anonymi-in-aristotelis-sophisticos-elenchos.in-aristotelis-sophisticos-elenchos-paraphrasis 30
30 . Πρὸς δὲ τοὺς τὰ πλείω ἐρωτήματα ἓν ποιοῦντας εὐθὺς ἐν ἀρχῇ πλείω καθ’ ἑνὸς οὔτε ἓν κατὰ πολλῶν ἀλλ’ ἓν καθ’ ἑνὸς φατέον ἢ ἀποφατέον , ὥσπερ δὴ καὶ ἐπὶ τῶν ὁμωνύμων ἐσημειούμεθα . καίτοι κἀκεῖ ποτὲ ἀμφοῖν ποτὲ δ’ οὐδετέρῳ ὑπῆρχε · τὸ μὲν γὰρ ἐπὶ Τροίαν στρατεῦσαι καὶ ἀμφοτέροις τοῖς Αἴασι , τὸ δὲ μονομαχῆσαι Θερσίτῃ οὐδενί · ὥστε | συμβαίη κἀνταῦθα πολλάκις καὶ μὴ ἁπλοῦ ὄντος τοῦ ἐρωτήματος τοῖς ἁπλῶς ἀποκρινομένοις μηδὲν ἀπαντᾶν ἐκ τοῦ παραυτίκα ὑπεναντίωμα , καίπερ ἄλλως ἐκκλίνουσι τὴν παράδοσιν καὶ τὰ προδιωρισμένα ἡμῖν . ὅταν μὲν γὰρ ἢ ἓν κατὰ πολλῶν ἢ πολλὰ καθ’ ἑνὸς ἀληθῶς ἔστι κατηγορεῖν , τῷ ἁπλῶς δόντι τὸ ναὶ ἢ τὸ οὒ ὁ λόγος εὐώδωται ( οὐ γὰρ ἐλέγχεται τό γε ) , πλὴν ὅσον διαλεκτικῶς · ὅταν δὲ τὸ κατὰ πολλῶν ἓν τῷ μὲν ὑπάρχῃ τῷ δὲ μή , ἢ πλείω κατὰ πλειόνων , καὶ τὰ μὲν τοῖσδε τὰ δὲ τοῖσδε , ἀμφότερα δὲ ἀμφοτέροις οὐχ ὑπάρχῃ , τότε δὴ εὐλαβητέον τὴν προχείρως ἀπόκρισιν καὶ τὴν ἀπλῶς καὶ ἀνενδοίαστον · τοῦ ναὶ ἢ τοῦ οὒ πρόεσιν . παραδείγματα δὲ οἱ τοιοίδε λόγοι · τὸ γὰρ μονομαχῆσαι τῷ μὲν τῶν Αἰάντων τῷ δ’ οὔ · καὶ τὸ μέν ἐστιν ἀγαθὸν τὸ δὲ κακόν , οἷον ἀνδρεία καὶ δειλία · τῷ ἐρωτῶντι πότερον ἡ ἀνδρεία καὶ δειλία ἀγαθὸν ἢ κακόν , καὶ ἄμφω δοῦναι ἀληθὲς καὶ οὐδέτερον · τὸ ἓν δὲ κατ’ ἀμφοτέρων ἢ τὰ δύο καθ’ ἑνὸς καταφῆσαι ἢ ἀποφῆσαι ψεῦδος · οὐ γάρ ἐστιν ἑκατέρου ἑκάτερον , οὐδὲ ἡ ἀνδρεία τῇ δειλίᾳ ταὐτίζεται , ἵν’ ἀπλοῦν ᾖ τὸ ἀγαθὸν ἢ κακὸν εἰσάπαξ καταφασκόμενον ἢ ἀποφασκόμενον . νυνὶ δὲ τῷ ἕτερα εἶναι , ὡς περὶ ἑνὸς δὲ κατηγορεῖν τὰ διάφορα τὸ ἄτοπον ἕπεται · τὸ γὰρ αὐτὸ ἀγαθὸν καὶ κακὸν γίνεται καὶ αὖ οὔτ’ ἀγαθὸν οὔτε κακὸν τῇ μεταμείψει τῶν κατηγορημάτων καὶ περιχωφήσει πρὸς ἄλληλα . ἔτι ἐπεὶ ἕκαστον τῶν ὄντων αὐτὸ ἑαυτῷ ταὐτόν , ἄλλου δὲ ἕτερον , ἡ ἀνδρεία αὐτὴ ἑαυτῇ ταὐτὸν οὖσα ἔσται καὶ ἕτερον ἑαυτῆς , εἴπερ καὶ ἀγαθὸν καὶ κακὸν