anonymi-in-aristotelis-artem-rhetoricam.in-aristotelis-artem-rhetoricam-commentarium 1.9
Μετὰ δὲ ταῦτα , φησί , λέγωμεν περὶ ἀρετῆς καὶ κακίας καὶ αἰσχροῦ καὶ καλοῦ · οὗτοι γὰρ σκοποὶ καὶ τέλη τοῖς πανηγυρί ζουσι . [ a 25 ] συμβήσεται δὲ λέγοντας ἡμᾶς τόπους καὶ πίστεις , ἐξ ὧν ὁ ἐπαινῶν καὶ ψέγων ἐπιχειρῶν φανεῖται , παραδοῦναι κἀκεῖνα , ἐξ ὧν ποιός τις φανήσεται ὁ ἐπαινῶν ἢ ψέγων · πόρισμα γὰρ οἷον κάλλιστον ἀκολουθῶν , τὸ καὶ ποιὸν γενέσθαι τὸν πανηγυρίζοντα ἐκ τῶν πίστεων , ἐξ ὧν ἐγ κωμιάζων ἐπιχειρήσει τόδε μὲν ἐπαινεῖν , τόδε δὲ ψέγειν · εἰ γὰρ ἐξαίρω τοῦδε τὰ κατορθώματα καὶ δεικνύω τυχὸν ἀνδρεῖον καὶ σώφρονα ἐκ τῶν τοιῶνδε λόγων καὶ πίστεων καὶ δίκαιον ἀπὸ λόγων ἀκριβῶν καὶ τεκμηρίων , ἃ χαρακτηρίζουσι τὸν δίκαιον , ἀνάγκη κἀμὲ δίκαιον ὑπολαμβάνεσθαι καὶ σώφρονα , ὅτι μηδ’ ἔστιν εἰκὸς ἐκθειάζειν με πάνυ τεχνικῶς τάδε τῶν ἀγα ἀνδρείαν καὶ φρόνησιν , μὴ εἰδέναι δέ , τίνα εἰσὶ τὰ ἐπαινούμενα καὶ ἐξαιρόμενα · ἐπεὶ οὔτε τὸ μέλι θαυμάσει τις , εἰ μὴ τῆς γλυκύτητος ἀπο γεύσαιτο , οὔτε τὸ πῦρ ὡς θερμὸν καὶ ζῳογόνον ἐγκωμιάσει μὴ εἰδὼς ὅπερ ἐστίν , οὔτ’ ἀρετῆς ἐπαινέτης ἔσται μὴ ζηλωτὴς ὢν αὐτῆς καὶ θερμὸς ἐρα στής , οὔτε σωφροσύνης ἔργα καὶ δικαιοσύνης ἐξᾶραι θελήσειεν , εἰ μὴ τὴν πεῖραν ἐξ ἔργων ἔχει , ποῖαι δή τινες καθεστήκασιν . εἰκότως δὲ τὸ ἠθικὸν καὶ ποιόν τινα φαίνεσθαι δευτέραν λέγει πίστιν · [ a 27 ] πρώτη γὰρ ἡ διὰ τῶν πίστεων καὶ τῶν ἐνθυμημάτων ἀπόδειξις . [ a 28 ] ἐπεὶ δὲ συμβαίνει καὶ χωρὶς σπουδῆς καὶ μετὰ σπουδῆς ἐπαινεῖν . βούλεται εἰπεῖν , ὅτι ὁ μετὰ σπουδῆς καὶ πόθου ἐνδιαθέτου ἐπαινῶν τοῖς ἀληθέσι καὶ ὁμολο γουμένοις χρώμενος φαίνεται καὶ ἀποδεικτικῶς οἷον καὶ πιθανῶς κατασκευ άζει , ὁ δὲ χωρὶς σπουδῆς ἐπαινῶν τοῖς φαινομένοις πιθανοῖς καὶ ἐνδόξοις καὶ οὐκ ἀληθέσι πλέκει τὸν ἔπαινον , ἐπειδή , φησί συμβαίνει καὶ χωρὶς σπουδῆς καὶ μετὰ σπουδῆς ἐπαινεῖν πολλάκις . ἔχεις δὲ καὶ τοῦ μετὰ σπουδῆς ἐπαινεῖν παράδειγμα τὸν μέγαν ἐν θεολογίᾳ Γρηγόριον ἐπιτροπὴν τάφιον οἷον εἰς τὸν ἱεροφάντην καὶ μέγαν Βασίλειον πλέξαντα . ἐπαινεῖ δέ τις ἢ ἄνθρωπον ἢ θεὸν ( ὑμνεῖν δὲ μᾶλλον δεῖ κυρίως λέγειν ) ἢ ἄψυχα ( τόπον , χρόνον , λιμένα ) ἢ ζῷα ἄλογα , φυτά . [ a 31 ] τὸν αὐτὸν τρόπον ληπτέον καὶ περὶ τούτων τὰς προτάσεις καὶ τοὺς τόπους * * προτάσεις . αἱ προτάσεις δὲ πάντως ἢ ἀληθεῖς ἢ φαινόμεναι . καὶ πρῶτον μὲν ὑποθετέον , τίνα εἰσίν , ἅπερ ὡς πίστεις καὶ ἐνθυμήματα ἕξει ὁ ἐγκω μιάζων , καὶ τίνα ὡς ἀρχετύπους εἰκόνας ὁρῶν ἐγκωμιάζειν ἐπιχειρεῖ · ὡς γὰρ τῷ συμβουλευτικῷ τέλος μὲν ἦν τὸ συμφέρον καὶ βλαβερόν ( περὶ δὲ ὧν συνεβούλευε , πέντε τινὰ τὸν ἀριθμόν , πόρος χρημάτων , πόλεμος καὶ εἰρήνη , φυλακὴ χώρας , τὰ εἰσαγόμενα καὶ ἐξαγόμενα καὶ τελευταῖον καὶ πέμπτον νομοθεσία · αἱ δὲ πίστεις , ἐξ ὧν προέτρεπε καὶ ἀπέτρεπεν , ἦσαν εὐδαιμονία καὶ τὰ μέρη ταύτης καὶ τὰ ἐναντία , εἶτα καὶ τόποι , ἐξ ὧν ἢ μέγα τι ἀγαθὸν δειχθήσεται ἢ μέγα κακόν ) , οὕτω δὴ κἀνταῦθα ἐπὶ τῶν πανηγυριζόντων τέλος μὲν τὸ καλὸν καὶ τὸ αἰσχρόν , ὑποκείμενα δὲ πρὸς ἔπαινον καὶ ψόγον ἔμψυχα καὶ ἄψυχα , αἰσθητικὰ καὶ ἀναίσθητα , λογικά τε καὶ ἄλογα , πίστεις δέ , ἐξ ὧν τόδε καλὸν ἀποδείξομεν καὶ ἐγκωμιάσομεν ἢ ψέξομεν , αἱ ἀρεταὶ καὶ αἱ κακίαι · καὶ γὰρ τά , ἐξ ὧν τι ὡς φαῦλον καὶ αἰ σχρὸν ψέξομεν , αἱ κακίαι εἰσίν . ἀρκτέον οὖν τούτων , ὧν καταστοχαζόμενος ὁ ἐγκωμιάζων ἐπαινεῖ ἢ ψέγει . ὡρίσθω δὲ πρῶτον , τί ἐστι τὸ καλόν , ὃ τέλος τῷ ἐγκωμιάζοντι , εἶτα θεωρητέον τὴν ἀρετὴν καὶ τὰ μέρη αὐτῆς . εἰ δ’ ἐρεῖ τις , ὅπως καὶ τῷ συμβουλεύοντί εἰσι πίστεις καὶ τόποι εἰς προστεις καὶ ἀποτροπὴν αἱ ἀρεταὶ καὶ αἱ κακίαι καὶ τὰ μέρη αὐτῶν , καὶ τοῖς πανηγυρίζουσιν ὁμοίως σκοπὸς αἱ ἀρεταί , ἀκουέτω , ὅτι , ἅπερ ὑποτίθησί τις παραινῶν , ταῦτα καὶ ἐν ἐπαίνου μοίρᾳ παραλήψεται εὐφυῶς καὶ αὐτά , ἐξ ὧν ἐγκωμιάζει τις , ὡς καὶ Ἀριστοτέλης ἐρεῖ προϊών , καὶ τῷ συμβου λυσιτελεῖ · εἰ γὰρ συνεβούλευέ τις , ὅτι οὐ δεῖ μέγα φρονεῖν , ἐπαι νῶν εἰπὲ οὐκ | ἐφρόνει μέγα ὁ πρὸς ἔπαινον ἡμῖν προκείμενος καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὁμοίως . οὐδὲν οὖν καινὸν καὶ τῷ συμβουλεύοντι καὶ ἀποτρέ ποντι καὶ προτρέποντι καὶ τῷ ἐπαινοῦντι καὶ ψέγοντι τὰς αὐτὰς εἶναι πί καὶ τοὺς αὐτοὺς σχεδὸν τόπους καὶ οὐχ ἑτερόφυλα τὰ τῶν ἀπο δείξεων εἴδη ἐκεῖ τε γὰρ εὐδαιμονίας ἔφεσιν ἔχειν πάντας λέγομεν καὶ διὰ τοῦτο τὰ τῆς εὐδαιμονίας μέρη διείλομεν καὶ τεθεωρήκαμεν ἱκανῶς , ἐνταῦθά τε τὰ μὲν ἐπαινούμενα ὡς ἀρετῆς εὖ ἔχοντα ἐξαίροντες , τὰ δὲ ψεγόμενα ὡς εἰς ἄκρον κακίας ἐληλακότα δεικνύντες εἰκότως τὰ περὶ τῆς ἀρετῆς καὶ τῶν ταύτης μερῶν παραδώσομεν . [ a 33 ] καλὸν οὖν ἐστιν , ὃ ἂν δι’ αὑτὸ αἱρετὸν ὃν ἐπαινετόν ἐστι , καὶ ὃ ἀγαθὸν ὂν καὶ ἡδύ ἐστιν , ὅτι ἀγαθόν . εἰ δὲ τὸ καλὸν τοιοῦτον , ἀνάγκη καὶ τὴν ἀρετὴν καλὸν εἶναι · ἀγαθὸν γὰρ ὂν καὶ ἐπαινετόν ἐστι καὶ ἡδὺ ἡ ἀρετή , ὅτι καὶ ἀγαθόν · οὕτω μὲν οὖν ἡ ἀρετὴ καλόν , ἐπειδὴ δι’ αὑτὸ αἱρετόν ἐστι καὶ ἀγαθὸν καὶ ἐπαινετόν . [ a 36 ] ἀρετὴ δὲ ἔστι μὲν δύναμις , ὡς δοκεῖ πᾶσι , ποριστικὴ ἀγαθῶν καὶ φυλακτικὴ καὶ δύναμις εὐερ γετικὴ πολλῶν ἐπὶ μεγάλοις πράγμασι καὶ πάντων περὶ πάντα · εὐερ γετικὴ γάρ ἐστι δύναμις οὐχὶ τινῶν μὲν τινῶν δὲ οὔ , ἀλλὰ πάντων εὐερ γέτις ἐστί , καὶ οὐχὶ περὶ τινὰ μὲν εὐεργετεῖ περὶ δὲ τινὰ οὔ , φθονοῦσα μεταδοῦναι τῶν αὐτῆς καλῶν , ἀλλ’ ἐν πᾶσιν εὐεργετεῖ . [ b 1 ] μέρη δὲ αὐτῆς δικαιοσύνη , ἀνδρία , σωφροσύνη , μεγαλοπρέπεια , μεγαλοψυχία , ἐλευθεριότης , πραότης . φρόνησις , σοφία . ἀνάγκη δὲ μεγίστας εἶναι ἀρετὰς τὰς τοῖς ἄλλοις χρησιμωτάτας , ὁποία ἡ δι καιοσύνη καὶ ἡ ἐλευθεριότης καὶ ἡ ἀνδρία · ὁ μὲν γὰρ σώφρων ἑαυτῷ μόνῳ σώφρων καὶ ὁ ἐγκρατὴς καὶ πρᾶος ἑαυτῷ μόνῳ , ἡ δὲ δικαιοσύνη καὶ ἡ ἀνδρία κοινῇ τῇ πόλει χρήσιμα καὶ πολυωφελῆ ἀγαθά . ἐπάγει δέ . διὰ τί μεγίστη ἀρετὴ ἡ δικαιοσύνη καὶ ἡ ἀνδρία · διότι , φησίν , ὑπεθέ μεθα ὅρον ἀρετῆς τὸ εἶναι αὐτὴν δύναμιν εὐεργετικὴν πολλῶν περὶ πάντα·τοιοῦτον δ’ ἡ ἀνδρία καὶ ἡ δικαιοσύνη · μέγισται ἄρα . [ b 4 ] ἐπεὶ δέ . ἔστι κάλλιον ἀντὶ τοῦ δέ κεῖσθαι τὸ γάρ , ἵν’ ᾗ κατασκευαστικὸν τῶν ἄνω λεγομένων · ἐπεὶ γάρ ἐστιν ἡ ἀρετὴ δύναμις εὐεργετική , διὰ τοῦτο τοὺς δικαίους καὶ ἀνδρείους μάλιστα ἐπαινοῦμεν καὶ τιμῶμεν · ἡ μὲν γὰρ ἀνδρία ἐν πολέμῳ μεγάλα λυσιτελεῖ κοινῶς , ἡ δὲ δικαιοσύνη καὶ ἐν πολέμῳ καὶ ἐν εἰρήνῃ χρησιμωτάτη . [ b 7 ] εἶτα μεγίστη μετ’αὐτὰς ἡ ἐλευθεριότης · προΐενταί τε γὰρ τὰ ἑαυτῶν οἱ ἐλευθέριοι καὶ οὐκ ἀγωνίζονται περὶ τῶν χρημάτων . [ b 9 ] ἔστι δὲ ἡ δικαιοσύνη . δι’ ἢν τὰ ἑαυτῶν ἔχουσιν ἕκαστοι , ὡς νόμος προστάσσει , οἷον ἀπὸ εὐλόγων πόρων καὶ πόνων οἰκείων καὶ πατρῴου κλήρου , ἀδικία δέ , δι’ ἣν τὰ ἀλλότρια κατέχει τις , οὐχ ὡς ὁ νόμος κελεύει . [ b 11 ] ἡ δὲ ἀνδρία ἐστί , δι’ ἦν ἐσμεν πρακτικοὶ τῶν καλῶν ἔργων ἐν τοῖς κινδύνοις , ἐν οἷς ὁ νόμος κελεύει τὸν ἀνδρεῖον τὴν οἰκείαν δεικνύειν ἐνέργειαν , ὑπὲρ ἐλευθερίας πατρίδος , ὑπὲρ εὐσεβείας πατροπαραδότου , ὑπὲρ ἀρετῆς καὶ τῶν ἀγαθῶν πραγμάτων · ἐν τοῖς τοιούτοις προκινδυνεύσει ὁ ἀν δρεῖος . [ b 13 ] ἀνδρεῖοι δὲ καὶ οἱ ὑπηρετικοὶ τῷ νόμῳ · εἶπε γὰρ καὶ ἐν τοῖς Ἠθικοῖς εἶδος ἀνδρίας εἶναι τὸ προκινδυνεύειν ὑπὲρ τοῦ νόμου καὶ τῶν συμφερόντων τῇ πόλει · ἀνδρεῖοι οὖν οἱ πεπαιδευμένοι πολῖται καὶ τὰ τοῦ νόμου φυλάττοντες καὶ προκινδυνεύειν ἐθέλοντες ὑπὲρ τῶν πραγμάτων τῆς πόλεως διὰ τιμήν . [ b 13 ] ἡ δὲ δειλία τἀναντία τούτων ἔχει . τὰ δὲ περὶ σωφροσύνης καὶ ἀκρασίας καὶ ἐλευθεριότητος καὶ ἀνελευθεριότητος προχειρότατα , ὡς καὶ τὰ ἀνωτέρω δηλωθέντα · κατὰ σπουδὴν γὰρ τάχα τὰ καριώτερα παρασημειούμεθα . [ b 17 ] μεγαλοψυχία δέ ἐστιν ἀρετὴ ἐν ποιήσει μᾶλλον ἢ δόσει φαινομένη μεσότης · ἔστι γὰρ μεγάλων εὐεργετημάτων ποιητική , νίκης , λυτρώσεως αἰχμαλώτων , οἰκισμοῦ πόλεως , τιμῆς καὶ μόνης ἀξίως ὀρεγομένη , ναῶν , θεάτρων , οἰκιῶν , ἀγαλμάτων καὶ ἄλλων.