anonymi-in-aristotelis-artem-rhetoricam.in-aristotelis-artem-rhetoricam-commentarium 3.19
Ἐκ τοῦ κατασκευάσαι τὸν ἀκροατὴν πρὸς ἑαυτὸν εὖ ἔχειν ἤτοι ἐκ τοῦ κατασκευάζειν καὶ δεικνύειν ἑαυτὸν πρὸς τοὺς ἀκροατάς , ὅτι ἐστὶν ἀγαθὸς καὶ ὡς οὐχὶ δι’ ἔχθραν † καὶ λέγει καὶ διὰ τοῦτο ἵνα προσέχωσιν αὐτῷ , καὶ τὸ δεικνύειν τὸν ἐναντίον ἤτοι τὸν ἀντίδικον κακὸν καὶ διὰ τοῦτο κινεῖν τοὺς ἀκροατὰς εἰς μῖσος αὐτοῦ . [ b 12 ] δεύ τερον τὸ αὐξῆσαι μὲν τὰ τοῦ ἀντιδίκου καὶ δεῖξαι , ὡς μεγάλα κακά εἰσι , καὶ ταπεινῶσαι καὶ ἐλαττῶσαι τὰ οἰκεῖα κακὰ καὶ δεῖξαι , ὅτι ἐλάττω κακά εἰσι . τρίτον ἐκ τοῦ καταστῆσαι τὸν ἀκροατὴν καὶ διεγεῖραι εἰς πάθη ἤτοι ὀργὴν ἢ λύπην ἢ φόβον . καὶ ἐξ ἀναμνήσεως ἤτοι καὶ τέταρτον δι’ ἀνάμνησιν , ὡς ἀνακεφαλαίωσιν ἔχοντες τῶν ῥηθέντων ἐν τοῖς ἀγῶσιν οἱ ἐπίλογοι . [ b 14 ] μετὰ γὰρ τὸ δεῖξαι ἑαυτὸν μὲν ἀληθῇ , τὸν δὲ ἐναντίον καὶ τὸν ἀντίδικον μὴ ἀληθῆ , καὶ μετὰ τὸ ἐπαινεῖν ἑαυτὸν καὶ ψέξαι τὸν ἀντίδικον ἤτοι μετὰ τὰς ἀποδείξεις πέφυκε τὸ ἐπι χαλκεύειν ἤτοι τὸ ἐπικατασκευάζειν καὶ δεικνύειν , ὅτι μέγα ἐστὶ τὸ ἔγκλημα καὶ τὸ ἀναμιμνῄσκειν . ὥσπερ ὁ χαλκεὺς πρῶτον ἐργάζεται τὸν ξέστην ἔχοντα ἐξοχὰς καὶ ἀνώμαλον , εἶτα χρῆται τῷ τόρνῳ καὶ ἐπιχαλ κεύει αὐτὸν ἤτοι ἰσάζει , οὕτω καὶ τὸν ῥήτορα δεῖ πρῶτον ἀποδεῖξαι τὸ πρᾶγμα , ὅτι ἐγένετο , εἶτα χρήσασθαι τῇ αὐξήσει ἢ τῇ μειώσει ἢ τῇ ἀναμνήσει . [ b 16 ] ἑνὸς γὰρ ἀπὸ τῶν δύο δεῖ στοχάζεσθαι , ἢ δεῖξαι , ὅτι τούτοις ἐστὶν ἀγαθὸς ἤτοι τοῖς ἀκροαταῖς , οὐ μὴν δὲ ἁπλῶς καὶ πᾶσιν , ἢ ὅτι ἁπλῶς ἤτοι πᾶσι δοκεῖ ἀγαθός · ὅδε δέ , ὁ κατήγορος . πάλιν δείξει , ὅτι κακός ἐστι τούτοις τοῖς ἀκροαταῖς ἢ ὅτι ἁπλῶς ἤτοι πᾶσι δοκεῖ κακός . εἴρηνται δὲ οἱ τόποι , ἐξ ὧν δεῖ κατασκευάζειν καὶ δεικνύειν , ὅτι ὅδε σπουδαῖός ἐστιν ἢ φαῦλος . [ b 19 ] τὸ δὲ μετὰ τοῦτο δεδειγμένον , ἤτοι ἀφ’ ὅτου δὲ δειχθῇ τόδε , ὅτι ἀγαθὸν ἢ κακόν , κατὰ φύσιν ἤτοι τοῦ φυσικοῦ ἐστι λόγου