anonymi-in-aristotelis-categorias.paraphrasis-categoriarum 5
Οὐσία δέ ἐστιν ἡ κυριώτατά τε καὶ πρώτως καὶ μάλιστα λεγομένη , ἣ μήτε καθ’ ὑποκειμένου τινὸς λέγεται , μήτε ἐν ὑποκειμένῳ τινί ἐστιν , οἷον ὁ τὶς ἄνθρωπος καὶ ὁ τὶς βοῦς . τριττῆς γὰρ οὔσης τῆς οὐσίας , τῆς μὲν νοητῆς καὶ ἀύλου καὶ ἀσωμάτου , τῆς δὲ διανοητῆς τῆς ἐν κοινότητι θεωρουμένης , τῆς γενικῆς δηλαδὴ καὶ εἰδητικῆς , καὶ ἔτι τῆς αἰσθητῆς , περὶ τῆς αἰσθητῆς ὁ λόγος ἡμῖν . τριχῶς δὲ καὶ ταύτης νενεμημένης , κατά τε τὸ εἶδος καὶ τὴν ὕλην καὶ τὸ σύνθετον , τὴν κατὰ τὸ σύνθετον οὐσίαν πρώτην ἐνταῦθα καὶ μάλιστα λέγομεν . τῇ τε γὰρ αἰσθήσει ἐναργεστάτη πασῶν καὶ εἴδους καὶ ὕλης συλληπτικὴ καὶ τοῖς πολλοῖς γνώριμος , καὶ τῷ ὑποκεῖσθαι πρώτως ταῖς τε κοιναῖς οὐσίαις τὸ κατηγορεῖσθαι δίδωσι καὶ τοῖς συμβεβηκόσι τὸ εἶναι . σεμνύνοντες δὲ αὐτὴν ἐξ ἀποφάσεως τὴν ὑπογραφὴν ἀπεδώκαμεν , τῇ ἀναιρέσει τῶν ὧν οὐκ ἔστι τὴν φύσιν αὐτῇ καὶ τὸ ὅ ἐστι θέμενοι . οὐ πανταχοῦ δὲ τοῦτο ποιεῖν εὐχερές , ἀλλ’ ἐν οἷς ἀντιδιῄρηται τὰ ἀποφασκόμενα καὶ τὸ πλῆθος τῶν προσληφθέντων συνῄρηται . δεύτεραι δὲ οὐσίαι λέγονται τὰ εἴδη , ἐν οἷς εἴδεσιν αἱ πρώτως οὐσίαι λεγόμεναι ὑπάρχουσι , ταῦτά τε καὶ τὰ τῶν εἰδῶν τούτων γένη , οἷον . ὁ τὶς ἄνθρωπος , Σωκράτης τυχὸν ἢ Πλατῶν , ἐν εἴδει μὲν ὑπάρχει τῷ ἀνθρώπῳ , γένος δὲ τοῦ εἴδους ἐστὶ τὸ ζῶον . δεύτεραι οὖν αὗται οὐσίαι λέγονται . φανερὸν οὖν ἐκ τῶν εἰρημένων , ὅτι τῶν καθ’ ὑποκειμένου λεγομένων , ἀναγκαῖον καὶ τοὔνομα καὶ τὸν λόγον κατηγορεῖσθαι τοῦ ὑποκει - μένου , οἷον ὁ ἄνθρωπος καθ’ ὑποκειμένου λέγεται τοῦ τινὸς ἀνθρώπου καὶ κατηγορεῖταί γε τοὔνομα · τὸν γὰρ ἄνθρωπον κατὰ τοῦ τινὸς ἀνθρώπου κατη - γορήσεις . καὶ ὁ λόγος δὲ ὁ τοῦ ἀνθρώπου κατὰ τοῦ τινὸς ἀνθρώπου κατη - γορηθήσεται · ὁ γὰρ τὶς ἄνθρωπος καὶ ἄνθρωπός ἐστι καὶ ζῶον . ὥστε καὶ τοὔνομα καὶ ὁ λόγος κατὰ τοῦ ὑποκειμένου κατηγορηθήσεται . τῶν δὲ ἐν ὑπο - κειμένῳ ὄντων ταῦτα δέ εἰσι τὰ τῇ οὐσίᾳ ἀντιδιῃρημένα ἐννέα γένη ) ἐπὶ μὲν τῶν πλείστων οὔτε τοὔνομα οὔθ’ ὁ λόγος κατηγορεῖται τοῦ ὑποκειμένου οὔτε γὰρ ἡ ψυχὴ ἐπιστήμη λέγεται , εἰ μήπου κατὰ παρωνυμίαν εἴποιμεν αὐτὴν ἐπιστήμονα , οὔτε ὁ τῆς ἐπιστήμης λόγος κατὰ τῆς ψυχῆς λέγεται · οὐ γάρ ἐστιν ἕξις θεωρητικὴ ἡ ψυχή · ἀλλ’ οὐδὲ τὸ χρῶμα κατὰ τοὐ σώματος οὐδὲ ὁ λόγος αὑτοῦ ) , ἐπ’ ἐνίων δὲ τοὔνομα μὲν οὐδὲν κωλύει ποτὲ κατηγορεῖσθαι τοῦ ὑποκειμένου , τὸν δὲ λόγον ἀδύνατον · οἷον τὸ λευκὸν ἐν ὑποκειμένῳ ὂν τῷ σώματι , κατηγορεῖται τοῦ ὑποκειμένου λευκὸν γὰρ τὸ σῶμα λέγεται ) , ὁ δὲ λόγος τοῦ λευκοῦ οὐδέποτε κατὰ τοῦ σώματος κατηγορηθήσεται . ὥστε τἄλλα πάντα ἤτοι καθ’ ὑποκειμένων λέγεται τῶν πρώτων οὐσιῶν , ἢ ἐν ὑπο - κειμέναις αὐταῖς ἐστι . τοῦτο δὲ φανερὸν ἐκ τῶν καθ’ ἕκαστα προχειριζομένων , οἷον κατὰ τοῦ ἀνθρώπου τὸ ζῶον κατηγορεῖται · οὐκοῦν καὶ κατὰ τοῦ τινὸς ἀνθρώπου τὸ ζῶον κατηγορηθήσεται · εἰ γὰρ κατὰ μηδενὸς τῶν τινῶν ἀνθρώπων , οὐδὲ κατὰ τοῦ ἀνθρώπου ὅλως . πάλιν τὸ χρῶμα ἐν σώματι · οὐκοῦν καὶ ἐν τινὶ σώματι . εἰ γὰρ μὴ ἐν τινὶ τῶν καθ’ ἕκαστα , οὐδὲ ἐν σώματι ὅλως . ὥστε τὰ ἄλλα πάντα ἤτοι καθ’ ὑποκειμένων τῶν πρώτων οὐσιῶν λέγεται ἢ ἐν ὑποκειμέναις αὐταῖς ἐστι . μὴ οὐσῶν οὖν τῶν πρώτων οὐσιῶν ἀδύνατον τῶν ἄλλων τι εἶναι . Τῶν δὲ δευτέρων οὐσιῶν μᾶλλον οὐσία τὸ εἶδος τοῦ γένους · ἔγγιον γὰρ τῆς πρώτης οὐσίας ἐστίν . ἐὰν γὰρ ἀποδιδῷ τις τὴν πρώτην οὐσίαν τί ἐστιν , οἰκειότερον καὶ γνωριμώτερον ἀποδώσει τὸ εἶδος ἀποδιδοὺς ἢ τὸ γένος , οἷον τὸν τινὰ ἄνθρωπον γνωριμώτερον ἀποδοίη τις ἄνθρωπον ἀποδιδοὺς ἢ ζῶον · τὸ μὲν γὰρ ἴδιον μᾶλλον τοῦ τινὸς ἀνθρώπου , τὸ δὲ κοινότερον . καὶ τὸ τὶ δένδρον ἀποδιδοὺς γνωριμώτερον ἀποδοίη δένδρον ἀποδιδοὺς ἢ φυτόν . ἔτι αἱ πρῶται οὐσίαι διὰ τὸ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ὑποκεῖσθαι καὶ πάντα τὰ ἄλλα κατὰ τούτων κατηγορεῖσθαι ἢ ἐν ταύταις εἶναι διὰ τοῦτο μάλιστα οὐσίαι πρῶται λέγονται . ὡς δέ γε αἱ πρῶται οὐσίαι πρὸς τὰ ἄλλα πάντα ἔχουσιν , οὕτω καὶ τὸ εἶδος πρὸς τὸ γένος ἔχει . ὑπόκειται γάρ πως τὸ εἶδος τῷ γένει · τὰ μὲν γὰρ γένη κατὰ τῶν εἰδῶν κατηγορεῖται , τὰ δὲ εἴδη κτὰ τῶν γενῶν οὐκ ἀντιστρέφει . ὥστε καὶ ἐκ τούτων τὸ εἶδος τοῦ γένους μᾶλλον οὐσία . αὐτῶν δὲ τῶν εἰδῶν ὅσα μή ἐστι γένη , οὐδὲν μᾶλλον ἕτερον ἑτέρου οὐσία ἐστίν · οὐδὲ γὰρ οἰκειότερον ἀποδώσεις κατὰ τοῦ τινὸς ἀνθρώπου τὸν ἄνθρωπον ἀπο - διδοὺς ἢ κατὰ τοῦ τινὸς ἵππου τὸν ἵππον . ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν πρώτων οὐσιῶν οὐδὲν μᾶλλον ἕτερον ἑτέρου οὐσία ἐστίν · οὐδὲ γὰρ μᾶλλον ὁ τὶς ἄν . θρωπος οὐσία ἐστὶν ἢ ὁ τὶς βοῦς . διττῆς γὰρ οὔσης τῆς κτὰ τὴν οὐσίαν ὁδοῦ , τῆς μὲν καθ’ ἣν ἀπὸ τῶν μερικωτέρων πρὸς τὰ καθολικώτερα καὶ γενικώτερα ἀναγόμεθα , τῆς δὲ καθ’ ἣν τὸ ἓν καὶ κοινὸν εἰς τὰ προσεχῆ καὶ ὁμόστοιχα τέμνομεν , τὸ μὲν μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον ἐν οὐσίαις καὶ τὸ πρῶτον καὶ τὸ δεύτερον κτὰ τὴν εἰς βάθος θεωρεῖται ἀντεξέτασιν καὶ διαίρεσιν , τὸ δὲ μήτε μᾶλλον μήτε ἧττον καὶ τὸ ἐπ’ ἴσης καὶ τὸ ταὐτὸν ἐν τῇ κατὰ πλάτος παραβολῇ καὶ παραθέσει γινώσκεται . Εἰκότως οὖν μετὰ τὰς πρώτας οὐσίας μόνα τῶν ἄλλων τὰ τούτων εἴδη καὶ γένη δεύτεραι οὐσίαι λέγονται · μόνα γὰρ δηλοῖ τὴν πρώτην οὐσίαν τῶν κατηγορουμένων . τὸν γὰρ τινὰ ἄνθρωπον ἐὰν ἀποδιδῷ τις τί ἐστι , τὸ μὲν εἶδος ἢ τὸ γένος ἀποδιδοὺς οἰκείως ἀποδώσει · καὶ γὰρ γνωριμώτερον ποιήσει ἄνθρωπον ἡ ζῶον ἀποδιδούς · τῶν δὲ ἄλλων εἴ τι ἄν ἀποδιδῷ τις , ἀλλοτρίως ἔσται ἀποδεδωκώς , οἷον ἢ λευκὸν ἢ τρέχει ἢ ὁτιοῦν τῶν τοιούτων ἀποδιδούς . ὥστε εἰκότως ταῦτα μόνα τῶν ἄλλων οὐσίαι λέγονται . εντι αἱ πρῶται οὐσίαι διὰ τὸ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ὑποκεῖσθαι καὶ τὰ ἄλλα πάντα κατὰ τούτων κατη - γορεῖσθαι κυριώτατα οὐσίαι λέγονται . ὡς δέ γε αἱ πρῶται οὐσίαι πρὸς τὰ ἄλλα πάντα ἔχουσιν , οὕτω καὶ τὰ εἴδη καὶ τὰ γένη τῶν πρώτων οὐσιῶν πρὸς τὰ λοιπὰ πάντα ἔχει · κατὰ τούτων γὰρ πάντα τὰ λοιπὰ κατηγορεῖται · τὸν γὰρ τινὰ ἄνθρωπον ἐρεῖς γραμματικόν · οὐκοῦν ἄνθρωπον καὶ ζῶον γραμματικὸν ἐρεῖς Ἐπεὶ δὲ διείλομεν κατὰ τὴν τῶν πολλῶν δόξαν , πόσαι καὶ τίνες εἰσὶν οὐσίαι , ὑπόλοιπον ἂν εἴη ζητεῖν τά τε κοινῶς προσόντα καὶ τὰ ἰδίως αὐτῇ . εἰ μὲν γὰρ ἦν ὅρον ἑκάστου τῶν γενῶν ἀποδιδόναι , ἧττον