appianus.bellum-civile 4.14.107
οἱ μὲν δὴ χαίροντες τῷ χωρίῳ τὰ στρατόπεδα ὠχύρουν , Ἀντώνιος δὲ ὥδευε μὲν σὺν τῷ στρατῷ μετʼ ἐπείξεως , τὴν Ἀμφίπολιν ἐθέλων ἐς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς μάχης προλαβεῖν , ὡς δὲ αὐτὴν εὗρεν ὠχυρωμένην οἱ πρὸς τῶν ἀμφὶ τὸν Νωρβανόν , ἥσθη καὶ τὴν παρασκευὴν ἐν αὐτῇ κατέλιπε μεθʼ ἑνὸς τέλους , οὗ Πινάριος ἡγεῖτο , αὐτὸς δὲ μάλα θρασέως πολὺ προελθὼν ἐστρατοπέδευεν ἐν τῷ πεδίῳ , σταδίους ὀκτὼ μόνους ἀποσχὼν ἀπὸ τῶν πολεμίων . καὶ εὐθὺς ἦν κατάδηλος ἡ τῶν στρατοπέδων ἐλάττωσίς τε καὶ πλεονεξία . οἱ μὲν γὰρ ἦσαν ἐπὶ κολωνῷ , οἱ δὲ ἐν πεδίῳ , καὶ οἱ μὲν ἐξυλεύοντο ἀπὸ τῶν ὀρῶν , οἱ δʼ ἀπὸ τοῦ ἕλους · καὶ ὑδρεύοντο οἱ μὲν ἐκ ποταμοῦ , οἱ δὲ ἐκ φρεάτων ὧν αὐτίκα ὠρωρύχεισαν · τήν τε ἀγορὰν οἱ μὲν ἀπʼ ὀλίγων σταδίων ἐπήγοντο ἐκ Θάσου , οἱ δὲ ἀπὸ πεντήκοντα καὶ τριακοσίων ἐξ Ἀμφιπόλεως . ἐδόκει γε μὴν ἐξ ἀνάγκης ὁ Ἀντώνιος ὧδε πρᾶξαι , κολωνοῦ μὲν οὐδενὸς ὄντος ἑτέρου , τὸ δʼ ἄλλο πεδίον οἷα κοιλότερον ἐκλιμνάζοντος ἐνίοτε τοῦ ποταμοῦ · παρʼ ὃ καὶ τὰς πηγὰς τῶν ὀρυσσομένων φρεάτων γλυκείας τε καὶ δαψιλοῦς ὕδατος εὕρισκε . τό γε μὴν τόλμημα , εἰ καὶ ἐξ ἀπορίας ἐγένετο , κατέπλησσε τοὺς πολεμίους , ἐγγὺς οὕτω καὶ εὐθὺς ἐξ ἐφόδου σὺν καταφρονήσει παραστρατοπεδεύσαντος . φρούριά τε ἤγειρε πολλὰ καὶ πάντα κατὰ σπουδὴν ὠχύρου τάφροις καὶ τείχεσι καὶ χαρακώμασιν . ὠχύρουν δὲ καὶ οἱ πολέμιοι , ὅσα αὐτοῖς ἐνέλειπεν . ὁ δὲ Κάσσιος τὴν ὁρμὴν τοῦ Ἀντωνίου μανιώδη οὖσαν ὁρῶν διετείχιζεν , ὃ ἔτι μόνον αὐτοῖς ἔλειπεν ἐς τὸ ἕλος ἀπὸ τοῦ στρατόπέδου , διὰ στενότητα ὑπεροφθέν , ὡς μηδὲν ἔτι ἀτείχιστον εἶναι πλὴν κατὰ πλευρὰς Βρούτῳ μὲν τὰ ἀπόκρημνα , Κασσίῳ δὲ τὸ ἕλος καὶ τὴν θάλασσαν ἐπὶ τῷ ἕλει · τὰ δὲ ἐν μέσῳ πάντα διείληπτο τάφρῳ καὶ χάρακι καὶ τείχει καὶ πύλαις .
Lemmas: ὁ μέν δή χαίρω ὁ χωρίον ὁ στρατόπεδον ὀχυρόω , Ἀντώνιος δέ ὁδεύω μέν σύν ὁ στρατός μετά ἔπειξις , ὁ Ἀμφίπολις ἐθέλω εἰς ὁ ὑπηρεσία ὁ μάχη προλαμβάνω , ὡς δέ αὐτός εὑρίσκω ὀχυρόω ἕ πρός ὁ ἀμφί ὁ Νωρβανός , ἥδομαι καί ὁ παρασκευή ἐν αὐτός καταλείπω μετά εἷς τέλος , ὅς Πινάριος ἡγέομαι , αὐτός δέ μάλα θρασύς πολύς προέρχομαι ἐνστρατοπεδεύω ἐν ὁ πεδίον , στάδιον ὀκτώ μόνος ἀπέχω ἀπό ὁ πολέμιος . καί εὐθύς εἰμί κατάδηλος ὁ ὁ στρατόπεδον ἐλάττωσις τε καί πλεονεξία . ὁ μέν γάρ εἰμί ἐπί κολωνός , ὁ δέ ἐν πεδίον , καί ὁ μέν ξυλεύω ἀπό ὁ ὄρος , ὁ δέ ἀπό ὁ ἕλος · καί ὑδρεύω ὁ μέν ἐκ ποταμός , ὁ δέ ἐκ φρέαρ ὅς αὐτίκα ὀρύσσω · ὁ τε ἀγορά ὁ μέν ἀπό ὀλίγος στάδιον ἐπάγω ἐκ Θάσος , ὁ δέ ἀπό πεντήκοντα καί τριακόσιοι ἐκ Ἀμφίπολις . δοκέω γε μήν ἐκ ἀνάγκη ὁ Ἀντώνιος ὧδε πράσσω , κολωνός μέν οὐδείς εἰμί ἕτερος , ὁ δέ ἄλλος πεδίον οἷος κοῖλος ἐκλιμνάζω ἐνίοτε ὁ ποταμός · παρά ὅς καί ὁ πηγή ὁ ὀρύσσω φρέαρ γλυκύς τε καί δαψιλής ὕδωρ εὑρίσκω . ὁ γε μήν τόλμημα , εἰ καί ἐκ ἀπορία γίγνομαι , καταπλήσσω ὁ πολέμιος , ἐγγύς οὕτως καί εὐθύς ἐκ ἔφοδος σύν καταφρόνησις παραστρατοπεδεύω . φρούριον τε ἀγείρω πολύς καί πᾶς κατά σπουδή ὀχυρόω τάφρος καί τεῖχος καί χαράκωμα . ὀχυρόω δέ καί ὁ πολέμιος , ὅσος αὐτός ἐλλείπω . ὁ δέ Κάσσιος ὁ ὁρμή ὁ Ἀντώνιος μανιώδης εἰμί ὁράω διατειχίζω , ὅς ἔτι μόνος αὐτός λείπω εἰς ὁ ἕλος ἀπό ὁ στρατόπεδον , διά στενότης ὑπεροράω , ὡς μηδείς ἔτι ἀτείχιστος εἰμί πλήν κατά πλευρά Βροῦτος μέν ὁ ἀπόκρημνος , Κάσσιος δέ ὁ ἕλος καί ὁ θάλασσα ἐπί ὁ ἕλος · ὁ δέ ἐν μέσος πᾶς διαλαμβάνω τάφρος καί χάραξ καί τεῖχος καί πύλη .