anonymi-in-aristotelis-ethica-nicomachea.in-ethica-nicomachea-paraphrasis-pseudepigraphum-olim-constantino 4
Περὶ ἐλευθεριότητος . κεφ . α΄ . μετὰ τὴν σωφροσύνην περὶ ἐλευθεριότητος λέγομεν . ἔστι δὲ ἐλευθεριότης ἡ περὶ χρήματα μεσότης , ὅταν οὔτε πλέον τοῦ δέοντος οὔτε ἔλαττον ἀναλίσκωμεν ἀλλ’ ὡς δεῖ καὶ ἐφ’ οἷς προσήκει καὶ ὧν ἕνεκα · ἐπαινεῖται γὰρ ὁ ἐλευθέριος οὐκ ἐν τοῖς πολεμικοῖς οὐδ’ ἐν οἷς ἐπαινεῖται ὁ σώφρων οὐδ’ αὖ ἐν ταῖς κρίσεσιν ὥσπερ ὁ δίκαιος , ἀλλὰ περὶ δόσιν χρημάτων καὶ λῆψιν . μᾶλλον δὲ ἐπαινεῖται ἐν τῇ δόσει . χρήματα δὲ λέγομεν . πάντα , ὅσων ἡ ἀξία νομίσματι μετρεῖται . ἡ μὲν οὖν περὶ χρήματα μεσότης ἡ ἐλευθεριότης ἐστίν , ἡ δὲ ὑπερβολὴ ἡ ἀσωτία , ἔλλειψις δὲ ἡ ἀνελευθεριότης . ἀσωτίαν δὲ οὐ μόνον τὴν περὶ τὰ χρήματα ὑπερβολὴν καλοῦμεν ἀλλὰ ἐνίοτε καὶ τοὺς ἀκολάστους ἀσώτους καλοῦμεν , οἵτινες πολλὰ δι’ ἀκολασίαν δαπανῶσι , καὶ ἀσωτίαν τὴν τοιαύτην κακίαν ὀνομάζομεν . διὰ τοῦτο καὶ φαυλότ|ατοί εἰσιν οἱ τοιοῦτοι , πολλὰς ἅμα κακίας ἔχοντες καὶ περὶ χρήματα δὲ καὶ ἡδονὰς διεφθαρμένοι · διὰ τοῦτο οὐδὲ οἰκείως προσαγορεύονται ἑνὶ ὀνόματι μίαν κακίαν δηλοῦντι · βούλεται γὰρ ἄσωτος εἶναι ὁ ἐν τι κακὸν ἔχων , τὸ φθεῖρον τὴν οὐσίαν · ἄσωτος γὰρ ὁ δι᾿ ἑαυτὸν ὀλλύμενος · δοκεῖ γὰρ ἀπώλειά τις αὑτοῦ εἶναι καὶ ἡ τῆς οὐσίας φθορά , ὡς τοῦ ζῆν διὰ τῶν χρημάτων ὄντος . ἀσώτους μὲν οὖν καὶ τοὺς ἀκρατεῖς καὶ εἰς ἀκολασίαν δαπανηροὺς καλοῦμεν , ἀνελευθέρους δὲ μόνους τοὺς πλέον ἡ δεῖ τῶν χρημάτων ἀντεχομένους καὶ πρὸς τὴν ἐλευθεριότητα ἐλλείποντας . ἐπεὶ τοίνυν πᾶσιν , ὧν χρεία τίς ἐστιν , οἷον δόξης ἢ ἡδονῆς ἢ τροφῆς , τούτοις δυνατὸν χρῆσθαι καὶ εὖ καὶ κακῶς ( τοιοῦτον δὲ καὶ ὁ πλοῦτος , καὶ τούτου γάρ χρεία τίς ἐστιν ἐν τῷ δυνατὸν ἄρα χρῆσθαι τῷ πλούτῳ καὶ εὖ καὶ κακῶς · ἐπεὶ δὲ ἑκάστῳ πράγματι ἐκεῖνος χρῆται καλῶς , ὁ ἔχων τὴν περὶ αὐτὸ ἀρετήν , καὶ τῷ πλούτῳ ἐκεῖνος χρήσεται ἄριστα , ὁ ἔχων τὴν περὶ αὐτὸν ἀρειήν · οὗτος δέ ἐστιν ὁ ἐλευθέριος . ἡ δὲ χρῆσις τῶν χρημάτων οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ δαπάνη καὶ δόσις . ἡ δὲ λῆψις καὶ φυλακὴ οὐ χρῆσις δοκεῖ ἀλλὰ μᾶλλον κτῆσις . διὰ τοῦτο ὁ ἐλευθέριος περὶ τὴν δαπάνην ἐστὶ τῶν χρημάτων μᾶλλον ἢ περὶ τὴν λῆψιν · καὶ μᾶλλον αὐτῷ προσήκει τὸ εἰδέναι , ὅπως δεῖ δαπανᾶν καὶ ὧν ἕνεκα καὶ πρὸς οὗς ἢ ὅπως δεῖ λαμβάνειν καὶ ὧν ἕνεκα καὶ παρ’ ὧν δεῖ . ἔστι μὲν γὰρ περὶ τὴν χρῆσιν τοῦ πλούτου , καθὼς εἴρηται · χρῆσις δὲ ἡ δόσις μᾶλλόν ἐστιν ἢ ἡ λῆψις . ἔτι μᾶλλον δοκεῖ ἀρετὴ εἶναι τὸ εὖ ποιεῖν ἢ τὸ εὖ πάσχειν καὶ τὸ τὰ καλὰ πράττειν ἢ τὸ τὰ αἰσχρὰ μὴ πράττειν · ἕπεται δὲ τῇ μὲν δόσει τὸ εὖ ποιεῖν καὶ τὸ τὰ καλὰ πράττειν τῇ δὲ λήψει τὸ εὖ πάσχειν καὶ τὸ τὰ αἰσχρά μὴ πράττειν . τὸ γὰρ λαβεῖν ὅθεν δεῖ εὖ πάσχειν ἐστίν , καὶ τὸ μὴ λαβεῖν ὅθεν οὐ δεῖ τὸ μὴ αἰσχρὰ πράττειν ἐστίν . ἔτι , ὃ μᾶλλον ἐπαινεῖται , τοῦτο μᾶλλον μᾶλλον προσήκει , μᾶλλον δὲ ἐπαινεῖται τὸ ὡς δεῖ διδόναι ἢ τὸ ὡς δεῖ λαμβάνειν · ἡ γὰρ χάρις καὶ ὁ ἔπαινος τῷ διδόντι μᾶλλον ἢ τῷ μὴ λαμβάνοντι . ἔτι περὶ τὸ δυσχερέστερόν ἐστιν ἡ ἀρετή · δυσχερέστερον δέ ἐστι διδόναι καλῶς ἢ λαμβάνειν ἢ μὴ λαμβάνειν καλῶς · τὸ γὰρ οἰκεῖον προέσθαι πολλῷ δυσχερέστερον τοῦ τὸ ἀλλότριον ἀποπέμψασθαι · μᾶλλον ἄρα προσήκει τῷ ἐλευθερίῳ διδόναι καλῶς ἢ οὐ λαμβάνειν ἢ λαμβάνειν καλῶς . ἐπεὶ καὶ ἐλευθερίους οὐ τούτους καλοῦμεν , ὅσοι οὐ λαμβάνουσιν ὅθεν οὐ δεῖ , ἀλλὰ ὅσοι διδόασιν οἷς δεῖ · ἐκεῖνοι γὰρ μᾶλλον δοκοῦσι δίκαιοι ἢ ἐλευθέριοι καὶ διά τοῦτο ἐπαινοῦνται · οἱ δὲ λαμβάνοντες ὅθεν δεῖ οὐδὲ ἐπαινοῦνται · ἐπαινεῖται γὰρ ὃς δυσχερές τι ποιεῖ διὰ τὸ ἀγαθόν , ὁ δὲ λαμβάνων ὅθεν δεῖ οὐδὲν δυσχερὲς ὑπομένει . ἔτι φιλοῦνται οἱ ἐλευθέριοι μάλιστα τῶν · σπουδαίων , ὅτι ὠφέλιμοί εἰσι · τὸ δὲ ὠφέλιμον οὐκ ἐν τῷ μὴ λαβεῖν κακῶς ἀλλ’ ἐν τῷ δοῦναι καλῶς . ὁ ἄρα ἐλευθέριος περὶ ἰὴν δόσιν εἰναι δοκεῖ μᾶλλον ἢ περὶ τὴν λῆψιν · ἔστι τοίνυν ἐλευθέριος ὁ διδοὺς οἷς δεῖ καὶ τοῦ καλοῦ ἕνεκα . πᾶσαι γὰρ αἱ κατ’ ἀρετὴν πράξεις τοῦ καλοῦ ἕνεκα καὶ οὐ μόνον τοὐ καλοῦ ἕνεκα καὶ οἷς δεῖ καὶ ὅτε δεῖ καὶ τἄλλα πάντα ὅσα ἕπεται τῇ ὀρθῇ δόσει ἀλλὰ καὶ ἡδέως ἢ ἀλύπως . ὁ γὰρ μετὰ λύπης διδοὺς οὔπω ἐλευθέριος · ἐλευθε|ρίου μὲν γὰρ ἔργον ποιεῖ , ἐλευθέριος δὲ οὔπω ἐστίν · οὔπω γὰρ εἰς ἕξιν ἦλθεν · οὐ γὰρ ἂν ἐλυπεῖτο . τὰ γὰρ κατ᾿ ἀρετὴν ἔργα ἢ ἡδέα ἐστὶν ἢ ἄλυπα , ὁ δὲ διδοὺς οἷς μὴ δεῖ ἢ οὐ τοῦ καλοῦ ἕνεκα ἀλλὰ διά τινα ἄλλην αἰτίαν οὐκ ἐλευθέριος ἀλλὰ ἄλλος τις ῥηθήσεται · ὁμοίως δὲ οὐδὲ ὁ μετὰ λύπης διδούς , καθὼς εἴρηται . ὁ γὰρ τοιοῦτος προτιμᾷ τὰ χρήματα τῆς καλῆς πράξεως · τοῦτο δὲ οὐκ ἐλευθερίου . ὁ γὰρ ἐλευθέριος δώσει μέν , ὡς ὁ ὀρθὸς τάττει λόγος , λήψεται δὲ οὐδαμῶς παρ’ ὧν οὐ δεῖ λαβεῖν , ἅτε μὴ τιμῶν τὰ χρήματα , οὔτε αἰτήσεται · οὐ γὰρ εὐχερῶς εὐεργετεῖται ὁ φιλῶν τὸ εὐεργετεῖν · λήψεται δὲ ἀφ’ ὧν δεῖ , δηλονότι ἀπὸ τῶν οἰκείων κτημάτων , οὐχ ὅτι καλὸν ἡγεῖται τὸ χρηματίζεσθαι ἀλλ᾿ ὅτι ἀναγκαῖον πρὸς τὸ διδόναι · καὶ διὰ τοῦτο κεῖν . οὐδὲ τοῖς τυχοῦσι δώσει , ἵνα ἔχη διδόναι οἷς δεῖ καὶ ὅτε καὶ οὗ καλόν · ἔστι δὲ σημεῖον τοῦ σφόδρα ἐλευθερίου καὶ τὸ ὑπερβάλλειν ἐν τῇ δόσει τοσοῦτον , ὥστε καταλείπειν ἑαυτῷ τὰ ἐλάττω . τὸ γὰρ μὴ πρὸς τὴν οἰκείαν χρείαν ὁρᾶν τῆς μεγίστης ἐλευθεριότητος σημεῖόν ἐστιν . οὐ γὰρ πρὸς τὸ μέγεθος ἢ τὸ πλῆθος τῶν διδομένων ἡ ἐλευθεριότης κρίνεται ἀλλὰ κατὰ τὴν ἀναλογίαν , ἣν ἔχουσι τὰ διδόμενα πρὸς τὴν οὐσίαν τοῦ διδόντος ἀπὸ τούτου γὰρ ἡ ἕξις τῆς ἐλευθεριότητος δείκνυται ) , ὥστε οὐδὲν κωλύει ἐλευθεριώτερον εἶναι τοῦ τὰ πολλὰ διδόντος τὸν ἐλάττω διδόντα , ἐὰν ἀπὸ ἐλάττονος οὐσίαν διδῷ . συμβαίνει δὲ τοὺς μη κτησαμενους οὐσίαν πονοις ἀλλα οιαοεςαμενους παρ᾿ ἄλλων , ἐλευθεριωτέρους δοκεῖν · οἱ γὰρ τοιοῦτοι ἄπειροί εἰσι τῆς ἐνδείας καὶ διὰ τοῦ τὸ οὐ ἀγαπῶσι τὸν πλοῦτον καὶ ὅτι , καθάπερ οἱ γονεῖς καὶ οἱ ποιηταί , μᾶλλον ἀγαπῶσι τὰ χρήματα οἱ κτησάμενοι . οἱ δὲ ἐλευθέριοι οὐ δύνανται σφόδρα πλουτεῖν · οὔτε γὰρ εὐχερεῖς εἰς τὸ λαμβάνειν εἰσὶν οὔτε εἰς τὸ φυλάττειν τὴν οὐσίαν προνοητικοί · ἀλλὰ μᾶλλον προετικοὶ τῶν ὄντων καὶ οὐ τιμῶντες δι᾿ ἑαυτὰ τὰ χρήματα ἀλλ’ ἕνεκα τῆς δόσεως . διὸ καὶ ἐγκαλοῦμεν τῇ τύχῃ , ὅτι μὴ πλουτοῦσιν οἱ ἐλευθέριοι , πλούτου καὶ χρημάτων ὄντες ἄξοι . τοῦτο δὲ οὐ συμβαίνει ἀλόγως · τὸν γὰρ μὴ ἐπιμελούμενον ὅπως ἔχῃ χρήματα πῶς οἷόν ἴε πλουτεῖν ; ὥσπερ οὐδ’ ἄλλο τι κτήσασθαι δυνατὸν τὸν μὴ ἐπιμελούμενον ὅπως κτήσηται . διὰ τοῦτο οὐδὲ ὁ ἐλευθέριος δυνήσεται πλουτεῖν , μήτε ἑτέρωθεν χρήματα συλλέγων καὶ τὰ οἴκοι σκορπίζων . ἔτι καὶ μὴ δίδωσιν οἶς οὐ δεῖ καὶ ὅτε μὴ δεῖ . ἵνα μὴ εἰς τὰ μὴ δέοντα ἀναλώσας ἐνδεὴς εὑρεθῇ πρὸς τά δέοντα οντα καὶ δῷ δῷ οἶς δεῖ καὶ ὅτε δεῖ . ἐλεοθέριος γάρ ἐστι , καθὼς εἴρηται , ὁ κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς οὐσίας δαπανῶν εἰς ἃ δεῖ · ὁ δὲ ὡς ἔτυχε διδοὺς ἄσωτος . διὰ τοῦτο τοὺς τυράννους οὐ λέγομεν ἀσώτους , καίτοι πολλὰ καὶ ἄμετρα διδόντας · τὸ γὰρ πλῆθος τῆς κτήσεως τὸ πλῆθος τῶν δόσεων ὑπερβάλλειν δοκεῖ , καὶ πλείω εἶναι τὴν οὐσίαν τῆς δαπάνης συμβαίνει ἐπεὶ τοίνυν ἡ ἐλευθεριότης μεσότης ἐστὶ περὶ χρημάτων δόσιν καὶ λῆψιν , ὁ ἐλευθέριος καὶ δώσει καὶ δαπανήσει εἰς εἰς ἃ δεῖ καὶ ὅσα δεῖ , καὶ ἐν μικροῖς καὶ ἐν μεγάλοις ὁμοίως , | καὶ ἀμφότερα ἡδέως ποιήσει , τό τε δοῦναι καὶ τὸ λαβεῖν κατὰ τὸν προσήκοντα λόγον · μεσότης γάρ ἐστιν ἡ ἐλευθεριότης περί τε λῆψιν καὶ δόσιν , ἕπεται <δὲ> τῷ διδόντι καλῶς καὶ λαμβάνειν καλῶς , καὶ ἄμφω μεθ’ ἡδονῆς . ὡστε λυπήσεται , ἐὰν μὴ δῷ ἢ μὴ λάβῃ κατὰ τὸν προσήκοντα λόγον · καὶ τοῦτο δὲ μετρίως καὶ ὡς δεῖ . ἔστι δὲ ὁ ἐλευθέριος καὶ εὐκοινώνητος ἐν τοῖς χρήμασι καὶ ἡδύς ἐστιν ἐν ταῖς περὶ τὰ χρήματα κοινωνίαις , ὅτι χρημάτων καταφρονῶν οὐ πάνυ ἄχθεται ἀδικούμενος καὶ ζημιούμενος . μᾶλλον γὰρ ἄχθεται εἴ τι προσῆκον ἀναλῶσαι οὐκ ἀνάλωσεν ἢ εἰ τι προσῆκον μὴ ἀναλῶσαι ἀνάλωσε . τὸ μὲν γὰρ δαπανῆσαί σαί ποτε παρὰ τὸ δέον περὶ χρήμετά ἐστιν ἡ ζημία , καὶ οὐ τοσοῦτον λυπεῖ τὸν ἐλευθέριον · τὸ δὲ μὴ εἰς τὸ δέον δαπανῆσαι περὶ τὸ δέον καὶ τὴν ἀρετὴν ἡ ζημία γίνεται , καὶ διὰ τοῦτο μᾶλλον λυπεῖ · ὥστε οὐδὲ τὴν Σιμωνίδου δέχεται παραίνεσιν τἀναντία ὑποτιθεμένου . ὁ δὲ ἄσωτος περὶ τὴν ἡδονὴν ἀεὶ καὶ τὴν λύπην διαμαρτάνει · ἥδεται γὰρ καὶ λυπεῖται ἐφ’ οἷς οὐ δεῖ καὶ οὐχ ὡς δεῖ · φανερώτερον δὲ ἐν τοῖς ἑξῆς ῥηθήσεται . Ὅτι χεῖρον κακὸν ἡ ἀνελεῦ θεριότης τῆς ἀσωτίας . κεφ . β΄ . Ἔστι μὲν οὖν ἡ ἐλευθεριότης ἡ μεσότης , ὑπερβολὴ δὲ ἡ ἀσωτία , ἔλλειψις δὲ ἡ ἀνελευθεριότης . ἡ μὲν οὖν ἀσωτία τῷ διδόναι καὶ μὴ λαμβάνειν ὑπερβάλλει , τῷ δὲ λαμβάνειν ἐλλείπει . ἡ δὲ ἀνελευθεριότης τῷ λαμβάνειν ὑπερβάλλει , τῷ δὲ διδόναι ἐλλείπει . ἀμφοτέρων δὲ οὐσῶν ἔξω τοῦ δέοντος , χείρων ἐστὶν ἡ ἀνελευθεριότης τῆς ἀσωτίας . ἡ γὰρ ἀσωτία πρῶτον μὲν οὐ δύναται παραμένειν ἀλλὰ εὐχερῶς ἀφίσταται , τῆς ὕλης ὕλης δαπανηθείσης · ὁ γὰρ πλοῦτος ταχέως ἐπιλείπει τοὺς δαπανῶντας ἰδιώτας , διδόντας μὲν ἀμέτρως , λαμβάνοντας δὲ οὐδαμόθεν · ἡ δὲ ἀνελευθεριότης οὐδαμῶς · οὔτε γὰρ αὐξανομένου τοῦ πλούτου βελτίων ὁ ἀνελεύθερος γίνεται , καὶ δαπανωμένου πολλῷ χείρων . ἔπειτα καὶ ὑπὸ τῆς ἡλι - κίας καὶ ὑπὸ τῆς πείρας · τῶν ἀπὸ τῆς ἀπορίας κακῶν ἰαθῆναι τὸν ἄσωτον δυνατὸν καὶ πρὸς τὸ μέσον ἐλθεῖν · ἐγγὺς γάρ ἐστι τοῦ μέσου καὶ ἐλευθερίῳ ἔοικε μάλιστα · καὶ γὰρ δίδωσι καὶ οὐ λαμβάνει , εἰ καὶ μὴ ὡς δεῖ καὶ οἷς οὐ δεῖ · ὥστε εἰ τοῦτο μόνον ἐθισθείη , διδόναι οἷς δεῖ καὶ ὡς δεῖ , εἴη ἂν ἐλευθέριος · καὶ δώσει οἷς δεῖ καὶ οὐ λήψεται ὅθεν οὐ δεῖ . διὰ τοῦτο ὁ ἄσωτος οὐ δοκεῖ φαῦλός τις εἶναι τὸ ἦθος · οὐ γὰρ μοχθηροῦ καὶ ἀγεννοῦς τὸ ὑπερβάλλειν ἐν τῷ διδόναι καὶ μὴ λαμβάνειν , ἠλιθίου δέ . διὰ τοῦτο βελτίων ὁ ἄσωτος τοῦ ἀνελευθέρου . καὶ διὰ τὰ εἰρημένα καὶ ὅτι ὁ μὲν ἄσωτος πολλοὺς ὠφελεῖ , ὁ δὲ ἀνελεύθερος οὐδένα ἀλλ’ οὐδὲ ἑαυτόν . ἄσωτον δὲ λέγω , ὃς ὑπερβάλλει μὲν τῷ διδόναι , ἐλλείπει δὲ τῷ μὴ διδόναι , ὃν ὑπεθέμεθα ἄκρον εἶναι πρὸς ἰὸν ἐλευθέριον . πολλοὶ γὰρ ἄσωτοι καὶ ἀνελεύθεροί εἰσιν , ὑπερβάλλοντες ὁμοίως καὶ τῷ λαμβάνειν καὶ τῷ διδόναι · ληπτικοὶ γάρ εἰσι διὰ τ·ὸ βούλεσθαι μὲν ἀναλίσκειν , εὐχερῶς δὲ τοῦτο # x003E ; ποιεῖν · ταχέως γὰρ ἐπιλείπει αὐτοὺς τὰ ὑπάρχοντα καὶ ἀναγκάζονται ἑτέρωθεν πορίζειν · ἅμα δὲ καὶ διὰ τὸ μὴ φροντίζειν τίζειν τοῦ δέοντος πανταχόθεν καὶ ὡς ἔτυχε λαμβάνουσι . διδόναι γὰρ ἐπιθυμοῦσι μόνον · τὸ δὲ πῶς δεῖ καὶ πόθεν λαμβάνοντας οὐδὲν προσπεριεργάζονται . διὰ τοῦτο οὐδὲ ἐλευθέριοί εἰσιν αἱ δόσεις αὐτῶν · οὐ γὰρ καλαὶ οὐδὲ τοῦ καλοῦ ἕνεκα οὐδὲ ὡς δεῖ · ἀλλ’ ἐνίοτε οὓς δει πενεσθαι , τούτους πλουσίους ποιοῦσι , τοῖς δὲ μετρίοις τὰ ἤθη οὐδὲν ἄν δοῖεν . τοῖς · κόλαξι δὲ ἢ ἄλλην τινὰ ἡδονὴν αὐτοῖς προξενοῦσι πολλὰ παρέχουσιν . διὸ καὶ ἀκόλαστοί εἰσιν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον οἱ ἄσωτοι . διὰ γὰρ τὸ μὴ ζῆν κατὰ λόγον πρὸς τὰς ἡδονὰς ἀποκλίνουσι , διὰ διὰ δὲ τὸ ἐθιἥδεται—οὐ σθῆναι πολλὰ δαπανᾶν καὶ εἰς τὰς ἀκολασίας δαπανηροὶ γίνονται , ὥστε σφόδρα ἀκόλαστοι εἶναι . ὁ μὲν οὖν ἄσωτος ἀπαιδαγώγητος γινόμενος εἰς τοσοῦτον ἔρχεται πονηρίας , παιδαγωγηθεὶς δὲ καὶ τυχὼν ἐπιμελείας εἰς τὸ δέον ἀφικέσθαι δύναται . ἡ δὲ ἀνελευθεριότης ἀνίατός ἐστιν · οὐ γάρ ἐστιν ἐλπὶς ἀπὸ πλείονος πείρας ἢ ἡλικίας τινὸς βελτίονα γενέσθαι τὸν ἀνελεύθερον . τὸ γὰρ πεῖραν λαβεῖςν τῶν ἐν τῷ βίῳ καὶ τὸ γῆρας καὶ τὰ ἐν τοῦ γήρως κακὰ καὶ πᾶσα ἀδυναμία καὶ κακοπάθεια πολλῷ μείζω ποιεῖ τὴν ἀνελευθεριότητα . καὶ ἄλλως δὲ μᾶλλον πεφύκασιν οἱ ανθρωποι πρὸς τὴν ἀνελευθεριότητα ἢ πρὸς τὴν ἀσωτίαν · οἱ γὰρ πλεῖστοι τῶν ἀνθρώπων φιλοχρήματοι καὶ ἀνελεύθεροί εἰσι · διδόασι δὲ οὐ σφόδρα πολλοί · ἐλάχιστοι δὲ οἱ ἄσωτοι . διὰ τοῦτο τοίνυν πολλῷ βελτίων ἡ ἀσωτία τῆς ἀνελευθεριότητος · φαίνεται γὰρ ἀπὸ τούτων ἐγγύτερον οὖσα τοῦ μέσου . καὶ χωρὶς δὲ τούτων καὶ πολυειδές τι κακὸν ἡ ἀνελευθεριότης · πολλοὶ γὰρ τρόποι δοκοῦσι τῆς ἀνελευθεριότητος εἶναι . ἐπεὶ γὰρ περὶ λῆψιν καὶ δόσιν ἐστίν , οἰ μἐν γὰρ οὔτε οὐδενὶ διδόασιν οὔτ λαμβάνειν βούλονται παρ' οὐδενός , οἱ μὲν διά τινα ἐπιείκειαν καὶ ἵνα μὴ ἀναγκασθῶσι πρᾶξαί τι αἰσχρόν , οἱ δὲ φοβούμενοι , μήποτε καὶ δοῦναί ποτε ἀναγκασθῶσι διότι λαμβάνουσιν · ἀγαπῶσιν οὖν τὸ μήτε λαμβάνειν μήτε διδόναι . καλοῦνται δὴ οὖτοι φειδωλοὶ γλίσχροι κίμβικες , ὅσοι τῇ δόσει ἐλλείπουσι · τούτων δὲ καὶ ὁ κυμινοπρίστης . ἕτεροι δὲ τῇ λήψει ὑπερβάλλουσιν , ὅσοι πάντα τὰ αἰσχρὰ καὶ ποιοῦσι καὶ πάσχουσιν , ἵκα τι λά βωσιν οὐχ ὡς δεῖ οὐδὲ πρα' ὦν δεῖ . οὖτοι δὲ πάντες αἰσχροκερδεῖς καλοῦνται , οἶοί εἰσιν οἱ πορνοβοσκοὶ καὶ οἱ τοκισταὶ καὶ οἱ κυβευταὶ καὶ οἱ λωποδύται καὶ οἱ λῃσταί · πάντες γὰρ ἕνεκα κέρδους καὶ τούτου μικροῦ μεγάλα ὑπομένουσιν ὀνείδη . οἱ γὰρ μεγάλων ἔνεκα κερδῶν τὰ τοιαῦτα ὑπομένουντες καὶ λαμβάνοντες ὅθεν οὐ δεῖ οὐδὲ ὡς δεῖ οὐκ αἰσχροκερδεῖς ἀλλὰ πονηροὶ καὶ ἀσεβεῖς καὶ ἄδικοι καλοῦνται , οἶοί εἰσιν οἱ τύραννοι καὶ οἱ τὰς πόλεις πορθοῦντες καὶ ἱερὰ συλῶντες . ὁ γὰρ κυβευτὴς λαμβάνει μὲν ὅθεν οὐ δεῖ · παρὰ τῶν φίλων φάρ , οἶς δεῖ διδόναι · μικρὰ δὲ καὶ διὰ τοῦτο αἰσχροκερδής · καὶ ὁ λῃστὴς μεγάλους μὲν ὑπομένει κινδύνους ἀλλὰ μικροῦ λήμματος ἕνεκα · ὁμοίως καὶ ὁ λωποδύτης καὶ εἴ τις ἄλλος τοιοῦτος . εἰκότως οὖν ἡ ἀνελευθεριότης τῇ ἐλευθεριότητι ἐναντίον λέγεται , ὅτι τε μᾶλλον ἀφέστηκεν αὐτῆς ἢ ἡ ἀσωτία ( ἐναντιώτερον γάρ ἐστιν αὐτῆς , διότι μεῖζον κακόν ἐστιν ἢ ἡ ἀσωτία ) , καὶ ὅτι κατὰ πλείονας τρόπους ἁμαρτάνουσιν οἱ ἄνθρωποι περὶ ταύτην ἢ περὶ τὴν ἀσωτίαν . Περὶ μεγαλοπρεπείας . κεφ . γ' . Περὶ μὲν νὖν ἐλευθεριότητος καὶ τῶν ἀντικειμένων κακιῶν τοσαῦτα εἰρήσθω · ἀκόλουβου δ' ἀν εἴη μετὰ ταῦτα περὶ μεγαλοπρεπείας διεξελθεῖν · ἔοικε γὰρ ἡ μεγαλοπρέπεια τῇ ἐλευθεριότητι , καθόσον καὶ αὐ - τὴ περὶ χρήματά ἐστι καὶ περὶ δαπάνας χρημάτων . Διαφέρει δέ . ὅτι ἡ δὲν ἐλευθεριότης καὶ περὶ δόσεις καὶ περὶ λήψεις καὶ δαπάνας ἐστίν . ἡ Δὲ μεγαλοπρέπεια περὶ δαπάνας μόνον · καὶ ἡ μὲν ἐλευθεριότης περἰ δαπάνας