ἔδει φροντίζειν τῆς τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῖς παραδόσεως · τῷ γὰρ ὁρισμῷ ἥ τε φύσις ὅλη καὶ τὰ ὑπάρχοντα αὐτῇ κατεφαίνετο · νυνὶ δὲ τῷ μὴ εὐπορεῖν τούτου , ἀλλὰ τὸ τῆς κατανοήσεως ἐν ὑπογραφῇ ποιεῖσθαι καὶ παραδείγμασιν , εἰκότως ἐδέησε τῆς τῶν ὑπαρχόντων κατανοήσεως , τῶν τε κοινῶν καὶ μάλιστα τῶν ἰδίων . καὶ πρὸς τούτοις τὸ κυρίως ἀποδιδόμενον ἴδιον κατὰ μὲν ἀκρίβειαν καὶ κυριότητα ὑφεῖται τοῦ ὁρισμοῦ , πρὸς δὲ τὴν τοῦ ὑποκειμένου σαφήνειαν καὶ φανέρωσιν ἧττον ἢ οὐδαμῶς . ἐπεὶ δὲ πανταχοῦ διὰ ζητήσεως τὸ ἀληθὲς ἐξευρίσκομεν , πρῶτον περιπεσούμεθα τοῖς ὁλοσχερῶς λεγομένοις ἰδίοις , καὶ διελέγξαντες αὐτὰ οὕτως ἐπὶ τέλει τὸ ἀληθὲς παραδώσομεν . Καὶ δὴ πρῶτον τῶν ἄλλων ἐκεῖνο λέγομεν , ὅτι κοινὸν κατὰ πάσης οὐσίας τὸ μὴ ἐν ὑποκειμένῳ εἶναι . ἡ μὲν γὰρ πρώτη οὐσία οὔτε καθ’ ὑποκειμένου τινὸς λέγεται οὔτε ἐν ὑποκειμένῳ ἐστί τῶν δὲ δευτέρων οὐσιῶν φανερὸν μὲν καὶ οὕτως ὅτι οὔκ εἰσιν ἐν ὑποκειμένῳ . ὁ γὰρ ἄνθρωπος καθ’ ὑποκειμένου μὲν τοῦ τινὸς λέγεται ἀνθρώπου , ἐν ὑποκειμένῳ δὲ οὐκ ἔστιν · οὐ γὰρ ἐν τῷ τινὶ ἀνθρώπῳ ὁ ἄνθρωπός ἐστιν . ὡσαύτως δὲ καὶ τὸ ζῶον καθ’ ὑποκειμένου μὲν λέγεται τοῦ τινὸς ἀνθρώπου , οὐκ ἔστι δὲ τὸ ζῶον ἐν τῷ τινὶ ἀνθρώπῳ . ἔτι τῶν ἐν ὑποκειμένῳ ὄντων τὸ μὲν ὄνομα οὐδὲν κωλύει κατηγορεῖσθαί ποτε τοῦ ὑποκειμένου , τὸν δὲ λ·όγον ἀδύνατον . τῶν δέ γε δευτέρων οὐσιῶν κατηγορεῖται καὶ ὁ λόγος κατὰ τοῦ ὑποκειμένου καὶ τοὔνομα · τὸν γὰρ τοῦ ἀν - θρώπου λόγον κατὰ τοῦ τινὸς ἀνθρώπου κατηγορήσεις καὶ τὸν τοῦ ζώου . ἔτι τὰ μὲν ἐν ὑποκειμένῳ ὄνια φθαρῆναι δύναται σωζομένων τῶν ὑποκειμένων , ὥσπερ τὸ λευκὸν ἢ τὸ μουσικόν · τὰ δὲ εἴδη καὶ τὰ γένη οὐ δύναται φθείρεσθαι μενόντων τῶν ἀτόμων καθ’ ὧν λέγονται · μᾶλλον μὲν οὖν ἐκείνων οἰχομένων τὰ καθόλου μένει . ὥστε οὐκ ἂν εἴη οὐσία τῶν ἐν ὑποκειμένῳ . οὐκ ἴδιον δὲ οὐσίας τοῦτο , ἀλλὰ καὶ ἡ διαφορὰ τῶν μὴ ἐν ὑποκειμένῳ ἐστί . τὸ γὰρ πεζὸν καὶ τὸ δίπουν καθ’ ὑποκειμένου μὲν λέγεται τοῦ ἀνθρώπου , ἐν ὑποκειμένῳ δὲ οὐκ ἔστιν · οὔτε γὰρ ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τὸ δίπουν ἐστὶν οὔτε τὸ πεζόν . καὶ ὁ λόγος δὲ ὁ τῆς διαφορᾶς κατηγορεῖται , καθ’ οὗ ἄν λέγοιτο ἡ διαφορά , οἷον εἰ τὸ πεζὸν κατὰ τοῦ ἀνθρώπου λέγεται , καὶ ὁ λόγος ὁ τοῦ πεζοῦ κατηγορηθήσεται τοῦ ἀνθρώπου · πεζὸν γάρ ἐστιν ὁ ἄνθρωπος . ἡ γὰρ διαφορά , ποιότης οὖσα οὐσίας , τῶν τε συμβεβηκότων καὶ τῆς οὐσίας ἐστὶ σύνδεσμος , καὶ διὰ μέσης αὐτῆς τά τε συμβεβηκότα καὶ ἡ οὐσία συνάπτονται , καὶ οὕτω τῶν πάντη διαφερόντων κατὰ τάξιν φυσικὴν ἡ ἕνωσις γίνεται . ἡ γὰρ φύσις οὐκ ἄμεσον τὴν εἰς τἀναντία ποιεῖται μετάβασιν · οὐ γὰρ ἀπὸ τῶν φυτῶν ἀθρόως ἐπὶ . τὰ ἐντελῆ τῶν ζώων ἐβάδισεν · ἀλλὰ τὴν μεταξὺ τῶν ζωο - φύτων οὐσίαν ὑπέστησεν , οὐδ’ ἀπὸ τοῦ λευκοῦ πρὸς τὸ μέλαν ἦλθεν , μὴ τοῦ φαιοῦ μεσιτεύοντος . οὕτω κἀνταῦθα συναγωγὸν ἀμφοτέρων τὴν διαφορὰν συνεστήσατο , μέρος οὖσαν οὐσίας καὶ συμπληροῦσαν αὐτήν . μὴ ταραττέτω οὖν ἡμᾶς τὰ μέρη τῶν οὐσιῶν ὡς ἐν ὑποκειμένοις ὄντα τοῖς ὅλοις , μήποτε ἀναγκασθῶμεν οὐκ οὐσίας αὐτὰ φάσκειν εἶναι · οὐ γὰρ οὕτω τὰ ἐν ὑποκει - μένω ἐλέγετο , τὰ ὡς μέρη ὑπάρχοντα ἔν τινι , ἀλλὰ τὰ μὴ ὡς μέρη . εἰ δὴ κοινὸν κατὰ πάσης οὐσίας τὸ μὴ ἐν ὑποκειμένῳ εἶναι , τί ἄν περὶ τοῦ νοῦ ἢ τῆς ψυχῆς φήσαιμεν καὶ πρὸ τούτων περὶ τῶν ἰδεῶν αὐτῶν ; αἱ μὲν γὰρ ἐκ νῷ ὑφεστήκασιν , ὁ δὲ ἐν ψυχῇ , ἡ δὲ ἐν σώματι . ἢ μὴ ὡς ἐν ὑποκει - μένω μηδὲ κατὰ συμβεβηκότα τὴν ἐν τούτοις εἶναι δεῖ λέγειν μέθεξιν , ἀλλ’ ὡς οὐσίαν ἐν ἑτέρᾳ οὐσίᾳ , τὴν κατ’ ἐνέργειαν ἐν τῇ κτὰ δύναμιν καὶ τὴν χωριστὴν καὶ ἀσώματον ἐν τῇ ἀτελεῖ καὶ σωματικῇ , καὶ τὴν συνέχουσαν καὶ κρατοῦσαν ἐν τῇ ἐχομένῃ καὶ ἀρχομένῃ , ὥσπερ ἄν εἰ καὶ ἐν νηὶ κυβερνήτην ἐνεῖναι λέγοιμεν ἢ ἐν ἅρματι ἡνίοχον . Υπάρχει δὲ ταῖς οὐσίαις καὶ ταῖς διαφοραῖς τὸ πάντα συνωνύμως τὰ ἀπ’ αὐτῶν λέγεσθαι . πᾶσαι γὰρ αἱ ἀπὸ τούτων κατηγορίαι ἤτοι κατὰ τῶν ἀτόμων κατηγοροῦνται ἢ κατὰ τῶν εἰδῶν . ἀπὸ μὲν γὰρ τῆς πρώτης οὐσίας οὐδεμία ἐστὶ κατηγορία · κατ’ οὐδενὸς γὰρ ὑποκειμένου λέγεται · τῶν δὲ δευτέρων οὐσιῶν τὸ μὲν εἶδος κατὰ τοῦ ἀτόμου κατηγορεῖται , τὸ δὲ γένος καὶ κατὰ τοῦ εἴδους καὶ κατὰ τοῦ ἀτόμου . ὡσαύτως δὲ καὶ αἱ διαφοραὶ καὶ κατὰ τῶν εἰδῶν καὶ κατὰ τῶν ἀτόμων κατηγοροῦνται . καὶ τὸν λόγον δὲ αἱ πρῶται οὐσίαι ἐπιδέχονται καὶ τὸν τῶν εἰδῶν καὶ τὸν τῶν γενῶν , καὶ τὸ εἶδος δὲ τὸν τοῦ γένους · ὅσα γὰρ κατὰ τοῦ κατηγορουμένου φυσικῶς λέγεται καὶ οὐσιωδῶς , τοσαῦτα καὶ κατὰ τοῦ ὑποκειμένου ῥηθήσεται . ὡσαύτως δὲ καὶ τὸν τῶν διαφορῶν λόγον ἐπιδέχονται τὰ εἴδη τε καὶ τὰ ἄτομα . συνώνυμα δέ γε ἦν , ὧν καὶ τοὔνομα κοινὸν καὶ λόγος ὁ αὐτός · ὥστε πάντα τὰ ἀπὸ τῶν οὐσιῶν καὶ διαφορῶν συνωνύμως λέγονται . ἀλλὰ πῶς οὐσίας μόνης καὶ διαφορᾶς τὴν συνώνυμον κατηγορίαν ἐθέμεθα . ὁρῶντες ἐνοῦσαν κἀν ταῖς ἄλλαις τῶν κατηγοριῶν αὐτήν ; πάντα γὰρ τὰ ἐν ἐκείναις γένη καὶ εἴδη συνωνύμως κατὰ τῶν ὑπ’ αὐτὰ λέγεται . καὶ γὰρ ἡ ἐπιστήμη κατὰ τῆς γραμματικῆς , ἡ δὲ κατὰ τῆς ἐν τῷδε τῷ γραμματικῷ συνωνύμως ῥηθήσεται . ἢ πρώτως μὲν τῇ οὐσίᾳ καὶ κυριώτατα τοῦτό ἐστι , μεταφέρεται δ’ ἐκεῖθεν καὶ μεταδίδοται καὶ τοῖς ἄλλοις γένεσιν . ὥσπερ καὶ τὸ χρῶμα οὐσιωδῶς κατηγορεῖσθαι τοῦ ευκοῦ λέγομεν , κατὰ τὴν ἕξιν τῆς ἐπιστήμης ἐκ τῆς οὐσίας τὸ οὐσιῶδες μετάγοντες καὶ ἔτι κατὰ τὸ κοινῶς σημαινόμενον · πᾶσα γὰρ ἁπλῶς ὕπαρξις , εἴτε καθ’ ἑαυτὴν ἕσταται εἴτε πρὸς ἕτερον ἥδρασται , οὐσία λέγεται , ὥσπερ καὶ ὄν . Τρίτον δὲ οὐσίας παρακολούθημα τὸ δείξει ὑποκεῖσθαι καὶ οἷον τῇ χειρὶ παραδηλοῦσθαι καὶ ἀθρόως τῇ αἰσθήσει καταλαμβάνεσθαι · πᾶσα γὰρ οὐσία δοκεῖ τόδε τι σημαίνειν . ὡς γὰρ ἐν ποιῷ τὸ τοιόνδε καὶ ἐν ποσῷ τὸ τοσόνδε οἰκείως καὶ προσφυῶς λαμβάνεται , οὕτω τὸ τόδε δεικτικὸν ἐπὶ τῆς οὐσίας καὶ καταλλήλως ἀποδοθήσεται . ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν πρώτων οὐσιῶν ἀναμφισβήτητον καὶ ἀληθές ἐστιν , ὅτι τόδε τι σημαίνει · ἄτομον γὰρ καὶ ἓν ἀριθμῷ τὸ δηλούμενον · ἐπὶ δὲ τῶν δευτέρων οὐσιῶν φαίνεται μὲν ὁμοίως τῷ σχήματι τῆς προσηγορίας τόδε τι σημαίνειν , ὅταν εἴπῃ ἄνθρωπον ἢ ζῶον , οὐ μὴν ἀληθές γε , ἀλλὰ μᾶλλον ποιόν τι σημαίνειν · οὐ γὰρ ἕν ἐστι τὸ ὑποκείμενον ὥσπερ ἡ πρώτη οὐσία , ἀλλὰ κατὰ πολλῶν ὁ ἄνθρωπος λέγεται καὶ τὸ ζῶον . οὐχ ἀπλῶς δὲ ποιόν τι σημαίνει , ὥσπερ τὸ λευκόν οὐδὲν γὰρ ἄλλο σημαίνει τὸ λευκὸν ἀλλ’ ἢ ποιόν ) , τὸ δὲ εἶδος τῆς οὐσίας καὶ τὸ γένος περὶ οὐσίαν τὸ ποιὸν ἀφορίζει · ποιὰν γάρ τινα οὐσίαν σημαίνει . ἐπὶ πλεῖον δὲ τῷ γένει ἢ τῷ εἴδει τὸν ἀφορισμὸν ποιεῖται · ὁ γὰρ ζῶον εἰπὼν , ἐπὶ πλεῖον περιλαμ - βάνει ἢ ὁ τὸν ἄνθρωπον . ἀλλὰ πῶς τὸν τινὰ ἄνθρωπον ἄνθρωπον καὶ ζῶον , εντι δὲ καὶ λογικὸν καὶ θνητὸν λέγομεν , εἰ μὴ πάντα ταῦτα τάδε ἐστίν ; ἢ ὅτι τὰ εἴδη τὰ καταταχθέντα τάδε λέγειν οὐκ ἄτοπον , ὁ λόγος δὲ ἦν περὶ τῶν καθ’ ἑαυτὰ ἐπινοουμένων . οἱ μέντοι τοῖς εἴδεσι καὶ τοῖς γένεσι διδόντες ὑπό - στασιν καὶ ὅλως οἱ τὰς ἰδέας εἰσάγοντες καὶ τὸ τάδε ταῦτα εἶναι ἑπόμενον ταῖς ὑποθέσεσιν ἔχουσιν . ἐπεὶ δὲ καὶ ἡ ἄτομος οὐσία , ᾗ καὶ κυρίως τὸ τόδε πρόσεστι , τριττὴ κατά τε ὕλην καὶ τὸ εἶδος καὶ τὸ συνάμφω , τὸ τόδε κατὰ πάντα ῥηθήσεται . <ὥστε> οὐκ ἄν εἴη οὐδὲ τοῦτο οὐσίας ἴδιον · ἐλλείπει ὥσπερ τὸ πλεονάζειν τὰ πρὸ αὐτοῦ . Ὑπάρχει δὲ ταῖς οὐσίαις καὶ τὸ μηδὲν ἐναντίον αὐταῖς εἶναι . τῇ γὰρ πρώτῃ οὐσία τί ἂν εἴη ἐναντίον , οἷον τῷ τινὶ ἀνθρώπῳ ἢ τῷ τινὶ ζῴῳ ; οὐδὲν γάρ ἐστιν ἐναντίον . οὐδέ γε τῷ ἀνθρώπῳ ἢ τῷ ζῴῳ οὐδέν ἐστιν ἐναντίον . οὐ μόνης δὲ τοῦτο τῆς οὐσίας ἐστίν , ἀλλὰ γὰρ καὶ ἐπ’ ἄλλων πολλῶν , οἷον ἐπὶ τοὐ ποσοῦ · τῷ γὰρ διπήχει ἢ τριπήχει οὐδέν ἐστιν ἐναντίον , οὐδέ γε τοῖς δέκα οὐδὲ τῶν τοιούτων οὐδενί , εἰ μή τις τὸ πολὺ τῷ ὀλίγῳ φαίη ἐναντίον εἶναι ἢ τὸ μέγα τῷ μικρῷ · τῶν δὲ ἀφωρισμένων ποσῶν οὐδὲν οὐδενί ἐστιν ἐναντίον . πρὸς δὲ τοὺς ἐνισταμένους ἐπὶ τὰς ἀντιδιῃρημένας τῶν οὐσιῶν , ἐναντιοῦσθαι λέγοντας τὸ σῶμα τῷ ἀσωμάτῳ ἢ τὸ λογικὸν τῷ ἀλόγῳ , οὕτω δεῖ ἀπαντᾶν ὡς εἰ μὲν ἀπόφασις τοῦ σώματος τὸ ἀσώματον ἢ τοῦ λογικοῦ τὸ ἄλογον , οὐκ ἔστιν ἡ ἀπόφασις ἐναντίον · εἴτε δὲ καταφατικὴν ἔχει δύναμιν εἶδός τι δηλοῦσαν ἕτερον τοῦ σώματος καὶ τοῦ λογικοῦ , οὐκ ἄν οὐδὲ οὕτως εἴη ἐναντίον . πῶς γὰρ τὸ παράγον καὶ τάττον ἐναντίως ἔχει πρὸς τὸ παρα - γόμενον ὑπ’ αὐτοῦ καὶ ταττόμενον ; νοῦς γὰρ καὶ λόγος ὑφίστησι τά τε σώματα καὶ τὰ ἄλογα . ἀλλ’ οὐδὲ εἶδος εἴδει ἐναντίον , ὡς ἄν εἴποι τις περὶ πυρός τε καὶ ὕδατος , ἀλλὰ κατὰ τὰς διαφορὰς καὶ ποιότητας τοῖς στοιχείοις ἡ ἀντίθεσις γίνεται . ἀλλ’ οὐδὲ οἱ ἐν ταῖς ἀρχαῖς τὴν ἐναντίωσιν θέμενοι ἧττον ἄτοπα λέγουσι , καὶ τῇ οὐσίᾳ τὴν μὴ οὐσίαν ἀντιτιθέντες ἢ τῇ τοῦ ἀγαθοῦ φύσει τὴν τοῦ κακοῦ καὶ τὴν τῶν χειρόνων ἀρχὴν τῇ τῶν βελτιόνων . εἰ μὲν γὰρ μὴ ὂν λέγουσι τὸ μηδαμῶς ὄν , οὐδεμίαν ἕξει τὴν σχέσιν ἢ τὴν παράθεσιν πρὸς τὸ ὄν · εἰ δὲ μετέσχε πη τοῦ ὄντος , πῶς πάντη κεχώρισται ἢ τῷ ὄντι ἀντίκειται , ὅ γε αὐτοῦ μετείληφεν ; εἰ δὲ ὡς οὐσίαι δύο κεχωρισμέναι , αὐτὸ τὸ εἶναι ἓν ἕξουσιν . εἰ δὲ κατ’ ἐκβεβηκυῖαν ἑτερότητα ἐξῄρηνται καὶ ἀλλήλων ἀφίστανται , ὡς καθάπαξ ἠλλοτριωμέναι καὶ μηδὲν κοινὸν ἔχουσαι , οὐδὲ τῆς τῶν ἐναντίων μεθέξουσι σχέσεως . καὶ εἰ μέν , ὥσπερ εἴωθε λέγεσθαι , ἀπὸ τοῦ ὄντος τὸ μὴ ὄν , οἷον ἀπὸ τοῦ θείου καὶ ἀύλου καὶ νοητοῦ τὸ αἰσθητὸν παράγεται καὶ ὁρώμενον , ὡς ἄν ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔσχατον καὶ ἀπὸ ποιητοῦ ποίημα , πῶς ἄν ἔχοι πρὸς αὐτὸ τὴν ἐναντίωσιν κατὰ τὸ πάντη ἀπ’ αὐτοῦ κεχωρίσθαι , εἴπερ ἀπ’ αὐτοῦ τὴν ὅλην ἔσχεν ὑπόστασιν ; εἰ δέ γε ἐξ ἀρχῆς καθ’ ἑαυτὰ ὑφέστηκεν , διὰ τί τὸ μὲν ἔσται ὃν τὸ δὲ μὴ ὄν , ἢ τὸ μὲν ἀγαθὸν τὸ δὲ κακόν , εἴπερ ἀρχαὶ ἄμφω καὶ αἴτια ; πῶς δὲ καὶ συνῆλθε τὰ δύο , ἄπορον εὑρεῖν . εἰ δὲ τρίτου δέοι τοῦ συνάξοντος , πῶς ἔσται ταῦτα πρῶτα καὶ ἀνώτατα ἐναντία , ὥσπερ ἐλέγετο ; εἰ δὲ ἀσύνακτα μεμενήκασι , πῶς γένεσις ἐπετελέσθη καὶ τόδε τὸ πάν ; τοσαῦτα οὖν καὶ ἔτι πλείω ἄτοπα ἕψεται τοῖς ἐν τάξει ἀρχῆς μετὰ τοῦ ὄντος καὶ τοῦ ἀγαθοῦ τὸ μὴ ὂν καὶ τὸ κακὸν ἀπολείπουσιν . Ἐπεὶ δὲ πρὸς τοῖς ἄλλοις οὐδὲ τὸ μὴ ἐπιδέχεσθαι ἐναντίωσιν ἴδιον τῆς οὐσίας ἐφάνη , μεταβῶμεν ἐφ’ ἕτερον · δοκεῖ γὰρ ἡ οὐσία οὐκ ἐπιδέχεσθαι τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον . λέγω δὲ οὐχ ὅτι οὐσία οὐσίας οὐκ ἔστι μᾶλλον οὐσία καὶ ἧττον οὐσία τοῦτο μὲν γὰρ εἴρηται ὅτι ἔστιν · ἐν οἷς γὰρ διαιροῦντες τὰς μὲν οὐσίας πρώτας καὶ μάλιστα , τὰς δὲ δευτέρας καὶ ἥττονας ὠνομάζομεν , τί ἄλλο ἢ τοῦτο παρεδηλοῦμεν ; καὶ μετὰ μικρὸν δέ , ὁπηνίκα τὰς μὲν ὡς νοητὰς καὶ ἀύλους θεωρῶμεν , τὰς δὲ ὡς αἰσθητὰς καὶ ὑλικάς , ἢ τὰς μὲν λογικὰς τὰς δὲ ἀλόγους , τὸ κἀν τῇ οὐσίᾳ παρεῖναι τὸ ἀτιμότερον καὶ τὸ τιμιώτερον παρι - στάνομεν ) , ἀλλ’ ὅτι ἐπὶ τῶν ὁμοταγῶν καὶ ὁμοστοίχων ἑκάστη οὐσία τοῦτο , ὅπερ ἐστίν , οὐ λέγεται μᾶλλον καὶ ἧττον . οἷον εἰ ἔστιν αὕτη ἡ οὐσία ἄνθρωπος , οὐκ ἔστι μᾶλλον καὶ ἧττον ἄνθρωπος οὔτε αὐτὸς ἑαυτοῦ οὔθ’ ἕτερος ἑτέρου · οὐ γάρ ἐστιν ἕτερος ἑτέρου μᾶλλον ἄνθρωπος , ὥσπερ τὸ λευκόν ἐστιν ἕτερον ἑτέρου μᾶλλον λευκόν , καὶ καλὸν ἕτερον ἑτέρου μᾶλλον καὶ ἧττον καλὸν λέγεται , καὶ ἑαυτοῦ μᾶλλον καὶ ἧττον λέγεται , οἷον τὸ σῶμα λευκὸν ὂν μᾶλλον λευκὸν λέγεται εἶναι νῦν ἢ πρότερον , καὶ θερμὸν ὂν μᾶλλον θερμὸν καὶ ἧττον λέγεται . ἡ δέ γε οὐσία οὐδὲν μᾶλλον οὐσία καὶ ἧττον λέγεται · οὐδὲ γὰρ ὁ ἄνθρωπος μᾶλλον νῦν ἄνθρωπος ἢ πρότερον λέγεται , οὐδέ γε τῶν ἄλλων οὐθέν , ὅσα ἐστὶν οὐσία . ἀλλ’ οὐδὲ τῷ λογικώτερον ἄνθρωπον ἀνθρώπου λέγεσθαι κατὰ τὴν οὐσιώδη λογικότητα διαφέρειν αὐτοὺς εἴποιμεν ἐκείνη γὰρ ἐπ’ ἴσης ) ἀλλὰ κατὰ τὴν ἕξιν ἢ τὴν ἐνέργειαν . ὁ μέντοι περὶ τῆς ὕλης λόγος ἐν τούτοις προσίσταται · οὐσία γάρ πως οὖσα μᾶλλον καὶ ἧττον λέγεται καὶ μέγα καὶ μικρὸν καὶ πολὺ καὶ ὀλίγον , καὶ ὅλως τὰ ἐναντία ἐν αὐτῇ φανταζόμεθα . ἢ καθὸ μὲν δυνάμει πάντα , αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν οὐδὲν διαφέρει ἴσην γὰρ καὶ ὡσαύτως τὴν πρὸς ὅλα τὰ ὄντα ἔμφασιν καὶ ὑποδοχὴν ἔχει ) , ἀπὸ μέντοι τῆς πρὸς τὸ εἶδος σχέσεως ἡ τοιαύτη παράλλαξις αὐτῇ παραγίνεται . ὥστε οὐκ ἄν ὅλως ἐπιδέχεται ἡ οὐσία τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον . οὐκ ἔστι δὲ οὐδὲ τοῦτο ἴδιον τῆς οὐσίας τὸ μὴ ἐπιδέχεσθαι αὐτὴν τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον . καὶ γὰρ τὸ ποσὸν οὐκ ἐπιδέχεται τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον · ἀριθμὸς γὰρ ὁ γ΄ τοῦ ὅ οὐκ ἔστι μᾶλλον καὶ ἧττον , οὐδὲ τόπος τόπου οὐδ’ ἄλλο τῶν τοιούτων οὐδέν . Μάλιστα δὲ ἴδιον οὐσίας δοκεῖ τὸ ταὐτὸν καὶ ἓν ἀριθμῷ ὂν κατὰ τὴν ἑαυτοῦ μεταβολὴν τῶν ἐναντίων εἶναι δεκτικόν , οἷον ἐπὶ μὲν τῶν ἄλλων οὐδὲν ἄν ἔχοι τις τὸ τοιοῦτον προσενεγκεῖν , ὅσα μή ἐστιν οὐσία , ὃ ἓν ἀριθμῷ ὃν δεκτικὸν τῶν ἐναντίων ἐστίν , οἷον τὸ χρῶμα , ὅ ἐστιν ἓν καὶ ταὐτὸν τῷ ἀριθμῷ , οὐκ ἔσται λευκὸν καὶ μέλαν , οὐδὲ ἡ αὐτὴ πρᾶξις καὶ μία τῷ ἀριθμῷ οὐκ ἔσται φαύλη καὶ σπουδαία · ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων , ὅσα μὴ ἔστιν οὐσί . ἡ δέ γε οὐσία , ἓν καὶ ταὐτὸ ἀριθμῷ ὄν , δεκτικὴ τῶν ἐναντίων ἐστίν , οἷον ὁ τὶς ἄνθρωπος , εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ὤν , ὁτὲ μὲν λευκὸς ὁτὲ δὲ μέλας γί - νεται , καὶ θερμός γε καὶ ψυχρός , καὶ φαῦλός γε καὶ σπουδαῖος . ἐπὶ δὲ τῶν ἄλλων οὐδενὸς φαίνεται τὸ τοιοῦτον , εἰ μή τις ἐνίσταιτο τὸν λόγον καὶ τὴν δόξαν φάσκων τῶν ἐναντίων εἶναι δεκτικά . ὁ γὰρ αὐτὸς λόγος ἀληθής τε καὶ ψευδὴς δοκεῖ εἶναι , οἷον εἰ ἀληθὴς εἴη λόγος τὸ καθῆσθαί τινα , ἀναστάντος αὐτοῦ ὁ αὐτὸς οὗτος λόγος ψευδὴς ἔσται . ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῆς δόξης · δόξαν δὲ ἐνταῦθα τὸν ἐνδιάθετον λόγον ἐν ψυχῇ καὶ ἄνευ φωνῆς λέγομεν . εἰ γάρ τις ἀληθῶς δοξάζοι τὸ καθῆσθαί τινα , ἀναστάντος αὐτοῦ ψευδῶς ὁ αὐτὸς οὗτος δοξάζει , τὴν αὐτὴν ἔχων περὶ αὐτοῦ δόξαν . εἰ δέ τις καὶ τοῦτο παραδέχοιτο , ἀλλὰ τῷ γε τρόπῳ διαφέρει . τὰ μὲν γὰρ τῶν οὐσιῶν αὐτὰ μεταβάλλοντα δεκτικὰ τῶν ἐναντίων ἐστί · ψυχρὸν γὰρ ἐκ θερμοῦ γενόμενον μειέβαλεν ἠλλοίωται γάρ ) καὶ φαῦλον ἐκ σπουδαίου . ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον αὐτὸ μεταβολὴν δεχόμενον τοῦ ἐναντίου δεκτικόν ἐστιν . ὁ δὲ λόγος καὶ ἡ δόξα αὐτὰ μὲν ἀκίνητα πάντη πάντως διαμ·ένει , τοῦ δὲ πράγματος κινουμένου τὸ ἐναντίον περὶ αὐτὰ γίνεται · ὁ μ.ὲν γὰρ λόγος διαμένει τοῦ καθῆσθαί τινα , τοῦ δὲ πράγματος κινηθέντος ὁτὲ μὲν ἀληθὴς ὁτὲ δὲ ψευδὴς λέγεται . ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῆς δόξης . ὥστε τῷ τρόπῳ γε ἴδιονἂν εἴη τῆς οὐσίας τὸ κατὰ τὴν ἑαυτῆς μεταβολὴν δεκτικὴν τῶν ἐναντίων εἶναι . εἰ δέ τις καὶ ταῦτα παραδέχοιτο , τὴν δόξαν καὶ τὸν λόγον φάσκων δεκτικὰ τῶν ἐναντίων εἶναι , οὐκ ἔστιν ἀληθὲς τοῦτο . ὁ γὰρ λόγος καὶ ἡ δόξα οὐ τῷ αὐτὰ δεδέχθαι τι τῶν ἐναντίων εἶναι δεκτικὰ λέγεται , ἀλλὰ τῷ περὶ ἕτερον τὸ πάθος γεγενῆσθαι . τῷ γὰρ εἶναι τὸ πρᾶγμα καὶ μεταβάλλεσθαι , τούτῳ καὶ ὁ λόγος ἀληθὴς ἢ ψευδὴς εἶναι λέγεται , οὐ τῷ αὐτὰ δεκτικὰ εἶναι τοῦ ἐναντίου . ἁπλῶς γὰρ ὑπ’ οὐδενὸς οὔτε ὁ λόγος κινεῖται οὔτε ἡ δόξα · ἅμα γὰρ τῷ ῥηθῆναι ὁ λόγος ἔφθαρται καὶ τῷ δοξασθῆναι ἡ δόξα · ὃ δὲ μὴ μένει μηδὲ ἔστιν ὅλως , πῶς ἂν κινηθείη ἢ δέξεταί τι ἢ ἀποβαλεῖ ; ὥστε οὐκ ἄν εἴη δεκτικὰ τῶν ἐναντίων , μηδενὸς ἐν αὐτοῖς γινομένου πάθους . ἡ δέ γε οὐσία τῷ αὐτὴ τἀναντία δέχεσθαι , τούτῳ δεκτικὴ τῶν ἐναντίων λέγεται · νόσον γὰρ καὶ ὑγείαν ὁ αὐτὸς καὶ εἷς ἄνθρωπος ὁ Σωκράτης δέχεται , καὶ λευκότητα καὶ μελανίαν , καὶ ἕκαστον τῶν τοιούτων ἡ αὐτὴ οὐσία δεχομένη τῶν ἐναντίων εἶναι δεκτικὴ λέγεται . ἀλλ’ εἰ τοῦτο μάλιστα οὐσίας ἴδιον , τί ἄν περὶ τῆς νοητῆς οὐσίας καὶ ἀμεταβλήτου λέγοιμεν , ἢ τίνα τὰ ἐναντία περὶ αὐτήν , ἀναιρουμένων τῶν αἰσθητῶν ποιοτήτων ; καὶ περὶ τῶν σωματικῶν μὲν ἀιδίων δὲ τὸ αὐτὸ ἀπορεῖν εὔλογον . τίνος γὰρ ὁ ἥλιος ἐπιδεκτικὸς ἐναντιότητος ἔσται ἢ αὐτὸς ὁ οὐρανός , ἀεί τε τὸ εἶδος συμπαραμένον ἔχοντες καὶ ἀεὶ κινούμενοι ; καὶ ἐπὶ τῶν φθαρτῶν δὲ τὸ πῦρ θερμότητος μέν ἐστιν ἐπιδεκτικόν καὶ ἡ χιὼν ψυχρότητος , τῶν ἐναντίων δ’ οὔ . ἢ πρὸς ταῦτα ἐκεῖνο συντόμως εἰπεῖν , ὡς περὶ αἰσθητῆς οὐσίας καὶ μεταβαλλομένης μᾶλλον ὄντος τοῦ λόγου οὔτ’ ἄν ἡ νοητὴ οὐσία τῷ λόγῳ περιλαμβάνοιτο οὔτε ἡ αἰσθητὴ μὲν ἀμετάβλητος δέ . τό τε πῦρ καὶ ἡ χιὼν οὐκ ἐπιδεκτικὰ θερμότητος ἢ ψυχρότητος , ἀλλ’ ἐν τούτοις οὐσίωνται · δεῖ δὲ ἐπίκτητον εἶναι τὴν τῶν ἐναντίων μέθεξιν . οὐ πάντα δὲ τὰ ἐναντία παρεῖναι τῷ δεκτικῷ ζητεῖν δεῖ , ἀλλ’ ἤρκεσεν ἔστιν οἷς καὶ τρόπος εἷς , τὴν φύσιν ὅτι δεκτικὴ παραστῆσαι , ὡς ἐπὶ τοῦ πυρὸς ἡ κατὰ τὴν κίνησιν καὶ τὸν τόπον ἀντίθεσις · τῷ γὰρ ἄνω φέρεσθαι τὸ κάτω ἐναντίον , πάσχει δὲ ἄμφω τὸ πῦρ , τὸ μὲν ὑπὸ φύσεως , τὸ δὲ βίᾳ . ὅλως δὲ ἡ αἰσθητὴ οὐσία , συμφόρησίς ἐστι ποιοτήτων καὶ ὕλης , καὶ ὁμοῦ μὲν πάντα συμπαγέντα μίαν ποιεῖ χωρὶς δὲ λαμβανόμενον ἕκαστον τὸ μὲν ποιὸν τὸ δὲ ποσόν ἐστιν ἤ τι ἄλλο . καὶ ὃ μὲν ἄν ἐκλεῖπον μήπω ἀπηρτισμένην παρέχηται , μέρος ἔσται αὐτῆς · ὃ δ’ ἄν γενομένῃ ἐπισυμβῇ , ἐπίκτητον ἔσται καὶ συμβεβηκός . καὶ ἕκαστον μὲν τῶν συνιόντων οὐκ ἔστιν οὐσία , τὸ δὲ ὅλον τὸ ἐκ πάντων οὐσία ἐστίν . οὐ γὰρ τὸ ὅλον ἀληθὴς ἦν οὐσία ἡ αἰσθητὴ οὐσία , ἀλλὰ μιμου - μένη τὴν ἀληθῆ . διὰ ταῦτα καὶ συμβαίνει ἐξ ἀνάγκης μήτε πάντα τοῦ εἶναι μετέχειν κυρίως τὰ ἐπ’ αὐτῆς μήτε ἡμᾶς τὰ ὑπάρχοντα λαμβάνοντας δύνασθαι τὰ κατ’ οὐσίαν προσόντα αὐτῇ περιλαβεῖν . ὁ γὰρ αὐτὸ τὸ εἶναι ζητῶν ἀόρα - τόν τι ζητεῖ καὶ κρεῖττον ἢ κατὰ τὴν αἰσθητὴν οὐσίαν . καὶ ταῦτα μὲν ἐν τούτοις . Ἐπὶ δὲ τοῖς ἀποδεδομένοις οὐσίας ἰδίοις ἐκεῖνο παρατηρήσεις · ἐπεὶ γὰρ ἕκαστον τῶν ὄντων γινώσκομεν ταῖς τε οἰκείαις διαφοραῖς καὶ ταῖς ἀντιδιαιρου - μέναις πρὸς αὐτάς αἱ μὲν γὰρ τί ἐστι τὸ πρᾶγμα , αἱ δὲ τί οὐκ ἔστι σημαί - νουσιν ) , ἐξ ἀμφοτέρων δὲ ἡ ἐντελεστάτη κατάληψις γίνεται , τὸ μὲν συνωνύμως λέγεσθαι καὶ τὸ τόδε τι σημαίνειν καὶ τὸ τῶν ἐναντίων εἶναι δεκτικήν , καὶ ὅσα τοιαῦτα περὶ οὐσίας λεγόμενα τὴν τῶν ὑπαρχόντων αὐτῇ ἐνέφαινον ἰδιότητα · τὸ δὲ μηδὲν ἔχειν ἐναντίον καὶ μὴ ἐπιδέχεσθαι τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον ἃ οὐκ ἔστιν ἀπέφασκον . ἀγαπητὸν δὲ περὶ τῶν μεγίστων καὶ χαλεπῶν τὸ καὶ μικρῶν εὐπορεῖν . κἀν τοῖς ἀνωτάτοις δὲ καὶ πρώτοις γένεσιν , ἐπεὶ μὴ ὅρῳ τὴν φύσιν εἰπεῖν εἴχομεν δεήσει γὰρ τῶν ἀνωτάτω ἀρχῶν ἑτέρας ἀνωτέρας εἶναι ) , δι’ ὑπογραφῆς καὶ λόγων ἐξωτερικῶν ἁμωσγέπως αὐτὰ δηλοῦν ἐπιβάλλομεν . οὔσης δὲ τῆς πραγματείας περὶ τῶν ὄντων κατὰ τὰς φερομένας δόξας περὶ αὐτῶν τοῖς πολλοῖς , δεῖ τοὺς ἐντελέστερον πραγματευομένους μετὰ τὸ διαρθρῶσαι τὰς πεπλανημένας ὑπολήψεις καὶ ἀορίστους καὶ τὴν οἰκείαν ἐκτιθέναι καὶ ἀληθῆ · ταῖς μὲν γὰρ ἄν ὁ πολὺς ἡσθείη , τῇ δὲ ὁ σοφὸς ἀρεσθείη . ὃ δὴ καὶ αὐτοὶ ποιεῖν προεθέμεθα , προηγουμένως μὲν καθ’ ἑκάστην τῶν κατηγοριῶν κατὰ τὴν περὶ αὐτῶν κρατοῦσαν δόξαν ἐν τοῖς πολλοῖς