[b 18 ] μικροψυχία δὲ τοὐναντίον . μεγαλοπρέπεια δὲ ἀρετὴ ἐν δόσει καὶ δαπανήμασι μᾶλλον · ἐν γὰρ ἑορταῖς καὶ συνεισφοραῖς καὶ στρατ αρχίαις καὶ τριηραρχίαις καὶ θεάτροις καὶ ταῖς ἄλλαις δόσεσίν ἐστι μεγέ θους ποιητική . ὡς δὲ συγγενῶν οὐσῶν τῶν δύο τούτων ἀρετῶν καὶ σχε δὸν ὁμοίων ἐπιφέρει [ b 19 ] μικροψυχία δὲ καὶ σμικροπρέπεια τοὐν αντίον · ὡς ἂν εἰ ἔλεγεν , ὅτι οὐδὲν διαφέρει , εἴτε ἡ σμικροψυχία ἀντί κειται τῇ μεγαλοπρεπείᾳ εἴτε ἡ σμικροπρέπεια · εἰ γὰρ ταὐτὰ σχεδὸν παρὰ μικρόν τι ἡ μεγαλοψυχία καὶ ἡ μεγαλοπρέπεια , καὶ τὰ ἐναντία αὐ ταῖς ἔσται ταὐτὰ σχεδόν , καὶ οὐδὲν τὸ διάφορον , εἴτε ἡ σμικροψυχία ἀντί κειται τῇ μεγαλοπρεπείᾳ εἴτε ἡ σμικροπρέπεια . [ b 20 ] φρόνησις δέ ἐστιν ἀρετὴ διανοίας , καθ’ ἣν εὖ βουλεύεσθαι δύνανταί τινες περὶ ἀγαθῶν τῶν κυρίως ἢ κακῶν φαινομένων δὲ ἀγαθῶν ἢ κακῶν ὄντων καὶ φαινομένων κακῶν , ἐκείνῳ δὲ ὡς ἀγαθῶν διωκομένων ὡς τάχα λυσιτελούντων εἰς τὴν εὐδαιμονίαν . ὡς ἐν κεφαλαίῳ μὲν οὖν περὶ ἀρετῆς ἱκανῶς εἴρηται . [ b 24 ] περὶ δὲ τῶν ἄλλων ἀγαθῶν οὐ χαλε πὸν συνιδεῖν · ἐξετάζων γὰρ εὑρήσεις καὶ τὰ ποιητικὰ τῆς ἀρετῆς ἀγαθά · τὸ γὰρ ἐνεθίζεσθαι τοῖς πόνοις τοῖς εἰς ἀρετὴν ἄγουσι καὶ τοῖς καθ’ ἕκαστα καλῶς † ἀγαθὸν καὶ τὸ ὑγιεινὸν τὸ ποιητικὸν τῆς ἀρετῆς ἀγαθόν . [ b 27 ] καὶ τὰ ἔργα τῆς ἀρετῆς καλά · τὰ γὰρ τῆς ἀνδρίας ἔργα , οἷον τρόπαια , νῖκαι , ἐλευθερία πόλεων , καλά · καὶ τὰ τῶν ἄλλων ἀρετῶν ἔργα ἐπαινετά . [ b 26 ] καὶ τὰ ἀπ’ ἀρετῆς γινόμενα καλά · τοιαῦτα δὲ τά τε σημεῖα τῆς ἀρετῆς , οἷον τὸ βάδισμα , τὸ λέγειν εὐσχήμονα , τὸ αἰδεῖσθαι , τὸ μὴ καγχάζειν . [ b 27 ] ἐπεὶ δὲ τά τε σημεῖα τῆς ἀρε τῆς καλά , ὡς ἡ ἐκτὸς σεμνότης τὴν ἐντὸς παραδηλοῖ κατάστασιν πολλά κις καὶ τὸ βάδισμα . καὶ τὰ τοιαῦτα , ὅσα ἐστὶ τοῦ ἀγαθοῦ ἔργα , καλά , ὡς τὰ τρόπαια καὶ αἱ νῖκαι , καὶ τὰ πάθη ὁμοίως καλά , οἷον τὸ εὐφημεῖσθαι τὸν ἀνδρεῖον , τὸ τιμᾶσθαι τὸν ἐλευθέριον καὶ χαίρειν , τὸ τὸν δίκαιον ἥδεσθαι ἐπὶ τοῖς συναλλάγμασιν , ἄνάγκη ἐπὶ πάσης ἀρετῆς τὰ σημεῖα καὶ τὰ ἔργα καὶ τὰ πάθη ἄριστα εἶναι καὶ καλά . [ b 30 ] καὶ τὰ δίκαια ἔργα ἀνάγκη εἶναι καλὰ καὶ τὰ δικαίως , οἷον τὸ κήδεσθαι τῶν υἱῶν τοὺς πατέρας καὶ τοὺς υἱοὺς τιμᾶν τοὺς γονεῖς . τὰ πάθη δὲ τῆς δικαιοσύνης μόνον οὔκ εἰσι καλά · καίτοι ἐπὶ πασῶν ἀρετῶν καὶ τὰ ἔργα καὶ τὰ πάθη ἐπαινετά , αὐτίκα ἐπὶ τῆς ἀνδρίας τὸ ὑπὲρ τῆς πόλεως ἀποθανεῖν ἄριστον καὶ τὸ σφαγῆναι πολεμοῦντα καλόν , ἐπὶ δὲ τῆς δικαιοσύνης τὸ δικαίως πάσχειν οὐκ ἐπαινετόν · τὸ γὰρ κολάζεσθαι δικαίως καὶ τὸ ζημιοῦσθαι χρήματα δικαίως καὶ τὸ ἀποθνήσκειν δικαίως φευκτόν . [ b 31 ] ἐν μόνη γὰρ ταύτῃ τῇ δικαιοσύνῃ οὐκ ἀεὶ τὸ δικαίως καλόν · ἐπὶ γὰρ τῶν παθῶν οὐκ ἐπαινετὸν τὸ δικαίως , τὸ δὲ ἀδίκως παίεσθαι καὶ ἀποθνῄσκειν μᾶλλον καλόν καὶ ἐπὶ τοῦ ζημιοῦσθαι αἰσχρὸν τὸ δικαίως παρ’ ὃ τὸ ἀδίκως · τὸ γὰρ ἀδίκως ζημιοῦσθαι τὸν δίκαιον οὐ φευκτὸν τοσοῦτον , τὸ δὲ δικαίως ζημιοῦσθαι φαῦλον , ἐπειδὴ τοῦτο κλεπτῶν καὶ κακούργων ἐστί . τὸ δὲ [ b 33 ] καὶ κατὰ τὰς ἄλλας ἀρετὰς ὁμοίως πρὸς τὰ ἄνω ἀπο δοτέον , ὅτι τῶν ἄλλων ἀρετῶν καὶ τὰ ἔργα καὶ τὰ σημεῖα καὶ τὰ πάθη καλά · τὸ γὰρ τῆς σωφροσύνης καλὸν καὶ τὸ ἔργον καὶ τὸ πάθος . [ b 34 ] καὶ ἐφ’ οἷς τὰ ἇθλα τιμή , καλά · ὡς ἡ ἀριστεία καὶ ἡ τυραννοκτονία καλόν , ἧς αἱ στῆλαι καὶ αἱ εἰκόνες . καὶ τὰ ἐφ’ οἷς τιμὴ μεγάλη δίδο ται , οἷον ἀξιώματος ὄγκος , παρ’ ὃ χρήματα μεγάλα ἐκεῖνα , ὡς ἡ στρα τηγία ἡ ἔντεχνος , ἀφ’ ἧς Καῖσαρ ἐκεῖνος ὁ πρῶτος καὶ πολλοὶ τῶν ἐπι σήμων γεγόνασι περιώνυμοι . [ b 36 ] καὶ ὅσα μὴ αὑτοῦ ἕνεκα πράτ τει τις τῶν ἀρετῶν ἃ γὰρ πράττει τις ἀνδρεῖος οὐχ ἑαυτοῦ ἕνεκα ἀλλὰ τῆς πόλεως , τῶν ἀρετῶν ἔργα . γράφεται δὲ καὶ τῶν αἱρετῶν . καὶ τὰ ἁπλῶς ἀγαθὰ ἤγουν τὰ πρὸς ἄλλων γινόμενα ὠφέλειαν καλά , οἷον τὰ τῆς ἐλευθεριότητος καὶ δικαιοσύνης καὶ τῆς ἀνδρίας , ὅσα τις ὑπὲρ πατρίδος ἐποίησε παριδὼν τὸ ἑαυτοῦ , καλά . [ b 38 ] καὶ τὰ τῇ φύσει ἀγαθὰ καλά , ὡς τὸ τιμᾶν γονεῖς καὶ θεὸν καὶ ἀνδρία καὶ φρό νησις καὶ ῥώμη καὶ κάλλος τὸ φυσικόν , ἀλλὰ μὴ τὸ περίαπτον καὶ νόθον . καὶ ἃ μὴ αὐτῷ ἀγαθὰ ἀλλὰ ἄλλοις , καλά , οἷον τὸ ἀποκτεῖναι τύραννον καὶ τὸ τρέφειν παῖδας τῶν γειτόνων καὶ τὸ ἐλεεῖν πτωχοὺς καὶ τὸ μὴ τρυφᾶν ἐμὲ τυχὸν ἢ τὸν βασιλέα ἢ τὸν προιστάμενον ἀρχῆς τινος ἀλλὰ τοὺς ὑπὸ χεῖρα . ἃ τοίνυν ἄλλοις ἀγαθά , καλά , ἃ δὲ αὐτῷ τῷ ἔχοντι , οὐ καλὰ τοσοῦ τον . διὰ τί : αὑτοῦ γὰρ ἕνεκα τὰ τοιαῦτα ποιεῖ ὁ ἔχων καὶ οὐ τοσοῦτον καλά · οἷον τὸ μὲν ποιεῖν λέγω πενήτων οἰκίαν καλόν , τὸ δὲ ἑαυ τοῦ οὐ τοσοῦτον καλόν . [ a 1 ] καὶ ὅσα τεθνεῶτι ἐνδέχεται ὑπάρχειν , μᾶλλον ἢ ζῶντι καλά , καὶ αἱ στῆλαι καὶ αἱ εἰκόνες καὶ οἱ τύμβοι καὶ τὰ σεμνεῖα · τὸ γὰρ ἑαυτοῦ ἕνεκα τὰ χρειώδη ἔχει καὶ ζωτικὰ ἤτοι πρὸς τροφὴν χρειώδη · ταῦτα δὲ φθείρονται , οἷον τὸ δημοσίᾳ τρέφεσθαι καὶ τὰ σιτηρέ σια · φθείρεται οὖν τὸ ἑαυτοῦ ἕνεκα , τὸ δὲ ζῶντι καὶ θανόντι σῳζόμενον καλόν . [ a 3 ] καὶ ὅσα ἔργα τῶν ἄλλων ἕνεκα , καλά , οἷον τὸ νόμους τιθέναι τῇ πολιτείᾳ συμφέροντας καὶ ψηφίσματα , τὸ ἐν πόλεσιν ἐγείρειν ζωστῆρας τειχῶν καὶ προβολὰς στοῶν φυλακτικὰς τῆς χώρας ὑπὲρ τῶν πολιτῶν . καὶ ὅσαι εὐπραγίαι περὶ ἄλλους καὶ τοὺς εὖ ποιήσαν τας , ἀλλὰ μὴ περὶ αὐτόν , καλαί · τὸ γὰρ εὖ ποιεῖν καὶ πράττειν ἄλλους καὶ τοὺς εὖ ποιήσαντας μέγα , τὸ δὲ ἑαυτὸν οὐ τοσοῦτον · φιλαυτία γὰρ τοῦτο . τὸ δὲ [ a 5 ] δίκαιον γάρ’ δηλοῖ τὸ δίκαιον εἶναι ποιεῖν εὖ ἄλλους καὶ τοὺς εὐεργετήσαντας . καὶ τὰ εὐεργετήματα τῶν ἄλλων καλά · οὐ γὰρ εἰς αὑτόν . καὶ τὰ ἐναντία ἢ ἐφ’ οἷς αἰσχύνονται καλά · εἰ γὰρ αἰσχρά εἰσιν , ἅπερ αἰσχύνονται καὶ λέγοντες καὶ πράττοντες καὶ ποιοῦντες καὶ μέλλοντες ποιεῖν , καλά εἰσι τὰ ἐφ’ οἷς οὐκ αἰσχύνονται . τίθησι δὲ παράδειγμα τῶν ἐφ’ οἶς αἰσχύνεταί τις · [ a 8 ] πεποίηκε γὰρ ἡ Σαπφὼ λέγοντα τὸν Ἀλκαῖον Θέλω τί τ’ εἰπεῖν , ἀλλὰ με κωλύει αἰδώς . αἴθ’ ἧκες ἐς ἐσθλῶν ἴμερον , ἤτοι αἴθε ἦλθες