ὀλίγων χρημάτων καὶ μικρῶν , ἡ δὲ μεγαλοπρέπεια περὶ μεγάλων καὶ πολλῶν · καθάπερ δηλοῖ καὶ αὐτὸ τὸ ὄνομα τῆς μεγαλοπρεπείας · ἔστι Γὰρ δαπάνη μεγέθει πρέπουσα . τὸ δὲ μέγεθος οὐκ ἔστι τὸ αὐτὸ πᾶσι τῆς δαπάνης · <οὐ> γἀρ τὸ αὐτὸ μέγεθος πᾶσι προσήκει ἀλλὰ ἀνάλογον . οὐ γὰρ τὸ αὐτὸ δαπάνημα προσήκει τριηράρχῳ καὶ τῷ ἀρχιθεώρῳ · ἀλλ' ἑκατέρῳ τὸ πρέπον τῷ μεγέθει τῆς ἀρχῆς , ὅπερ ἑκάτερος ἀναλώσας ὡς δεῖ καὶ περὶ ἅ δεῖ μεγαλοπρεπὴς λέγται . ὁ γὰρ τὰ πρέοντα μὲν δαπανῶν καὶ ἑαυτῷ καὶ τῷ λαμβάνοντι , μὴ μεγάλα δέ , οὐ λέγεται μεγαλοπρεπὴς ἀλλὰ ἐλευθέριος , οἶός ἐστιν ὁ λέγων πολλάκι δόσκον ἀλήτῃ , ἀλλ' ὁ μεγάλα δαπανῶν καὶ πρέποντα καὶ ἑ αυτῷ καὶ τῷ λαμβάνοντι . ὥστε τὸν μὲν μεγαλοπρεπῆ καὶ ἐλευθέριον εἶναι . τὸν δὲ ἐλευθέριον οὐ πάντως μεγαλοπρεπῆ . ταύτης δὲ τῆς ἕξεως ἡ μὲν ἔλλειψις μικροπρέπεια καλεῖται , αἵτινες γίνονται οὐ διὰ τὸ ὑπερβάλλειν τὴν μεγαλοπρέπειαν τῷ μεγέθει τῆς δαπάνης τῆς προσηκούσης , ἀλλὰ τῷ δαπανᾶν ἐν οἷς οὐ δεῖ καὶ οὐχ ὡς δεῖ . καὶ περὶ μὲν τῶν παρ' ἑκάτερα τῆς μεγαλοπρεπείας κακιῶν ὕστερον ἀκριβέστερον ἐροῦμεν · λέγομεν δὲ περὶ τῆς μεγαλοπρεπείας . ἔστι τοίνυν ὁ μεγαλοπρεπὴς καθάπερ ἐπιστήμων , θεωρῶν πάντα κατὰ λογον καὶ τάττων μετὰ τοῦ πρέποντος κανόνος · δαπανήσει γὰρ τὰ μεγάλα ἐμμελῶς καὶ ὡς προσῆκεν . αἱ γὰρ κατὰ τὴν ἕξιν ἐνέργειαι τῇ ἕξει ἀκολουθοῦσι , καὶ διὰ τοῦτο ἡ ἔξις ταῖς ἐνεργείαις γνωρίεται . καθὼς εἴρηται ἐν ἀρχῇ · ὥστε καὶ αὐτοῦ <τοῦ> μεγαλοπρεποῦς δαπάναι μεγάλαι καὶ πρέπουσαι τῷ μεγαλοπρεπεῖ καὶ τῷ ἔργῳ . οὖ ἕνεκα δαπανῶνται , μεγάλῳ καὶ αὐτῷ ὄντι . καὶ οὕτως ἔσονται αἱ δαπάναι μὲν τῲ ἔργῳ πρέπουσαι , τὸ δὲ ἔργον ταῖς δαπάναις προσῆκον . εἰ δὲ δεῖ τὸ ἕτερον ὑπερβάλλειν . τὸ ἔργον · τοῦτο γὰρ μᾶλλον προσήκει τῷ μεγαλοπρεπεῖ . ταῦτα δὲ ὁ μεγαλοπρεπὴς δαπανήσει , πρῶτον μὲν τοῦ καλοῦ ἔνεκα ( ὅπερ κοινότερόν ἐστι πᾶσι τοῖς σπουδαίοις ) , ἔπειτα ἡδέως καὶ προετικῶς , μηδὲν ἀκριβολογούμενος · ἡ γὰρ ἀκριβολογία μικροπρεπές . ὁ δὲ μεγαλοπρεπὴς περὶ μὲν τοῦ ἔργου σκέψεται , ὅπως ἄριστον γένοιτο καὶ πρεπωδέστατον , καὶ τούτου χάριν ὁ πλεῖστος λόγος αὐτῷ . περὶ δὲ τῆς δαπάνης , ὅση προσήκει τῷ ἔγρῳ , καὶ περὶ τοῦ μηδὲν πλέον ἀναλωθῆναι , ἀλλὰ γενέσθαι δι' ὅσων μάλιστα ἐνδέχεται ἐλαχίστων , οῦ τοσοῦτον ποιεῖται λόγον · μικροπρεπὲς γὰρ τὸ τοιοῦτον . ἀνάγκη δέ , καθὼς εἴρηται , τὸν μεγαλοπρεπὴ καὶ ἐλευθέριον εἶναι , εἰ καὶ ὁ ἐλευθέριος οὐκ ἔστι μεγαλοπρεπής · | <δαπανᾷ γὰρ ὁ μεγαλοπρεπὴς> ἃ δεῖ καὶ ὡς δεῖ καὶ ὅτε δεῖ · τοῦτο δέ ἐστιν ὁ ἐλευθέριος · μεγάλα δὲ καὶ μεγάλων ἕνεκα ὅπερ ἐστὶν ἴδιον τοῦ μεγαλοπρεπους . πολλάκις γὰρ καὶ διὰ τῆς αὐτῆς δαπάνης ὁ μεγαλοπρεπὴς οὐ τὸ αὐτὸ ἔργον ποιεῖ τῷ ἐλευθερίῳ ἀλλὰ μεγαλοπρεπέστερον , οἷον , φέρε εἰπεῖν , θεραπεῦσαι τὸ θεῖον δεῆσαν , ὁ μὲν ἐλευθέριος χρυσοῦν τι σκεῦος ποιήσει καὶ λίθους τιμίους ἐγκολλήσει τῷ σκεύει , ὁ δὲ μεγαλοπρεπὴς ναὸν μέγαν καὶ καλὸν οἰκοδομήσει ἢ ἀνδριάντας ἀναστήσει ἢ γεφύρας οἰκοδομήσει ἢ ἄλλο τι μέγα καὶ θαυμαστὸν διὰ τῆς ἴσης δαπάνης ἐργάσεται · καὶ τὸ μὲν τοῦ μεγαλοπρεπους ἔργον κυρίως ἔργον ἔσται . τὸ δὲ τοῦ ἐλευθερίου κτῆμα μᾶλλον ἢ ἔργον . οὐ γὰρ ἡ αὐτὴ ἀρετὴ κτήματος καὶ ἔργου , ἀλλὰ κτήματος μὲν τὸ πλείστου ἄξιόν εἶναι καὶ τιμιώτατον , οἷος ὁ χρυσὸς καὶ οἱ τίμιοι λίθοι , ἔργου δὲ ἀρετὴ τὸ μέγα εἶναι καὶ καλὸν καὶ θαυμαστόν , ὃ τῷ μεγαλοπρεπεῖ μάλιστα προσήκει · ἔστι γὰρ ἔργου ἀρετὴ μεγαλοπρέπεια ἐν μεγέθει . ἔργα δὲ μεγαλοπρεπῆ καὶ τίμια , οἷον τὰ περὶ τὸ θεῖον ἀναθήματα , κατασκευαὶ θυσιῶν καὶ ναῶν , φιλοτιμίαι πρὸς τὸ κοινόν , χορηγίαι χορηγίαι ἢ τριηραρχίαι , ἢ καὶ τὸ ἑστιᾶν τὴν πόλιν δεῆσαν · οὐ μόνον δὲ τὰ ἔργα δεῖ εἶναι μεγαλοπρεπῆ καὶ τὰς δαπάνας προσκούσας καὶ μεγαλοπρεπεῖς ἀλλὰ καὶ τῷ ποιοῦντι πρεπούσας μάλιστα μὲν διὰ τὴν οὐσίαν · πένης γὰρ οὐκ ἂν εἴη μεγαλοπρεπής · εἰ δ’ ἐπιχειροίη μεγάλοις ἔργοις , ἠλίθιος ἔσται , παρὰ τὴν ἀξίαν καὶ τὸ δέον ἐπιχειρῶν . ἔπειτα πρέπειν δοκεῖ καὶ τοῖς πολλάκις τοιαῦτα πεποιηκόσιν ἢ ὧν οἱ πρόγονοι μεγαλοπρεπεῖς ἦσαν . τῶν δὲ ἔργων τὰ πλείω μὲν εἰς τὸ κοινὸν καὶ εἰς τὸ θεῖον · ταῦτα γὰρ μεγαλοπρεπῆ · τινὰ δὲ καὶ ἴδια , ὅσα εἰσάπαξ γίνονται , οἷον γάμοι καὶ οἰκίαι καὶ ἄλλο τοιοῦτον . τῷ γὰρ μεγαλοπρεπεῖ μάλιστα προσήκει τὸ δαπανᾶν εἰς τὸ κοινόν ἢ εἰς τὸ θεῖον , ἐλάχιστα δὲ εἰς ἑαυτόν . ἔσται δὲ μεγαλοπρεπὲς ἔργον καὶ τὸ πολυχρόνιον · τὰ γὰρ τοιαῦτα ἔργα θαυμαστά εἰσι καὶ καλά . δεῖ δὲ καὶ ἐν τοῖς ἔργοις καὶ ἕτερον τρόπον τὸ πρέπον ζητεῖν καὶ σκοπεῖν τίνα ἔργα τίσιν ἁρμόζει · οὐ γὰρ τὰ αὐτὰ πρέπει τῷ θείῳ καὶ τῷ κοινῷ · οὐδὲ ταὐτὰ προσήκει ἱερῷ καὶ τάφῳ · ὥστε εἶναι τὰ ἔργα τοῦ μεγαλοπρεποῦς μεγάλα καὶ θαυμαστά , πρὸς τὰ ὁμογενῆ συγκρινόμενα · τάφων μὲν οἰκοδομήματα πρὸς τάφους , ναῶν δὲ πρὸς ναοὺς καὶ γεφύρας πρὸς γεφύρας , καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὁμοίως . ὁ γὰρ μεγαλοπρεπὴς οὐ μόνον σκοπεῖ τὸ μέγεθος , ὃ προσήκει τῷ γένει τοῦ ἔργου · οὐ γὰρ ταὐτὸν μέγα εἶναι ἁπλῶς διὰ τὴν δαπάνην καὶ μέγα εἶναι πρὸς τὰ ὁμογενῆ συγκρινόμενον , ἀλλὰ διαφέρει · καὶ γὰρ ἡ σφαῖρα καὶ ἡ λήκυθος ἡ καλλίστη μικρὰ μέν εἰσι διὰ τὴν δαπάνην · εἰσὶ δὲ μεγαλοπρεπῆ δῶρα τῶν παίδων , καί εἰσι μεγάλα πρὸς τὰ παιδικὰ συγκρινόμενα δῶρα · ἐπεὶ ἐπεὶ διαφέρει τὸ ἐν τῷ γένει μέγεθος τοῦ ἐν ταῖς δαπάναις , ἀνάγκη σκοπεῖν ἀμφότερα τὸν μεγαλοπρεπῆ καὶ ποιεῖν μεγαλοπρεπῶς κατὰ τὴν προσήκουσαν ἑκάστῳ γένει μεγαλοπρέπειαν . οὕτω γὰρ γενόμενον τὸ ἔργον μέγα ἔσται καὶ θαυμαστὸν καὶ καλὸν καὶ οὐδὲ εὐχερῶς ὑπὸ ὁμογενοῦς ὑπερβληθήσεται . τοιοῦτος μὲν οὖν ὁ μεγαλοπρεπής . ὁ δὲ ὑπερβάλλων καὶ βά - vαυσος παρὰ τὸ δέον ἀναλίσκει καὶ ὥσπερ οὐ δεῖ καὶ ἐφ᾿ οἶς ὐ δεῖ · καὶ διὰ τοῦτο ὑπερβάλλειν λέγεται τὸν μεγαλοπρεπὴ . καὶ γὰρ φαύλων ἕνεκα ἔργων , ὦν ἡ δαπάνη δοκεῖν , παρὰ τὸ εἰκὸς καὶ τὸ προςὴκον τῇ μεγαλοπρεπείᾳ , οἷον ἐρανιστὰς ἑστιᾷ πολοτελέστατα , ὥσπερ εἰ γάμους ἐποίει · καὶ τοῖς κωμῳδοῖς χορηγῶν παριοῦσι καὶ χρήματα φιλοτίμως ἀναλίσων ἐν αὐτοῖς ὥσπερ εἰς κοινὸν ὄφελος · ἢ ἐν ταῖς κωμῳδίαις ἀντὶ κωδίων . ἅ παρατετάσματα ὴν ἐπὶ τῆς σκηνῆς . προφυρίδας ἔχει . καθάπερ οἱ Μεγαρεῖς . Καὶ ταῦτα ποιεῖ οὐ τοῦ καλοῦ ἕνεκα ἀλλ᾿ ἵνα μόνον ἐπιδείξηται τὸν πλοῦτον . οἴεται γὰρ ἀπὸ τούτου θαυμαστός τις εἶναι δόξαι · καὶ ἐν οἷς μὲν Πολλῆς χρεία δαπάνης . ὀλίγα ἀναλίσκει . ἐν οις δὲ ὀλίγης , πολλά . τοιοῦτος μὲν οὖν ὁ ὑπερβάλλων τὸν μεγαλοπρεπὴ , ὃς καὶ βάναυσος καλεῖται . ὁ δὲ ἐλλείπων , ὃς καὶ μικροπρεπὴς καλεῖται , περὶ πάντα ἐλλειπής ἐστιν . ἀναλίσκων γὰρ οὐδὲ τοῦ καλοῦ ἕνεκα , ἕπειτα σκοπεῖ , πως ἂν ὅσον ἐνδέχεται ἐλάχιστα ἀναλώσαι · καὶ πολλάκις τὰ πλείως τῆς δαπάνης ἀναλώσας , καὶ πρὸς τὴν τελείωσιν ἤδη βλέποντος τοὐ ἔργου , ὑπ᾿ ἀκριβολογίας ἀτέλεστον ἀφίησι διὰ μικρὰν δαπάνην . Καὶ πάντα δέ , ὅσα ποιεῖ , ἀεὶ μέλλων καὶ σκοπων ποιεῖ , καὶ οἰόμενος καὶ πλείω τοῦ δέοντος ἀναλίσκειν , καὶ ὀδυρ ύμενος ὅτι πολλὰ ἀνάλωσεν . αὖται μὲν οῦν αἱ ἕξεις , ἥ τε μικροπρέπεια καὶ βαναυςία , κακίαι εἰσίν , ὀνείδη δὲ οὐκ ἐπιφέρουσι · διότι οὔτε βλαβεραί εἰσι τῶν πέλας , οὔτε λίαν αἰσχραὶ καὶ ἀσχήμονες . Περὶ μεγαλοψυχίας . Κεφ . δ᾿ . Δέγομεν δὲ ἤδη καὶ περὶ μεγαλοψυχίας . ἔστι τοίνυν ἡ μεγαλοψυχία περὶ μεγάλα , ὡς καὶ τὸ ὄνομα δίδωσιν εἰκάζειν . περὶ ποῖα δὲ μεγάλα , σκοπῶμεν . φανερὸν δὲ ὅτι ταὐτόν ἐστι τὸ περὶ μεγαλοψυχίας καὶ τὸ περὶ μεγαλοψύχου σκοπεῖν · οὐδὲν γὰρ διαφέρει τὴν ἕξιν εἰδέναι ἢ τὸν ἔχοντα Τὴν ἕξιν . ἔστι τοίνυν μεγαλόψυχος περὶ μεγάλα · μεγάλα δὲ τὰ αὐτῷ προςήκοντα , ὅταν μεγάλων ἄξιος ὤν καὶ αὐτὸς κρίνῃ ἑαυτὸν μεγάλων ἄξιον εἶναι . ὁγὰρ μικῶν ἄξιος ὢν καὶ μικρῶν ἑαυτὸν αξιῶν οὐ λέγεται μεγαλόψυχος ἀλλὰ σώφρων · ἡ γὰρ μεγαλοφυχία ἐν μεγέθει ἐστί . τοιοῦτον Γὰρ λόγον ἔχει πρὸς τὸν σώφρονα ὁ μεγαλόψοχος , οἷον ὁ καλὸς πρὸς τὸν ἀστεῖο · ὁ μὲν γὰρ καλὸς μετὰ γεγέθους ἔχει τὸ κάλλος , ὁ δὲ ἀσεῖος μετὰ σμικρότητος , ὃς καὶ σύμμετρος καλεῖται , καλὸς δὲ οὐδαμῶς · ὁ μὲν οὖν μεγαλόψυχος τοιοῦτος . τῶν δὲ παρ᾿ ἑκάτερα ὁ μὲν ὑπερβάλλων χαῦνος · χαῦνος γὰρ ἐστιν ὁ μεγάλων ἑαυτὸν ἀξιῶν οὐκ ἄξιος ὤν · ὁ δὲ ἄξιος μὲν ὢν πολλῶν , πλειόνων δὲ ἀξιῶν ἑαυτόν , οὐ πάντῃ χαῦνος . ἐλλείπων δὲ ὁ μικρόψυχος · ἔστι γὰρ μικρόψυχος ὁ πολλῶν μὲν ἄξιος ἐλαττόνων δὲ κρίνων ἑαυτὸν <ἄξιον , ἢ ὁ ὀλίγων ἄξιος , ἔτι δὲ ἐλαττόνων ἀξιῶν ἑαυτόν.> . τούτων δὲ μᾶλλόν ἐστι μικρόψυχος ὁ πολλῶν ἄξιος ὤν , εἶτα τῆς οἰκείας ἄξιος ἦν ; εἰσὶ μὲν οὖν οἱ παρ’ ἑκάτερα ὁ μὲν ὑπερβάλλων ὁ δὲ ἐλλείπων . ὁ δὲ μεγαλόψυχος , καθόσον μὲν περὶ μεγάλα ἐστίν , ἄκρος δοκεῖ , καθόσον δὲ ἐπὶ τοῦ δέοντος ἕστηκεν ἀεὶ καὶ οὔτε ὑπὲρ τὸ δέον ζητεῖ οὔτε παρὰ τὸ δέον , δία τοῦτο μέσος ἐστιν . Περὶ μεγαλοψυχίας καὶ περὶ τίνα ὁ μεγαλόψυχος καὶ τίνα ἴδιά ἐστιν αὐτοῦ . κεφ . ε΄ . Ἐπεὶ δὲ περὶ τὰ ἔξω ἀγαθὰ ὁ μεγαλόψυχός ἐστιν , ὧν παρὰ τῶν ἄλλων ἀξιοῦται κατὰ τὸ προσῆκον αὐτῷ , εἴη ἂν πάντως ἢ περὶ χρήματα ἢ περὶ ἡδονὴν ἢ περὶ τιμήν · ἐπεὶ δὲ περὶ τὰ μέγιστα τῶν ἐν ἀνθρώποις ἀγαθῶν ( ἔστι γὰρ μεγαλόψυχος ὁ τῶν μεγίστων ἑαυτὸν ἀξιῶν ὤν ) , εἴη ἂν περὶ τὴν τιμήν , ἥτις δοκεῖ μέγιστον εἶναι τῶν ἀνθρωπίνων καὶ τῶν ἔξωθεν ἀγαθῶν · καὶ διὰ τοῦτο τῷ θείῳ ταύτην μάλιστα ἀπονέμομεν . ὥστε περὶ τιμὰς καὶ ἀτιμίας ὁ μεγαλόψυχός ἐστιν , ὡς δεῖ καὶ χωρὶς δὲ τούτων ἀπὸ ἰῆς ἐπαγωγῆς φανερόν ἐστι . ὁρῶμεν γὰρ πάντας τοὺς μεγαλοψύχους τιμῆς μάλιστα ἐφιεμένους τῆς ἀξίας ἑαυτῶν · ὁ δὲ μικρόψυχος ἐλλείπει καὶ πρὸς ἑαυτόν ( ἐλάττω γὰρ τῆς ἀξίας φρονεῖ ἑαυτοῦ ) · ἐλλείπει καὶ πρὸς τὸ τοῦ μεγαλοψύχου ἀξίωμα . ὁ δὲ χαῦνος πρὸς ἑαυτὸν μὲν ὑπερβάλλει ( μείζω γὰρ φρονεῖ τῆς τῆς ἑαυτοῦ ) , τὸν δὲ μεγαλόψυχον οὐχ ὑπερβάλλει τῷ φρονήματι . ὁ γὰρ μεγαλόψυχος τῶν μεγίστων ἑαυτὸν ἀξιοῖ , τῶν μεγίστων ἄξιος ὤν · ὥστε ἀνάγκη τὸν μεγαλόψυχον ἄριστον εἶναι καὶ σφό|δρα ἀγαθὸν ἰοὺς τρόπους , καὶ ἀνδρεῖον καὶ δίκαιον καὶ τὴν ἄλλην ἀρετὴν ἄκρον . ὁ γὰρ μικρὰ ἡγούμενος πάντα καὶ οὐδαμῶς ἄξια ἑαυτοῦ καὶ οὐ ψευδόμενος , ἀλλὰ ἀληθεύων ἐν τῇ τοιαύτῃ ψήφῳ , τίνος ἕνεκα αἰσχρόν τι ποιήσει καὶ ἄτιμον ; ἢ πῶς δυνατόν ; ἐναντίον γάρ ἐστι τῷ λόγῳ τοῦ μεγαλοψύχου τὸ τοιοῦτον . πῶς γὰρ ἄν εἴη τιμῆς ἄξιος ὁ φαῦλος ; εἰ δὲ τιμῆς ἑαυτὸν ἀξιοῖ φαῦλος ὢν καὶ ἰοῖς αἰσχροῖς ἁλισκόμενος , γελοῖος ἂν δόξειεν εἶναι · ἡ γὰρ τιμὴ τῆς ἀρετῆς ἐστιν ἆθλον καὶ τοῖς ἀγαθοῖς ἀπονέμεται μόνοις δικαίως . ὥστε ὁ μεγαλόψυχος πάσας συλλαβὼν ἔχει τὰς ἀρετὰς καὶ ἔστιν ἡ μεγαλοψυχία οἷον κόσμος τις τῶν ἀρετῶν . καὶ οὐ γίνεται μὲν ἄνευ ἐκείνων , μείζους δὲ καὶ καλλίους αὐτὰς ποιεῖ · κρίνει γὰρ αὐτὰς ἀξίας εἶναι ὧν εἰσιν ἄξιαι . διὰ τοῦτο σφόδρα χαλεπὸν μεγαλόψυχόν τινα γενέσθαι · οὐ γὰρ δυνατὸν μεγαλόψυχον εἶναι ἄνευ πασῶν τῶν ἀρετῶν · τὸ δὲ πάσας κτήσασθαι καὶ ταύτας εἰς ἄκρον σφόδρα χαλεπὸν . ἔστι μὲν οὖν ὁ μεγαλόψυχος περὶ τιμὰς καὶ ἀτιμίας , καθὼς εἴρηται . καὶ ἐπὶ μὲν ταῖς μεγάλαις καὶ ὑπὸ μεγάλων ἥδεται , ὡς τῶν οἰκείων τυγχάνων καὶ ὧν ἄξιος ἢ καὶ ἐλαττόνων τῆς ἀξίας · τῆς γὰρ τελείας ἀρετῆς οὐκ ἄν ποτε γένοιτο παρὰ τῶν ἀνθρώπων ἀξία τιμή . οὐ μὴν ἀλλ’ εἰ καὶ ἥδεται , διὰ τοῦτο ἥδεται , δὲ παρὰ τῶι τυχόντων τιμῆς καθάπαξ ὀλιγωρήσει · καὶ μάλιστα ὅταν ἐπὶ μικροῖς αὐτὸν τιμῶσιν , οἷον , εἴ τις ἐτίμα τὸν Ἀχιλλέα ὅτι καλῶς ῄδει καθαρίζειν · ὁμοίως δὲ καὶ περὶ τὰς ἀτιμίας κατὰ τὸ προσῆκον αὐτῷ . ἔστι τοίνυν ὁ μεγαλό|ψυχος μάλιστα μὲν περὶ τιμὰς καὶ ἀτιμίας , καθὼς εἴρηται , ἔστι δὲ ἑπομένως καὶ περὶ πλοῦτον καὶ δυναστείαν καὶ πάσαν εὐτυχίαν καὶ ἀτυχίαν · καὶ περὶ ταύτας γὰρ μετρίως ἕξει καἰ ὡς προσῆκε · καὶ οὐδὲν αἰσχρὸν πείσεται πρὸς τὴν ἐν τούτοις μεταβολήν · καὶ οὔτε εὐτυχῶν περιχαρὴς ἔσται οὔτε ἀτυχῶν περίλυπος · οὐ γὰρ μέγιστον ἡγήσεται τὴν τιμὴν καὶ οὕτω περὶ αὐτὴν ἕξει ὡς μέγιστον ὄν . οὕτω δὲ ἔχων περὶ τὴν τιμὴν πολλῷ μᾶλλον περὶ τὸν πλοῦτον ὀλιγώρως ἕξει καὶ τὰς δυναστείας · αἱρετώτερον γὰρ ἡ τιμὴ δυναστείας καὶ πλούτου · διὰ γὰρ <τὴν> τιμὴν ἀγαπητά εἰσιν ὁ πλοῦτος καἰ ἡ δυναστεία · καὶ γὰρ οἱ ἔχοντες αὐτὰ τιμᾶσθαι δι’ αὐτῶν βούλονται . ὁ δὲ ἰὴν τιμὴν μικρὸν ἡγούμενος πολλῷ μᾶλλον τὰ ἄλλα . διὰ τοῦτο καὶ οἱ μεγαλόψυχοι ὑπερόπται δοκοῦσιν εἶναι , ὅτι οὐδὲν ἰῶν ἀνθρωπίνων σφόδρα τιμῶσιν . ἐπεὶ δὲ καὶ τὰ εὐτυχήματα τιμῆς ἄξια δοκοῦσιν εἶναι , καὶ ταῦτα συντελοῖεν ἂν πρὸς τὴν μεγαλοψυχίαν . τὸ γὰρ ὑπερέχον ἐν ἀγαθοῖς ἐντιμότερον · ὑπερέχει δὲ ἐν ἀγαθοῖς ὁ εὐτυχής · διὸ καὶ τὰ τοιαῦτα τὴν μεγαλοψυχίαν συνίστησιν . ὁ γὰρ εὐτυχὴς ἄξιον ἑαυτὸν μεγάλης τιμῆς ἡγεῖται διὰ τὴν ἀγαθὴν τύχην · τιμᾶται γὰρ παρ’ ἐνίων · κατ’ ἀλήθειαν δὲ μόνος ὁ ἀγαθὸς τοὺς τρόπους ἄξιός ἐστι τιμῆς . ᾧ δὲ ἄμφω πρόσεστι καὶ ἡ ἀρειὴ καὶ τὰ ἔξωθεν ἀγαθά , μᾶλλον ἀξιοῦται τιμῆς τοῦ τὴν ἀρετὴν μόνον ἔχοντος · ὃς δὲ μόνον εὐτυχής ἐστι καὶ τοῖς ἔξωθεν ἀγαθοῖς εὐθηνεῖ , πρὸς δὲ <τὴν> ἀρετὴν κοινὸν ἔχει , ὁ τοιοῦτος οὔτε δικαίως τιμᾶται οὔτε αὐτὸς δικαίως εαυτὸν μεγάλης ἀξιοῖ τῆς ] τιμῆς οὔτε κατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον μεγαλόψυχος λέγεται . ἄνευ γὰρ ἀρετῆς τελείας ἀδύνατόν τινα μεγαλόψυχον εἶναι , καθὼς εἴρηται . διὰ τοῦτο οἱ ἐν εὐτυχίᾳ ὄντες ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ὑπερόπται καὶ ὑβρισταὶ γίνονται · χωρὶς γὰρ ἀρετὴς οὐ ῥᾴδιον φέρειν τὰ εὐτυχήματα ἐμμελῶς καὶ μετρίως , οὐ δυνάμενοι δὲ φέρειν τὴν εὐτυχίαν καλῶς , οἴονται μὲν τῶν ἄλλων ὑπερέχειν , καὶ πάντων καταφρονοῦσιν · αὐτοὶ δὲ ἀσυλλογίστως πάντα ποιοῦσιν , ὡς ἔτυχε . βούλονται γὰρ μιμεῖσθαι τὸν μεγαλόψυχον , καίτοι παντελῶς ἀνόμοιοι ὄντες · ὁ γὰρ μεγαλόψυχος καταφρονεῖ μέν , ἀλλὰ δικαίως ( τὰ ἀληθῆ γὰρ περὶ ἑαυτοῦ οἴεται ) , καὶ μεγάλοις ἐπιχειρεῖ καὶ μεγάλων κινδύνων κατατολμᾷ , ἀλλὰ τοῦ ἀγαθοῦ ἕνεκα καὶ πρὸς μεγάλα τινὰ ἀφορῶν · οἱ δὲ τὰ ἔξω μόνον ἀγαθοὶ τὴν μὲν ἀρετὴν οὐ τιμῶσιν οὔτε βούλονται κατορθοῦν , τῶν δὲ ἄλλων καταφρονοῦδι καὶ τὰς ἄλλας δὲ ] πράξεις αὑτῶν βούλονται ἀφομοιοῦν πρὸς τὰς τοῦ μεγαλοψύχου πράξεις , ὅση δύναμις · οὐκ ἀφομοιοῦσι δέ , διὰ τὸ μὴ ἔχειν τὴν ἀρετήν . ἔστι