anonymi-in-aristotelis-artem-rhetoricam.in-aristotelis-artem-rhetoricam-commentarium 3.12
Ὅτι ἄλλη λέξις ἁρμόζει ἑκάστῳ γένει ἤτοι εἴδει τῆς ῥητορι κῆς . γραφικὴν λέξιν οἱ μὲν εἶπον τὴν προσαρμόζουσαν τῷ γραφικῷ λόγῳ ἤτοι τῷ ἱστορικῷ , οἱ δὲ εἶπον γραφικὴν λέξιν τὴν πανηγυρικήν . [ b 4 ] καὶ ἄλλη λέξις ἐστὶν ἡ ἁρμόζουσα τῷ ἀγωνιστικῷ λόγῳ ἤτοι τῷ δικανικῷ , οἱ δὲ ἀγωνιστικὴν λέξιν εἶπον τὴν ὑποκριτικήν . δημηγορικὴ λέξις ἐστὶν ἡ ἁρμόττουσα τῷ δημηγορικῷ ἤτοι τῷ συμβουλευτικῷ λόγῳ . [ b 5 ] ἄμφω δὲ ἤτοι καὶ τὰς ἀγωνιστικὰς λέξεις ( διὰ δὲ τῶν ἀγωνιστικῶν ἐδήλωσε καὶ τὰς δημηγορικὰς λέξεις καὶ τὰς δικανικάς ) καὶ τὰς γραφικὰς ἤτοι τὰς ἱστορικὰς ἀνάγκη εἰδέναι · τὸ μὲν γὰρ ἤτοι τὸ γινώσκειν καὶ τὰς δημηγορικὰς λέξεις καὶ τὰς δικανικὰς ἔστιν ἀνθρώπου ἐπισταμένου καὶ δυναμένου ἑλληνίζειν ἤτοι παριστᾶν τὰ πράγματα καὶ δηλοῦν τοῖς ἀκροα ταῖς διὰ λέξεων , ἃ ἔχει ἐν τῇ ψυχῇ , τὸ δὲ μὴ ἤτοι τὸ δὲ μὴ εἰδέναι τὰς δικανικὰς λέξεις καὶ συμβουλευτικὰς ποιεῖ τὸν ἄνθρωπον ἀναγκά ζεσθαι σιωπᾶν καὶ μὴ δηλοῦν , ἂν βούληται μεταδοῦναι καὶ δηλῶσαι ἄλλοις , ἃ ἔχει ἐν τῇ ψυχῇ , ἤτοι ἐὰν βούληταί τις παραστῆσαι , ὃ βού λεται καὶ γνωρίσαι τοῖς ἀκροαταῖς , εἰ μὴ ἔχει λέξεις σημαντικάς , οὗ βούλεται δηλῶσαι , οὐδὲ δύναται τοῦτο ἐκφράσαι , σιωπᾷ καὶ ἄκων · [ b 7 ] ὅπερ πάσχουσιν οἱ μὴ δυνάμενοι γράφειν ἤτοι οἱ χωρικοί · θέλουσι μὲν εἰπεῖν τι , διὰ δὲ τὸ μὴ δύνασθαι τοῦτο δηλῶσαι καὶ ἐκφράσαι σιωπῶσιν . ἔστι δὲ λέξις γραφικὴ ἤτοι ἱστορικὴ ἡ ἀκριβεστάτη ἤτοι ἡ ἀκριβῶς παριστῶσα τὸ πρᾶγμα · ὁ γὰρ ἱστορικὸς τοῦτο σπουδάζει τὸ δηλῶσαι τὸ πρᾶγμα ὡς ἔχει . [ b 9 ] ἀγωνιστικὴ δέ ἐστιν ἤτοι δικανικὴ καὶ συμβουλευτικὴ ἡ ὑποκριτική · ὁ γὰρ δικαζόμενος ὑποκρίνεται καὶ ὀργὴν καὶ φόβον , καὶ ὑποκρίνεται μὲν καὶ τὸ πρόσωπον τοῦ ἔχοντος τὸ πρᾶγμα καὶ τοιαῦτα παρεισάγει , οἷα εἰκὸς λέγειν καὶ πράττειν αὐτόν · δικανικοὶ γὰρ ἐλέγοντο οἱ ῥήτορες , οἳ καὶ συνηγόρουν . ἡ μὲν γὰρ ἠθική ἐστιν ἤτοι ὑποκρινομένη τὸ ἦθος ἤτοι τὸ φαίνεσθαι , ὡς ἐνδιαθέτως λέγει , ὅπερ ποιεῖ τὸν ἀληθινὸν καὶ ἐνδιάθετον λόγον , ἡ δέ ἐστι παθητικὴ ἤτοι ὑποκρινο μένη πάθος ἤτοι ὀργήν , φόβον , λύπην καὶ τὰ τοιαῦτα . [ b 10 ] διὸ καὶ ἀπὸ τῶν ποιητῶν οἱ ὑποκριταὶ ὡς ὁ Σοφοκλῆς καὶ ὁ Εὐριπίδης τὰ τοιαῦτα δράματα ἀποδέχονται ὑποκρίνεσθαι , ἃ πάθη ἔχουσιν , ἵνα ταῦτα ὑποκρίνωνται καὶ μιμῶνται , καὶ οἱ ποιηταὶ τοὺς τοιούτους ἀποδέχονται λόγους ἤτοι τοὺς παρεμφαίνοντας πάθη . ταύτης δὲ τῆς ὑποκριτικῆς εἴδη δύο . [ b 12 ] οἱ δὲ ἀναγνωστικοὶ ἤτοι οἱ ἐπιτήδειοι εἰς τὸ ἀναγινώσκειν βαστάζονται καὶ ὑπομένονται παρὰ τῶν ἀκροατῶν καὶ οὐχὶ φορτικοὺς ἡγοῦνται αὐτούς . οὗτοι δέ εἰσιν ἐπιτήδειοι εἰς τὸ ἀναγινώσκειν οἱ ἀπο μιμούμενοι τὰ πρόσωπα καὶ τὰ πράγματα ἐν τῷ ἀναγινώσκειν , καὶ εἰ μὲν τὸ πρόσωπόν ἐστι τυραννικὸν καὶ θυμούμενον , καὶ αὐτὸς ἀφίησι φωνὴν ἀγρίαν , εἰ δὲ ταπεινόν ἐστι τὸ πρόσωπον , καὶ ἡ φωνὴ αὐτοῦ ἐστιν ὑφει μένη · ὥσπερ ποιοῦσι καὶ οἱ τὰς μεταφράσεις ἀναγινώσκοντες ἐν τῇ ἁγίᾳ σορῷ . τοὺς γοῦν οὕτως ἀναγινώσκοντας τοὺς λόγους ἤτοι ὑποκριτικῶς καὶ μιμητικῶς ἀποδέχονται οἱ ἀκροαταί . [ b 13 ] ὁ Χαιρήμων κωμικὸς ἦν ποιητής · καὶ γὰρ οὗτος ἀκριβὴς ἦν λογογράφος ὡς ἄριστα ὑποκρινό μενος . καὶ ἀπὸ τῶν διθυραμβοποιῶν ἀκριβὴς ἦν λογογράφος ὁ Λικύ μνιος . [ b 14 ] καὶ οἱ λόγοι τῶν γραφικῶν ἤτοι ἱστορικῶν παραβαλλό μενοι καὶ συγκρινόμενοι πρὸς τοὺς ἀγῶνας ἤτοι τοὺς δικανικοὺς καὶ ἀγωνιστικοὺς λόγους φαίνονται στενοί · οἱ γὰρ ἀγωνιστικοὶ λόγοι ἔχουσιν ἐπιχειρήματα ἐργασίας ἐνθυμήματα καί εἰσιν ἐγκατάσκευοι , οἱ δὲ ἱστορικοὶ οὐδὲν τούτων ἔχουσιν , ἀλλὰ μόνον παραστῆσαι τὸ πρᾶγμα πειρῶνται δι’ οἰκείων τῷ πράγματι λέξεων . ἢ καὶ οὕτως · οἱ δὲ λόγοι τῶν γραφικῶν ἤτοι πανηγυρικῶν ὅσον πρὸς τοὺς ἀγῶνας ἤτοι συμβουλευτικοὺς καὶ δικα νικοὺς στενοί εἰσιν , οἱ δὲ λόγοι τῶν ῥητόρων ἤτοι οἱ δὲ λόγοι οἱ ἀγω νιστικοὶ ἤτοι οἱ δικανικοὶ καὶ οἱ συμβουλευτικοὶ εὖ μὲν λεχθέντες ἤτοι μετὰ ὑποκρίσεως ἀναγνωσθέντες ἤτοι , εἰ ὁ ἀναγινώσκων αὐτοὺς ἀναγινώσκει μετὰ ὑποκρίσεως , φαίνονται καὶ ἐπαινετοὶ καὶ μεγάλοι , εἰ δέ τις ἐν χερσὶν ἤτοι καθ’ ἑαυτὸν ἀναγνώσει καὶ ἄνευ ὑποκρίσεως , καὶ ἰδιωτικοὶ καὶ ἀφελεῖς φαίνονται καὶ μικροί . ὥστε τὸ στομφάζειν ἐν τῇ ἀναγνώσει καὶ ὑποκρίνεσθαι μεγάλα συντείνει εἰς τὸ φανῆναι τὸν λόγον ἔνδοξον . βαστά ζονται καὶ ὑπομένονται ὑπὸ τῶν ἀκροατῶν ἐν τῇ ἀναγνώσει οἱ ἀγωνιστικοί · οἱ γὰρ ἀκροαταὶ προσέχουσι τοῖς λόγοις τοῖς ἔχουσιν ὑποκρίσεις μέχρι τέλους καὶ ὑπομένουσιν αὐτούς , τοὺς δὲ ἀναγνώστας τῶν λόγων τῶν μὴ ἐχόντων ὑποκρίσεις οὐδαμῶς ἀποδέχονται . [ b 16 ] αἴτιον δέ ἐστι τοῦ φαίνεσθαι τὸν ἀγωνιστικὸν λόγον ἰδιωτικὸν καὶ στενὸν ἐκ τοῦ ἀναγινώ σκεσθαι ἄνευ ὑποκρίσεως , διότι ἐν τῷ ἀγῶνι ἤτοι ἐν τῷ ἀγωνιστικῷ λόγῳ ἁρμόζει ἡ ὑπόκρισις ἤτοι τὸ μετὰ ὑποκρίσεως ἀναγινώσκειν · οὕτω γὰρ δόξει μᾶλλον ἐπαινετὸς καὶ ἔνδοξος ὁ λόγος . [ b 17 ] τὰ ὑποκριτικὰ οἷον τὰ δράματα καὶ ἁπλῶς πᾶς λόγος ὑποκριτικὸς τοῦτο ἔχει ἀρετὴν τὸ ἀνα γινώσκεσθαι μετὰ ὑποκρίσεως καὶ μιμήσεως , εἰ δὲ ἀναγινώσκει τις αὐτὰ ἄνευ ὑποκρίσεως , φαίνονται εὐήθη ἤτοι μωρὰ καὶ ἀνήδυντα , διότι οὐ ποιοῦσι τὸ ἔργον αὐτῶν · ἔργον γὰρ αὐτῶν ἐστι τὸ παρεισάγεσθαι παρὰ τῶν ὑποκρινομένων τὰ ὑποκρινόμενα πρόσωπά τε καὶ πράγματα , ὡς οἱ θυμελικοὶ παρεισάγουσι τὸν Ἀχιλλέα καὶ τὸν Πρίαμον . [ b 19 ] ἐν μὲν τῇ γραφικῇ ἤτοι ἱστορικῇ γραφῇ ἀποπέμπονται τὸ λέγειν ἀσυνδέτως καὶ τὸ πολλάκις λέγειν τὸ αὐτό . εὗρον δὲ σχόλιον οὕτως · ἐν δὲ τῇ γρα φικῇ τῇ μὴ ἐχούσῃ ὑπόκρισιν , ἐν δὲ τῇ ἀποδεικτικῇ ἤτοι τῇ ἀγωνι στικῇ ἤτοι τῇ δικανικῇ γραφῇ καὶ συμβουλευτικῇ οὐκ ἀποπέμπεται τό τε ἀσυνδέτως λέγειν καὶ τὸ πολλάκις λέγειν τὸ αὐτό · οἱ γὰρ ἀγωνιστικῶς καὶ ἀποδεικτικῶς τι λέγοντες διὰ συντομίαν ἀσυνδέτως λέγειν εἰώθασιν · ἀλλὰ καὶ πολλάκις λέγουσι τὸ αὐτό , ὡς ἂν ἔναυλα τὰ ἐπιχειρήματα ὧσι τοῖς ἀκροαταῖς καὶ ὡς ἂν ἀκριβῶς παραστήσωσι τὸ πρᾶγμα καὶ δόξωσιν ἰσχυρὸν εἶναι τὸ ἐπιχείρημα καὶ θαρρεῖν , ἐπὶ τούτῳ χρῶνται τῷ αὐτῷ πολλάκις , ᾧτινι ( τῷ πολλάκις λέγειν τὰ αὐτά ) πάντες οἱ ῥήτορες κέχρηνται . [ b 21 ] ἔστι γὰρ ὑποκριτικὸν τὸ τὸ αὐτὸ πολλάκις λέγειν καὶ τὰ ἀσύνδετα · εἰ δὲ πολλάκις δεῖ λέγειν τὸ αὐτό , ἀλλ’ οὖν οὐ δεῖ αὐτὸ ἀπαραλλάκτως λέγειν , ἀλλ’ ἀνάγκη ἐστὶ μεταβάλλειν καὶ ἀλλοιοῦν , ὡς δοκεῖν τοῖς ἀκροαταῖς ἄλλο καὶ ἄλλο · ὅπερ τοῦτο τὸ πολλάκις τὸ αὐτὸ † πλὴν ἐν τῷ μεταβάλλειν καὶ ἀλλοιοῦν ὁδοποιεῖ καὶ συντείνει τῷ ὑποκρίνεσθαι ἤτοι τῇ ὑποκρίσει τοῖς ῥήτορσιν . [ b 23 ] οὗτός ἐστιν ὁ κλέψας ὑμῶν , οὗτός ἐστιν ὁ ἐξαπατήσας , οὗτος ὁ τὸ ἔσχατον προδοῦναι ἐπιχειρήσας . ἰδοὺ μετέβαλε · πῂ μὲν γὰρ κλέψας εἰπών , πῂ δὲ ἐξαπατήσας . ἀλλὰ καὶ ἀσύνδετόν ἐστι . [ b 26 ] κωμικὸν δρᾶμά ἐστιν ἡ Γεροντομανία . ὅτε λέγει ὁ Ῥαδάμανθυς . πολλάκις λέγεται τὸ Ραδάμανθυς καὶ τὸ Παλα μήδης . καὶ τὸ ἐγώ πολλάκις λέγει ἐν τῷ προλόγῳ τῶν Εὐσεβῶν · τοῦ αὐτοῦ Ἀναξανδρίδου πάλιν ἕτερον δρᾶμα λεγόμενον τῶν Εὐσεβῶν . [ b 27 ] ἐὰν γάρ τις τὰ τοιαῦτα ὑποκρίνηται ἤτοι τὸ ἀσυνδέτως λέγειν , γίνεται ὁ τὴν δοκὸν φέρων ἤτοι φορτικός . ὁμοίως καὶ εἰ πολλάκις τὸ αὐτὸ λέγειν ὑποκρίνεται , γίνεται φορτικός . ἢ καὶ οὕτως · εἴ τις λέγει μετὰ συνδέσμου , οἷον οὗτός ἐστιν ὁ κλέψας καὶ ἐξαπατήσας καὶ συλήσας καὶ προδούς , καὶ ἁπλῶς πολλὰ συμπλέξει τῷ συνδέσμῳ , ὡς δοκεῖν ἕνα εἶναι τὸν λόγον διὰ τοῦ συνδέσμου , ἔοικεν ἀνθρώπῳ φέροντι