anonymi-in-aristotelis-artem-rhetoricam.in-aristotelis-artem-rhetoricam-commentarium 1.6
Ἐπειδή , φησί , τοῖς συμβουλεύουσι σκοπὸς τὸ συμφέρον , συμ φέρον δὲ λέγεται τὸ ἀναγκαῖον προαχθῆναι ἐκείνῳ , πρὸς ὃν ἡ συμβουλὴ γί διά τι τέλος , τὸ δὲ συμφέρον ἀγαθόν , ληπτέον τόπους ἀγα θοῦ καὶ συμφέροντος . [ a 17 ] ἐπεὶ τοίνυν σκοπός ἐστι τῷ συμβου λεύοντι τὸ συμφέρον , οὐδεὶς δὲ περὶ τοῦ τέλους βουλεύεται ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν ὡς πρὸς τὸ τέλος , τῶν συμφερόντων καὶ χρησίμων ταῖς πράξεσι δηλονότι ( τὸ γὰρ φέρον πρὸς τὸ τέλος τὸ συμφέρον ἐστί ) , δοτέον τόπους τῷ συμβουλεύοντι , ἵνα δείξῃ , ὅτι ἀγαθόν ἔστι τόδε καὶ συμφέρον . διὰ τί συμφέρον ; διὰ τὸ καὶ τό . ὀφείλομεν οὖν δοῦναι , φησί , στοιχεῖα καὶ τόπους εἰς τὸ ἀποδεικνύειν , ὅτι τόδε συμφέρον καὶ πῶς ἐστιν ἐκεῖνο συμφέρον . [ a 21 ] ἔστω δὴ ἀγαθόν , ὃ ἑαυτοῦ ἕνεκα αἱρετόν , οἷον τὸ ζῆν , ἡ ὑγεία , ἡ εὐδαιμονία . ἀγαθὸν δὲ κἀκεῖνο , οὗ χάριν ἄλλο βουλόμεθα , οἷον ἡ νίκη , ἦς χάριν εἱλόμεθα τὸ πολεμεῖν καὶ στρατεύεσθαι , ἢ ἡ ὑγεία , ἦς χάριν τὰ γυμνάσια καὶ τὰ φάρμακα ὕποιστα καὶ οὐ λυπηρὰ νομίζονται καὶ οἱ καυτῆρες ἡδεῖς δοκοῦσιν . [ a 23 ] ἀγαθὸν δὲ καί , οὗ πάντα ἐφίενται , οἷον τὸ εἶναι καὶ ἡ ἡδονή . τὰ δὲ ἐφιέμενα ἢ πάντα λέγει τὰ αἴσθησιν ἔχοντα , πρὸς ἃ ἡ ἡδονὴ λεχθήσεται ( ταύτης γὰρ ἐφίεται),ἢ ἀγαθόν , οὗ ἐφίεται τὰ νοῦν ἔχοντα , φρονήσεως , ὑγείας καὶ τιμῆς καὶ τοῦ μηδὲν κακὸν παθεῖν . κἀκεῖνα ἀγαθά , ὅσα ὁ νοῦς ἀποδώσει , εὐμά θειαν , ἀγχίνοιαν , μνήμην , τέχνης ποικιλίαν καὶ ἀκρίβειαν · καὶ εἰ περὶ πολλὰ ὑποκείμενα τεχνῶν καταγίνεται τυχὸν ὅδε ὁ ἄνθρωπος , ἀγαθά εἰσιν , ὅσα περὶ ἕκαστον γένος καὶ ὑποκείμενον ὁ ἐκείνου ἐφεῦρε νοῦς , ἢ ὅσα περὶ ἕκαστον πρᾶγμα προτεθὲν τέχνης ἢ ἐπιστήμης , ὁποῖον ἂν ἦ , ὁ νοῦς εὕρῃ † τί ἀγαθόν , ἐκεῖνο καλόν ἐστιν , ᾧ καὶ συντίθεμαι μᾶλλον . [ a 26 ] καὶ ἐκεῖνο ἀγαθόν , οὗ παρόντος εὖ διάκειταί τις , ὡς ἡ φρόνησις καὶ ἡ ὑγεία·τούτων γὰρ οὐσῶν εὖ ἔχομεν . καὶ τὸ αὔταρκες ἀγαθόν , ὡς ἡ εὐδαι μονία καὶ τὸ ἀνενδεὲς ἐν τοῖς ἀναγκαίοις , καὶ τὸ ποιητικὸν ἀγαθοῦ , ὡς τὰ γυμνάσια ὑγείας καὶ αἱ ἀρεταὶ ποιητικὰ τῶν ἀγαθῶν . ἀγαθὸν καὶ τὸ φυλακτικόν , ὡς ἡ δίαιτα ἡ ἀγαθή , καὶ ἐκεῖνο ἀγαθόν , ᾧ ἀκολουθεῖ τι τίμιον καὶ διωκτόν , οἷον τὸ μανθάνειν ἰατρικὴν καὶ τὸ φιλοσοφίαν , ἵν᾽ ἐπιστήμη ὕστερον ἐπιγένηταί μοι . καὶ τὸ ὑγιαίνειν ἀγαθόν · ἐπακολουθεῖ γὰρ ἅμα αὐτῷ τὸ ζῆν . [ a 29 ] καὶ τὰ κωλυτικὰ τῶν ἐναντίων ἀγαθά , ὡς τὸ τὰ ψιλὰ τῶν γραμμάτων μὴ ἀναγινώσκειν κωλυτικὸν τοῦ ἐναντίου , τοῦ ὀφθαλμοπονεῖν , καὶ τὸ μὴ ψυχροποτεῖν † κωλυτικὸν καὶ τὸ μὴ ἀπλη στεύεσθαι καὶ τὸ μὴ προσφέρεσθαι τὰ δύσπεπτα . κωλυτικὸν δὲ τοῦ ἐναν τίου καὶ τὸ θερμὸν τοῦ ψυχροῦ καὶ τοῦ πλήθους ἡ κένωσις καὶ ἡ μάθησις τῆς ἀγνοίας , καὶ τῶν νόσων κωλυτικαὶ αἱ τοιαίδε φλεβοτομίαι . [ a 29 ] καὶ τὰ φθαρτικὰ τῶν ἐναντίων ἀγαθά , οἷον τὰ φάρμακα . διχῶς δὲ ἀκολουθεῖ τινα ἀγαθά · ἢ γὰρ ἅμα , ὡς τῷ ὑγιαίνειν τὸ ζῆν , ἢ ὕστερον , ὥσπερ τῷ μανθάνειν ἡ ἐπιστήμη ὕστερον ἐπιγίνεται . [ a 31 ] καὶ τὰ ποιη τικὰ δὲ τριχῶς , τὰ μὲν ὡς ὁδοποιὰ καὶ ἄγοντα πρὸς τὸ τέλος , τὰ δὲ ὡς συντηρητικά , ὡς τὰ σιτία τὰ ὑγιεινά , τὰ δὲ ἐπανασωστικά , ὡς τὰ γυμνάσια ἄγει πρὸς αὐτὴν καὶ παροῦσαν τηρεῖ καὶ ἀπελθοῦσαν ἐπανάγει . ποιητικὰ οὖν τὰ ὁδοποιά , τὰ τηρητικὰ καὶ ἐπανασωστικά · τριχῶς οὖν τὰ ποιητικὰ ἀγαθά . [ a 32 ] τῶν γὰρ ποιητικῶν τὰ μὲν ὡς τὸ ὑγιαίνειν ἤγουν τὸ ὑγιάζεσθαι ὑγείας · ὁδὸς γὰρ τὸ ὑγιάζεσθαι τῆς ὑγείας · τὰ δὲ ὡς σιτία ὑγείας ὡς τὸ οὗ οὐκ ἄνευ ὄντα · ἄνευ γὰρ σιτίων οὐκ ἔστιν ὑγεία · τὰ δὲ φυλακτικὰ ὡς τὸ γυμνάζεσθαι καὶ ἡ τοιάδε δίαιτα , ὅτι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ποιεῖ ὑγείαν . [ a 34 ] τούτων δὲ κειμένων ἀνάγκη τάς τε λήψεις τῶν ἀγαθῶν ἀγαθὰς εἶναι καὶ τὰς ἀποβολὰς τῶν κακῶν ἀγαθὰς ὁμοίως · καὶ γὰρ τὸ λαμβάνειν ἀγαθὸν ἀγαθὸν καὶ τὸ ἀποβάλλειν τὸ κακὸν ἀγαθόν . [ a 36 ] καὶ ἀκολουθεῖ τῷ μὲν ἤτοι τῇ λήψει τῶν ἀγαθῶν τὸ μὴ ἔχειν τὸ κακὸν ἅμα , τῷ δὲ ἤτοι τῇ ἀποβολῇ τῶν κα κῶν ἔχειν τὸ ἀγαθὸν ὕστερον · ἐκκλίνοντες γὰρ τοῦ κακοῦ οὕτως ἐργα ζόμεθα τὸ ἀγαθὸν μετὰ τὴν ἀποβολὴν δηλαδὴ τοῦ κακοῦ . καὶ ἀγαθὸν δὲ πάλιν ἡ λῆψις τοῦ μείζονος ἀγαθοῦ ἀντ’ ἐλάττονος · τὸ γὰρ λαβεῖν δύο καλὰ κρεῖττον τοῦ ἓν καὶ τὸ μεῖζον λαβεῖν κρεῖττον τοῦ ἔλαττον . [ a 37 ] καὶ ἡ ἀντὶ μείζονος κακοῦ ἐλάττονος λῆψις ἀγαθόν · τὸ γὰρ ἔλαττον κακὸν τοῦ μείζονος κακοῦ ἀγαθὸν ἀντισυγκρινόμενον . εἶτα τίθησι καὶ τὴν αἰτίαν , δι’ ἣν τὸ ἧττον κακὸν ἀγαθόν , οὐχὶ τὸ μεῖζον , φανερῶς τοῦτο λέζοντα γων , ὅτι τὸ ἧττον κακὸν ἀγαθὸν καὶ κακόν · διότι , εἰ χρεωστῶν δέκα τά λαντα ( τὸ μεῖζον κακόν ) δώσω δύο ( τὸ ἧττον κακόν ) , τὰ μὲν ὀκτὼ δοκῶ κερδαίνειν καὶ λαμβάνειν παρά τινος , τὰ δὲ δύο διδόναι · ὑπερέχει δὲ τὰ δέκα τῶν δύο ὀκτάδι · δοκῶ γοῦν τὰ μὲν ὀκτὼ λαμβάνειν , τὰ δὲ δύο δι δόναι . ἐπειδὴ γοῦν διδόναι τὰ δέκα μέλλω , κερδαίνω τὰ ὀκτώ , δίδωμι δὲ τὰ δύο . διὰ τοῦτο τὸ ἧττον κακὸν ἀγαθόν · κερδαίνομεν γάρ τι . [ b 2 ] γίνεται μὲν οὖν λῆψις ἐμοὶ τῷ μέλλοντι διδόναι ἐκείνου τοῦ ὑπερέχοντος ἤτοι λαμβάνω τὰ ὀκτώ , τοῦ δὲ ἐλάττονος ἤγουν τῶν δύο καθ’ ὑπόθεσιν ἀποβολή . τὰ δ’ ἑξῆς σαφῆ . [ b 28 ] ταῦτα μὲν οὖν σχεδὸν τὰ ὁμο λογούμενα ἀγαθά . εἶπε περὶ τῶν ὁμολογουμένων καὶ κυρίως ἀγαθῶν · ἐφεξῆς δὲ μέλλει παραδοῦναι τόπους καὶ πίστεις , πῶς ἂν κατασκευάσῃ τις πιθανῶς , ὅτι τόδε ἀγαθόν . καὶ ἐπεὶ πιθανῶς εἴπομεν , ἔσται τὸ αὐτὸ διὰ 40τόνδε μὲν τὸν τόπον ἀγαθόν , διὰ δὲ ἕτερον φαῦλον ἢ μὴ ἀγαθὸν ἀλλὰ μέσον . βούλεται δὲ μετὰ ταῦτα πάλιν εἰπεῖν τόπους , οἷς ἀποδείξει τις τόδε μεῖζον αἱρετὸν καὶ συμφέρον μᾶλλον τοῦδε καὶ ἐκ τῶν ἐναντίων φαῦλον καὶ βλαβερὸν μᾶλλον τόδε τοῦδε . [ b 29 ] ἐν δὲ τοῖς ἀμφισβητησίμοις ἄνω εἶπε περὶ ὁμολογουμένων ἀγαθῶν , ἐνταῦθα δὲ λέγει πιθανὰ καὶ ἀμφισβητήσιμα . χρειώδη μέντοι τῷ ῥήτορι . τίνα δὲ ταῦτα τὰ κατασκευά τόδε εἶναι ἀγαθόν , ὁμοῦ δ’ ὄντα καὶ ἀμφισβητήσιμα , ἐπιφέρει αὐτὸς κοινοὺς καὶ πιθανοὺς παρατιθέμενος τόπους · οἷον [ b 30 ] ᾧ τὸ ἐναντίον κακόν , τοῦτο ἀγαθόν , ὡς τὸ εἰρηνεύειν ἀγαθὸν ὂν ἐναντίον ὂν τῷ μά χεσθαι πρὸς ἀλλήλους · εἰ γοῦν τὸ μάχεσθαι πρὸς ἀλλήλους φαῦλον , ἀγα 5θὸν τὸ εἰρηνεύειν . καὶ ἀγαθὸν ἐκεῖνο , οὗ τὸ ἐναντίον συμφέρει τοῖς ἐχθροῖς . συμφέρει ἐκείνοις τὸ εἶναι ἡμᾶς δειλούς · λοιπὸν τὸ ἐναντίον τούτῳ τῷ συμφέροντι ἐκείνοις ἀγαθόν · ποῖον τοῦτο ; ἡ ἀνδρία . [ b 34 ] καὶ ὅλως ἐπί τινος , ὃ οἱ ἐχθροὶ βούλονται ἢ ἐφ’ ᾧ χαίρουσι , τὸ ἐν αντίον τούτου ὠφέλιμον , ὥσπερ εἰ βούλονται μὴ ἔχειν ἡμᾶς σῖτον οἱ πολέμιοι · εἰ δὲ τοῦτο , τὸ ἔχειν σῖτον τῶν ὠφελίμων ἡμῖν · διό , ὡς ἐδείξαμεν , ἐπειδὴ κακὸν ἡμῖν τὸ συμφέρον τοῖς πολεμίοις , ἀγαθὸν δὲ ἡμῖν τὸ ἐναντίον τῷ συμφέροντι τοῖς πολεμίοις , ὡς τὸ εἰρηνεύειν κρεῖττον τοῦ μάχεσθαι . καλῶς εἶπε Νέστωρ ἢ κεν γηθήσαι Πρίαμος . [ b 36 ] ἔστι δὲ οὐκ ἀεὶ τοῦτο τὸ εἶναι τὸ συμφέρον τοῖς ἐναντίοις ἡμῖν βλαβερόν , τὸ δ’ ἐναντίον ἐκείνοις ἡμῖν ὠφέλιμον , ἀλλὰ τὸ ὡς ἐπὶ πολὺ ὁ τόπος ἔχει καὶ οὐκ ἀναγκαῖός ἐστι . καὶ ἡ αἰτία , διότι οὐδὲν κωλύει ἐνίοτε ταὐτὰ συμφέρειν ἡμῖν καὶ τοῖς ἐναντίοις · συμφέρει γὰρ ἐκείνοις μὴ πολεμηθῆναι ἡμᾶς ὑπὸ μείζονος ἔθνους , ἵνα μὴ καταπολεμηθέν των ἡμῶν καταπολεμηθῶσι κἀκεῖνοι , ὥσπερ Λακεδαιμονίοις συνέφερε μὴ πολεμηθῆναι τοὺς Ἀθηναίους παρὰ τοῦ Ξέρξου μυριάνθρωπον στρατόπεδον ἐξοπλίσαντος , ἵνα μὴ κἀκεῖνοι πολεμηθῶσιν . [ b 37 ] ὅθεν λέγεται , ὡς τὰ κακὰ συνάγει τοὺς ἀνθρώπους · ὁ πόλεμος γὰρ ὁ κροτηθεὶς παρὰ τοῦ Ξέρξου Λακεδαιμονίους καὶ Ἀθηναίους συνῆξε καὶ ἥνωσε τοὺς πρῴην πάντη διεστηκότας καὶ ἀντιμαχομένους ἀλλήλοις στερρότερον . συνάγει δὲ αὐτούς , ὅταν ἡ τὸ κακὸν βλαβερὸν ἀμφοῖν . καὶ οὗ μή ἐστιν ὑπερβολή , τοῦτο ἀγαθόν , ὡς ἡ σωφροσύνη μὲν ἀγαθόν ( οὐκ ἔστι γὰρ αὐτῆς ὑπερβολή ) , ἡ δ’ ἐγκράτεια οὐδαμοῦ ( ἔστι γὰρ αὐτῆς ὑπερκις βολή , ἡ σωφροσύνη ) . [ a 2 ] ὃ δ’ ἂν ἢ μεῖζον ἢ δεῖ , κακόν . τὸ γὰρ φωτίζεσθαι ἀγαθόν ἀλλ’ ἡ ὑπερβάλλουσα τοῦ φωτὸς αἴγλη τυφλοῖ πολλά τὸν ὀφθαλμόν , ὥσπερ ἡνίκα χιόνος οὔσης καθαρῶς ὁ ἥλιος λάμψει , ἢ ἡνίκα ἀνατέλλει , εἰ ἀντωπήσῃ τις . οὕτω μὲν ὁ φιλόσοφος . μή ποτε δὲ εἷς ὁ τόπος ἐστὶ λέγων , ὡς , ὃ μὲν οὐκ ἔχει ὑπερβολήν , ἤτοι ὅπερ ἐκ φεύγει τὴν ὑπερβολήν , ἔστι δὲ μέσον , ἐπαινεῖται , ὃ δέ ἐστι μεῖζον ἢ δεῖ ἤτοι ὅπερ συντρέχει τῇ ὑπερβολῇ , τῆς μεσότητος ἀπολαθόν , κακόν · τὸ γὰρ θερμαίνεσθαι μέχρι τινὸς ἀγαθόν , οὐχ ὑπερβαλλόντως , καὶ τὸ φαρμακεύεσθαι μέχρι τινός , οὐ μὴν ὑπερβαλλόντως , καὶ τὸ πονεῖν μέσως τοῦ ὑπερ βαλλόντως κρεῖττον καὶ μεῖζον , καὶ τὸ ἔχειν μέγεθος σώματος οὐχ οἷον τὸ τῶν πολυσαρκούντων καὶ ἄκρως ἐπιμηκίστων ἀγαθόν . [ a 2 ] καὶ ἐκεῖνο , οὗ χάριν ἐδαπανήθη πολλά , ἀγαθόν ἐστιν , οἷον τοῦ πορθῆσαι τὴν Ἴλιον χάριν ἐδαπανήθη πολλά · ἀγαθὸν οὖν ἐκεῖνο · τέλος γὰρ τῶν πολλῶν ἐκείνων ἀναλωμάτων ἡ ἅλωσις , πᾶν δὲ τὸ παρά τινων ὡς τέλος διωκόμενον ἀγαθὸν ἐκείνοις ἢ κυρίως ἢ φαινόμενον . [ a 5 ] ὅθεν ταῦτ’ εἴρηται κὰδ δέ κεν εὐχωλὴν Πριάμῳ , ἤγουν εἰ μὴ τὸ τέλος ἕξομεν , δι’ ὃ τοσαῦτα πεπονήκαμεν , εὖχος γένοιτο τῷ Πριάμῳ , καὶ αἰσχρὸν τοσοῦτον μὲν καιρὸν μένειν ἡμᾶς ἐπὶ ξένης , ἀποτυχεῖν δὲ τοῦ τέλους . δι’ ὃ τοσού τοις μόχθοις καὶ πολέμοις ἐπατταλεύθημεν . [ a 6 ] καὶ ἡ παροιμία τὸ ἐπὶ θύραις τὴν ὑδρίαν . τοῦτο ἐκ τοῦ ἐναντίου κατασκευαστικὸν τοῦ ὅτι μέγα τὸ ἀγαθὸν τὸ τέλος ἐκεῖνο , δι’ ὃ πολλὰ πονήσομεν . ὡς καὶ ὁ μέγας φησὶ Γρηγόριος τὸ καὶ γτοῦτον πολλοῖς ἱδρῶσι συντελεσθέντα καὶ πόνοις , εἴη † δὲ εἰπεῖν ὅτι καὶ τῶν πόνων ἄξιον . εἰ γὰρ τὸ ἐπὶ θύραις ἔχειν τι καὶ πρόχειρον ἤτοι τὴν ὑδρίαν οὐ μέγα ὡς ἐφ’ ἡμῖν ὄν , ὅτε βουλό μεθα , πάντως τὸ μὴ ῥᾳδίως κτώμενον μέγα , τὸ μαργαρίτας ὑφαιρεῖν ἔνδον κειμένους μυρίων οἴκων . [ a 8 ] καὶ οὗ πάντες ἐφίενται , τοῦτ’ ἀγα θὸν ἦν · ὑγείας γὰρ καὶ φρονήσεως καὶ τοῦ ὑπατεύειν πάντες ἐφίενται . [ a 10 ] καὶ τὸ ἐπαινετὸν ἀγαθόν , ὡς ἡ φρόνησις καὶ ἡ γνῶσις τῆς φιλοσοφίας , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν πάντων τῶν ὄντων , ἐπαινετόν . καὶ πάλιν ἀγα θόν , ὃ οἱ ἐχθροὶ ἐπαινοῦσιν , ὡς τοὺς Ῥωμαίους οἱ Ἰσμαηλῖται ἐπαινοῦσιν ὡς ἀνδρείους · ὥστε τὸ καὶ παρὰ τῶν ἐχθρῶν ἐπαινούμενον ἀγα θόν ἐστιν , ὁποία καὶ ἡ ἀρετή τινος · αἰδεῖται γὰρ ἀνδρὸς ἀρετὴν καὶ πο λέμιος . [ a 12 ] καὶ ὃ οἱ κακῶς πεπονθότες ἐπαινοῦσιν , ἀγαθόν , ὥσπερ οἱ Τρῶες τὸ τῆς Ἑλένης κάλλος καὶ τὸν Ἀγαμέμνονα ᾧ μάκαρ Ἀτρείδη , μοιρηγενές , ὀλβιόδαιμον καὶ τὸ βασιλῆι γὰρ ἀνδρὶ ἔοικε . [ a 12 ] διὰ γὰρ τὸ εἶναι φανερὸν τὸ ἀγαθὸν ὁμολογοῦσι καὶ οἱ ἐχθροί , ὥσπερ φαῦλοί εἰσιν , οὓς οἱ φί λοι ψέγουσιν · εἰ γὰρ ἀγαθοί , οὓς οἱ ἐχθροὶ ἐπαινοῦσι , φαῦλοι πάντως , οὖς οἱ φίλοι ψέγουσι . γράφεται δὲ καὶ οὕτως · φαῦλοί εἰσιν , οὓς οἱ φαῦλοι οὐ ψέγουσιν · εἰ γὰρ φαῦλοί εἰσιν , οὓς οὐ ψέγουσιν οἱ φαῦλοι ( οἱ γὰρ κλέπται τοὺς κλέπτοντας ὡς ὁμοίους οὐ ψέγουσιν οὐδ’ οἱ λῃσταὶ τοῖς ὁμοίοις ἐπιμέμφονται , ἀλλ’ ἐπαινοῦσι ) , καλῶς ἄρα ὑπέλαβον λελοιδορῆσθαι Κορίνθιοι ποιήσαντος τοῦ Σιμωνίδου [ a 16 ] Κορίνθοις δ᾽ οὐ μέμφεται τὸ Ἴλιον . φαῦλοι γὰρ οἱ Ἰλιεῖς · καὶ ἐπειδὴ οὐκ ἐμέμφοντο τοῖς Κορινθίοις , συναναφαίνεται κἀκείνους φαύλους εἶναι · φαῦλοι γάρ εἰσιν , οὓς οἱ φαῦλοι οὐ ψέ γουσιν . οὐκοῦν καὶ οἱ Ἰλιεῖς , ἐπεὶ φαῦλοι ἦσαν , οὐκ ἐμέμφοντο δὲ τοῖς Κορινθίοις , φαύλους ἐκείνους ἡμῖν ὑπονοεῖσθαι δεδώκασιν . ὕβριν οὖν ἡγήσαντο Κορίνθιοι τὸ ποιηθὲν ὑπὸ Σιμωνίδου καλῶς · δειλοὶ γὰρ καὶ ἄναν δροι πεποίηνται παρ’ αὐτοῦ , εἴπερ οὐκ ἐμέμψατο τὸ Ἴλιον αὐτοῖς , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν οὐ ψόγον οὐδὲ λοιδορίαν ἀφῆκεν αὐτοῖς · τὸ γὰρ ὅμοιον οὐ μέμφεται τῷ ὁμοίῳ . ἢ καὶ ὥσπερ ἀγαθόν ἐστι πρᾶγμα τὸ ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν ἐπαινούμενον , φαῦλοι δὲ ἄνθρωποι , οὓς οἱ φίλοι ψέγουσιν , οὕτω καὶ ἀγατίων θοὶ ἄνδρες ἐκεῖνοι , οὓς ἐπαινοῦσιν οἱ ἐχθροὶ μὴ ψέγοντες μηδὲ μεμφόμενοι . τοῦτο μέντοι μὴ εἰδότες οἱ Κορίνθιοι , ὅτι ἀγαθοὶ μᾶλλον , οὓς οὐ ψέγουσιν οἱ ἐχθροί , λελοιδορῆσθαι ὑπέλαβον ὑπὸ Σιμωνίδου ποιήσαντος Κορινθίοις δ’ οὐ μέμφεται τὸ Ἴλιον ἤτοι οὐ ψέγει τοὺς Κορινθίους τὸ Ἴλιον οὐδὲ δειλίαν καταγινώσκει , ἀλλ’ἐπαινεῖ καὶ θαυμάζει τὴν ἀνδρίαν , εἰ καὶ κακῶς παρ’ ἐκείνων ἔπαθε καὶ ἐχθρὸν ἦν τὸ ἔθνος καὶ πολέμιον . ἐκεῖνο δ’ οὐ συνῆκαν , ὅτι τὸ οὐ μέμ φεται ταὐτὸν ἦν τῷ οὐ ψέγει , τὸ δὲ μὴ ψέγεσθαί τινα παρὰ τῶν ἐναντίων ἔπαινος κατορθώματος . [ a 16 ] καὶ ὃ τῶν φρονίμων τις προέκρινεν , ἀγαθόν , ὥσπερ ὁ Ὀδυσσεύς , ὃν ἡ Ἀθηνᾶ , καὶ ἡ Ἑλένη , ἣν ὁ Θησεύς , καὶ Ἀλέξανδρος ἀγαθός , ὃν αἱ θεαὶ ἐπελέξαντο κριτήν , καὶ ὁ Ἀχιλλεὺς μείζων , ὃν Ὁμηρος τῶν ἄλλων Ἐλλήνων ἐπὶ τῷ τῆς ἀνδρίας ἀγαθῷ κρείττονα πάντων ἔδειξε . [ a 19 ] καὶ ὅλως ἀγαθὰ τὰ προαιρετά · ἃ γὰρ πρὸ τῶνδε αἱρούμεθα ὡς ὠφελιμώτερα , ταῦτα ἀγαθά . προαιροῦνται δὲ οἱ ἄνθρωποι πράττειν τά τε προειρημένα ἤτοι τὰ πᾶσιν ἐπαινετὰ καὶ τὰ βλαβερὰ τοῖς ἐχθροῖς καὶ ἀγαθὰ τοῖς φίλοις καὶ ἃ ὁ φρόνιμος προκρίνει καὶ τὰ δυνατὰ αὐτοῖς · ἂν γὰρ διαγνῶμέν τι ἀδύνατον ὂν ἡμῖν , ἀφιστά μεθα . [ a 21 ] τὰ δὲ δυνατὰ διχῶς , τά τε γενόμενα μέν , δυσκόλως δὲ καὶ ἐπιπόνως · δυνατὸν γὰρ κτηθῆναι τὴν ἀρετήν , ἀλλ’ ἐν πόνῳ πολλῷ , καὶ τὴν σοφίαν καὶ γνῶσιν τῶν ὄντων , ἀλλ’ ἐν ἱδρῶτι . δυνατὰ δὲ καὶ τὰ προζοντα χειρότατα καὶ ὅσα χωρὶς λύπης κτῶνται , ὡς ἡ τῶν νῦν ἀσμάτων διδασκαλία ῥᾳόνως τοῖς εὐφώνοις καὶ ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ καταλαμβανομένη , ὁποῖαι καί τινες τῶν τεχνῶν ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ κατορθούμεναι . ἐπιχειρῶν οὖν τις ἑκατέρωθεν ποτὲ μὲν ἀποδείξει μεῖζον ἀγαθὸν ἐκεῖνο , ἐν ᾧ πολ λοὺς πόνους εὕρομεν , ποτὲ δὲ τοὐναντίον μεῖζον τὸ προχείρως καὶ ἄνευ λύπης καταλαμβανόμενον · τὰ χαλεπὰ γὰρ ὁρίζονται οἱ ἄνθρωποι ἢ τὰ μετὰ λύπης καὶ πόνου κτώμενα , ὡς ἡ ἀρετὴ καὶ ἡ γνῶσις τῶν ὄντων , ἢ τὰ ἐν πλήθει χρόνου κατορθούμενα , ὡς αὐτά τε ταῦτα , ἃ εἴπομεν , καὶ πρὸς τού ἰατρικὴ καὶ νομικὴ πολλῆς ἐμπειρίας καὶ χρόνου καὶ γυμνασίας χρῄ διὰ τὰ καθ’ ἕκαστα ὑποκείμενα ἄπειρά τε ὄντα καὶ ἀπερίληπτα . [ a 25 ] καλὰ δέ εἰσι καὶ ἀγαθὰ κἀκεῖνα , ἃ κατορθοῦνταί τισιν , ὡς βούλον αὐτοὶ οὗτοι οἱ σπουδάζοντες κτήσασθαι . βούλονται δὲ ἢ μηδὲν κακὸν παθεῖν , οἷον νίκης ἐφίεται καὶ τροπαίων τις καὶ τοῦ καταπολεμῆσαι τὸν ἀλλόφυλον , βούλεται μηδὲν ἐν πολέμῳ παθεῖν κακὸν καὶ μηδένα τῶν ἐκείνου ὑποστρατήγων ἢ στρατιωτῶν πεσεῖν · ἢ τὸ δεύτερον καλόν , ἐὰν πάθωσι μέν , ἀλλὰ πάθωσιν ἔλαττον κακὸν πρὸς τὸ μέγα ἀγαθόν , ὅπερ ἐκτήσαντο · εἰ γὰρ ὀλίγοι πτῶσιν πάθωσιν ἐν πολέμῳ , τῶν δὲ ἀλλοφύλων χιλιάδες , ἀγαθὸν τοῦτο , καὶ ἔλαττον μὲν τὸ κακόν , μεῖζον δὲ καὶ πολλαπλασίον τὸ ἀγαθόν . [ a 26 ] τοῦτο δὲ ἔσται , τὸ ἔλαττον μὲν κακόν , μέγα δὲ ἀγαθόν , ἐὰν ἢ λανθάνῃ ἡ τιμωρία καὶ τὸ γεγονὸς κακόν , οἷον εἰ τοσοῦτόν ἐστι τὸ ἀγαθόν , ὥστε ποιῆσαι ἐπιλαθέσθαι τῆς κακώσεως , ἣν ἐκτησάμεθα δι’ ἐκεῖνο , καὶ ἐὰν ὀλίγοι ἔπεσον ἐν πολέμῳ , τοσοῦτον ὥστε μηδὲ φαίνεσθαι ἀλλὰ λανθάνειν , εἰ πέπτωκέ τις τῶν ἡμετέρων , ἢ ἐὰν οὐ λανθάνῃ μὲν ἡ τιμωρία καὶ τὸ γεγονὸς κακόν , μικρὰ δέ ἐστιν ἡ βλάβη καὶ ἡ κατάπτωσις καὶ πληγὴ τῶν ἡμετέρων καὶ τὸ ἐπιζήμιον ἡμῖν πρὸς τὸ ἀγαθόν , ὅπερ ἐκτησάμεθα . [ a 27 ] ἔτι ἀγαθὰ καὶ τὰ ἴδια , ὡς ἀν θρώπου μόνου τὸ γελαστικὸν καὶ τὸ λογογραφεῖν τῶν ῥητορευόντων καὶ τῶν πλουτούντων τὸ εὖ ποιεῖν . ἔτι ἀγαθά , ἃ μηδεὶς ἔχει , ὡς ἡ βασι λεία καὶ ὁ λίθος ὁ πολυτίμητος , καὶ τὰ περιττὰ καὶ κομψὰ καὶ ποικίλα ἔργα ἢ κτήματα ἢ χρήματα μείζω , οἷον εἰ τύχῃ τι εἰς κάλλος καὶ μέγεθος ἠσκημένον ἔργον ἐκ χρυσοῦ ἢ ἀργύρου , ἢ εἰ ἐκ χρωμάτων μέν , ἀλλ’ ἀνίκητον τὸ ἔργον , ὁποῖα τὰ τῶν παλαιῶν χρωματογράφων , ἢ οἰκία με γάλη καὶ περιφανὴς ἐν πολλῇ περιττότητι · τιμὴ γὰρ τὰ τοιαῦτα τῶν ἐχόν των . [ a 28 ] καὶ τὰ ἁρμόττοντά τισιν ἀγαθά , ὡς τῷδε μὲν ἥδε ἡ στολή , ἄλλη δὲ ἄλλῳ ( τοῖς γὰρ ἱερωμένοις ἄλλη καὶ τοῖς μοναχοῖς ἄλλη ) καὶ τῷ πλουσίῳ καὶ εὐγενεῖ τὸ εὐεργετεῖν ἁρμόττει καὶ τῷ ἀνδρείῳ τὸ ἀριστεύειν ἐν πολέμῳ . [ a 29 ] καὶ τὰ ἐλλείποντα , κἂν μικρὰ ἦ , ἀγαθὰ δοκεῖ · ὥσπερ εἰ ἔν τινι πλουσίου οἴκῳ ἐνδεῖ τὸ ὕδωρ , ἐκεῖνος τὸ ἐν μέσῃ τῇ οἰκίᾳ ῥέειν ὕδωρ ποθεινὸν ἡγεῖται καὶ μέγα ἀγαθόν · καὶ πάλιν , εἰ εὐγενής τις ὤν οὐκ ἔχει τι προσῆκον τῇ αὐτοῦ εὐγενείᾳ , σπουδάζει τὸ ἐνδεὲς ἁρμόττον δὲ τῇ αὐτοῦ εὐγενείᾳ πρᾶξαι λέγων καθ’ ἑαυτὸν ὡς εἰ καὶ μικρὸν τόδε , ἀλλ’ οὖν τῇ ἐμῇ εὐγενείᾳ πρεπῶδές ἐστιν , οἷον τὸ τὸν παῖδα διὰ παιδαγωγῶν καὶ μυσταγωγῶν τελειοῦσθαι . [ a 31 ] καὶ τὰ εὐκατέργαστα καὶ συντό μως τελειούμενα ἀγαθά , οἷον τὸ ψηφηφορεῖν ἢ ἱππεύειν · ταῦτα γὰρ ὡς ῥᾴδια ἀγαθά . ἑρμηνεύει δέ τινα τὰ εὐκατέργαστα λέγων ἐκεῖνα εἶναι , ἃ οἱ πάντες κατωρθώκασιν , ὡς τὸ θέειν ἐν παιδιαῖς ἢ τὸ ἱππεύειν , ὡς εἴ ρηται , ἢ οἱ πολλοὶ κατώρθωσαν , ὅπερ οἶμαι ἐπανορθωτικὸν καὶ ἐφερμη νευτικὸν ἔσται τοῦ πάντες · εἰ γὰρ καὶ μὴ πάντες , ἀλλ’ οἱ πολλοί · οἷον τὸ γραμματικεύειν , εἰ κατώρθωσαν πολλοί , εὐκατέργαστον . [ a 32 ] ἢ ὅσα ὅμοιοι κατώρθωσαν , ἀγαθὰ ὡς εὐκατέργαστα · οἷον εἰ στρατιωτῶν παῖς εἴη τις , εὐκατέργαστα ἀγαθὰ ἐκείνῳ , ὅσα οἱ τῶν ἄλλων στρατιωτῶν παῖ δες ἰσήλικες ὄντες κατώρθωσαν . καὶ ὅσα οἱ ἥττους κατώρθωσαν , εὐ κατέργαστα · οἷον εἰ δέκα ὅμοιοι στρατιῶται νενικήκασι , πολλῷ δήπου πάν τως , εἰ τεσσαράκοντα ἐκεῖνοι τυγχάνουσι . [ a 33 ] καὶ ἃ χαριοῦνται τοῖς φίλοις , ἀγαθὰ ἐκεῖνα πάντως , ὧν χρῄζουσι . καὶ ἃ ἀπεχθήσονται τοῖς ἐχθροῖς , ἤτοι ἀγαθά . ἅπερ εἰς ἀπέχθειαν καὶ μῖσος τῶν ἐχθρῶν καὶ ἄμυναν ἐπιδείξονται . [ a 34 ] καὶ ὅσα ὁ σπουδαῖος πράττειν βούλεται καὶ ἐκεῖνοι , οὓς θαυμάζομεν . ἀγαθὰ τὸ τὰ δίκαια ποιεῖν , τὸ ἐπίστασθαι τὰ ὄντα , τὸ εὖ ποιεῖν , τὸ ἀληθές , τὸ ἐπιεικές , τὸ πονεῖν ἐν λόγοις . καὶ ἀγαθά , πρὸς ἃ εὐφυεῖς εἰσιν ἔστι δὲ ὁ μὲν εἰς τὸ ῥητορεύειν δεξιός , ὁ δὲ εἰς τὸ στωμύλον καὶ ἀναισχυντεῖν . [ a 35 ] καὶ πρὸς ἃ ἔμπειροι · οἷον εἰ πολ λοῖς ἐτρίβη πράγμασί τις καὶ δίκαις ἐνετράφη καὶ δικασπολείοις , θᾶττον γενήσεται νομικὸς καὶ ἀγαθὸν ἐντεῦθεν ἐκείνῳ ἡ τῶν νόμων εἴδησις · ὥσπερ εἰ μετὰ ἰατρῶν ἀνήχθη τις καὶ νοσαζομένων καὶ θεραπευομένων , ἑτοίμως ἔχει πρὸς τὸ μαθεῖν τὰ τῆς ἰατρικῆς καὶ διὰ τοῦτο ἀγαθὸν ἐκείνῳ τὸ ἰα τρεύειν . καὶ ἡ αἰτία ῥᾷον γὰρ κατορθώσειν οἴονται ταῦτα , περὶ ἃ ἔμπειροί εἰσι . [ a 36 ] καὶ ἃ μηδεὶς φαῦλος ἔχει , ἀγαθά · ἐπαινετὰ γάρ , οἷον τὸ σωφρονεῖν καὶ φιλοσοφεῖν . καὶ ἐκεῖνα ἀγαθά , ὧν ἐπιθυμήσας 40τις ἐπέτυχεν · οὐ γὰρ φαίνεται μόνον ἡδέα ταῦτα ἀλλὰ καὶ βελτίω . [ a 38 ] καὶ ἔτι ἀγαθά , ἃ μάλιστα ἀποδέχεται ὁ καθ’ ἕκαστα , πρὸς ἃ φιλοτοιοῦτός ἐστιν · οἷον εἰ φιλόνεικος ἔστι τις , πρόκειται δέ πῃ φιλονεικία καὶ πόλεμος , ἀγαθὸν ἐκείνῳ φαίνεται τὸ προκείμενον . εἰ δὲ φιλεῖ τὴν νίκην ἐν τῷ παί ζειν ἢ πυκτεύειν , εἰ πρόκεινται ταῦτα τὰ ἐξ ὧν ἡ νίκη , ἀσπάζεται αὐτά . καὶ οἱ φιλότιμοι · εἰ τιμή τις ἐκ τοῦ λογογραφεῖν ἐπιγίνεται , τὸ λογογραφεῖν ἐπιτηδεύεται , ἵνα δι’ ἐκείνου τιμὴν εὑρήσει . [ b 3 ] περὶ μὲν οὖν ἀγα θοῦ καὶ τοῦ συμφέροντος ἐκ τούτου δεῖ τοὺς τόπους καὶ τὰς πί στεις λαμβάνειν .
Lemmas: ἐπεί , φημί , ὁ συμβουλεύω σκοπός ὁ συμφέρω , συμ φέρω δέ λέγω ὁ ἀναγκαῖος προάγω ἐκεῖνος , πρός ὅς ὁ συμβουλή γία διά τίς τέλος , ὁ δέ συμφέρω ἀγαθός , ληπτέος τόπος ἀγα τίθημι καί συμφέρω . [ a 17 ] ἐπεί τοίνυν σκοπός εἰμί ὁ συμβαίνω λεύω ὁ συμφέρω , οὐδείς δέ περί ὁ τέλος βουλεύω ἀλλά καί περί ὁ ὡς πρός ὁ τέλος , ὁ συμφέρω καί χρήσιμος ὁ πρᾶξις δηλονότι ( ὁ γάρ φέρω πρός ὁ τέλος ὁ συμφέρω εἰμί ) , δοτέος τόπος ὁ συμβουλεύω , ἵνα δείκνυμι , ὅτι ἀγαθός εἰμί ὅδε καί συμφέρω . διά τίς συμφέρω ; διά ὁ καί ὁ . ὀφείλω οὖν δίδωμι , φημί , στοιχεῖον καί τόπος εἰς ὁ ἀποδείκνυμι , ὅτι ὅδε συμφέρω καί πῶς εἰμί ἐκεῖνος συμφέρω . [ a 21 ] ἵστημι δή ἀγαθός , ὅς ἑαυτοῦ ἕνεκα αἱρετός , οἷος ὁ ζῶ , ὁ ὑγεία , ὁ εὐδαιμονία . ἀγαθός δέ ἐκεῖνος , ὅς χάρις ἄλλος βούλομαι , οἷος ὁ νίκη , εἰμί χάρις αἱρέω ὁ πολεμέω καί στρατεύω , ἢ ὁ ὑγεία , εἰμί χάρις ὁ γυμνάσιον καί ὁ φάρμακον ὑφίστημι καί οὖον λυπηρός νομίζω καί ὁ καυτήρ ἡδύς δοκέω . [ a 23 ] ἀγαθός δέ καί , ὅς πᾶς ἐφίημι , οἷος ὁ εἰμί καί ὁ ἡδονή . ὁ δέ ἐφίημι ἢ πᾶς λέγω ὁ αἴσθησις ἔχω , πρός ὁ ὁ ἡδονή λέγω ( οὗτος γάρ ἐφίημι ἀγαθός , ὅς ἐφίημι ὁ νόος ἔχω , φρόνησις , ὑγεία καί τιμή καί ὁ μηδείς κακός πάσχω . ἐκεῖνος ἀγαθός , ὅσος ὁ νόος πωλέω , ὑμέτερος θεῖος , ἀγχίνοια , μνήμη , τέχνη ποικιλίας καί ἀκρίβεια · καί εἰμί περί πολύς ὑπόκειμαι τέχνη καταγίγνομαι τυγχάνω ὅδε ὁ ἄνθρωπος , ἀγαθός εἰμί , ὅσος περί ἕκαστος γένος καί ὑπόκειμαι ὁ ἐκεῖνος ἐφευρίσκω νόος , ἢ ὅσος περί ἕκαστος πρᾶγμα προτίθημι τέχνη ἢ ἐπιστήμη , ὁποῖος εἄν εἰμί , ὁ νόος εὑρίσκω † τίς ἀγαθός , ἐκεῖνος καλός εἰμί , ὅς καί συντίθημι μᾶλλον . [ a 26 ] καί ἐκεῖνος ἀγαθός , ὅς πάρειμι εὕω διάκειμαι τις , ὡς ὁ φρόνησις καί ὁ υγεια·τουος γάρ εἰμί εὕω ἔχω . καί ὁ αὐτάρκης ἀγαθός , ὡς ὁ ὕδης μονίας καί ὁ ἀνενδεής ἐν ὁ ἀναγκαῖος , καί ὁ ποιητικός ἀγαθός , ὡς ὁ γυμνάσιον ὑγεία καί ὁ ἀρετή ποιητικός ὁ ἀγαθός . ἀγαθός καί ὁ φυλακτικός , ὡς ὁ δίαιτα ὁ Ἀγαθή , καί ἐκεῖνος ἀγαθός , ὅς ἀκολουθέω τίς τίμιος καί διωκτός , οἷος ὁ μανθάνω ἰατρικός καί ὁ φιλοσοφία , ἵνα ἐπιστήμη ὕστερος ἐπιγίγνομαι ἐγώ . καί ὁ ὑγιαίνω ἀγαθός · ἐπακολουθέω γάρ ἅμα αὐτός ὁ ζῶ . [ a 29 ] καί ὁ κωλυτικός ὁ ἐναντίος ἀγαθός , ὡς ὁ ὁ ψιλός ὁ γράμμα μή ἀναγιγνώσκω κωλυτικός ὁ ἐναντίος , ὁ ὀφθαλμοπονέω , καί ὁ μή ψυχροποτέω † κωλυτικός καί ὁ μή ἁπλόος στεῦμαι καί ὁ μή προσφέρω ὁ δύσπεπτος . κωλυτικός δέ ὁ ἐναν τίω καί ὁ θερμός ὁ ψυχρός καί ὁ πλῆθος ὁ κένωσις καί ὁ μάθησις ὁ ἄγνοια , καί ὁ νόσος κωλυτικός ὁ τοιόσδε φλεβοτομία . [ a 29 ] καί ὁ φθαρτικός ὁ ἐναντίος ἀγαθός , οἷος ὁ φάρμακον . διχῶς δέ ἀκολουθέω τις ἀγαθός · ἢ γάρ ἅμα , ὡς ὁ ὑγιαίνω ὁ ζῶ , ἢ ὕστερος , ὥσπερ ὁ μανθάνω ὁ ἐπιστήμη ὕστερος ἐπιγίγνομαι . [ a 31 ] καί ὁ ποιέω τικόν δέ τριχῶς , ὁ μέν ὡς ὁδοποιός καί ἄγω πρός ὁ τέλος , ὁ δέ ὡς συντηρητικός , ὡς ὁ σιτίον ὁ ὑγιεινός , ὁ δέ ἐπανασωστικός , ὡς ὁ γυμνάσιον ἄγω πρός αὐτός καί πάρειμι τηρέω καί ἀπέρχομαι ἐπανάγω . ποιητικός οὖν ὁ ὁδοποιός , ὁ τηρητικός καί ἐπανασωστικός · τριχῶς οὖν ὁ ποιητικός ἀγαθός . [ a 32 ] ὁ γάρ ποιητικός ὁ μέν ὡς ὁ ὑγιαίνω ἤγουν ὁ ὑγιάζω ὑγεία · ὁδός γάρ ὁ ὑγιάζω ὁ ὑγεία · ὁ δέ ὡς σιτίον ὑγεία ὡς ὁ ὅς οὐ ἄνευ εἰμί · ἄνευ γάρ σιτίον οὐ εἰμί ὑγεία · ὁ δέ φυλακτικός ὡς ὁ γυμνάζω καί ὁ τοιόσδε δίαιτα , ὅτι ὡς ἐπί ὁ πολύς ποιέω ὑγεία . [ a 34 ] οὗτος δέ κεῖμαι ἀνάγκη ὁ τε λαμβάνω ὁ ἀγαθός ἀγαθός εἰμί καί ὁ ἀποβολή ὁ κακός ἀγαθός ὁμοίως · καί γάρ ὁ λαμβάνω ἀγαθός ἀγαθός καί ὁ ἀποβάλλω ὁ κακός ἀγαθός . [ a 36 ] καί ἀκολουθέω ὁ μέν ἤτοι ὁ λαμβάνω ὁ ἀγαθός ὁ μή ἔχω ὁ κακός ἅμα , ὁ δέ ἤτοι ὁ ἀποβολή ὁ ἄν Κῶς ἔχω ὁ ἀγαθός ὕστερος · ἐκκλίνω γάρ ὁ κακός