ἐς ἵμερον τῶν ἀγαθῶν . εἶτα πάλιν ἕτερον ἔπος καὶ μὴ τί τ’ εἰπεῖν γλῶσ᾽ ἐκύκα κακόν , αἰδώς κέν σε οὐκ εἶχεν ὄμματα , ἀλλ’ ἔλεγες περὶ ὧ δικαίω . τινὲς δὲ οὕτω λέγουσιν αἴδ’ ἧκες . ἐὰν δ’ ἧκες ἐς ἐσθλῶν ἵμερον καὶ μὴ ἐκύκα γλῶσσά σού τι κακὸν εἰπεῖν , οὐκ ἂν εἶχέ σου τὰ ὄμματα αἰδώς . [ a 15 ] καὶ περὶ ὧν ἀγωνιῶσι μὴ φοβούμενοι , ἐκεῖνα καλά , οἷον εἰ διαλέγεταί τις καὶ ἀγωνιᾷ , ἵνα μὴ ἡττηθῇ , ἀγαθὸν ἐκεῖνο τὸ δ’ ὃ ἡ ἀγωνία , οἷον ἡ γνῶσις καὶ ἡ ἐν λόγοις δεινότης καὶ ἡ τιμή · διὰ ταῦτα γὰρ ἀγωνιᾷ . πάλιν ἡνίκα τις ἀγωνιᾷ τυχὸν τυχεῖν τινος , μέγα ἐκεῖνο καλόν , οὗ τυχεῖν ἐφιέμενος ἀγωνιᾷ , οἷον ἀρχῆς τινος ἢ ἀξιώματος . καλῶς δὲ προσέθηκε τὸ μὴ φοβούμενοι οἱ γὰρ κλέπται καὶ μοιχοὶ οὐκ ἀγωνιῶσι μόνον ἀλλὰ καὶ φοβοῦνται . [ a 16 ] καὶ αἱ τῶν φύσει σπουδαιοτέρων ἀρεταὶ καλλίους καὶ τὰ ἔργα , οἷον ἀνδρὸς ἢ γύναικός · καὶ ὅσαι ἀπο λαυστικαὶ ἄλλοις εἰσὶν ἀρεταὶ ἢ αὑτοῖς καλλίους , ὡς τὸ δίκαιον καὶ ἡ δικαιοσύνη καὶ τὸ ἀνδρεῖον καὶ ἡ ἀνδρία μέγα καλόν . [ a 19 ] καὶ τὸ τοὺς ἐχθροὺς τιμωρεῖσθαι καὶ μὴ καταλλάττεσθαι καλόν · τὸ γὰρ ἀνταποδιδόναι δίκαιον , τὸ δὲ δίκαιον καλόν · τὸ ἄρα τιμω ρεῖσθαι τοὺς ἐχθροὺς καὶ μὴ καταλλάττεσθαι καλόν · τὸ γὰρ ἀνταποδιδόναι δίκαιον . ἔτι δ’ οὖν ἀνδρείου τὸ μὴ ἡττᾶσθαι · ἀνδρείων οὖν τὸ μὴ καταλλάττεσθαι πρὸς τὸ μὴ δοκεῖν ἡττᾶσθαι . [ a 22 ] καὶ νίκη καὶ τιμὴ τῶν καλῶν · αἱρετά τε γὰρ ταῦτα ἄκαρπα ὄντα καὶ δι’ ἑαυτὰ μόνον ὄντα διωκτά · τὰ μὲν γὰρ εὔκαρπα διὰ κέρδος καὶ χρηματισμὸν διώκομεν , τὰ δὲ ἄκαρπα ὡς δι’ ἑαυτὰ αἱρετὰ σπεύδομεν λαβεῖν . [ a 23 ] δηλοῖ δὲ ὑπεροχὴν ἀρετῆς ἡ τιμὴ καὶ ἡ νίκη . καὶ τὰ μνημονευτὰ ἤτοι τὰ μνήμης ἄξια ἔργα , οἷον τὸ τοῦ Κυναιγείρου , οἱ ἐπιτύμβιοι στίχοι , οἱ τύμβοι , οἱ ἐπιτάφιοι λόγοι , καὶ τὰ ἐν Σφακτηρίᾳ καὶ Πύλῳ τῶν Ἀθηναίων ἔργα . [ a 24 ] καὶ μᾶλλον τὰ μᾶλλον , ὡς ἅλωσις Τροίας , ὡς κατάπτω σις Βουλγάρων , ὡς ἡ Περσῶν κατάλυσις ὑπὸ Ἀθηναίων . καὶ ἃ μὴ ζῶντι ἕπεται , μνήμης ἄξια , ἀλλὰ καὶ θανόντι μεγάλᾳ καλά , οἷον νοσο κομεῖα , ξενῶνες , πτωχῶν ἐτήσια καὶ μετὰ θάνατον σιτηρέσια , ναῶν θείων ἀνοικοδομαὶ ἀρετῆς ἔργα καὶ μετὰ θάνατον περιλάλητα . [ a 25 ] καὶ τὰ περιττὰ καλά , ὡς τὸ εἰδέναι γεωμετρίαν , μεγάλην σύνταξιν , ἀστρονομίαν , μουσικήν · ταῦτα γὰρ περιττὰ καὶ δεινὰ καὶ διὰ τοῦτο μεγάλα · περιττὰ δὲ τὰ ποικίλα καὶ κομψὰ καὶ ὡραῖα καὶ εἰς κάλλος εὖ ἔχοντα , ὡς ἔφημεν ὄπισθεν . καὶ τὰ μόνῳ ὑπάρχοντα ὡς ἡ βασιλεία . καὶ ὅπερ ἂν εὑρεθῇ παρά τινι ἀγαθὸν μόνῳ μηδενὸς ἄλλου ἔχοντος ἐκεῖνο , μέγα , ὡς ἐν τῇ νέᾳ Ῥώμῃ ὁ περιώνυμος τῆς τοῦ θεοῦ σοφίας ναός [ a 26 ] εὐμνημονευ τότερα γὰρ τὰ μόνῳ ὑπάρχοντά τινι . καὶ κτήματα ἄκαρπα καλὰ διὰ τὸ τῆς εὐφροσύνης ἐλευθέριον . καὶ τὰ παρ’ ἑκάστοις δὲ ἴδια καλά . ἀνωτέρω μὲν εἶπε τὸ ἑνὶ μόνῳ ὑπάρχον καλόν , νῦν δὲ καὶ τὰ παρ’ ἑκάστοις , οἷον ἐν Ἀθηναίοις λέγω λόγος , ἐν Λάκωσιν ἀνδρία , ἐν Ἠλείοις Ὄλύμπια . [ a 28 ] καὶ ὅσα σημεῖα τῶν παρ’ ἑκάστοις ἐπαινουμένων , οἷον ἐν Λακεδαίμονι τὸ κομᾶν σημεῖον ἐλευθερίας καὶ εὐγενείας . [ a 31 ] καὶ τὸ μηδεμίαν ἐργάζεσθαι βάναυσον τέ χνην σημεῖον ἀνδρὸς ἐλευθέρου μὴ θέλοντος πρὸς ἄλλον ζῆν . καὶ τὸ σπουδάζειν ἐν λόγοις δεῖγμα φιλοπονίας καὶ σπουδαίου ἀνδρός . [ a 32 ] ληπτέον δὲ καὶ τὰ σύνεγγυς τοῖς ὑπάρχουσιν . εἴπομεν . φησί , περὶ ἀρετῶν μεσοτήτων καὶ ἔργων αὐτῶν καὶ σημείων καί τινων τόπων · νῦν δὲ βουλόμεθά σε διδάξαι , πῶς καὶ ἐν ταῖς ὑπερβολαῖς τῶν ἀρετῶν καὶ ταῖς ἐλλείψεσιν εὑρήσεις τι πρὸς ἔπαινον χρησιμώτατον , ὥσπερ καὶ ἐκ τῶν μεσοτήτων εὑρήσεις τι πρὸς καταφοράν τινος ἐπιτηδειότατον τὸ παρά δοξον . ὑπάρχουσι μὲν ἀγαθὰ αἱ μεσότητες , σύνεγγυς δὲ αὐταῖς τὰ ἄκρα εἰσίν , οἷον τῇ σωφροσύνῃ ἡ ἠλιθιότης καὶ τῇ ἀνδρίᾳ ἡ θρασύτης καὶ τῇ φρονήσει ἡ πανουργία · ἐγκωμιάζων οὖν εἰπὲ τὸν ἠλίθιον σώφρονα καὶ χρηστὸν καὶ τὸν εὐλαβῆ καὶ εὔψυχον δειλὸν καὶ ἐπίβουλον ( ὁρᾷς , ὅπως ἐκ τῆς μεσότητος τόπος σοι πρὸς ψόγον παραδοξότατος δέδοται ) καὶ τὸν ἀνάλγητον κάλει πρᾶον . [ a 35 ] καὶ ἕκαστον δὲ ἐκ τῶν παρακολου θούντων αἰεὶ κατὰ τὸ βέλτιστον , ἤτοι ἐπαίνει τὸ τῆς ἀκρότητος φαῦλον προσφόρως κατὰ τὸ βέλτιστον τῆς μεσότητος . [ a 37 ] οἷον τὸν ὀργίλον καὶ τὸν μανικὸν ἁπλοῦν εἰπὲ καὶ ὡς οὐ βουλόμενον βυσσο δομεύειν ἐντός , καὶ τὸν αὐθάδη μεγαλοπρεπῆ καὶ σεμνὸν ὡς οὐ θέλοντα ὑπείκειν ἐν πράγμασιν εὐτελέσι . τὰ δ’ ἄλλα σαφῆ . [ b 7 ] σκοπεῖν δὲ καὶ παρ᾽ οἷς ὁ ἔπαινος . δεῖ , φησί , τὸν ἐγκωμιάζοντα καὶ ἐπαινοῦντα σκοπεῖν , παρ’ οἷς ἀκροαταῖς ὁ ἔπαινός ἐστι καὶ τί ἐν ἐκείνοις τὸ ἐπαινούμενον καὶ τιμώμενον , οἷον ἐν Ἀθήναις λόγος οὐκοῦν εἴποις ἄν , ὅτι ὁ ἐπαινούμενος ἐν λόγῳ πάντων ἐκράτει · ἐν δὲ Λάκωσίν ἐστιν ἀνδρία τὸ τιμώμενον καὶ κάλλιστον · εἰ τοίνυν ἐπαινεῖς , ἐρεῖς ἄν , ὅτι ἀνδρεῖος ὅδε κατ’ ἐξαίρετόν ἐστι · καὶ οὕτως ἐν πᾶσιν . [ b 8 ] ὥσπερ καὶ Σωκράτης ἔλεγεν , οὐ χαλεπὸν Ἀθηναίους ἐν Ἀθηναίοις ἐπαινεῖν · εἰ γὰρ ἐν Ἀθηναίοις ὁ λόγος τιμᾶται καὶ πρεσβεύεται , τὸ τοὺς Ἀθηναίους ἐπαινεῖν διὰ λόγου τοῦ καλλίστου σπουδάσματος παρ’αὐτοῖς οὐ χαλεπόν . οὕτω μὲν ὁ φιλόσοφος ἔφη , ἐμοὶ δὲ δοκεῖ τοιόνδε εἶναι τὸ νόημα · σκόπει , παρὰ τίσιν ἀκροαταῖς ἐγκωμιάζεις · οὐ γὰρ παρ’ ἅπασιν ἁπλῶς καὶ ἀδιαστόλως ἀκροαταῖς ὁ ἔπαινος καὶ ὁ ψόγος γίνεται , δεόμεθα δέ τινος ὑποδιαστολῆς · τίς δέ ἐστιν αὕτη ; ὃν βούλει ἐγκωμιάσαι , ἀγαπώμενος ἔστω τοῖς ἀκροαταῖς καὶ τιμώμενος , ἀλλὰ μὴ τοὐναντίον ἐχθρός.αὐτίκα , εἰ τὸν Φίλιππον ἐπαινέσαι θελήσεις παρ’ Ἀθηναίοις , ἄτεχνος ὁ ῥήτωρ ὀφθήσῃ , καὶ εἰ Λακεδαιμονίους ἐν Ἀθηναίοις , οὐ μεθοδεύεις ὀρ θῶς . ἀλλὰ τί δεῖ ; ψέγε Φίλιππον ἐν Ἀθηναίοις , ἐγκωμίαζε Περικλῆν , ἐν Ἀθηναίοις Ἀθηναίους , ἐν Λακεδαιμονίοις Λάκωνας , ἐν Ἠλείοις Ἠλείους , μὴ Ἀθηναίους , ἵνα μὴ καὶ αὐτὸς κατὰ τὸν Ἀλκιβιάδην αἰκισθῇς ὑπ’ αὐ τῶν τῆς ἀρίστης πόλεως εἰπόντα εἶναι . [ b 9 ] δεῖ δὲ τὸ παρ’ ἑκάστοις τίμιον ὡς ὑπάρχον λέγειν . ὃ δοκεῖ , φησί , τῇ πολιτείᾳ τίμιον εἶναι , τοῦτο ἐπαινείσθω ὡς καλόν , οἷον τὸ παρ’ Ἀθηναίοις τίμιον τὸν λόγον λέγε καλὸν καὶ ἀγαθόν , τὸ παρὰ Ταυροσκύθαις τίμιον τὸ ξενοκτονεῖν ἀπο δείκνυε καλόν , εἴ γε παρ’ ἐκείνοις τίμιον · τὸ δὲ τίμιον καλόν · ἐπεὶ γειτνιᾶν δοκεῖ τὸ τίμιον καὶ τὸ καλόν · δεῖ γὰρ τὸν ῥήτορα τὸ τῆς πόλεως ἔθιμον ἢ νόμιμον ἢ τὸ τιμώμενον ἁπλῶς καλὸν λέγειν . [ b 12 ] καὶ ὅσα κατὰ τὸ προσῆκον , οἷον εἰ ἄξια τῶν προγόνων καὶ τῶν πορρωτέρω αὐ τοῦ γονέων ἔπραξέ τις ἔργα · εὐδαιμοντικὸν γὰρ τοῦτο καὶ καλὸν τὸ πρᾶξαί τινα τῶν προγόνων ἐπάξια . [ b 14 ] καὶ τὸ προσεπικτᾶσθαι τιμὴν καλόν · τὸ γὰρ προσεπαύξειν ἑαυτῷ τινα τιμὴν ἐπὶ τιμῇ καὶ δόξαν ἐπὶ δόξῃ ἐκ τῶν καλλίστων πάντως ἔργων καλὸν μέγα . [ b 14 ] ἢ εἰ παρὰ τὸ προσῆκον ἐπὶ τὸ βέλτιον καὶ κάλλιον , οἷον εἰ δεκαετὴς ἠρίστευσέ τις , παρὰ τὸ προσῆκον μέν , ἀλλὰ πρὸς τὸ βέλτιον καὶ κάλλιον . καὶ εἰ εὐτυχῶν μέτριός ἐστι , παρ’ ἐλπίδα τοῦτο · ἕπεται