anonymi-in-aristotelis-sophisticos-elenchos.in-aristotelis-sophisticos-elenchos-paraphrasis 19
19 . τεσσάρων δ’ ὄντων τρόπων , ἐξ ὧν τὰ πολλαχῶς λεγόμενα συνίστασθαι εἴωθεν ἢ γὰρ ὁ λόγος ἢ τοὔνομα δηλοῖ πλείονα , ἢ ὅταν οὕτως εἰωθότες ὧμεν λέγειν , ἔτι ὅταν συντεθὲν μὲν πλείω σημαίνῃ ἀπολελυμένον δ’ οὔ , ὡς τὸ ἐπίσταται γράμματα , καὶ τέταρτον ὅταν τὸ ἀνάπαλιν , οἷον νεκρὸς ἄνθρωπος ) , οἱ μὲν παρὰ τὴν ὁμωνυμίαν καὶ τὴν ἀμφιβολίαν ἔλεγχοι σφάλλουσιν , ὅτι περ οἱ μὲν ἔχουσι τῶν ὀνομάτων τι πλείω σημαῖνον , πάντως δὲ δήπου διὰ τοῦτο καὶ τὸν λόγον , οἱ δὲ τὸν λόγον αὐτόθεν πολλαχῶς σημαίνοντα · τό τε γὰρ κύων πορεύεται ὁμώνυμον καὶ πολλὰ σημαίνει δηλοῖ γὰρ καὶ τὸν νηχόμενον καὶ τὸν βαδίζοντα ) , τό τε σιγῶντα λέγειν ἰδίως ὁ λόγος ἅπας διττὸς καὶ ἀμφίβολος . ὅμοιον καὶ τὸ συμπέρασμα ἐκείνου τοῦ προβλήματος τὸ μὴ συνεπίστασθαι τὸν ἐπιστάμενον · οὐδὲν γὰρ ἐν τούτῳ τῶν ὀνομάτων πολύσημον , ἀλλ’ ἓν τῶν | ἠρωτημένων ἀμφ·ίβολον . ἠρωτᾶτο δὲ τὸ σόφισμα ἐπὶ παιδὸς ἢ ἰδιώτου οὕτως ῾ ἆρ᾿ ὁ ἐπιστάμενος λέγειν συνεπίσταται ἃ λέγει;’ ναί φησιν · ἀληθὲς γὰρ ἐπὶ τῶν ἐπιστημόνων . ῾ἀλλὰ μὴν ὁ παῖς ὅδε ἀπαγγέλλων τὸ ‟ μῆνιν ἄειδει’̓ οὐκ ἐπίστατα,ι · ὁ ἐπιστάμενος ἄρα ἃ συνεπίσταται ἀγνοεῖ.’ καὶ τὸ ἐν τούτῳ διττόν καὶ ἀμφίβολον τὸ μέν ἐστιν ὂν καὶ ἀληθὲς τῷ σημαινομένῳ , ὅταν ἔπι τοῦ ἐπιστήμονος φέρηται , τὸ δὲ οὐκ ὂν οὐδὲ ἀληθές , ὅταν ἐπὶ του ἀνεπιστήμονος . ὲν ὅσοις δὲ τῶν παραλογισμῶν ἐν τῷ τέλει καὶ πρὸς τὸ συμπέρασμα τὸ διττὸν , ἀνάγκη δεῖν προλαμβάνειν τὴν ἀντίφασιν ἐν τῇ τῶν προτάσεων μείζονι · οὐ γὰρ ἄλλως ἐγχωρεῖ ἐν ἑνὶ συλλογισμῷ συνάγεσθαι τὰ ἀντικείμενα , ὥσπερ εἴρηται , οἷον ἐν ἐκείνῳ ῾ ἆρ᾿ ἔστι τυφλὸν ὁρᾶν;᾿ οὔ · ῾τί δέ , τυφλὸν ὁρᾷς , οὐ τυφλὸν ὁρᾷς;’ ναί . ‘ ἔστιν ἄρα τυφλὸν ὁρᾶν·’ ἀμφίβολον γὰρ τὸ ἔστι τυφλὸν ὁρᾶν . ἔστι γὰρ καὶ τὸ τυφλὸν ὁρᾶν καὶ μὴ ὁρᾶν · ἐν τούτοις γοῦν τοῖς ἀμφιβόλως προτεινομένοις οὐχ ἑτοίμως ἀποφαίνεσθαι χρὴ τὸ ναὶ ἢ τὸ οὔ , ἀλλ’ ἐπιλέγειν τὸ δοκεῖν καὶ ἐνδοιάζειν · ὅταν δὲ πρόδηλος εἴη ψευδὴς καὶ μονομερὴς ἡ ἐρωτηθεῖσα πρότασις , εὐθὺς ἀποφάσκειν , οἷον ῾ἆρ᾿ ὁ Αἴας ἐμονομάχησε τῷ Θερσίτῃ ; ’ οὕ · οὐδέτερος γάρ . οὐ γὰρ πρὸς τοῦτο ἀλλὰ διὰ τοῦτο ὁ λόγος . ἔλαττον γὰρ ἡμῖν μέλει τὸ πρότερον προτεινόμενον ὅπως ἔχει , ἀκριβολογούμεθα δὲ διὰ τὸ συμπέρασμα · ἐκεῖνο γὰρ συνάγει τὸν ἔλεγχον . ὥστε ἐν ἀρχῇ μὲν πρὸς τὸ | διπλοῦν καὶ ἄνομα καὶ λόγον οὕτως ἀποκριτέον , ὅτι ἔστιν ὡς , ἔστι δ’ ὡς οὔ , ὥσπερ τὸ σιγῶντα λέγειν ἔστιν ὡς , ἔστι δ’ ὡς οὔ , καὶ τὰ δέοντα πρακτέον ἔστιν ἅ , ἔστι δ’ ἃ οὔ · τὰ γὰρ δέοντα λέγεται πολλαχῶς , καὶ τὰ μὲν ἀναγκαῖα καὶ ὠφέλιμα δεῖ πράττειν , τὰ δὲ κακὰ κἀν συμφέροντα οὔ . ἐὰν δὲ λάθωμεν ἐν ταῖς ἀρχαῖς φυλάξασθαι τῷ ἐνδοιασμῷ τὴν ἀμφίβολον πρότασιν , ὅμως ἐπὶ τῷ τέλει καὶ τῷ συμπεράσματι τοῦ συλλογισμοῦ μικρόν τι προστιθέντας τῇ ἐρωτήσει διορθωτέον · οἷον εἰ ῾ ἆρ᾿ ἔστι σιγῶντα λέγειν’ προτείναντος ἡμεῖς μὴ ὡς ἔστι μὲν ὡς , ἔστι δ’ ὡς οὒ ἀπαντήσωμεν , ἀλλ’ ἀπερισκέπτως εὐθὺς τὸ ἕτερον μονοειδῶς ἀποφήσωμεν τῆς ἀντιφάσεως , οὐκ ἄδηλον ὡς ἐλεγχθησόμεθα · πλὴν μέντοι ἀπείρξομεν εἰ προλαβόντες αὐτοῦ μικρὸν τὸ συμπέρασμα ἐνσταίημεν τόνδε τὸν ἑστῶτα καὶ σιγῶντα Σωκράτην μὴ λέγειν παραγαγόντες . ὡσαύτως δὲ κἂν συμπεράνῃ τις τὸ οὐκ ἄρα συνεπίστανται ὃ ἐπίστανται , ἀληθὲς μὲν ἐπὶ τῶν παίδων , ἐπὶ δὲ τῶν ἐπιστημόνων · οὔ . καὶ ἐν ἅπασι δὲ τοῖς παραλογισμοῖς τοῖς ἔχουσι τὸ διττὸν ἐν προτάσεσι τοῦτο δεῖ ποιεῖν . ὅλως τε μαχητέον , ἂν καὶ ἀπλῶς συλλογίζηται , ὅτι οὐχ ὃ ἔφησεν ἀπέφησε πρᾶγμα ἀλλ’ ὄνομα , ὥστ’ οὐκ ἔλεγχος .
Lemmas: 19 . τέσσαρες δέ εἰμί τρόπος , ἐκ ὅς ὁ πολλαχῶς λέγω συνίστημι εἴωθα ἢ γάρ ὁ λόγος ἢ ὄνομα δηλόω πλείων , ἢ ὅταν οὕτως εἴωθα ἵημι λέγω , ἔτι ὅταν συντίθημι μέν πλείων σημαίνω ἀπολύω δέ οὖον , ὡς ὁ ἐπίσταμαι γράμμα , καί τέταρτος ὅταν ὁ ἀνάπαλιν , οἷος νεκρός ἄνθρωπος ) , ὁ μέν παρά ὁ ὁμωνυμία καί ὁ ἀμφιβολία ἔλεγχος2 σφάλλω , ὅτι περ ὁ μέν ἔχω ὁ ὄνομα τίς πλείων σημαίνω , πάντως δέ δήπου διά οὗτος καί ὁ λόγος , ὁ δέ ὁ λόγος αὐτόθεν πολλαχῶς σημαίνω · ὁ τε γάρ κύω πορεύω ὁμώνυμος καί πολύς σημαίνω δηλόω γάρ καί ὁ νήχω καί ὁ βαδίζω ) , ὁ τε σιγάω λέγω ἰδίως ὁ λόγος ἅπας δισσός καί ἀμφίβολος . ὅμοιος καί ὁ συμπέρασμα ἐκεῖνος ὁ πρόβλημα ὁ μή συνεφίστημι ὁ ἐφίστημι · οὐδείς γάρ ἐν οὗτος ὁ ὄνομα πολύσημος , ἀλλά εἷς ὁ | ἐρωτάω ἀμφίβολος . ἐρωτάω δέ ὁ σόφισμα ἐπί παῖς ἢ ἰδιώτης οὕτως ῾ ἆρα ὁ ἐπίσταμαι λέγω συνεφίστημι ὁ λέγω ναί φημί · ἀληθής γάρ ἐπί ὁ ἐπιστήμων . ῾ἀλλὰ μήv ὁ παῖς ὅδε ἀπαγγέλλω ὁ ‟ μῆνις ἀείδω οὐ ἐπίσταμαι · ὁ ἐπίσταμαι ἄρα ὁ συνεφίστημι ἀγνοέω καί ὁ ἐν οὗτος διττός καί ἀμφίβολος ὁ μέν εἰμί εἰμί καί ἀληθής ὁ σημαίνω , ὅταν ἐπί ὁ ἐπιστήμων φέρω , ὁ δέ οὐ εἰμί οὐδέ ἀληθής , ὅταν ἐπί ὁ ἀνεπιστήμων . εἰμί ὅσος δέ ὁ παραλογισμός ἐν ὁ τέλος καί πρός ὁ συμπέρασμα ὁ δισσός , ἀνάγκη δήω προλαμβάνω ὁ ἀντίφασις ἐν ὁ ὁ πρότασις μείζων · οὖον γάρ ἄλλως ἐγχωρέω ἐν εἷς συλλογισμός συνάγω ὁ ἀντίκειμαι , ὥσπερ εἴρω , οἷος ἐν ἐκεῖνος ῾ ἆρα εἰμί τυφλός ὁράω οὖον · ὅς δέ , τυφλός ὁράω , οὖον τυφλός ὁράω ναί . ‘ εἰμί ἄρα τυφλός ὁράω ἀμφίβολος γάρ ὁ εἰμί τυφλός ὁράω . εἰμί γάρ καί ὁ τυφλός ὁράω καί μή ὁράω · ἐν οὗτος γοῦν ὁ ἀμφίβολος προτείνω οὐ ἑτοίμως ἀποφαίνω χρή ὁ ναί ἢ ὁ οὖον , ἀλλά ἐπιλέγω ὁ δοκέω καί ἐνδοιάζω · ὅταν δέ πρόδηλος εἰμί ψευδής καί μονομερής ὁ ἐρωτάω πρότασις , εὐθύς ἀποφάσκω , οἷος ὅς ὁ Αἴας μονομαχέω ὁ Θερσίτης ; ’ ἕ · οὐδέτερος γάρ . οὖον γάρ πρός οὗτος ἀλλά διά οὗτος ὁ λόγος . μικρός γάρ ἐγώ μέλος ὁ πρότερος προτείνω ὅπως ἔχω , ἀκριβολογέομαι δέ διά ὁ συμπέρασμα · ἐκεῖνος γάρ συνάγω ὁ ἔλεγχος . ὥστε ἐν ἀρχή μέν πρός ὁ | διπλόος καί ἄνομος καί λόγος οὕτως ἀποκριτέον , ὅτι εἰμί ὡς , εἰμί δέ ὡς οὖον , ὥσπερ ὁ σιγάω λέγω εἰμί ὡς , εἰμί δέ ὡς οὖον , καί ὁ δήω πρακτέος εἰμί ὅς , εἰμί δέ ὁ οὖον · ὁ γάρ δήω λέγω πολλαχῶς , καί ὁ μέν ἀναγκαῖος καί ὠφέλιμος δεῖ πράσσω , ὁ δέ κακός ἐν συμφέρω οὖον . ἐάν δέ λανθάνω ἐν ὁ ἀρχή φυλάσσω ὁ ἐνδοιασμός ὁ ἀμφίβολος πρότασις , ὅμως ἐπί ὁ τέλος καί ὁ συμπέρασμα ὁ συλλογισμός μικρός τίς προστίθημι ὁ ἐρωτάω διορθωτέος · οἷος εἰμί ῾ ἆρα εἰμί σιγάω λέγω προτείνω ἐγώ μή ὡς εἰμί μέν ὡς , εἰμί δέ ὡς οὖον ἀπαντάω , ἀλλά ἀπερισκέπτως εὐθύς ὁ ἕτερος μονοειδής αποφημι ὁ ἀντίφασις , οὐ ἄδηλος ὡς ἐλέγχω · πλήν μέντοι ἀπείργω εἰμί προλαμβάνω αὐτός μικρός ὁ συμπέρασμα ἐνίστημι ὅδε ὁ ἵστημι καί σιγάω Σωκράτης μή λέγω παράγω . ὡσαύτως δέ κἀν συμπεραίνω τις ὁ οὐ ἄρα συνεφίστημι ὅς ἐπίσταμαι , ἀληθής μέν ἐπί ὁ παῖς , ἐπί δέ ὁ ἐπιστήμων · οὖον . καί ἐν ἅπας δέ ὁ παραλογισμός ὁ ἔχω ὁ δισσός ἐν πρότασις οὗτος δεῖ ποιέω . ὅλως τε μαχητέον , εἄν καί ἀπλόος συλλογίζομαι , ὅτι οὐ ὅς φημί ἀπόφημι πρᾶγμα ἀλλά ὄνομα , ὥστε οὐ ἔλεγχος .