οὕτως ἐρξ ὄζω ὁ ἀγαθός μετά ὁ ἀποβολή δηλαδή ὁ κακός . καί ἀγαθός δέ πάλιν ὁ λῆψις ὁ μείζων ἀγαθός ἀντί μικρός · ὁ γάρ λαμβάνω δύο καλός ἀγαθός ὁ εἷς καί ὁ μείζων λαμβάνω ἀγαθός ὁ μικρός . [ a 37 ] καί ὁ ἀντί μείζων κακός μικρός λῆψις ἀγαθός · ὁ γάρ μικρός κακός ὁ μείζων κακός ἀγαθός ἀντισυγκρίνω . εἶτα τίθημι καί ὁ αἴτιος , διά ὅς ὁ κακός κακός ἀγαθός , οὐ ὁ μείζων , φανερῶς οὗτος λεζοειντα γῆ , ὅτι ὁ κακός κακός ἀγαθός καί κακός · διότι , εἰμί χρεώστης δέκα ὁ Λάντα ( ὁ μείζων κακός ) δίδωμι δύο ( ὁ κακός κακός ) , ὁ μέν ὀκτώ δοκέω κερδαίνω καί λαμβάνω παρά τις , ὁ δέ δύο δίδωμι · ὑπερέχω δέ ὁ δέκα ὁ δύο ὀκτάς · δοκέω γοῦν ὁ μέν ὀκτώ λαμβάνω , ὁ δέ δύο Ζεύς δόνη . ἐπεί γοῦν δίδωμι ὁ δέκα μέλλω , κερδαίνω ὁ ὀκτώ , δίδωμι δέ ὁ δύο . διά οὗτος ὁ κακός κακός ἀγαθός · κερδαίνω γάρ τίς . [ b 2 ] γίγνομαι μέν οὖν λῆψις ἐγώ ὁ μέλλω δίδωμι ἐκεῖνος ὁ ὑπερέχω ἤτοι λαμβάνω ὁ ὀκτώ , ὁ δέ μικρός ἤγουν ὁ δύο κατά ὑπόθεσις ἀποβολή . ὁ δέ ἑξῆς σαφής . [ b 28 ] οὗτος μέν οὖν σχεδόν ὁ ὁμος λογόω ἀγαθός . εἶπον περί ὁ ὁμολογέω καί κύριος ἀγαθός · ἐφεξῆς δέ μέλλω παραδίδωμι τόπος καί πίστις , πῶς εἄν κατασκευάζω τις πιθανός , ὅτι ὅδε ἀγαθός . καί ἐπεί πιθανός εἶπον , εἰμί ὁ αὐτός διά ὅδε μέν ὁ τόπος ἀγαθός , διά δέ ἕτερος φαῦλος ἢ μή ἀγαθός ἀλλά μέσος . βούλομαι δέ μετά οὗτος πάλιν εἶπον τόπος , ὅς ἀποδείκνυμι τις ὅδε μείζων αἱρετός καί συμφέρω μᾶλλον ὅδε καί ἐκ ὁ ἐναντίος φαῦλος καί βλαβερός μᾶλλον ὅδε ὅδε . [ b 29 ] ἐν δέ ὁ ἀμφισβητήσιμος ἄνω εἶπον περί ὁμολογέω ἀγαθός , ἐνταῦθα δέ λέγω πιθανός καί ἀμφισβητήσιμος . χρειώδης μέντοι ὁ ῥήτωρ . τίς δέ οὗτος ὁ κατασκευή ὅδε εἰμί ἀγαθός , ὁμοῦ δέ εἰμί καί ἀμφισβητήσιμος , ἐπιφέρω αὐτός κοινός καί πιθανός παρατίθημι τόπος · οἷος [ b 30 ] ὅς ὁ ἐναντίος κακός , οὗτος ἀγαθός , ὡς ὁ εἰρηνεύω ἀγαθός εἰμί ἐναντίος εἰμί ὁ μή χω πρός ἀλλήλων · εἰμί γοῦν ὁ μάχομαι πρός ἀλλήλων φαῦλος , ἀγα θνῄσκω ὁ εἰρηνεύω . καί ἀγαθός ἐκεῖνος , ὅς ὁ ἐναντίος συμφέρω ὁ ἐχθρός . συμφέρω ἐκεῖνος ὁ εἰμί ἐγώ δειλός · λοιπός ὁ ἐναντίος οὗτος ὁ συμφέρω ἐκεῖνος ἀγαθός · ποῖος οὗτος ; ὁ Ἀνδρία . [ b 34 ] καί ὅλως ἐπί τις , ὅς ὁ ἐχθρός βούλομαι ἢ ἐπί ὅς χαίρω , ὁ ἐν ἀντίος οὗτος ὠφέλιμος , ὥσπερ εἰμί βούλομαι μή ἔχω ἐγώ σῖτος ὁ πολέμιος · εἰμί δέ οὗτος , ὁ ἔχω σῖτος ὁ ὠφέλιμος ἐγώ · διό , ὡς δείκνυμι , ἐπεί κακός ἐγώ ὁ συμφέρω ὁ πολέμιος , ἀγαθός δέ ἐγώ ὁ ἐναντίος ὁ συμφέρω ὁ πολέμιος , ὡς ὁ εἰρηνεύω ἀγαθός ὁ μάχομαι . καλῶς εἶπον Νέστωρ ἢ ἄν γηθέω Πρίαμος . [ b 36 ] εἰμί δέ οὐ ἀεί οὗτος ὁ εἰμί ὁ συμφέρω ὁ ἐναντίος ἐγώ βλαβερός , ὁ δέ ἐναντίος ἐκεῖνος ἐγώ ὠφέλιμος , ἀλλά ὁ ὡς ἐπί πολύς ὁ τόπος ἔχω καί οὐ ἀναγκαῖος εἰμί . καί ὁ αἰτία , διότι οὐδείς κωλύω ἐνίοτε αὐτός συμφέρω ἐγώ καί ὁ ἐναντίος · συμφέρω γάρ ἐκεῖνος μή πολεμέω ἐγώ ὑπό μείζων ἔθνος , ἵνα μή καταπολεμέω ὁ ἐγώ καταπολεμέω ἐκεῖνος , ὥσπερ Λακεδαιμόνιος συμφέρω μή πολεμέω ὁ Ἀθηναῖος παρά ὁ Ξέρξης μυριανθρωπος στρατόπεδον ἐξοπλίζω , ἵνα μή ἐκεῖνος πολεμέω . [ b 37 ] ὅθεν λέγω , ὡς ὁ κακός συνάγω ὁ ἄνθρωπος · ὁ πόλεμος γάρ ὁ κροτέω παρά ὁ Ξέρξης Λακεδαιμόνιος καί Ἀθηναῖος συνάγω καί ἑνόω ὁ πρώην πάντῃ διίστημι καί ἀντιμάχομαι ἀλλήλων στερρός . συνάγω δέ αὐτός , ὅταν ὁ ὁ κακός βλαβερός ἄμφω . καί ὅς μή εἰμί ὑπερβολή , οὗτος ἀγαθός , ὡς ὁ σωφροσύνη μέν ἀγαθός ( οὐ εἰμί γάρ αὐτός ὑπερβολή ) , ὁ δέ ἐγκράτεια οὐδαμοῦ ( εἰμί γάρ αὐτός ὑπερκις βολή , ὁ σωφροσύνη ) . [ a 2 ] ὅς δέ εἄν ἢ μείζων ἢ δεῖ , κακός . ὁ γάρ φωτίζω ἀγαθός ἀλλά ὁ ὑπερβάλλω ὁ φάος αἴγλη τυφλόω πολύς ὁ ὀφθαλμός , ὥσπερ ἡνίκα χιών εἰμί καθαρός ὁ ἥλιος λάμπω , ἢ ἡνίκα ἀνατέλλω , εἰμί ἀντωπέω τις . οὗτος μέν ὁ φιλόσοφος . μή ποτός δέ εἷς ὁ τόπος εἰμί λέγω , ὡς , ὅς μέν οὐ ἔχω ὑπερβολή , ἤτοι ὅσπερ ἐκ φεύγω ὁ ὑπερβολή , εἰμί δέ μέσος , ἐπαινέω , ὅς δέ εἰμί μείζων ἢ δεῖ ἤτοι ὅσπερ συντρέχω ὁ ὑπερβολή , ὁ μεσότης ἀπολανθάνω , κακός · ὁ γάρ θερμαίνω μέχρι τις ἀγαθός , οὐ ὑπερβαλλόντως , καί ὁ φαρμακεύω μέχρι τις , οὖον μήv ὑπερβαλλόντως , καί ὁ πονέω μέσος ὁ ὑπερ βάλλω ἀγαθός καί μείζων , καί ὁ ἔχω μέγεθος σῶμα οὐ οἷος ὁ ὁ πολυσαρκέω καί ἄκρως επιμακρος ἀγαθός . [ a 2 ] καί ἐκεῖνος , ὅς χάρις δαπανάω πολύς , ἀγαθός εἰμί , οἷος ὁ πορθέω ὁ Ἴλιον χάρις δαπανάω πολύς · ἀγαθός οὖν ἐκεῖνος · τέλος γάρ ὁ πολύς ἐκεῖνος ἀνάλωμα ὁ ἅλωσις , πᾶς δέ ὁ παρά τίνω ὡς τέλος διώκω ἀγαθός ἐκεῖνος ἢ κύριος ἢ φαίνω . [ a 5 ] ὅθεν αὐτός εἴρω κατά δέ ἄν εὐχωλή Πρίαμος , ἤγουν εἰμί μή ὁ τέλος ἔχω , διά ὅς τοσοῦτος πονέω , εὖχος γίγνομαι ὁ Πρίαμος , καί αἰσχρός τοσοῦτος μέν καιρός μένω ἐγώ ἐπί ξένος , ἀποτυγχάνω δέ ὁ τέλος . διά ὅς τοσούς ὁ μόχθος καί πόλεμος πατταλεύω . [ a 6 ] καί ὁ παροιμία ὁ ἐπί θύρα ὁ ὑδρία . οὗτος ἐκ ὁ ἐναντίος κατασκευαστικός ὁ ὅτι μέγας ὁ ἀγαθός ὁ τέλος ἐκεῖνος , διά ὅς πολύς πονέω . ὡς καί ὁ μέγας φημί Γρηγόριος ὁ καί γοῦτος πολύς ἱδρόω συντελέω καί πόνος , εἰμί † δέ εἶπον ὅτι καί ὁ πόνος ἄξιος . εἰμί γάρ ὁ ἐπί θύρα ἔχω τίς καί πρόχειρον ἤτοι ὁ ὑδρία οὖον μέγας ὡς ἐπί ἐγώ εἰμί , ὅτε βολός μέθη , πάντως ὁ μή ῥᾳδίως κτάομαι μέγας , ὁ μαργαρίτης ὑφαιρέω ἔνδον κεῖμαι μυρίος οἶκος . [ a 8 ] καί ὅς πᾶς ἐφίημι , οὗτος ἀγα θον εἰμί · ὑγεία γάρ καί φρόνησις καί ὁ ὑπατεύω πᾶς ἐφίημι . [ a 10 ] καί ὁ ἐπαινετός ἀγαθός , ὡς ὁ φρόνησις καί ὁ γνῶσις ὁ φιλοσοφία , αὐτός δέ εἶπον πᾶς ὁ εἰμί , ἐπαινετός . καί πάλιν ἀγα θον , ὅς ὁ ἐχθρός ἐπαινέω , ὡς ὁ Ῥωμαῖος ὁ Ἰσμαηλίτης ἐπαινέω ὡς ἀνδρεῖος · ὥστε ὁ καί παρά ὁ ἐχθρός ἐπαινέω ἀγα θον εἰμί , ὁποῖος καί ὁ ἀρετή τις · αἰδέομαι γάρ ἀνήρ ἀρετή καί ἀπό λέμιος . [ a 12 ] καί ὅς ὁ κακῶς πάσχω ἐπαινέω , ἀγαθός , ὥσπερ ὁ Τρώς ὁ ὁ Ἑλένη κάλλος καί ὁ Ἀγαμέμνων ὅς μάκαρ Ἀτρείδης , μοιρηγενής , ὀλβιοδαίμων καί ὁ βασιλεύς γάρ ἀνήρ ἔοικα . [ a 12 ] διά γάρ ὁ εἰμί φανερός ὁ ἀγαθός ὁμολογέω καί ὁ ἐχθρός , ὥσπερ φαῦλος εἰμί , ὅς ὁ φεῖ Λόι ψέγω · εἰμί γάρ ἀγαθός , ὅς ὁ ἐχθρός ἐπαινέω , φαῦλος πάντως , οὖς ὁ φίλος ψέγω . γράφω δέ καί οὕτως · φαῦλος εἰμί , ὅς ὁ φαῦλος οὖον ψέγω · εἰμί γάρ φαῦλος εἰμί , ὅς οὖον ψέγω ὁ φαῦλος ( ὁ γάρ κλέπτης ὁ κλέπτω ὡς ὅμοιος οὖον ψέγω οὐδέ ὁ λῃστής ὁ ὅμοιος ἐπιμέμφομαι , ἀλλά ἐπαινέω ) , καλῶς ἄρα ὑπολαμβάνω λοιδορέω Κορίνθιος ποιέω ὁ Σιμωνίδης [ a 16 ] Κόρινθος δέ οὖον μέμφομαι ὁ Ἴλιον . φαῦλος γάρ ὁ Ἰλιεύς · καί ἐπεί οὐ μέμφομαι ὁ Κορίνθιος , συναναφαίνω ἐκεῖνος φαῦλος εἰμί · φαῦλος γάρ εἰμί , ὅς ὁ φαῦλος οὖον ψέω γους . οὐκοῦν καί ὁ Ἰλιεύς , ἐπεί φαῦλος εἰμί , οὐ μέμφομαι δέ ὁ Κορίνθιος , φαῦλος ἐκεῖνος ἐγώ ὑπονοέω δίδωμι . ὕβρις οὖν ἡγέομαι Κορίνθιος ὁ ποιέω ὑπό Σιμωνίδης καλῶς · δειλός γάρ καί ἄνα δροι ποιέω παρά αὐτός , εἴπερ οὐ μέμφομαι ὁ Ἴλιον αὐτός , αὐτός δέ εἶπον οὖον ψόγος οὐδέ λοιδορία ἀφίημι αὐτός · ὁ γάρ ὅμοιος οὖον μέμφομαι ὁ ὅμοιος . ἢ καί ὥσπερ ἀγαθός εἰμί πρᾶγμα ὁ ὑπό ὁ ἐχθρός ἐπαινέω , φαῦλος δέ ἄνθρωπος , ὅς ὁ φίλος ψέγω , οὗτος καί ἀγατίων θέω ἀνήρ ἐκεῖνος , ὅς ἐπαινέω ὁ ἐχθρός μή ψέγω μηδέ μέμφομαι . οὗτος μέντοι μή οἶδα ὁ Κορίνθιος , ὅτι ἀγαθός μᾶλλον , ὅς οὖον ψέγω ὁ ἐχθρός , λοιδορέω ὑπολαμβάνω ὑπό Σιμωνίδης ποιέω Κορίνθιος δέ οὖον μέμφομαι ὁ Ἴλιον ἤτοι οὖον ψέγω ὁ Κορίνθιος ὁ Ἴλιον οὐδέ δειλία καταγιγνώσκω , ἀλλ’ἐπαινεῖ καί θαυμάζω ὁ ἀνδρεία , εἰμί καί κακῶς παρά ἐκεῖνος πάσχω καί ἐχθρός εἰμί ὁ ἔθνος καί πολέμιος . ἐκεῖνος δέ οὖον συνίημι , ὅτι ὁ οὖον μέμ φημί αὐτός εἰμί ὁ οὖον ψέγω , ὁ δέ μή ψέγω τις παρά ὁ ἐναντίος ἔπαινος κατόρθωμα . [ a 16 ] καί ὅς ὁ φρόνιμος τις προκρίνω , ἀγαθός , ὥσπερ ὁ Ὀδυσσεύς , ὅς ὁ Ἀθηνᾶ , καί ὁ Ἑλένη , ὅς ὁ Θησεύς , καί Ἀλέξανδρος ἀγαθός , ὅς ὁ θεά ἐπιλέγω κριτής , καί ὁ Ἀχιλλεύς μείζων , ὅς Ὅμηρος ὁ ἄλλος Ἕλλην ἐπί ὁ ὁ Ἀνδρίας ἀγαθός ἀγαθός πᾶς δείκνυμι . [ a 19 ] καί ὅλως ἀγαθός ὁ προαιρετός · ὁ γάρ πρό ὅδε αἱρέω ὡς ὠφέλιμος , οὗτος ἀγαθός . προαιρέω δέ ὁ ἄνθρωπος πράσσω ὁ τε προερέω ἤτοι ὁ πᾶς ἐπαινετός καί ὁ βλαβερός ὁ ἐχθρός καί ἀγαθός ὁ φίλος καί ὁ ὁ φρόνιμος προκρίνω καί ὁ δυνατός αὐτός · εἄν γάρ διαγιγνώσκω τίς ἀδύνατος εἰμί ἐγώ , ἀφίστημι μέθη . [ a 21 ] ὁ δέ δυνατός διχῶς , ὁ τε γίγνομαι μέν , δύσκολος δέ καί ἐπιπόνως · δυνατός γάρ κτάομαι ὁ ἀρετή , ἀλλά ἐν πόνος πολύς , καί ὁ σοφία καί γνῶσις ὁ εἰμί , ἀλλά ἐν ἱδρώς . δυνατός δέ καί ὁ προθεριζω χείρος καί ὅσος Χωρὶς λύπη κτείνω , ὡς ὁ ὁ νῦν ἄσμα διδασκαλία ῥᾳόνως ὁ εὔφωνος καί ἐν ὀλίγος χρόνος καταλαμβάνω , ὁποῖος καί τις ὁ τέχνη ἐν ὀλίγος χρόνος κατορθόω . ἐπιχειρέω οὖν τις ἑκατέρωθεν ποτέ μέν ἀποδείκνυμι μείζων ἀγαθός ἐκεῖνος , ἐν ὅς πολ Λοῦς πόνος εὑρίσκω , ποτέ δέ ἐναντίος μείζων ὁ προχείρως καί ἄνευ λύπη καταλαμβάνω · ὁ χαλεπός γάρ ὁρίζω ὁ ἄνθρωπος ἢ ὁ μετά λύπη καί πόνος κτάομαι , ὡς ὁ ἀρετή καί ὁ γνῶσις ὁ εἰμί , ἢ ὁ ἐν πλῆθος χρόνος κατορθόω , ὡς αὐτός τε οὗτος , ὁ εἶπον , καί πρός ὅς ἰατρικός καί νομικός πολύς ἐμπειρία καί χρόνος καί γυμνασία χρή διά ὁ κατά ἕκαστος ὑπόκειμαι ἄπειρος τε εἰμί καί ἀπερίληπτος . [ a 25 ] καλός δέ εἰμί καί ἀγαθός ἐκεῖνος , ὁ κατορθόω τις , ὡς βούλω αὐτός οὗτος ὁ σπουδάζω κτάομαι . βούλομαι δέ ἢ μηδείς κακός πάσχω , οἷος Νίκη ἐφίημι καί