θεωρεῖν , εἶτα καὶ τὴν ἐπιβάλλουσαν ἐπιστημονικὴν ἐπάγειν ἐπίσκεψιν . καὶ δὴ αὐτίκα οὔτε τὴν αἰσθητὴν οὐσίαν καὶ μερικὴν τῆς διανοητῆς καὶ καθόλου κυριωτέραν <κυριωτέραν καὶ> πρώτην καὶ μάλιστα φήσομεν , οὔτε πολλῷ μᾶλλον τῆς νοητῆς καὶ ἀύλου καὶ καθ’ ἑαυτὴν ἑστώσης , ἀλλὰ τοὐναντίον ἅπαν κυριώτερον μὲν ἡγεῖσθαι <δεῖ> τοῦ μερικοῦ τὸ καθόλου τὸ μὲν γὰρ μένει , τὸ δὲ φθείρεται ) καὶ πρῶτον καὶ μάλιστα · συναναιρεῖ γὰρ ἀναιρούμενον καὶ συνεισφέρεται μὴ συνεισφέρον . κατα - λυομένης οὖν ἐντεῦθεν καὶ τῆς ἐκείνως λεγομένης εἰς πρώτας καὶ δευτέρας τῶν οὐσιῶν διαιρέσεως , ἥδ’ ἄν κατὰ φύσιν καὶ ἐπιστήμην ἀντεισαχθείη . τῆς οὐσίας τὸ μὲν νοητὸν καὶ ἀσώματον , οἷον ἄγγελος νοῦς καὶ ψυχή ( ἡ γὰρ δημιουργικὴ τῶν ὄντων αἰτία καὶ οὐσίας καὶ ὅλως ὄντος ὑπερεξῄρηται ) , τὸ δὲ αἰσθητὸν καὶ σωματικόν · καὶ τούτου τὸ μὲν ἔμψυχον , τὸ δὲ ἄψυχον . καὶ τοῦ ἀψύχου τὸ μὲν κύκλῳ φέρεται , ὡς ἅπας ὁ οὐρανὸς καὶ τὰ περὶ αὐτὸν σώματα , τὸ δὲ κατ’ εὐθεῖαν . καὶ τούτου τὸ μὲν ἄνω καὶ πέριξ , οἷον τὸ πῦρ καὶ ἀήρ , τὸ δὲ κάτω καὶ περὶ τὸ μέσον , ὡς ὕδωρ καὶ γῆ . τοῦ δ’ ἐμψύχου τὸ μὲν ἀναίσθητόν ἐστιν ὡς τὸ φυτόν , τὸ δὲ αἰσθητικόν . καὶ τούτου τὸ μὲν ἀμετά - βατον , ὃ δὴ καὶ ζωόφυτον λέγομεν , τὸ δὲ μεταβατικόν , οἷόν ἐστι τὸ ζῶον . τούτου δὲ τὸ μὲν λογικόν , τὸ δ’ ἄλογον · καὶ τοῦ λογικοῦ τὸ μὲν θνητόν , τὸ δὲ ἀθάνατον . διαιρεθείη δ’ ἄν καὶ ἕκαστον τούτων εἰς ἕτερα πλείονα , ἀλλ’ οὖν ἡμῖν εἰς ἔνδειξιν ἀρκέσει καὶ ταῦτα . καὶ περὶ μὲν οὐσίας τοσαῦτα εἰρήσθω .
Lemmas: οὐσία δέ εἰμί ὁ κύριος τε καί πρῶτος καί μάλιστα λέγω , ὅς μήτε κατά ὑπόκειμαι τις λέγω , μήτε ἐν ὑπόκειμαι τις εἰμί , οἷος ὁ τις ἄνθρωπος καί ὁ τις βοῦς . τρισσός γάρ εἰμί ὁ οὐσία , ὁ μέν νοητός καί ἄυλος καί ἀσώματος , ὁ δέ διανοητής ὁ ἐν κοινότης θεωρέω , ὁ γενικός δηλαδή καί εἰδητικός , καί ἔτι ὁ αἰσθητός , περί ὁ αἰσθητός ὁ λόγος ἐγώ . τριχῶς δέ καί οὗτος νέμω , κατά τε ὁ εἶδος καί ὁ ὕλη καί ὁ συντίθημι , ὁ κατά ὁ συντίθημι οὐσία πρῶτος ἐνταῦθα καί μάλιστα λέγω . ὁ τε γάρ αἴσθησις ἐναργής πᾶς καί εἶδος καί ὕλη συλληπτικός καί ὁ πολύς γνώριμος , καί ὁ ὑπόκειμαι πρῶτος ὁ τε κοινός οὐσία ὁ κατηγορέω δίδωμι καί ὁ συμβεβηκός ὁ εἰμί . σεμνύνω δέ αὐτός ἐκ ἀπόφασις ὁ ὑπογραφή ἀποδίδωμι , ὁ ἀναίρεσις ὁ ὅς οὐ εἰμί ὁ φύσις αὐτός καί ὁ ὅς εἰμί τίθημι . οὖον πανταχοῦ δέ οὗτος ποιέω εὐχερής , ἀλλά ἐν ὅς ἀντιδιαιρέω ὁ ἀποφάσκω καί ὁ πλῆθος ὁ προσλαμβάνω συναιρέω . δύο δέ οὐσία λέγω ὁ εἶδος , ἐν ὅς εἶδος ὁ πρῶτος οὐσία λέγω ὑπάρχω , οὗτος τε καί ὁ ὁ εἶδος οὗτος γένος , οἷος . ὁ τις ἄνθρωπος , Σωκράτης τυγχάνω ἢ Πλάτος , ἐν εἶδος μέν ὑπάρχω ὁ ἄνθρωπος , γένος δέ ὁ εἶδος εἰμί ὁ ζῷον . δύο οὖν οὗτος οὐσία λέγω . φανερός οὖν ἐκ ὁ εἴρω , ὅτι ὁ κατά ὑπόκειμαι λέγω , ἀναγκαῖος καί ὄνομα καί ὁ λόγος κατηγορέω ὁ ὑποκει - μένω , οἷος ὁ ἄνθρωπος κατά ὑπόκειμαι λέγω ὁ τις ἄνθρωπος καί κατηγορέω γε ὄνομα · ὁ γάρ ἄνθρωπος κατά ὁ τις ἄνθρωπος κάτειμι - γορησις . καί ὁ λόγος δέ ὁ ὁ ἄνθρωπος κατά ὁ τις ἄνθρωπος κάτειμι - γοειρω · ὁ γάρ τις ἄνθρωπος καί ἄνθρωπος εἰμί καί ζῷον . ὥστε καί ὄνομα καί ὁ λόγος κατά ὁ ὑπόκειμαι κατηγορέω . ὁ δέ ἐν ὑπο - κεῖμαι εἰμί οὗτος δέ εἰμί ὁ ὁ οὐσία ἀντιδιαιρέω ἐννέα γένος ) ἐπί μέν ὁ πλεῖστος οὔτε ὄνομα οὔτε ὁ λόγος κατηγορέω ὁ ὑπόκειμαι οὔτε γάρ ὁ ψυχή ἐπιστήμη λέγω , εἰμί μήπου κατά παρωνυμία εἶπον αὐτός ἐπιστήμων , οὔτε ὁ ὁ ἐπιστήμη λόγος κατά ὁ Ψυχή λέγω · οὖον γάρ εἰμί ἕξις θεωρητικός ὁ ψυχή · ἀλλά οὐδέ ὁ χρῶμα κατά ὁ σῶμα οὐδέ ὁ λόγος αὐτός ) , ἐπί ἔνιοι δέ ὄνομα μέν οὐδείς κωλύω ποτέ κατηγορέω ὁ ὑπόκειμαι , ὁ δέ λόγος ἀδύνατος · οἷος ὁ λευκός ἐν ὑπόκειμαι εἰμί ὁ σῶμα , κατηγορέω ὁ ὑπόκειμαι λευκός γάρ ὁ σῶμα λέγω ) , ὁ δέ λόγος ὁ λευκός οὐδέποτε κατά ὁ σῶμα κατηγορέω . ὥστε ἄλλος πᾶς ἤτοι κατά ὑπόκειμαι λέγω ὁ πρῶτος οὐσία , ἢ ἐν ὑπο - κεῖμαι αὐτός εἰμί . οὗτος δέ φανερός ἐκ ὁ κατά ἕκαστος προχειρίζω , οἷος κατά ὁ ἄνθρωπος ὁ ζῷον κατηγορέω · οὐκοῦν καί κατά ὁ τις ἄνθρωπος ὁ ζῷον κατηγορέω · εἰμί γάρ κατά μηδείς ὁ τις ἄνθρωπος , οὐδέ κατά ὁ ἄνθρωπος ὅλως . πάλιν ὁ χρῶμα ἐν σῶμα · οὐκοῦν καί ἐν τις σῶμα . εἰμί γάρ μή ἐν τις ὁ κατά ἕκαστος , οὐδέ ἐν σῶμα ὅλως . ὥστε ὁ ἄλλος πᾶς ἤτοι κατά ὑπόκειμαι ὁ πρῶτος οὐσία λέγω ἢ ἐν ὑπόκειμαι αὐτός εἰμί . μή εἰμί οὖν ὁ πρῶτος οὐσία ἀδύνατος ὁ ἄλλος τίς εἰμί . ὁ δέ δύο οὐσία μᾶλλον οὐσία ὁ εἶδος ὁ γένος · ἐγγύς γάρ ὁ πρῶτος οὐσία εἰμί . ἐάν γάρ ἀποδίδωμι τις ὁ πρῶτος οὐσία τίς εἰμί , οἰκεῖος καί γνώριμος πωλέω ὁ εἶδος ἀποδίδωμι ἢ ὁ γένος , οἷος ὁ τις ἄνθρωπος γνώριμος ἀποδίδωμι τις ἄνθρωπος ἀποδίδωμι ἢ ζῷον · ὁ μέν γάρ ἴδιος μᾶλλον ὁ τις ἄνθρωπος , ὁ δέ κοινός . καί ὁ τίς δένδρον ἀποδίδωμι γνώριμος ἀποδίδωμι δένδρον ἀποδίδωμι ἢ φυτός . ἔτι ὁ πρῶτος οὐσία διά ὁ ὁ ἄλλος ἅπας ὑπόκειμαι καί πᾶς ὁ ἄλλος κατά οὗτος κατηγορέω ἢ ἐν οὗτος εἰμί διά οὗτος μάλιστα οὐσία πρῶτος λέγω . ὡς δέ γε ὁ πρῶτος οὐσία πρός ὁ ἄλλος πᾶς ἔχω , οὗτος καί ὁ εἶδος πρός ὁ γένος ἔχω . ὑπόκειμαι γάρ πως ὁ εἶδος ὁ γένος · ὁ μέν γάρ γένος κατά ὁ εἶδος κατηγορέω , ὁ δέ εἶδος κτάομαι ὁ γένος οὐ ἀντιστρέφω . ὥστε καί ἐκ οὗτος ὁ εἶδος ὁ γένος μᾶλλον οὐσία . αὐτός δέ ὁ εἶδος ὅσος μή εἰμί γένος , οὐδείς μᾶλλον ἕτερος ἕτερος οὐσία εἰμί · οὐδέ γάρ οἰκεῖος ἀποδίδωμι κατά ὁ τις ἄνθρωπος ὁ ἄνθρωπος ἀπος - δίδωμι ἢ κατά ὁ τις ἵππος ὁ ἵππος . ὡσαύτως δέ καί ἐπί ὁ πρῶτος οὐσία οὐδείς μᾶλλον ἕτερος ἕτερος οὐσία εἰμί · οὐδέ γάρ μᾶλλον ὁ τις ἄν . θρωπος οὐσία εἰμί ἢ ὁ τις βοῦς . διττός γάρ εἰμί ὁ κτάομαι ὁ οὐσία ὁδός , ὁ μέν κατά ὅς ἀπό ὁ μερικός πρός ὁ καθολικός καί γενικός ἀνάγω , ὁ δέ κατά ὅς ὁ εἷς καί κοινός εἰς ὁ προσεχής καί ὁμόστοιχος τέμνω , ὁ μέν μᾶλλον καί ὁ κακός ἐν οὐσία καί ὁ πρῶτος καί ὁ δύο κτάομαι ὁ εἰς βάθος θεωρέω ἀντεξέτασις καί διαίρεσις , ὁ δέ μήτε μᾶλλον μήτε κακός καί ὁ ἐπί ἴσος καί ὁ αὐτός ἐν ὁ κατά πλάτος παραβολή καί παράθεσις γιγνώσκω . εἰκότως οὖν μετά ὁ πρῶτος οὐσία μόνος ὁ ἄλλος ὁ οὗτος εἶδος καί γένος δύο οὐσία λέγω · μόνος γάρ δηλόω ὁ πρῶτος οὐσία ὁ κατηγορέω . ὁ γάρ τις ἄνθρωπος ἐάν ἀποδίδωμι τις τίς εἰμί , ὁ μέν εἶδος ἢ ὁ γένος ἀποδίδωμι οἰκεῖος πωλέω · καί γάρ γνώριμος ποιέω ἄνθρωπος ὁ ζῷον ἀποδίδωμι · ὁ δέ ἄλλος εἰμί τίς ἄν ἀποδίδωμι τις , ἀλλότριος εἰμί ἀποδίδωμι , οἷος ἢ λευκός ἢ τρέχω ἢ ὁστισοῦν ὁ τοιοῦτος ἀποδίδωμι . ὥστε εἰκότως οὗτος μόνος ὁ ἄλλος οὐσία λέγω . εἰμί ὁ πρῶτος οὐσία διά ὁ ὁ ἄλλος ἅπας ὑπόκειμαι καί ὁ ἄλλος πᾶς κατά οὗτος κάτειμι - γορεω κύριος οὐσία λέγω . ὡς δέ γε ὁ πρῶτος οὐσία πρός ὁ ἄλλος πᾶς ἔχω , οὗτος καί ὁ εἶδος καί ὁ γένος ὁ πρῶτος οὐσία πρός ὁ λοιπάς πᾶς ἔχω · κατά οὗτος γάρ πᾶς ὁ λοιπάς κατηγορέω · ὁ γάρ τις ἄνθρωπος εἴρω γραμματικός · οὐκοῦν ἄνθρωπος καί ζῷον γραμματικός εἴρω ἐπεί δέ διαιρέω κατά ὁ ὁ πολύς δόξα , πόσος καί τίς εἰμί οὐσία , ὑπόλοιπος εἄν εἰμί ζητέω ὁ τε κοινῶς πρόσειμι καί ὁ ἰδίως αὐτός . εἰμί μέν γάρ εἰμί ὅρος ἕκαστος ὁ γένος ἀποδίδωμι , κακός ἐσθίω φροντίζω ὁ ὁ ὑπάρχω αὐτός παράδοσις · ὁ γάρ ὁρισμός ὅς τε φύσις ὅλος καί ὁ ὑπάρχω αὐτός καταφαίνω · νυνί δέ ὁ μή εὐπορέω οὗτος , ἀλλά ὁ ὁ κατανόησις ἐν ὑπογράφω ποιέω καί παράδειγμα , εἰκότως δήω ὁ ὁ ὑπάρχω κατανόησις , ὁ τε κοινός καί μάλιστα ὁ ἴδιος . καί πρός οὗτος ὁ κύριος ἀποδίδωμι ἴδιος κατά μέν ἀκρίβεια καί κυριότης ὑφάω ὁ ὁρισμός , πρός δέ ὁ ὁ ὑπόκειμαι σαφήνεια καί φανέρωσις κακός ἢ οὐδαμῶς . ἐπεί δέ πανταχοῦ διά ζήτησις ὁ ἀληθής ἐξευρίσκω , πρῶτος περιπίπτω ὁ ὁλοσχερῶς λέγω ἴδιος , καί διελέγχω αὐτός οὕτως ἐπί τέλος ὁ ἀληθής παραδίδωμι . καί δή πρῶτος ὁ ἄλλος ἐκεῖνος λέγω , ὅτι κοινός κατά πᾶς οὐσία ὁ μή ἐν ὑπόκειμαι εἰμί . ὁ μέν γάρ πρῶτος οὐσία οὔτε κατά ὑπόκειμαι τις λέγω οὔτε ἐν ὑπόκειμαι εἰμί ὁ δέ δύο οὐσία φανερός μέν καί οὕτως ὅτι οὐ εἰμί ἐν ὑπόκειμαι . ὁ γάρ ἄνθρωπος κατά ὑπόκειμαι μέν ὁ τις λέγω ἄνθρωπος , ἐν ὑπόκειμαι δέ οὐ εἰμί · οὖον γάρ ἐν ὁ τις ἄνθρωπος ὁ ἄνθρωπος εἰμί . ὡσαύτως δέ καί ὁ ζῷον κατά ὑπόκειμαι μέν λέγω ὁ τις ἄνθρωπος , οὐ εἰμί δέ ὁ ζῷον ἐν ὁ τις ἄνθρωπος . ἔτι ὁ ἐν ὑπόκειμαι εἰμί ὁ μέν ὄνομα οὐδείς κωλύω κατηγορέω ποτός ὁ ὑπόκειμαι , ὁ δέ λ·ογος ἀδύνατος . ὁ δέ γε δύο οὐσία κατηγορέω καί ὁ λόγος κατά ὁ ὑπόκειμαι καί ὄνομα · ὁ γάρ ὁ εἰς - θρώπου λόγος κατά ὁ τις ἄνθρωπος κατηγορέω καί ὁ ὁ ζῷον . ἔτι ὁ μέν ἐν ὑπόκειμαι ὄνιον φθείρω δύναμαι σώζω ὁ ὑπόκειμαι , ὥσπερ ὁ λευκός ἢ ὁ μουσικός · ὁ δέ εἶδος καί ὁ γένος οὖον δύναμαι φθείρω μένω ὁ ἄτομος κατά ὅς λέγω · μᾶλλον μέν οὖν ἐκεῖνος οἴχομαι ὁ καθόλου μένω . ὥστε οὐ εἄν εἰμί οὐσία ὁ ἐν ὑπόκειμαι . οὐ ἴδιος δέ οὐσία οὗτος , ἀλλά καί ὁ διαφορά ὁ μή ἐν ὑπόκειμαι εἰμί . ὁ γάρ πεζός καί ὁ δίπους κατά ὑπόκειμαι μέν λέγω ὁ ἄνθρωπος , ἐν ὑπόκειμαι δέ οὐ εἰμί · οὔτε γάρ ἐν ὁ ἄνθρωπος ὁ δίπους εἰμί οὔτε ὁ πεζός . καί ὁ λόγος δέ ὁ ὁ διαφορά κατηγορέω , κατά ὅς ἄν λέγω ὁ διαφορά , οἷος εἰμί ὁ πεζός κατά ὁ ἄνθρωπος λέγω , καί ὁ λόγος ὁ ὁ πεζός κατηγορέω ὁ ἄνθρωπος · πεζός γάρ εἰμί ὁ ἄνθρωπος . ὁ γάρ διαφορά , ποιότης εἰμί οὐσία , ὁ τε συμβεβηκός καί ὁ οὐσία εἰμί σύνδεσμος , καί διά μέσος αὐτός ὁ τε συμβεβηκός καί ὁ οὐσία συνάπτω , καί οὗτος ὁ πάντῃ διαφέρω κατά τάξις φυσικός ὁ ἕνωσις γίγνομαι . ὁ γάρ φύσις οὐ ἄμεσος ὁ εἰς τἀναντία ποιέω μετάβασις · οὖον γάρ ἀπό ὁ φυτός ἀθρόος ἐπί . ὁ ἐντελής ὁ ζῷον βαδίζω · ἀλλά ὁ μεταξύ ὁ ζάω - φύω οὐσία ὑφίστημι , οὐδέ ἀπό ὁ λευκός πρός ὁ μέλας ἔρχομαι , μή ὁ φαιός μεσιτεύω . οὗτος ἐνταῦθα συναγωγός ἀμφότερος ὁ διαφορά συνίστημι , μέρος εἰμί οὐσία καί συμπληρόω αὐτός . μή ταράσσω οὖν ἐγώ ὁ μέρος ὁ οὐσία ὡς ἐν ὑπόκειμαι εἰμί ὁ ὅλος , μήποτε ἀναγκάζω οὐ οὐσία αὐτός φάσκω εἰμί · οὖον γάρ οὗτος ὁ ἐν ὑποκει - μένω λέγω , ὁ ὡς μέρος ὑπάρχω ἐν τις , ἀλλά ὁ μή ὡς μέρος . εἰμί δή κοινός κατά πᾶς οὐσία ὁ μή ἐν ὑπόκειμαι εἰμί , τίς ἄν περί ὁ νόος ἢ ὁ Ψυχή φημί καί πρό οὗτος περί ὁ ἰδέα αὐτός ; ὁ μέν γάρ ἐκ νάω ὑφίστημι , ὁ δέ ἐν Ψυχή , ὁ δέ ἐν σῶμα . ἢ μή ὡς ἐν ὑποκει - μένω μηδέ κατά συμβεβηκός ὁ ἐν οὗτος εἰμί δεῖ λέγω μέθεξις , ἀλλά ὡς οὐσία ἐν ἕτερος οὐσία , ὁ κατά ἐνέργεια ἐν ὁ κτάομαι δύναμις καί ὁ χωριστός καί ἀσώματος ἐν ὁ ἀτελής καί σωματικός , καί ὁ συνέχω καί κράτος ἐν ὁ ἔχω καί ἄρχω , ὥσπερ ἄν εἰμί καί ἐν ναῦς κυβερνήτης ἔνειμι λέγω ἢ ἐν ἅρμα ἡνίοχος . ὑπάρχω δέ ὁ οὐσία καί ὁ διαφορά ὁ πᾶς συνώνυμος ὁ ἀπό αὐτός λέγω . πᾶς γάρ ὁ ἀπό οὗτος κατηγορία ἤτοι κατά ὁ ἄτομος κατηγορέω ἢ κατά ὁ εἶδος . ἀπό μέν γάρ ὁ πρῶτος οὐσία οὐδείς εἰμί κατηγορία · κατά οὐδείς γάρ ὑπόκειμαι λέγω · ὁ δέ δύο οὐσία ὁ μέν εἶδος κατά ὁ ἄτομος κατηγορέω , ὁ δέ γένος καί κατά ὁ εἶδος καί κατά ὁ ἄτομος . ὡσαύτως δέ καί ὁ διαφορά καί κατά ὁ εἶδος καί κατά ὁ ἄτομος κατηγορέω . καί ὁ λόγος δέ ὁ πρῶτος οὐσία ἐπιδέχομαι καί ὁ ὁ εἶδος καί ὁ ὁ γένος , καί ὁ εἶδος δέ ὁ ὁ γένος · ὅσος γάρ κατά ὁ κατηγορέω φυσικός λέγω καί οὐσιωδῶς , τοσοῦτος καί κατά ὁ ὑπόκειμαι εἴρω . ὡσαύτως δέ καί ὁ ὁ διαφορά λόγος ἐπιδέχομαι ὁ εἶδος τε καί ὁ ἄτομος . συνώνυμος δέ γε εἰμί , ὅς καί ὄνομα κοινός καί λόγος ὁ αὐτός · ὥστε πᾶς ὁ ἀπό ὁ οὐσία καί διαφορά συνώνυμος λέγω . ἀλλά πῶς οὐσία μόνος καί διαφορά ὁ συνώνυμος κατηγορία τίθημι . ὁράω ἔνειμι ἐν ὁ ἄλλος ὁ κατηγορία αὐτός ; πᾶς γάρ ὁ ἐν ἐκεῖνος γένος καί εἶδος συνώνυμος κατά ὁ ὑπό αὐτός λέγω . καί γάρ ὁ ἐπιστήμη κατά ὁ γραμματικός , ὁ δέ κατά ὁ ἐν ὅδε ὁ γραμματικός συνώνυμος εἴρω . ἢ πρῶτος μέν ὁ οὐσία καί κύριος οὗτος εἰμί , μεταφέρω δέ ἐκεῖθεν καί μεταδίδωμι καί ὁ ἄλλος γένεσις . ὥσπερ καί ὁ χρῶμα οὐσιωδῶς κατηγορέω ὁ ὕκης λέγω , κατά ὁ ἕξις ὁ ἐπιστήμη ἐκ ὁ οὐσία ὁ οὐσιώδης μετάγω καί ἔτι κατά ὁ κοινῶς σημαίνω · πᾶς γάρ ἁπλόος ὕπαρξις , εἴτε κατά ἑαυτοῦ ἵστημι εἴτε πρός ἕτερος ἥδρασται , οὐσία λέγω , ὥσπερ καί εἰμί . Τρίτος δέ οὐσία παρακολούθημα ὁ δείκνυμι ὑπόκειμαι καί οἷος ὁ χείρ παραδηλόω καί ἀθρόος ὁ αἴσθησις καταλαμβάνω · πᾶς γάρ οὐσία δοκέω ὅδε τίς σημαίνω . ὡς γάρ ἐν ποιός ὁ τοιόσδε καί ἐν ποσός ὁ τοσόσδε οἰκεῖος καί προσφυῶς λαμβάνω , οὗτος ὁ ὅδε δεικτικός ἐπί ὁ οὐσία καί κατάλληλος ἀποδίδωμι . ἐπί μέν γάρ ὁ πρῶτος οὐσία ἀναμφισβήτητος καί ἀληθής εἰμί , ὅτι ὅδε τίς σημαίνω · ἄτομος γάρ καί εἷς ἀριθμός ὁ δηλέομαι · ἐπί δέ ὁ δύο οὐσία φαίνω μέν ὁμοίως ὁ σχῆμα ὁ προσηγορία ὅδε τίς σημαίνω , ὅταν εἶπον ἄνθρωπος ἢ ζῷον , οὖον μήv ἀληθής γε , ἀλλά μᾶλλον ποιός τίς σημαίνω · οὖον γάρ εἷς εἰμί ὁ ὑπόκειμαι ὥσπερ ὁ πρῶτος οὐσία , ἀλλά κατά πολύς ὁ ἄνθρωπος λέγω καί ὁ ζῷον . οὐ ἀπλόος δέ ποιός τίς σημαίνω , ὥσπερ ὁ λευκός οὐδείς γάρ ἄλλος σημαίνω ὁ λευκός ἀλλά ἢ ποιός ) , ὁ δέ εἶδος ὁ οὐσία καί