ὁ μεγαλόψυχος οὐ πυκνοκίνδυνος μέν · οὐ γὰρ συνεχῶς εἰς κινδύνους ἑαυτὸν ἐμβάλλει διὰ τὸ μὴ τιμᾶν τὰ τυχόντα καὶ μικρῶν τινων καὶ ὀλίγων προκινδυνεύειν ) , μεγαλοκίνδυνος δέ · ὅταν γὰρ μεγάλων τινῶν ἀγαθῶν προκινδυνεύῃ , οὐδὲ τῆς οἰκείας φείδεται ζωῆς . καὶ εὐεργετῶν μὲν χαίρει , εὐεργετούμενος δὲ αἰσχύνεται . τὸ μὲν γὰρ εὐεργετεῖν ὑπερέχοντος , τὸ δὲ εὐεργετεῖσθαι ὑπερεχομένου · ὁ δὲ μεγάλα περὶ ἑαυτοῦ φρονῶν ἄχθεται τῇ ἐλάττονι ἐλάττονι μοίρα εἰ δὲ εὐεργετηθεὶς ἀντευεργετεῖν ἐθελήσει , πλείονα δίδωσιν , ἵνα ὀφειλέτην ἑαυτῷ ποιήσῃ τὸν ὑπάρξαντα τῆς εὐεργεσίας . δοκεῖ δὲ ὁ μεγαλόψυχος τῶν μὲν εὗ παρ’ αὐτοῦ παθόντων ἐθέλειν ἀεὶ μεμνὴσθαι , παρ᾿ ὧν δὲ αὐτὸς εὗ πέπονθεν ἐπιλελῆσθαι · οὐκ ἀγνωμοσύνῃ τινί ( πῶς γάρ , ὃς μείζω δίδωσιν ἢ λαμβάνει ; ) , ὅτι οἰκειότερον αὐτῷ καὶ μᾶλλον προσῆκον τὸ εὖ ποιεῖν ἢ τὸ εὗ πάσχειν · καὶ διὰ τοῦτο τὸ μὲν εὐεργετεῖν , ὅτι ἄριστον καὶ τοιῷδε πρέπον λόγου καὶ μνήμης ἀξιοῦται , τὸ δὲ εὖ πάσχειν οὐδαμῶς · βούλεται γάρ ἀεὶ ὑπερέχειν καὶ ἄλλου δὲ διηγουμένου τὸ μὲν ἡδέως ἀκούει , τὸ δὲ ἀηδῶς · διὰ τοῦτο καὶ ἡ Θέτις παρ’ Ὁμήρῳ οὐ λέγει τὰς εὐεργεσίας τῷ Διὶ οὐδὲ μέμνηται πρὸς αὐτὸν ὧν εὗ ἐποίησεν αὐτόν , ἀλλ’ ὧν εὖ πέπονθε παρ’ αὐτοῦ · ὁμοίως δὲ καὶ οἱ Λάκωνες βουλόμενοι χαρίζεσθαι τοῖς Ἀθηναίοις τὰς εἰς αὐτοὺς τῶν Ἀθηναίων εὐεργεσίας εἰς μέσον ἄγουσι . καὶ τοῦτο δὲ ἴδιον μεγαλοψύχου , τὸ μηδενὸς δεῖσθαι ἢ μόλις , αὐτὸν δὲ τοῖς ἄλλοις ἃ βούλονται ὑπηρετεῖν πρόθυμον εἶναι . καὶ πρὸς μὲν τοὺς ἐν ἀξιώματι μέγαν εἶναι , διὰ τὸ μηδὲν ἡγεῖσθαι σεμνὸν τῶν τοιούτων ἀγαθῶν , ἐξ ὦν ἀξιοῦσιν οἱ ἐν ἐξουσίαις φοβεροί τινες εἶναι · πρὸς δὲ τοὺς μέσους μέτριον διὰ τὸ σωφρονεστέρους καὶ ἐπιεικεστέρους τοὺς τοιούτους εἶναι . ἄλλως τε τὸ μὲν τῶν ἐν ἀξιώματι ὑπερέχειν καὶ ἐργῶδές ἐστι καὶ σεμνόν , καὶ διὰ τοῦτο τῷ μεγαλοψύχῳ προσήκει · τὸ δὲ τῶν μέσων , καὶ ῥᾴδιον καὶ οὐδὲν μέγα · καὶ ἐν ἐκεινοις μὲν σεμνύνεσθαι οὐκ ἀγεννές , ἐν δὲ τοῖς ταπεινοῖς φορτικόν · ὥσπερ εἴ τις ἐπεδείκνυτο τὴν τοὺ σώματος ῥώμην ἐν τοῖς ἀσθενέσι καὶ ὑπὸ νόσου ἢ γήρως | διεφθαρμένοις . ἔτι δὲ ὁ μεγαλόψυχος οὐδὲ περιελεύσεται ζητῶν οὗ τιμηθήσεται ( μικρὸν γὰρ καὶ τοῦτο ) , οὐδὲ ἐθελήσει ποτὲ παραγενέσθαι ὅπου ἄλλοι , ἵνα μὴ τύχ’ ᾖ τῶν δευτερείων , τῶν πρωτείων ἄξιος ὤν . ἔστι δὲ οὐδὲ ἕτοιμος εἰ τἄ πράξεις , ἀλλὰ ἀργός τις καὶ μέλληι ζητεῖ γὰρ ἀεὶ πράττειν μεγάλα καὶ μεγάλων ἕνεκα καὶ ὅθεν μεγάλη γίνεται τιμή · ταῦτα δὲ σπανίως συμπίπτει · καὶ διὰ τοῦτο ὀλίγα μὲν πράττει , μεγάλα δὲ καὶ ὀνομαστά . οὓς δὲ ἢ φίλους ἡγεῖται ἢ ἐχθρούς , φανερῶς καὶ μισεῖ καὶ φιλεῖ · γινώσκει γὰρ ἀσφαλῶς , ὅτι κατὰ τὸ δέον ἀμφότερα ποιεῖ , καὶ οὐ δέδοικε τὴν παρὰ τῶν πολλῶν ἀδοξίαν · μᾶλλον γὰρ φροντίζει τῆς ἀληθείας καὶ τοῦ δέοντος ἢ τῆς δόξης . καὶ διὰ τοῦτο φανερόμισός ἐστι καὶ φανερόφιλος · καὶ πάντα δέ , ἃ λέγει καὶ πράττει , φανερῶς καὶ λέγει καὶ πράττει , διά τὸ καταφρονεῖν ὡς εἴρηται τῆς παρὰ τῶν πολλῶν . δόξης . διὰ τοῦτο καὶ παρρησιαστικός ἐστι καὶ ἀεὶ ἀληθεύει , εἰ μή που εἰρωνεύοιτο πρὸς τοὺς πολλοὺς καὶ τὰ μικρὰ λέγοι περὶ ἑαυτοῦ διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι παρὰ φαύλων ἀνθρώπων τιμᾶσθαι . συζῇ δὲ καὶ συνδιάγει οὐ οὑ τῷ τυχόντι ἀλλὰ τῷ φίλῳ · τὸ γὰρ τῷ μὴ φίλῳ συνεῖναι καὶ τραπέζης καὶ στέγης κοινωνεῖν οὐ μεγαλόφυχον ἀλλὰ δουλικὸν καὶ κολακικὸν καὶ ταπεινόν · ταπεινοὶ γάρ οἱ κόλακες καὶ τὸ ἀνάπαλιν οἱ ταπεινοὶ πάντες κόλακές εἰσιν . ἔτι δὲ οὐδὲ θαυμαστικός τις ὁ μεγαλόφυχός ἐστι , τὰ τυχόντα ὑπερθαυμάζων · οὐδὲν γὰρ αὐτὸς νομίζει μέγα . ἀλλ’ οὐδὲ μνησίκακος · μικρὰν γὰρ καὶ τὴν παρά τῶν ἐχθρῶν βλάβην ἡγεῖται . καὶ μηδὲν αὐτῷ δυναμένην λυμήνασθαι διὰ τὸ μέγεθος τῆς ἀρετῆς , ἄλ|λως τε καὶ τὸ ἀπομνημονεύειν καὶ τῶν παρεληλυθότων ποιεῖσθαι λόγον , καὶ ταῦτα καὶ κακῶν , Μικροφύχου τινός ἐστι · τὸ δὲ παρορᾶν μεγαλοφύχου . ὃς γὰρ ὧν εὖ πέπονθεν οὐδαμῶς ἀξιοῖ μεμνῆσθαι , ὡς ἐν τοῖς ἀνωτέρω λέλεκται , διὰ τὸ μὴ μέγα εἰναι και ἄξιον αὐτοῦ τὸ εὖ πάσχειν , πολλῷ μᾶλλον ὧν κακῶς πέπονθε παρά τινων οὐ μνησθήσεται . ἔτι δὲ οὐδὲ πράξεις τινὰς ἢ ἄλλων ἀνθρώπων ἀνέχεται καταλέγειν ἡ ἑαυτοῦ · οὔτε γὰρ τῶν ἐπαίνων αὐτῷ μέλει τῶν ἑαυτοῦ ουτε τῶν ἄλλων . οὐδὲ πάλιν σπουδὴν ἔχει , ἵνα οἱ ἄλλοι φέγωνται . οὐ τοίνυν οὔτε ἐπαινετικός ἐστιν οὔτε κακολόγος · οὐδὲ τοὺς ἐχθροὺς διασύρει , εἰ μη που παρόντας · τὸ γὰρ ἀπόντας λοιδορεῖσθαι οὐ μεγαλοφύχου . περὶ δὲ ἀναγκαίων ἢ μικρῶν οὐ σφόδρα ἱκετεύει ἢ ὀλοφύρεται , ἐάν τινος δεηθῇ · ὁ γὰρ μηδὲν μέγα ἡγούμενος , μηδὲ σπουδάζων περὶ οὐδὲν τῶν ἀνθρωπίνων , πῶς δύναται οὕτως ἀγεννῶς ἔχειν ; ἀεὶ δὲ τὸ καλὸν τοῦ κέρδους προτιμῶν βελτίω νομίζει τὰ καλὰ καὶ ἄκαρπά τῶν καρπίμων καὶ ωφελιμων , ἄν μὴ καλὰ ὦσιν . ὁμοίως ἐπί τε κτημάτων καὶ δένδρων καὶ οἰκε - τῶν · οὐ γὰρ χρηματικστὰς ἀλλὰ τοὺς καλοὺς καὶ ἀγαθοὺς κτήσεται τῶν οἰκετῶν . καὶ κίνησις δὲ τοῦ μεγαλοφύχου βραδεῖᾳ δοκεῖ εἶναι καὶ ἡ φωνὴ βαρεῖα καὶ λέξις στάσιμος · οὐ γὰρ δυνατὸν σπεύδειν τὸν περὶ ὀλίγων φροντίζοντα ( ὀλέγα γὰρ αὐτῷ ἃ θαυμάζουσιν οἱ πολλοί ) , οὐδὲ σύντονον τὸν οὐδὲν μέγα οἰόμενον · σπεύδουσι γὰρ καὶ ὀξυφωνοῦσιν οἱ περί τι σφοδρα ἐπτοημένοι καὶ πολλὴν αὐτοῦ ποιούμενοι φροντίδα . ὁ μὲν οὐν μεγαλόφυχος λόφυχος τοιοῦτος . | ὁ δὲ ἐλλείπων μικρόψυχος , ὁ δὲ ὑπερβάλλων χαῦνος · οὐκ εἰσὶ δὲ οὐδὲ οὗτοι κακοί · οὐ γὰρ κακοποιοί εἰσιν ἀλλὰ μόνον ἡμαρτημένοι , καθόσον τοῦ δέοντος ἐκπίπτουσι καὶ τοὺ μέσου . ὁ μὲν γὰρ μικρόφυχος ἄξιος ἄξιος ὢν ἀγαθῶν , ἀγνοεῖ ἑαυτὸν καὶ ἀποστερεῖ ἑαυτὸν ὧν ἐστιν ἄξιος . καὶ τοῦτο τὸ μέρος κακός ἐστιν ἑαυτῷ , μὴ εὑ ποιῶν ἑαυτὸν διὰ τὸ ἀγνοεῖν τὰ αὑτῷ προσήκοντα · εἰ γὰρ ᾔδει , ὠρέγετο ἄν , ἀγαθῶν ὄντων · ὁ τοιοῦτος δὲ ἠλίθιος μὲν οὐκ ἂν λέγοιτο ἀλλὰ μᾶλλον νωθρός . οὐ μόνον δὲ τοῦτο τὸ μέρος ὁ μικρόφυχος ἑαυτὸν βλάπτει ἀλλὰ καὶ ἕτερον τρόπον · καὶ γὰρ διὰ τὸ ἀγνοεῖν ἑαυτὸν καὶ χείρων γίνεται τοὺς τρόπους · τῶν γὰρ ἀγαθῶν καὶ γενναίων πράξεων καὶ τῶν κλῶν ἐπιτηόευμάτων μάτων ἀφίσταται , ὡς ἀνάξιος ὢν αὐτῶν · ὁμοίως δὲ καὶ ἴων ἐκτὸς ἀγαθῶν ἀπέχεται , νομίζων ὑπὲρ τὶν ἀξίαν αὐτοῦ ταῦτα εἶναι . ὁ δὲ χαῦνος . καὶ ἠλίθιος καὶ ἑαυτὸν αγνοῶν τοῖς ὑπὲρ τὴν ασιαν ἐπιχείρει · ἀρετῇ μὲν οὐκ ἔχων κοσμεῖσθαι , κοσμούμενος δὲ ἐσθῆτι καὶ σχήματι καὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς τοιούτοις · καὶ σεμνός τις εἷναι διὰ τούτων νομίζων , εὐτυχής τις ἐθέλει δοκεῖν · καὶ πειρᾶται φανερὰ ποιεῖν ἀεὶ τὰ εὐτυχήματα ἑαυτοῦ καὶ περὶ αὐτῶν ἀεὶ λέγει , ὡς διὰ τούτων τιμηθησόμενος , ἀμφοτέρων τερῶν δὲ ἀντικειμένων τῇ μεγαλοφυχίᾳ , τῆς τε μικροψυχίας καὶ τῆς χαυνότητος , ἡ μικροφυχία μᾶλλον ἀντίκειται , ὅτι μᾶλλον γίνεται , καὶ χεῖρόν τι κακόν · τοὺ γὰρ ἔχοντος τὸ ἦθος χεῖρον ποιεῖ καὶ τὴν ἀρετὴν ἐλαττοῖ , τοῖ , καθὼς εἴρηται · ἡ δὲ χαυνότης φαῦλον μέν ἐστι δι᾿ ἑαυτήν , τὸν δὲ ἔχοντα οὐ ποιεῖ κατὰ τὰ ἄλλα φαυλότερον · οὐδὲν γὰρ ἀγαθόν , ὧν ἔχει , ὁ ἀπόλλυσι ἀπόλλυσι διὰ τὴν χαυνότητα , ἀλλὰ μᾶλλον ἐνίοτε διὰ τοῦτο καὶ καλοῖς καὶ ἀγαθοῖς ἔργοις ἐπιχειρεῖ , ἄξιον ἑαυτὸν ἡγούμενος τῶν τοιούτων . ἔτι δὲ ἥ μὲν χαυνότης οὐκ ἀεὶ αὔξει · ἀπὸ γὰρ τῆς πείρας ὁ χαῦνος ἐπιγνώμων ἑαυτοῦ γίνεται · ἣν γὰρ ζητεῖ τιμὴν οὐ λαμβάνων ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον , ἀναγκάζεται σωφρονεῖν . καὶ διά τοῦτο ἡ χαυνότης εὐαπάλλακτόν ἐστι , καὶ οὐ δύναται παραμένειν · ἡ δὲ μικροφυχία ἀεὶ προχωρεῖ . τοῦ γὰρ ἤθους , ὥσπερ εἴρηται , χεῖρον διατεθέντος , καὶ τὸ φρόνημα ἐλαττοῦται · τοῦ φρονήματος δὲ ἐλαττωθέντος , καὶ ὁ τρόπος γίνεται χείρων καὶ τὸ φρόνημα διὰ τοῦτον · καὶ οὕτως ἡ μικροψυχία ἀεὶ προχωρεῖ . καὶ ἀπὸ τῆς πείρας δὲ ὁ μικρόφυχος οὐ γίνεται βελτίων · οἷς γὰρ ἔργοις ἐπιχειρεῖ , ῥαδίως ταῦτα περαίνων ( μικρὰ γὰρ καὶ τῆς δυνάμεως ἐλάττω ) τὴν ἰδίαν ὥσπερ ἀγνοεῖ . καὶ τιμὴν δὲ ζητῶν ἐλάττω τῆς ἀξίας οὐδένα λυπεῖ , καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ ἐξελεγχόμενος θεραπεύεται , καθάπερ ὁ χαῦνος . διὰ ταῦτα τοίνυν ἡ μικροψυχία χεῖρόν ἐστι κακὸν τῆς χαυνότητος καὶ δυσαπαλλα - κτότερον · ὅθεν μᾶλλον ἀντίκειται τῇ μεγαλοψυχίᾳ . Περὶ τῆς ἐν φιλοτιμίᾳ μεσότητος . μεσότητος . κερ . ς' . H μὲν οὗν μεγαλοφυχία περὶ τιμὴν μεγάλην ἐστί , καθὼς εἴρηται . ἔστι δὲ καὶ ἄλλη τις ἀρετὴ περὶ ἰὴν τιμήν . ἥτις λόγον ἔχει πρὸς τὴν μεγαλοφυχίαν , ὃν ἡ ἐλευθεριότης πρὸς τὴν μεγαλοπρέπειαν · ὡς γὰρ ἡ μεγαλοπρέπεια διαφέρει τῆς ἐλευθεριότητος ἰῷ μεγάλῳ , περὶ τὰ χρήματα καὶ αὐτῆς οὔσης , οὕτως ἡ μεγαλοφυχία τῆς τοιαύτης ἀρετῆς διαφέρει , τῷ περὶ μεγάλας εἶναι τιμάς , αὐτῆς περὶ τὰς μικρὰς οὔσης . ὥσπερ γὰρ ἐν λήψει καὶ δόσει χρημάτων μεσότης ἐστὶ καὶ ὑπερβολὴ καὶ ἔλλειψις , οὕτω καὶ ἐν τῇ τιμῆς τῆς τιμῆς ἔνι λαβεῖν μεσότητα καὶ ὑπερβολὴν καὶ ἔλλειψιν . ἔστι γᾶρ δυνατὸν ἐφίεσθαι τιμῆς πλέον ἢ δεῖ καὶ ἔλαττον τοῦ δέοντος καὶ πάλιν κατὰ τὸ δέον καὶ ὡς ὁ ὀρθὸς ἀπαιτεῖ λόγος · φέγομεν γὰρ καὶ ἐπαινοῦμεν πολλοὺς ἐπὶ τιμῆς ὀρέξει , ὅθεν δῆλον , ὅτι οἱ μὲν ὡς δεῖ ταύτης ἐφίενται , οἱ δὲ οὐχ ὡς δεῖ · τούτων δὲ οἱ μὲν ὑπερβαίνουσι τὸ δέον , οἱ δὲ ἐλλείπουσι . καὶ γὰρ ψέγομεν τὸν φιλότιμον ὡς πλέον ἢ δεῖ τιμῆς ἐφιέμενον · ψέγομεν δὲ καὶ τὸν ἀφιλότιμον ὡς μηδὲ ἐπὶ τοῖς καλοῖς ἐθέλοντα τιμᾶσθαι . ἐνίοτε δὲ καὶ τὸν φιλότιμον ἐπαινοῦμεν ὡς ἀνἐπὶ δρώδη καὶ φιλόκαλον , τὸν δὲ ἀφιλότιμον ὠς νέτριον καὶ σώφρονα , ὡς καὶ ἐν τοῖς πρώτοις εἴπομεν · γίνεται γὰρ τοῦ το διὰ τὸ ἐοικέναι ἰὰ ἄκρα τῇ μεσότητι καὶ διὰ τὸ τὴν μεσότητα ἀνώνυμον εἶναι καὶ διὰ τοῦτο ὀνομάζεσθαι ἀπὸ τῶν ἄ.ρων . καὶ οὐδὲν κωλύει τὴν μεσότητα φιλοτιμίαν ὀνομάζεσθαι ἢ ἀφιλοτιμίαν . ὁ γὰρ φιλότιμος καὶ ὁ φιλοχρήματος πολλαχῶς δύναται λέγεσθαι , ἐπεὶ καὶ τὸ φιλεῖν κατὰ πολλοὺς τρόπους δύναται εἶναι · ἔστι γὰρ καὶ ὑπὲρ τὸ δέον φιλεῖν τι καὶ παρὰ τὸ δέον καὶ ὡς δεῖ · ὥστε καὶ τὸ ὄνομα οὕτως ἄν ἔχοι , καὶ λέγοιτο ἄν φιλοτοιοῦτος εἰκότως καὶ ὁ ὡς δεῖ καὶ ὁ μὴ ὡς ὡς φιλῶν · ὥστε ὅταν τινὰ φιλότιμον ὀνομάζοντες ἐπαινῶμεν , νομίζομεν ὑπερβάλλειν μὲν ἐν ἰῇ τῆς τιμῆς ὀρέξει , ἀλλ’ οὐ τὸ δέον ἀλλὰ τοὺς πολλούς · ὅταν δὲ φέγωμεν τὸν φιλότιμον , τὸν ὑπερβάλλοντα τὸ δέον φιλότιμον ὀνομάζομεν . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ ἀφιλοτίμου ἔχει . ἔστι τοίνυν μεσότης ἐν τῆ τῆς μετρίας τιμῆς ὀρέξει , εἰ καὶ ἀνώνυμός ἐστιν · ἐν οἶς γάρ ἐστιν ὑπερβολὴ καὶ ἔλλειψις , ἀνάγκη καὶ τὸ μέσον εἶναι · ὥστε ἐπεὶ ὀρέγονται τιμῆς καὶ πλέον τοῦ δέοντος καὶ ἔλαττον . ἀνάγκη καὶ τὴν μέσην ὄρεξιν εἶναι τὴν · κατὰ τὸ δέον γινομένην , ἥτις ἐπαινεῖται . καὶ ἔστιν ἀρετὴ ἀνώνυμος · φαίνεται δὲ πρὸς μὲν ἰὴν φιλοτιμίαν τὴν ἀκρότητα συγκρινομένη ἀφιλοτιμία , πρὸς δὲ τὴν ἀφιλοτιμίαν φιλοτιμία · πρὸς ἀμφοτέρας δὲ τὴν φιλοτιμίαν καὶ τὴν ἀφιλοτιμίαν συγκρινομένη ἀμφότερα δοκεῖ , καθόσον ἀμφοτέρων μετέχει · ὅπερ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀρετῶν γίνεται . ἀεὶ γὰρ ἡ μεσότης τῶν ἄκρων μετέχουσα τοῖς ὀνόμασιν αὐτῶν ὀνομάζεται · καθόσον γὰρ φεύγει τὸ ἕτερον . πρὸς τὸ ἕτερον ἀποκλίνειν δοκεῖ · ἐπὶ ταύτης δὲ μᾶλλον διότι διότι ἀνώνυμός ἐστι . διὰ τοῦτο δὲ οὐδὲ ἀντικεῖσθαι δοκοῦσι τὰ ἄκοα μέσω τινί , ἀλλὰ μᾶλλον ἀλλήλοις · ἡ γὰρ ἀφιλοτιμία τῇ φιλοτιμία φαίνεται ἀντικεῖσθαι . Περι πραότητος . κεφ . ζ . Η δὲ π.ραότης περὶ τὰς ὀργάς ἐστι μεσότης , ἧς ἡ μὲν ὑπερβάλλουσα ἕξις ὀργιλότης καλεῖται ἡ δὲ ἐλλείπουσα ἀνώνυμος . τὸ μὲν οὗν πάθος , περὶ ὃ ἡ πραότης , ὀργή ἐστι ·· τὰ δὲ κινοῦντα τὴν ὀργὴν πολλὰ καὶ διαφέροντα . ὄντα . ὁ μὲν οὖν ὡς δεῖ καὶ ὅτε δεῖ καὶ ἐφ’ οἷς δεῖ ὀργιζόμενος ἐπαινεῖται · ὃς δὴ ὁ πρᾷός ἐστι . δοκεῖ γὰρ πρᾷος εἶναι ὁ ἀτάραχος καὶ μὴ ἀγόμενος ὑπὸ τοὐ πάθους ἀλλ’ αὐτὸς ἄγων τὸ π·άθος , καθὼς ὁ ὀρθὸς προστάττει λόγος · δοκεῖ δὲ μᾶλλον πρὸς τὴν ἔλλειψιν ἀποκλίνειν , καθόσον οὐ ἐστιν ἁ ἀλλὰ μᾶλλον σὺ συγγνωμονικός . ἡ δὲ ἔλλειψις κακίζεται , εἴτε ἀοργησία καλεῖται εἴτε ὁτιδήποτε · τὸ γὰρ ἐν οἷς δέον μὴ ὀργίζεσθαι καὶ περιορᾶν προηλακιζόμενον καὶ ἑαυτὸν καὶ τοὺς οἰκείους ἠλίθιον καὶ ἀνδραποδῶνδες . ἡ δὲ ὑπερβολὴ κατὰ πάντα μὲν γίνεται · καὶ γὰρ ὅτε παρὰ τὸ δέον καὶ τοῦ τόπου καὶ τοῦ χρόνου καὶ τοῦ πράγματος καὶ τοῦ προσώπου καὶ τῶν ἄλλων περιστάσεων ὀργίζεταί τις , ὑπερἔχοι βάλλει . <οῦ μὴν ἀεὶ ό ὑπερβάλλων καὶ πάντῃ ὑπερβάλλει> · σχεδὸν δὲ καὶ ἀδύνταον τοῦτο · τὸ γὰρ κακόν , εἰ κατὰ μηδένα τροπον ἀραθὸν εἴη , οὐ δύναται συστῆναι ἀλλὰ καὶ ἑαυτὸ ἀπόλλυσι · κὂν ὁλόκληρον ᾖ , ἀρόρητον γίνεται . οἱ μὲν οὖν ὀργίλοι ταχέως μὲν ὀργίζονται καὶ οῖς οὐ δεῖ , παύνται δὲ ταχέως · ὂ καὶ βέλτιστον ἔχουσι · τοῦτο δὲ πάσχουσιν . ὅτι οὐ κατέχουσι τῆν ὀργὴν οὐδὲ κρύπτουσιν ἀλλὰ ἐξάγονται καὶ ἀμύνονται εὐθὺς δι᾿ ὦν ἔξεστιν · ἀμυνάμενοι δὲ ταχέως διὰ τὴν ὀξύτητα παύονται εὐθὺς τῆς ὀργῆς . καθ᾿ ὑπερβολὴν δέ εἰσιν ὀξεῖς οἱ ἀκρόχολοι καὶ πρὸς πᾶν ὀργίλοι καὶ ἐπὶ παντί · ὅθεν καὶ τὸ ὄνομα ἔχουσιν ἀπὸ τοῦ ἄκρου παρηγμένον . οἱ δὲ πικροὶ καὶ δυσδιάλυτοι καὶ πολὺν χρόνον ὀργίζονται · οὐ γὰρ εὐδὺς φανεροῦσι τὸν |θυμὸν ἀλλὰ κατέχοντες κρύπτουσι · παύονται δὲ τοῦ θυμοῦ . ἐπειδὰν ἀνταποδώσωσι κακὰ τοῖς λελυπηκόσιν . ή γὰρ τιμωρία ἡδονὴν αὐτοῖς ἐμποιεῖ καὶ διὰ τοῦτο τῆς λύπης ἀφίστηςι · τούτου δὲ μὴ γινομένου τὸ βάρος ἔχουσι καὶ περιφέρουσι τὴν ὀργήν . διὰ γὰρ μὴ φανεροῦν τὴν ὀργὴν οὐδὲ παπαμυθίας παρὰ τῶν ἀνθρώπων τυγχάνουσιν οὐδὲ παρακαλεῖ τις αὐτούς · ὅθεν καὶ κατέχουσιν ἀυτήν . μέχρις ἂν αὐτὴ ὑφ᾿ έαυτῆς διαλυθῇ καὶ περθῇ · τοῦτο δὲ διὰ χρόνου γίωεται . οἱ τοιοῦτοι δὲ καὶ έυτοῖς εἰσιν ὀχληροὶ καὶ τοῖς μάλιστα φίλοις . οὗτοι δὴ καὶ χαλεποὶ καλοῦνται , οἵτινες χαλεπαίνουσιν ἐφ᾿ οἷς οὐ δεῖ καὶ ὅτε μὴ δεῖ καὶ ὅσον οὐ δεῖ καὶ πλεῖστον ὀργίζονται χρόνον καὶ οὐ διαλλάττονται , εἰ μὴ ἀντιλυπήσουσι τοὺς λελυπηκότας . οὗτοι δὲ καὶ σονοικῆσαι χαλεποὶ καὶ βαρεῖς τοῖς ὁμοδιαίτοις . ἡ μὲν οὖν μεςόητς ἡ πραότης ἐστίν , ὑπερβολὴ δὲ ἡ ὀργιλότης , ἔλλειψις δὲ ἀναισθηςία τις ἂν καλοῖτο καὶ ἠλιθιότης ἢ ἀοργησία . ἀμφοτέρων δὲ ἀντικειμένων τᾖ μεσότητι μᾶλλον ἀντίκειται ἡ ὀργιλότης ἢ ἡ ἀοργησία · χεῖρον γὰρ κακόν ἐστιν ἡ ὀργιλότης τῆς ἀοργησίας , ὅτι μᾶλλον γίνεται · ἐλάχιστοι γὰρ οἱ ἀόργητοι · καὶ ὅτι συνοικῆσαι ὁ μὲν ἀόργητος ἡδύς , ὁ δὲ ὀργίλος χαλεπός , καὶ διὰ τοῦτο χεῖρον τὸ κακόν · τὸ γὰρ ἥμερον τῶν ἀνθρώπων καὶ φιλάλληλον ἀναιρεῖ . ὅτι μὲν οὖν ἡ μεςότης ἐστὶ τὸ ἀγαθὸν καὶ ἡ ἀρετή , αἱ δὲ παρ᾿ ἑκάτερα ὑπερβολαὶ καὶ ἐλλείψυεις κακά , δῆλον · καὶ εἴρηται ὅτι τὁ ὡς δεῖ ὀργισθῆναι καὶ ἐφ᾿ οἷς δεῖ καὶ ὅτε , τοῦτό ἐστιν ἡ μεσότης . μέχρι δὲ τίνος ὀργιζόμενοι καὶ ἐπὶ τίσι τὰ δέοντα ποιήσομεν καὶ τίς ὁ δέων τῆς ὀργῆς καιρὸς | καὶ ὁ τόπος καὶ τὸ πρόσωπον καὶ τὰ τοιαῦτα , οὐ δυνατόν ἐστι διορίσαθαι · τὰ γὰρ κατὰ μέρος καὶ τὰ καθ᾿ ἕκαστα δόριστα , καθὼς καὶ περὶ τὰς ἀρχὰς εἴρηται · καὶ ἄλλοτε ἄλλα εἰσὶ τὰ προςήκοντα καὶ οὐδὲν τούτων ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἕστηκε . τοῦτο δὲ μόνον δυνατὸν εἰπεῖν , ὅτι ἡ μὲν μέση ἕξις ἐπαινετή , αἱ δὲ ὑπερβολαὶ καὶ ἐλλείψεις ἐπὶ παντὸς πάθους κακίζονται · καὶ αἱ μὲν μικρὸν ἀφιστάμεναι τοῦ μέσου οὐ πάνυ γίνονται φανεραὸ καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ πάνυ ψέγονται , αἱ δὲ πλεῖστα καὶ πλεῖστα δοκοῦσι καὶ σφόδρα κακίζονται · ὅθεν δῆλον , ὅτι τῆς μέσης ἕξεως ἀνθεκτέον . Περὶ φιλίας καὶ τῶν παρ᾿ ἑκάτερα κακιῶν δυσκολίας καὶ κολακείας . κεφ . η΄ . Αἱ μὲν οὖν περὶ τὴν ὀργὴ ἕξεις εἴρηνται . εἰσὶ δὲ καὶ ἄλλαι ἕξεις ἐν ταῖς τῶν ἀνθρώπων κοινωνίαις ταῖς πρὸς ἀλλήλους , αἵτινες ἐν λόγοις καὶ ἐν πράγμασι γίνονται · περὶ ταύτας τοίνυν τὰς κοινωνίας δυνατὸν ἐπαινεῖσθαί τινα καὶ ψέγεσθαι . ἐπεὶ δὲ ἡ μὲν μεσότης ἐπαινετόν . ψεκτὸν δὲ αἱ ὑπερβολαὶ καὶ ἐλλείψεις , φανερὸν ὅτι ἐν ταῖς κοινωνίαις ταύταις ὑπερβολὴ καὶ ἔλλειψίς ἐστι καὶ μεσότης · οἱ μὲν γὰρ ἄλλυποι παντάπασι βούλονται εἶναι τοῖς ἐντυγχάνουσι καὶ πάντα ἐπαινοδσι καὶ πᾶσιν ἀρέσκεσθαι βούλονται δοκεῖν καὶ οὐδενὶ περὶ οὐδενὸς ἀντιλέγουσιν · οἱ δὲ ἐκ διαμέτρου τούτοις ἔχουσι καὶ πάντας λυποδσι καὶ πάντα ψέγουσι καὶ οὐδὲν αὐτοις τῶν γινομένων ἀρέσκει καὶ πᾶσι περὶ παντὸς ἀντιλέγουσιν . οὖτοι δὴ ἄμφω κακίζονται . ἐπαινεῖται δὲ ὁ κατὰ τὸ δέον ταῦτα ποιῶν καὶ ἃ μὲν δεῖ ψέγων , ἃ δὲ δεῖ ἐπαινῶν , καὶ ἀρεσκόμενος οἰς ἀρέσκεσθαι δεῖ . καλεῖται τοίνυν ὁ μὲν πάντα ἐπαινῶν ἄρεσκός τις καὶ κόλαξ , ὁ δὲ πᾶσιν ἐπιτιμῶν δύσκολος , ὁ δὲ τὸ γινόμενον σῴζων περὶ ἄμφω φίλος ὰν καλοῖτο · ἔοικε γὰρ τὸ κατ᾿ αὐτὸν φιλίᾳ · ὄνομα γὰρ ἴδιον τῆς τοιαύτης μεσότητος οὐκ ἔστιν ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ ὁμοίου καλεῖται . ἡ γὰρ τοιαύτη ἕξις τὸ στέργειν προσλαβοῦσα φιλία ἐστί · διαφέρει γὰρ τῆς φιλίας . ὅτι ἄνευ τῆς στοργῆς γίνεται . οὐ γὰρ διὰ τὸ στέργειν ἢ ἐχθαίρειν ἀοδέχεται τὰ λεγόμενα καὶ πραττόμενα ἢ ψέγει . ἀλλ᾿ ἁπλῶς τοῦ ἀγαθοῦ ἕνεκα καὶ ὅτι τοιαύτην ἔλαβεν ἕξιν · ὁμοίως γὰρ διάκειται πρός τε τοὺς γνωρίμους καὶ τοὺς ἀγνῶτας καὶ πρὸς τοὺς συνήθεις καὶ ἀσυνήθεις κατὰ ταύτην τὴν ἕξιν . ἐπαινεῖ γὰρ ἀεὶ καὶ ψέγει ἃ δεῖ καὶ ὅσον δεῖ , πλὴν οὐχ ὁμοίως παντάπασιν · ἐν οἷς γὰρ δεῖ λυπεῖν οὐχ ὁμοίως λυπήσει τοὺς γνωρίμους καὶ τοὺς ἀγνῶτας καὶ τοὺς συνήθεις καὶ ἀσυνήθεις · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῆς ἡδονῆς · οὐ γὰρ τὰ αὐτὰ ἁρμόξει . καὶ διὰ τοῦτο πρὸς τὸ ἀγαθὸν ἀποβλέπων ἀεὶ καὶ τὸ συμφέρον ὁ σπουδαῖος καὶ λύπην ποιήσει καὶ ἡδονὴν τοῖς ἐντυγχάνουσιν . ἔστι γὰρ ἡ τοιαύτη ἕξις περὶ ἡδονὰς καὶ λύπας τὰς ἐν ταῖς ὁμιλίαις γινομένας . καὶ ὅσαι μὲν ἡδοναὶ οὐ πρὸς τὸ ἀγαθὸν ἀποβλέπουσι , ταύταις οὐ συνησθήσεται τοῖς ἐντυγχάνουσιν ἀλλὰ μᾶλλον ἡδομένοις δυσχερανεῖ · καὶ προαιρήσεται λυπηρὸς ὀφθῆναι μᾶλλον ἢ ἡδύς , τοῦ ἀγαθοῦ ἕνεκα , μάλιστα ἂν ἡ ἡδονὴ αἰσχύνην φέρῃ καὶ βλάβην τῷ ποιοῦντι μεγάλην · τότε γὰρ αἰρήσεται μᾶλλον λυπῆσαι καὶ αἰσχῦναι μικρόν , καὶ τῆς μείζονος ἀπαλλάξαι λύπης καὶ αἰσχύνης ἢ μικρὸν εὐφράνατα διὰ τοῦ συνησθῆναι τῇ μείζονι λύπῃ περιβαλεῖν . οὐχ ὁμοίως δὲ ὁμιλήσει τοῖς ἐν ἀξιώμασι καὶ τοῖς τυχοῦσιν , ἀλλ᾿ ἑκάστῳ ἀποδώσει τὸ πρέπον , καὶ κατὰ τὰς ἄλλας δὲ διαφορὰς τῶν ἐντυγχανόντων καὶ αὐτὸς διαφέρουσαν τὴν ὁμιλίαν ποιήσεται καὶ ἐπαινέσει ὡς δεῖ ἕκαστον καὶ ἐπιτιμήσει ὁμοίως ἐφ᾿ οἷς δεῖ καὶ ὅτε δεῖ · τὸ μὲν συνηδύνειν μάλιστα ζητῶν καὶ τοῦτο καὶ καθ’ ἑαυτὸ αἱρούμενος . τὸ δὲ λυπεῖν ἐλάχιστα καὶ μετρίως καὶ οὐ δι’ ἑαυτό ἀλλὰ τοῦ συμφέροντος ἕνεκα . καὶ γὰρ ὅτε λυπεῖ ἕνεκά τινος με . γαλῆς ἡδονῆς , μετρίως λυπεῖ , τὸ φορτικὸν ἀεὶ εὐλαβούμενος . ὁ μὲν # x003E ; περὶ τὰς ἐν ταῖς ὁμιλίαις ἡδονὰς καὶ λύπας μέσος τοιοῦτος · οὐκ ὠνόμασται δὲ ἰδίῳ ὀνόματι ἀλλὰ φίλος καλεῖται διὰ τὴν πρὸς ἰὴν φιλίαν ὁμοιότητα , καθὼς εἴρηται . τῶν δὲ παρ’ ἑκάτερα ὁ μὲν ὑπερβάλλων , εἰ μὲν οὐδενὸς ἕνεκα πάντα ἐπαινῶν καὶ πᾶσιν ἀρεσκόμενος τὸ ἡδ·ὺς εἶναι μόνον ζητεῖ ἄρεσκος καλεῖται , εἰ δὲ ὅ πὼς ὠφέλειά τις αὐτῷ γένηται εἰς χρήματα μάτα ἢ ὅσα διὰ χρημάτων , κόλαξ . ὁ δὲ ἐλλείπων δύσκολος καὶ δύσερις , ὃς πᾶσι δυσχεραίνει καὶ πᾶσιν ἐπιτιμᾷ . ὅτι δὲ καὶ ἐνταῦθα ἡ μεσότης ὃν εἴρηται τρόπον ἀνώνυμός ἐστιν , οὐ δοκεῖ μέσῳ τινὶ ἀντικεῖσθαι τὰ ἄκα ἀλλὰ ἀλλήλοις . Περὶ ἀληθείας καὶ τῶν ἑκάτερα ἑκάτερα κακιῶν . κεφ . θ' . Περὶ ταύτας δὲ πρὸς ἀνθρώπους ὁμιλίας καὶ ἕτεραι γίνονται ἕξεις . ἡ γὰρ πρὸς ἀλλήλους τῶν ἀνθρώπων ὁμιλία διπλῆ ἐστιν ·· ἢ γὰρ περὶ τῶν λόγων ἢ τῶν ἔργων τοῦ συντυγχάνοντος γίνεται ἢ ἑκάστου περὶ τῶν ἑαυτοῦ . καὶ περὶ μὲν τὴν πρώτην αἱ εἰρημέναι γίνονται ἕξεις , περὶ δὲ τὴν δευτέραν ἄλλαι . ἢ γὰρ φεύδεταί τις περὶ ἑαυτοῦ λέγων καὶ τῶν ἰδίων ἔργων ἢ ἀληθεύει · καὶ εἰ φεύδεται , ἢ ἐλάττω λέγει τῶν ὄντων ἢ μείζω · εἰ μὲν οὖν ἀληθεύει καὶ οὔτε μείζω λέγει τῶν ὄντων οὔτε ἐλάττω , ἡ τοιαύτη ἕξις ἀλήθεια καλεῖται καὶ ὁ ἔχων ἀληθευτικός . εἰρωνεία δὲ καὶ ἀλαζονεία καὶ τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων ἕκαστα ἐπιτηδεύονται μὲν παρ ἐνίων καὶ τινὸς ἕνεκα , οἷον δόξης ἢ πλούτου ἢ ἄλλου τινὸς τῶν τοιούτων · εὑρίσκονται δὲ παρά τισι καὶ οὐδενὸς ἕνεκα . καί τινες ἐλάττω περὶ ἑαυτῶν λέγουσιν ὧν εἰσιν ἄξιοι καὶ αὖθις ἕτεροι μείζω , οὐχ ὅτι βούλονται οὕτω δοκεῖν ἀλλ’ ὅτι ἑαυτοὺς ἀγνοοῦσι · τοῦτο δὲ ἐλάχιστα συμβαίνει . ὡς γὰρ ἐπὶ τὸ πολύ , ἐάν τις οὐδενὸς ἕνεκα λέγῃ ἢ πράττῃ , οἷός ἐστι , τοιαῦτα καὶ λέγει καὶ πράττει καὶ οὕτω ζῇ . ἐπεὶ τοίνυν τὸ μὲν ψεῦδος ψεκτόν ἐστι καθ᾿ ἑαυτό , ἡ δὲ ἀλήθεια ἐπαινετόν , διὰ τοῦτο μεσότης μὲν κἀνταῦθα τὸ ἐπαινετόν , ἡ ἀλήθεια · ὑπερβολὴ δὲ καὶ ἔλλειψις τὰ ψεκτά , τὰ ψεύδη δηλονότι , ὧν ἡ μὲν ἀλαζονεία ὑπερβάλλει , ἡ δὲ εἰρωνεία ἐλλείπει . ἐροῦμεν δὲ περὶ ἑκατέρου ἀκριβέστερον · πρότερον δὲ περὶ τοῦ μέσου ἐροῦμεν . ἔστι τοίνυν ἀληθευτικὸς οὐχ ὁ ἀληθεύων ἐν ταῖς συμ|φωνίαις καὶ ἄλλοις τοιούτοις , 145 ὅσα εἰς δικαιοσύνην ἢ ἀδικίαν συντείνει ( τοῦτο γὰρ ἄλλης · ἐστιν τῆς ) , ἀλλ’ ὅστις ἄνευ ἀνάγκης ἢ νομίμου ἢ δικαίου ἢ ἄλλου τινὸς πολιτικοῦ # x003E ; καὶ ἐν λόγῳ καὶ ἐν βίῳ ἀληθεύει , διὰ μόνον τὸ ἔχειν τῆς τοιαύτης ἀρετῆς καὶ τοῦ ἀγαθοῦ ἕνεκα · καὶ τοιαῦτα περὶ ἑαυτοῦ λέγει καὶ τοιοῦτος τοῖς ἄλλοις ἐθέλει δοκεῖν οἷος κατὰ ἀλήθειάν ἐστιν . οὗτος δὲ καὶ ἐπιεικὴς ἂν εἴη . ὁ γὰρ φιλαλήθης καὶ ἐν οἷς οὐκ ἔστιν ἀνάγκη πολλῷ μᾶλλον ἐν οἷς ἀληθεύειν εὕειν ἀνάγκη διὰ τὸ πολιτικὸν ἀγαθόν · ὃς γὰρ εὐλαβεῖται τὸ ψεῦδος καθ’ ἑαυτό , διότι κακόν , ὅταν καὶ αἰσχρὸν τὸ αὐτὸ γένηται , καὶ οὐ μόνον ἦ κακόν , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἄλλοις δοκῇ τοιοῦτον , πῶς οὐ φεύξεται πάσῃ δυνάμει ; ὁ μὲν οὖν ἀληθευτικὸς , τοιοῦτος , καὶ ἔστιν ἐπαινετός , τὸ κακὸν καὶ αἰσχρὸν εὐλαβούμενος · ὃς εἰ δεήσει παρεκκλῖναι τοῦ μέσου , πρὸς τὴν ἔλλειφιν , οὐ πρὸς τὴν ὑπερβολὴν νεύσει · τοῦτο γὰρ ἐμμελέστερον δοκεῖ θατέρου διὰ τὸ τὰς ὑπερβολὰς ἐπαχθεῖς εἶναι . ὁ δὲ ἀλαζὼν ὁ μείζω τῶν ὑπαρχόντων προσποιούμενος καὶ λόγοις καὶ ἔργοις . οὗτος δή , εἰ μὲν οὐδενὸς ἕνεκα προσποιεῖται , φαῦλος μὲν ἔοικεν εἶναι · οὐ γὰρ ἄν ἔχαιρε τῷ ψεύδει · μάταιος δὲ φαίνεται μᾶλλον ἢ κακός · εἰ δὲ τινὸς ἕνεκα προσποιεῖται , εἰ μὲν δόξης ἢ τιμῆς , οὐ λίαν ψεκτὸς ὁ ἀλα - ζών · ὁ δὲ ἕνεκα ἀργυρίου ἢ ὅσα εἰς ἀργύριον ἔρχεται , ἀσχημονέστερος . οὐ γάρ ἐστιν ἐν τῇ δυνάμει τοῦ ἀλαζόνος ἡ ἀλαζονεία · εἰ γὰρ οὕτως εἶχεν , οὐκ ἂν ἦν ψεκτόν · οὐ γὰρ ἂν ἦν τῶν ἑκουσίων καὶ ἐφ’ ἡμῖν , ἀλλ᾿ ἐν τῇ προαιρέσει ἐστί . καὶ διὰ τοῦτο καὶ αἰσχρόν ἐστι καὶ φέγεται · ἕξις γάρ τίς ἐστιν ἡ ἀλαζονεία · καὶ κατά τινα ἕξιν ὁ ἀλαζὼν γίνεται , ὥσπερ καὶ ὁ ψεύστης , ὃς οὐ δόξης ἕνεκα ἢ χρημάτων προσποιεῖται , ἀλλ’ αὐτοῦ τοῦ ψεύδους ἕνεκα μόνον . οἱ μὲν οὖν δόξης ἕνεκα ἀλαζονευόμενοι τοιαῦτα προσποιοῦνται , ὅθεν ἔπαινος ἀκολουθεῖ ἢ εὐδαιμονισμός , οἱ δὲ κέρδους ἕνεκα ἀλαζονευόμενοι ἐκεῖνα προσποιοῦνται ὅσα τοὺς πέλας ὠφελοῦσιν , οἷον ἰατρικὴν ἢ μαντείαν . προσποιοῦνται γὰρ ἰατροί τινες εἶναι ἢ μάντεις σοφοί , ἵνα δόξαντες ὠφέλιμοι εἶναι τοῖς κεχρημένοις παρακερδαίνωσι τὰ 10 ἐκείνων . τοιοῦτος μὲν οὖν ὁ ἀλαζών . εἴρων δέ ἐστιν ὁ τὰ ἐλάττω τῶν ὄντων προσποιούμενος . ουτος δὴ χαριεστερος του ἀλαζόνος δόκει · οὐ γὰρ κέρδους ἕνεκα προσποιεῖται ἀλλὰ φεύγων τὸ ὀγκηρὸν καὶ τὸ μέγας εἶναι δοκεῖν . ὃς μὲν οὖν εἰρωνευόμενος τὰ ἔνδοξα ἀπαρνεῖται , ὥσπερ καὶ Σωκράτης ἐποίει , χαρίεις χαρίεις εἶναι δοκεῖ , ὃς δὲ οὐ μόνον ἰὰ μεγάλα καὶ ἔνδοξα ἀλλὰ καὶ τὰ μικρὰ ἀπαρνεῖται , καὶ ἃ δῆλός ἐστι δυνάμενος ταῦτα προσποιεῖται μὴ δύνασθαι , ὁ τοιοῦτος βαυκοπανοῦργος λέγεται καὶ εὐκαταφρός ἐστιν . ἐνίοτε δὲ καὶ ἀλαζὼν διὰ ταῦτα καλεῖται , οἷα ἐποίουν ἐν τοῖς ἱματίοις οἱ Λάκωνες · καὶ γὰρ καὶ ἡ ὑπερβολὴ καὶ ἡ λίαν ἔλλει - ψις ἀλαζονικόν . οἱ δὲ μετρίως χρώμενοι τῆ εἰρωνείᾳ χαρίεντες φαίνονται , οἵτινες οὐ περὶ τὰ λίαν εὐτελῆ καὶ σφόδρα φανερὰ εἰρωνεύονται . οὕτω δὲ τῷ ἀληθευτικῷ τοῦ τε εἴρωνος καὶ τοῦ ἀλαζόνος ἀντικειμένου , μᾶλλον ἀντίκειται ὁ ἀλαζὼν ἢ ὁ εἴρων · χεῖρον γὰρ ἡ ἀλαζονεία , ὡς φα - νερόν ἐστιν ἐκ τῶν εἰρημένων . Περὶ εὐτραπελίας καὶ τῶν παρ’ ἑκάτερα κακιῶν . κεφ . ι' . Ἐπεὶ δέ ἐστιν ἄνεσίς τις καὶ ἀνάπαυσις ἐν τῷ βίῳ καὶ ἐν ταύτῃ τῇ ἀνέσει ἐστί τις διαγωγὴ μετὰ παιδιάς , δοκεῖ καὶ ἐνταῦθα εἶναί τις ὁμιλία ἀγαθὴ καὶ ἐμμελής , καὶ λέγειν οἷα δεῖ καὶ ὡς δεῖ τὸν ἀναπαύσεως δεόμενον · ὁμοίως δὲ καὶ οἷα δεῖ ἀκούειν καὶ ὡς δεῖ καὶ ὅτε δεῖ . διαφέρει γὰρ τὸ τοιαῦτα λέγειν τοῦ τοιούτων ἀκούειν , ὅθεν δῆλον ὅτι ἔστι καὶ ἐν ταύτῃ τῇ ὁμιλία καὶ ὑπερβολὴ καὶ ἔλλειψις καὶ μεσότης . ἡ μὲν οὖν ὑπερβολὴ βωμολοχία καλεῖται καὶ οἱ ἔχοντες βωμολόχοι καὶ φορτικοί , οἳ τῷ γελοίῳ ὑπερβάλλουσι καὶ μᾶλλον ζητοῦσι τὸ γέλωτα ποιῆσαι ἢ τὸ λέγειν εὐσχήμονα καὶ μὴ λυπεῖν τὸν σκωπτόμενον . ἔλλειψις δὲ σκληρότης καὶ ἀγριότης καὶ οἱ ἔχοντες ἄγριοι καὶ σκληροί , οἵτινες οὔτε αὐτοὶ γελοῖον οὐδὲν λέγουσι καὶ τοὺς λέγοντας δυσχεραίνουσι καὶ μισοῦσιν . ἡ δὲ μεσότης εὐτραπελία καὶ οἱ ἔχοντες εὐτράπελοι , οἷον εὔτροποι · καὶ γὰρ τοῦ ἤθους εἶναι δοκοῦσιν αἱ τοιαῦται κινήσεις · οὗτοι δέ εἰσιν οἱ παίζοντες παίζοντες καὶ ὡς δεῖ καὶ ὅτε . ὥσπερ γὰρ αἱ κινήσεις τὰ σώματα χαρακτηρίζουσιν , οἷον πῦρ μὲν ἡ εἰς τὸ ἄνω κίνησις καὶ πᾶν κοῦφον , βαρὺ δὲ ἡ εἰς τὸ μέσον , καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὁμοίως , οὕτω καὶ ἀπὸ τῶν ἔξω καὶ φαινομένων τοῦ ἀνθρώπου κινήσεων αἱ ἕξεις τῆς ψυχῆς φαίνονται καὶ τὰ ἤθη . ἐπεὶ δὲ οἱ μὲν σκληροὶ ἐλάχιστα γίνονται , πλεῖστοι δέ εἰσιν οἱ χαίροντες παιδιᾷ καὶ σκώμμασι , καὶ τὸ γελοῖον ἀγαθὸν δοκεῖ μᾶλλον ἢ τὸ σκυθρωπόν , διὰ τοῦτο οἱ βωμολόχοι εὐτράπελοι λέγονται , ι ὡς χαρίεντες καὶ ἡδεῖς · ὅτι δὲ οἱ βωμολόχοι τῶν εὐτραπέλων οὐ μικρῷ διαφέρουσι , καὶ ἐκ τῶν εἰρημένων δῆλον . οὗτοι δὲ οἱ εὐτράπελοι καὶ ἐπιδέξιοί εἰσι καὶ εὐτραπελία ἐπιδεξιότης ἄν εἰκότως καλοῖτο · τοῦ ἐπιδεξίου γάρ ἐστιν ἐκεῖνα καὶ λέγειν καὶ ἀκούειν οἷα τῷ ἐπιεικεῖ καὶ ἐλευθέρῳ ἁρμόττει . ἔστι γάρ τινα πρέποντα τῷ τοιούτῳ λέγειν ἐν παιδιᾶς μέρει καὶ ἀκούειν · ἡ γὰρ τοῦ ἐλευθέρου παιδιὰ διαφέρει τῆς τοῦ ἀνδραποδώδους καὶ ἡ ταῦ πεπαιδευμένου τῆς τοῦ ἀπαιδεύτου . τοῦτο δὲ ἀπὸ τῶν κωμῳδιῶν γίνεται δῆλον τῶν τε παλαιῶν καὶ τῶν νέων · ἐν γὰρ ταῖς κωμῳδίαις οἱ μὲν φαύλους τινὰς καὶ ἀνδραποδώδεις ὑποκρινόμενοι γελοῖα καὶ ἡδέα ἡγοῦνται τὰ αἰσχρά , οἱ δὲ ἐλευθερίους τινὰς καὶ ἐπιδεξίους καὶ ἐπιεικεῖς ὑποκρινόμενοι τὰ μεθ’ ὑπονοίας · ταῦτα δὲ οὐ μικρῶ τινι διαφέρει ἀλλήλων πρὸς εὐσχημοσύνην . τίνα οὖν ἐροῦμεν εἶναι τὸν μέσον ἐν ταῖς παιδιαῖς ; τὸν εὖ σκώπτοντα καὶ ὡς δεῖ ἄνθρωπον ἐλεύθερον , ἢ τὸν μὴ λυπηρὸν τοῖς ἀκούουσιν , ἢ καὶ χαρίεντα καὶ ἡδύν ; καὶ τοῦτο ὁρισμὸς ἔσται τοῦ ἐν ταῖς παιδιαῖς μέσου . ἀλλὰ ἀόριστός τις καὶ οὗτος ὁ ὁρισμὸς εἶναι δοκεῖ · οὐ γὰρ τὸ αὐτὸ πάντες μισοῦσιν οὐδὲ τοῖς αὐτοῖς χαίρουσιν · ἀλλὰ ἄλλοις ἄλλα δοκεῖ ἡδέα καὶ λυπηρά · καὶ οἷς ἕκαστος χαίρει , τοιαῦτα καὶ λέγει καὶ ποιεῖ ἐν ταῖς πρὸς ἄλλους ὁμιλίαις · καὶ ἃ σκώμματα ἀκούων ἀνέχεται , ταῦτα καὶ λέγει · οὐ γὰρ πάντα ἐρεῖ . καὶ γὰρ καὶ οἱ νομοθέται ἔ ἔνια λοιδορεῖν κωλύουσι · λοιδόρημα δέ τί ἐστι καὶ τὸ σκῶμμα . ὅτι τοίνυν ἀόριστά εἰσιν ἃ μισοῦμεν καὶ οἷς χαίρομεν , διὰ τοῦτο χαλεπόν ἐστιν ἀκριβῶς ὁρίσασθαι τὸν ἐν ταῖς παιδιαῖς μέσον · ἀλλ’ αὐτὸς ὁ ἐλευθέριος καὶ 149 χαρίεις οὕτως ἕξει , οἷον νόμος ὢν ἑαυτῷ . τοιοῦτος μὲν οὖν ὁ μέσος , εἴτε εὐτράπελος εἴτε ἐπιδέξιος λέγεται . ὁ δὲ βωμολόχος σφόδρα ἐρῶν τοὐ γελοίου οὐδενὸς φείδεται τῶν γέλωτα ποιούντων οὔτε ἔργων οὔτε ῥη - μάτων καὶ οὔτε ἑαυτοῦ οὔτε τῶν ἀκουόντων ἀπέχεται , ἀλλ’ ἵνα μόνον κινήσῃ γέλωτα , καὶ ἑαυτὸν αἰσχύνει καὶ τοὺς ἀκούοντας , ἐκεῖνα λέγων καὶ πράττων , ὧν οὐδὲν οὔτε εἴποι ἂν οὔτε ποιήσειεν ὁ χαρίεις · ἔνια δὲ οὐδὲ ἀνάσχοιτο ἂν ἀκοῦσαι . ὁ δ’ ἄγριος εἰς τὰς τοιαύτας ὁμιλίας ἀχρεῖος · οὔτε γὰρ αὐτὸς ἡδύς ἐστι καὶ τοὺς ἄλλους οὕτως ἔχοντας δυσχεραίνει · καὶ οὗτος δὲ κακίζεται διὰ τὸ ἀναγκαῖον εἶναι πρὸς τὸν ἀνθρώπινον βίον καὶ τὴν ἀνάπαυσιν καὶ τὴν παιδιάν . τρεῖς γάρ εἰσι μεσό - τητες ἐν τῷ βίῳ περὶ τὰς πρὸς ἀλλήλους τῶν ἀνθρώπων ὁμιλίας · μία μὲν περὶ · τὴν ἀλήθειαν , ἥτις παρ’ ἑκάτερα τήν τε ἀλαζονείαν καὶ τὴν εἰρωνείαν ἔχει , δύο δὲ περὶ τὸ ἡδύ · ὧν ἡ μέν ἐστιν ἡ λεγομένη φιλία , ἥτις παρ’ ἑκάτερα τήν τε κολακείαν καὶ τὴν δυσκολίαν ἔχει , ἑτέρα δὲ ἡ εὐτραπελία καὶ ἐπιδεξιότης , ἧς παρ’ ἑκάτερα ἡ βωμολοχία καὶ ἡ σκληρότης καὶ ἡ ἀγριότης ἐστίν · ἄμφω γάρ ἡδονήν τινα ποιοῦσι τῷ βίῳ , ὅ τε φίλος καὶ ὁ εὐτοάπελος . Περὶ αἰδοῦς , ὅτι οὐκ ἔστιν ἀρετή . κεφ . ἰὰ . Ἡ δὲ αἰδὼς οὐκ ἔστιν ἀρετή · οὐ γάρ ἐστιν ἕξις ἀλλὰ μᾶλλον πάθος · ὃ δῆλον ἀπὸ τοῦ ὁρισμοῦ · ὁρίζεται | γὰρ φόβος ἀδοξίας . συμβαίνει γὰρ τῷ αἰδουμένῳ παραπλήσιον τῷ περὶ τά δεινά φοβουμένῳ · ἐρυθραίνεται γάρ , ὥσπερ ὠχριᾷ ὁ φοβούμενος τὸν θάνατον · ἄμφω γὰρ σωματικά πὼς φαίνονται εἶναι , ἥ τε αἰσχύνη καὶ ὁ φόβος τῶν δεινῶν · τὰ τοιαῦτα δὲ πάθη μᾶλλον δοκοῦσιν , οὐχ ἕξεις λέγονται . τοῦτο δὲ τὸ πάθος οὐ πάσῃ ἡλικίᾳ ἁρμόζει ἀλλὰ τῇ νέᾳ μόνον · δεῖ γὰρ τοὺς νέους αἰδήμονας εἶναι διὰ τὸ πολλὰ ἁμαρτάνειν · πολλὰ γὰρ ἁμαρτάνουσιν οἱ νέοι διὰ τὸ πάθει μᾶλλον ἄγεσθαι ἢ λόγῳ · συστελλόμενοι γὰρ ὑπὸ τῆς αἰδοῦς ἀμείνους γίνονται . διὰ τοῦτο τῶν μὲν νέων ὅσοι αἰδήμονες ἐπαινετοί , πρεσβύτερον δὲ οὐδεὶς ἄν ἐπαινέσειεν ὅτι ὅτι αἰσχυντηλός · οὐ δεῖ λό’ οὐ δεῖ γάρ τὸν πρεσβύτερον ἐκεῖνα πράττειν ἐφ’ οἷς αἰσχύνη ἐστίν · οὐ γάρ ἐστιν ἡ αἰσχύνη τοῦ ἐπιεικοῦς , εἴπερ ἐστὶν ἐπὶ τοῖς φαύλοις . ἐπεὶ γὰρ τὰ μέν εἰσι κατὰ ἀλήθειαν αἰσχρά , τὰ δὲ οὐκ εἰσὶ μέν , δοκοῦσι δέ , δέον ἐστὶ φεύγειν ἀμφότερα τὸν ἐπιεικῆ · φεύγων δὲ τὰ αἰσχρὰ οὐδέποτε αἰσχυνθήσεται . τὸ γὰρ οἴεσθαι αὐτὸ τοῦτο ἐπιεικοῦς εἶναι τὸ αἰσχύνεσθαι , εἰ πράξειέ τι τῶν αἰσχρῶν καὶ τὸν οὕτως ἔχοντα ἐπιεικῆ νομίζειν ἄτοπον · ἡ γὰρ αἰδὼς ἐπὶ τῶν ἑκουσίων αἰσχρῶν γίνεται , ὁ δὲ ἐπιεικὴς οὐδὲν αἰσχρὸν οὐδέποτε πράξειεν ἂν ἑκου - σίως . φαίνεται δὴ μὴ . εἶναι τὴν αἰδῶ ἀρετήν τινα ἀλλὰ μᾶλλον πάθος · οὐ γὰρ ἀεὶ ἐπαινετόν ἐστιν οὐδὲ ἁπλῶς καὶ καθ’ ἑαυτὸ ἐπιεικὲς ἄν λέγὰρ γοιτο , ἀλλ’ ἐξ ὑποθέσε οἶον εἰ γένοιτο ἁμαρτεῖν τινα , ἐπιεικὲς ἐστιν αἰδεῖσθαι · οὐχ οὐτῶ δὲ ἔχουσιν αἱ ἀρεταί · ἕξεις γάρ εἰσι διὰ παντὸς ἐγκείμεναι τῇ ψυχῇ . | εἰ δὲ καὶ μεσότης τις εἶναι δοκεῖ καὶ ἔστι μεταξὺ τῆς τε καταπλήξεως καὶ τῆς ἀναισχυντίας , καὶ ἐπαινεῖται μὲν ὁ αἰδήμων , κακίζονται δὲ οἵ τε ἀναίσχυντοι περὶ τὰ αἰσχρὰ καὶ οἱ πλέον τοῦ δέοντος αἰδήμονες , οἱ λεγόμενοι καταπλῆγες , οὐδὲν μᾶλλον διὰ τοῦτο ἀρετή ἐστιν ἡ αἰδώς · ἡ μὲν γὰρ ἀρετὴ μεσότης , ἡ δὲ μεσότης οὐ πάσα ἀρετή · οὐ γὰρ ἀντιστρέφει . οὐκ ἔστι δὲ οὐδὲ ἡ ἐγκράτεια ἀρετή , ἀλλά τις μικτή · δειχθήσεται δὲ περὶ αὐτῆς ἐν τοῖς ὕστερον . νῦν δὲ περὶ δικαιοσύνης εἴπωμεν .
Lemmas: περι ἐλευθεριότης . Κεφ . Α΄ . μετά ὁ σωφροσύνη περί ἐλευθεριότης λέγω . εἰμί δέ ἐλευθεριότης ὁ περί χρῆμα μεσότης , ὅταν οὔτε πλέω ὁ δήω οὔτε μικρός ἀναλίσκω ἀλλά ὡς δεῖ καί ἐπί ὅς προσήκω καί ὅς ἕνεκα · ἐπαινέω γάρ ὁ Ἐλευθέριος οὐ ἐν ὁ πολεμικός οὐδέ ἐν ὅς ἐπαινέω ὁ σώφρων οὐδέ αὖος ἐν ὁ κρίσις ὥσπερ ὁ δίκαιος , ἀλλά περί δόσις χρῆμα καί λῆψις . μᾶλλον δέ ἐπαινέω ἐν ὁ δόσις . χρῆμα δέ λέγω . πᾶς , ὅσος ὁ ἄξιος νόμισμα μετρέω . ὁ μέν οὖν περί χρῆμα μεσότης ὁ ἐλευθεριότης εἰμί , ὁ δέ ὑπερβολή ὁ ἀσωτία , ἔλλειψις δέ ὁ ἀνελευθεριότης . ἀσωτία δέ οὖον μόνος ὁ περί ὁ χρῆμα ὑπερβολή καλέω ἀλλά ἐνίοτε καί ὁ ἀκόλαστος ἄσωτος καλέω , ὅστις πολύς διά ἀκολασία δαπανάω , καί ἀσωτία ὁ τοιοῦτος κακία ὀνομάζω . διά οὗτος καί φαύλος εἰμί ὁ τοιοῦτος , πολύς ἅμα κακία ἔχω καί περί χρῆμα δέ καί ἡδονά διαφθείρω · διά οὗτος οὐδέ οἰκεῖος προσαγορεύω εἷς ὄνομα εἷς κακία δηλόω · βούλομαι γάρ ἄσωτος εἰμί ὁ ἐν τίς κακός ἔχω , ὁ φθείρω ὁ οὐσία · ἄσωτος γάρ ὁ διά ἑαυτοῦ ὄλλυμι · δοκέω γάρ ἀπώλεια τις αὐτός εἰμί καί ὁ ὁ οὐσία φθορά , ὡς ὁ ζῶ διά ὁ χρῆμα εἰμί . ἄσωτος μέν οὖν καί ὁ ἀκρατής καί εἰς ἀκολασία δαπανηρός καλέω , ἀνελεύθερος δέ μόνος ὁ πλέω ὁ δεῖ ὁ χρῆμα ἀντέχω καί πρός ὁ ἐλευθεριότης ἐλλείπω . ἐπεί τοίνυν πᾶς , ὅς χρεία τίς εἰμί , οἷος δόξα ἢ ἡδονή ἢ τροφή , οὗτος δυνατός χράω καί εὕω καί κακῶς ( τοιοῦτος δέ καί ὁ πλοῦτος , καί οὗτος γάρ χρεία τίς εἰμί ἐν ὁ δυνατός ἄρα χράω ὁ πλοῦτος καί εὕω καί κακῶς · ἐπεί δέ ἕκαστος πρᾶγμα ἐκεῖνος χράω καλῶς , ὁ ἔχω ὁ περί αὐτός ἀρετή , καί ὁ πλοῦτος ἐκεῖνος χράω ἀγαθός , ὁ ἔχω ὁ περί αὐτός ἀρειή · οὗτος δέ εἰμί ὁ Ἐλευθέριος . ὁ δέ χρῆσις ὁ χρῆμα οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ δαπάνη καί δόσις . ὁ δέ λῆψις καί φυλακή οὖον χρῆσις δοκέω ἀλλά μᾶλλον κτῆσις . διά οὗτος ὁ Ἐλευθέριος περί ὁ δαπάνη εἰμί ὁ χρῆμα μᾶλλον ἢ περί ὁ λῆψις · καί μᾶλλον αὐτός προσήκω ὁ οἶδα , ὅπως δεῖ δαπανάω καί ὅς ἕνεκα καί πρός ὗς ἢ ὅπως δεῖ λαμβάνω καί ὅς ἕνεκα καί παρά ὅς δεῖ . εἰμί μέν γάρ περί ὁ χρῆσις ὁ πλοῦτος , καθώς εἴρω · χρῆσις δέ ὁ δόσις μάλα εἰμί ἢ ὁ λῆψις . ἔτι μᾶλλον δοκέω ἀρετή εἰμί ὁ εὕω ποιέω ἢ ὁ εὕω πάσχω καί ὁ ὁ καλός πράσσω ἢ ὁ ὁ αἰσχρός μή πράσσω · ἕπω δέ ὁ μέν δόσις ὁ εὕω ποιέω καί ὁ ὁ καλός πράσσω ὁ δέ λαμβάνω ὁ εὕω πάσχω καί ὁ ὁ αἰσχρός μή πράσσω . ὁ γάρ λαμβάνω ὅθεν δεῖ εὕω πάσχω εἰμί , καί ὁ μή λαμβάνω ὅθεν οὖον δεῖ ὁ μή αἰσχρός πράσσω εἰμί . ἔτι , ὅς μᾶλλον ἐπαινέω , οὗτος μᾶλλον μᾶλλον προσήκω , μᾶλλον δέ ἐπαινέω ὁ ὡς δεῖ δίδωμι ἢ ὁ ὡς δεῖ λαμβάνω · ὁ γάρ χάρις καί ὁ ἔπαινος ὁ δίδωμι μᾶλλον ἢ ὁ μή λαμβάνω . ἔτι περί ὁ δυσχερής εἰμί ὁ ἀρετή · δυσχερής δέ εἰμί δίδωμι καλῶς ἢ λαμβάνω ἢ μή λαμβάνω καλῶς · ὁ γάρ οἰκέω προΐημι πολύς δυσχερής ὁ ὁ ἀλλότριος ἀποπέμπω · μᾶλλον ἄρα προσήκω ὁ ἐλευθέριος δίδωμι καλῶς ἢ οὖον λαμβάνω ἢ λαμβάνω καλῶς . ἐπεί καί ἐλευθέριος οὖον οὗτος καλέω , ὅσος οὖον λαμβάνω ὅθεν οὖον δεῖ , ἀλλά ὅσος δίδωμι ὅς δεῖ · ἐκεῖνος γάρ μᾶλλον δοκέω Δίκαιος ἢ ἐλευθέριος καί διά οὗτος ἐπαινέω · ὁ δέ λαμβάνω ὅθεν δεῖ οὐδέ ἐπαινέω · ἐπαινέω γάρ ὅς δυσχερής τίς ποιέω διά ὁ ἀγαθός , ὁ δέ λαμβάνω ὅθεν δεῖ οὐδείς δυσχερής ὑπομένω . ἔτι φιλέω ὁ ἐλευθέριος μάλιστα ὁ · σπουδαῖος , ὅτι ὠφέλιμος εἰμί · ὁ δέ ὠφέλιμος οὐ ἐν ὁ μή λαμβάνω κακῶς ἀλλά ἐν ὁ δίδωμι καλῶς . ὁ ἄρα Ἐλευθέριος περί ἰά δόσις εἰναι δοκέω μᾶλλον ἢ περί ὁ λῆψις · εἰμί τοίνυν Ἐλευθέριος ὁ δίδωμι ὅς δεῖ καί ὁ καλός ἕνεκα . πᾶς γάρ ὁ κατά ἀρετή πρᾶξις ὁ καλός ἕνεκα καί οὖον μόνος ὁ καλός ἕνεκα καί ὅς δεῖ καί ὅτε δεῖ καί ἄλλος πᾶς ὅσος ἕπω ὁ ὀρθός δόσις ἀλλά καί ἡδύς ἢ ἄλυπος . ὁ γάρ μετά λύπη δίδωμι οὔπω Ἐλευθέριος · ἐλευθέριον μέν γάρ ἔργον ποιέω , Ἐλευθέριος δέ οὔπω εἰμί · οὔπω γάρ εἰς ἕξις ἔρχομαι · οὖον γάρ εἄν λυπέω . ὁ γάρ κατά ἀρετή ἔργον ἢ ἡδύς εἰμί ἢ ἄλυπος , ὁ δέ δίδωμι ὅς μή δεῖ ἢ οὖον ὁ καλός ἕνεκα ἀλλά διά τις ἄλλος αἴτιος οὐ Ἐλευθέριος ἀλλά ἄλλος τις εἴρω · ὁμοίως δέ οὐδέ ὁ μετά λύπη δίδωμι , καθώς εἴρω . ὁ γάρ τοιοῦτος προτιμάω ὁ χρῆμα ὁ καλός πρᾶξις · οὗτος δέ οὐ ἐλευθέριος . ὁ γάρ Ἐλευθέριος δίδωμι μέν , ὡς ὁ ὀρθός τάσσω λόγος , λαμβάνω δέ οὐδαμῶς παρά ὅς οὖον δεῖ λαμβάνω , ἅτε μή τιμή ὁ χρῆμα , οὔτε αἰτέω · οὖον γάρ εὐχερής εὐεργετέω ὁ φίλος ὁ εὐεργετέω · λαμβάνω δέ ἀπό ὅς δεῖ , δηλονότι ἀπό ὁ οἰκέω κτῆμα , οὐ ὅτι καλός ἡγέομαι ὁ χρηματίζω ἀλλά ὅτι ἀναγκαῖος πρός ὁ δίδωμι · καί διά οὗτος ἐκεῖνος . οὐδέ ὁ τυγχάνω δίδωμι , ἵνα χάω δίδωμι ὅς δεῖ καί ὅτε καί ὅς καλός · εἰμί δέ σημεῖον ὁ σφόδρα ἐλευθέριος καί ὁ ὑπερβάλλω ἐν ὁ δόσις τοσοῦτος , ὥστε καταλείπω ἑαυτοῦ ὁ μικρός . ὁ γάρ μή πρός ὁ οἰκεῖος χρεία ὁράω ὁ μέγας ἐλευθεριότης σημεῖον εἰμί . οὖον γάρ πρός ὁ μέγεθος ἢ ὁ πλῆθος ὁ δίδωμι ὁ ἐλευθεριότης κρίνω ἀλλά κατά ὁ ἀναλογία , ὅς ἔχω ὁ δίδωμι πρός ὁ οὐσία ὁ δίδωμι ἀπό οὗτος γάρ ὁ ἕξις ὁ ἐλευθεριότης δείκνυμι ) , ὥστε οὐδείς κωλύω ἐλευθέριος εἰμί ὁ ὁ πολύς δίδωμι ὁ μικρός δίδωμι , ἐάν ἀπό μικρός οὐσία δίδωμι . συμβαίνω δέ ὁ μη κτάομαι οὐσία πόνος ἀλλά οιαοεςαμενους παρά ἄλλος , ἐλευθέριος δοκέω · ὁ γάρ τοιοῦτος ἄπειρος εἰμί ὁ ἔνδεια καί διά ὁ ὁ οὖον ἀγαπάω ὁ πλοῦτος καί ὅτι , καθάπερ ὁ γονεύς καί ὁ ποιητής , μᾶλλον ἀγαπάω ὁ χρῆμα ὁ κτάομαι . ὁ δέ ἐλευθέριος οὖον δύναμαι σφόδρα πλουτέω · οὔτε γάρ εὐχερής εἰς ὁ λαμβάνω εἰμί οὔτε εἰς ὁ φυλάσσω ὁ οὐσία προνοητικός · ἀλλά μᾶλλον προετικός ὁ εἰμί καί οὖον τιμή διά ἑαυτοῦ ὁ χρῆμα ἀλλά ἕνεκα ὁ δόσις . διό καί ἐγκαλέω ὁ τυγχάνω , ὅτι μή πλουτέω ὁ ἐλευθέριος , πλοῦτος καί χρῆμα εἰμί ἄγω . οὗτος δέ οὖον συμβαίνω ἄλογος · ὁ γάρ μή ἐπιμελέομαι ὅπως ἔχω χρῆμα πῶς οἷος εἶμι πλουτέω ; ὥσπερ οὐδέ ἄλλος τίς κτάομαι δυνατός ὁ μή ἐπιμελέομαι ὅπως κτάομαι . διά οὗτος οὐδέ ὁ Ἐλευθέριος δύναμαι πλουτέω , μήτε ἑτέρωθεν χρῆμα συλλέγω καί ὁ οἴκοι σκορπίζω . ἔτι καί μή δίδωμι οἶς οὖον δεῖ καί ὅτε μή δεῖ . ἵνα μή εἰς ὁ μή δήω ἀναλίσκω ἐνδεής εὑρίσκω πρός ὁ δήω εἰμί καί δίδωμι δίδωμι οἶς δεῖ καί ὅτε δεῖ . ἐλεοθέριος γάρ εἰμί , καθώς εἴρω , ὁ κατά ὁ ἀναλογία ὁ οὐσία δαπάνη εἰς ὁ δεῖ · ὁ δέ ὡς τυγχάνω δίδωμι ἄσωτος . διά οὗτος ὁ τύραννος οὖον λέγω ἄσωτος , καίτοι πολύς καί ἄμετρος δίδωμι · ὁ γάρ πλῆθος ὁ κτῆσις ὁ πλῆθος ὁ δόσις ὑπερβάλλω δοκέω , καί πλείων εἰμί ὁ οὐσία ὁ δαπάνη συμβαίνω ἐπεί τοίνυν ὁ ἐλευθεριότης μεσότης εἰμί περί χρῆμα δόσις καί λῆψις , ὁ Ἐλευθέριος καί δίδωμι καί δαπανάω εἰς εἰς ὁ δεῖ καί ὅσος δεῖ , καί ἐν μικρός καί ἐν μέγας ὁμοίως , | καί ἀμφότερος ἡδύς ποιέω , ὁ τε δίδωμι καί ὁ λαμβάνω κατά ὁ προσήκω λόγος · μεσότης γάρ εἰμί ὁ ἐλευθεριότης περί τε λῆψις καί δόσις , ἕπω <δὲ> ὁ δίδωμι καλῶς καί λαμβάνω καλῶς , καί ἄμφω μετά ἡδονή . ὡστε λυπέω , ἐάν μή δίδωμι ἢ μή λαμβάνω κατά ὁ προσήκω λόγος · καί οὗτος δέ μέτριος καί ὡς δεῖ . εἰμί δέ ὁ Ἐλευθέριος καί εὐκοινώνητος ἐν ὁ χρῆμα καί ἡδύς εἰμί ἐν ὁ περί ὁ χρῆμα κοινωνία , ὅτι χρῆμα καταφρονέω οὖον πάνυ ἄχθομαι ἀδικέω καί ζημιόω . μᾶλλον γάρ ἄχθομαι εἰμί τίς προσήκω ἀναλίσκω οὐ ἀναλίσκω ἢ εἰμί τίς προσήκω μή ἀναλίσκω ἀναλίσκω . ὁ μέν γάρ δαπανάω σός ποτός παρά ὁ δήω περί χρῆμα εἰμί ὁ ζημία , καί οὖον τοσοῦτος λυπέω ὁ Ἐλευθέριον · ὁ δέ μή εἰς ὁ δήω δαπανάω περί ὁ δήω καί ὁ ἀρετή ὁ ζημία γίγνομαι , καί διά οὗτος μᾶλλον λυπέω · ὥστε οὐδέ ὁ Σιμωνίδης δέχομαι παραίνεσις τἀναντία ὑποτίθημι . ὁ δέ ἄσωτος περί ὁ ἡδονά ἀεί καί ὁ λύπη διαμαρτάνω · ἥδομαι γάρ καί λυπέω ἐπί ὅς οὖον δεῖ καί οὐ ὡς δεῖ · φανερός δέ ἐν ὁ ἑξῆς εἴρω . ὅτι2 χείρων κακός ὁ ἀναιρέω θέριος ὁ ἀσωτία . Κεφ . Β΄ . εἰμί μέν οὖν ὁ ἐλευθεριότης ὁ μεσότης , ὑπερβολή δέ ὁ ἀσωτία , ἔλλειψις δέ ὁ ἀνελευθεριότης . ὁ μέν οὖν ἀσωτία ὁ δίδωμι καί μή λαμβάνω ὑπερβάλλω , ὁ δέ λαμβάνω ἐλλείπω . ὁ δέ ἀνελευθεριότης ὁ λαμβάνω ὑπερβάλλω , ὁ δέ δίδωμι ἐλλείπω . ἀμφότερος δέ εἰμί ἔξω ὁ δήω , χείρων εἰμί ὁ ἀνελευθεριότης ὁ ἀσωτία . ὁ γάρ ἀσωτία πρῶτος μέν οὖον δύναμαι παραμένω ἀλλά εὐχερής ἀφίστημι , ὁ ὕλη ὕλη δαπανάω · ὁ γάρ πλοῦτος ταχέως ἐπιλείπω ὁ δαπανόω ἰδιώτης , δίδωμι μέν ἄμετρος , λαμβάνω δέ οὐδαμόθεν · ὁ δέ ἀνελευθεριότης οὐδαμῶς · οὔτε γάρ αὐξάνω ὁ πλοῦτος ἀγαθός ὁ ἀνελεύθερος γίγνομαι , καί δαπανάω πολύς χείρων . ἔπειτα καί ὑπό ὁ ἡλς - κίς καί ὑπό ὁ πείρω · ὁ ἀπό ὁ ἀπορία κακός ἰάομαι ὁ ἄσωτος δυνατός καί πρός ὁ μέσος ἔρχομαι · ἐγγύς γάρ εἰμί ὁ μέσος καί ἐλευθέριος ἔοικα μάλιστα · καί γάρ δίδωμι καί οὖον λαμβάνω , εἰμί καί μή ὡς δεῖ καί ὅς οὖον δεῖ · ὥστε εἰμί οὗτος μόνος ἐθίζω , δίδωμι ὅς δεῖ καί ὡς δεῖ , εἰμί εἄν Ἐλευθέριος · καί δίδωμι ὅς δεῖ καί οὖον λαμβάνω ὅθεν οὖον δεῖ . διά οὗτος ὁ ἄσωτος οὖον δοκέω φαῦλος τις εἰμί ὁ ἦθος · οὖον γάρ μοχθηρός καί ἀγεννής ὁ ὑπερβάλλω ἐν ὁ δίδωμι καί μή λαμβάνω , ἠλίθιος δέ . διά οὗτος ἀγαθός ὁ ἄσωτος ὁ ἀνελεύθερος . καί διά ὁ εἴρω καί ὅτι ὁ μέν ἄσωτος πολύς ὠφελέω , ὁ δέ ἀνελεύθερος οὐδείς ἀλλά οὐδέ ἑαυτοῦ . ἄσωτος δέ λέγω , ὅς ὑπερβάλλω μέν ὁ δίδωμι , ἐλλείπω δέ ὁ μή δίδωμι , ὅς ὑποτίθημι ἄκρος εἰμί πρός ἰός Ἐλευθέριον . πολύς γάρ ἄσωτος καί ἀνελεύθερος εἰμί , ὑπερβάλλω ὁμοίως καί ὁ λαμβάνω καί ὁ δίδωμι · ληπτικός γάρ εἰμί διά τ·ὸ βούλομαι μέν ἀναλίσκω , εὐχερής δέ οὗτος # x003E ; ποιέω · ταχέως γάρ ἐπιλείπω αὐτός ὁ ὑπάρχω καί ἀναγκάζω ἑτέρωθεν πορίζω · ἅμα δέ καί διά ὁ μή φροντίζω τίζω ὁ δήω πανταχόθεν καί ὡς τυγχάνω λαμβάνω . δίδωμι γάρ ἐπιθυμέω μόνος · ὁ δέ πῶς δεῖ καί πόθεν λαμβάνω οὐδείς προσπεριεργάζομαι . διά οὗτος οὐδέ ἐλευθέριος εἰμί ὁ δόσις αὐτός · οὖον γάρ κάλαις οὐδέ ὁ καλός ἕνεκα οὐδέ ὡς δεῖ · ἀλλά ἐνίοτε ὅς δεῖ πένομαι , οὗτος πλούσιος ποιέω , ὁ δέ μέτριος ὁ ἦθος οὐδείς ἄν δίδωμι . ὁ · κόλαξ δέ ἢ ἄλλος τις ἡδονά αὐτός προξενέω πολύς παρέχω . διό καί ακόλαστος εἰμί ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος ὁ ἄσωτος . διά γάρ ὁ μή ζῶ κατά λόγος πρός ὁ ἡδονά ἀποκλίνω , διά διά δέ ὁ ἐθιἥδεται—οὐ ἵημι πολύς δαπανάω καί εἰς ὁ ἀκολασία δαπανηρός γίγνομαι , ὥστε σφόδρα ἀκόλαστος εἰμί . ὁ μέν οὖν ἄσωτος ἀπαιδαγώγητος γίγνομαι εἰς τοσοῦτος ἔρχομαι πονηρία , παιδαγωγέω δέ καί τυγχάνω ἐπιμέλεια εἰς ὁ δήω ἀφικνέομαι δύναμαι . ὁ δέ ἀνελευθεριότης ἀνίατος εἰμί · οὖον γάρ εἰμί Ἐλπὶς ἀπό πλείων πείρω ἢ ἡλικία τις ἀγαθός γίγνομαι ὁ ἀνελεύθερος . ὁ γάρ πείρω λαμβάνω ὁ ἐν ὁ βίος καί ὁ γῆρας καί ὁ ἐν ὁ γῆρας κακός καί πᾶς ἀδυναμία καί κακοπάθεια πολύς μείζων ποιέω ὁ ἀνελευθεριότης . καί ἄλλως δέ μᾶλλον φύω ὁ ἄνθρωπος πρός ὁ ἀνελευθεριότης ἢ πρός ὁ ἀσωτία · ὁ γάρ πλεῖστος ὁ ἄνθρωπος φιλοχρήματος καί ἀνελεύθερος εἰμί · δίδωμι δέ οὖον σφόδρα πολύς · μικρός δέ ὁ ἄσωτος . διά οὗτος τοίνυν πολύς ἀγαθός ὁ ἀσωτία ὁ ἀνελευθεριότης · φαίνω γάρ ἀπό οὗτος ἐγγύς εἰμί ὁ μέσος . καί Χωρὶς δέ οὗτος καί πολυειδής τίς κακός ὁ ἀνελευθεριότης · πολύς γάρ τρόπος δοκέω ὁ ἀνελευθεριότης εἰμί . ἐπεί γάρ περί λῆψις καί δόσις εἰμί , ὁ μέν γάρ οὔτε οὐδείς δίδωμι οὔτε λαμβάνω βούλομαι παρά οὐδείς , ὁ μέν διά τις ἐπιείκεια καί ἵνα μή ἀναγκάζω πράσσω τίς αἰσχρός , ὁ δέ φοβέω , μήποτε καί δίδωμι ποτός ἀναγκάζω διότι λαμβάνω · ἀγαπάω οὖν ὁ μήτε λαμβάνω μήτε δίδωμι . καλέω δή οὗτος φειδωλός γλίσχρος κίμβιξ , ὅσος ὁ δόσις ἐλλείπω · οὗτος δέ καί ὁ κυμινοπρίστης . ἕτερος δέ ὁ λαμβάνω ὑπερβάλλω , ὅσος πᾶς ὁ αἰσχρός καί ποιέω καί πάσχω , λάριξ τίς λάω βαίνω οὐ ὡς δεῖ οὐδέ πρᾶος οὖν δεῖ . οὗτος δέ πᾶς