λαθὼν κλίμακας ἐποίσειν ἐπὶ τὸ τεῖχος . καὶ προσέθηκε μέν , καί τινες τῶν στρατιωτῶν ἀνῆλθον εὐτόλμως · οἱ Καρχηδόνιοι δʼ ὀλίγων ἔτι ὄντων καταφρονήσαντες , ἀνέῳξαν πύλην ἐς τοὺς κρημνοὺς ἐκφέρουσαν , καὶ ἐπὶ τοὺς Ῥωμαίους ἐξέδραμον . καὶ αὐτοὺς οἱ Ῥωμαῖοι τρεψάμενοί τε καὶ διώκοντες ἐς τὴν πόλιν διὰ τῆς πύλης συνεσέδραμον . βοῆς δʼ ὡς ἐπὶ νίκῃ γενομένης , ὅ τε Μαγκῖνος ἐκφερόμενος ὑπὸ τῆς ἡδονῆς , καὶ τὰ ἄλλα ταχὺς ὢν καὶ κουφόνους , καὶ ὁ ἄλλος ὅμιλος ἅμα τῷ Μαγκίνῳ , τὰς ναῦς ἀφέντες ἐς τὸ τεῖχος ἐβοηδρόμουν ἄνοπλοί τε καὶ γυμνοί . ἤδη δὲ τοῦ θεοῦ περὶ δείλην ἑσπέραν ὄντος , ἐχυρόν τι πρὸς τῷ τείχει καταλαβόντες ἡσύχαζον , τροφῶν δʼ ἀπορῶν ὁ Μαγκῖνος ἐκάλει Πίσωνα καὶ τοὺς Ἰτυκαίων ἄρχοντας , ἐπικουρεῖν αὑτῷ κινδυνεύοντι καὶ τροφὰς φέρειν κατὰ σπουδήν . καὶ ὁ μὲν ἔμελλεν ἅμʼ ἕῳ πρὸς τῶν Καρχηδονίων ἐξωθούμενος ἐς τοὺς κρημνοὺς συντριβήσεσθαι .
Lemmas: ὁ μέν δή ὅδε διοικέω εἰς Σικελία καί ἀπό Σικελία εἰς Ἰτύκη πλέω · Καλπούρνιος δέ Πίσων πολιορκέω ὁ μεσόγαιος , καί Μαγκῖνος ἐφορμάω Καρχηδόνιος , μέρος τις ὁ τεῖχος ἀμελέω ὁράω , οὗ κρημνός πρόκειμαι συνεχής καί δύσβατος , καί παρά αὐτός εἰμί καί ἀμελέω , ἐλπίζω λανθάνω κλῖμαξ ἐπιφέρω ἐπί ὁ τεῖχος . καί προστίθημι μέν , καί τις ὁ στρατιώτης ἀνέρχομαι εὔτολμος · ὁ Καρχηδόνιος δέ ὀλίγος ἔτι εἰμί καταφρονέω , ἀνοίγνυμι πύλη εἰς ὁ κρημνός ἐκφέρω , καί ἐπί ὁ Ῥωμαῖος ἐκτρέχω . καί αὐτός ὁ Ῥωμαῖος τρέπω τε καί διώκω εἰς ὁ πόλις διά ὁ πύλη συνειστρέχω . βοή δέ ὡς ἐπί νίκη γίγνομαι , ὁ τε Μαγκῖνος ἐκφέρω ὑπό ὁ ἡδονή , καί ὁ ἄλλος ταχύς εἰμί καί κουφόνους , καί ὁ ἄλλος ὅμιλος ἅμα ὁ Μαγκῖνος , ὁ ναῦς ἀφίημι εἰς ὁ τεῖχος βοηδρομέω ἄνοπλος τε καί γυμνός . ἤδη δέ ὁ θεός περί δείλη ἑσπέρα εἰμί , ἐχυρός τις πρός ὁ τεῖχος καταλαμβάνω ἡσυχάζω , τροφή δέ ἀπορέω ὁ Μαγκῖνος καλέω Πίσων καί ὁ Ἰτυκαῖος ἄρχων , ἐπικουρέω ἑαυτοῦ κινδυνεύω καί τροφή φέρω κατά σπουδή . καί ὁ μέν μέλλω ἅμα ἠώς πρός ὁ Καρχηδόνιος ἐξωθέω εἰς ὁ κρημνός συντρίβω .