ὁ γένος περί οὐσία ὁ ποιός ἀφορίζω · ποιός γάρ τις οὐσία σημαίνω . ἐπί πλείων δέ ὁ γένος ἢ ὁ εἶδος ὁ ἀφορισμός ποιέω · ὁ γάρ ζῷον εἶπον , ἐπί πλείων περιλαμ - βάνω ἢ ὁ ὁ ἄνθρωπος . ἀλλά πῶς ὁ τις ἄνθρωπος ἄνθρωπος καί ζῷον , εἰμί δέ καί λογικός καί θνητός λέγω , εἰμί μή πᾶς οὗτος ὅδε εἰμί ; ἢ ὅτι ὁ εἶδος ὁ κατατάσσω ὅδε λέγω οὐ ἄτοπος , ὁ λόγος δέ εἰμί περί ὁ κατά ἑαυτοῦ ἐπινοέω . ὁ μέντοι ὁ εἶδος καί ὁ γένεσις δίδωμι ὑπό - στάσις καί ὅλως ὁ ὁ ἰδέα εἰσάγω καί ὁ ὅδε οὗτος εἰμί ἕπω ὁ ὑπόθεσις ἔχω . ἐπεί δέ καί ὁ ἄτομος οὐσία , ὅς καί κύριος ὁ ὅδε πρόσειμι , τρισσός κατά τε ὕλη καί ὁ εἶδος καί ὁ συνάμφω , ὁ ὅδε κατά πᾶς εἴρω . ὅστε οὐ ἄν εἰμί οὐδέ οὗτος οὐσία ἴδιος · ἐλλείπω ὥσπερ ὁ πλεονάζω ὁ πρό αὐτός . ὑπάρχω δέ ὁ οὐσία καί ὁ μηδείς ἐναντίος αὐτός εἰμί . ὁ γάρ πρῶτος οὐσία τίς εἄν εἰμί ἐναντίος , οἷος ὁ τις ἄνθρωπος ἢ ὁ τις ζῷον ; οὐδείς γάρ εἰμί ἐναντίος . οὐδέ γε ὁ ἄνθρωπος ἢ ὁ ζῷον οὐδείς εἰμί ἐναντίος . οὖον μόνος δέ οὗτος ὁ οὐσία εἰμί , ἀλλά γάρ καί ἐπί ἄλλος πολύς , οἷος ἐπί ὁ ποσός · ὁ γάρ δίπηχυς ἢ τρίπηχυς οὐδείς εἰμί ἐναντίος , οὐδέ γε ὁ δέκα οὐδέ ὁ τοιοῦτος οὐδείς , εἰμί μή τις ὁ πολύς ὁ ὀλίγος φημί ἐναντίος εἰμί ἢ ὁ μέγας ὁ μικρός · ὁ δέ ἀφορίζω ποσός οὐδείς οὐδείς εἰμί ἐναντίος . πρός δέ ὁ ἐνίστημι ἐπί ὁ ἀντιδιαιρέω ὁ οὐσία , ἐναντιόομαι λέγω ὁ σῶμα ὁ ἀσώματος ἢ ὁ λογικός ὁ ἄλογος , οὗτος δεῖ ἀπαντάω ὡς εἰμί μέν ἀπόφασις ὁ σῶμα ὁ ἀσώματος ἢ ὁ λογικός ὁ ἄλογος , οὐ εἰμί ὁ ἀπόφασις ἐναντίος · εἴτε δέ καταφατικός ἔχω δύναμις εἶδος τίς δηλόω ἕτερος ὁ σῶμα καί ὁ λογικός , οὐ ἄν οὐδέ οὕτως εἰμί ἐναντίος . πῶς γάρ ὁ παράγω καί τάσσω ἐναντίος ἔχω πρός ὁ παρά - γίγνομαι ὑπό αὐτός καί τάσσω ; νόος γάρ καί λόγος ὑφίστημι ὁ τε σῶμα καί ὁ ἄλογος . ἀλλά οὐδέ εἶδος εἶδος ἐναντίος , ὡς ἄν εἶπον τις περί πῦρ τε καί ὕδωρ , ἀλλά κατά ὁ διαφορά καί ποιότης ὁ στοιχεῖον ὁ ἀντίθεσις γίγνομαι . ἀλλά οὐδέ ὁ ἐν ὁ ἀρχή ὁ ἐναντίωσις τίθημι κακός ἄτοπος λέγω , καί ὁ οὐσία ὁ μή οὐσία ἀντιτίθημι ἢ ὁ ὁ ἀγαθός φύσις ὁ ὁ κακός καί ὁ ὁ χείρων ἀρχή ὁ ὁ ἀγαθός . εἰμί μέν γάρ μή εἰμί λέγω ὁ μηδαμῶς εἰμί , οὐδείς ἔχω ὁ σχέσις ἢ ὁ παράθεσις πρός ὁ εἰμί · εἰμί δέ μετέχω πῇ ὁ εἰμί , πῶς πάντῃ χωρίζω ἢ ὁ εἰμί ἀντίκειμαι , ὅς γε αὐτός μεταλαμβάνω ; εἰμί δέ ὡς οὐσία δύο χωρίζω , αὐτός ὁ εἰμί εἷς ἔχω . εἰμί δέ κατά ἐκβαίνω ἑτερότης ἐξαιρέω καί ἀλλήλων ἀφίστημι , ὡς καθάπαξ ἀλλοτριόω καί μηδείς κοινός ἔχω , οὐδέ ὁ ὁ ἐναντίος μετέχω σχέσις . καί εἰμί μέν , ὥσπερ εἴωθα λέγω , ἀπό ὁ εἰμί ὁ μή εἰμί , οἷος ἀπό ὁ θεῖον καί ἄυλος καί νοητός ὁ αἰσθητός παράγω καί ὁράω , ὡς ἄν ἀπό ὁ πρῶτος ἔσχατος καί ἀπό ποιητής ποίημα , πῶς ἄν ἔχω πρός αὐτός ὁ ἐναντίωσις κατά ὁ πάντῃ ἀπό αὐτός χωρίζω , εἴπερ ἀπό αὐτός ὁ ὅλος ἔχω ὑπόστασις ; εἰμί δέ γε ἐκ ἀρχή κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι , διά τίς ὁ μέν εἰμί ὅς ὁ δέ μή εἰμί , ἢ ὁ μέν ἀγαθός ὁ δέ κακός , εἴπερ ἀρχή ἄμφω καί αἴτιος ; πῶς δέ καί συνέρχομαι ὁ δύο , ἄπορος εὑρίσκω . εἰμί δέ τρίτος δήω ὁ συνάγω , πῶς εἰμί οὗτος πρῶτος καί ἀνώτατος ἐναντίος , ὥσπερ λέγω ; εἰμί δέ ἀσύνακτος μένω , πῶς γένεσις ἐπιτελέω καί ὅδε ὁ πᾶς ; τοσοῦτος οὖν καί ἔτι πλείων ἄτοπος ἕπω ὁ ἐν τάξις ἀρχή μετά ὁ εἰμί καί ὁ ἀγαθός ὁ μή εἰμί καί ὁ κακός ἀπολείπω . ἐπεί δέ πρός ὁ ἄλλος οὐδέ ὁ μή ἐπιδέχομαι ἐναντίωσις ἴδιος ὁ οὐσία φαίνω , μεταβαίνω ἐπί ἕτερος · δοκέω γάρ ὁ οὐσία οὐ ἐπιδέχομαι ὁ μᾶλλον καί ὁ κακός . λέγω δέ οὐ ὅτι οὐσία οὐσία οὐ εἰμί μᾶλλον οὐσία καί κακός οὐσία οὗτος μέν γάρ εἴρω ὅτι εἰμί · ἐν ὅς γάρ διαιρέω ὁ μέν οὐσία πρῶτος καί μάλιστα , ὁ δέ δύο καί κακός ὀνομάζω , τίς ἄλλος ἢ οὗτος παραδηλόω ; καί μετά μικρός δέ , ὁπηνίκα ὁ μέν ὡς νοητός καί ἄυλος θεωρέω , ὁ δέ ὡς αἰσθητός καί ὑλικός , ἢ ὁ μέν λογικός ὁ δέ ἄλογος , ὁ ἐν ὁ οὐσία πάρειμι ὁ ἄτιμος καί ὁ τίμιος Πάρις - ἵστημι ) , ἀλλά ὅτι ἐπί ὁ ὁμοταγής καί ὁμόστοιχος ἕκαστος οὐσία οὗτος , ὅσπερ εἰμί , οὖον λέγω μᾶλλον καί κακός . οἷος εἰμί εἰμί οὗτος ὁ οὐσία ἄνθρωπος , οὐ εἰμί μᾶλλον καί κακός ἄνθρωπος οὔτε αὐτός ἑαυτοῦ οὔτε ἕτερος ἕτερος · οὖον γάρ εἰμί ἕτερος ἕτερος μᾶλλον ἄνθρωπος , ὥσπερ ὁ λευκός εἰμί ἕτερος ἕτερος μᾶλλον λευκός , καί καλός ἕτερος ἕτερος μᾶλλον καί κακός καλός λέγω , καί ἑαυτοῦ μᾶλλον καί κακός λέγω , οἷος ὁ σῶμα λευκός εἰμί μᾶλλον λευκός λέγω εἰμί νῦν ἢ πρότερος , καί θερμός εἰμί μᾶλλον θερμός καί κακός λέγω . ὁ δέ γε οὐσία οὐδείς μᾶλλον οὐσία καί κακός λέγω · οὐδέ γάρ ὁ ἄνθρωπος μᾶλλον νῦν ἄνθρωπος ἢ πρότερος λέγω , οὐδέ γε ὁ ἄλλος οὐδείς , ὅσος εἰμί οὐσία . ἀλλά οὐδέ ὁ λογικός ἄνθρωπος ἄνθρωπος λέγω κατά ὁ οὐσιώδης λογικότης διαφέρω αὐτός εἶπον ἐκεῖνος γάρ ἐπί ἴσος ) ἀλλά κατά ὁ ἕξις ἢ ὁ ἐνέργεια . ὁ μέντοι περί ὁ ὕλη λόγος ἐν οὗτος προσίστημι · οὐσία γάρ πως εἰμί μᾶλλον καί κακός λέγω καί μέγας καί μικρός καί πολύς καί ὀλίγος , καί ὅλως ὁ ἐναντίος ἐν αὐτός φαντάζω . ἢ καθό μέν δύναμις πᾶς , αὐτός κατά ἑαυτοῦ οὐδείς διαφέρω ἴσος γάρ καί ὡσαύτως ὁ πρός ὅλος ὁ εἰμί ἔμφασις καί ὑποδοχή ἔχω ) , ἀπό μέντοι ὁ πρός ὁ εἶδος σχέσις ὁ τοιοῦτος παράλλαξις αὐτός παραγίγνομαι . ὥστε οὐ ἄν ὅλως ἐπιδέχομαι ὁ οὐσία ὁ μᾶλλον καί ὁ κακός . οὐ εἰμί δέ οὐδέ οὗτος ἴδιος ὁ οὐσία ὁ μή ἐπιδέχομαι αὐτός ὁ μᾶλλον καί ὁ κακός . καί γάρ ὁ ποσός οὐ ἐπιδέχομαι ὁ μᾶλλον καί ὁ κακός · ἀριθμός γάρ ὁ Γ΄ ὁ ὅς οὐ εἰμί μᾶλλον καί κακός , οὐδέ τόπος τόπος οὐδέ ἄλλος ὁ τοιοῦτος οὐδείς . μάλιστα δέ ἴδιος οὐσία δοκέω ὁ αὐτός καί εἷς ἀριθμός εἰμί κατά ὁ ἑαυτοῦ μεταβολή ὁ ἐναντίος εἰμί δεκτικός , οἷος ἐπί μέν ὁ ἄλλος οὐδείς ἄν ἔχω τις ὁ τοιοῦτος προσφέρω , ὅσος μή εἰμί οὐσία , ὅς εἷς ἀριθμός ὅς δεκτικός ὁ ἐναντίος εἰμί , οἷος ὁ χρῶμα , ὅς εἰμί εἷς καί αὐτός ὁ ἀριθμός , οὐ εἰμί λευκός καί μέλας , οὐδέ ὁ αὐτός πρᾶξις καί εἷς ὁ ἀριθμός οὐ εἰμί φαῦλος καί σπουδαῖος · ὡσαύτως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος , ὅσος μή εἰμί ὄντα . ὁ δέ γε οὐσία , εἷς καί αὐτός ἀριθμός εἰμί , δεκτικός ὁ ἐναντίος εἰμί , οἷος ὁ τις ἄνθρωπος , εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί , ὁτὲ μέν λευκός ὁτὲ δέ μέλας γία - νω , καί θερμός γε καί ψυχρός , καί φαῦλος γε καί σπουδαῖος . ἐπί δέ ὁ ἄλλος οὐδείς φαίνω ὁ τοιοῦτος , εἰμί μή τις ἐνίστημι ὁ λόγος καί ὁ δόξα φάσκω ὁ ἐναντίος