αἰσχροκερδής καλέω , οἷος εἰμί ὁ πορνοβοσκός καί ὁ τοκιστής καί ὁ κυβευτής καί ὁ λωποδύτης καί ὁ λῃστής · πᾶς γάρ ἕνεκα κέρδος καί οὗτος μικρός μέγας ὑπομένω ὄνειδος . ὁ γάρ μέγας ἕνεκα κέρδος ὁ τοιοῦτος ὑπομένω καί λαμβάνω ὅθεν οὖον δεῖ οὐδέ ὡς δεῖ οὐ αἰσχροκερδής ἀλλά πονηρός καί ἀσεβής καί ἄδικος καλέω , οἷος εἰμί ὁ τύραννος καί ὁ ὁ πόλις πορθέω καί ἱερόv συλάω . ὁ γάρ κυβευτής λαμβάνω μέν ὅθεν οὖον δεῖ · παρά ὁ Φίλων φᾶρος , οἶς δεῖ δίδωμι · μικρός δέ καί διά οὗτος αἰσχροκερδής · καί ὁ λῃστής μέγας μέν ὑπομένω κίνδυνος ἀλλά μικρός λῆμμα ἕνεκα · ὁμοίως καί ὁ λωποδύτης καί εἰμί τις ἄλλος τοιοῦτος . εἰκότως οὖν ὁ ἀνελευθεριότης ὁ ἐλευθεριότης ἐναντίος λέγω , ὅτι τε μᾶλλον ἀφίστημι αὐτός ἢ ὁ ἀσωτία ( ἐναντίος γάρ εἰμί αὐτός , διότι μείζων κακός εἰμί ἢ ὁ ἀσωτία ) , καί ὅτι κατά πλείων τρόπος ἁμαρτάνω ὁ ἄνθρωπος περί οὗτος ἢ περί ὁ ἀσωτία . περι μεγαλοπρέπεια . Κεφ . γε . περι μέν νῦν ἐλευθεριότης καί ὁ ἀντίκειμαι κακία τοσοῦτος εἴρω · ἄκολος δέ εἰς εἰμί μετά οὗτος περί μεγαλοπρέπεια διεξέρχομαι · ἔοικα γάρ ὁ μεγαλοπρέπεια ὁ ἐλευθεριότης , καθόσον καί αὖος - ὅς περί χρῆμα εἰμί καί περί δαπάνη χρῆμα . διαφέρω δέ . ὅτι ὁ δέν ἐλευθεριότης καί περί δόσις καί περί λαμβάνω καί δαπάνη εἰμί . ὁ δέ μεγαλοπρέπεια περί δαπάνη μόνος · καί ὁ μέν ἐλευθεριότης περιὲ δαπάνη ὀλίγος χρῆμα καί μικρός , ὁ δέ μεγαλοπρέπεια περί μέγας καί πολύς · καθάπερ δηλόω καί αὐτός ὁ ὄνομα ὁ μεγαλοπρέπεια · εἰμί γάρ δαπάνη μέγεθος πρέπω . ὁ δέ μέγεθος οὐ εἰμί ὁ αὐτός πᾶς ὁ δαπάνη · οὐ γάρ ὁ αὐτός μέγεθος πᾶς προσήκω ἀλλά ἀνάλογος . οὖον γάρ ὁ αὐτός δαπάνημα προσήκω τριήραρχος καί ὁ ἀρχιθεωρῶ · ἀλλά ἑκάτερος ὁ πρέπω ὁ μέγεθος ὁ ἀρχή , ὅσπερ ἑκάτερος ἀναλίσκω ὡς δεῖ καί περί ὅς δεῖ μεγαλοπρεπής λέγω . ὁ γάρ ὁ πρεοειντα μέν δαπάνη καί ἑαυτοῦ καί ὁ λαμβάνω , μή μέγας δέ , οὖον λέγω μεγαλοπρεπής ἀλλά Ἐλευθέριος , οἷος εἰμί ὁ λέγω πολλάκις δίδωμι ἀλήτης , ἀλλά ὁ μέγας δαπάνη καί πρέπω καί ὅς αὐτός καί ὁ λαμβάνω . ὥστε ὁ μέν μεγαλοπρεπής καί Ἐλευθέριον εἰμί . ὁ δέ Ἐλευθέριον οὖον πάντως μεγαλοπρεπής . οὗτος δέ ὁ ἕξις ὁ μέν ἔλλειψις μικροπρέπεια καλέω , ὅστις γίγνομαι οὖον διά ὁ ὑπερβάλλω ὁ μεγαλοπρέπεια ὁ μέγεθος ὁ δαπάνη ὁ προσήκω , ἀλλά ὁ δαπανάω ἐν ὅς οὖον δεῖ καί οὐ ὡς δεῖ . καί περί μέν ὁ παρά ἑκάτερος ὁ μεγαλοπρέπεια κακία ὕστερος ἀκριβής εἴρω · λέγω δέ περί ὁ μεγαλοπρέπεια . εἰμί τοίνυν ὁ μεγαλοπρεπής καθάπερ Ἐπιστήμων , θεωρός πᾶς κατά λόγος καί τάσσω μετά ὁ πρέπω κανών · δαπανάω γάρ ὁ μέγας ἐμμελής καί ὡς προσήκω . ὁ γάρ κατά ὁ ἕξις ἐνέργεια ὁ ἔχω ἀκολουθέω , καί διά οὗτος ὁ ἕξις ὁ ἐνέργεια γνωρίζω . καθώς εἴρω ἐν ἀρχή · ὥστε καί αὐτός ὅς μεγαλοπρεπής δαπάνη μέγας καί πρέπω ὁ μεγαλοπρεπής καί ὁ ἔργον . οὖον ἕνεκα δαπανάω , μέγας καί αὐτός εἰμί . καί οὕτως εἰμί ὁ δαπάνη μέν ὁ ἔργον πρέπω , ὁ δέ ἔργον ὁ δαπάνη προσήκω . εἰμί δέ δεῖ ὁ ἕτερος ὑπερβάλλω . ὁ ἔργον · οὗτος γάρ μᾶλλον προσήκω ὁ μεγαλοπρεπής . οὗτος δέ ὁ μεγαλοπρεπής δαπανάω , πρῶτος μέν ὁ καλός ἕνεκα ( ὅσπερ κοινός εἰμί πᾶς ὁ σπουδαῖος ) , ἔπειτα ἡδύς καί προετικός , μηδείς ἀκριβολογέομαι · ὁ γάρ ἀκριβολογία μικροπρεπής . ὁ δέ μεγαλοπρεπής περί μέν ὁ ἔργον σκέπτομαι , ὅπως ἀγαθός γίγνομαι καί πρεπώδης , καί οὗτος χάρις ὁ πλεῖστος λόγος αὐτός . περί δέ ὁ δαπάνη , ὅσος προσήκω ὁ ἐγείρω , καί περί ὁ μηδείς πλέω ἀναλίσκω , ἀλλά γίγνομαι διά ὅσος μάλιστα ἐνδέχομαι μικρός , ἀρτύω τοσοῦτος ποιέω λόγος · μικροπρεπής γάρ ὁ τοιοῦτος . ἀνάγκη δέ , καθώς εἴρω , ὁ μεγαλοπρεπής καί Ἐλευθέριον εἰμί , εἰμί καί ὁ Ἐλευθέριος οὐ εἰμί μεγαλοπρεπής · | δαπανάω γάρ ὁ μεγαλοπρεπής ὁ δεῖ καί ὡς δεῖ καί ὅτε δεῖ · οὗτος δέ εἰμί ὁ Ἐλευθέριος · μέγας δέ καί μέγας ἕνεκα ὅσπερ εἰμί ἴδιος ὁ μεγαλοπρεπής . πολλάκις γάρ καί διά ὁ αὐτός δαπάνη ὁ μεγαλοπρεπής οὖον ὁ αὐτός ἔργον ποιέω ὁ ἐλευθέριος ἀλλά μεγαλοπρεπής , οἷος , φέρω εἶπον , θεραπεύω ὁ θέω δήω , ὁ μέν Ἐλευθέριος χρύσεος τίς σκεῦος ποιέω καί λίθος τίμιος εγκολλώ ὁ σκεῦος , ὁ δέ μεγαλοπρεπής ναός μέγας καί καλός οἰκοδομέω ἢ ἀνδριάς ἀνίστημι ἢ γέφυρα οἰκοδομέω ἢ ἄλλος τίς μέγας καί θαυμαστός διά ὁ ἴσος δαπάνη ἐργάζομαι · καί ὁ μέν ὁ μεγαλοπρεπής ἔργον κύριος ἔργον εἰμί . ὁ δέ ὁ ἐλευθέριος κτῆμα μᾶλλον ἢ ἔργον . οὖον γάρ ὁ αὐτός ἀρετή κτῆμα καί ἔργον , ἀλλά κτῆμα μέν ὁ πλεῖστος ἄξιος εἰμί καί τίμιος , οἷος ὁ χρυσός καί ὁ τίμιος λίθος , ἔργον δέ ἀρετή ὁ μέγας εἰμί καί καλός καί θαυμαστός , ὅς ὁ μεγαλοπρεπής μάλιστα προσήκω · εἰμί γάρ ἔργον ἀρετή μεγαλοπρέπεια ἐν μέγεθος . ἔργον δέ μεγαλοπρεπής καί τίμιος , οἷος ὁ περί ὁ θέω ἀνάθημα , κατασκευή θυσία καί ναός , φιλοτιμία πρός ὁ κοινός , χορηγία χορηγία ἢ τριηραρχία , ἢ καί ὁ ἑστιάω ὁ πόλις δήω · οὖον μόνος δέ ὁ ἔργον δεῖ εἰμί μεγαλοπρεπής καί ὁ δαπάνη προσκουω καί μεγαλοπρεπής ἀλλά καί ὁ ποιέω πρέπω μάλιστα μέν διά ὁ οὐσία · πένης γάρ οὐ εἄν εἰμί μεγαλοπρεπής · εἰμί δέ ἐπιχειρέω μέγας ἔργον , ἠλίθιος εἰμί , παρά ὁ ἄξιος καί ὁ δήω ἐπιχειρέω . ἔπειτα πρέπω δοκέω καί ὁ πολλάκις τοιοῦτος ποιέω ἢ ὅς ὁ πρόγονος μεγαλοπρεπής εἰμί . ὁ δέ ἔργον ὁ πλείων μέν εἰς ὁ κοινός καί εἰς ὁ θέω · οὗτος γάρ μεγαλοπρεπής · τις δέ καί ἴδιος , ὅσος εἰσάπαξ γίγνομαι , οἷος γάμος καί οἰκίον καί ἄλλος τοιοῦτος . ὁ γάρ μεγαλοπρεπής μάλιστα προσήκω ὁ δαπανάω εἰς ὁ κοινός ἢ εἰς ὁ θέω , μικρός δέ εἰς ἑαυτοῦ . εἰμί δέ μεγαλοπρεπής ἔργον καί ὁ πολυχρόνιος · ὁ γάρ τοιοῦτος ἔργον θαυμαστός εἰμί καί καλός . δεῖ δέ καί ἐν ὁ ἔργον καί ἕτερος τρόπος ὁ πρέπω ζητέω καί σκοπέω τίς ἔργον τίσις ἁρμόζω · οὖον γάρ ὁ αὐτός πρέπω ὁ θεῖον καί ὁ κοινός · οὐδέ αὐτός προσήκω ἱερός καί τάφος · ὥστε εἰμί ὁ ἔργον ὁ μεγαλοπρεπής μέγας καί θαυμαστός , πρός ὁ ὁμογενής συγκρίνω · τάφος μέν οἰκοδόμημα πρός τάφος , ναός δέ πρός ναός καί γέφυρα πρός γέφυρα , καί ἐπί ὁ ἄλλος ὁμοίως . ὁ γάρ μεγαλοπρεπής οὖον μόνος σκοπέω ὁ μέγεθος , ὅς προσήκω ὁ γένος ὁ ἔργον · οὖον γάρ αὐτός μέγας εἰμί ἁπλόος διά ὁ δαπάνη καί μέγας εἰμί πρός ὁ ὁμογενής συγκρίνω , ἀλλά διαφέρω · καί γάρ ὁ σφαῖρα καί ὁ λήκυθος ὁ καλός μικρός μέν εἰμί διά ὁ δαπάνη · εἰμί δέ μεγαλοπρεπής Δῶρα ὁ παῖς , καί εἰμί μέγας πρός ὁ παιδικόν συγκρίνω Δῶρα · ἐπεί ἐπεί διαφέρω ὁ ἐν ὁ γένος μέγεθος ὁ ἐν ὁ δαπάνη , ἀνάγκη σκοπέω ἀμφότερος ὁ μεγαλοπρεπής καί ποιέω μεγαλοπρεπής κατά ὁ προσήκω ἕκαστος γένος μεγαλοπρέπεια . οὗτος γάρ γίγνομαι ὁ ἔργον μέγας εἰμί καί θαυμαστός καί καλός καί οὐδέ εὐχερής ὑπό ὁμογενής ὑπερβάλλω . τοιοῦτος μέν οὖν ὁ μεγαλοπρεπής . ὁ δέ ὑπερβάλλω καί βαίνω - vαυσος παρά ὁ δήω ἀναλίσκω καί ὥσπερ οὖον δεῖ καί ἐπί οἶς υἱός δεῖ · καί διά οὗτος ὑπερβάλλω λέγω ὁ μεγαλοπρεπής . καί γάρ φαῦλος ἕνεκα ἔργον , οὖν ὁ δαπάνη δοκέω , παρά ὁ εἰκός καί ὁ προςὴκον ὁ μεγαλοπρέπεια , οἷος ἐρανιστής ἑστιάω πολοτελέστατα , ὥσπερ εἰμί γάμος ποιέω · καί ὁ κωμῳδός χορηγός πάρειμι καί χρῆμα φιλότιμος ἀναλίσκω ἐν αὐτός ὥσπερ εἰς κοινός ὄφελος · ἢ ἐν ὁ κωμῳδία ἀντί κῴδιον . ὅς παρατετάσματα ἐάν ἐπί ὁ σκηνή . προφυριδαις ἔχω . καθάπερ ὁ Μεγαρεύς . καί οὗτος ποιέω οὖον ὁ καλός ἕνεκα ἀλλά ἵνα μόνος ἐπιδείκνυμι ὁ πλοῦτος . οἴομαι γάρ ἀπό οὗτος θαυμαστός τις εἰμί δόξα · καί ἐν ὅς μέν Πολλῆς χρεία δαπάνη . ὀλίγος ἀναλίσκω . ἐν οἶς δέ ὀλίγος , πολύς . τοιοῦτος μέν οὖν ὁ ὑπερβάλλω ὁ μεγαλοπρεπής , ὅς καί βάναυσος καλέω . ὁ δέ ἐλλείπω , ὅς καί μικροπρεπής καλέω , περί πᾶς ἐλλειπής εἰμί . ἀναλίσκω γάρ οὐδέ ὁ καλός ἕνεκα , ἔπειτα σκοπέω , πως εἄν ὅσος ἐνδέχομαι μικρός ἀναλίσκω · καί πολλάκις ὁ πλεῖος ὁ δαπάνη ἀναλίσκω , καί πρός ὁ τελέω ἤδη βλέπω ὁ ἔργον , ὑπό ἀκριβολογία ἀτέλεστος ἀφίημι διά μικρός δαπάνη . καί πᾶς δέ , ὅσος ποιέω , ἀεί μέλλω καί σκοπός ποιέω , καί οἴομαι καί πλείων ὁ δήω ἀναλίσκω , καί ὀδυρ ὑμήν ὅτι πολύς ἀναλίσκω . αὔτης μέν χύτρειος ὁ ἔχω , ὅς τε μικροπρέπεια καί βαναυςία , κακία εἰμί , ὄνειδος δέ οὐ ἐπιφέρω · διότι οὔτε βλαβερός εἰμί ὁ πέλας , οὔτε λίαν αἰσχρός καί ἀσχήμων . περι μεγαλοψυχία . Κεφ . δέ . Δέγομεν δέ ἤδη καί περί μεγαλοψυχία . εἰμί τοίνυν ὁ μεγαλοψυχία περί μέγας , ὡς καί ὁ ὄνομα δίδωμι εἰκάζω . περί ποῖος δέ μέγας , σκοπέω . φανερός δέ ὅτι αὐτός εἰμί ὁ περί μεγαλοψυχία καί ὁ περί μεγαλόψυχος σκοπέω · οὐδείς γάρ διαφέρω ὁ ἕξις οἶδα ἢ ὁ ἔχω ὁ ἕξις . εἰμί τοίνυν μεγαλόψυχος περί μέγας · μέγας δέ ὁ αὐτός προςηκοειντα , ὅταν μέγας ἄξιος εἰμί καί αὐτός κρίνω ἑαυτοῦ μέγας ἄξιος εἰμί . ὁγρός Μίκων ἄξιος εἰμί καί μικρός ἑαυτοῦ ἄξιος οὖον λέγω μεγαλόψυχος ἀλλά σώφρων · ὁ γάρ μεγαλοφυχιος ἐν μέγεθος εἰμί . τοιοῦτος γάρ λόγος ἔχω πρός ὁ σώφρων ὁ μεγαλόψοχος , οἷος ὁ καλός πρός ὁ αστείος · ὁ μέν γάρ καλός μετά γίγνομαι ἔχω ὁ κάλλος , ὁ δέ ἀσεῖος μετά μικρότης , ὅς καί σύμμετρος καλέω , καλός δέ οὐδαμῶς · ὁ μέν οὖν μεγαλόψυχος τοιοῦτος . ὁ δέ παρά ἑκάτερος ὁ μέν ὑπερβάλλω χαῦνος · χαῦνος γάρ εἰμί ὁ μέγας ἑαυτοῦ ἄξιος οὐ ἄξιος εἰμί · ὁ δέ ἄξιος μέν εἰμί πολύς , πλείων δέ ἄξιος ἑαυτοῦ , οὖον πάντῃ χαῦνος . ἐλλείπω δέ ὁ μικρόψυχος · εἰμί γάρ μικρόψυχος ὁ πολύς μέν ἄξιος μικρός δέ κρίνω ἑαυτοῦ ἄξιος , ἢ ὁ ὀλίγος ἄξιος , ἔτι δέ μικρός ἄξιος ἑαυτός . οὗτος δέ μάλα εἰμί μικρόψυχος ὁ πολύς ἄξιος εἰμί , εἶτα ὁ οἰκεῖος ἄξιος εἰμί ; εἰμί μέν οὖν ὁ παρά ἑκάτερος ὁ μέν ὑπερβάλλω ὁ δέ ἐλλείπω . ὁ δέ μεγαλόψυχος , καθόσον μέν περί μέγας εἰμί , ἄκρος δοκέω , καθόσον δέ ἐπί ὁ δήω ἵστημι ἀεί καί οὔτε ὑπέρ ὁ δήω ζητέω οὔτε παρά ὁ δήω , δῖος οὗτος μέσος εἰμί . περι μεγαλοψυχία καί περί τίς ὁ μεγαλόψυχος καί τίς ἴδιος εἰμί αὐτός . Κεφ . Ε΄ . ἐπεί δέ περί ὁ ἔξω ἀγαθός ὁ μεγαλόψυχος εἰμί , ὅς παρά ὁ ἄλλος ἀξιόω κατά ὁ προσήκω αὐτός , εἰμί εἄν πάντως ἢ περί χρῆμα ἢ περί ἡδονά ἢ περί τιμή · ἐπεί δέ περί ὁ μέγας ὁ ἐν ἄνθρωπος ἀγαθός ( εἰμί γάρ μεγαλόψυχος ὁ ὁ μέγας ἑαυτοῦ ἄξιος εἰμί ) , εἰμί εἄν περί ὁ τιμή , ὅστις δοκέω μέγας εἰμί ὁ ἀνθρώπινος καί ὁ ἔξωθεν ἀγαθός · καί διά οὗτος ὁ θεῖον οὗτος μάλιστα ἀπονέμω . ὥστε περί τιμή καί ἀτιμία ὁ μεγαλόψυχος εἰμί , ὡς δεῖ καί Χωρὶς δέ οὗτος ἀπό εἷς ἐπαγωγή φανερός εἰμί . ὁράω γάρ πᾶς ὁ μεγαλόψυχος τιμή μάλιστα ἐφίημι ὁ ἄξιος ἑαυτοῦ · ὁ δέ μικρόψυχος ἐλλείπω καί πρός ἑαυτοῦ ( μικρός γάρ ὁ ἄξιος φρονέω ἑαυτοῦ ) · ἐλλείπω καί πρός ὁ ὁ μεγαλόψυχος ἀξίωμα . ὁ δέ χαῦνος πρός ἑαυτοῦ μέν ὑπερβάλλω ( μείζων γάρ φρονέω ὁ ὁ ἑαυτοῦ ) , ὁ δέ μεγαλόψυχος οὐ ὑπερβάλλω ὁ φρόνημα . ὁ γάρ μεγαλόψυχος ὁ μέγας ἑαυτοῦ ἀξιόω , ὁ μέγας ἄξιος εἰμί · ὥστε ἀνάγκη ὁ μεγαλόψυχος ἀγαθός εἰμί καί σφόδρα ἀγαθός ἰός τρόπος , καί ἀνδρεῖος καί Δίκαιος καί ὁ ἄλλος ἀρετή ἄκρος . ὁ γάρ μικρός ἡγέομαι πᾶς καί οὐδαμῶς ἄξιος ἑαυτοῦ καί οὖον ψεύδω , ἀλλά ἀληθεύω ἐν ὁ τοιοῦτος ψῆφος , τίς ἕνεκα αἰσχρός τίς ποιέω καί ἄτιμος ; ἢ πῶς δυνατός ; ἐναντίος γάρ εἰμί ὁ λόγος ὁ μεγαλόψυχος ὁ τοιοῦτος . πῶς γάρ ἄν εἰμί τιμή ἄξιος ὁ φαῦλος ; εἰμί δέ τιμή ἑαυτοῦ ἀξιόω φαῦλος εἰμί καί ἰός αἰσχρός ἁλίσκομαι , γελοῖος εἄν δοκέω εἰμί · ὁ γάρ τιμή ὁ ἀρετή εἰμί ἆθλος καί ὁ ἀγαθός ἀπονέμω μόνος δικαίως . ὥστε ὁ μεγαλόψυχος πᾶς συλλαμβάνω ἔχω ὁ ἀρετή καί εἰμί ὁ μεγαλοψυχία οἷος κόσμος τις ὁ ἀρετή . καί οὖον γίγνομαι μέν ἄνευ ἐκεῖνος , μείζων δέ καί καλός αὐτός ποιέω · κρίνω γάρ αὐτός ἄξιος εἰμί ὅς εἰμί ἄξιος . διά οὗτος σφόδρα χαλεπός μεγαλόψυχος τις γίγνομαι · οὖον γάρ δυνατός μεγαλόψυχος εἰμί ἄνευ πᾶς ὁ ἀρετή · ὁ δέ πᾶς κτάομαι καί οὗτος εἰς ἄκρος σφόδρα χαλεπός . εἰμί μέν οὖν ὁ μεγαλόψυχος περί τιμή καί ἀτιμία , καθώς εἴρω . καί ἐπί μέν ὁ μέγας καί ὑπό μέγας ἥδομαι , ὡς ὁ οἰκέω τυγχάνω καί ὅς ἄξιος ἢ καί μικρός ὁ ἄξιος · ὁ γάρ τέλειος ἀρετή οὐ ἄν ποτός γίγνομαι παρά ὁ ἄνθρωπος ἄξιος τιμή . οὖον μήv ἀλλά εἰμί καί ἥδομαι , διά οὗτος ἥδομαι , δέ παρά ὁ τυγχάνω τιμή καθάπαξ ὀλιγώρησις · καί μάλιστα ὅταν ἐπί μικρός αὐτός τιμάω , οἷος , εἰμί τις τιμάω ὁ Ἀχιλλεύς ὅτι καλῶς οἶδα καθαρίζω · ὁμοίως δέ καί περί ὁ ἀτιμία κατά ὁ προσήκω αὐτός . εἰμί τοίνυν ὁ μεγαλόψυχος μάλιστα μέν περί τιμή καί ἀτιμία , καθώς εἴρω , εἰμί δέ ἑπομένως καί περί πλοῦτος καί δυναστεία καί πᾶς εὐτυχία καί ἀτυχία · καί περί οὗτος γάρ μέτριος ἔχω καίω ὡς προσήκω · καί οὐδείς αἰσχρός πείθω πρός ὁ ἐν οὗτος μεταβολή · καί οὔτε εὐτυχέω περιχαρής εἰμί οὔτε ἀτυχής περίλυπος · οὖον γάρ μέγας ἡγέομαι ὁ τιμή καί οὗτος περί αὐτός ἔχω ὡς μέγας εἰμί . οὗτος δέ ἔχω περί ὁ τιμή πολύς μᾶλλον περί ὁ πλοῦτος ὀλίγωρος ἔχω καί ὁ δυναστεία · αἱρετός γάρ ὁ τιμή δυναστεία καί πλοῦτος · διά γάρ ὅς τιμή ἀγαπητός εἰμί ὁ πλοῦτος καίω ὁ δυναστεία · καί γάρ ὁ ἔχω αὐτός τιμάω διά αὐτός βούλομαι . ὁ δέ ἰά τιμή μικρός ἡγέομαι πολύς μᾶλλον ὁ ἄλλος . διά οὗτος καί ὁ μεγαλόψυχος ὑπερόπτης δοκέω εἰμί , ὅτι οὐδείς ἰά ἀνθρώπινος σφόδρα τιμάω . ἐπεί δέ καί ὁ εὐτύχημα τιμή ἄξιος δοκέω εἰμί , καί οὗτος συντελέω εἄν πρός ὁ μεγαλοψυχία . ὁ γάρ ὑπερέχω ἐν ἀγαθός ἔντιμος · ὑπερέχω δέ ἐν ἀγαθός ὁ εὐτυχής · διό καί ὁ τοιοῦτος ὁ μεγαλοψυχία συνίστημι . ὁ γάρ εὐτυχής ἄξιος ἑαυτοῦ μέγας τιμή ἡγέομαι διά ὁ ἀγαθός Τύχη · τιμάω γάρ παρά ἔνιοι · κατά ἀλήθεια δέ μόνος ὁ ἀγαθός ὁ τρόπος ἄξιος εἰμί τιμή . ὅς δέ ἄμφω πρόσειμι καί ὁ ἀρειή καί ὁ ἔξωθεν ἀγαθός , μᾶλλον ἀξιόω τιμή ὁ ὁ ἀρετή μόνος ἔχω · ὅς δέ μόνος εὐτυχής εἰμί καί ὁ ἔξωθεν ἀγαθός εὐθηνέω , πρός δέ ὅς ἀρετή κοινός ἔχω , ὁ τοιοῦτος οὔτε δικαίως τιμάω οὔτε αὐτός δικαίως ἑαυτοῦ μέγας ἀξιόω ὁ ] τιμή οὔτε κατά ὁ ὀρθός λόγος μεγαλόψυχος λέγω . ἄνευ γάρ ἀρετή τέλειος ἀδύνατος τις μεγαλόψυχος εἰμί , καθώς εἴρω . διά οὗτος ὁ ἐν εὐτυχία εἰμί ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος ὑπερόπτης καί ὑβριστής γίγνομαι · Χωρὶς γάρ ἀρετή οὖον ῥᾴδιος φέρω ὁ εὐτύχημα ἐμμελής καί μέτριος , οὖον δύναμαι δέ φέρω ὁ εὐτυχία καλῶς , οἴομαι μέν ὁ ἄλλος ὑπερέχω , καί πᾶς καταφρονέω · αὐτός δέ ἀσυλλόγιστος πᾶς ποιέω , ὡς τυγχάνω . βούλομαι γάρ μιμέομαι ὁ μεγαλόψυχος , καίτοι παντελῶς ἀνόμοιος εἰμί · ὁ γάρ μεγαλόψυχος καταφρονέω μέν , ἀλλά δικαίως ( ὁ ἀληθής γάρ περί ἑαυτοῦ οἴομαι ) , καί μέγας ἐπιχειρέω καί