appianus.libyca 14.98
Κηνσωρῖνος δὲ χώσας τι τῆς λίμνης παρὰ τὴν ταινίαν , ἵνα εὐρύτερον εἴη , δύο μηχανὰς κριοφόρους ἐπῆγε μεγάλας , τὴν μὲν ὠθουμένην ἑξακισχιλίοις πεζοῖς , ἡγουμένων τῶν χιλιάρχων , τὴν δὲ ὑπὸ τῶν ἐρετῶν , ἡγουμένων καὶ τοῖσδε ναυάρχων . φιλονεικίας δʼ , ὡς ἐν ἴσῳ καὶ ὁμοιῳ ἔργῳ , τοῖς τε ὑπηρέταις καὶ τοῖς ἄρχουσιν αὐτῶν γενομένης , συνέπεσέ τι τοῦ τείχους , καὶ τὰ ἐντὸς ἤδη κατεφαίνετο . Καρχηδόνιοι δὲ καὶ ὣς αὐτοὺς ἀπωσάμενοι , τὰ πεσόντα νυκτὸς ᾠκοδόμουν . οὐκ ἀρκούσης δʼ ἐς τὸ ἔργον αὐτοῖς τῆς νυκτός , δεδιότες περὶ τῷ ἤδη γεγονότι , μὴ καὶ τοῦτο μεθʼ ἡμέραν αἱ Ῥωμαίων μηχαναὶ νεότευκτον καὶ ὑγρὸν ἔτι καταβάλοιεν , ἐξέδραμον ἐπὶ τὰ μηχανήματα τῶν πολεμίων , οἱ μὲν σὺν ὅπλοις , οἱ δὲ γυμνοὶ λαμπάδας ἡμμένας ἔχοντες , καὶ ἐνέπρησαν μὲν οὐχ ὅλα ( οὐ γὰρ ἔφθασαν Ῥωμαίων ἐπιδραμόντων ) , ἀχρεῖα δʼ ὅλα ποιήσαντες ἀνεχώρουν . ἅμα δʼ ἡμέρᾳ Ῥωμαίοις ἐπέπεσεν ὁρμὴ διὰ τοῦ πεσόντος οὔπω τελέως ἐγηγερμένου βιάσασθαι καὶ ἐσδραμεῖν · καὶ γάρ τι πεδίον ἐντὸς ἐφαίνετο εὐφυὲς ἐς μάχην , ἐν ᾧ τοὺς ἐνόπλους ἔστησαν οἱ Καρχηδόνιοι κατὰ μετώπου , τοὺς δʼ ἀνόπλους αὐτοῖς ἐπέταξαν σὺν λίθοις ὀπίσω καὶ ξύλοις , ἑτέρους τε πολλοὺς διαθέντες ἐπὶ τῶν περικειμένων οἰκιῶν ἀνέμενον τοὺς ἐπερχομένους ἐσδραμεῖν . οἱ δʼ ἔτι μᾶλλον ἠρεθίζοντο ὡς ὑπὸ γυμνῶν ἀνδρῶν καταφρονούμενοι , καὶ θρασέως ἐπεπήδων . Σκιπίων δέ , ὃς μετʼ ὀλίγον εἷλε Καρχηδόνα καὶ παρὰ τοῦτο Ἀφρικανὸς ἐπεκλήθη , χιλιαρχῶν τότε ὤκνει , καὶ τοὺς ἑαυτοῦ λόχους ἐς πολλὰ διελών , καὶ στήσας ἐκ διαστήματος ἐπὶ τοῦ τειχίου , κατιέναι μὲν ἐς τὴν πόλιν οὐκ εἴα , τοὺς δὲ ἐσελθόντας ἐξωθουμένους ὑπὸ τῶν Καρχηδονίων πάντοθεν αὐτοῖς ἐπιπεσόντων ὑπεδέχετο καὶ περιέσωζεν . καὶ τοῦτο πρῶτον αὐτὸν ἐπὶ δόξης ἐποίησεν , εὐβουλότερον τοῦ στρατηγοῦ φανέντα .
Lemmas: Κηνσωρῖνος δέ χόω τις ὁ λίμνη παρά ὁ ταινία , ἵνα εὐρύς εἰμί , δύο μηχανή κριοφόρος ἐπάγω μέγας , ὁ μέν ὠθέω ἑξακισχίλιοι πεζός , ἡγέομαι ὁ χιλίαρχος , ὁ δέ ὑπό ὁ ἐρέτης , ἡγέομαι καί ὅδε ναύαρχος . φιλονικία δέ , ὡς ἐν ἴσος καί ὁμοιος ἔργον , ὁ τε ὑπηρέτης καί ὁ ἄρχων αὐτός γίγνομαι , συμπίπτω τις ὁ τεῖχος , καί ὁ ἐντός ἤδη καταφαίνω . Καρχηδόνιος δέ καί ὡς αὐτός ἀπωθέω , ὁ πίπτω νύξ οἰκοδομέω . οὐ ἀρκέω δέ εἰς ὁ ἔργον αὐτός ὁ νύξ , δείδω περί ὁ ἤδη γίγνομαι , μή καί οὗτος μετά ἡμέρα ὁ Ῥωμαῖος μηχανή νεότευκτος καί ὑγρός ἔτι καταβάλλω , ἐκτρέχω ἐπί ὁ μηχάνημα ὁ πολέμιος , ὁ μέν σύν ὅπλον , ὁ δέ γυμνός λαμπάς ἅπτω ἔχω , καί ἐμπίμπρημι μέν οὐ ὅλος ( οὐ γάρ φθάνω Ῥωμαῖος ἐπιτρέχω ) , ἀχρεῖος δέ ὅλος ποιέω ἀναχωρέω . ἅμα δέ ἡμέρα Ῥωμαῖος ἐπιπίπτω ὁρμή διά ὁ πίπτω οὔπω τέλειος ἐγείρω βιάζω καί εἰστρέχω · καί γάρ τις πεδίον ἐντός φαίνω εὐφυής εἰς μάχη , ἐν ὅς ὁ ἔνοπλος ἵστημι ὁ Καρχηδόνιος κατά μέτωπον , ὁ δέ ἄνοπλος αὐτός ἐπιτάσσω σύν λίθος ὀπίσω καί ξύλον , ἕτερος τε πολύς διατίθημι ἐπί ὁ περίκειμαι οἰκία ἀναμένω ὁ ἐπέρχομαι εἰστρέχω . ὁ δέ ἔτι μάλα ἐρεθίζω ὡς ὑπό γυμνός ἀνήρ καταφρονέω , καί θρασύς ἐπιπηδάω . Σκιπίων δέ , ὅς μετά ὀλίγος αἱρέω Καρχηδών καί παρά οὗτος Ἀφρικανός ἐπικαλέω , χιλιαρχέω τότε ὀκνέω , καί ὁ ἑαυτοῦ λόχος εἰς πολύς διαιρέω , καί ἵστημι ἐκ διάστημα ἐπί ὁ τειχίον , κατέρχομαι μέν εἰς ὁ πόλις οὐ ἐάω , ὁ δέ εἰσέρχομαι ἐξωθέω ὑπό ὁ Καρχηδόνιος πάντοθεν αὐτός ἐπιπίπτω ὑποδέχομαι καί περισῴζω . καί οὗτος πρῶτος αὐτός ἐπί δόξα ποιέω , εὔβουλος ὁ στρατηγός φαίνω .