appianus.bellum-civile 4.11.85
ὧδε μὲν ὁ Πομπήιος Σικελίας ἐκράτησε , καὶ ναῦς ἔχων καὶ νῆσον ἐπικειμένην τῇ Ἰταλίᾳ καὶ στρατὸν ἤδη πολύν , ὅσον τε πρότερον εἶχε καὶ ὅσον οἱ φεύγοντες ἐκ Ῥώμης ἐλεύθερον ἢ δοῦλον ἦγον ἢ αἱ πόλεις ἐξ Ἰταλίας ἔπεμπον αὐτῷ , αἱ ἐς ἐπινίκια τοῖς στρατοῖς ἐπηγγελμέναι . ταῖς γὰρ δὴ γνώμαις αἵδε μάλιστα τὴν νίκην τῶν τριῶν ἀνδρῶν ἀπεύχοντο καί , ὅσα δύναιντο , κρύφα ἀντέπρασσον · ἀποδιδράσκοντές τε τῶν πατρίδων ὡς οὐκέτι πατρίδων οἱ δυνάμενοι συνέφευγον ἐς Πομπήιον , ἀγχοτάτω τε ὄντα καὶ περιφίλητον ἅπασιν ἐν τῷ τότε . παρῆσαν δʼ αὐτῷ καὶ ναυτικοὶ ἄνδρες ἐκ Λιβύης καὶ Ἰβηρίας , ἔμπειροι θαλάσσης , ὥστε καὶ ἡγεμόσι καὶ ναυσὶ καὶ πεζῷ καὶ χρήμασιν ὁ Πομπήιος ἐπῆρτο . καὶ τούτων ὁ Καῖσαρ ἐπήκοος ὢν ἔπεμπε Σαλουιδιηνὸν ἐπὶ νεῶν στόλου , Πομπήιον ὡς εὐχερὲς ἔργον ἐξελεῖν παραπλέοντα · καὶ αὐτὸς ᾔει διὰ τῆς Ἰταλίας ὡς αὐτῷ Σαλουιδιηνῷ συμβολήσων περὶ Ῥήγιον . Σαλουιδιηνῷ δʼ ὁ Πομπήιος ἀπαντᾷ μεγάλῳ στόλῳ , καὶ πρὸ τοῦ πορθμοῦ ναυμαχίας ἀμφὶ τὸ Σκύλλαιον αὐτοῖς γενομένης αἱ μὲν τοῦ Πομπηίου νῆες , κουφότεραί τε οὖσαι καὶ ναυτικωτέρων ἀνδρῶν , ταχυτῆτι καὶ ἐμπειρίᾳ προῦχον , αἱ δὲ Ῥωμαίων ἅτε βαρύτεραι καὶ μείζους ἐμόχθουν . ὡς δʼ ὁ συνήθης τοῦ πορθμοῦ κλύδων ἐπεγίγνετο καὶ διεσπᾶτο ἡ θάλασσα ἐφʼ ἑκάτερα ὑπὸ τοῦ ῥοῦ , οἱ μὲν ἧσσον ἐμόχθουν ὑπὸ ἔθους τοῦ κλύδωνος , οἱ δʼ ἀμφὶ τὸν Σαλουιδιηνόν , οὔτε ἑστῶτες βεβαίως ὑπὸ ἀηθείας οὔτε τὰς κώπας ἔτι ἀναφέρειν δυνάμενοι οὔτε τὰ πηδάλια ἔχοντες εὐπειθῆ , συνεταράσσοντο , ὥστε κλίνοντος ἐς δείλην ἑσπέραν ἤδη τοῦ θεοῦ πρότερος ὁ Σαλουιδιηνὸς ἀνεκάλει . ὑπεχώρει δὲ καὶ ὁ Πομπήιος . νῆες δὲ ἑκατέρων ἴσαι διεφθάρατο , καὶ τὰς λοιπὰς λελωβημένας τε καὶ πεπονημένας ὁ Σαλουιδιηνὸς ἐπεσκεύαζεν , ὑποχωρήσας ἐς λιμένα πρὸ τοῦ πορθμοῦ Βαλαρόν .
Lemmas: ὧδε μέν ὁ Πομπήϊος Σικελία κρατέω , καί ναῦς ἔχω καί νῆσος ἐπίκειμαι ὁ Ἰταλία καί στρατός ἤδη πολύς , ὅσος τε πρότερος ἔχω καί ὅσος ὁ φεύγω ἐκ Ῥώμη ἐλεύθερος ἤ δοῦλος ἄγω ἤ ὁ πόλις ἐκ Ἰταλία πέμπω αὐτός , ὁ εἰς ἐπινίκιος ὁ στρατός ἐπαγγέλλω . ὁ γάρ δή γνώμη ὅδε μάλα ὁ νίκη ὁ τρεῖς ἀνήρ ἀπεύχομαι καί , ὅσος δύναμαι , κρύφα ἀντιπράσσω · ἀποδιδράσκω τε ὁ πατρίς ὡς οὐκέτι πατρίς ὁ δύναμαι συμφεύγω εἰς Πομπήϊος , ἀγχοτάτω τε εἰμί καί περιφίλητος ἅπας ἐν ὁ τότε . πάρειμι δέ αὐτός καί ναυτικός ἀνήρ ἐκ Λιβύη καί Ἰβηρία , ἔμπειρος θάλασσα , ὥστε καί ἡγεμών καί ναῦς καί πεζός καί χρῆμα ὁ Πομπήϊος ἐπαίρω . καί οὗτος ὁ Καῖσαρ ἐπήκοος εἰμί πέμπω Σαλουιδιηνός ἐπί ναῦς στόλος , Πομπήϊος ὡς εὐχερής ἔργον ἐξαιρέω παραπλέω · καί αὐτός ἔρχομαι διά ὁ Ἰταλία ὡς αὐτός Σαλουιδιηνός συμβολέω περί Ῥήγιον . Σαλουιδιηνός δέ ὁ Πομπήϊος ἀπαντάω μέγας στόλος , καί πρό ὁ πορθμός ναυμαχία ἀμφί ὁ Σκύλλαιον αὐτός γίγνομαι ὁ μέν ὁ Πομπήϊος ναῦς , κοῦφος τε εἰμί καί ναυτικός ἀνήρ , ταχυτής καί ἐμπειρία προέχω , ὁ δέ Ῥωμαῖος ἅτε βαρύς καί μέγας μοχθέω . ὡς δέ ὁ συνήθης ὁ πορθμός κλύδων ἐπιγίγνομαι καί διασπάω ὁ θάλασσα ἐπί ἑκάτερος ὑπό ὁ ῥόος , ὁ μέν ἥσσων μοχθέω ὑπό ἔθος ὁ κλύδων , ὁ δέ ἀμφί ὁ Σαλουιδιηνός , οὔτε ἵστημι βέβαιος ὑπό ἀήθεια οὔτε ὁ κώπη ἔτι ἀναφέρω δύναμαι οὔτε ὁ πηδάλιον ἔχω εὐπειθής , συνταράσσω , ὥστε κλίνω εἰς δείλη ἑσπέρα ἤδη ὁ θεός πρότερος ὁ Σαλουιδιηνός ἀνακαλέω . ὑποχωρέω δέ καί ὁ Πομπήϊος . ναῦς δέ ἑκάτερος ἴσος διαφθείρω , καί ὁ λοιπός λωβάομαι τε καί πονέω ὁ Σαλουιδιηνός ἐπισκευάζω , ὑποχωρέω εἰς λιμήν πρό ὁ πορθμός Βαλαρός .