μέγας κίνδυνος κατατολμάω , ἀλλά ὁ ἀγαθός ἕνεκα καί πρός μέγας τις ἀφοράω · ὁ δέ ὁ ἔξω μόνος ἀγαθός ὁ μέν ἀρετή οὖον τιμάω οὔτε βούλομαι κατορθόω , ὁ δέ ἄλλος καταφρονέω καί ὁ ἄλλος δέ ] πρᾶξις ἑαυτοῦ βούλομαι ἀφομοιόω πρός ὁ ὁ μεγαλόψυχος πρᾶξις , ὅσος δύναμις · οὐ ἀφομοιόω δέ , διά ὁ μή ἔχω ὁ ἀρετή . εἰμί ὁ μεγαλόψυχος οὖον πυκνοκίνδυνος μέν · οὖον γάρ συνεχῶς εἰς κίνδυνος ἑαυτοῦ ἐμβάλλω διά ὁ μή τιμάω ὁ τυγχάνω καί μικρός τίνω καί ὀλίγος προκινδυνεύω ) , μεγαλοκίνδυνος δέ · ὅταν γάρ μέγας τις ἀγαθός προκινδυνεύω , οὐδέ ὁ οἰκεῖος φείδομαι ζωή . καί εὐεργέτης μέν χαίρω , εὐεργετέω δέ αἰσχύνω . ὁ μέν γάρ εὐεργετέω ὑπερέχω , ὁ δέ εὐεργετέω ὑπερέχω · ὁ δέ μέγας περί ἑαυτοῦ φρονέω ἄχθομαι ὁ μικρός μικρός μοῖρα εἰμί δέ εὐεργετέω ἀντευεργετέω ἐθέλω , πλείων δίδωμι , ἵνα ὀφειλέτης ἑαυτοῦ ποιέω ὁ ὑπάρχω ὁ εὐεργεσία . δοκέω δέ ὁ μεγαλόψυχος ὁ μέν ὅς παρά αὐτός πάσχω ἐθέλω ἀεί μιμνήσκω , παρά ὅς δέ αὐτός ὅς πάσχω ἐπιλανθάνομαι · οὐ ἀγνωμοσύνη τις ( πῶς γάρ , ὅς μείζων δίδωμι ἢ λαμβάνω ; ) , ὅτι οἰκεῖος αὐτός καί μᾶλλον προσήκω ὁ εὕω ποιέω ἢ ὁ ὅς πάσχω · καί διά οὗτος ὁ μέν εὐεργετέω , ὅτι ἀγαθός καί τοιόσδε πρέπω λόγος καί μνήμη ἀξιόω , ὁ δέ εὕω πάσχω οὐδαμῶς · βούλομαι γάρ ἀεί ὑπερέχω καί ἄλλος δέ διηγέομαι ὁ μέν ἡδύς ἀκούω , ὁ δέ ἀηδής · διά οὗτος καί ὁ Θέτις παρά Ὅμηρος οὖον λέγω ὁ εὐεργεσία ὁ Ζεύς οὐδέ μιμνήσκω πρός αὐτός ὅς ὅς ποιέω αὐτός , ἀλλά ὅς εὕω πάσχω παρά αὐτός · ὁμοίως δέ καί ὁ Λάκων βούλομαι χαρίζομαι ὁ Ἀθηναῖος ὁ εἰς αὐτός ὁ Ἀθηναῖος εὐεργεσία εἰς μέσος ἄγω . καί οὗτος δέ ἴδιος μεγαλόψυχος , ὁ μηδείς δήω ἢ μόλις , αὐτός δέ ὁ ἄλλος ὁ βούλομαι ὑπηρετέω πρόθυμος εἰμί . καί πρός μέν ὁ ἐν ἀξίωμα μέγας εἰμί , διά ὁ μηδείς ἡγέομαι σεμνός ὁ τοιοῦτος ἀγαθός , ἐκ οὖν ἀξιόω ὁ ἐν ἐξουσία φοβερός τις εἰμί · πρός δέ ὁ μέσος μέτριος διά ὁ σώφρων καί ἐπιεικής ὁ τοιοῦτος εἰμί . ἄλλως τε ὁ μέν ὁ ἐν ἀξίωμα ὑπερέχω καί ἐργώδης εἰμί καί σεμνός , καί διά οὗτος ὁ μεγαλόψυχος προσήκω · ὁ δέ ὁ μέσος , καί ῥᾴδιος καί οὐδείς μέγας · καί ἐν ἐκεῖνος μέν σεμνύνω οὐ ἀγεννής , ἐν δέ ὁ ταπεινός φορτικός · ὥσπερ εἰμί τις ἐπιδείκνυμι ὁ ὅς σῶμα ῥώμη ἐν ὁ ἀσθενής καί ὑπό νόσος ἢ γῆρας | διαφθείρω . ἔτι δέ ὁ μεγαλόψυχος οὐδέ περιέρχομαι ζητέω ὅς τιμάω ( μικρός γάρ καί οὗτος ) , οὐδέ ἐθέλω ποτέ παραγίγνομαι ὅπου ἄλλος , ἵνα μή τυγχάνω εἰμί ὁ δευτερεῖος , ὁ πρωτεῖος ἄξιος εἰμί . εἰμί δέ οὐδέ ἑτοῖμος εἰμί ὁ πρᾶξις , ἀλλά ἀργός τις καί μέλλω ζητέω γάρ ἀεί πράσσω μέγας καί μέγας ἕνεκα καί ὅθεν μέγας γίγνομαι τιμή · οὗτος δέ σπανίως συμπίπτω · καί διά οὗτος ὀλίγος μέν πράσσω , μέγας δέ καί ὀνομαστός . ὅς δέ ἢ φίλος ἡγέομαι ἢ ἐχθρός , φανερῶς καί μισέω καί φιλέω · γιγνώσκω γάρ ἀσφαλῶς , ὅτι κατά ὁ δήω ἀμφότερος ποιέω , καί οὖον δείδω ὁ παρά ὁ πολύς ἀδοξία · μᾶλλον γάρ φροντίζω ὁ ἀλήθεια καί ὁ δήω ἢ ὁ δόξα . καί διά οὗτος φανερόμισος εἰμί καί φανερόφιλος · καί πᾶς δέ , ὁ λέγω καί πράσσω , φανερῶς καί λέγω καί πράσσω , διά ὁ καταφρονέω ὡς εἴρω ὁ παρά ὁ πολύς . δόξα . διά οὗτος καί παρρησιαστικός εἰμί καί ἀεί ἀληθεύω , εἰμί μή ποῦ εἰρωνεύομαι πρός ὁ πολύς καί ὁ μικρός λέγω περί ἑαυτοῦ διά ὁ μή βούλομαι παρά φαῦλος ἄνθρωπος τιμάω . συζάω δέ καί συνδιάγω οὖον ὅς ὁ τυγχάνω ἀλλά ὁ φίλος · ὁ γάρ ὁ μή φίλος συνίημι καί τράπεζα καί στέγω κοινωνέω οὖον μεγαλόφυχον ἀλλά δουλικός καί κολακικός καί ταπεινός · ταπεινός γάρ ὁ κόλαξ καί ὁ ἀνάπαλιν ὁ ταπεινός πᾶς κόλαξ εἰμί . ἔτι δέ οὐδέ θαυμαστικός τις ὁ μεγαλόφυχός εἰμί , ὁ τυγχάνω ὑπερθαυμάζω · οὐδείς γάρ αὐτός νομίζω μέγας . ἀλλά οὐδέ μνησίκακος · μικρός γάρ καί ὁ παρά ὁ ἐχθρός βλάβη ἡγέομαι . καί μηδείς αὐτός δύναμαι λυμαίνομαι διά ὁ μέγεθος ὁ ἀρετή , ἄλλος τε καί ὁ ἀπομνημονεύω καί ὁ παρέρχομαι ποιέω λόγος , καί οὗτος καί κακός , μικροφυχοω τις εἰμί · ὁ δέ παροράω μεγαλοφυχοω . ὅς γάρ ὅς εὕω πάσχω οὐδαμῶς ἀξιόω μιμνήσκω , ὡς ἐν ὁ ἀνωτέρω λέγω , διά ὁ μή μέγας εἰναι και ἄξιος αὐτός ὁ εὕω πάσχω , πολύς μᾶλλον ὅς κακῶς πάσχω παρά τίνω οὖον μιμνήσκω . ἔτι δέ οὐδέ πρᾶξις τις ἢ ἄλλος ἄνθρωπος ἀνέχω καταλέγω ὁ ἑαυτοῦ · οὔτε γάρ ὁ ἔπαινος αὐτός μέλος ὁ ἑαυτοῦ οὔτε ὁ ἄλλος . οὐδέ πάλιν σπουδή ἔχω , ἵνα ὁ ἄλλος φέγγω . οὖον τοίνυν οὔτε ἐπαινετικός εἰμί οὔτε κακολόγος · οὐδέ ὁ ἐχθρός διασύρω , εἰμί μη ποῦ πάρειμι · ὁ γάρ ἄπειμι λοιδορέω οὖον μεγαλοφυχοω . περί δέ ἀναγκαῖος ἢ μικρός οὖον σφόδρα ἱκετεύω ἢ ὀλοφύρομαι , ἐάν τις δήω · ὁ γάρ μηδείς μέγας ἡγέομαι , μηδέ σπουδάζω περί οὐδείς ὁ ἀνθρώπινος , πῶς δύναμαι οὕτως ἀγεννής ἔχω ; ἀεί δέ ὁ καλός ὁ κέρδος προτιμάω ἀγαθός νομίζω ὁ καλός καί ἄκαρπος ὁ κάρπιμος καί ὠφέλιμος , ἄν μή καλός εἰμί . ὁμοίως ἐπί τε κτῆμα καί δένδρον καί οἶκος - ὁ · οὖον γάρ χρηματικστὰς ἀλλά ὁ καλός καί ἀγαθός κτάομαι ὁ οἰκέτης . καί κίνησις δέ ὁ μεγαλοφυχοω βραδύς δοκέω εἰμί καί ὁ φωνή βαρύς καί λέξις στάσιμος · οὖον γάρ δυνατός σπεύδω ὁ περί ὀλίγος φροντίζω ( ὀλέγα γάρ αὐτός ὁ θαυμάζω ὁ πολύς ) , οὐδέ σύντονος ὁ οὐδείς μέγας οἴομαι · σπεύδω γάρ καί ὀξυφωνέω ὁ περί τίς σφόδρα πτοέω καί πολύς αὐτός ποιέω φροντίς . ὁ μέν ὀν μεγαλόφυχος λόφυχος τοιοῦτος . | ὁ δέ ἐλλείπω μικρόψυχος , ὁ δέ ὑπερβάλλω χαῦνος · οὐ εἰμί δέ οὐδέ οὗτος κακός · οὖον γάρ κακοποιέω εἰμί ἀλλά μόνος ἁμαρτάνω , καθόσον ὁ δήω ἐκπίπτω καί ὅς μέσος . ὁ μέν γάρ μικρόφυχος ἄξιος ἄξιος εἰμί ἀγαθός , ἀγνοέω ἑαυτοῦ καί ἀποστερέω ἑαυτοῦ ὅς εἰμί ἄξιος . καί οὗτος ὁ μέρος κακός εἰμί ἑαυτοῦ , μή ὅς ποιέω ἑαυτοῦ διά ὁ ἀγνοέω ὁ ἑαυτοῦ προσήκω · εἰμί γάρ οἶδα , ὀρέγω ἄν , ἀγαθός εἰμί · ὁ τοιοῦτος δέ ἠλίθιος μέν οὐ εἄν λέγω ἀλλά μᾶλλον νωθρός . οὖον μόνος δέ οὗτος ὁ μέρος ὁ μικρόφυχος ἑαυτοῦ βλάπτω ἀλλά καί ἕτερος τρόπος · καί γάρ διά ὁ ἀγνοέω ἑαυτοῦ καί χείρων γίγνομαι ὁ τρόπος · ὁ γάρ ἀγαθός καί γενναῖος πρᾶξις καί ὁ κλάω επιτηοευματη Μάτων ἀφίστημι , ὡς ἀνάξιος εἰμί αὐτός · ὁμοίως δέ καί Ἴων ἐκτός ἀγαθός ἀπέχω , νομίζω ὑπέρ σύ ἄξιος αὐτός οὗτος εἰμί . ὁ δέ χαῦνος . καί ἠλίθιος καί ἑαυτοῦ ἀγνοέω ὁ ὑπέρ ὁ Ἀσία ἐπιχειρέω · ἀρετή μέν οὐ ἔχω κοσμέω , κοσμέω δέ ἐσθής καί σχῆμα καί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος · καί σεμνός τις ἵημι διά οὗτος νομίζω , εὐτυχής τις ἐθέλω δοκέω · καί πειράω φανερός ποιέω ἀεί ὁ εὐτύχημα ἑαυτοῦ καί περί αὐτός ἀεί λέγω , ὡς διά οὗτος τιμάω , ἀμφότερος τέρας δέ ἀντίκειμαι ὁ μεγαλοφυχιος , ὁ τε μικροψυχία καί ὁ χαυνότης , ὁ μικροφυχιος μᾶλλον ἀντίκειμαι , ὅτι μᾶλλον γίγνομαι , καί κακός τίς κακός · ὅς γάρ ἔχω ὁ ἦθος χείρων ποιέω καί ὁ ἀρετή ἐλασσόω , τοῖ , καθώς εἴρω · ὁ δέ χαυνότης φαῦλος μέν εἰμί διά ἑαυτοῦ , ὁ δέ ἔχω οὖον ποιέω κατά ὁ ἄλλος φαῦλος · οὐδείς γάρ ἀγαθός , ὅς ἔχω , ὁ ἀπόλλυμι ἀπόλλυμι διά ὁ χαυνότης , ἀλλά μᾶλλον ἐνίοτε διά οὗτος καί καλός καί ἀγαθός ἔργον ἐπιχειρέω , ἄξιος ἑαυτοῦ ἡγέομαι ὁ τοιοῦτος . ἔτι δέ ὅς μέν χαυνότης οὐ ἀεί αὐξάνω · ἀπό γάρ ὁ πείρω ὁ χαῦνος ἐπιγνώμων ἑαυτοῦ γίγνομαι · ὅς γάρ ζητέω τιμή οὖον λαμβάνω ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος , ἀναγκάζω σωφρονέω . καί διά οὗτος ὁ χαυνότης εὐαπάλλακτος εἰμί , καί οὖον δύναμαι παραμένω · ὁ δέ μικροφυχιος ἀεί προχωρέω . ὁ γάρ ἦθος , ὥσπερ εἴρω , χείρων διατίθημι , καί ὁ φρόνημα ἐλασσόω · ὁ φρόνημα δέ ἐλασσόω , καί ὁ τρόπος γίγνομαι χείρων καί ὁ φρόνημα διά οὗτος · καί οὕτως ὁ μικροψυχία ἀεί προχωρέω . καί ἀπό ὁ πείρω δέ ὁ μικρόφυχος οὖον γίγνομαι ἀγαθός · ὅς γάρ ἔργον ἐπιχειρέω , ῥᾳδίως οὗτος περαίνω ( μικρός γάρ καί ὁ δύναμις μικρός ) ὁ ἴδιος ὥσπερ ἀγνοέω . καί τιμή δέ ζητέω μικρός ὁ ἄξιος οὐδείς λυπέω , καί διά οὗτος οὐδέ ἐξελέγχω θεραπεύω , καθάπερ ὁ χαῦνος . διά οὗτος τοίνυν ὁ μικροψυχία κακός εἰμί κακός ὁ χαυνότης καί δυσαπαλλα - κτοτερος · ὅθεν μᾶλλον ἀντίκειμαι ὁ μεγαλοψυχία . περι ὁ ἐν φιλοτιμία μεσότης . μεσότης . Κερ . ς . H μέν ἐν μεγαλοφυχιος περί τιμή μέγας εἰμί , καθώς εἴρω . εἰμί δέ καί ἄλλος τις ἀρετή περί ἰά τιμή . ὅστις λόγος ἔχω πρός ὁ μεγαλοφυχίαν , ὅς ὁ ἐλευθεριότης πρός ὁ μεγαλοπρέπεια · ὡς γάρ ὁ μεγαλοπρέπεια διαφέρω ὁ ἐλευθεριότης ἰός μέγας , περί ὁ χρῆμα καί αὐτός εἰμί , οὕτως ὁ μεγαλοφυχιος ὁ τοιοῦτος ἀρετή διαφέρω , ὁ περί μέγας εἰμί τιμή , αὐτός περί ὁ μικρός εἰμί . ὥσπερ γάρ ἐν λαμβάνω καί δόσις χρῆμα μεσότης εἰμί καί ὑπερβολή καί ἔλλειψις , οὗτος καί ἐν ὁ τιμή ὁ τιμή ἐν λαμβάνω μεσότης καί ὑπερβολή καί ἔλλειψις . εἰμί γάρ δυνατός ἐφίημι τιμή πλέω ἢ δεῖ καί μικρός ὁ δήω καί πάλιν κατά ὁ δήω καί ὡς ὁ ὀρθός ἀπαιτέω λόγος · φέγγω γάρ καί ἐπαινέω πολύς ἐπί τιμή ὄρεξις , ὅθεν δῆλος , ὅτι ὁ μέν ὡς δεῖ οὗτος ἐφίημι , ὁ δέ οὐ ὡς δεῖ · οὗτος δέ ὁ μέν ὑπερβαίνω ὁ δήω , ὁ δέ ἐλλείπω . καί γάρ ψέγω ὁ φιλότιμος ὡς πλέω ἢ δεῖ τιμή ἐφίημι · ψέγω δέ καί ὁ ἀφιλότιμος ὡς μηδέ ἐπί ὁ καλός ἐθέλω τιμάω . ἐνίοτε δέ καί ὁ φιλότιμος ἐπαινέω ὡς ἐνίπτω δράω καί Φιλόκαλον , ὁ δέ ἀφιλότιμος ὡς νέτριον καί σώφρων , ὡς καί ἐν ὁ πρῶτος εἶπον · γίγνομαι γάρ ὁ ὁ διά ὁ ἔοικα ἰός ἄκρος ὁ μεσότης καί διά ὁ ὁ μεσότης ἀνώνυμος εἰμί καί διά οὗτος ὀνομάζω ἀπό ὁ ἄωρ . καί οὐδείς κωλύω ὁ μεσότης φιλοτιμία ὀνομάζω ἢ ἀφιλοτιμία . ὁ γάρ φιλότιμος καί ὁ φιλοχρήματος πολλαχῶς δύναμαι λέγω , ἐπεί καί ὁ φιλέω κατά πολύς τρόπος δύναμαι εἰμί · εἰμί γάρ καί ὑπέρ ὁ δήω φιλέω τίς καί παρά ὁ δήω καί ὡς δεῖ · ὥστε καί ὁ ὄνομα οὕτως ἄν ἔχω , καί λέγω ἄν φιλοτοιοῦτος εἰκότως καί ὁ ὡς δεῖ καί ὁ μή ὡς ὡς φίλος · ὥστε ὅταν τις φιλότιμος ὀνομάζω ἐπαινέω , νομίζω ὑπερβάλλω μέν ἐν εἷς ὁ τιμή ὄρεξις , ἀλλά οὖον ὁ δήω ἀλλά ὁ πολύς · ὅταν δέ φέγγω ὁ φιλότιμος , ὁ ὑπερβάλλω ὁ δήω φιλότιμος ὀνομάζω . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἀφιλότιμος ἔχω . εἰμί τοίνυν μεσότης ἐν τῆ ὁ μέτριος τιμή ὄρεξις , εἰμί καί ἀνώνυμος εἰμί · ἐν οἶς γάρ εἰμί ὑπερβολή καί ἔλλειψις , ἀνάγκη καί ὁ μέσος εἰμί · ὥστε ἐπεί ὀρέγω τιμή καί πλέω ὁ δήω καί μικρός . ἀνάγκη καί ὁ μέσος ὄρεξις εἰμί ὁ · κατά ὁ δήω γίγνομαι , ὅστις ἐπαινέω . καί εἰμί ἀρετή ἀνώνυμος · φαίνω δέ πρός μέν ἰά φιλοτιμία ὁ ἀκρότης συγκρίνω ἀφιλοτιμία , πρός δέ ὁ ἀφιλοτιμία φιλοτιμία · πρός ἀμφότερος δέ ὁ φιλοτιμία καί ὁ ἀφιλοτιμία συγκρίνω ἀμφότερος δοκέω , καθόσον ἀμφότερος μετέχω · ὅσπερ καί ἐπί ὁ ἄλλος ἀρετή γίγνομαι . ἀεί γάρ ὁ μεσότης ὁ ἄκρος μετέχω ὁ ὄνομα αὐτός ὀνομάζω · καθόσον γάρ φεύγω ὁ ἕτερος . πρός ὁ ἕτερος ἀποκλίνω δοκέω · ἐπί οὗτος δέ μᾶλλον διότι διότι ἀνώνυμος εἰμί . διά οὗτος δέ οὐδέ ἀντίκειμαι δοκέω ὁ ἀκοή μέσος τις , ἀλλά μᾶλλον ἀλλήλων · ὁ γάρ ἀφιλοτιμία ὁ φιλοτιμία φαίνω ἀντίκειμαι . Περ πραότης . Κεφ . ζ . ὁ δέ πραότης περί ὁ ὀργή εἰμί μεσότης , ὅς ὁ μέν ὑπερβάλλω ἕξις ὀργιλότης καλέω ὁ δέ ἐλλείπω ἀνώνυμος . ὁ μέν ἐν πάθος , περί ὅς ὁ πραότης , ὀργή εἰμί ·· ὁ δέ κινέω ὁ ὀργή πολύς καί διαφέρω . εἰμί . ὁ μέν οὖν ὡς δεῖ καί ὅτε δεῖ καί ἐπί ὅς δεῖ ὀργίζω ἐπαινέω · ὅς δή ὁ πρᾶος εἰμί . δοκέω γάρ πρᾶος εἰμί ὁ Ἀτάραχος καί μή ἄγω ὑπό ὁ πάθος ἀλλά αὐτός ἄγω ὁ πάθος , καθώς ὁ ὀρθός προστάσσω λόγος · δοκέω δέ μᾶλλον πρός ὁ ἔλλειψις ἀποκλίνω , καθόσον οὖον εἰμί ὅς ἀλλά μᾶλλον σύ συγγνωμονικός . ὁ δέ ἔλλειψις κακίζω , εἴτε ἀοργησία καλέω εἴτε ὅστις · ὁ γάρ ἐν ὅς δήω μή ὀργίζω καί περιοράω προηλακιζομενω καί ἑαυτοῦ καί ὁ οἰκεῖος ἠλίθιος καί ἀνδραποδώνης . ὁ δέ ὑπερβολή κατά πᾶς μέν γίγνομαι · καί γάρ ὅτε παρά ὁ δήω καί ὁ τόπος καί ὁ χρόνος καί ὁ πρᾶγμα καί ὁ πρόσωπον καί ὁ ἄλλος περίστασις ὀργίζω τις , ὑπερέχω βάλλω . ὅς μήv ἀεί ὅς ὑπερβάλλω καί πάντῃ ὑπερβάλλω · σχεδόν δέ καί ἀδύνταον οὗτος · ὁ γάρ κακός , εἰμί κατά μηδείς τρόπος ἀρατός εἰμί , οὖον δύναμαι συνίστημι ἀλλά καί ἑαυτοῦ ἀπόλλυμι · Κον ὁλόκληρος εἰμί , ἀείρω γίγνομαι . ὁ μέν οὖν ὀργίλος ταχέως μέν ὀργίζω καί Δαναός οὖον δεῖ , παύω δέ ταχέως · ὅς καί ἀγαθός ἔχω · οὗτος δέ πάσχω . ὅτι οὖον κατέχω ὁ ὀργή οὐδέ κρύπτω ἀλλά ἐξάγω καί ἀμύνω εὐθύς διά οὖν ἔξεστι · ἀμύνω δέ ταχέως διά ὁ ὀξύτης παύω εὐθύς ὁ ὀργή . κατά ὑπερβολή δέ εἰμί ὀξύς ὁ ἀκράχολος καί πρός πᾶς ὀργίλος καί ἐπί πᾶς · ὅθεν καί ὁ ὄνομα ἔχω ἀπό ὁ ἄκρος παράγω . ὁ δέ πικρός καί δυσδιάλυτος καί πολύς χρόνος ὀργίζω · οὖον γάρ εὐδύω φανερόω ὁ θυμός ἀλλά κατέχω κρύπτω · παύω δέ ὁ θυμός . ἐπειδάν ἀνταποδίδωμι κακός ὁ λυπέω . ή γάρ τιμωρία ἡδονά αὐτός ἐμποιέω καί διά οὗτος ὁ λύπη ἀφίστημι · οὗτος δέ μή γίγνομαι ὁ βάρος ἔχω καί περιφέρω ὁ ὀργή . διά γάρ μή φανερόω ὁ ὀργή οὐδέ παπαμυθίας παρά ὁ ἄνθρωπος τυγχάνω οὐδέ παρακαλέω τις αὐτός · ὅθεν καί κατέχω ἀυτή . μέχρι εἄν αὐτός ὑπό ἑαυτοῦ διαλύω καί πέρθω · οὗτος δέ διά χρόνος γιώνω . ὁ τοιοῦτος δέ καί εἶμι εἰμί ὀχληρός καί ὁ μάλιστα φίλος . οὗτος δή καί χαλεπός καλέω , ὅστις χαλεπαίνω ἐπί ὅς οὖον δεῖ καί ὅτε μή δεῖ καί ὅσος οὖον δεῖ καί πλεῖστος ὀργίζω χρόνος καί οὖον διαλλάσσω , εἰμί μή ἀντιλυπέω ὁ λυπέω . οὗτος δέ καί σονοικῆσαι χαλεπός καί βαρύς ὁ ὁμοδίαιτος . ὁ μέν οὖν μεςόητς ὁ πραότης εἰμί , ὑπερβολή δέ ὁ ὀργιλότης , ἔλλειψις δέ ἀναισθής τις εἄν καλέω καί ἠλιθιότης ἢ ἀοργησία . ἀμφότερος δέ ἀντίκειμαι ὅς μεσότης μᾶλλον ἀντίκειμαι ὁ ὀργιλότης ἢ ὁ ἀοργησία · χείρων γάρ κακός εἰμί ὁ ὀργιλότης ὁ ἀοργησία , ὅτι μᾶλλον γίγνομαι · μικρός γάρ ὁ ἀόργητος · καί ὅτι συνοικέω ὁ μέν ἀόργητος ἡδύς , ὁ δέ ὀργίλος χαλεπός , καί διά οὗτος χείρων ὁ κακός · ὁ γάρ ἥμερος ὁ ἄνθρωπος καί φιλάλληλος ἀναιρέω . ὅτι μέν οὖν ὁ μέος εἰμί ὁ ἀγαθός καί ὁ ἀρετή , ὁ δέ παρά ἑκάτερος ὑπερβολή καί ἐλλείπω κακός , δῆλος · καί εἴρω ὅτι ὁ ὡς δεῖ ὀργίζω καί ἐπί ὅς δεῖ καί ὅτε , οὗτος εἰμί ὁ μεσότης . μέχρι δέ τίς ὀργίζω καί ἐπί τίσις ὁ δήω ποιέω καί τίς ὁ δήω ὁ ὀργή καιρός | καί ὁ τόπος καί ὁ πρόσωπον καί ὁ τοιοῦτος , οὖον δυνατός εἰμί διορίζω · ὁ γάρ κατά μέρος καί ὁ κατά ἕκαστος δόριστα , καθώς καί περί ὁ ἀρχή εἴρω · καί ἄλλοτε ἄλλος εἰμί ὁ προςηκοειντα καί οὐδείς οὗτος ἐπί ὁ αὐτός ἵστημι . οὗτος δέ μόνος δυνατός εἶπον , ὅτι ὁ μέν μέσος ἕξις ἐπαινετός , ὁ δέ ὑπερβολή καί ἔλλειψις ἐπί πᾶς πάθος κακίζω · καί ὁ μέν μικρός ἀφίστημι ὁ μέσος οὖον πάνυ γίγνομαι φανερός καί διά οὗτος οὐδέ πάνυ ψέγω , ὁ δέ πλεῖστος καί πλεῖστος δοκέω καί σφόδρα κακίζω · ὅθεν δῆλος , ὅτι ὁ μέσος ἕξις ἀνθεκτέος . περι φίλιος καί ὁ παρά ἑκάτερος κακία δυσκολία καί κολακεία . Κεφ . Η΄ . ὁ μέν οὖν περί ὁ ὀργή ἔχω εἴρω . εἰμί δέ καί ἄλλος ἔχω ἐν ὁ ὁ ἄνθρωπος κοινωνία ὁ πρός ἀλλήλων , ὅστις ἐν λόγος καί ἐν πρᾶγμα γίγνομαι · περί οὗτος τοίνυν ὁ κοινωνία δυνατός ἐπαινέω τις καί ψέγω . ἐπεί δέ ὁ μέν μεσότης ἐπαινετός . ψεκτός δέ ὁ ὑπερβολή καί ἔλλειψις , φανερός ὅτι ἐν ὁ κοινωνία οὗτος ὑπερβολή καί ἔλλειψις εἰμί καί μεσότης · ὁ μέν γάρ ἄλυπος παντάπασι βούλομαι εἰμί ὁ ἐντυγχάνω καί πᾶς ἐπαινοδσι καί πᾶς ἀρέσκω βούλομαι δοκέω καί οὐδείς περί οὐδείς ἀντιλέγω · ὁ δέ ἐκ διάμετρος οὗτος ἔχω καί πᾶς λυποδσι καί πᾶς ψέγω καί οὐδείς αὐτος ὁ γίγνομαι ἀρέσκω καί πᾶς περί πᾶς ἀντιλέγω . οὗτος δή ἄμφω κακίζω . ἐπαινέω δέ ὁ κατά ὁ δήω οὗτος ποιέω καί ὁ μέν δεῖ ψέγω , ὁ δέ δεῖ ἐπαινέω , καί ἀρέσκω οἶς ἀρέσκω δεῖ . καλέω τοίνυν ὁ μέν πᾶς ἐπαινέω Ἄρεσκος τις καί κόλαξ , ὁ δέ πᾶς ἐπιτιμάω δύσκολος , ὁ δέ ὁ γίγνομαι σῴζω περί ἄμφω φίλος ἄν καλέω · ἔοικα γάρ ὁ κατά αὐτός φίλιος · ὄνομα γάρ ἴδιος ὁ τοιοῦτος μεσότης οὐ εἰμί ἀλλά ἀπό ὁ ὁμοιόω καλέω . ὁ γάρ τοιοῦτος ἕξις ὁ στέργω προσλαμβάνω φίλιος εἰμί · διαφέρω γάρ ὁ φίλιος . ὅτι ἄνευ ὁ στοργή γίγνομαι . οὖον γάρ διά ὁ στέργω ἢ ἐχθαίρω αοδεχομαι ὁ λέγω καί πράσσω ἢ ψέγω . ἀλλά ἁπλόος ὁ ἀγαθός ἕνεκα καί ὅτι τοιοῦτος λαμβάνω ἕξις · ὁμοίως γάρ διάκειμαι πρός τε ὁ γνώριμος καί ὁ ἀγνώς καί πρός ὁ συνήθης καί ἀσυνήθης κατά οὗτος ὁ ἕξις . ἐπαινέω γάρ ἀεί καί ψέγω ὁ δεῖ καί ὅσος δεῖ , πλήν οὐ ὁμοίως παντάπασι · ἐν ὅς γάρ δεῖ λυπέω οὐ ὁμοίως λυπέω ὁ γνώριμος καί ὁ ἀγνώς καί ὁ συνήθης καί ἀσυνήθης · ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἡδονή · οὖον γάρ ὁ αὐτός ἁρμόζω . καί διά οὗτος πρός ὁ ἀγαθός ἀποβλέπω ἀεί καί ὁ συμφέρω ὁ σπουδαῖος καί λύπη ποιέω καί ἡδονά ὁ ἐντυγχάνω . εἰμί γάρ ὁ τοιοῦτος ἕξις περί ἡδονά καί λύπη ὁ ἐν ὁ ὁμιλία γίγνομαι . καί ὅσος μέν ἡδονά οὖον πρός ὁ ἀγαθός ἀποβλέπω , οὗτος οὖον συνήδομαι ὁ ἐντυγχάνω ἀλλά μᾶλλον ἥδομαι δυσχεραίνω · καί προαιρέω λυπηρός ὁράω μᾶλλον ἢ ἡδύς , ὁ ἀγαθός ἕνεκα , μάλιστα εἄν ὁ ἡδονή αἰσχύνη φέρω καί βλάβη ὁ ποιέω μέγας · τότε γάρ αἱρέω μᾶλλον λυπέω καί αἰσχύνη μικρός , καί ὁ μείζων ἀπαλλάσσω λύπη καί αἰσχύνη ἢ μικρός εὐφραίνω διά ὁ συνήδομαι ὁ μείζων λύπη περιβάλλω . οὐ ὁμοίως δέ ὁμιλέω ὁ ἐν ἀξίωμα καί ὁ τυγχάνω , ἀλλά ἕκαστος πωλέω ὁ πρέπω , καί κατά ὁ ἄλλος δέ διαφορά ὁ ἐντυγχάνω καί αὐτός διαφέρω ὁ ὁμιλία ποιέω καί ἐπαινέω ὡς δεῖ ἕκαστος καί ἐπιτίμησις ὁμοίως ἐπί ὅς δεῖ καί ὅτε δεῖ · ὁ μέν συνηδύνω μάλιστα ζητέω καί οὗτος καί κατά ἑαυτοῦ αἱρέω . ὁ δέ λυπέω μικρός καί μέτριος καί οὖον διά ἑαυτοῦ ἀλλά ὁ συμφέρω ἕνεκα . καί γάρ ὅτε λυπέω ἕνεκα τις ἐγώ . γαλέη ἡδονή , μέτριος λυπέω , ὁ φορτικός ἀεί εὐλαβέομαι . ὁ μέν # x003E ; περί ὁ ἐν ὁ ὁμιλία ἡδονά καί λύπη μέσος τοιοῦτος · οὐ ὀνομάζω δέ ἴδιος ὄνομα ἀλλά φίλος καλέω διά ὁ πρός ἰά φίλιος ὁμοιότης , καθώς εἴρω . ὁ δέ παρά ἑκάτερος ὁ μέν ὑπερβάλλω , εἰμί μέν οὐδείς ἕνεκα πᾶς ἐπαινέω καί πᾶς ἀρέσκω ὁ ἡδύς εἰμί μόνος ζητέω Ἄρεσκος καλέω , εἰμί δέ ὅς πως ὠφέλεια τις αὐτός γίγνομαι εἰς χρῆμα μάτη ἢ ὅσος διά χρῆμα , κόλαξ . ὁ δέ ἐλλείπω δύσκολος καί δύσερις , ὅς πᾶς δυσχεραίνω καί πᾶς ἐπιτιμάω . ὅτι δέ καί ἐνταῦθα ὁ μεσότης ὅς εἴρω τρόπος ἀνώνυμος εἰμί , οὖον δοκέω μέσος τις ἀντίκειμαι ὁ Ἄκα ἀλλά ἀλλήλων . περι ἀλήθεια καί ὁ ἑκάτερος ἑκάτερος κακία . Κεφ . ὁ . περι οὗτος δέ πρός ἄνθρωπος ὁμιλία καί ἕτερος γίγνομαι ἔχω . ὁ γάρ πρός ἀλλήλων ὁ ἄνθρωπος ὁμιλία διπλόος εἰμί ·· ἢ γάρ περί ὁ λόγος ἢ ὁ ἔργον ὁ συντυγχάνω γίγνομαι ἢ ἕκαστος περί ὁ ἑαυτοῦ . καί περί μέν ὁ πρῶτος ὁ εἴρω γίγνομαι ἔχω , περί δέ ὁ δύο ἄλλος . ἢ γάρ ἐφεύδω τις περί ἑαυτοῦ λέγω καί ὁ ἴδιος ἔργον ἢ ἀληθεύω · καί εἰμί ἐφεύδω , ἢ μικρός λέγω ὁ εἰμί ἢ μείζων · εἰμί μέν οὖν ἀληθεύω καί οὔτε μείζων λέγω ὁ εἰμί οὔτε μικρός , ὁ τοιοῦτος ἕξις ἀλήθεια καλέω καί ὁ ἔχω ἀληθευτικός . εἰρωνεία δέ καί ἀλαζονεία καί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος ἕκαστος ἐπιτηδεύω μέν παρά ἔνιοι καί τις ἕνεκα , οἷος δόξα ἢ πλοῦτος ἢ ἄλλος τις ὁ τοιοῦτος · εὑρίσκω δέ παρά τις καί οὐδείς ἕνεκα . καί τις μικρός περί ἑαυτοῦ λέγω ὅς εἰμί ἄξιος καί αὖθις ἕτερος μείζων , οὐ ὅτι βούλομαι οὗτος δοκέω ἀλλά ὅτι ἑαυτοῦ ἀγνοέω · οὗτος δέ μικρός συμβαίνω . ὡς γάρ ἐπί ὁ πολύς , ἐάν τις οὐδείς ἕνεκα λέγω ἢ πράσσω , οἷος εἰμί , τοιοῦτος καί λέγω καί πράσσω καί οὗτος ζῶ . ἐπεί τοίνυν ὁ μέν ψεῦδος ψεκτός εἰμί κατά ἑαυτοῦ , ὁ δέ ἀλήθεια ἐπαινετός , διά οὗτος μεσότης μέν ἐνταῦθα ὁ ἐπαινετός , ὁ ἀλήθεια · ὑπερβολή δέ καί ἔλλειψις ὁ ψεκτός , ὁ ψεύδω δηλονότι , ὅς ὁ μέν ἀλαζονεία ὑπερβάλλω , ὁ δέ εἰρωνεία ἐλλείπω . εἴρω δέ περί ἑκάτερος ἀκριβής · πρότερος δέ περί ὁ μέσος εἴρω . εἰμί τοίνυν ἀληθευτικός οὐ ὁ ἀληθεύω ἐν ὁ συμφωνία καί ἄλλος τοιοῦτος , 145 ὅσος εἰς δικαιοσύνη ἢ ἀδικία συντείνω ( οὗτος γάρ ἄλλος · εἰμί ὁ ) , ἀλλά ὅστις ἄνευ ἀνάγκη ἢ νόμιμος ἢ Δίκαιος ἢ ἄλλος τις πολιτικός # x003E ; καί ἐν λόγος καί ἐν βίος ἀληθεύω , διά μόνος ὁ ἔχω ὁ τοιοῦτος ἀρετή καί ὁ ἀγαθός ἕνεκα · καί τοιοῦτος περί ἑαυτοῦ λέγω καί τοιοῦτος ὁ ἄλλος ἐθέλω δοκέω οἷος κατά ἀλήθεια εἰμί . οὗτος δέ καί ἐπιεικής εἄν εἰμί . ὁ γάρ φιλαλήθης καί ἐν ὅς οὐ εἰμί ἀνάγκη πολύς μᾶλλον ἐν ὅς ἀληθεύω εὕω ἀνάγκη διά ὁ πολιτικός ἀγαθός · ὅς γάρ εὐλαβέομαι ὁ ψεῦδος κατά ἑαυτοῦ , διότι κακός , ὅταν καί αἰσχρός ὁ αὐτός γίγνομαι , καί οὖον μόνος εἰμί κακός , ἀλλά καί ὁ ἄλλος δοκέω τοιοῦτος , πῶς οὖον φεύγω πᾶς δύναμις ; ὁ μέν οὖν ἀληθευτικός , τοιοῦτος , καί εἰμί ἐπαινετός , ὁ κακός καί αἰσχρός εὐλαβέομαι · ὅς εἰμί δήω παρεκκλίνω ὁ μέσος , πρός ὁ ἔλλειφιν , οὖον πρός ὁ ὑπερβολή νέος · οὗτος γάρ ἐμμελής δοκέω θατέρου διά ὁ ὁ ὑπερβολή ἐπαχθής εἰμί . ὁ δέ ἀλαζών ὁ μείζων ὁ ὑπάρχω προσποιέω καί λόγος καί ἔργον . οὗτος δή , εἰμί μέν οὐδείς ἕνεκα προσποιέω , φαῦλος μέν ἔοικα εἰμί · οὖον γάρ ἄν χαίρω ὁ ψεύδω · μάταιος δέ φαίνω μᾶλλον ἢ κακός · εἰμί δέ τις ἕνεκα προσποιέω , εἰμί μέν δόξα ἢ τιμή , οὖον λίαν ψεκτός ὁ ἀλος - ζῶ · ὁ δέ ἕνεκα ἀργύριον ἢ ὅσος εἰς ἀργύριον ἔρχομαι , ἀσχήμων . οὖον γάρ εἰμί ἐν ὁ δύναμις ὁ ἀλαζών ὁ ἀλαζονεία · εἰμί γάρ οὕτως ἔχω , οὐ εἄν εἰμί ψεκτός · οὖον γάρ εἄν εἰμί ὁ ἑκούσιος καί ἐπί ἐγώ , ἀλλά ἐν ὁ προαίρεσις εἰμί . καί διά οὗτος καί αἰσχρός εἰμί καί φέγγω · ἕξις γάρ τίς εἰμί ὁ ἀλαζονεία · καί κατά τις ἕξις ὁ ἀλαζών γίγνομαι , ὥσπερ καί ὁ ψεύστης , ὅς οὖον δόξα ἕνεκα ἢ χρῆμα προσποιέω , ἀλλά αὐτός ὁ ψεῦδος ἕνεκα μόνος . ὁ μέν οὖν δόξα ἕνεκα ἀλαζονεύομαι τοιοῦτος προσποιέω , ὅθεν ἔπαινος ἀκολουθέω ἢ εὐδαιμονισμός , ὁ δέ κέρδος ἕνεκα ἀλαζονεύομαι ἐκεῖνος προσποιέω ὅσος ὁ πέλας ὠφελέω , οἷος ἰατρικός ἢ μαντεῖος . προσποιέω γάρ ἰατρός τις εἰμί ἢ μάντις σοφός , ἵνα δόξα ὠφέλιμος εἰμί ὁ χράομαι παρακερδαίνω ὁ 10 ἐκεῖνος . τοιοῦτος μέν οὖν ὁ ἀλαζών . εἴρων δέ εἰμί ὁ ὁ μικρός ὁ εἰμί προσποιέω . οὗτος δή χαρίεις ὁ ἀλαζών δοκέω · οὖον γάρ κέρδος ἕνεκα προσποιέω ἀλλά φεύγω ὁ ὀγκηρός καί ὁ μέγας εἰμί δοκέω . ὅς μέν οὖν εἰρωνεύομαι ὁ ἔνδοξος ἀπαρνέομαι , ὥσπερ καί Σωκράτης ποιέω , χαρίεις χαρίεις εἰμί δοκέω , ὅς δέ οὖον μόνος ἰός μέγας καί ἔνδοξος ἀλλά καί ὁ μικρός ἀπαρνέομαι , καί ὁ δῆλος εἰμί δύναμαι οὗτος προσποιέω μή δύναμαι , ὁ τοιοῦτος βαυκοπανοῦργος λέγω καί εὐκαταφρός εἰμί . ἐνίοτε δέ καί ἀλαζών διά οὗτος καλέω , οἷος ποιέω ἐν ὁ ἱμάτιον ὁ Λάκων · καί γάρ καί ὁ ὑπερβολή καί ὁ λίαν εἴλω - Ψίς ἀλαζονικός . ὁ δέ μέτριος χράω τῆ εἰρωνεία χαρίεις φαίνω , ὅστις οὖον περί ὁ λίαν εὐτελής καί σφόδρα φανερός ειρωνεύομαι . οὗτος δέ ὁ ἀληθευτικός ὁ τε εἴρων καί ὁ ἀλαζών ἀντίκειμαι , μᾶλλον ἀντίκειμαι ὁ ἀλαζών ἢ ὁ εἴρων · χείρων γάρ ὁ ἀλαζονεία , ὡς φάω - νερόν εἰμί ἐκ ὁ εἴρω . περι εὐτραπελία καί ὁ παρά ἑκάτερος κακία . Κεφ . εἷς . ἐπεί δέ εἰμί ἄνεσις τις καί ἀνάπαυσις ἐν ὁ βίος καί ἐν οὗτος ὁ ἄνεσις εἰμί τις διαγωγή μετά παιδιά , δοκέω καί ἐνταῦθα εἰμί τις ὁμιλία ἀγαθός καί ἐμμελής , καί λέγω οἷος δεῖ καί ὡς δεῖ ὁ ἀνάπαυσις δήω · ὁμοίως δέ καί οἷος δεῖ ἀκούω καί ὡς δεῖ καί ὅτε δεῖ . διαφέρω γάρ ὁ τοιοῦτος λέγω ὁ τοιοῦτος ἀκούω , ὅθεν δῆλος ὅτι εἰμί καί ἐν οὗτος ὁ ὁμιλία καί ὑπερβολή καί ἔλλειψις καί μεσότης . ὁ μέν οὖν ὑπερβολή βωμολοχία καλέω καί ὁ ἔχω βωμολόχος καί φορτικός , ἕ ὁ γελοῖος ὑπερβάλλω καί μᾶλλον ζητέω ὁ γέλως ποιέω ἢ ὁ λέγω εὐσχήμων καί μή λυπέω ὁ σκώπτω . ἔλλειψις δέ σκληρότης καί ἀγριότης καί ὁ ἔχω ἄγριος καί σκληρός , ὅστις οὔτε αὐτός γελοῖος οὐδείς λέγω καί ὁ λέγω δυσχεραίνω καί μισέω . ὁ δέ μεσότης εὐτραπελία καί ὁ ἔχω εὐτράπελος , οἷος εὔτροπος · καί γάρ ὁ ἦθος εἰμί δοκέω ὁ τοιοῦτος κινέω · οὗτος δέ εἰμί ὁ παίζω παίζω καί ὡς δεῖ καί ὅτε . ὥσπερ γάρ ὁ κινέω ὁ σῶμα χαρακτηρίζω , οἷος πῦρ μέν ὁ εἰς ὁ ἄνω κίνησις καί πᾶς κοῦφος , βαρύς δέ ὁ εἰς ὁ μέσος , καί ἐπί ὁ ἄλλος ὁμοίως , οὗτος καί ἀπό ὁ ἔξω καί φαίνω ὁ ἄνθρωπος κίνησις ὁ ἔχω ὁ Ψυχή φαίνω καί ὁ ἦθος . ἐπεί δέ ὁ μέν σκληρός μικρός γίγνομαι , πλεῖστος δέ εἰμί ὁ χαίρω παιδιά καί σκῶμμα , καί ὁ γελοῖος ἀγαθός δοκέω μᾶλλον ἢ ὁ σκυθρωπός , διά οὗτος ὁ βωμολόχος εὐτράπελος λέγω , ι ὡς χαρίεις καί ἡδύς · ὅτι δέ ὁ βωμολόχος ὁ εὐτράπελος οὖον μικρός διαφέρω , καί ἐκ ὁ εἴρω δῆλος . οὗτος δέ ὁ εὐτράπελος καί επιδέξιος εἰμί καί εὐτραπελία ἐπιδεξιότης ἄν εἰκότως καλέω · ὁ ἐπιδέξιος γάρ εἰμί ἐκεῖνος καί λέγω καί ἀκούω οἷος ὁ ἐπιεικής καί ἐλεύθερος ἁρμόζω . εἰμί γάρ τις πρέπω ὁ τοιοῦτος λέγω ἐν παιδιά μέρος καί ἀκούω · ὁ γάρ ὁ ἐλεύθερος παιδιά διαφέρω ὁ ὁ ἀνδραποδώδης καί ὁ ταῦ παιδεύω ὁ ὁ ἀπαίδευτος . οὗτος δέ ἀπό ὁ κωμῳδία γίγνομαι δῆλος ὁ τε παλαιός καί ὁ νέος · ἐν γάρ ὁ κωμῳδία ὁ μέν φαῦλος τις καί ἀνδραποδώδης ὑποκρίνομαι γελοῖος καί ἡδύς ἡγέομαι ὁ αἰσχρός , ὁ δέ ἐλευθέριος τις καί ἐπιδέξιος καί ἐπιεικής ὑποκρίνομαι ὁ μετά ὑπόνοια · οὗτος δέ οὖον μικρός τις διαφέρω ἀλλήλων πρός εὐσχημοσύνη . τίς οὖν εἴρω εἰμί ὁ μέσος ἐν ὁ παιδιά ; ὁ εὕω σκώπτω καί ὡς δεῖ ἄνθρωπος ἐλεύθερος , ἢ ὁ μή λυπηρός ὁ ἀκούω , ἢ καί χαρίεις καί ἡδύς ; καί οὗτος ὁρισμός εἰμί ὁ ἐν ὁ παιδιά μέσος . ἀλλά ἀόριστος τις καί οὗτος ὁ ὁρισμός εἰμί δοκέω · οὖον γάρ ὁ αὐτός πᾶς μισέω οὐδέ ὁ αὐτός χαίρω · ἀλλά ἄλλος ἄλλος δοκέω ἡδύς καί λυπηρός · καί ὅς ἕκαστος χαίρω , τοιοῦτος καί λέγω καί ποιέω ἐν ὁ πρός ἄλλος ὁμιλία · καί ὁ σκῶμμα ἀκούω ἀνέχω , οὗτος καί λέγω · οὖον γάρ πᾶς εἴρω . καί γάρ καί ὁ νομοθέτης ἔ ἔνιοι λοιδορέω κωλύω · λοιδόρημα δέ τίς εἰμί καί ὁ σκῶμμα . ὅτι τοίνυν ἀόριστος εἰμί ὁ μισέω καί ὅς χαίρω , διά οὗτος χαλεπός εἰμί ἀκριβῶς ὁρίζω ὁ ἐν ὁ παιδιά μέσος · ἀλλά αὐτός ὁ Ἐλευθέριος καί 149 χαρίεις οὕτως ἔχω , οἷος νόμος εἰμί ἑαυτοῦ . τοιοῦτος μέν οὖν ὁ μέσος , εἴτε εὐτράπελος εἴτε ἐπιδέξιος λέγω . ὁ δέ βωμολόχος σφόδρα ἐράω ὁ γελοῖος οὐδείς φείδομαι ὁ γέλως ποιέω οὔτε ἔργον οὔτε ῥέω - Μάτων καί οὔτε ἑαυτοῦ οὔτε ὁ ἀκούω ἀπέχω , ἀλλά ἵνα μόνος κινέω γέλως , καί ἑαυτοῦ αἰσχύνω καί ὁ ἀκούω , ἐκεῖνος λέγω καί πράσσω , ὅς οὐδείς οὔτε εἶπον εἄν οὔτε ποιέω ὁ χαρίεις · ἔνιοι δέ οὐδέ ἀνέχω εἄν ἀκούω . ὁ δέ ἄγριος εἰς ὁ τοιοῦτος ὁμιλία ἀχρεῖος · οὔτε γάρ αὐτός ἡδύς εἰμί καί ὁ ἄλλος οὕτως ἔχω δυσχεραίνω · καί οὗτος δέ κακίζω διά ὁ ἀναγκαῖος εἰμί πρός ὁ ἀνθρώπινος βίος καί ὁ ἀνάπαυσις καί ὁ παιδιά . τρεῖς γάρ εἰμί μέσος - ἀλλότης ἐν ὁ βίος περί ὁ πρός ἀλλήλων ὁ ἄνθρωπος ὁμιλία · εἷς μέν περί · ὁ ἀλήθεια , ὅστις παρά ἑκάτερος ὁ τε ἀλαζονεία καί ὁ εἰρωνεία ἔχω , δύο δέ περί ὁ ἡδύς · ὅς ὁ μέν εἰμί ὁ λέγω φίλιος , ὅστις παρά ἑκάτερος ὁ τε κολακεία καί ὁ δυσκολία ἔχω , ἕτερος δέ ὁ εὐτραπελία καί ἐπιδεξιότης , ὅς παρά ἑκάτερος ὁ βωμολοχία καί ὁ σκληρότης καί ὁ ἀγριότης εἰμί · ἄμφω γάρ ἡδονή τις ποιέω ὁ βίος , ὅς τε φίλος καί ὁ εὐτοάπελος . περι αἰδώς , ὅτι οὐ εἰμί ἀρετή . Κεφ . ἰός . ὁ δέ αἰδώς οὐ εἰμί ἀρετή · οὖον γάρ εἰμί ἕξις ἀλλά μᾶλλον πάθος · ὅς δῆλος ἀπό ὁ ὁρισμός · ὁρίζω | γάρ φόβος ἀδοξία . συμβαίνω γάρ ὁ αἰδέομαι παραπλήσιος ὁ περί ὁ δεινός φοβέω · ἐρυθραίνω γάρ , ὥσπερ ὠχριῶ ὁ φοβέω ὁ θάνατος · ἄμφω γάρ σωματικός πως φαίνω εἰμί , ὅς τε αἰσχύνη καί ὁ φόβος ὁ δεινός · ὁ τοιοῦτος δέ πάθος μᾶλλον δοκέω , οὐ ἔχω λέγω . οὗτος δέ ὁ πάθος οὖον πᾶς ἡλικία ἁρμόζω ἀλλά ὁ νέος μόνος · δεῖ γάρ ὁ νέος αἰδήμων εἰμί διά ὁ πολύς ἁμαρτάνω · πολύς γάρ ἁμαρτάνω ὁ νέος διά ὁ πάθος μᾶλλον ἄγω ἢ λόγος · συστέλλω γάρ ὑπό ὁ αἰδώς ἀγαθός γίγνομαι . διά οὗτος ὁ μέν νέος ὅσος αἰδήμων ἐπαινετός , πρέσβυς δέ οὐδείς ἄν ἐπαινέω ὅτι ὅτι αἰσχυντηλός · οὖον δεῖ λόε οὖον δεῖ γάρ ὁ πρέσβυς ἐκεῖνος πράσσω ἐπί ὅς αἰσχύνη εἰμί · οὖον γάρ εἰμί ὁ αἰσχύνη ὁ ἐπιεικής , εἴπερ εἰμί ἐπί ὁ φαῦλος . ἐπεί γάρ ὁ μέν εἰμί κατά ἀλήθεια αἰσχρός , ὁ δέ οὐ εἰμί μέν , δοκέω δέ , δήω εἰμί φεύγω ἀμφότερος ὁ ἐπιεικής · φεύγω δέ ὁ αἰσχρός οὐδέποτε αἰσχύνω . ὁ γάρ οἴομαι αὐτός οὗτος ἐπιεικής εἰμί ὁ αἰσχύνω , εἰμί πράσσω τίς ὁ αἰσχρός καί ὁ οὕτως ἔχω ἐπιεικής νομίζω ἄτοπος · ὁ γάρ αἰδώς ἐπί ὁ ἑκούσιος αἰσχρός γίγνομαι , ὁ δέ ἐπιεικής οὐδείς αἰσχρός οὐδέποτε πράσσω εἄν ἔκω - Σίως . φαίνω δή μή . εἰμί ὁ αἰδώς ἀρετή τις ἀλλά μᾶλλον πάθος · οὖον γάρ ἀεί ἐπαινετός εἰμί οὐδέ ἁπλόος καί κατά ἑαυτοῦ ἐπιεικής ἄν λέγὰρ γοῖτος , ἀλλά ἐκ υποθέτω οἶος εἰμί γίγνομαι ἁμαρτάνω τις , ἐπιεικής εἰμί αἰδέομαι · οὐ οὐτάω δέ ἔχω ὁ ἀρετή · ἔχω γάρ εἰμί διά πᾶς ἔγκειμαι ὁ Ψυχή . | εἰμί δέ καί μεσότης τις εἰμί δοκέω καί εἰμί μεταξύ ὁ τε κατάπληξις καί ὁ ἀναισχυντία , καί ἐπαινέω μέν ὁ αἰδήμων , κακίζω δέ ὁ τε ἀναίσχυντος περί ὁ αἰσχρός καί ὁ πλέω ὁ δήω αἰδήμων , ὁ λέγω καταπλήξ , οὐδείς μᾶλλον διά οὗτος ἀρετή εἰμί ὁ αἰδώς · ὁ μέν γάρ ἀρετή μεσότης , ὁ δέ μεσότης οὖον πᾶς ἀρετή · οὖον γάρ ἀντιστρέφω . οὐ εἰμί δέ οὐδέ ὁ ἐγκράτεια ἀρετή , ἀλλά τις μικτός · δείκνυμι δέ περί αὐτός ἐν ὁ ὕστερος . νῦν δέ περί δικαιοσύνη εἶπον .