δοκὸν καὶ διὰ τοῦτο δυσχεραίνοντι · ῥᾴδιον δέ ἐστι κατακόψαι τὴν δοκόν · οὕτω γὰρ ῥᾳδίως βαστάσει αὐτὴν εἰς μικρὰ κατακερματίσας · καὶ τὸν ῥήτορα δεῖ κατακερματίζειν τὸν λόγον ἐν τῷ ἀσυνδέτως λέγειν καὶ μὴ συνδέειν τοῖς συνδέσμοις τὸν λόγον καὶ ἐπιμήκη ποιεῖν . [ b 29 ] ὑποκριτικόν ἐστι καὶ τὸ ἀσύνδετα λέγειν , οἷον ἦλθον , ἀπήντησα , ἐδεόμην . καὶ εἰ τὸ αὐτὸ λέγεις , ἀλλ’ οὖν σε δεῖ ὑποκρίνεσθαι , ὡς δοκεῖν λέγειν πολλὰ καὶ μὴ τῷ αὐτῷ τόνῳ καὶ ἤθει τῆς φωνῆς πάντα λέγειν , ἀλλὰ τὰ μὲν λέγειν μεγάλῃ τῇ φωνῇ , τὰ δὲ μικρᾷ , καὶ τὰ μὲν μετὰ ἤθους τοιοῦδε λέγειν ἤτοι ὀργίλως , τὰ δὲ μετὰ ἤθους ταπεινοῦ καὶ πράου · οὕτω γὰρ δόξεις μὴ ἐν λέγειν ἀλλ’ ἄλλα καὶ ἄλλα , εἴ γε μὴ τῇ αὐτῇ φωνῇ καὶ μιᾷ πάντα λέγεις καὶ μὴ τῷ αὐτῷ ἤθει καὶ μὴ ἐν ἴσῳ τόνῳ καὶ διαστήματι τῆς ψυχῆς . [ b 31 ] τὰ ἀσύνδετα ἔχουσι τὸ ἴδιον . τὸ δοκεῖν λέγειν ἐν ἴσῳ χρόνῳ ἤτοι ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ καὶ ἐν τῷ αὐτῷ διαστήματι τοῦ χρόνου δόξαι πολλὰ εἰπεῖν · τὰ γὰρ πολλὰ συνδεόμενα τῷ καί συνδέσμῳ δοκοῦσιν ἓν εἶναι διὰ τὸν σύνδεσμον , οἷον Σωκράτης φιλοσοφεῖ καὶ Πλάτων διαλέγεται καὶ Ἀριστοτέλης περιπατεῖ · κἂν γὰρ πολλά εἰσιν , ἀλλ’ οὖν δοκεῖ ῥηθῆναι ἐν διὰ τὸν καί σύνδεσμον · [ b 33 ] ὥστε ἐὰν ἐξαιρεθῇ ὁ καί , πάλιν τὸ δοκοῦν ἐν πολλὰ τῇ ἀληθείᾳ γίνεται , οἷον Σωκράτης φιλοσοφεῖ , Πλάτων διαλέγεται . ἔχει γοῦν ὁ λόγος αὔξησιν καὶ μηκύνεται ἐπὶ πολύ , εἰ ἀσυνδέτως ἐκφέρεται , οἷον ἦλθον , ἱκέτευσα πολλά · δοκεῖ ὑπεριδεῖν , ὅσα εἶπον . τοῦτο τὸ ἀσύνδετον βούλεται ποιεῖν καὶ ὁ Ὅμηρος ἐν τῷ καταλόγῳ τῆς Βοιωτίας , οἷον Νιρεὺς Αἰσύμνθεν αὖ τρεῖς νῆας ἐίσας , Νιρεύς Ἀγλαΐης υἱος Χαρόποιό τ᾽ ἄνακτος , Νιρεύς , ὃς κάλλιστος ἀνὴρ ὑπὸ Ἴλιον ἦλθεν · ἅμα δὲ καὶ πολλάκις λέγει τὸ αὐτό , πλὴν ἄλλως καὶ ἄλλως · ὅλα γὰρ τὸν Νιρέα δηλοῦσι · [ a 3 ] τὸ γὰρ πρᾶγμα , περὶ οὖ πολλὰ εἴρηται , ἀνάγκη καὶ πολλάκις ῥηθῆναι · εἰ δὲ πολλάκις εἴρηται , καὶ πολλὰ πράγματα δοκοῦσιν εἶναι · ὥστε ἅπαξ μνησθεὶς τοῦ Νιρέως καὶ εἰπὼν Νιρεὺς Αἰσύμηθεν ηὔξησε τὸν λόγον ἤτοι πολλάκις εἶπε τὸ Νιρεύς διὰ τὸν παραλογισμὸν ἤτοι διὰ τὸ ἀπατῆσαι τοὺς ἀκροατὰς καὶ δόξαι πολλὰ πράγματα εἰπεῖν ἀπὸ τοῦ πολλάκις εἰπεῖν τὸ Νιρεύς · καὶ μνήμην πε ποίηκε τοῖς ἀκροαταῖς ἐκ τοῦ πολλάκις εἰπεῖν τὸ Νιρεύς , οὐδαμῶς ποιησάμενος λόγον ὕστερον αὐτοῦ ἤτοι οὐδαμοῦ ἄλλον λόγον ποιήσας παρὰ τὸν λεγόμενον περὶ τοῦ Νιρέως οὐδὲ ἄλλο τι πρᾶγμα παρεμφαίνων ἢ αὐτὸν τὸν Νιρέα , κἂν δοκῇ ἄλλα καὶ ἄλλα λέγειν ἐκ τοῦ πολλάκις λέγειν τὸ αὐτὸ δι’ ἄλλων καὶ ἄλλων λέξεων . [ a 7 ] ἡ μὲν οὖν δημηγορικὴ λέξις , τουτέστιν ἡ συμβουλευτική , ἔοικε τῇ σκιαγραφίᾳ , τουτέστι τῇ ζωγραφίᾳ . καὶ ὁ μὲν ἅγιος Βασίλειος λέγει μὴ εἶναι δυνατὸν ἄλλως τινὰ διαγνῶναι , εἰ πρὸς τὸ πρωτότυπον ἄκρως ἐξεικονίσθησαν τὰ ἐζωγραφημένα , εἰ μὴ τῆς ζωγραφίας ὁ θεατὴς ἀποστῇ , καὶ ὁ Εὐριπίδης · πορρω τέρω γὰρ εἰ σταίη , μᾶλλον διαγνοίη , κατὰ τί ἔσφαλται ὁ ζωγράφος · ὁ δὲ Ἀριστοτέλης λέγει τὸν πόρρω ἱστάμενον τῆς ζωγραφίας πλανᾶσθαι μᾶλλον καὶ μὴ δύνασθαι διακρίνειν διὰ τὴν ἀπόστασιν τὴν τοῦ ζωγράφου κακοτε ὡς γοῦν ὁ πόρρω τῆς ζωγραφίας ἱστάμενος πλανᾶται καὶ οὐ δύναται διακρῖναι τὰ τοῦ ζωγράφου σφάλματα , οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ συμβουλευτικοῦ λόγου , ὅσῳ πλείων ἐστὶν ὁ ὄχλος ὁ ἀκροώμενος , τοσούτῳ πόρρω τοῦ λόγου ἵστανται καὶ οὐ δύνανται διακρῖναι , κατὰ τί ἐσφάλη ὁ δημηγορῶν χυδαῖος γὰρ ὁ ὄχλος καὶ ἡ ἀγροικία πολλή · καὶ ἐπειδὴ ὁ δημηγορῶν ἤτοι ὁ συμβουλεύων χυδαῖον ὄχλον ἔχει ἀκροατάς , περίεργόν ἐστι τὸ χρῆσθαι λέξεσιν ἀκριβέσι · [ a 9 ] τὰ γὰρ ἀκριβῆ φαίνονται χείρω ἐν ἀμφοτέροις ἤγουν καὶ τῷ ὄχλῳ καὶ τῷ ἀκροατῇ τοῦ δημηγορικοῦ λόγου καὶ τῷ ἱσταμένῳ πόρρω καὶ βλέποντι ἱστορίαν τινά · ὡς γὰρ ὁ πόρρω ἱστάμενος οὐ δύναται κρῖναι , εἰ καλῶς ὁ ζωγράφος τὸ ἀρχέτυπον ἐμιμή σατο καὶ πρὸς ἀκρίβειαν , οὕτως οὐδὲ ὁ ὄχλος δύναται κρῖναι , εἰ ἀκριβέσι λέξεσι καὶ τεχνικαῖς καὶ παραστατικαῖς τοῦ πράγματος ἐχρήσατο ὁ δημη γορῶν , ἅτε πόρρω τῆς τέχνης ἱστάμενος . ἡ δὲ δίκη ἤγουν ἐν τῷ δικα νικῷ λόγῳ ἀκριβεστέραις δεῖ χρᾶσθαι ταῖς λέξεσιν , διότι σοφοὺς ἔχομεν τοὺς δικαστὰς καὶ τοὺς ἀκροατάς , οἱ δὲ σοφοὶ ἐγγὺς τῆς τέχνης εἰσὶ καὶ οὐ πόρρω ἱστάμενοι . [ a 11 ] ἔτι δὲ δεῖ μᾶλλον ἀκριβεστέραις χρᾶσθαι ταῖς λέξεσι καὶ τεχνικαῖς , εἰ πρὸς ἕνα κριτὴν ἀφορῶμεν καὶ δικαζόμεθα παρ’ αὐτοῦ · σπάνια γὰρ τὰ καλά , καὶ σοφὸν ἕνα εὑρεῖν οὐ ῥᾴδιον · καὶ γὰρ τὸ ἂν ἐλάχιστόν ἐστιν ἐν ῥητορικοῖς . εἰ γοῦν ὀλίγοι εἰσὶν οἱ ἀκροαταί , εἴτε καὶ εἷς , ὡς ἐπὶ τοῦ δικανικοῦ λόγου , εὐσύνοπτον καὶ εὐδιάκριτον γίνεται ἤτοι μᾶλλον δύναται ὁ εἷς κριτὴς εἴτε καὶ οἱ ὀλίγοι κρῖναι , ὅτι ἥδε μὲν ἡ λέξις οἰκεία τοῦ πράγματος , ἥδε δὲ ἀλλοτρία · καὶ διὰ τοῦτο ἐν τοῖς δικανικοῖς λόγοις τεχνικαῖς καὶ ἀκριβέσι χρηστέον ταῖς λέξεσιν . [ a 13 ] ἔνθα δὲ καὶ εἷς ἐστιν ὁ κρίνων , ὁ ἀγὼν καὶ ἡ ἔρις ἄπεστι καὶ ἡ κρίσις καθαρὰ γίνεται · εἰ γὰρ πολλοί εἰσιν οἱ κριταί , συμβαίνει πολλάκις αὐτοὺς διχογνωμεῖν καὶ ἀντιπίπτειν ἀλλήλοις διὰ τὸ τοὺς μὲν τῷδε μέρει προσκεῖσθαι τοὺς δὲ τῷδε κἀντεῦθεν οὐ καθαρὰ ἡ κρίσις γίνεται . [ a 15 ] ἔνθα δὲ δεῖ ὑποκρίσεως , ἐκεῖ ἡ ἀκρίβεια ἄπεστι καὶ ἡ τέχνη , χρεία δὲ μᾶλλον φωνῆς μεγάλης καὶ ποικίλης , ἵνα πῂ μὲν ὑποκρίνηται τὰς τυραννικὰς φωνάς , πῂ δὲ τὰς γυναικείας , πῂ δὲ τὰς ἀνει μένας , ὡς ἔστιν ἰδεῖν ὑποκρινομένους τοὺς ἐν τῇ ἁγίᾳ σορῷ ἀναγινώ σκοντας . [ a 16 ] τοῦτο δὲ τὸ ὑποκρίνεσθαι θεωρεῖται ἐν τοῖς ἔχουσι φωνὴν μεγάλην καὶ ποικίλην . ἢ οἱ ἐπιδεικτικοὶ οὐ φροντίζουσι τοῦ ἀσύν δετα λέγειν ἢ τοῦ πολλάκις λέγειν τὸ αὐτό , ἀλλὰ κάλλους . ἡ μὲν ἐπι δεικτικὴ λέξις ἐστὶ γραφικωτάτη ἤτοι ἁπλῆ καὶ μὴ ἔχουσα τὸ ἀκριβές . τὸ γὰρ ἔργον αὐτῆς ἐστιν ἀνάγνωσις ἤτοι τὸ στομφαστικῶς ἀναγινώσκεσθαι . [ a 18 ] δευτέρα δὲ ἡ δικανικὴ ἤτοι ἡ κατὰ ἀκρίβειαν δεύτερα μέτρα ἔχουσα , ἡ ὀγκηρά . περίεργον δέ ἐστι τὸ προσδιαιρεῖσθαι καὶ προσδιορίζεσθαι , ὅτι δεῖ εἶναι τὴν λέξιν ἡδεῖαν καὶ μεγαλοπρεπῆ , ὡς τινὲς ἔλεγον , ἢ τὸ λέγειν δεῖ εἶναι τὴν λέξιν σώφρονα καὶ ἐλευθέριον καὶ πᾶσαν ἠθικὴν ἀρετὴν προσαρμόσαι τῇ δικανικῇ λέξει ὡς λέγειν εἶναι λέξιν καὶ δικαιοσύνην καὶ φρόνησιν · ταῦτα λέγει ἐπεγγελῶν τοῖς λέγουσι λέξιν εἶναι σώφρονα καὶ ἐλευθέριον καὶ μεγα λοπρεπῆ . [ a 21 ] ποιήσει δὲ μᾶλλον τὴν λέξιν ἡδεῖαν τὰ εἰρημένα ἤτοι τὸ χρῆσθαι μεταφοραῖς οἰκείαις καὶ εἰκόσιν ἀστείαις καὶ ποιεῖν τὴν λέξιν εὐμάθειαν καὶ γνῶσιν τοῖς ἀκροαταῖς · οὐ γὰρ δεῖ μόνον εἶναι τὴν λέξιν σαφῆ ἀλλὰ καὶ πρέπουσαν ἤτοι ἀπόκροτον καὶ ἐξαίρουσαν τὸ ταπεινὸν τοῦ λόγου . [ a 24 ] ἄν τε γάρ τις ἀδολεσχῇ ἤτοι πολυλογῇ , ἀσάφειαν ἐκ τῆς πολυλογίας ποιεῖ . ἀλλὰ καὶ εἰ σύντομος ὁ λόγος ἐστί , καὶ οὕτως ἀσάφεια γίνεται · ἴσως γὰρ τὸ νόημα δεῖται πλατυσμοῦ πρὸς τὸ σαφηνισθῆναι , εἰ δέ τις στενῶς ἀπαγγείλῃ αὐτό , ἀσαφὲς ἔτι μένει τὸ νόημα . [ a 25 ] ἀλλὰ τὸ μέσον ἁρμόττει ἤτοι τὸ μήτε πολυλογεῖν μήτε βραχυλογεῖν . καὶ τὰ εἰρημένα ἤτοι αἱ μεταφοραὶ καὶ αἱ εἰκόνες ποιοῦσι τὴν λέξιν ἡδεῖαν , εἴ γέ τις εὖ ἀναμίξει καὶ ἀνακεράσει τὸ εἰωθὸς ἤτοι τὴν κοινὴν λέξιν καὶ τὴν ξενικὴν ἤτοι τὴν ποιητικὴν [ τὴν ] διάλεκτον . [ a 27 ] ῥυθμός ἐστι τὸ ἐκ τούτων ἀποτελούμενον . καὶ τὸ πιθανὸν ἀναφέρεται ἐκ τοῦ πρέποντος · πρέπον δέ ἐστι τὸ λέγειν λέξεις καταλ λήλας τοῖς ὑποκειμένοις προσώποις · ἄλλαι γὰρ λέξεις εἰσὶ πρέπουσαι καὶ ἁρμόττουσαι τῷ στρατιώτῃ καὶ ἄλλαι τῷ σοφῷ καὶ ἄλλαι ταῖς γυναιξί · καὶ οὕτω δόξεις πιθανὸς καὶ ἀληθινὸς ἐκ τοῦ λέγειν λέξεις πρεπούσας καὶ καταλλήλας τοῖς ὑποκειμένοις προσώποις . [ a 28 ] καὶ κοινῇ περὶ πάν των , ἤτοι ποῖαι λέξεις εἰσὶ κοινῶς ἁρμόττουσαι καὶ τῷ δικανικῷ καὶ τῷ πανηγυρικῷ καὶ τῷ συμβουλευτικῷ , καὶ εἴπομεν , τίνες λέξεις ἰδίως ἁρμότ τουσαι ἑκάστῳ γένει ἤτοι εἴδει ἤτοι τίνες εἰσὶν ἁρμόττουσαι τῷ δικανικῷ καὶ τίνες τῷ συμβουλευτικῷ καὶ τίνες τῷ πανηγυρικῷ ἁρμόττουσι . [ a 29 ] λοιπὸν δεῖ εἰπεῖν περὶ τῆς τάξεως τῶν ἐπιχειρημάτων , ποῖα δεῖ πρῶτον τάττεσθαι , καὶ περὶ τῆς τάξεως τῶν μερῶν τοῦ λόγου ἤτοι προοιμίου , διη γήσεως , ἀγῶνος .
Lemmas: ὅτι2 ἄλλος λέξις ἁρμόζω ἕκαστος γένος ἤτοι εἶδος ὁ ῥήτωρ κέω . γραφικός λέξις ὁ μέν εἶπον ὁ προσαρμόζω ὁ γραφικός λόγος ἤτοι ὁ ἱστορικός , ὁ δέ εἶπον γραφικός λέξις ὁ πανηγυρικός . [ b 4 ] καί ἄλλος λέξις εἰμί ὁ ἁρμόζω ὁ ἀγωνιστικός λόγος ἤτοι ὁ δικανικός , ὁ δέ ἀγωνιστικός λέξις εἶπον ὁ ὑποκριτικός . δημηγορικός λέξις εἰμί ὁ ἁρμόζω ὁ δημηγορικός ἤτοι ὁ συμβουλευτικός λόγος . [ b 5 ] ἄμφω δέ ἤτοι καί ὁ ἀγωνιστικός λέγω ( διά δέ ὁ ἀγωνιστικός δηλόω καί ὁ δημηγορικός λέγω καί ὁ Δικανίκας ) καί ὁ γραφικός ἤτοι ὁ ἱστορικός ἀνάγκη οἶδα · ὁ μέν γάρ ἤτοι ὁ γιγνώσκω καί ὁ δημηγορικός λέγω καί ὁ Δικανίκας εἰμί ἄνθρωπος ἐφίστημι καί δύναμαι ἑλληνίζω ἤτοι παρίστημι ὁ πρᾶγμα καί δηλόω ὁ ἀκροάομαι ὁ διά λέξις , ὁ ἔχω ἐν ὁ Ψυχή , ὁ δέ μή ἤτοι ὁ δέ μή οἶδα ὁ Δικανίκας λέγω καί συμβουλευτικός ποιέω ὁ ἄνθρωπος ἀνάγκη ζω σιωπάω καί μή δηλόω , εἄν βούλομαι μεταδίδωμι καί δηλόω ἄλλος , ὁ ἔχω ἐν ὁ Ψυχή , ἤτοι ἐάν βούλομαι τις παρίστημι , ὅς βοῦς λεται καί γνωρίζω ὁ ἀκροατής , εἰμί μή ἔχω λέγω σημαντικός , ὅς βούλομαι δηλόω , οὐδέ δύναμαι οὗτος ἐκφράζω , σιωπάω καί ἄκων · [ b 7 ] ὅσπερ πάσχω ὁ μή δύναμαι γράφω ἤτοι ὁ χωρικός · ἐθέλω μέν εἶπον τίς , διά δέ ὁ μή δύναμαι οὗτος δηλόω καί ἐκφράζω σιωπάω . εἰμί δέ λέξις γραφικός ἤτοι ἱστορικός ὁ ἀκριβής ἤτοι ὁ ἀκριβῶς παρίστημι ὁ πρᾶγμα · ὁ γάρ ἱστορικός οὗτος σπουδάζω ὁ δηλόω ὁ πρᾶγμα ὡς ἔχω . [ b 9 ] ἀγωνιστικός δέ εἰμί ἤτοι δικανικός καί συμβουλευτικός ὁ ὑποκριτικός · ὁ γάρ δικάζω ὑποκρίνομαι καί ὀργή καί φόβος , καί ὑποκρίνομαι μέν καί ὁ πρόσωπον ὁ ἔχω ὁ πρᾶγμα καί τοιοῦτος παρεισάγω , οἷος εἰκός λέγω καί πράσσω αὐτός · δικανικός γάρ λέγω ὁ ῥήτωρ , ἕ καί συνηγορέω . ὁ μέν γάρ ἠθικός εἰμί ἤτοι ὑποκρίνομαι ὁ ἦθος ἤτοι ὁ φαίνω , ὡς ἐνδιάθετος λέγω , ὅσπερ ποιέω ὁ ἀληθινός καί ἐνδιάθετος λόγος , ὁ δέ εἰμί παθητικός ἤτοι ὑποκρίνομαι μένω πάθος ἤτοι ὀργή , φόβος , λύπη καί ὁ τοιοῦτος . [ b 10 ] διό καί ἀπό ὁ ποιητής ὁ ὑποκριτής ὡς ὁ Σοφοκλῆς καί ὁ Εὐριπίδης ὁ τοιοῦτος δρᾶμα ἀποδέχομαι ὑποκρίνομαι , ὁ πάθος ἔχω , ἵνα οὗτος ὑποκρίνομαι καί μιμέομαι , καί ὁ ποιητής ὁ τοιοῦτος ἀποδέχομαι λόγος ἤτοι ὁ παρεμφαίνω πάθος . οὗτος δέ ὁ ὑποκριτικός εἶδος δύο . [ b 12 ] ὁ δέ ἀναγνωστικός ἤτοι ὁ ἐπιτήδειος εἰς ὁ ἀναγιγνώσκω βαστάζω καί ὑπομένω παρά ὁ ἀκροατής καί οὐ φορτικός ἡγέομαι αὐτός . οὗτος δέ εἰμί ἐπιτήδειος εἰς ὁ ἀναγιγνώσκω ὁ ἀπος μιμέομαι ὁ πρόσωπον καί ὁ πρᾶγμα ἐν ὁ ἀναγιγνώσκω , καί εἰμί μέν ὁ πρόσωπον εἰμί τυραννικός καί θυμόω , καί αὐτός ἀφίημι φωνή ἄγριος , εἰμί δέ ταπεινός εἰμί ὁ πρόσωπον , καί ὁ φωνή αὐτός εἰμί ὕφος μένω · ὥσπερ ποιέω καί ὁ ὁ μεταφράζω ἀναγιγνώσκω ἐν ὁ ἅγιος σορός . ὁ γοῦν οὕτως ἀναγιγνώσκω ὁ λόγος ἤτοι ὑποκριτικός καί μιμητικός ἀποδέχομαι ὁ ἀκροατής . [ b 13 ] ὁ Χαιρήμων κωμικός εἰμί ποιητής · καί γάρ οὗτος ἀκριβής εἰμί λογογράφος ὡς ἀγαθός ὑποκρίνομαι μένος . καί ἀπό ὁ διθυραμβοποιός ἀκριβής εἰμί λογογράφος ὁ Λικύ μνιός . [ b 14 ] καί ὁ λόγος ὁ γραφικός ἤτοι ἱστορικός παραβάλλω μένω καί συγκρίνω πρός ὁ ἀγών ἤτοι ὁ δικανικός καί ἀγωνιστικός λόγος φαίνω στενός · ὁ γάρ ἀγωνιστικός λόγος ἔχω ἐπιχείρημα ἐργασία ἐνθύμημα καί εἰμί ἐγκατάσκευος , ὁ δέ ἱστορικός οὐδείς οὗτος ἔχω , ἀλλά μόνος παρίστημι ὁ πρᾶγμα πειράω διά οἰκέω ὁ πρᾶγμα λέξις . ἢ καί οὕτως · ὁ δέ λόγος ὁ γραφικός ἤτοι πανηγυρικός ὅσος πρός ὁ ἀγών ἤτοι συμβουλευτικός καί δίκη Νικοῦς στενός εἰμί , ὁ δέ λόγος ὁ ῥήτωρ ἤτοι ὁ δέ λόγος ὁ ἄγω νιστικεω ἤτοι ὁ δικανικός καί ὁ συμβουλευτικός εὕω μέν λέγω ἤτοι μετά ὑπόκρισις ἀναγιγνώσκω ἤτοι , εἰμί ὁ ἀναγιγνώσκω αὐτός ἀναγιγνώσκω μετά ὑπόκρισις , φαίνω καί ἐπαινετός καί μέγας , εἰμί δέ τις ἐν χείρ ἤτοι κατά ἑαυτοῦ ἀναγιγνώσκω καί ἄνευ ὑπόκρισις , καί ἰδιωτικός καί ἀφελής φαίνω καί μικρός . ὥστε ὁ στομφάζω ἐν ὁ ἀναγιγνώσκω καί ὑποκρίνομαι μέγας συντείνω εἰς ὁ φαίνω ὁ λόγος ἔνδοξος . βαστά ζοντ καί ὑπομένω ὑπό ὁ ἀκροατής ἐν ὁ ἀναγιγνώσκω ὁ ἀγωνιστικός · ὁ γάρ ἀκροατής προσέχω ὁ λόγος ὁ ἔχω ὑπόκρισις μέχρι τέλος καί ὑπομένω αὐτός , ὁ δέ ἀναγνώστης ὁ λόγος ὁ μή ἔχω ὑπόκρισις οὐδαμῶς ἀποδέχομαι . [ b 16 ] αἴτιος δέ εἰμί ὁ φαίνω ὁ ἀγωνιστικός λόγος ἰδιωτικός καί στενός ἐκ ὁ ἀναγιγνώσκω σκῶ ἄνευ ὑπόκρισις , διότι ἐν ὁ ἀγών ἤτοι ἐν ὁ ἀγωνιστικός λόγος ἁρμόζω ὁ ὑπόκρισις ἤτοι ὁ μετά ὑπόκρισις ἀναγιγνώσκω · οὗτος γάρ δοκέω μᾶλλον ἐπαινετός καί ἔνδοξος ὁ λόγος . [ b 17 ] ὁ ὑποκριτικός οἷος ὁ δρᾶμα καί ἁπλόος πᾶς λόγος ὑποκριτικός οὗτος ἔχω ἀρετή ὁ ἀνα γιγνώσκω μετά ὑπόκρισις καί μίμησις , εἰμί δέ ἀναγιγνώσκω τις αὐτός ἄνευ ὑπόκρισις , φαίνω Εὐήθη ἤτοι μωρός καί ἀνήδυντος , διότι οὖον ποιέω ὁ ἔργον αὐτός · ἔργον γάρ αὐτός εἰμί ὁ παρεισάγω παρά ὁ ὑποκρίνομαι ὁ υποκρίνομαι πρόσωπον τε καί πρᾶγμα , ὡς ὁ θυμελικός παρεισάγω ὁ Ἀχιλλεύς καί ὁ Πρίαμος . [ b 19 ] ἐν μέν ὁ γραφικός ἤτοι ἱστορικός γράφω ἀποπέμπω ὁ λέγω ἀσύνδετος καί ὁ πολλάκις λέγω ὁ αὐτός . εὑρίσκω δέ σχόλιον οὕτως · ἐν δέ ὁ γράω Φίκη ὁ μή ἔχω ὑπόκρισις , ἐν δέ ὁ ἀποδεικτικός ἤτοι ὁ ἀγών στικῇ ἤτοι ὁ δικανικός γράφω καί συμβουλευτικός οὐ ἀποπέμπω ὁ τε ἀσύνδετος λέγω καί ὁ πολλάκις λέγω ὁ αὐτός · ὁ γάρ ἀγωνιστικός καί ἀποδεικτικός τίς λέγω διά συντομία ἀσύνδετος λέγω εἴωθα · ἀλλά καί πολλάκις λέγω ὁ αὐτός , ὡς εἄν ἔναυλος ὁ ἐπιχείρημα ἵημι ὁ ἀκροατής καί ὡς εἄν ἀκριβῶς παρίστημι ὁ πρᾶγμα καί δοκέω ἰσχυρός εἰμί ὁ ἐπιχείρημα καί θαρσέω , ἐπί οὗτος χράω ὁ αὐτός πολλάκις , ὅστις ( ὁ πολλάκις λέγω ὁ αὐτός ) πᾶς ὁ ῥήτωρ χράομαι . [ b 21 ] εἰμί γάρ ὑποκριτικός ὁ ὁ αὐτός πολλάκις λέγω καί ὁ ἀσύνδετον · εἰμί δέ πολλάκις δεῖ λέγω ὁ αὐτός , ἀλλά οὖν οὖον δεῖ αὐτός ἀπαραλλάκτως λέγω , ἀλλά ἀνάγκη εἰμί μεταβάλλω καί ἀλλοιόω , ὡς δοκέω ὁ ἀκροατής ἄλλος καί ἄλλος · ὅσπερ οὗτος ὁ πολλάκις ὁ αὐτός † πλήν ἐν ὁ μεταβάλλω καί ἀλλοιόω ὁδοποιέω καί συντείνω ὁ ὑποκρίνομαι ἤτοι ὁ ὑπόκρισις ὁ ῥήτωρ . [ b 23 ] οὗτος εἰμί ὁ κλέπτω σύ , οὗτος εἰμί ὁ ἐξαπατάω , οὗτος ὁ ὁ ἔσχατος προδίδωμι ἐπιχειρέω . ἰδού μεταβάλλω · πη μέν γάρ κλέπτω εἶπον , πη δέ ἐξαπατάω . ἀλλά καί ἀσύνδετον εἰμί . [ b 26 ] κωμικός δρᾶμα εἰμί ὁ γεροντομανία . ὅτε λέγω ὁ Ῥαδάμανθυς . πολλάκις λέγω ὁ Ραδάμανθυς καί ὁ Πάλη Μήδης . καί ὁ ἐγώ πολλάκις λέγω ἐν ὁ πρόλογος ὁ Εὐσεβής · ὁ αὐτός Ἀναξανδρίδης πάλιν ἕτερος δρᾶμα λέγω ὁ Εὐσεβής . [ b 27 ] ἐάν γάρ τις ὁ τοιοῦτος ὑποκρίνομαι ἤτοι ὁ ἀσύνδετος λέγω , γίγνομαι ὁ ὁ δοκός φέρω ἤτοι φορτικός . ὁμοίως καί εἰμί πολλάκις ὁ αὐτός λέγω ὑποκρίνομαι , γίγνομαι φορτικός . ἢ καί οὕτως · εἰμί τις λέγω μετά σύνδεσμος , οἷος οὗτος εἰμί ὁ κλέπτω καί ἐξαπατάω καί συλάω καί προδίδωμι , καί ἁπλόος πολύς σύμπλεξις ὁ σύνδεσμος , ὡς δοκέω εἷς εἰμί ὁ λόγος διά ὁ σύνδεσμος , ἔοικα ἄνθρωπος φέρω δοκός καί διά οὗτος δυσχεραίνω · ῥᾴδιος δέ εἰμί κατακόπτω ὁ δοκός · οὗτος γάρ ῥᾳδίως βαστάζω αὐτός εἰς μικρός κατακερματίζω · καί ὁ ῥήτωρ δεῖ κατακερματίζω ὁ λόγος ἐν ὁ ἀσύνδετος λέγω καί μή συνδέω ὁ σύνδεσμος ὁ λόγος καί ἐπιμήκης ποιέω . [ b 29 ] ὑποκριτικός εἰμί καί ὁ ἀσύνδετον λέγω , οἷος ἔρχομαι , ἀπαντάω , δήω . καί εἰμί ὁ αὐτός λέγω , ἀλλά οὖν σύ δεῖ ὑποκρίνομαι , ὡς δοκέω λέγω πολύς καί μή ὁ αὐτός τόνος καί ἠθέω ὁ φωνή πᾶς λέγω , ἀλλά ὁ μέν λέγω μέγας ὁ φωνή , ὁ δέ μικρός , καί ὁ μέν μετά ἦθος τοιόσδε λέγω ἤτοι ὀργίλως , ὁ δέ μετά ἦθος ταπεινός καί πρᾶος · οὗτος γάρ δοκέω μή ἐν λέγω ἀλλά ἄλλος καί ἄλλος , εἰμί γε μή ὁ αὐτός φωνή καί εἷς πᾶς λέγω καί μή ὁ αὐτός ἠθέω καί μή ἐν ἴσος τόνος καί διάστημα ὁ Ψυχή . [ b 31 ] ὁ ἀσύνδετον ἔχω ὁ ἴδιος . ὁ δοκέω λέγω ἐν ἴσος χρόνος ἤτοι ἐν ὁ αὐτός χρόνος καί ἐν ὁ αὐτός διάστημα ὁ χρόνος δόξα πολύς εἶπον · ὁ γάρ πολύς συνδέω ὁ καί σύνδεσμος δοκέω εἷς εἰμί διά ὁ σύνδεσμος , οἷος Σωκράτης φιλοσοφέω καί Πλάτων διαλέγω καί Ἀριστοτέλης περιπατέω · κἀν γάρ πολύς εἰμί , ἀλλά οὖν δοκέω εἴρω ἐν διά ὁ καί σύνδεσμος · [ b 33 ] ὥστε ἐάν ἐξαιρέω ὁ καί , πάλιν ὁ δοκέω ἐν πολύς ὁ ἀλήθεια γίγνομαι , οἷος Σωκράτης φιλοσοφέω , Πλάτων διαλέγω . ἔχω γοῦν ὁ λόγος αὔξησις καί μηκύνω ἐπί πολύς , εἰμί ἀσύνδετος ἐκφέρω , οἷος ἔρχομαι , ἱκετεύω πολύς · δοκέω ὑπέρ-εἶδον , ὅσος εἶπον . οὗτος ὁ ἀσύνδετον βούλομαι ποιέω καί ὁ Ὅμηρος ἐν ὁ κατάλογος ὁ Βοιωτία , οἷος Νιρεύς Αἰσύμνθεν αὖος τρεῖς ναῦς ἔισος , Νιρεύς Ἀγλαία υἱός Χάροπος τε ἄναξ , Νιρεύς , ὅς καλός ἀνήρ ὑπό Ἴλιον ἔρχομαι · ἅμα δέ καί πολλάκις λέγω ὁ αὐτός , πλήν ἄλλως καί ἄλλως · ὅλος γάρ ὁ Νιρεύς δηλόω · [ a 3 ] ὁ γάρ πρᾶγμα , περί οὖον πολύς εἴρω , ἀνάγκη καί πολλάκις εἴρω · εἰμί δέ πολλάκις εἴρω , καί πολύς πρᾶγμα δοκέω εἰμί · ὥστε ἅπαξ μιμνήσκω ὁ Νιρεύς καί εἶπον Νιρεύς Αἰσύμηθεν αὐξάνω ὁ λόγος ἤτοι πολλάκις εἶπον ὁ Νιρεύς διά ὁ παραλογισμός ἤτοι διά ὁ ἀπατάω ὁ ἀκροατής καί δόξα πολύς πρᾶγμα εἶπον ἀπό ὁ πολλάκις εἶπον ὁ Νιρεύς · καί μνήμη μετά ποιέω ὁ ἀκροατής ἐκ ὁ πολλάκις εἶπον ὁ Νιρεύς , οὐδαμῶς ποιέω λόγος ὕστερος αὐτός ἤτοι οὐδαμοῦ ἄλλος λόγος ποιέω παρά ὁ λέγω περί ὁ Νιρεύς οὐδέ ἄλλος τίς πρᾶγμα παρεμφαίνω ἢ αὐτός ὁ Νιρεύς , κἀν δοκέω ἄλλος καί ἄλλος λέγω ἐκ ὁ πολλάκις λέγω ὁ αὐτός διά ἄλλος καί ἄλλος λέξις . [ a 7 ] ὁ μέν οὖν δημηγορικός λέξις , τουτέστιν ὁ συμβουλευτικός , ἔοικα ὁ σκιαγραφία , τουτέστι ὁ ζωγραφία . καί ὁ μέν ἅγιος Βασίλειος λέγω μή εἰμί δυνατός ἄλλως τις διαγιγνώσκω , εἰμί πρός ὁ πρωτότυπος ἄκρως ἐξεικονίζω ὁ ζωγραφέω , εἰμί μή ὁ ζωγραφία ὁ θεατής ἀφίστημι , καί ὁ Εὐριπίδης · πόρρω τέρας γάρ εἰμί ἵστημι , μᾶλλον διαγιγνώσκω , κατά τίς σφάλλω ὁ ζωγράφος · ὁ δέ Ἀριστοτέλης λέγω ὁ πόρρω ἵστημι ὁ ζωγραφία πλανάω μᾶλλον καί μή δύναμαι διακρίνω διά ὁ ἀπόστασις ὁ ὁ ζωγράφος ποτός ὡς γοῦν ὁ πόρρω ὁ ζωγραφία ἵστημι πλανάω καί οὖον δύναμαι διακρίνω ὁ ὁ ζωγράφος σφάλμα , οὗτος καί ἐπί ὁ συμβουλευτικός λόγος , ὅσος πλείων εἰμί ὁ ὄχλος ὁ ἀκροάομαι , τοσοῦτος πόρρω ὁ λόγος ἵστημι καί οὖον δύναμαι διακρίνω , κατά τίς σφάλλω ὁ δημηγορέω χυδαῖος γάρ ὁ ὄχλος καί ὁ ἀγροικία πολύς · καί ἐπεί ὁ δημηγορέω ἤτοι ὁ συμβουλεύω χυδαῖος ὄχλος ἔχω ἀκροατής , περίεργος εἰμί ὁ χράω λέξις ἀκριβής · [ a 9 ] ὁ γάρ ἀκριβής φαίνω χείρων ἐν ἀμφότερος ἤγουν καί ὁ ὄχλος καί ὁ ἀκροατής ὁ δημηγορικός λόγος καί ὁ ἵστημι πόρρω καί βλέπω ἱστορία τις · ὡς γάρ ὁ πόρρω ἵστημι οὖον δύναμαι κρίνω , εἰμί καλῶς ὁ ζωγράφος ὁ ἀρχέτυπος μιμέομαι Σάτο καί πρός ἀκρίβεια , οὕτως οὐδέ ὁ ὄχλος δύναμαι κρίνω , εἰμί ἀκριβής λέξις καί τεχνικός καί παραστατικός