anonymi-in-aristotelis-sophisticos-elenchos.in-aristotelis-sophisticos-elenchos-paraphrasis 1
1 . Περὶ μέντοι τῶν σοφιστικῶν καὶ τῶν φαινομένων μὲν ἐλέγχων , τῶν δὲ παραλογισμῶν καὶ οὐκ ἐλέγχων , ἐπεὶ κατ’ εἴδη πεπέρανται καὶ μίαν ἐπιστήμην τὴν διαλεκτικὴν ὑποδύονται , λέγομεν ἀρξάμενοι κατὰ φύσιν ἀπὸ τῶν πρώτων . καίτοι γε ἄλλως δήπου καὶ τὸ ψεῦδος ἄπειρον · ἀπείρως γὰρ ὁ προστυχὼν ἀπατηθήσεται , καὶ εἰς ὅσα ἀληθεύομεν , καὶ ψευσαίμεθα · ἐναντία γάρ , ἴσα | δὲ ταυτὶ καὶ ἀντίρροπα . ὥστε οὐδὲ περὶ αὐτῶν πάντων εἰπεῖν προεθέμεθα ἀλλὰ περὶ μόνων ὧν προειρήκαμεν τῶν διαλεκτικῶν . ὅτι μὲν οὖν οἱ μέν εἰσι συλλογισμοί , οἱ δὲ οὐκ ὄντες δοκοῦσι , φανερόν . ὥσπερ γὰρ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων τοῦτο γίνεται διά τινος ὁμοιότητος , καὶ ἐπὶ τῶν λόγων ὡσαύτως ἔχει . καὶ γὰρ τὴν ἕξιν οἱ μὲν ἔχουσιν εὖ , οἱ δὲ φαίνονται φυλετικῶς φυσήσαντες καὶ ἐπισκευάσαντες ἑαυτούς , καὶ καλοὶ οἱ μὲν διὰ κάλλος , οἱ δὲ φαίνονται κομμώσαντες ἑαυτούς . ἐπί τε τῶν ἀψύχων ὡσαύτως · καὶ γὰρ τούτων τὰ μὲν ἄργυρος τὰ δὲ χρυσός ἐστιν ἀληθῶς , τὰ δὲ ἔστι μὲν οὔ , φαίνεται δὲ κατὰ τὴν αἴσθησιν , οἷον τὰ μὲν λιθαργύρινα καὶ τὰ κασσιτέρινα ἀργυρᾶ , τὰ δὲ χολοβάφινα χρυσᾶ . τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ συλλογισμὸς καὶ ἔλεγχος ὁ μὲν ἔστιν , ὁ δὲ ἔστι μὲν οὔ , φαίνεται δὲ διὰ τὴν ἀπειρίαν τῶν προσδιαλεγομένων · οἱ γὰρ ἄπειροι ὥσπερ ἀπέχοντες πόρρωθεν θεωροῦσιν . ὁ μὲν γὰρ συλλογισμός , εἴπερ καὶ μέμνησθε διορισαμένων τοῦτον ἡμῶν , λόγος ἦν , ἐν ᾧ τεθέντων τινῶν εἴτ’ οὖν ὁμολο - γηθέντων ταῦτα δὲ αἱ προτάσεις ) ἕτερόν τι τῶν κειμένων τοῦτο δὲ τὸ συμπέρασμα ) συνέβαινε τῷ ταῦτα εἶναι , τὸ δὲ τῷ ταῦτα εἶναι διὰ τὸ μηθὲν ἔξωθεν δεῖσθαι πρὸς τὸ συναγαγεῖν τὸ συμπέρασμα · ἔλεγχος δὲ ὡς ἀνωτέρω συλλογισμὸς μετ’ ἀντιφάσεως τοῦ συμ|περάσματος . οἱ δὲ σοφισταὶ τοῦτο ποιοῦσι μὲν οὔ οὔτε γὰρ ἀληθῶς συλλογίσαιντ’ ἄν οὗτ’ ἐλέγξαιεν ) , δοκοῦσι δὲ διὰ πολλὰς αἰτίας , ὧν εἷς ἐστι τόπος αὐτοῖς εὐφυέστατος καὶ δημοσιώτατος ὁ διὰ τῶν ὀνομάτων . ἐπεὶ γὰρ οὐκ ἔστι διαλεγομένους φέ - ρειν αὐτὰ καθ’ αὑτὰ τὰ πράγματα , ἀλλὰ τοῖς ὀνόμασιν ἀντὶ τῶν πραγμάτων χρώμεθα συμβόλοις , τὸ συμβαῖνον ἐπὶ τῶν ὀνομάτων καὶ ἐπὶ τῶν πραγμάτων ἡγούμεθα συμβαίνειν , καθάπερ ἐπὶ τῶν ψήφων τοῖς λογιζομένοις . τὸ δὲ οὐκ ἔστιν ὅμοιον . τὰ μὲν γὰρ ὀνόματα πεπέρανται καὶ τὸ τῶν λόγων πλῆθος , εἴπερ καὶ ἐξ ἀρχῶν πεπερασμένων τῶν εἴκοσι τεσσάρων στοιχείων , τὰ δὲ πράγματα διὰ τὸ ἀεὶ γίνεσθαι τῷ ἀριθμῷ ἄπειρα . ἀνάγκη οὖν πλείω τῶν πραγμάτων τὸν αὐτὸν λόγον καὶ τὸ ἓν ὄνομα σημαίνειν . ὥσπερ οὖν ἐκεῖ οἱ μὴ δεινοὶ τὰς ψήφους φέρειν μηδὲ ψηφολογεῖν ἐπαΐοντες αὐτοί τε ὑπ’ αὐτῶν καὶ ὑπὸ τῶν ἐπιστημόνων καὶ ψηφηφορικῶν παρακρούονται λάθοι γὰρ ἄν τῷ τάχει τῆς μεταθέσεως , εἰ τοῖς δακτύλοις τοὺς ἀριθμοὺς ἐπισημαίνοι ὁ τῆς λογιστικῆς ἔμπειρος δανειστὴς ἀπατήσας καὶ ζημιώσας τὸν λαμβάνοντα ἀμαθῶς ὁρῶντα καὶ προσομολογοῦντα ) , τὸν αὐτὸν δήπου τρόπον καὶ ἐπὶ τῶν . λόγων οἱ τῶν ὀνομάτων τῆς δυνάμεως ἄπειροι καὶ τοῦ ποσαχῶς ἕκαστον λέγεται παραλογίζονται καὶ αὐτοὶ διαλεγόμενοι καὶ ἄλλων ἀκούοντες . διὰ μὲν οὖν ταύτην τὴν αἰτίαν | καὶ τὰς λεχθησομένας ἔστι καὶ συλλογισμὸς καὶ ἔλεγχος φαινόμενος μὲν οὐκ ὢν δέ . ἐπεὶ δ’ ἐστὶ τισὶ μὲν πρὸ ἔργου δοκεῖν μᾶλλον εἶναι σοφοῖς ἢ εἶναι καὶ μὴ δοκεῖν ἔστι γὰρ ἡ σοφιστικὴ φαινομένη σοφία οὖσα δὲ οὔ , καὶ ὁ σοφιστὴς χρηματιστὴς ἀπὸ φαινομένης σοφίας ἀλλ’ οὐκ οὔσης , οἷον ἐν τοῖς ἀρχαίοις Γοργίας Ἱππίας Πρωταγόρας καὶ Πρόδικος ) , δῆλον ὅτι ἀναγκαῖον τούτοις καὶ τὸ τοὐ σοφοῦ ἔργον δοκεῖν ποιεῖν μᾶλλον ἢ ποιεῖν καὶ μὴ δοκεῖν . οὐ μέντοι γε κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ οἱ φιλοσοφοῦντες ὀρθῶς , ἀλλ’ ὡς πρὸς μόνον τὸ ἀληθὲς ὁρῶντες ἄνευ ἀπάτης τὰς πρὸς ἀλλήλους διαλέξεις καὶ συνουσίας ποιήσονται . ἔστι γὰρ ὡς εἰπεῖν ἓν πρὸς ἓν ἔργον τοῦ ἐπιστημονικῶς διαλεγομένου καὶ περὶ ἕκαστον ἀκριβῶς εἰδότος · ἐπεὶ γὰρ ἢ ἐρωτᾷ ἢ ἀποκρίνεται , καὶ ἀμφότερα ὀρθῶς , δεήσει ἐρωτῶντα μὲν οἷς ἐρωτᾷ ἀψευδεῖν καὶ περὶ ὧν ὡς εἰδὼς προτείνεται , ἀποκρινόμενον δὲ δύνασθαι ἐμφανίζειν τὸν ψευδόμενον . ταῦτα δέ ἐστι τὸ μὲν ἐν τῷ δύνασθαι λαμβάνειν λόγον , τὸ δὲ ἐν τῷ δοῦναι , καὶ τὸ μὲν ὀρθὴ ἐρώτησις τὸ δὲ ὀρθὴ ἀπόκρισις . ἀλλ’ ὅπερ ἐλέγομεν , ὡς ἀνάγκη τοῖς βουλομένοις σοφιστεύειν τὸ τῶν εἰρημένων λόγων γένος ζητεῖν · πρὸ ἔργου γάρ ἐστιν · ἡ γὰρ τοιαύτη δύναμις ποιήσει φαίνεσθαι οὗ τυγχάνουσι την προαίρεσιν ἔχοντες · Ὅτι μὲν οὖν ἐστί τι τοιοῦτον λόγων γένος καὶ ὅτι τοιαύτης ἐφίενται δυνάμεως οὗς καλοῦμεν | σοφιστάς δῆλον . πόσα δέ ἐστιν εἴδη τῶν λόγων τῶν σοφιστικῶν καὶ ἐκ πόσων τὸν ἀριθμὸν ἡ δύναμις αὕτη συνέστηκε καὶ ποῖα καὶ πόσα μέρη τυγχάνει τῆς πραγματείας ὄντα καὶ περὶ τῶν ἄλλων τῶν συντελούντων εἰς τὴν τέχνην ταύτην λέγομεν .
Lemmas: 1 . περι μέντοι ὁ σοφιστικός καί ὁ φαίνω μέν ἐλέγχω , ὁ δέ παραλογισμός καί οὐ ἐλέγχω , ἐπεί κατά εἶδος περαίνω καί εἷς ἐπιστήμη ὁ διαλεκτικός ὑποδύομαι , λέγω ἄρχω κατά φύσις ἀπό ὁ πρῶτος . καίτοι γε ἄλλως δήπου καί ὁ ψεῦδος ἤπειρος · ἤπειρος γάρ ὁ προστυγχάνω ἀπατάω , καί εἰς ὅσος ἀληθεύω , καί ψεύδω · ἐναντίος γάρ , ἴσος | δέ οὗτος καί ἀντίρροπος . ὥστε οὐδέ περί αὐτός πᾶς εἶπον προτίθημι ἀλλά περί μόνος ὅς προαγορεύω ὁ διαλεκτική . ὅτι μέν οὖν ὁ μέν εἰμί συλλογισμός , ὁ δέ οὐ εἰμί δοκέω , φανερός . ὥσπερ γάρ καί ἐπί ὁ ἄλλος οὗτος γίγνομαι διά τις ὁμοιότης , καί ἐπί ὁ λόγος ὡσαύτως ἔχω . καί γάρ ὁ ἕξις ὁ μέν ἔχω εὕω , ὁ δέ φαίνω φυλετικός φυσάω καί ἐπισκευάζω ἑαυτοῦ , καί καλός ὁ μέν διά κάλλος , ὁ δέ φαίνω κομμόω ἑαυτοῦ . ἐπί τε ὁ ἄψυχος ὡσαύτως · καί γάρ οὗτος ὁ μέν ἄργυρος ὁ δέ χρυσός εἰμί ἀληθής , ὁ δέ εἰμί μέν οὖον , φαίνω δέ κατά ὁ αἴσθησις , οἷος ὁ μέν λιθαργύρινος καί ὁ κασσιτέρινος ἀργύρεος , ὁ δέ χολοβάφινος χρύσεος . ὁ αὐτός δή τρόπος καί συλλογισμός καί ἔλεγχος ὁ μέν εἰμί , ὁ δέ εἰμί μέν οὖον , φαίνω δέ διά ὁ ἀπειρία ὁ προσδιαλέγομαι · ὁ γάρ ἤπειρος ὥσπερ ἀπέχω πόρρωθεν θεωρέω . ὁ μέν γάρ συλλογισμός , εἴπερ καί μιμνήσκω διορίζω οὗτος ἐγώ , λόγος εἰμί , ἐν ὅς τίθημι τις ἔτι οὖν ὁμολο - γηθέω οὗτος δέ ὁ πρότασις ) ἕτερος τίς ὁ κεῖμαι οὗτος δέ ὁ συμπέρασμα ) συμβαίνω ὁ οὗτος εἰμί , ὁ δέ ὁ οὗτος εἰμί διά ὁ μηδείς ἔξωθεν δήω πρός ὁ συνάγω ὁ συμπέρασμα · ἔλεγχος δέ ὡς ἀνωτέρω συλλογισμός μετά ἀντίφασις ὁ συμπέρασμα . ὁ δέ σοφιστής οὗτος ποιέω μέν οὖον οὔτε γάρ ἀληθής συλλογίζομαι ἄν οὗτος ἐλέγχω ) , δοκέω δέ διά πολύς αἴτιος , ὅς εἷς εἰμί τόπος αὐτός εὐφυής καί δημόσιος ὁ διά ὁ ὄνομα . ἐπεί γάρ οὐ εἰμί διαλέγω φές - ῥέω αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ πρᾶγμα , ἀλλά ὁ ὄνομα ἀντί ὁ πρᾶγμα χράω σύμβολον , ὁ συμβαίνω ἐπί ὁ ὄνομα καί ἐπί ὁ πρᾶγμα ἡγέομαι συμβαίνω , καθάπερ ἐπί ὁ ψῆφος ὁ λογίζομαι . ὁ δέ οὐ εἰμί ὅμοιος . ὁ μέν γάρ ὄνομα περαίνω καί ὁ ὁ λόγος πλῆθος , εἴπερ καί ἐκ ἀρχή περαίνω ὁ εἴκοσι τέσσαρες στοιχεῖον , ὁ δέ πρᾶγμα διά ὁ ἀεί γίγνομαι ὁ ἀριθμός ἤπειρος . ἀνάγκη οὖν πλείων ὁ πρᾶγμα ὁ αὐτός λόγος καί ὁ εἷς ὄνομα σημαίνω . ὥσπερ οὖν ἐκεῖ ὁ μή δεινός ὁ ψῆφος φέρω μηδέ ψηφολογέω ἐπαίω αὐτός τε ὑπό αὐτός καί ὑπό ὁ ἐπιστήμων καί ψηφηφορικόν παρακρούω λανθάνω γάρ ἄν ὁ τάχος ὁ μετάθεσις , εἰμί ὁ δάκτυλος ὁ ἀριθμός ἐπισημαίνω ὁ ὁ λογιστικός ἔμπειρος δανειστής ἀπατάω καί ζημιόω ὁ λαμβάνω ἀμαθής ὁράω καί προσομολογέω ) , ὁ αὐτός δήπου τρόπος καί ἐπί ὁ . λόγος ὁ ὁ ὄνομα ὁ δύναμις ἤπειρος καί ὁ ποσαχῶς ἕκαστος λέγω παραλογίζομαι καί αὐτός διαλέγω καί ἄλλος ἀκούω . διά μέν οὖν οὗτος ὁ αἴτιος | καί ὁ λέγω εἰμί καί συλλογισμός καί ἔλεγχος φαίνω μέν οὐ εἰμί δέ . ἐπεί δέ εἰμί τις μέν πρό ἔργον δοκέω μᾶλλον εἰμί σοφός ἢ εἰμί καί μή δοκέω εἰμί γάρ ὁ σοφιστικός φαίνω σοφία εἰμί δέ οὖον , καί ὁ Σοφιστὴς χρηματιστής ἀπό φαίνω σοφία ἀλλά οὐ εἰμί , οἷος ἐν ὁ ἀρχαῖος Γοργίας Ἱππίας Πρωταγόρας καί Πρόδικος ) , δῆλος ὅτι ἀναγκαῖος οὗτος καί ὁ ὁ σοφός ἔργον δοκέω ποιέω μᾶλλον ἢ ποιέω καί μή δοκέω . οὖον μέντοι γε κατά ὁ αὐτός καί ὁ φιλοσοφέω ὀρθῶς , ἀλλά ὡς πρός μόνος ὁ ἀληθής ὁράω ἄνευ ἀπάτη ὁ πρός ἀλλήλων διαλέγω καί συνουσία ποιέω . εἰμί γάρ ὡς εἶπον εἷς πρός εἷς ἔργον ὁ ἐπιστημονικός διαλέγω καί περί ἕκαστος ἀκριβῶς οἶδα · ἐπεί γάρ ἢ ἐρωτάω ἢ ἀποκρίνω , καί ἀμφότερος ὀρθῶς , δήω ἐρωτάω μέν ὅς ἐρωτάω ἀψευδέω καί περί ὅς ὡς εἰδοί προτείνω , ἀποκρίνω δέ δύναμαι ἐμφανίζω ὁ ψεύδω . οὗτος δέ εἰμί ὁ μέν ἐν ὁ δύναμαι λαμβάνω λόγος , ὁ δέ ἐν ὁ δίδωμι , καί ὁ μέν ὀρθός ἐρώτησις ὁ δέ ὀρθός ἀπόκρισις . ἀλλά ὅσπερ λέγω , ὡς ἀνάγκη ὁ βούλομαι σοφιστεύω ὁ ὁ εἴρω λόγος γένος ζητέω · πρό ἔργον γάρ εἰμί · ὁ γάρ τοιοῦτος δύναμις ποιέω φαίνω ὅς τυγχάνω ὁ προαίρεσις ἔχω · ὅτι2 μέν οὖν εἰμί τίς τοιοῦτος λόγος γένος καί ὅτι τοιοῦτος ἐφίημι δύναμις ὗς καλέω | σοφιστής δῆλος . πόσος δέ εἰμί εἶδος ὁ λόγος ὁ σοφιστικός καί ἐκ πόσος ὁ ἀριθμός ὁ δύναμις οὗτος συνίστημι καί ποῖος καί πόσος μέρος τυγχάνω ὁ πραγματεία εἰμί καί περί ὁ ἄλλος ὁ συντελέω εἰς ὁ τέχνη οὗτος λέγω .