τρόπαιον τις καί ὁ καταπολεμέω ὁ ἀλλόφυλος , βούλομαι μηδείς ἐν πόλεμος πάσχω κακός καί μηδείς ὁ ἐκεῖνος ὑποστράτηγος ἢ στρατιώτης πίπτω · ἢ ὁ δύο καλός , ἐάν πάσχω μέν , ἀλλά πάσχω μικρός κακός πρός ὁ μέγας ἀγαθός , ὅσπερ κτάομαι · εἰμί γάρ ὀλίγος πτῶσις πάσχω ἐν πόλεμος , ὁ δέ ἀλλόφυλος χιλιάς , ἀγαθός οὗτος , καί μικρός μέν ὁ κακός , μείζων δέ καί πολλαπλάσιον ὁ ἀγαθός . [ a 26 ] οὗτος δέ εἰμί , ὁ μικρός μέν κακός , μέγας δέ ἀγαθός , ἐάν ἢ λανθάνω ὁ τιμωρία καί ὁ γίγνομαι κακός , οἷος εἰμί τοσοῦτόν εἰμί ὁ ἀγαθός , ὥστε ποιέω ἐπιλανθάνομαι ὁ κάκωσις , ὅς κτάομαι διά ἐκεῖνος , καί ἐάν ὀλίγος πίπτω ἐν πόλεμος , τοσοῦτος ὥστε μηδέ φαίνω ἀλλά λανθάνω , εἰμί πίπτω τις ὁ ἡμέτερος , ἢ ἐάν οὖον λανθάνω μέν ὁ τιμωρία καί ὁ γίγνομαι κακός , μικρός δέ εἰμί ὁ βλάβη καί ὁ κατάπτωσις καί πληγή ὁ ἡμέτερος καί ὁ ἐπιζήμιος ἐγώ πρός ὁ ἀγαθός , ὅσπερ κτάομαι . [ a 27 ] ἔτι ἀγαθός καί ὁ ἴδιος , ὡς εἰς θρώπου μόνος ὁ γελαστικός καί ὁ λογογραφέω ὁ ῥητορεύω καί ὁ πλουτέω ὁ εὕω ποιέω . ἔτι ἀγαθός , ὁ μηδείς ἔχω , ὡς ὁ βάσις λεῖος καί ὁ λίθος ὁ πολυτίμητος , καί ὁ περισσός καί κομψός καί ποικίλος ἔργον ἢ κτῆμα ἢ χρῆμα μείζων , οἷος εἰμί τυγχάνω τίς εἰς κάλλος καί μέγεθος ἀσκέω ἔργον ἐκ χρυσός ἢ ἄργυρος , ἢ εἰμί ἐκ χρῶμα μέν , ἀλλά ἀνίκητος ὁ ἔργον , ὁποῖος ὁ ὁ παλαιός χρωματογράφος , ἢ οἰκίον ἐγώ γάλη καί περιφανής ἐν πολύς περισσότης · τιμή γάρ ὁ τοιοῦτος ὁ ἔχω ὁ . [ a 28 ] καί ὁ ἁρμόζω τις ἀγαθός , ὡς ὅδε μέν ὅδε ὁ στολή , ἄλλος δέ ἄλλος ( ὁ γάρ ἱεράομαι ἄλλος καί ὁ μοναχός ἄλλος ) καί ὁ πλούσιος καί εὐγενής ὁ εὐεργετέω ἁρμόζω καί ὁ ἀνδρεῖος ὁ ἀριστεύω ἐν πόλεμος . [ a 29 ] καί ὁ ἐλλείπω , κἀν μικρός εἰμί , ἀγαθός δοκέω · ὥσπερ εἰμί ἐν τις πλούσιος οἶκος ἐνδέω ὁ ὕδωρ , ἐκεῖνος ὁ ἐν μέσος ὁ οἰκίον ῥέω ὕδωρ ποθεινός ἡγέομαι καί μέγας ἀγαθός · καί πάλιν , εἰμί εὐγενής τις εἰμί οὐ ἔχω τίς προσήκω ὁ αὐτός εὐγένεια , σπουδάζω ὁ ἐνδεής ἁρμόζω δέ ὁ αὐτός εὐγένεια πράσσω λέγω κατά ἑαυτοῦ ὡς εἰμί καί μικρός ὅδε , ἀλλά οὖν ὁ ἐμέω εὐγένεια πρεπώδης εἰμί , οἷος ὁ ὁ παῖς διά παιδαγωγός καί μυσταγωγός τελειόω . [ a 31 ] καί ὁ εὐκατέργαστος καί συντό μάω τελειόω ἀγαθός , οἷος ὁ ψηφοφορέω ἢ ἱππεύω · οὗτος γάρ ὡς ῥᾴδιος ἀγαθός . ἑρμηνεύω δέ τις ὁ εὐκατέργαστος λέγω ἐκεῖνος εἰμί , ὁ ὁ πᾶς κατορθόω , ὡς ὁ θέω ἐν παιδιά ἢ ὁ ἱππεύω , ὡς εἰμί ῥητός , ἢ ὁ πολύς κατορθόω , ὅσπερ οἴομαι ἐπανορθωτικός καί Φέρμης νευτικὸν εἰμί ὁ πᾶς · εἰμί γάρ καί μή πᾶς , ἀλλά ὁ πολύς · οἷος ὁ γραμματικεύω , εἰμί κατορθόω πολύς , εὐκατέργαστος . [ a 32 ] ἢ ὅσος ὅμοιος κατορθόω , ἀγαθός ὡς εὐκατέργαστος · οἷος εἰμί στρατιώτης παῖς εἰμί τις , εὐκατέργαστος ἀγαθός ἐκεῖνος , ὅσος ὁ ὁ ἄλλος στρατιώτης παῖς δες ἰσῆλιξ εἰμί κατορθόω . καί ὅσος ὁ κακός κατορθόω , εὕω κατέργαστος · οἷος εἰμί δέκα ὅμοιος στρατιώτης νικάω , πολύς δήπου πᾶς ὅς , εἰμί τεσσαράκοντα ἐκεῖνος τυγχάνω . [ a 33 ] καί ὁ χαρίζομαι ὁ φίλος , ἀγαθός ἐκεῖνος πάντως , ὅς χρῄζω . καί ὁ ἀπεχθάνομαι ὁ ἐχθρός , ἤτοι ἀγαθός . ὅσπερ εἰς ἀπέχθεια καί μῖσος ὁ ἐχθρός καί ἄμυνα ἐπιδείκνυμι . [ a 34 ] καί ὅσος ὁ σπουδαῖος πράσσω βούλομαι καί ἐκεῖνος , ὅς θαυμάζω . ἀγαθός ὁ ὁ Δίκαιος ποιέω , ὁ ἐφίστημι ὁ εἰμί , ὁ εὕω ποιέω , ὁ ἀληθής , ὁ ἐπιεικής , ὁ πονέω ἐν λόγος . καί ἀγαθός , πρός ὁ εὐφυής εἰμί εἰμί δέ ὁ μέν εἰς ὁ ῥητορεύω δεξιός , ὁ δέ εἰς ὁ στωμύλος καί ἀναισχυντέω . [ a 35 ] καί πρός ὁ ἔμπειρος · οἷος εἰμί πολ Λόϊς τρίβω πρᾶγμα τις καί δίκη ἐντρέφω καί δικασπολειον , ταχύς γίγνομαι νομικός καί ἀγαθός ἐντεῦθεν ἐκεῖνος ὁ ὁ νόμος εἴδησις · ὥσπερ εἰμί μετά ἰατρός ἀνάγω τις καί νοσάζω καί θεραπεύω , ἑτοίμως ἔχω πρός ὁ μανθάνω ὁ ὁ ἰατρικός καί διά οὗτος ἀγαθός ἐκεῖνος ὁ ἰά τρέω . καί ὁ αἰτία ῥᾳδίως γάρ κατορθόω οἴομαι οὗτος , περί ὁ ἔμπειρος εἰμί . [ a 36 ] καί ὁ μηδείς φαῦλος ἔχω , ἀγαθός · ἐπαινετός γάρ , οἷος ὁ σωφρονέω καί φιλοσοφέω . καί ἐκεῖνος ἀγαθός , ὅς ἐπιθυμέω ὅστις ἐπιτυγχάνω · οὖον γάρ φαίνω μόνος ἡδύς οὗτος ἀλλά καί ἀγαθός . [ a 38 ] καί ἔτι ἀγαθός , ὁ μάλιστα ἀποδέχομαι ὁ κατά ἕκαστος , πρός ὁ φιλοτοιοῦτος εἰμί · οἷος εἰμί Φιλόνεικος εἰμί τις , πρόκειμαι δέ πῃ φιλονικία καί πόλεμος , ἀγαθός ἐκεῖνος φαίνω ὁ πρόκειμαι . εἰμί δέ φιλέω ὁ Νίκη ἐν ὁ παῖς ζέω ἢ πυκτεύω , εἰμί πρόκειμαι οὗτος ὁ ἐκ ὅς ὁ νίκη , ἀσπάζομαι αὐτός . καί ὁ φιλότιμος · εἰμί τιμή τις ἐκ ὁ λογογραφέω ἐπιγίγνομαι , ὁ λογογραφέω ἐπιτηδεύω , ἵνα διά ἐκεῖνος τιμή εὑρίσκω . [ b 3 ] περί μέν οὖν ἀγα τίθημι καί ὁ συμφέρω ἐκ οὗτος δεῖ ὁ τόπος καί ὁ πεῖ στείνω λαμβάνω .