κατὰ τὴν ὑπόθεσιν , ταῦτα δὲ ἀλλήλων ἕτερα . ὁ αὐτὸς δὲ λόγος καὶ περὶ δειλίας . ἔτι εἰ τὸ μὲν ἀγαθὸν κακὸν οὐ γίνεται σῶζον τὴν φύσιν , οὔτ’ αὖ τὸ ἔμπαλιν , ἐνταῦθα δὲ τὸ κακὸν καὶ ἀγαθόν ἐστι , δύο τὸ ἓν γένοιτ’ ἄν · ἡ γὰρ δειλία κακὸν καὶ ἀγαθόν , τὸ μὲν τῇ φύσει τὸ δὲ τῇ κατηγορίᾳ . καὶ ἐπ’ ἀνδρείας ὁμοίως πλὴν άντικειμένως . διπλᾶ γοῦν ἀνθ’ ἁπλῶν ἀμφότερα ἔσται . ἔτι εἰ περὶ δύο μεγεθῶν ἀνίσων ὁ λόγος εἴη , ἐρωτῴη δέ τις πότερον τὸ δίπηχυ καὶ τὸ τρίπηχυ ἴσα ἐστὶν ἢ ἄνισα , τῷ ἁπλῶς δόντι τὸ τῆς ἀντιφάσεως ἕτερον συμβαίνει ἐξ ἀνάγκης ψεύδεσθαι · ἴσα <γὰρ> ταυτὶ καὶ ἄνισα , τὸ μὲν ἑαυιοῖς τὸ δὲ πρὸς ἄλληλα . Ἐμπεσοῦνται μέντοι τὰ εἰρημένα , εἴ τις προσβιβάζει , καὶ εἰς ἑτέρας λύσεις . ἕλξοι γὰρ ἄν τις καὶ πρὸς τὴν ἀμφιβολίαν , καὶ κατὰ τὰς ἐκεῖ διορθώσεις ἐξετασθήσονται · τὸ γὰρ ἄμφω καὶ τὸ ἅπαντα ἴσως πλείω σημαίνει . οὔκουν οὐδὲ ἐν τούτοις τὸ αὐτὸ συμβαίνει φῆσαι καὶ ἀποφῆσαι πρᾶγμα , ἀλλὰ μόνον ὄνομα · τοῦτο δ’ οὐκ ἦν ἔλεγχος . καὶ φανερὸν ὅτι μὴ μιᾶς ἐρωτήσεως τῶν πλειόνων γινομένων ἀλλ’ ἓν καθ’ ἑνὸς φάντος ἡ ἀποφάντος οὐκ ἔσται τι ἀδύνατον .
Lemmas: 30 . πρός δέ ὁ ὁ πλείων ἐρώτημα εἷς ποιέω εὐθύς ἐν ἀρχή πλείων κατά εἷς οὔτε εἷς κατά πολύς ἀλλά εἷς κατά εἷς φατέος ἢ ἀποφαίνω , ὥσπερ δή καί ἐπί ὁ ὁμώνυμος σημειόω . καίτοι ἐκεῖ ποτέ ἄμφω ποτέ δέ οὐδέτερος ὑπάρχω · ὁ μέν γάρ ἐπί Τροία στρατεύω καί ἀμφότερος ὁ Αἴας , ὁ δέ μονομαχέω Θερσίτης οὐδείς · ὥστε | συμβαίνω ἐνταῦθα πολλάκις καί μή ἁπλόος εἰμί ὁ ἐρώτημα ὁ ἁπλόος ἀποκρίνω μηδείς ἀπαντάω ἐκ ὁ παραυτίκα ὑπεναντίωμα , καίπερ ἄλλως ἐκκλίνω ὁ παράδοσις καί ὁ προδιορίζω ἐγώ . ὅταν μέν γάρ ἢ εἷς κατά πολύς ἢ πολύς κατά εἷς ἀληθής εἰμί κατηγορέω , ὁ ἁπλόος δίδωμι ὁ ναί ἢ ὁ οὖον ὁ λόγος εὐώδης ( οὖον γάρ ἐλέγχω ὁ γε ) , πλήν ὅσος διαλεκτικός · ὅταν δέ ὁ κατά πολύς εἷς ὁ μέν ὑπάρχω ὁ δέ μή , ἢ πλείων κατά πλείων , καί ὁ μέν ὅδε ὁ δέ ὅδε , ἀμφότερος δέ ἀμφότερος οὐ ὑπάρχω , τότε δή εὐλαβητέον ὁ προχείρως ἀπόκρισις καί ὁ ἀπλόος καί ἀνενδοίαστος · ὁ ναί ἢ ὁ οὖον πρόεσις . παράδειγμα δέ ὁ τοιόσδε λόγος · ὁ γάρ μονομαχέω ὁ μέν ὁ Αἴας ὁ δέ οὖον · καί ὁ μέν εἰμί ἀγαθός ὁ δέ κακός , οἷος ἀνδρεία καί δειλία · ὁ ἐρωτάω πότερος ὁ ἀνδρεία καί δειλία ἀγαθός ἢ κακός , καί ἄμφω δίδωμι ἀληθής καί οὐδέτερος · ὁ εἷς δέ κατά ἀμφότερος ἢ ὁ δύο κατά εἷς κατάφημι ἢ ἀπόφημι ψεῦδος · οὖον γάρ εἰμί ἑκάτερος ἑκάτερος , οὐδέ ὁ ἀνδρεία ὁ δειλία ταυτίζομαι , ἵνα ἀπολόω εἰμί ὁ ἀγαθός ἢ κακός εἰσάπαξ καταφάσκω ἢ ἀποφάσκω . νυνί δέ ὁ ἕτερος εἰμί , ὡς περί εἷς δέ κατηγορέω ὁ διάφορος ὁ ἄτοπος ἕπω · ὁ γάρ αὐτός ἀγαθός καί κακός γίγνομαι καί αὖος οὔτε ἀγαθός οὔτε κακός ὁ μετάμειψις ὁ κατηγόρημα καί περιχωφήσει πρός ἀλλήλων . ἔτι ἐπεί ἕκαστος ὁ εἰμί αὐτός ἑαυτοῦ αὐτός , ἄλλος δέ ἕτερος , ὁ ἀνδρεία αὐτός ἑαυτοῦ αὐτός εἰμί εἰμί καί ἕτερος ἑαυτοῦ , εἴπερ καί ἀγαθός καί κακός κατά ὁ ὑπόθεσις , οὗτος δέ ἀλλήλων ἕτερος . ὁ αὐτός δέ λόγος καί περί δειλία . ἔτι εἰμί ὁ μέν ἀγαθός κακός οὖον γίγνομαι σῴζω ὁ φύσις , οὔτε αὖος ὁ ἔμπαλιν , ἐνταῦθα δέ ὁ κακός καί ἀγαθός εἰμί , δύο ὁ εἷς γίγνομαι ἄν · ὁ γάρ δειλία κακός καί ἀγαθός , ὁ μέν ὁ φύσις ὁ δέ ὁ κατηγορία . καί ἐπί ἀνδρεῖος ὁμοίως πλήν ἀντίκειμαι . διπλόος γοῦν ἀντί ἁπλόος ἀμφότερος εἰμί . ἔτι εἰμί περί δύο μέγεθος ἄνισος ὁ λόγος εἰμί , ἐρωτάω δέ τις πότερος ὁ δίπηχυς καί ὁ τρίπηχυς ἴσος εἰμί ἢ ἄνισος , ὁ ἁπλόος δίδωμι ὁ ὁ ἀντίφασις ἕτερος συμβαίνω ἐκ ἀνάγκη ψεύδω · ἴσος ἄγαρ οὗτος καί ἄνισος , ὁ μέν ἑαυιοῖς ὁ δέ πρός ἀλλήλων . ἐμπίπτω μέντοι ὁ εἴρω , εἰμί τις προσβιβάζω , καί εἰς ἕτερος λύω . ἕλκω γάρ ἄν τις καί πρός ὁ ἀμφιβολία , καί κατά ὁ ἐκεῖ διορθώσεις ἐξετάζω · ὁ γάρ ἄμφω καί ὁ ἅπας ἴσως πλείων σημαίνω . οὔκουν οὐδέ ἐν οὗτος ὁ αὐτός συμβαίνω φημί καί ἀπόφημι πρᾶγμα , ἀλλά μόνος ὄνομα · οὗτος δέ οὐ εἰμί ἔλεγχος . καί φανερός ὅτι μή εἷς ἐρώτησις ὁ πλείων γίγνομαι ἀλλά εἷς κατά εἷς φημί ὁ ἀπόφημι οὐ εἰμί τίς ἀδύνατος .