γὰρ τῷ εὐτυχοῦντι τὸ ἐπαίρεσθαι . καὶ εἰ ἀτυχῶν μεγαλόψυχός ἐστι . παρὰ τὸ προσῆκον καὶ παρ’ ἐλπίδα , ἐπὶ τὸ βέλτιον δέ · τῷ γὰρ ἀτυχοῦντι προσῆκον τὸ καταπίπτειν καὶ μικροψυχεῖν καὶ ταπεινοῦσθαι . [ b 16 ] πάλιν εἰ μείζων γινόμενός τις μετριώτερος ἑαυτοῦ καὶ πρακτικώτερος γίνεται . γράφεται δὲ καὶ καταλλακτικώτερος , ἤγουν ἐστὶ μνησίκακος καὶ ταπεινόφρων παρὰ τὸ προσῆκον , ἀλλ’ ἐπὶ τὸ βέλτιον . οἷον τὸ τοῦ Ἰφικρά τους , ἐξ οἵων εἰς οἶα μετῆλθε . μένει δὲ ὅμως μέτριος . [ b 18 ] καὶ τὸ τοῦ ὀλυμπιονίκου · πρόσθεν ἀμφ’ ὤμοισιν ἔχων τραχεῖαν ἄσιλλαν ὕστερον ἐκλείσθη μένων ἐπὶ τῆς αὐτῆς γνώμης καὶ μὴ κατεπαιρόμενος τῶν πολλῶν . [ b 19 ] καὶ τὸ τοῦ Σιμωνίδου περὶ γυναικός τινος καὶ πατρὸς μὲν καὶ ἀνδρὸς καὶ ἀδελφῶν βασιλέων οὖσα , μένουσα μέντοι μετριόφρων καὶ πᾶσιν ἐξισταμένη τοῦ θρόνου καὶ μετριάζουσα καὶ τὴν ἰσονομίαν ἀσπα ζομένη . ταῦτα εἰπὸν καὶ βουλόμενος ἐπὶ τούτοις διδάξαι , ὅτι δεῖ τὸν ἐγκωμιάζοντα πρὸς τοῖς ἄλλοις δεῖξαι καὶ μετὰ προαιρέσεως ἐργαζόμενον ἢ ἐργασάμενον τὸ ἀγαθὸν τὸν ἐπαινούμενον , φησὶν [ b 21 ] ὅτι , ἐπεὶ ὁ ἔπαινος ἐκ τῶν πράξεων , τοῦ δὲ σπουδαίου τῶν πράξεων ἐργάτου ἴδιον τὸ κατὰ προαίρεσιν πράττειν , πειρατέον δεικνύναι τὸν ἐπαινού μενον κατὰ προαίρεσιν πράττοντα . [ b 23 ] χρήσιμον δὲ τὸ δεῖξαι πολλάνος κις ὅτι κατὰ προαίρεσιν ἔπραξεν · οὕτω γὰρ μέγα φανεῖται καὶ προαιρετι κὸν τὸ ἀγαθόν , οὐκ ἀκούσιον · διὸ κἂν μετὰ προαιρέσεως ἔπραξεν , εἰπέ , ὅτι καὶ πολλάκις τὸ τοιοῦτον πέπραχε , κἂν κατὰ σύμπτωμα , πάλιν μετὰ προαιρέσεως γεγονέναι πειράσθητι κατασκευάσαι , οἷον εἰ τὴν ἀσπίδα ὡς δειλὸς ἔρριψε καὶ πολέμιον πλήξας νίκην εἰργάσατο κατὰ σύμπτωμα καὶ τύχην , ὡς ἐν προαιρέσει ληπτέον τὸ γεγονός . καὶ εἰ μαινόμενός τις ἐφόνευσε τύραννον , ὁμοίως ἐν προαιρέσει γενέσθαι δεῖξον · [ b 25 ] πρόφερε δὲ καὶ ἕτερ’ ἄττα τοιαῦτα παρ’ αὐτοῦ γεγονότα , καὶ τόδε βεβαιωθήσεται καὶ σημεῖον εἶναι δόξει ἀρετῆς τε καὶ προαιρέσεως · οἷον τυχὸν ἐξῆλθέ τις τῆς πόλεως διὰ τὸ διψῆν καὶ ἐντυχὼν τῷ στρατηγῷ τῶν πολεμίων κοιμωνος μένῳ ἐφόνευσεν αὐτὸν καὶ νίκην εἰργάσατο · εἰπέ , ὅτι μὴ κατὰ τύχην ἔκτεινεν , ἀλλὰ προσκεψάμενος καὶ βουλευσάμενος καὶ μετὰ προαιρέσεως ἐφιεμένης ἀριστεύειν ἐξῆλθε καὶ σκοποῦ ἐπαινετοῦ . [ b 26 ] ἔστι δὲ ἔπαι λόγος αὐξητικὸς ἐμφανίζων μέγεθος ἀρετῆς . τῶν ἕξεων δέ ἐστιν ὁ ἔπαινος , τὸ δὲ ἐγκώμιον τῶν ἔργων καὶ τῶν πράξεων . δεῖ οὖν τὰς πράξεις δεικνύναι μεγάλας τῶν ἐχόντων τὰς ἕξεις καὶ ἐγκωμιάνειν ζειν τὰ ἔργα . [ b 29 ] τὰ δὲ κύκλῳ καὶ ἐκτὸς εἰς πίστιν παραλαμβά τῶν πράξεων , οἷον εὐγένειαν , εὐείδειαν . γράφεται δὲ καὶ παι κάλλιον δὲ εἶναι παιδείαν διὰ τὸ ἐφεξῆς · εἰκὸς γὰρ φησὶ τὸν οὕτω τραφέντα καὶ παιδευθέντα τοιοῦτον εἶναι . διὸ ἐγκωμιάζομεν πράξαντας ἤτοι πολεμήσαντας γενναίως καὶ στρατηγήσαντας καὶ τριηραρχήσαντας . [ b 31 ] τὰ δὲ ἔργα σημεῖα τῆς πράξεως . τὸ δὲ ἔργον ἀποτέλεσμα τῶν πράξεων , ἡ δὲ πρᾶξις ἐνέργεια μετὰ λόγου · ἐπαινοῦμεν οὖν τὰς ἔξεις , ἐγκωμιάζομεν δὲ τὰς πράξεις · τὰ δὲ ἔργα σημεῖα τῶν πράξεων φέρομεν ἀναγκαῖα τεκμήρια καὶ παραστατικὰ καὶ ἄλυτα . οὐ μόνον δὲ ἀπὸ τῶν ἔργων ἐπιφέρομεν ἐγκώμια τῶν πράξεων , ἐπεὶ καὶ χωρὶς ἔργων ἐπαινέσομεν τὸν ἔχοντα τὴν ἕξιν ὡς μέλλοντα πρᾶξαι , οἷον τὸν νῦν προχειρισθέντα στρατηγὸν ἐπαινοῦντες ἐροῦμεν , ὅτι στρατηγήσει , ὅτι νική σει ἔχων τὴν ἕξιν , καὶ τὸν ῥητορικῆς ἔχοντα ἕξιν καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὁμοίως . [ b 33 ] μακαρισμὸς δὲ καὶ εὐδαιμονισμὸς ἑαυτοῖς μὲν ταὐτά , τούτοις δέ , τῷ ἐπαίνῳ καὶ τῷ ἐγκωμίῳ , οὐ ταὐτά , ἀλλ’ ἐμπεριέχονται καὶ ὑποβεβηκότα εἰσὶ πρὸς τὸν μακαρισμόν · ὡς γὰρ ἡ εὐδαιμονία περιέ χει τὴν ἀρετήν , οὕτω καὶ ὁ εὐδαιμονισμὸς περιέχει τὸ ἐγκώμιον καὶ τὸν ἔπαινον . [ b 36 ] ἔχουσι δέ τι κοινὸν αἱ συμβουλαὶ καὶ ὁ ἔπαινος · ὧν γὰρ στοχάζεται ὁ συμβουλευτικός , ταῦτα λυσιτελεῖ τῷ πανηγυρίζοντι , καὶ ὅσα τοῖς πανηγυρίζουσι συντείνει , ταῦτα καὶ τῷ συμ βουλεύοντι μεγάλην εἰς τὸ συμβουλεύειν παρέξει ῥοπήν . [ b 37 ] ἃ γὰρ φησὶν ἐν τῷ συμβουλεύειν ὑπόθοιο ἄν , ταῦτα μετατεθέντα τῇ λέξει καὶ τῇ φράσει ἐγκώμια γίνεται · ἐπεὶ οὖν , ὡς ἤδη παραδεδώ καμεν ἐν τοῖς περὶ τοῦ συμβουλευτικοῦ τόποις καὶ ἐνθυμήμασι καὶ ταῖς πίστεσιν , ἔχομεν ἃ δεῖ πράττειν ἀγαθά , καὶ ὁποῖον δεῖ εἶναι τὸν συμβουλεύοντα , ἡνίκα συμβουλεύειν ἐπιχειρεῖ , καὶ ἐκ τίνων πίστεων ὁρμᾶ σθαι , ταῦτα , ἃ ὡς ὑποθήκας ἔλεγε καὶ παραινέσεις , δεῖ μετατιθέναι καὶ στρέφειν , οἷον ὑποθήκη μὲν τὸ οὐ δεῖ μέγα φρονεῖν , εἰ δ’ ἐρεῖς οὐ μέγα ἐφρόνει τοῖς ἐκτὸς ἀλλὰ τοῖς δι’ ἑαυτὸν καὶ ἐντὸς ἀγαθοῖς ἔργοις , ἔπαινος . χρηστέον δὲ καὶ τῶν αὐξητικῶν , ὅτι μόνος ἠρίστευσεν , ὅτι πρῶτος ἔτρεψε τοὺς πολεμίους ἢ μετ’ ὀλίγων στρατιωτῶν , ἢ ἄλλοι μὲν ἠρίστευσαν , μάλιστα δὲ πάντων οὗτος . [ a 12 ] ἅπαντα δὲ ταῦτα καλά . ἔτι δὲ τὰ τῶν καιρῶν , ὅτι ἐν καιρῷ ἀνάγκης καὶ πολιορκίας ὠφέλησε τὴν πόλιν ῥήξας τὰς πύλας ὁ στρατηγός · καὶ τὰ τῶν χρόνων , ὅτι ἐν χρόνοις τοιούτοις ἐσιτάρκησε τῇ πόλει ἢ τρόπαιον ἔστησε . [ a 13 ] ταῦτα δέ , εἰ παρὰ τὸ προσῆκον ἤτοι παρὰ πᾶσαν ἐλπίδα , καὶ ὅπερ ἔμπροσθεν εἰρήκειμεν , εἰ νέος ὤν δεκαετὴς ἠρίστευσε , παρὰ τὸ προσῆκον , καὶ εἰ ἀνελθὼν ξένος εἰς τὸ τεῖχος ἠρίστευσε , παρὰ τὸ προσῆκον , ἐπὶ τὸ βέλτιον δέ . καὶ εἰ πολλάκις τὸ αὐτὸ κατώρθωκε · μέγα δὲ οὐκ ἀπὸ τύχης ἀλλὰ δι’ αὑτὸν δείξει καὶ μετὰ προαιρέσεως . [ a 15 ] καὶ εἰ τὰ προτρέποντα καὶ τιμῶντα δι’ αὐτὸν εὑρέθη , ἐπαινετός , ὥσπερ πολλοὶ τῶν σοφῶν ἐπαινετοί , οἱ μὲν εὑρόντες τὰ προ τρέποντα , τὰς παραινέσεις καὶ συνθήκας , οἱ δὲ τὰ τιμῶντα καὶ εἰς τιμὴν ἄγοντα , ὡς τὰς ἐπιστήμας τὰς λογικάς , αἰ εἰς τιμὴν ἄγουσι . [ a 16 ] καὶ εἰς ὃν πρῶτον ἐγκώμιον ἐποιήθη , μέγας οὗτος καὶ ἐπαινετός , ὥσπερ Ἱππόλοχος εὗρε πρῶτος τὸ ἐγκωμιασθῆναι , μᾶλλον δὲ εὐτύχησε καὶ ἔσχε , καὶ Ἁρμόδιος καὶ Ἀριστογείτων εὗρον πρῶτοι τὸ σταθῆναι ἐπ’ ἀγορᾶς ἐν στήλαις . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἐναντίων φαῦλός ἐστι μεῖζον , εἰς ὃν ἐποιήθη πρώτως ψόγος καὶ ἀφ’ οὗ εὑρέθη τὰ εἰς κακίαν προτρέποντα , ὥσπερ ὁ Κάιν , ᾧ πρώτως φόνος τετόλμηται , καὶ ᾧπερ εὑρέθη πρώτως τι φαῦλον ἢ τετόλμηται . [ a 19 ] κἂν μὴ εἰς αὑτὸν εὐπορῇς , ἀντιπαράβαλλε πρὸς ἄλλον τὸν συγκρινόμενον , ὅπερ Ἰσοκράτης ἐποίησεν παραβαλὼν τὴν Ἑλένην τῇ Ἀφροδίτῃ διὰ τὸ κάλλος , καὶ ὁ Ἀφθόνιος τὸν Ἕκτορα τῷ Ἀχιλλεῖ . [ a 21 ] δεῖ δὲ ἐν τῷ παραβάλλειν πρὸς ἐνδόξους παρεξετάζειν αὐξητικὸν γάρ , εἰ καλλίων ὁ ἐπαινούμενός ἐστι τοῦ ἀντεξ εταζομένου σπουδαίου οἷον εἰ δείξομεν Ἕκτορα μείζονα τυχὸν ἢ ἴσον τῷ Ἀχιλλεῖ , αὔξησις . [ a 22 ] πίπτει δὲ εὐλόγως μᾶλλον ἐν τοῖς πανη γυρίζουσι καὶ τοῖς ἐπαινοῦσιν ἡ αὔξησις · δέχονται μὲν γὰρ καὶ τὰ ἕτερα εἴδη τῆς ῥητορικῆς τὴν αὔξησιν , μᾶλλον δὲ προσήκει τοῖς ἐπαίνοις ἡ αὔξησις · ἐν ὑπεροχῇ γάρ ἐστιν . ἡ ὑπεροχὴ τῶν καλῶν ἤτοι τὰ καλὰ ὑπερέχει μέν , ἀλλὰ δεῖ ταῦτα λαβεῖν ὑπεροχὴν μείζω παρὰ τῶν ἐπαινετῶν , ἵνα γένωνται ἑαυτῶν ὑπερέχοντα καὶ διαδηλότερα . [ a 24 ] ἡ ὑπεροχὴ τοίνυν τῶν καλῶν ἤτοι τὸ διδόναι αὐτοῖς ὑπεροχὴν ἐν ὑπεροχῇ ποιεῖ αὐτὰ καὶ οἷον μείζω ἑαυτῶν . διὸ κἂν μὴ πρὸς ἐνδόξους ἰσχύῃς παραβάλλειν , ἀλλὰ κἂν πρὸς τοὺς πολλούς , παράβαλλε , ἳν’ ὁ σπουδαῖος πρὸς πολλοὺς συγκρινόμενος ὑπερέχειν αὐτῶν δόξῃ εἷς πρὸς πολλοὺς ἀντεξ εταζόμενος καὶ ὑπερφέρων φαινόμενος · καὶ ἄλλως δὲ οἱ πολλοὶ δόξουσιν ἕνα σπουδαῖον καὶ ἔνδοξον ποιεῖν , [ a 25 ] ἐπείπερ ἡ ὑπεροχὴ ἡ πρὸς πολλοὺς δοκεῖ μηνύειν ὑπεροχὴν τοῦ ἐγκωμιαζομένου · δεικνὺς οὖν , ὅτι ἡ αὔξησις λυσιτελεῖ ἐν τοῖς ἐπαίνοις , φησίν , ὅτι πολλὰ μὲν ἔχουσι κοινὰ τὰ τρία εἴδη τά τε γὰρ ἐνθυμήματα κοινὰ καὶ τὰ παραδείγματα κοινὰ καὶ ἡ αὔξησις κοινὴ τοῖς τρισίν . εἰσὶ δὲ καὶ ἄλλα κοινὰ τούτοις τοῖς λόγοις τῶν τριῶν εἰδῶν , τὸ ποιὸν ἑαυτὸν δεικνύειν , τὸ τὸν ἀκροατὴν τοιῶσδε προπαρασκευάζειν , τὸν ἐκκλησιαστήν , τὸν δικαστήν , τὸν θεωρὸν ἀναδιδά σκειν περὶ τῶν προτεθέντων . πολλῶν οὖν ὄντων κοινῶν δοκεῖ μᾶλλον τοῖς ἐπαίνοις ἁρμόττειν ἡ αὔξησις . τὰ δὲ λοιπὰ σαφῆ .
Lemmas: μετά δέ οὗτος , φημί , λέγω περί ἀρετή καί κακία καί αἰσχρός καί καλός · οὗτος γάρ σκοπός καί τέλος ὁ πανήγυρις ζέω . [ a 25 ] συμβαίνω δέ λέγω ἐγώ τόπος καί πίστις , ἐκ ὅς ὁ ἐπαινέω καί ψέγω ἐπιχειρέω φαίνω , παραδίδωμι ἐκεῖνος , ἐκ ὅς ποιός τις φαίνω ὁ ἐπαινέω ἢ ψέγω · πόρισμα γάρ οἷος καλῶς ἀκολουθέω , ὁ καί ποιός γίγνομαι ὁ πανηγυρίζω ἐκ ὁ πίστις , ἐκ ὅς ἐκ κωμιαζω ἐπιχείρησις ὅδε μέν ἐπαινέω , ὅδε δέ ψέγω · εἰμί γάρ ἐξαίρω ὅδε ὁ κατόρθωμα καί δείκνυμι τυγχάνω ἀνδρεῖος καί σώφρων ἐκ ὁ τοιόσδε λόγος καί πίστις καί Δίκαιος ἀπό λόγος ἀκριβής καί τεκμήριον , ὁ χαρακτηρίζω ὁ Δίκαιος , ἀνάγκη ἐγώ Δίκαιος ὑπολαμβάνω καί σώφρων , ὅτι μηδέ εἰμί εἰκός ἐκθειάζω ἐγώ πάνυ τεχνικός ὅδε ὁ ἀγα ἀνδρεῖος καί φρόνησις , μή οἶδα δέ , τίς εἰμί ὁ ἐπαινέω καί ἐξαίρω · ἐπεί οὔτε ὁ μέλι θαυμάζω τις , εἰμί μή ὁ γλυκύτης ἀπος γεύω , οὔτε ὁ πῦρ ὡς θερμός καί ζῳογόνος εγκωμιάζω μή εἰδοί ὅσπερ εἰμί , οὔτε ἀρετή ἐπαινέτης εἰμί μή ζηλωτής εἰμί αὐτός καί θερμός ἄρα ἵστημι , οὔτε σωφροσύνη ἔργον καί δικαιοσύνη ἐξαίρω ἐθέλω , εἰμί μή ὁ πείρω ἐκ ἔργον ἔχω , ποῖος δή τις καθίστημι . εἰκότως δέ ὁ ἠθικός καί ποιός τις φαίνω δύο λέγω πίστις · [ a 27 ] πρῶτος γάρ ὁ διά ὁ πίστις καί ὁ ἐνθύμημα ἀπόδειξις . [ a 28 ] ἐπεί δέ συμβαίνω καί Χωρὶς σπουδή καί μετά σπουδή ἐπαινέω . βούλομαι εἶπον , ὅτι ὁ μετά σπουδή καί πόθος ἐνδιάθετος ἐπαινέω ὁ ἀληθής καί ὁμολο γούμενος χράω φαίνω καί ἀποδεικτικός οἷος καί πιθανός κατασκευάζω ἅζομαι , ὁ δέ Χωρὶς σπουδή ἐπαινέω ὁ φαίνω πιθανός καί ἔνδοξος καί οὐ ἀληθής πλέκω ὁ ἔπαινος , ἐπειδή , φημί συμβαίνω καί Χωρὶς σπουδή καί μετά σπουδή ἐπαινέω πολλάκις . ἔχω δέ καί ὁ μετά σπουδή ἐπαινέω παράδειγμα ὁ μέγας ἐν θεολογία Γρηγόριος ἐπιτροπή Τάφιος οἷος εἰς ὁ ἱεροφάντης καί μέγας Βασίλειος πλέκω . ἐπαινέω δέ τις ἢ ἄνθρωπος ἢ θεός ( ὑμνέω δέ μᾶλλον δεῖ κύριος λέγω ) ἢ ἄψυχος ( τόπος , χρόνος , λιμήν ) ἢ ζῷον ἄλογος , φυτός . [ a 31 ] ὁ αὐτός τρόπος ληπτέος καί περί οὗτος ὁ πρότασις καί ὁ τόπος * * πρότασις . ὁ πρότασις δέ πάντως ἢ ἀληθής ἢ φαίνω . καί πρῶτος μέν ὑποθετέον , τίς εἰμί , ὅσπερ ὡς πίστις καί ἐνθύμημα ἔχω ὁ ἐγκω μιαζω , καί τίς ὡς ἀρχέτυπος εἰκών ὁράω ἐγκωμιάζω ἐπιχειρέω · ὡς γάρ ὁ συμβουλευτικός τέλος μέν εἰμί ὁ συμφέρω καί βλαβερός ( περί δέ ὅς συμβουλεύω , πέντε τις ὁ ἀριθμός , πόρος χρῆμα , πόλεμος καί εἰρήνη , φυλακή χώρα , ὁ εἰσάγω καί ἐξάγω καί τελευταῖος καί πέμπτος νομοθεσία · ὁ δέ πίστις , ἐκ ὅς προτρέπω καί ἀποτρέπω , εἰμί εὐδαιμονία καί ὁ μέρος οὗτος καί ὁ ἐναντίος , εἶτα καί τόπος , ἐκ ὅς ἢ μέγας τίς ἀγαθός δείκνυμι ἢ μέγας κακός ) , οὗτος δή ἐνταῦθα ἐπί ὁ πανηγυρίζω τέλος μέν ὁ καλός καί ὁ αἰσχρός , ὑπόκειμαι δέ πρός ἔπαινος καί ψόγος ἔμψυχος καί ἄψυχος , αἰσθητικός καί ἀναίσθητος , λογικός τε καί ἄλογος , πίστις δέ , ἐκ ὅς ὅδε καλός ἀποδείκνυμι καί ἐγκωμιάζω ἢ ψέγω , ὁ ἀρετή καί ὁ κακία · καί γάρ ὁ , ἐκ ὅς τίς ὡς φαῦλος καί ὁ σχρὸν ψέγω , ὁ κακία εἰμί . ἀρκτέος οὖν οὗτος , ὅς καταστοχάζομαι ὁ ἐγκωμιάζω ἐπαινέω ἢ ψέγω . ὁρίζω δέ πρῶτος , τίς εἰμί ὁ καλός , ὅς τέλος ὁ ἐγκωμιάζω , εἶτα θεωρητέον ὁ ἀρετή καί ὁ μέρος αὐτός . εἰμί δέ εἴρω τις , ὅπως καί ὁ συμβουλεύω εἰμί πίστις καί τόπος εἰς προστείνω καί ἀποτροπή ὁ ἀρετή καί ὁ κακία καί ὁ μέρος αὐτός , καί ὁ πανηγυρίζω ὁμοίως σκοπός ὁ ἀρετή , ἀκούω , ὅτι , ὅσπερ ὑποτίθημι τις παραινέω , οὗτος καί ἐν ἔπαινος μοῖρα παραλαμβάνω εὐφυής καί αὐτός , ἐκ ὅς ἐγκωμιάζω τις , ὡς καί Ἀριστοτέλης εἴρω πρόειμι , καί ὁ συμβαίνω λυσιτελής · εἰμί γάρ συμβουλεύω τις , ὅτι οὖον δεῖ μέγας φρονέω , παῖς νάω εἶπον οὐ | φρονέω μέγας ὁ πρός ἔπαινος ἐγώ πρόκειμαι καί ἐπί ὁ ἄλλος ὁμοίως . οὐδείς οὖν καινός καί ὁ συμβουλεύω καί ἀποτρέ Πόντι καί προσρέπω καί ὁ ἐπαινέω καί ψέγω ὁ αὐτός εἰμί πεῖ καί ὁ αὐτός σχεδόν τόπος καί οὐ ἑτερόφυλος ὁ ὁ ἀπος δεῖξις εἶδος ἐκεῖ τε γάρ εὐδαιμονία ἔφεσις ἔχω πᾶς λέγω καί διά οὗτος ὁ ὁ εὐδαιμονία μέρος διαιρέω καί θεωρέω ἱκανῶς , ἐνταῦθα τε ὁ μέν ἐπαινέω ὡς ἀρετή εὕω ἔχω ἐξαίρω , ὁ δέ ψέγω ὡς εἰς ἄκρος κακία ἐλήλακα δείκνυμι εἰκότως ὁ περί ὁ ἀρετή καί ὁ οὗτος μέρος παραδίδωμι . [ a 33 ] καλός οὖν εἰμί , ὅς εἄν διά ἑαυτοῦ αἱρετός ὅς ἐπαινετός εἰμί , καί ὅς ἀγαθός εἰμί καί ἡδύς εἰμί , ὅτι ἀγαθός . εἰμί δέ ὁ καλός τοιοῦτος , ἀνάγκη καί ὁ ἀρετή καλός εἰμί · ἀγαθός γάρ εἰμί καί ἐπαινετός εἰμί καί ἡδύς ὁ ἀρετή , ὅτι καί ἀγαθός · οὗτος μέν οὖν ὁ ἀρετή καλός , ἐπεί διά ἑαυτοῦ αἱρετός εἰμί καί ἀγαθός καί ἐπαινετός . [ a 36 ] ἀρετή δέ εἰμί μέν δύναμις , ὡς δοκέω πᾶς , ποριστικός ἀγαθός καί φυλακτικός καί δύναμις εὐερ Γετίκη πολύς ἐπί μέγας πρᾶγμα καί πᾶς περί πᾶς · εὐερ Γετίκη γάρ εἰμί δύναμις οὐ τις μέν τις δέ οὖον , ἀλλά πᾶς εὐερ Γέτις εἰμί , καί οὐ περί τις μέν εὐεργετέω περί δέ τις οὖον , φθονέω μεταδίδωμι ὁ αὐτός καλός , ἀλλά ἐν πᾶς εὐεργετέω . [ b 1 ] μέρος δέ αὐτός δικαιοσύνη , Ἀνδρία , σωφροσύνη , μεγαλοπρέπεια , μεγαλοψυχία , ἐλευθεριότης , πραότης . φρόνησις , σοφία . ἀνάγκη δέ μέγας εἰμί ἀρετή ὁ ὁ ἄλλος χρήσιμος , ὁποῖος ὁ Ζεύς καιοσύνη καί ὁ ἐλευθεριότης καί ὁ Ἀνδρία · ὁ μέν γάρ σώφρων ἑαυτοῦ μόνος σώφρων καί ὁ ἐγκρατής καί πρᾶος ἑαυτοῦ μόνος , ὁ δέ δικαιοσύνη καί ὁ Ἀνδρία κοινός ὁ πόλις χρήσιμος καί πολυωφελής ἀγαθός . ἐπάγω δέ . διά τίς μέγας ἀρετή ὁ δικαιοσύνη καί ὁ Ἀνδρία · διότι , φημί , ὑποτίθημι μέθη ὅρος ἀρετή ὁ εἰμί αὐτός δύναμις εὐεργετικός πολύς περί παντα·τοιοω δέ ὁ Ἀνδρία καί ὁ δικαιοσύνη · μέγας ἄρα . [ b 4 ] ἐπεί δέ . εἰμί καλός ἀντί ὁ δέ κεῖμαι ὁ γάρ , ἵνα ὅς κατασκευαστικός ὁ ἄνω λέγω · ἐπεί γάρ εἰμί ὁ ἀρετή δύναμις εὐεργετικός , διά οὗτος ὁ Δίκαιος καί ἀνδρεῖος μάλιστα ἐπαινέω καί τιμάω · ὁ μέν γάρ Ἀνδρία ἐν πόλεμος μέγας λυσιτελής κοινῶς , ὁ δέ δικαιοσύνη καί ἐν πόλεμος καί ἐν εἰρήνη χρήσιμος . [ b 7 ] εἶτα μέγας μετ’αυος ὁ ἐλευθεριότης · προίημι τε γάρ ὁ ἑαυτοῦ ὁ ἐλευθέριος καί οὐ ἀγωνίζομαι περί ὁ χρῆμα . [ b 9 ] εἰμί δέ ὁ δικαιοσύνη . διά εἄν ὁ ἑαυτοῦ ἔχω ἕκαστος , ὡς νόμος προστάσσω , οἷος ἀπό εὔλογος πόρος καί πόνος οἰκέω καί πατρῷος κλῆρος , ἀδικία δέ , διά ὅς ὁ ἀλλότριος κατέχω τις , οὐ ὡς ὁ νόμος κελεύω . [ b 11 ] ὁ δέ Ἀνδρία εἰμί , διά εἰμί εἰμί πρακτικός ὁ καλός ἔργον ἐν ὁ κίνδυνος , ἐν ὅς ὁ νόμος κελεύω ὁ ἀνδρεῖος ὁ οἰκεῖος δείκνυμι ἐνέργεια , ὑπέρ ἐλευθερία πατρίς , ὑπέρ εὐσέβεια πατροπαράδοτος , ὑπέρ ἀρετή καί ὁ ἀγαθός πρᾶγμα · ἐν ὁ τοιοῦτος προκινδυνεύω ὁ εἰς δρεῖος . [ b 13 ] ἀνδρεῖος δέ καί ὁ ὑπηρετικός ὁ νόμος · εἶπον γάρ καί ἐν ὁ ἠθικός εἶδος Ἀνδρίας εἰμί ὁ προκινδυνεύω ὑπέρ ὁ νόμος καί ὁ συμφέρω ὁ πόλις · ἀνδρεῖος οὖν ὁ παιδεύω πολίτης καί ὁ ὁ νόμος φυλάσσω καί προκινδυνεύω ἐθέλω ὑπέρ ὁ πρᾶγμα ὁ πόλις διά τιμή . [ b 13 ] ὁ δέ δειλία τἀναντία οὗτος ἔχω . ὁ δέ περί σωφροσύνη καί ἀκράτεια καί ἐλευθεριότης καί ἀνελευθεριότης πρόχειρος , ὡς καί ὁ ἀνωτέρω δηλόω · κατά σπουδή γάρ τάχα ὁ κάριος παρασημειόομαι . [ b 17 ] μεγαλοψυχία δέ εἰμί ἀρετή ἐν ποιέω μᾶλλον ἢ δόσις φαίνω μεσότης · εἰμί γάρ μέγας εὐεργέτημα ποιητικός , Νίκη , λύτρωσις αἰχμάλωτος , οἰκισμός πόλις , τιμή καί μόνος ἀξίως ὀρέγω , ναός , θέατρον , οἰκίον , ἄγαλμα καί ἄλλων 18 ] μικροψυχία δέ ἐναντίος . μεγαλοπρέπεια δέ ἀρετή ἐν δόσις καί δαπάνημα μᾶλλον · ἐν γάρ ἑορτή καί συνεισφορά καί στρατ ἀρχία καί τριηραρχία καί θέατρον καί ὁ ἄλλος δόσις εἰμί ἐγώ Θοῦς ποιητικός . ὡς δέ συγγενής εἰμί ὁ δύο οὗτος ἀρετή καί σχῶ δίδωμι ὅμοιος ἐπιφέρω [ b 19 ] μικροψυχία δέ καί σμικροπρέπεια ἐν ἀντίος · ὡς εἄν εἰμί λέγω , ὅτι οὐδείς διαφέρω , εἴτε ὁ σμικροψυχιον ἀντί κεῖμαι ὁ μεγαλοπρέπεια εἴτε ὁ σμικροπρέπεια · εἰμί γάρ αὐτός σχεδόν παρά μικρός τίς ὁ μεγαλοψυχία καί ὁ μεγαλοπρέπεια , καί ὁ ἐναντίος αὖος ὁ εἰμί αὐτός σχεδόν , καί οὐδείς ὁ διάφορος , εἴτε ὁ σμικροψυχιον ἀντί κεῖμαι ὁ μεγαλοπρέπεια εἴτε ὁ σμικροπρέπεια . [ b 20 ] φρόνησις δέ εἰμί ἀρετή διάνοια , κατά ὅς εὕω βουλεύω δύναμαι τις περί ἀγαθός ὁ κύριος ἢ κακός φαίνω δέ ἀγαθός ἢ κακός εἰμί καί φαίνω κακός , ἐκεῖνος δέ ὡς ἀγαθός διώκω ὡς τάχα λυσιτελέω εἰς ὁ εὐδαιμονία . ὡς ἐν κεφάλαιος μέν οὖν περί ἀρετή ἱκανῶς εἴρω . [ b 24 ] περί δέ ὁ ἄλλος ἀγαθός οὖον Χαλέ πως συνοράω · ἐξετάζω γάρ εὑρίσκω καί ὁ ποιητικός ὁ ἀρετή ἀγαθός · ὁ γάρ ἐνεθίζω ὁ πόνος ὁ εἰς ἀρετή ἄγω καί ὁ κατά ἕκαστος καλῶς † ἀγαθός καί ὁ ὑγιεινός ὁ ποιητικός ὁ ἀρετή ἀγαθός . [ b 27 ] καί ὁ ἔργον ὁ ἀρετή καλός · ὁ γάρ ὁ Ἀνδρίας ἔργον , οἷος τρόπαιον , Νίκη , ἐλευθερία πόλις , καλός · καί ὁ ὁ ἄλλος ἀρετή ἔργον ἐπαινετός . [ b 26 ] καί ὁ ἀπό ἀρετή γίγνομαι καλός · τοιοῦτος δέ ὁ τε σημεῖον ὁ ἀρετή , οἷος ὁ βάδισμα , ὁ λέγω εὐσχήμων , ὁ αἰδέομαι , ὁ μή καγχάζω . [ b 27 ] ἐπεί δέ ὁ τε σημεῖον ὁ ἄμβαρ ὁ καλός , ὡς ὁ ἐκτός σεμνότης ὁ ἐντός παραδηλόω κατάστασις πολύς κίς καί ὁ βάδισμα . καί ὁ τοιοῦτος , ὅσος εἰμί ὁ ἀγαθός ἔργον , καλός , ὡς ὁ τρόπαιον καί ὁ Νίκη , καί ὁ πάθος ὁμοίως καλός , οἷος ὁ εὐφημέω ὁ ἀνδρεῖος , ὁ τιμάω ὁ Ἐλευθέριον καί χαίρω , ὁ ὁ Δίκαιος ἥδομαι ἐπί ὁ συνάλλαγμα , ἀνάγκη ἐπί πᾶς ἀρετή ὁ σημεῖον καί ὁ ἔργον καί ὁ πάθος ἀγαθός εἰμί καί καλός . [ b 30 ] καί ὁ Δίκαιος ἔργον ἀνάγκη εἰμί καλός καί ὁ δικαίως , οἷος ὁ κήδω ὁ υἱός ὁ πατήρ καί ὁ υἱός τιμάω ὁ γονεύς . ὁ πάθος δέ ὁ δικαιοσύνη μόνος οὐ εἰμί καλός · καίτοι ἐπί πᾶς ἀρετή καί ὁ ἔργον καί ὁ πάθος ἐπαινετός , αὐτίκα ἐπί ὁ Ἀνδρίας ὁ ὑπέρ ὁ πόλις ἀποθνῄσκω ἀγαθός καί ὁ σφάζω πολεμέω καλός , ἐπί δέ ὁ δικαιοσύνη ὁ δικαίως πάσχω οὐ ἐπαινετός · ὁ γάρ κολάζω δικαίως καί ὁ ζημιόω χρῆμα δικαίως καί ὁ ἀποθνήσκω δικαίως φευκτός . [ b 31 ] ἐν μόνος γάρ οὗτος ὁ δικαιοσύνη οὐ ἀεί ὁ δικαίως καλός · ἐπί γάρ ὁ πάθος οὐ ἐπαινετός ὁ δικαίως , ὁ δέ ἄδικος παίω καί ἀποθνῄσκω μᾶλλον καλός καί ἐπί ὁ ζημιόω αἰσχρός ὁ δικαίως παρά ὅς ὁ ἄδικος · ὁ γάρ ἄδικος ζημιόω ὁ Δίκαιος οὖον φευκτός τοσοῦτος , ὁ δέ δικαίως ζημιόω φαῦλος , ἐπεί οὗτος κλέπτης καί κακοῦργος εἰμί . ὁ δέ [ b 33 ] καί κατά ὁ ἄλλος ἀρετή ὁμοίως πρός ὁ ἄνω ἀπος δοτέος , ὅτι ὁ ἄλλος ἀρετή καί ὁ ἔργον καί ὁ σημεῖον καί ὁ πάθος καλός · ὁ γάρ ὁ σωφροσύνη καλός καί ὁ ἔργον καί ὁ πάθος . [ b 34 ] καί ἐπί ὅς ὁ ἆθλος τιμή , καλός · ὡς ὁ ἀριστεία καί ὁ τυραννοκτονία καλός , ὅς ὁ στήλη καί ὁ εἰκών . καί ὁ ἐπί ὅς τιμή μέγας Διδός ὁ , οἷος ἀξίωμα ὄγκος , παρά ὅς χρῆμα μέγας ἐκεῖνος , ὡς ὁ στρα τηγία ὁ ἔντεχνος , ἀπό ὅς Καῖσαρ ἐκεῖνος ὁ πρῶτος καί πολύς ὁ ἐπι Σήμων γίγνομαι περιώνυμος . [ b 36 ] καί ὅσος μή αὐτός ἕνεκα προιτ τέῳ τις ὁ ἀρετή ὁ γάρ πράσσω τις ἀνδρεῖος οὐ ἑαυτοῦ ἕνεκα ἀλλά ὁ πόλις , ὁ ἀρετή ἔργον . γράφω δέ καί ὁ αἱρετός . καί ὁ ἁπλόος ἀγαθός ἤγουν ὁ πρός ἄλλος γίγνομαι ὠφέλεια καλός , οἷος ὁ ὁ ἐλευθεριότης καί δικαιοσύνη καί ὁ Ἀνδρίας , ὅσος τις ὑπέρ πατρίς ποιέω παρεῖδον ὁ ἑαυτοῦ , καλός . [ b 38 ] καί ὁ ὁ φύσις ἀγαθός καλός , ὡς ὁ τιμάω γονεύς καί θεός καί Ἀνδρία καί φρό νησίς καί ῥώμη καί κάλλος ὁ φυσικός , ἀλλά μή ὁ περίαπτος καί νόθος . καί ὁ μή αὐτός ἀγαθός ἀλλά ἄλλος , καλός , οἷος ὁ ἀποκτείνω τύραννος καί ὁ τρέφω παῖς ὁ γείτων καί ὁ ἐλεέω πτωχός καί ὁ μή τρυφάω ἐγώ τυγχάνω ἢ ὁ βασιλεύς ἢ ὁ προΐστημι ἀρχή τις ἀλλά ὁ ὑπό χείρ . ὁ τοίνυν ἄλλος ἀγαθός , καλός , ὁ δέ αὐτός ὁ ἔχω , οὖον καλός οσὁ ὁ . διά τίς : αὐτός γάρ ἕνεκα ὁ τοιοῦτος ποιέω ὁ ἔχω καί οὖον τοσοῦτος καλός · οἷος ὁ μέν ποιέω λέγω πένης οἰκίον καλός , ὁ δέ ἑ ὁ οὖον τοσοῦτος καλός . [ a 1 ] καί ὅσος θνῄσκω ἐνδέχομαι ὑπάρχω , μᾶλλον ἢ ζῶ καλός , καί ὁ στήλη καί ὁ εἰκών καί ὁ τύμβος καί ὁ σεμνεῖον · ὁ γάρ ἑαυτοῦ ἕνεκα ὁ χρειώδης ἔχω καί ζωτικός ἤτοι πρός τροφή χρειώδης · οὗτος δέ φθείρω , οἷος ὁ δημόσιος τρέφω καί ὁ σιτηρός θεός · φθείρω οὖν ὁ ἑαυτοῦ ἕνεκα , ὁ δέ ζῶ καί θνῄσκω σῴζω καλός . [ a 3 ] καί ὅσος ἔργον ὁ ἄλλος ἕνεκα , καλός , οἷος ὁ νόμος τίθημι ὁ πολιτεία συμφέρω καί ψήφισμα , ὁ ἐν πόλις ἐγείρω ζωστήρ τεῖχος καί προβολή στοά φυλακτικός ὁ χώρα ὑπέρ ὁ πολίτης . καί ὅσος εὐπραγία περί ἄλλος καί ὁ εὕω ποιέω ὅς , ἀλλά μή περί αὐτός , καλός · ὁ γάρ εὕω ποιέω καί πράσσω ἄλλος καί ὁ εὕω ποιέω μέγας , ὁ δέ ἑαυτοῦ οὖον τοσοῦτος · φιλαυτία γάρ οὗτος . ὁ δέ [ a 5 ] Δίκαιος γάρος δηλόω ὁ Δίκαιος εἰμί ποιέω εὕω ἄλλος καί ὁ εὐεργετέω . καί ὁ εὐεργέτημα ὁ ἄλλος καλός · οὖον γάρ εἰς ἑαυτοῦ . καί ὁ ἐναντίος ἢ ἐπί ὅς αἰσχύνω καλός · εἰμί γάρ αἰσχρός εἰμί , ὅσπερ αἰσχύνω καί λέγω καί πράσσω καί ποιέω καί μέλλω ποιέω , καλός εἰμί ὁ ἐπί ὅς οὐ αἰσχύνω . τίθημι δέ παράδειγμα ὁ ἐπί οἶς αἰσχύνω τις · [ a 8 ] ποιέω γάρ ὁ Σαπφώ λέγω ὁ Ἀλκαῖος ἐθέλω τίς τε εἶπον , ἀλλά ἐγώ κωλύω αἰδώς . εἴτε ἥκω εἰς ἐσθλός ἵμερος , ἤτοι εἴθε ἔρχομαι εἰς ἵμερος ὁ ἀγαθός . εἶτα πάλιν ἕτερος ἔπος καί μή τίς τε εἶπον γλῶσ᾽ κυκάω κακός , αἰδώς ἄν σύ οὐ ἔχω ὄμμα , ἀλλά λέγω περί ἵημι Δίκαιος . τις δέ οὗτος λέγω ὅδε ἥκω . ἐάν δέ ἥκω εἰς ἐσθλός ἵμερος καί μή κυκάω γλῶσσα σῦς τίς κακός εἶπον , οὐ εἄν ἔχω σύ ὁ ὄμμα αἰδώς . [ a 15 ] καί περί ὅς ἀγωνιάω μή φοβέω , ἐκεῖνος καλός , οἷος εἰμί διαλέγω τις καί ἀγωνιάω , ἵνα μή ἡσσάομαι , ἀγαθός ἐκεῖνος ὁ δέ ὅς ὁ ἀγωνία , οἷος ὁ γνῶσις καί ὁ ἐν λόγος δεινότης καί ὁ τιμή · διά οὗτος γάρ ἀγωνιάω . πάλιν ἡνίκα τις ἀγωνιάω τυγχάνω τυγχάνω τις , μέγας ἐκεῖνος καλός , ὅς τυγχάνω ἐφίημι ἀγωνιάω , οἷος ἀρχή τις ἢ ἀξίωμα . καλῶς δέ προστίθημι ὁ μή φοβέω ὁ γάρ κλέπτης καί μοιχός οὐ ἀγωνιάω μόνος ἀλλά καί φοβέω . [ a 16 ] καί ὁ ὁ φύσις σπουδαῖος ἀρετή καλός καί ὁ ἔργον , οἷος ἀνήρ ἢ γυνή · καί ὅσος ἀπος λαυστικαὶ ἄλλος εἰμί ἀρετή ἢ ἑαυτοῦ καλός , ὡς ὁ Δίκαιος καί ὁ δικαιοσύνη καί ὁ ἀνδρεῖος καί ὁ Ἀνδρία μέγας καλός . [ a 19 ] καί ὁ ὁ ἐχθρός τιμωρέω καί μή καταλλάσσω καλός · ὁ γάρ ἀνταποδίδωμι Δίκαιος , ὁ δέ Δίκαιος καλός · ὁ ἄρα τιμάω ρέω ὁ ἐχθρός καί μή καταλλάσσω καλός · ὁ γάρ ἀνταποδίδωμι Δίκαιος . ἔτι δέ οὖν ἀνδρεῖος ὁ μή ἡσσάομαι · ἀνδρεῖος οὖν ὁ μή καταλλάσσω πρός ὁ μή δοκέω ἡσσάομαι . [ a 22 ] καί νίκη καί τιμή ὁ καλός · αἱρετός τε γάρ οὗτος ἄκαρπος εἰμί καί διά ἑαυτοῦ μόνος εἰμί διώκτης · ὁ μέν γάρ εὔκαρπος διά κέρδος καί χρηματισμός διώκω , ὁ δέ ἄκαρπος ὡς διά ἑαυτοῦ αἱρετός σπεύδω λαμβάνω . [ a 23 ] δηλόω δέ ὑπεροχή ἀρετή ὁ τιμή καί ὁ νίκη . καί ὁ μνημονευτός ἤτοι ὁ μνήμη ἄξιος ἔργον , οἷος ὁ ὁ Κυναίγειρος , ὁ επιτύμβιος στίχος , ὁ τύμβος , ὁ ἐπιτάφιος λόγος , καί ὁ ἐν Σφακτηρία καί Πύλος ὁ Ἀθηναῖος ἔργον . [ a 24 ] καί μᾶλλον ὁ μᾶλλον , ὡς ἅλωσις Τροία , ὡς καθάπτω τις Βουλγάρα , ὡς ὁ Πέρσης κατάλυσις ὑπό Ἀθηναῖος . καί ὁ μή ζῶ ἕπω , μνήμη ἄξιος , ἀλλά καί θνῄσκω μέγας καλός , οἷος νόσος κομέω , ξένος , πτωχός ἐτήσιος καί μετά θάνατος σιτηρέσιον , ναός θεῖον ἀνοικοδομή ἀρετή ἔργον καί μετά θάνατος περιλάλητος . [ a 25 ] καί ὁ περισσός καλός , ὡς ὁ οἶδα γεωμετρία , μέγας σύνταξις , ἀστρονομία , μουσικός · οὗτος γάρ περισσός καί δεινός καί διά οὗτος μέγας · περισσός δέ ὁ ποικίλος καί κομψός καί ὡραῖος καί εἰς κάλλος εὕω ἔχω , ὡς φημί ὄπισθεν . καί ὁ μόνος ὑπάρχω ὡς ὁ βασίλειος . καί ὅσπερ εἄν εὑρίσκω παρά τις ἀγαθός μόνος μηδείς ἄλλος ἔχω ἐκεῖνος , μέγας , ὡς ἐν ὁ νέος Ῥώμη ὁ περιώνυμος ὁ ὁ θεός σοφία ναός [ a 26 ] εὐμνημονέω τοτερας γάρ ὁ μόνος ὑπάρχω τις . καί κτῆμα ἄκαρπος καλός διά ὁ ὁ Εὐφρόσυνος Ἐλευθέριον . καί ὁ παρά ἕκαστος δέ ἴδιος καλός . ἀνωτέρω μέν εἶπον ὁ εἷς μόνος ὑπάρχω καλός , νῦν δέ καί ὁ παρά ἕκαστος , οἷος ἐν Ἀθηναῖος λέγω λόγος , ἐν Λάκων Ἀνδρία , ἐν Ἠλεῖος Ὀλυμπία . [ a 28 ] καί ὅσος σημεῖον ὁ παρά ἕκαστος ἐπαινέω , οἷος ἐν Λακεδαίμων ὁ κομάω σημεῖον ἐλευθερία καί εὐγένεια . [ a 31 ] καί ὁ μηδείς ἐργάζομαι βάναυσος τε χνην σημεῖον ἀνήρ ἐλεύθερος μή ἐθέλω πρός ἄλλος ζῶ . καί ὁ σπουδάζω ἐν λόγος δεῖγμα φιλοπονία καί σπουδαῖος ἀνήρ . [ a 32 ] ληπτέος δέ καί ὁ σύνεγγυς ὁ ὑπάρχω . εἶπον . φημί , περί ἀρετή μεσότης καί ἔργον αὐτός καί σημεῖον καί τίνω τόπος · νῦν δέ βούλομαι σύ διδάσκω , πῶς καί ἐν ὁ ὑπερβολή ὁ ἀρετή καί ὁ ἔλλειψις εὑρίσκω τίς πρός ἔπαινος χρήσιμος , ὥσπερ καί ἐκ ὁ μεσότης εὑρίσκω τίς πρός καταφορά τις ἐπιτήδειος ὁ παρά δοκέω . ὑπάρχω μέν ἀγαθός ὁ μεσότης , σύνεγγυς δέ αὐτός ὁ ἄκρος εἰμί , οἷος ὁ σωφροσύνη ὁ ἠλιθιότης καί ὁ ἀνδρεία ὁ θρασύτης καί ὁ φρόνησις ὁ πανουργία · ἐγκωμιάζω οὖν εἶπον ὁ ἠλίθιος σώφρων καί χρηστός καί ὁ εὐλαβής καί εὔψυχος δειλός καί ἐπίβουλος ( ὁράω , ὅπως ἐκ ὁ μεσότης τόπος σύ πρός ψόγος παράδοξος δίδωμι ) καί ὁ ἀνάλγητος καλέω πρᾶος . [ a 35 ] καί ἕκαστος δέ ἐκ ὁ παρακολεῶ θέω ἀεί κατά ὁ ἀγαθός , ἤτοι ἐπαινέω ὁ ὁ ἀκρότητος φαῦλος προσφόρως κατά ὁ ἀγαθός ὁ μεσότης . [ a 37 ] οἷος ὁ ὀργίλος καί ὁ μανικός ἁπλόος εἶπον καί ὡς οὖον βούλομαι βύσσος δέμω ἐντός , καί ὁ αὐθάδης μεγαλοπρεπής καί σεμνός ὡς οὖον ἐθέλω ὑπείκω ἐν πρᾶγμα εὐτελής . ὁ δέ ἄλλος σαφής . [ b 7 ] σκοπέω δέ καί παρά ὅς ὁ ἔπαινος . δεῖ , φημί , ὁ ἐγκωμιάζω καί ἐπαινέω σκοπέω , παρά ὅς ἀκροατής ὁ ἔπαινος εἰμί καί τίς ἐν ἐκεῖνος ὁ ἐπαινέω καί τιμάω , οἷος ἐν Ἀθῆναι λόγος οὐκοῦν εἶπον ἄν , ὅτι ὁ ἐπαινέω ἐν λόγος πᾶς κρατέω · ἐν δέ Λάκων εἰμί Ἀνδρία ὁ τιμάω καί καλῶς · εἰμί τοίνυν ἐπαινέω , εἴρω ἄν , ὅτι ἀνδρεῖος ὅδε κατά ἐξαιρετός εἰμί · καί οὕτως ἐν πᾶς . [ b 8 ] ὥσπερ καί Σωκράτης λέγω , οὖον χαλεπός Ἀθηναῖος ἐν Ἀθηναῖος ἐπαινέω · εἰμί γάρ ἐν Ἀθηναῖος ὁ λόγος τιμάω καί πρεσβεύω , ὁ ὁ Ἀθηναῖος ἐπαινέω διά λόγος ὁ καλός σπούδασμα παραιτέω οὖον χαλεπός . οὗτος μέν ὁ φιλόσοφος φημί , ἐγώ δέ δοκέω τοιόσδε εἰμί ὁ νόημα · σκοπέω , παρά τίσις ἀκροατής ἐγκωμιάζω · οὖον γάρ παρά ἅπας ἁπλόος καί ἀδιάστολος ἀκροατής ὁ ἔπαινος καί ὁ ψόγος γίγνομαι , δήω δέ τις ὑποδιαστολή · τίς δέ εἰμί οὗτος ; ὅς βούλομαι ἐγκωμιάζω , ἀγαπάω ἵστημι ὁ ἀκροατής καί τιμάω , ἀλλά μή ἐναντίος ἐχθρός.αὐτίκα , εἰμί ὁ Φίλιππος ἐπαινέω ἐθέλω παρά Ἀθηναῖος , ἄτεχνος ὁ ῥήτωρ ὁράω , καί εἰμί Λακεδαιμόνιος ἐν Ἀθηναῖος , οὖον μεθοδεύω Ὅρ θώς . ἀλλά τίς δεῖ ; ψέγω Φίλιππος ἐν Ἀθηναῖος , ἐγκωμιάζω Περικλῆς , ἐν Ἀθηναῖος Ἀθηναῖος , ἐν Λακεδαιμόνιος Λάκων , ἐν Ἠλεῖος Ἠλεῖος , μή Ἀθηναῖος , ἵνα μή καί αὐτός κατά ὁ Ἀλκιβιάδης αἰκίζω ὑπό αὖος ὁ ὁ ἀγαθός πόλις εἶπον εἰμί . [ b 9 ] δεῖ δέ ὁ παρά ἕκαστος τίμιος ὡς ὑπάρχω λέγω . ὅς δοκέω , φημί , ὁ πολιτεία τίμιος εἰμί , οὗτος ἐπαινέω ὡς καλός , οἷος ὁ παρά Ἀθηναῖος τίμιος ὁ λόγος λέγω καλός καί ἀγαθός , ὁ παρά Ταυροσκύθαι τίμιος ὁ ξενοκτονέω ἀπος δείκνυμι καλός , εἰμί γε παρά ἐκεῖνος τίμιος · ὁ δέ τίμιος καλός · ἐπεί γειτνιάω δοκέω ὁ τίμιος καί ὁ καλός · δεῖ γάρ ὁ ῥήτωρ ὁ ὁ πόλις ἔθιμος ἢ νόμιμος ἢ ὁ τιμάω ἁπλόος καλός λέγω . [ b 12 ] καί ὅσος κατά ὁ προσήκω , οἷος εἰμί ἄξιος ὁ πρόγονος καί ὁ πρόσω αὖος ὁ γονεύς πράσσω τις ἔργον · εὐδαιμοντικὸν γάρ οὗτος καί καλός ὁ πράσσω τις ὁ πρόγονος ἐπάξιος . [ b 14 ] καί ὁ προσεπικτάομαι τιμή καλός · ὁ γάρ προσεπαύξω ἑαυτοῦ τις τιμή ἐπί τιμή καί δόξα ἐπί δόξα ἐκ ὁ καλός πάντως ἔργον καλός μέγας . [ b 14 ] ἢ εἰμί παρά ὁ προσήκω ἐπί ὁ ἀγαθός καί καλός , οἷος εἰμί δεκαετής ἀριστεύω τις , παρά ὁ προσήκω μέν , ἀλλά πρός ὁ ἀγαθός καί καλός . καί εἰμί εὐτυχέω μέτριος εἰμί , παρά ἐλπίς οὗτος · ἕπω γάρ ὁ εὐτυχέω ὁ ἐπαίρω . καί εἰμί ἀτυχής μεγαλόψυχος εἰμί . παρά ὁ προσήκω καί παρά ἐλπίς , ἐπί ὁ ἀγαθός δέ · ὁ γάρ ἀτυχέω προσήκω ὁ καταπίπτω καί μικροψυχέω καί ταπεινόω . [ b 16 ] πάλιν εἰμί μείζων γίγνομαι τις μέτριος ἑαυτοῦ καί πρακτικός γίγνομαι . γράφω δέ καί καταλλακτικός , ἤγουν εἰμί μνησίκακος καί ταπεινόφρων παρά ὁ προσήκω , ἀλλά ἐπί ὁ ἀγαθός . οἷος ὁ ὁ ιφικρης ὁ , ἐκ οἷος εἰς οἶος μετέρχομαι . μένω δέ ὅμως μέτριος . [ b 18 ] καί ὁ ὁ ὀλυμπιόνικος · πρόσθεν ἀμφι ὦμος ἔχω τραχύς ἄσιλλα ὕστερος καλέω Μένων ἐπί ὁ αὐτός γνώμη καί μή κατεπαίρω ὁ πολύς . [ b 19 ] καί ὁ ὁ Σιμωνίδης περί γυνή τις καί πατήρ μέν καί ἀνήρ καί ἀδελφός βασιλεύς εἰμί , μένω μέντοι μετριόφρων καί πᾶς ἐξίστημι ὁ θρόνος καί μετριάζω καί ὁ ἰσονομία Άσπα Ζομένη . οὗτος εἶπον καί βούλομαι ἐπί οὗτος διδάσκω , ὅτι δεῖ ὁ ἐγκωμιάζω πρός ὁ ἄλλος δείκνυμι καί μετά προαίρεσις ἐργάζομαι ἢ ἐργάζομαι ὁ ἀγαθός ὁ ἐπαινέω , φημί [ b 21 ] ὅτι , ἐπεί ὁ ἔπαινος ἐκ ὁ πρᾶξις , ὁ δέ σπουδαῖος ὁ πρᾶξις ἐργάτης ἴδιος ὁ κατά προαίρεσις πράσσω , πειρατέον δείκνυμι ὁ ἐπαινέω μένω κατά προαίρεσις πράσσω . [ b 23 ] χρήσιμος δέ ὁ δείκνυμι πολλάνος κίς ὅτι κατά προαίρεσις πράσσω · οὗτος γάρ μέγας φαίνω καί προαιρέω κόος ὁ ἀγαθός , οὐ ἀεκούσιος · διό κἀν μετά προαίρεσις πράσσω , εἶπον , ὅτι καί πολλάκις ὁ τοιοῦτος πράσσω , κἀν κατά σύμπτωμα , πάλιν μετά προαίρεσις γίγνομαι πειράζω κατασκευάζω , οἷος εἰμί ὁ ἀσπίς ὡς δειλός ῥίπτω καί πολέμιος πλήσσω Νίκη ἐργάζομαι κατά σύμπτωμα καί Τύχη , ὡς ἐν προαίρεσις ληπτέος ὁ γίγνομαι . καί εἰμί μαίνομαι τις φονεύω τύραννος , ὁμοίως ἐν προαίρεσις γίγνομαι δείκνυμι · [ b 25 ] προφέρω δέ καί ἕτερος τις τοιοῦτος παρά αὐτός γίγνομαι , καί ὅδε βεβαιόω καί σημεῖον εἰμί δοκέω ἀρετή τε καί προαίρεσις · οἷος τυγχάνω ἐξέρχομαι τις ὁ πόλις διά ὁ διψάω καί ἐντυγχάνω ὁ στρατηγός ὁ πολέμιος κοιμονος μένος φονεύω αὐτός καί Νίκη ἐργάζομαι · εἶπον , ὅτι μή κατά Τύχη κτείνω , ἀλλά προσκοπέω καί βουλεύω καί μετά προαίρεσις ἐφίημι ἀριστεύω ἐξέρχομαι καί σκοπός ἐπαινετός . [ b 26 ] εἰμί δέ παῖς λόγος αὐξητικός ἐμφανίζω μέγεθος ἀρετή . ὁ ἕξις δέ εἰμί ὁ ἔπαινος , ὁ δέ ἐγκώμιον ὁ ἔργον καί ὁ πρᾶξις . δεῖ οὖν ὁ πρᾶξις δείκνυμι μέγας ὁ ἔχω ὁ ἔχω καί ἐγκωμιάνειν ζέω ὁ ἔργον . [ b 29 ] ὁ δέ κύκλος καί ἐκτός εἰς πίστις παραλαμβάνω ὁ πρᾶξις , οἷος εὐγένεια , εὐείδεια . γράφω δέ καί παῖς καλός δέ εἰμί παιδεία διά ὁ ἐφεξῆς · εἰκός γάρ φημί ὁ οὗτος τρέφω καί παιδεύω τοιοῦτος εἰμί . διό ἐγκωμιάζω πράσσω ἤτοι πολεμέω γενναῖος καί στρατηγέω καί τριηραρχέω . [ b 31 ] ὁ δέ ἔργον σημεῖον ὁ πρᾶξις . ὁ δέ ἔργον ἀποτέλεσμα ὁ πρᾶξις , ὁ δέ πρᾶξις ἐνέργεια μετά λόγος · ἐπαινέω οὖν ὁ ξέω , ἐγκωμιάζω δέ ὁ πρᾶξις · ὁ δέ ἔργον σημεῖον ὁ πρᾶξις φέρω ἀναγκαῖος τεκμήριον καί παραστατικός καί ἄλυτος . οὖον μόνος δέ ἀπό ὁ ἔργον ἐπιφέρω ἐγκώμιον ὁ πρᾶξις , ἐπεί καί Χωρὶς ἔργον ἐπαινέω ὁ ἔχω ὁ ἕξις ὡς μέλλω πράσσω , οἷος ὁ νῦν προχειρίζω στρατηγός ἐπαινέω εἴρω , ὅτι στρατηγέω , ὅτι νικάω σέω ἔχω ὁ ἕξις , καί ὁ ῥητορικός ἔχω ἕξις καί ἐπί ὁ ἄλλος ὁμοίως . [ b 33 ] μακαρισμός δέ καί εὐδαιμονισμός ἑαυτοῦ μέν αὐτός , οὗτος δέ , ὁ ἔπαινος καί ὁ ἐγκώμιον , οὖον αὐτός , ἀλλά ἐμπεριέχω καί ὑποβαίνω εἰμί πρός ὁ μακαρισμός · ὡς γάρ ὁ εὐδαιμονία περιὲ χέω ὁ ἀρετή , οὗτος καί ὁ εὐδαιμονισμός περιέχω ὁ ἐγκώμιον καί ὁ ἔπαινος . [ b 36 ] ἔχω δέ τίς κοινός ὁ συμβουλή καί ὁ ἔπαινος · ὅς γάρ στοχάζομαι ὁ συμβουλευτικός , οὗτος λυσιτελής ὁ πανηγυρίζω , καί ὅσος ὁ πανηγυρίζω συντείνω , οὗτος καί ὁ συμ βουλεύω μέγας εἰς ὁ συμβουλεύω παρέχω ῥοπή . [ b 37 ] ὁ γάρ φημί ἐν ὁ συμβουλεύω ὑποτίθημι ἄν , οὗτος μετατίθημι ὁ λέγω καί ὁ φράζω ἐγκώμιον γίγνομαι · ἐπεί οὖν , ὡς ἤδη παραδίδωμι κάμνω ἐν ὁ περί ὁ συμβουλευτικός τόπος καί ἐνθύμημα καί ὁ πίστις , ἔχω ὁ δεῖ πράσσω ἀγαθός , καί ὁποῖος δεῖ εἰμί ὁ συμβουλεύω , ἡνίκα συμβουλεύω ἐπιχειρέω , καί ἐκ τίνω πίστις ὁρμάω ἕπομαι , οὗτος , ὁ ὡς ὑποθήκη λέγω καί παραίνεσις , δεῖ μετατίθημι καί στρέφω , οἷος ὑποθήκη μέν ὁ οὖον δεῖ μέγας φρονέω , εἰμί δέ εἴρω οὖον μέγας φρονέω ὁ ἐκτός ἀλλά ὁ διά ἑαυτοῦ καί ἐντός ἀγαθός ἔργον , ἔπαινος . χρηστέον δέ καί ὁ αὐξητικός , ὅτι μόνος ἀριστεύω , ὅτι πρῶτος τρέπω ὁ πολέμιος ἢ μετά ὀλίγος στρατιώτης , ἢ ἄλλος μέν ἀριστεύω , μάλιστα δέ πᾶς οὗτος . [ a 12 ] ἅπας δέ οὗτος καλός . ἔτι δέ ὁ ὁ καιρός , ὅτι ἐν καιρός ἀνάγκη καί πολιορκία ὠφελέω ὁ πόλις ῥήγνυμι ὁ πύλη ὁ στρατηγός · καί ὁ ὁ χρόνος , ὅτι ἐν χρόνος τοιοῦτος σιταρκέω ὁ πόλις ἢ τρόπαιον ἵστημι . [ a 13 ] οὗτος δέ , εἰμί παρά ὁ προσήκω ἤτοι παρά πᾶς ἐλπίς , καί ὅσπερ ἔμπροσθεν λέγω , εἰμί νέος εἰμί δεκαετής ἀριστεύω , παρά ὁ προσήκω , καί εἰμί ἀνέρχομαι ξένος εἰς ὁ τεῖχος ἀριστεύω , παρά ὁ προσήκω , ἐπί ὁ ἀγαθός δέ . καί εἰμί πολλάκις ὁ αὐτός κατορθόω · μέγας δέ οὐ ἀπό τυγχάνω ἀλλά διά ἑαυτοῦ δείκνυμι καί μετά προαίρεσις . [ a 15 ] καί εἰμί ὁ προσρέπω καί τιμή διά αὐτός εὑρίσκω , ἐπαινετός , ὥσπερ πολύς ὁ σοφός ἐπαινετός , ὁ μέν εὑρίσκω ὁ προ τρέπω , ὁ παραίνεσις καί συνθήκη , ὁ δέ ὁ τιμή καί εἰς τιμή ἄγω , ὡς ὁ ἐπιστήμη ὁ λογικός , ὁ εἰς τιμή ἄγω . [ a 16 ] καί εἰς ὅς πρῶτος ἐγκώμιον ποιέω , μέγας οὗτος καί ἐπαινετός , ὥσπερ Ἱππόλοχος εὑρίσκω πρῶτος ὁ ἐγκωμιάζω , μᾶλλον δέ εὐτυχέω καί ἔχω , καί Ἁρμόδιος καί Ἀριστογείτων εὑρίσκω πρῶτος ὁ ἵστημι ἐπί ἀγορά ἐν στήλη . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἐναντίος φαῦλος εἰμί μείζων , εἰς ὅς ποιέω πρῶτος ψόγος καί ἀπό ὅς εὑρίσκω ὁ εἰς κακία προσρέπω , ὥσπερ ὁ Κάϊς , ὅς πρῶτος φόνος τολμάω , καί ὅσπερ εὑρίσκω πρῶτος τίς φαῦλος ἢ τολμάω . [ a 19 ] κἀν μή εἰς ἑαυτοῦ εὐπορέω , ἀντιπαραβάλλω πρός ἄλλος ὁ συγκρίνω , ὅσπερ Ἰσοκράτης ποιέω παραβάλλω ὁ Ἑλένη ὁ Ἀφροδίτη διά ὁ κάλλος , καί ὁ Ἀφθόνιος ὁ Ἕκτωρ ὁ Ἀχιλλεύς . [ a 21 ] δεῖ δέ ἐν ὁ παραβάλλω πρός ἔνδοξος παρεξετάζω αὐξητικός γάρ , εἰμί καλός ὁ ἐπαινέω εἰμί ὁ ἀντέχω ἑτάζω σπουδαῖος οἷος εἰμί δείκνυμι Ἕκτωρ μείζων τυγχάνω ἢ ἴσος ὁ Ἀχιλλεύς , αὔξησις . [ a 22 ] πίπτω δέ εὔλογος μᾶλλον ἐν ὁ Πάνη γυρίζω καί ὁ ἐπαινέω ὁ αὔξησις · δέχομαι μέν γάρ καί ὁ ἕτερος εἶδος ὁ ῥητορικός ὁ αὔξησις , μᾶλλον δέ προσήκω ὁ ἔπαινος ὁ αὔξησις · ἐν ὑπεροχή γάρ εἰμί . ὁ ὑπεροχή ὁ καλός ἤτοι ὁ καλός ὑπερέχω μέν , ἀλλά δεῖ οὗτος λαμβάνω ὑπεροχή μείζων παρά ὁ ἐπαινετός , ἵνα γίγνομαι ἑαυτοῦ ὑπερέχω καί διάδηλος . [ a 24 ] ὁ ὑπεροχή τοίνυν ὁ καλός ἤτοι ὁ δίδωμι αὐτός ὑπεροχή ἐν ὑπεροχή ποιέω αὐτός καί οἷος μείζων ἑαυτοῦ . διό κἀν μή πρός ἔνδοξος ἰσχύω παραβάλλω , ἀλλά κἀν πρός ὁ πολύς , παραβάλλω , ἵνα ὁ σπουδαῖος πρός πολύς συγκρίνω ὑπερέχω αὐτός δόξα εἷς πρός πολύς ἀντέχω ἐτάζω καί ὑπερφέρω φαίνω · καί ἄλλως δέ ὁ πολύς δοκέω εἷς σπουδαῖος καί ἔνδοξος ποιέω , [ a 25 ] ἐπεί ὁ ὑπεροχή ὁ πρός πολύς δοκέω μηνύω ὑπεροχή ὁ ἐγκωμιάζω · δείκνυμι οὖν , ὅτι ὁ αὔξησις λυσιτελής ἐν ὁ ἔπαινος , φημί , ὅτι πολύς μέν ἔχω κοινός ὁ τρεῖς εἶδος ὁ τε γάρ ἐνθύμημα κοινός καί ὁ παράδειγμα κοινός καί ὁ αὔξησις κοινός ὁ τρεῖς . εἰμί δέ καί ἄλλος κοινός οὗτος ὁ λόγος ὁ τρεῖς εἶδος , ὁ ποιός ἑαυτοῦ δείκνυμι , ὁ ὁ ἀκροατής τοιῶσδε προπαρασκευάζω , ὁ ἐκκλησιαστής , ὁ δικαστής , ὁ θεωρός ἀναδιδά σκῶ περί ὁ προτίθημι . πολύς οὖν εἰμί κοινός δοκέω μᾶλλον ὁ ἔπαινος ἁρμόζω ὁ αὔξησις . ὁ δέ λοιπάς σαφής .