appianus.libyca 17.114
Σκιπίων δ?̓ἑσπέρας ἐς Ἰτύκην κατήγετο , καὶ περὶ μέσας νύκτας ἐντυχὼν οἷς ὁ Μαγκῖνος ἔγραφε , τόν τε σαλπικτὴν ἐκέλευεν εὐθὺς ἐπὶ πόλεμον ἠχεῖν , καὶ τοὺς κήρυκας συγκαλεῖν ἐπὶ θάλασσαν ὅσοι συνεληλύθεσαν ἐξ Ἰταλίας αὐτῷ , καὶ τοὺς ἡβῶντας Ἰτυκαίων · ὅσοι δʼ ὑπερήλικες , ἀγορὰν ἐς τὰς τριήρεις καταφέρειν . αἰχμάλωτά τε Καρχηδονίων τινὰ λύσας , ἀφῆκεν ἐξαγγέλλειν αὐτοῖς ἐπιπλεῖν Σκιπίωνα . ἔς τε τὸν Πίσωνα ἱππέας ἄλλους ἐπʼ ἄλλοις ἔπεμπε , καλῶν αὐτὸν κατὰ τάχος . καὶ αὐτὸς ἐσχάτης φυλακῆς ἀνήγετο , κελεύσας , ὅταν πλησιάζωσιν , ὀρθοὺς ἐπὶ τῶν καταστρωμάτων ἑστάναι τοῦ πλέονα τὴν ὄψιν ἐμποιεῖν τοῖς πολεμίοις . ὁ μὲν δὴ τάδʼ ἔπρασσεν , ὁ δὲ Μαγκῖνος , ἅμʼ ἕῳ τῶν Καρχηδονίων αὐτῷ πανταχόθεν ἐπιπιπτόντων , πεντακοσίους μέν , οὓς μόνους εἶχεν ἐνόπλους , περιέστησε τοῖς γυμνοῖς τρισχιλίοις οὖσι , τιτρωσκόμενος δὲ διʼ ἐκείνων καὶ συνωθούμενος ἐπὶ τὸ τεῖχος ἤδη κατεκρημνίζετο , καὶ αἱ νῆες ὤφθησαν αἱ τοῦ Σκιπίωνος , ῥοθίῳ τε φοβερῷ καταπλέουσαι καὶ μεσταὶ πανταχόθεν ὁπλιτῶν ἐφεστώτων , Καρχηδονίοις μὲν ᾐσθημένοις διὰ τῶν αἰχμαλώτων οὐκ ἀνέλπιστοι , Ῥωμαίοις δʼ ἀγνοοῦσιν ἀδόκητον σωτηρίαν φέρουσαι · μικρὸν γὰρ ὑποχωρησάντων τῶν Καρχηδονίων , ὁ Σκιπίων τοὺς κινδυνεύοντας ἐς αὐτὰς ἀνέλαβεν . καὶ Μαγκῖνον μὲν ἐς Ῥώμην αὐτίκα ἔπεμψε ( καὶ γὰρ ἧκεν αὐτῷ Σερρανὸς ἐπὶ τὴν ναυαρχίαν διάδοχος ) , αὐτὸς δʼ οὐ μακρὰν τῆς Καρχηδόνος ἐστρατοπέδευεν . οἱ δὲ Καρχηδόνιοι τῶν τειχῶν ἐς πέντε σταδίους προελθόντες ἀντήγειραν αὐτῷ χάρακα , καὶ αὐτοῖς ἐς τόνδε τὸν χάρακα ἀφίκοντο Ἀσδρούβας τε ὁ τῆς χώρας στρατηγὸς καὶ Βιθύας ὁ ἵππαρχος ἑξακισχιλίους πεζοὺς ἄγοντες καὶ ἱππέας ἐς χιλίους , χρόνῳ καὶ μελέτῃ γεγυμνασμένους .
Lemmas: Σκιπίων δ?̓ἑσπέρας εἰς Ἰτύκη κατάγω , καί περί μέσος νύξ ἐντυγχάνω ὅς ὁ Μαγκῖνος γράφω , ὁ τε σαλπιγκτής κελεύω εὐθύς ἐπί πόλεμος ἠχέω , καί ὁ κῆρυξ συγκαλέω ἐπί θάλασσα ὅσος συνέρχομαι ἐκ Ἰταλία αὐτός , καί ὁ ἡβάω Ἰτυκαῖος · ὅσος δέ ὑπερῆλιξ , ἀγορά εἰς ὁ τριήρης καταφέρω . αἰχμάλωτος τε Καρχηδόνιος τις λύω , ἀφίημι ἐξαγγέλλω αὐτός ἐπιπλέω Σκιπίων . εἰς τε ὁ Πίσων ἱππεύς ἄλλος ἐπί ἄλλος πέμπω , καλέω αὐτός κατά τάχος . καί αὐτός ἔσχατος φυλακή ἀνάγω , κελεύω , ὅταν πλησιάζω , ὀρθός ἐπί ὁ κατάστρωμα ἵστημι ὁ πολύς ὁ ὄψις ἐμποιέω ὁ πολέμιος . ὁ μέν δή ὅδε πράσσω , ὁ δέ Μαγκῖνος , ἅμα ἠώς ὁ Καρχηδόνιος αὐτός πανταχόθεν ἐπιπίπτω , πεντακόσιοι μέν , ὅς μόνος