appianus.bellum-civile 5.5.39
γενομένης οὖν τινος ες τοῦτο πείρας καὶ ἐλπίδος οὐκ ἀηδοῦς , τὸν στρατὸν συναγαγὼν ἔλεξεν ὧδε · γνώμη μὲν ἦν μοι τὴν πάτριον ὑμῖν ἀποδοῦναι πολιτείαν , ὦ συστρατιῶται , τυρραννίδα τὴν τῶν τριῶν ἀνδρῶν ἀρχὴν καὶ οὐδʼ , ἐφʼ ᾗ συνέστη προφάσει , Κασσίου καὶ Βρούτου τεθνεώτων διαλυθεῖσαν . Λεπίδου γὰρ τὸ μέρος τῆς ἀρχῆς ἀφῃρημένου καὶ Ἀντωνίου πορρωτάτω χρήματα συλλέγοντος , εἷς οὗτος ἅπαντα πρὸς τὴν ἑαυτοῦ γνώμην διῴκει , τὰ δὲ πάτρια Ῥωμαίοις πρόσχημα μόνον ἦν καὶ γέλως . ἅπερ ἐγὼ μεταβάλλειν ἐς τὴν ἄνωθεν ἐλευθερίαν τε καὶ δημοκρατίαν ἐπινοῶν ἠξίουν τῶν ἐπινικίων διαδοθέντων ἐκλυθῆναι τὴν μοναρχίαν . ἐπεὶ δὲ οὐκ ἔπειθον , ἐπειρώμην ἐπὶ τῆς ἐμῆς ἀρχῆς καταναγκάσαι . ὁ δέ με τῷ στρατῷ διέβαλλε , κωλύειν τὰς κληρουχίας ἐλέῳ τῶν γεωργῶν · καὶ τὴν διαβολὴν ἐγὼ τήνδε ἠγνόησα ἐπὶ πλεῖστον . ἀλλʼ οὐδὲ ἐπιγνοὺς ἐπίστευσά τινα πιστεύσειν , ὁρῶντα τοὺς οἰκιστὰς καὶ παρʼ ἐμοῦ δεδομένους , οἳ μεριεῖν ἔμελλον ὑμῖν τὰς κληρουχίας . ἀλλὰ ἐδημαγώγησε γάρ τινας ἡ διαβολή , καὶ πρὸς ἐκεῖνον ᾤχοντο πολεμήσοντες ὑμῖν , ὡς νομίζουσι , σὺν χρόνῳ δʼ εἴσονται στρατευσάμενοι καθʼ αὑτῶν . ὑμῖν δʼ ἐγὼ μαρτυρῶ μὲν ἑλομένοις τὰ ἀμείνονα καὶ ὑπὲρ δύναμιν κακοπαθήσασιν , ἡττήμεθα δὲ οὐχ ὑπὸ τῶν πολεμίων , ἀλλὰ τοῦ λιμοῦ , ᾧ δὴ καὶ πρὸς τῶν ἡμετέρων στρατηγῶν ἐγκαταλελείμμεθα . ἐμοὶ μὲν δὴ καλῶς εἶχεν ἀγωνίσασθαι μέχρι τοῦ τελευταίου δαίμονος ὑπὲρ τῆς πατρίδος · καλὸν γάρ μοι τὸν ἔπαινον ἐπὶ τῇ γνώμῃ καὶ τὸ τέλος ἐποίει · οὐχ ὑφίσταμαι δὲ διʼ ὑμᾶς , οὓς τῆς ἐμῆς προτίθημι εὐκλείας . πέμψω δὴ πρὸς τὸν κεκρατηκότα καὶ δεήσομαι ἐμοὶ μὲν ἀντὶ πάντων ὑμῶν εἰς ὃ θέλει καταχρήσασθαι μόνῳ , ὑμῖν δὲ ἀντʼ ἐμοῦ ἀμνηστίαν δοῦναι , πολίταις τε οὖσιν αὐτοῦ καὶ στρατιώταις ποτὲ γενομένοις καὶ οὐδὲ νῦν ἀδικοῦσιν οὐδὲ πολεμήσασιν ἄνευ καλῆς αἰτίας οὐδὲ ἡσσημένοις πολέμῳ μᾶλλον ἢ λιμῷ .
Lemmas: γίγνομαι οὖν τις ε οὗτος πεῖρα καί ἐλπίς οὐ ἀηδής , ὁ στρατός συνάγω λέγω ὧδε · γνώμη μέν εἰμί ἐγώ ὁ πάτριος σύ ἀποδίδωμι πολιτεία , ὦ συστρατιώτης , τυρραννίς ὁ ὁ τρεῖς ἀνήρ ἀρχή καί οὐδέ , ἐπί ὅς συνίστημι πρόφασις , Κάσσιος καί Βροῦτος θνῄσκω διαλύω . Λέπιδος γάρ ὁ μέρος ὁ ἀρχή ἀφαιρέω καί Ἀντώνιος πόρρω χρῆμα συλλέγω , εἷς οὗτος ἅπας πρός ὁ ἑαυτοῦ γνώμη διοικέω , ὁ δέ πάτριος Ῥωμαῖος πρόσχημα μόνος εἰμί καί γέλως . ὅς ἐγώ μεταβάλλω εἰς ὁ ἄνωθεν ἐλευθερία τε καί δημοκρατία ἐπινοέω ἀξιόω ὁ ἐπινίκιος διαδίδωμι ἐκλύω ὁ μοναρχία . ἐπεί δέ οὐ πείθω , πειράω ἐπί ὁ ἐμός ἀρχή καταναγκάζω . ὁ δέ ἐγώ ὁ στρατός διαβάλλω , κωλύω ὁ κληρουχία ἔλεος ὁ γεωργός · καί ὁ διαβολή ἐγώ ὅδε ἀγνοέω ἐπί πολύς . ἀλλά οὐδέ ἐπιγιγνώσκω πιστεύω τις πιστεύω , ὁράω ὁ οἰκιστής καί παρά ἐγώ δίδωμι , ὅς μερίζω μέλλω σύ ὁ κληρουχία . ἀλλά δημαγωγέω γάρ τις ὁ διαβολή , καί πρός ἐκεῖνος οἴχομαι πολεμέω σύ , ὡς νομίζω , σύν χρόνος δέ οἶδα στρατεύω κατά ἑαυτοῦ . σύ δέ ἐγώ μαρτυρέω μέν αἱρέω ὁ ἀγαθός καί ὑπέρ δύναμις κακοπαθέω , ἡσσάομαι δέ οὐ ὑπό ὁ πολέμιος , ἀλλά ὁ λιμός , ὅς δή καί πρός ὁ ἡμέτερος στρατηγός ἐγκαταλείπω . ἐγώ μέν δή καλός ἔχω ἀγωνίζομαι μέχρι ὁ τελευταῖος δαίμων ὑπέρ ὁ πατρίς · καλός γάρ ἐγώ ὁ ἔπαινος ἐπί ὁ γνώμη καί ὁ τέλος ποιέω · οὐ ὑφίστημι δέ διά σύ , ὅς ὁ ἐμός προτίθημι εὔκλεια . πέμπω δή πρός ὁ κρατέω καί δέω ἐγώ μέν ἀντί πᾶς σύ εἰς ὅς ἐθέλω καταχράομαι μόνος , σύ δέ ἀντί ἐγώ ἀμνηστία δίδωμι , πολίτης τε εἰμί αὐτός καί στρατιώτης ποτέ γίγνομαι καί οὐδέ νῦν ἀδικέω οὐδέ πολεμέω ἄνευ καλός αἰτία οὐδέ ἡσσάομαι πόλεμος μάλα ἤ λιμός .