ὁ πρᾶγμα χράω ὁ Δήμη γορός , ἅτε πόρρω ὁ τέχνη ἵστημι . ὁ δέ δίκη ἤγουν ἐν ὁ δίκη νικάω λόγος ἀκριβής δεῖ χράομαι ὁ λέξις , διότι σοφός ἔχω ὁ δικαστής καί ὁ ἀκροατής , ὁ δέ σοφός ἐγγύς ὁ τέχνη εἰμί καί οὖον πόρρω ἵστημι . [ a 11 ] ἔτι δέ δεῖ μᾶλλον ἀκριβής χράομαι ὁ λέξις καί τεχνικός , εἰμί πρός εἷς κριτής ἀφοράω καί δικάζω παρά αὐτός · σπάνις γάρ ὁ καλός , καί σοφός εἷς εὑρίσκω οὖον ῥᾴδιος · καί γάρ ὁ εἄν ἐλάχιστος εἰμί ἐν ῥητορικός . εἰμί γοῦν ὀλίγος εἰμί ὁ ἀκροατής , εἴτε καί εἷς , ὡς ἐπί ὁ δικανικός λόγος , εὐσύνοπτος καί εὐδιάκριτος γίγνομαι ἤτοι μᾶλλον δύναμαι ὁ εἷς κριτής εἴτε καί ὁ ὀλίγος κρίνω , ὅτι ὅδε μέν ὁ λέξις οἰκεῖος ὁ πρᾶγμα , ὅδε δέ ἀλλότριος · καί διά οὗτος ἐν ὁ δικανικός λόγος τεχνικός καί ἀκριβής χρηστέον ὁ λέξις . [ a 13 ] ἔνθα δέ καί εἷς εἰμί ὁ κρίνω , ὁ ἀγών καί ὁ Ἔρις ἄπειμι καί ὁ κρίσις καθαρός γίγνομαι · εἰμί γάρ πολύς εἰμί ὁ κριτής , συμβαίνω πολλάκις αὐτός διχογνωμέω καί ἀντιπίπτω ἀλλήλων διά ὁ ὁ μέν ὅδε μέρος πρόσκειμαι ὁ δέ ὅδε ἐντεῦθεν οὖον καθαρός ὁ κρίσις γίγνομαι . [ a 15 ] ἔνθα δέ δεῖ ὑπόκρισις , ἐκεῖ ὁ ἀκρίβεια ἄπειμι καί ὁ τέχνη , χρεία δέ μᾶλλον φωνή μέγας καί ποικίλος , ἵνα πη μέν ὑποκρίνομαι ὁ τυραννικός φωνή , πη δέ ὁ γυναικεῖος , πη δέ ὁ ἀνίημι Μένας , ὡς εἰμί ὁράω ὑποκρίνω ὁ ἐν ὁ ἅγιος σορός ἀναγιγνώσκω Σκόντας . [ a 16 ] οὗτος δέ ὁ ὑποκρίνομαι θεωρέω ἐν ὁ ἔχω φωνή μέγας καί ποικίλος . ἢ ὁ ἐπιδεικτικός οὖον φροντίζω ὁ ἀσύν δετός λέγω ἢ ὁ πολλάκις λέγω ὁ αὐτός , ἀλλά κάλλος . ὁ μέν ἐπι δεικτικός λέξις εἰμί γραφικός ἤτοι ἁπλόος καί μή ἔχω ὁ ἀκριβής . ὁ γάρ ἔργον αὐτός εἰμί ἀνάγνωσις ἤτοι ὁ στομφαστικῶς ἀναγιγνώσκω . [ a 18 ] δύο δέ ὁ δικανικός ἤτοι ὁ κατά ἀκρίβεια δύο μέτρον ἔχω , ὁ ὀγκηρός . περίεργος δέ εἰμί ὁ προσδιαιρέω καί προσδιορίζω , ὅτι δεῖ εἰμί ὁ λέξις ἡδύς καί μεγαλοπρεπής , ὡς τις λέγω , ἢ ὁ λέγω δεῖ εἰμί ὁ λέξις σώφρων καί Ἐλευθέριον καί πᾶς ἠθικός ἀρετή προσαρμόζω ὁ δικανικός λέγω ὡς λέγω εἰμί λέξις καί δικαιοσύνη καί φρόνησις · οὗτος λέγω ἐπεγγελάω ὁ λέγω λέξις εἰμί σώφρων καί Ἐλευθέριον καί μέγας λοπρεπω . [ a 21 ] ποιέω δέ μᾶλλον ὁ λέξις ἡδύς ὁ εἴρω ἤτοι ὁ χράω μεταφορά οἰκεῖος καί εἰκών ἀστεῖος καί ποιέω ὁ λέξις εὐμάθεια καί γνῶσις ὁ ἀκροατής · οὖον γάρ δεῖ μόνος εἰμί ὁ λέξις σαφής ἀλλά καί πρέπω ἤτοι ἀπόκροτος καί ἐξαίρω ὁ ταπεινός ὁ λόγος . [ a 24 ] ἄν τε γάρ τις ἀδολεσχέω ἤτοι πολυλογέω , ἀσάφεια ἐκ ὁ πολυλογία ποιέω . ἀλλά καί εἰμί σύντομος ὁ λόγος εἰμί , καί οὕτως ἀσάφεια γίγνομαι · ἴσως γάρ ὁ νόημα δήω πλατυσμός πρός ὁ σαφηνίζω , εἰμί δέ τις στενός ἀπαγγέλλω αὐτός , ἀσαφής ἔτι μένω ὁ νόημα . [ a 25 ] ἀλλά ὁ μέσος ἁρμόζω ἤτοι ὁ μήτε πολυλογέω μήτε βραχυλογέω . καί ὁ εἴρω ἤτοι ὁ μεταφορά καί ὁ εἰκών ποιέω ὁ λέξις ἡδύς , εἰμί γε τις εὕω ἀνάμιξις καί ἀνακεράννυμι ὁ εἴωθα ἤτοι ὁ κοινός λέξις καί ὁ ξενικός ἤτοι ὁ ποιητικός [ ὁ ] διάλεκτος . [ a 27 ] ῥυθμός εἰμί ὁ ἐκ οὗτος ἀποτελέω . καί ὁ πιθανός ἀναφέρω ἐκ ὁ πρέπω · πρέπω δέ εἰμί ὁ λέγω λέγω Κατάλ Λήλας ὁ ὑπόκειμαι πρόσωπον · ἄλλος γάρ λέγω εἰμί πρέπω καί ἁρμόζω ὁ στρατιώτης καί ἄλλος ὁ σοφός καί ἄλλος ὁ γυνή · καί οὗτος δοκέω πιθανός καί ἀληθινός ἐκ ὁ λέγω λέγω πρέπω καί κατάλληλος ὁ ὑπόκειμαι πρόσωπον . [ a 28 ] καί κοινός περί πᾶς ὁ , ἤτοι ποῖος λέγω εἰμί κοινῶς ἁρμόζω καί ὁ δικανικός καί ὁ πανηγυρικός καί ὁ συμβουλευτικός , καί εἶπον , τίς λέγω ἰδίως ἁρμός του ἕκαστος γένος ἤτοι εἶδος ἤτοι τίς εἰμί ἁρμόζω ὁ δικανικός καί τίς ὁ συμβουλευτικός καί τίς ὁ πανηγυρικός ἁρμόζω . [ a 29 ] λοιπός δεῖ εἶπον περί ὁ τάξις ὁ ἐπιχείρημα , ποῖος δεῖ πρῶτος τάσσω , καί περί ὁ τάξις ὁ μέρος ὁ λόγος ἤτοι προοίμιον , δῖος γήση , ἀγών .