ἔχω ἔνοπλος , περιίστημι ὁ γυμνός τρισχίλιοι εἰμί , τιτρώσκω δέ διά ἐκεῖνος καί συνωθέω ἐπί ὁ τεῖχος ἤδη κατακρημνίζω , καί ὁ ναῦς ὁράω ὁ ὁ Σκιπίων , ῥόθιος τε φοβερός καταπλέω καί μεστός πανταχόθεν ὁπλίτης ἐφίστημι , Καρχηδόνιος μέν εἰσθέω διά ὁ αἰχμάλωτος οὐ ἀνέλπιστος , Ῥωμαῖος δέ ἀγνοέω ἀδόκητος σωτηρία φέρω · μικρός γάρ ὑποχωρέω ὁ Καρχηδόνιος , ὁ Σκιπίων ὁ κινδυνεύω εἰς αὐτός ἀναλαμβάνω . καί Μαγκῖνος μέν εἰς Ῥώμη αὐτίκα πέμπω ( καί γάρ ἥκω αὐτός Σερρανός ἐπί ὁ ναυαρχία διάδοχος ) , αὐτός δέ οὐ μακρός ὁ Καρχηδών ἐνστρατοπεδεύω . ὁ δέ Καρχηδόνιος ὁ τεῖχος εἰς πέντε στάδιον προέρχομαι ἀνταγείρω αὐτός χάραξ , καί αὐτός εἰς ὅδε ὁ χάραξ ἀφικνέομαι Ἀσδρούβας τε ὁ ὁ χώρα στρατηγός καί Βιθύας ὁ ἵππαρχος ἑξακισχίλιοι πεζός ἄγω καί ἱππεύς εἰς χίλιοι , χρόνος καί μελέτη γυμνάζω .
appianus.libyca 17.115
ὁ δὲ Σκιπίων οὐδὲν εὔκοσμον ἐν τοῖς στρατιώταις ὁρῶν οὐδὲ τεταγμένον , ἀλλʼ ἐς ἀργίαν καὶ πλεονεξίαν καὶ ἁρπαγὰς ὑπὸ τοῦ Πίσωνος ἐπιτετραμμένους , ἄλλο τε πλῆθος αὐτοῖς συνόντας ἀγοραῖον , οἳ τῆς λείας χάριν ἑπόμενοι τοῖς θρασυτέροις συνεξέτρεχον ἐπὶ τὰς ἁρπαγὰς ἄνευ παραγγέλματος ἰοῦσι , τοῦ νόμου λιποστράτιον ἐν τοῖς πολέμοις ἡγουμένου τὸν ἀποχωρούντα πορρωτέρω σάλπιγγος ἀκοῆς , ὅσα τε πταίσειαν οὗτοι , πάντα ἐς τὸν στρατηγὸν ἀναφερόμενα , καὶ ὅσα διαρπάσειαν , ἑτέρας ἔριδος αὐτοῖς καὶ κακῶν γιγνόμενα ἀρχάς · πολλοὶ γὰρ καὶ συσκήνων κατεφρόνουν διὰ τὰ κέρδη , καὶ ἐς ἀνόμους πληγὰς καὶ τραύματα καὶ ἀνδροφονίας ἐχώρουν . ὧν αἰσθόμενος ὁ Σκιπίων , καὶ ἐλπίζων οὔποτε κρατήσειν τῶν πολεμίων εἰ μὴ τῶν ἰδίων κρατήσειε , συνήγαγεν ἐς ἐκκλησίαν αὐτούς , καὶ ἐπὶ βῆμα ὑψηλὸν ἀναβὰς ἐπέπληξεν ὧδε .
Lemmas: ὁ δέ Σκιπίων οὐδείς εὔκοσμος ἐν ὁ στρατιώτης ὁράω οὐδέ τάσσω , ἀλλά εἰς ἀργία καί πλεονεξία καί ἁρπαγή ὑπό ὁ Πίσων ἐπιτρέπω , ἄλλος τε πλῆθος αὐτός σύνειμι ἀγοραῖος , ὅς ὁ λεία χάριν ἕπομαι ὁ θρασύς συνεκτρέχω ἐπί ὁ ἁρπαγή ἄνευ παράγγελμα ἔρχομαι , ὁ νόμος λιποστράτιον ἐν ὁ πόλεμος ἡγέομαι ὁ ἀποχωρούω πρόσω σάλπιγξ ἀκοή , ὅσος τε πταίω οὗτος , πᾶς εἰς ὁ στρατηγός ἀναφέρω , καί ὅσος διαρπάζω , ἕτερος ἔρις αὐτός καί κακός γίγνομαι ἀρχή · πολύς γάρ καί σύσκηνος καταφρονέω διά ὁ κέρδος , καί εἰς ἄνομος πληγή καί τραῦμα καί ἀνδροφονία χωρέω . ὅς αἰσθάνομαι ὁ Σκιπίων , καί ἐλπίζω οὔποτε κρατέω ὁ πολέμιος εἰ μή ὁ ἴδιος κρατέω , συνάγω εἰς ἐκκλησία αὐτός , καί ἐπί βῆμα ὑψηλός ἀναβαίνω ἐπιπλήσσω ὧδε .