εἰμί δεκτικός . ὁ γάρ αὐτός λόγος ἀληθής τε καί ψευδής δοκέω εἰμί , οἷος εἰμί ἀληθής εἰμί λόγος ὁ κάθημαι τις , ἀνίστημι αὐτός ὁ αὐτός οὗτος λόγος ψευδής εἰμί . ὡσαύτως δέ καί ἐπί ὁ δόξα · δόξα δέ ἐνταῦθα ὁ ἐνδιάθετος λόγος ἐν Ψυχή καί ἄνευ φωνή λέγω . εἰμί γάρ τις ἀληθής δοξάζω ὁ κάθημαι τις , ἀνίστημι αὐτός ψευδής ὁ αὐτός οὗτος δοξάζω , ὁ αὐτός ἔχω περί αὐτός δόξα . εἰμί δέ τις καί οὗτος παραδέχομαι , ἀλλά ὁ γε τρόπος διαφέρω . ὁ μέν γάρ ὁ οὐσία αὐτός μεταβάλλω δεκτικός ὁ ἐναντίος εἰμί · ψυχρός γάρ ἐκ θερμός γίγνομαι μειβαλλω ἀλλοιόω γάρ ) καί φαῦλος ἐκ σπουδαῖος . ὡσαύτως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος ἕκαστος αὐτός μεταβολή δέχομαι ὁ ἐναντίος δεκτικός εἰμί . ὁ δέ λόγος καί ὁ δόξα αὐτός μέν ἀκίνητος πάντῃ πάντως διαμένω , ὁ δέ πρᾶγμα κινέω ὁ ἐναντίος περί αὐτός γίγνομαι · ὁ μέν γάρ λόγος διαμένω ὁ κάθημαι τις , ὁ δέ πρᾶγμα κινέω ὁτὲ μέν ἀληθής ὁτὲ δέ ψευδής λέγω . ὡσαύτως δέ καί ἐπί ὁ δόξα . ὥστε ὁ τρόπος γε ὅδιος εἰμί ὁ οὐσία ὁ κατά ὁ ἑαυτοῦ μεταβολή δεκτικός ὁ ἐναντίος εἰμί . εἰμί δέ τις καί οὗτος παραδέχομαι , ὁ δόξα καί ὁ λόγος φάσκω δεκτικός ὁ ἐναντίος εἰμί , οὐ εἰμί ἀληθής οὗτος . ὁ γάρ λόγος καί ὁ δόξα οὖον ὁ αὐτός δέχομαι τίς ὁ ἐναντίος εἰμί δεκτικός λέγω , ἀλλά ὁ περί ἕτερος ὁ πάθος γίγνομαι . ὁ γάρ εἰμί ὁ πρᾶγμα καί μεταβάλλω , οὗτος καί ὁ λόγος ἀληθής ἢ ψευδής εἰμί λέγω , οὖον ὁ αὐτός δεκτικός εἰμί ὁ ἐναντίος . ἁπλόος γάρ ὑπό οὐδείς οὔτε ὁ λόγος κινέω οὔτε ὁ δόξα · ἅμα γάρ ὁ εἴρω ὁ λόγος φθείρω καί ὁ δοξάζω ὁ δόξα · ὅς δέ μή μένω μηδέ εἰμί ὅλως , πῶς εἄν κινέω ἢ δέχομαι τίς ἢ ἀποβάλλω ; ὥστε οὐ ἄν εἰμί δεκτικός ὁ ἐναντίος , μηδείς ἐν αὐτός γίγνομαι πάθος . ὁ δέ γε οὐσία ὁ αὐτός τἀναντία δέχομαι , οὗτος δεκτικός ὁ ἐναντίος λέγω · νόσος γάρ καί ὑγεία ὁ αὐτός καί εἷς ἄνθρωπος ὁ Σωκράτης δέχομαι , καί λευκότης καί μελανία , καί ἕκαστος ὁ τοιοῦτος ὁ αὐτός οὐσία δέχομαι ὁ ἐναντίος εἰμί δεκτικός λέγω . ἀλλά εἰμί οὗτος μάλιστα οὐσία ἴδιος , τίς ἄν περί ὁ νοητός οὐσία καί ἀμετάβλητος λέγω , ἢ τίς ὁ ἐναντίος περί αὐτός , ἀναιρέω ὁ αἰσθητής ποιότης ; καί περί ὁ σωματικός μέν ἀίδιος δέ ὁ αὐτός ἀπορέω εὔλογος . τίς γάρ ὁ ἥλιος ἐπιδεκτικός ἐναντιότης εἰμί ἢ αὐτός ὁ οὐρανός , ἀεί τε ὁ εἶδος συμπαραμένω ἔχω καί ἀεί κινέω ; καί ἐπί ὁ φθαρτός δέ ὁ πῦρ θερμότης μέν εἰμί ἐπιδεκτικός καί ὁ χιών ψυχρότης , ὁ ἐναντίος δέ οὖον . ἢ πρός οὗτος ἐκεῖνος σύντομος εἶπον , ὡς περί αἰσθητός οὐσία καί μεταβάλλω μᾶλλον εἰμί ὁ λόγος οὔτε ἄν ὁ νοητός οὐσία ὁ λόγος περιλαμβάνω οὔτε ὁ αἰσθητός μέν ἀμετάβλητος δέ . ὁ τε πῦρ καί ὁ χιών οὐ ἐπιδεκτικός θερμότης ἢ ψυχρότης , ἀλλά ἐν οὗτος οὐσιόω · δεῖ δέ Ἐπίκτητος εἰμί ὁ ὁ ἐναντίος μέθεξις . οὖον πᾶς δέ ὁ ἐναντίος πάρειμι ὁ δεκτικός ζητέω δεῖ , ἀλλά ἀρκέω εἰμί ὅς καί τρόπος εἷς , ὁ φύσις ὅτι δεκτικός παρίστημι , ὡς ἐπί ὁ πυρός ὁ κατά ὁ κίνησις καί ὁ τόπος ἀντίθεσις · ὁ γάρ ἄνω φέρω ὁ κάτω ἐναντίος , πάσχω δέ ἄμφω ὁ πῦρ , ὁ μέν ὑπό φύσις , ὁ δέ βία . ὅλως δέ ὁ αἰσθητός οὐσία , συμφόρησις εἰμί ποιότης καί ὕλη , καί ὁμοῦ μέν πᾶς συμπήγνυμι εἷς ποιέω Χωρὶς δέ λαμβάνω ἕκαστος ὁ μέν ποιός ὁ δέ ποσός εἰμί ἤ τίς ἄλλος . καί ὅς μέν ἄν ἐκλείπω μήπω ἀπαρτίζω παρέχω , μέρος εἰμί αὐτός · ὅς δέ ἄν γίγνομαι ἐπισυμβαίνω , Ἐπίκτητος εἰμί καί συμβεβηκός . καί ἕκαστος μέν ὁ σύνειμι οὐ εἰμί οὐσία , ὁ δέ ὅλος ὁ ἐκ πᾶς οὐσία εἰμί . οὖον γάρ ὁ ὅλος ἀληθής εἰμί οὐσία ὁ αἰσθητός οὐσία , ἀλλά μῖμος - μένω ὁ ἀληθής . διά οὗτος καί συμβαίνω ἐκ ἀνάγκη μήτε πᾶς ὁ εἰμί μετέχω κύριος ὁ ἐπί αὐτός μήτε ἐγώ ὁ ὑπάρχω λαμβάνω δύναμαι ὁ κατά οὐσία πρόσειμι αὐτός περιλαμβάνω . ὁ γάρ αὐτός ὁ εἰμί ζητέω ἄορ - ὁ τίς ζητέω καί ἀγαθός ἢ κατά ὁ αἰσθητός οὐσία . καί οὗτος μέν ἐν οὗτος . ἐπί δέ ὁ ἀποδίδωμι οὐσία ἴδιος ἐκεῖνος παρατήρησις · ἐπεί γάρ ἕκαστος ὁ εἰμί γιγνώσκω ὁ τε οἰκεῖος διαφορά καί ὁ ἀντιδιαιρέω - Μεναί πρός αὐτός ὁ μέν γάρ τίς εἰμί ὁ πρᾶγμα , ὁ δέ τίς οὐ εἰμί σημαι - Νούσι ) , ἐκ ἀμφότερος δέ ὁ ἐντελής κατάληψις γίγνομαι , ὁ μέν συνώνυμος λέγω καί ὁ ὅδε τίς σημαίνω καί ὁ ὁ ἐναντίος εἰμί δεκτικός , καί ὅσος τοιοῦτος περί οὐσία λέγω ὁ ὁ ὑπάρχω αὐτός ἐμφαίνω ἰδιότης · ὁ δέ μηδείς ἔχω ἐναντίος καί μή ἐπιδέχομαι ὁ μᾶλλον καί ὁ κακός ὁ οὐ εἰμί ἀποφάσκω . ἀγαπητός δέ περί ὁ μέγας καί χαλεπός ὁ καί μικρός εὐπορέω . ἐν ὁ ἀνώτατος δέ καί πρῶτος γένεσις , ἐπεί μή ὅρος ὁ φύσις εἶπον ἔχω δήω γάρ ὁ ἄνω2 ἀρχή ἕτερος ἀνώτερος εἰμί ) , διά ὑπογραφή καί λόγος ἐξωτερικός ἀμῶς αὐτός δηλόω ἐπιβάλλω . εἰμί δέ ὁ πραγματεία περί ὁ εἰμί κατά ὁ φέρω δόξα περί αὐτός ὁ πολύς , δεῖ ὁ ἐντελής πραγματεύομαι μετά ὁ διαρθρόω ὁ πλανάω ὑπόληψις καί ἀόριστος καί ὁ οἰκεῖος ἐκτίθημι καί ἀληθής · ὁ μέν γάρ ἄν ὁ πολύς ἥδομαι , ὁ δέ ὁ σοφός ἀρέσκω . ὅς δή καί αὐτός ποιέω προτίθημι , προηγουμένως μέν κατά ἕκαστος ὁ κατηγορία κατά ὁ περί αὐτός κράτος δόξα ἐν ὁ πολύς θεωρέω , εἶτα καί ὁ ἐπιβάλλω ἐπιστημονικός ἐπάγω ἐπίσκεψις . καί δή αὐτίκα οὔτε ὁ αἰσθητός οὐσία καί μερικός ὁ διανοητής καί καθόλου κύριος Ἀκύριος καί πρῶτος καί μάλιστα φημί , οὔτε πολύς μᾶλλον ὁ νοητός καί ἄυλος καί κατά ἑαυτοῦ ἵστημι , ἀλλά ἐναντίος ἅπας κύριος μέν ἡγέομαι οἶδα ὁ μερικός ὁ καθόλου ὁ μέν γάρ μένω , ὁ δέ φθείρω ) καί πρῶτος καί μάλιστα · συναναιρέω γάρ ἀναιρέω καί συνεισφέρω μή συνεισφέρω . κατά - λύω οὖν ἐντεῦθεν καί ὁ ἐκείνως λέγω εἰς πρῶτος καί δύο ὁ οὐσία διαίρεσις , ἤδη ἄν κατά φύσις καί ἐπιστήμη ἀντεισάγω . ὁ οὐσία ὁ μέν νοητός καί ἀσώματος , οἷος ἄγγελος νόος καί ψυχή ( ὁ γάρ δημιουργικός ὁ εἰμί αἰτία καί οὐσία καί ὅλως εἰμί ὑπερεξαιρέω ) , ὁ δέ αἰσθητός καί σωματικός · καί οὗτος ὁ μέν ἔμψυχος , ὁ δέ ἄψυχος . καί ὁ ἄψυχος ὁ μέν κύκλος φέρω , ὡς ἅπας ὁ οὐρανός καί ὁ περί αὐτός σῶμα , ὁ δέ κατά εὐθύς . καί οὗτος ὁ μέν ἄνω καί πέριξ , οἷος ὁ πῦρ καί ἀήρ , ὁ δέ κάτω καί περί ὁ μέσος , ὡς ὕδωρ καί γῆ . ὁ δέ ἐμψυχόω ὁ μέν ἀναίσθητος εἰμί ὡς ὁ φυτός , ὁ δέ αἰσθητικός . καί οὗτος ὁ μέν ἀμετά - βαίνω , ὅς δή καί ζωόφυτον λέγω , ὁ δέ μεταβατικός , οἷος εἰμί ὁ ζῷον . οὗτος δέ ὁ μέν λογικός , ὁ δέ ἄλογος · καί ὁ λογικός ὁ μέν θνητός , ὁ δέ ἀθάνατος . διαιρέω δέ ἄν καί ἕκαστος οὗτος εἰς ἕτερος πλείων , ἀλλά οὖν ἐγώ εἰς ἔνδειξις ἀρκέω καί οὗτος . καί περί μέν οὐσία τοσοῦτος εἴρω .