appianus.bellum-civile 1.10.94
Πραινέστιοι δὲ καὶ τάδε θεώμενοι καὶ τὸν Κάρβωνος στρατὸν ἀπολωλέναι πάντα πυνθανόμενοι αὐτόν τε Νωρβανὸν ἤδη φυγεῖν ἐξ Ἰταλίας καὶ τὴν ἄλλην Ἰταλίαν καὶ Ῥώμην ἐπʼ αὐτῇ Σύλλαν ἐκτενῶς κεχειρῶσθαι , τὴν πόλιν τῷ Λουκρητίῳ παρέδοσαν , Μαρίου καταδύντος ἐς τάφρους ὑπονόμους καὶ μετὰ βραχὺ καὶ ἀνελόντος ἑαυτόν . Λουκρήτιος μὲν δὴ Μαρίου τὴν κεφαλὴν ἐκτεμὼν ἔπεμπεν ἐς Σύλλαν · καὶ αὐτὴν ὁ Σύλλας ἐν ἀγορᾷ μέσῃ πρὸ τῶν ἐμβόλων θέμενος ἐπιγελάσαι λέγεται τῇ νεότητι τοῦ ὑπάτου καὶ εἰπεῖν · ἐρέτην δεῖ πρῶτα γενέσθαι , πρὶν πηδαλίοις ἐπιχειρεῖν . Λουκρήτιος δʼ ἐπεὶ Πραινεστὸν εἷλε , τῶν ἀπὸ τῆς βουλῆς ἐνταῦθα Μαρίῳ στρατηγούντων τοὺς μὲν αὐτίκα ἀνῄρει , τοὺς δʼ ἐς φυλακὴν ἐσέβαλλεν · οὓς ὁ Σύλλας ἐπελθὼν ἀνεῖλε . καὶ τοὺς ἐν Πραινεστῷ προσέταξε χωρὶς ὅπλων προελθεῖν ἅπαντας ἐς τὸ πεδίον καὶ προελθόντων τοὺς μὲν ἑαυτῷ τι χρησίμους γενομένους , ὀλίγους πάμπαν , ἐξείλετο , τοὺς δὲ λοιποὺς ἐκέλευσεν ἐς τρία ἀπʼ ἀλλήλων διαστῆναι , Ῥωμαίους τε καὶ Σαυνίτας καὶ Πραινεστίους · ἐπεὶ δὲ διέστησαν , τοῖς μὲν Ῥωμαίοις ἐπεκήρυξεν , ὅτι καὶ οἵδε ἄξια θανάτου δεδράκασι , καὶ συγγνώμην ἔδωκεν ὅμως , τοὺς δὲ ἑτέρους κατηκόντισεν ἅπαντας · γύναια δʼ αὐτῶν καὶ παιδία μεθῆκεν ἀπαθεῖς ἀπιέναι . καὶ τὴν πόλιν διήρπαζε , πολυχρήματον ἐν τοῖς μάλιστα τότε οὖσαν . ὧδε μὲν δὴ καὶ Πραινεστὸς ἑάλω , Νῶρβα δʼ , ἑτέρα πόλις , ἀντεῖχεν ἔτι ἐγκρατῶς , ἔστε Αἰμιλίου Λεπίδου νυκτὸς ἐς αὐτὴν ἐκ προδοσίας ἐσελθόντος διαγανακτήσαντες οἱ ἔνδον ἐπὶ τῇ προδοσίᾳ , οἱ μὲν ἑαυτοὺς ἀνῄρουν , οἱ δʼ ἀλλήλους ἑκόντες , οἱ δὲ καὶ βρόχοις συνεπλέκοντο · καὶ τὰς θύρας ἐνέφραττον ἕτεροι καὶ ἐνεπίμπρασαν ἄνεμός τε πολὺς ἐμπεσὼν ἐς τοσοῦτον αὐτὴν ἐδαπάνησεν , ὡς μηδὲν ἐκ τῆς πόλεως λάφυρον γενέσθαι .
Lemmas: Πραινέστιος δέ καί ὅδε θεάομαι καί ὁ Κάρβων στρατός ἀπόλλυμι πᾶς πυνθάνομαι αὐτός τε Νωρβανός ἤδη φεύγω ἐκ Ἰταλία καί ὁ ἄλλος Ἰταλία καί Ῥώμη ἐπί αὐτός Σύλλας ἐκτενής χειρόω , ὁ πόλις ὁ Λουκρήτιος παραδίδωμι , Μάριος καταδύω εἰς τάφρος ὑπόνομος καί μετά βραχύς καί ἀναιρέω ἑαυτοῦ . Λουκρήτιος μέν δή Μάριος ὁ κεφαλή ἐκτέμνω πέμπω εἰς Σύλλας · καί αὐτός ὁ Σύλλας ἐν ἀγορά μέσος πρό ὁ ἔμβολον τίθημι ἐπιγελάω λέγω ὁ νεότης ὁ ὕπατος καί λέγω · ἐρέτης δέω πρότερος γίγνομαι , πρίν πηδάλιον ἐπιχειρέω . Λουκρήτιος δέ ἐπεί Πραινεστός αἱρέω , ὁ ἀπό ὁ βουλή ἐνταῦθα Μάριος στρατηγέω ὁ μέν αὐτίκα ἀναιρέω , ὁ δέ εἰς φυλακή εἰσβάλλω · ὅς ὁ Σύλλας ἐπέρχομαι ἀναιρέω . καί ὁ ἐν Πραινεστός προστάσσω χωρίς ὅπλον προέρχομαι ἅπας εἰς ὁ πεδίον καί προέρχομαι ὁ μέν ἑαυτοῦ τις χρήσιμος γίγνομαι , ὀλίγος πάμπαν , ἐξαιρέω , ὁ δέ λοιπός κελεύω εἰς τρεῖς ἀπό ἀλλήλων διΐστημι , Ῥωμαῖος τε καί Σαυνῖται καί Πραινέστiος · ἐπεί δέ διΐστημι , ὁ μέν Ῥωμαῖος ἐπικηρύσσω , ὅτι καί ὅδε ἄξιος θάνατος δράω , καί συγγνώμη δίδωμι ὅμως , ὁ δέ ἕτερος κατακοντίζω ἅπας · γύναιον δέ αὐτός καί παιδίον μεθήκω ἀπαθής ἀπέρχομαι . καί ὁ πόλις διαρπάζω , πολυχρήματος ἐν ὁ μάλα τότε εἰμί . ὧδε μέν δή καί Πραινεστός ἁλίσκομαι , Νῶρβα δέ , ἕτερος πόλις , ἀντέχω ἔτι ἐγκρατής , ἔστε Αἰμίλιος Λέπιδος νύξ εἰς αὐτός ἐκ προδοσία εἰσέρχομαι διαγανακτέω ὁ ἔνδον ἐπί ὁ προδοσία , ὁ μέν ἑαυτοῦ ἀναιρέω , ὁ δέ ἀλλήλων ἑκών , ὁ δέ καί βρόχος συμπλέκω · καί ὁ θύρα ἐμφράσσω ἕτερος καί ἐμπίμπρημι ἄνεμος τε πολύς ἐμπίπτω εἰς τοσοῦτος αὐτός δαπανάω , ὡς μηδείς ἐκ ὁ πόλις λάφυρα γίγνομαι .