αὔξειν , ὅτι μέγα κακόν ἐστιν ἢ μέγα ἀγαθόν , ἢ ταπεινοῦν , ὅτι ἔλαττον ἀγαθόν ἐστιν ἢ κακόν εἶτα δείκνυσι , πῶς ἐστι κατὰ φύσιν τὸ † οὕτως , καί φησιν , ὅτι δεῖ πρῶτον ὁμολογη θῆναι καὶ ἀποδειχθῆναι τὸ πρᾶγμα , εἶτα δεῖξαι τὸ ποσὸν αὐτοῦ , εἴτε μέγα ἐστὶν εἴτε μικρόν , ἤτοι εἴ τις μέλλει δεῖξαι τὸ ποσὸν τοῦ πράγματος , ὅτι μέγα ἐστὶν ἢ μικρόν , δεῖ πρῶτον ἀποδεῖξαι τὸ πρᾶγμα , ὅτι ἐγένετο , εἶτα δεῖξαι αὐτὸ τοσόνδε ἤτοι μέγα ἢ μικρόν . [ b 22 ] καὶ γὰρ πρῶτον γίνεται καὶ πλαστουργεῖται τὸ σῶμα , εἶτα αὔξεται · ὄντος γάρ ἐστιν ἡ αὔξησις , οὐχὶ μὴ ὄντος · προγενομένοις γὰρ τοῖς σώμασιν ἕπεται ἡ αὔξησις τρεφο μένοις . μετὰ δὲ ταῦτα δήλων ὄντων ἤτοι μετὰ δὲ τὸ ποιῆσαι αὐτὰ δῆλα , ὅτι ἐγένοντο , καὶ μετὰ τὸ δεῖξαι , οἷά εἰσιν , ἤτοι εἴτε ἀγαθὰ εἴτε κακά , καὶ μετὰ τὸ δεῖξαι αὐτά , ἡλίκα , ἤτοι εἴτε μεγάλα εἰσὶν εἴτε μικρά , τότε δεῖ παρακινῆσαι τοὺς ἀκροατὰς εἰς πάθη . [ b 27 ] οἱ δὲ τόποι εἴρηνται ἡμῖν , ἐξ ὧν δεῖ τούτους εἰς ταῦτα παρακινεῖν . ὥστε λοιπὸν ἤτοι ἐπίλοιπόν ἐστιν ἀναμιμνῄσκειν τοὺς ἀκροατὰς τῶν προειρημένων ἐν τῷ ποιῆσαι ἀνακεφαλαίωσιν αὐτῶν . τοῦτο δὲ ἤτοι τὸ ἀναμνῆσαι δεῖ ποιεῖν οὕτως , ὥσπερ καί τινες λέγουσιν , οὐ καλῶς δὲ λέγουσιν , ὅτι καὶ ἐν τοῖς προοιμίοις δεῖ λέγειν τὸ πρᾶγμα δι’ ἀνάμνησιν [ b 30 ] καὶ λέγουσι γὰρ τὸ πρᾶγμα πολλάκις εἰπεῖν , ἤτοι καὶ ἐν προοιμίοις καὶ διηγήσει καὶ ἐν ἀγῶσιν , ἵνα ἡ ὑπόθεσις , περὶ ἦς ὁ λόγος , ᾖ εὐμαθὴς ἤτοι εὐμνημόνευτος . [ b 31 ] ἐκεῖ μὲν ἐν προοιμίοις δεῖ τὸ πρᾶγμα εἰπεῖν , ἵνα μὴ λανθάνῃ τοὺς ἀκροατάς , περὶ τίνος ἐστὶν ὁ λόγος , ἐν ταῦθα δὲ ἐπὶ τῶν ἐπιλόγων οὐ λέγομεν τὸ πρᾶγμα , ἀλλὰ τὰ ἐπιχειρή ματα λέγομεν , δι’ ὧν δέδεικται τὸ πρᾶγμα , ὅτι ἐγένετο , πλὴν λέγομεν ταῦτα κεφαλαιωδῶς ἤτοι συντετμημένως δι’ ἀνάμνησιν . [ b 33 ] ἀρχὴ δὲ τοῦ ἐπιλόγου καὶ τῆς ἐν αὐτῷ ἀναμνήσεως τῶν προρρηθέντων , ὅτι ἤδη ἀποδέδωκα καὶ ἀπέδειξα , ἃ ὑπεσχόμην ἀποδεῖξαι , ὡς τὸν Αἰσχίνην ψευσάμενον καὶ παραπρεσβεύσαντα . ὥστε λεκτέον ἐν τῷ ἐπιλόγῳ δι’ ἀνάμνησιν , ἅ τε ἤτοι τίνα εἰσίν , ἃ ὑποσχεθεὶς ἀποδεῖξαι ἀπέδειξα , καὶ δι’ ὃ ἤτοι καὶ διὰ τί ἀπέδειξα , ἵνα δείξω τὸν Αἰσχίνην ἐχθρὸν τῆς πόλεως καὶ διὰ τοῦτο τιμωρίας ἄξιον . [ b 34 ] λέγεται ἐξ ἀντιπαραβολῆς καὶ ἐξ ἀντιθέσεως καὶ συγκρίσεως τοῦ ἐναντίου ἤτοι τοῦ ἀντιδίκου , οἷον ἐγὼ μὲν εἶπον τόδε , ὁ δὲ ἀντίδικός μου τόδε , καὶ ἐγὼ μὲν τόδε ἔδειξα , ἐκεῖνος δὲ τόδε . παραβάλλειν δὲ ἢ ὅσα εἶπον ἀμφότεροι περὶ τὸ αὐτὸ ἢ μὴ κατὰ ἀντιπαραβολὴν ἤτοι ἐκ παραβολῆς λέγειν αὐτά , ἀλλ’ ἰδίᾳ μὲν λέγειν σε , ὅσα εἶπας , ἰδίᾳ δέ , ὅσα ὁ ἀντίδικός σου περὶ τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως . καὶ διὰ ταῦτα εἶπον τόδε ἤτοι διὰ τὸ δεῖξαι τὸν Αἰσχίνην ἐχθρὸν τῆς πόλεως . ἢ ἐξ εἰρωνείας λέγειν αὐτά , ὅτι οὗτος , ὁ ἀντίδικος , εἶπε τάδε , ἐγὼ δὲ τάδε . εἶτα εἰρωνευτικῶς · καὶ τί ἂν ἐποίει ὁ ἀντίδικός μου ἢ ἔλεγεν , εἰ ἔδοξε τάδε ποιῆσαι ἤτοι χρηστὰ καὶ πρὸς ὠφέλειαν τῆς πόλεως , ἀλλὰ μὴ ταδὶ ἤτοι ἀλλὰ μὴ φαῦλα καὶ πρὸς βλάβην τῆς πόλεως . [ a 3 ] ἢ ἐξ ἐρωτήσεως λέγειν αὐτά · τί οὐ δέδεικται , ἐξ ὧν ὑπεσχόμην ἀποδεῖξαι ; ἢ οὗτος τί ἔδειξεν , ὧν ὑπέσχετο ; πάντως οὐδέν . ἢ οὖν ἐκ παραβολῆς δεῖ λέγειν καὶ ἐκ συγκρίσεως , ἃ εἶπας αὐτὸς καὶ ἃ εἶπεν ὁ ἀντίδικός σου , ἢ κατὰ φύσιν , ὡς ἐλέχθησαν , ἤτοι ἄνευ παραβολῆς , ἤτοι πρῶτον λέγειν τὰ τοῦ κατηγόρου πάντα καὶ οὕτως πάλιν ἰδίᾳ λέγειν τὰ ἑαυτοῦ ἐπι χειρήματα ἤτοι τὰ οἰκεῖα , ἐὰν βούλῃ ἄνευ παραβολῆς , χωρὶς ἤτοι ἰδίᾳ . [ b 2 ] τελευτὴ δὲ καὶ τέλος τῆς λέξεως καὶ τοῦ ἐπιλόγου ἁρμόττει τὸ ἀσύνδετον καὶ κομματικόν , οἷον ἀκηκόατε · ἔχετε · κρίνατε · εἰ γὰρ ἀσύνδετα εἴπῃς , ἔσται ἐπίλογος , ἀλλὰ μὴ λόγος · τὸ γὰρ μετὰ συνδέσμου λέγειν ἔχει τάσιν . ὁ λόγος ὁ μετὰ συνδέσμου καὶ μακροκωλία ἐστίν · ἡ δὲ μακροκωλία οὐκ ἐπιλόγῳ ἁρμόττει ἀλλὰ λόγῳ · ὁ γὰρ ἀσύνδετα λέγων ἔοικε κεκμηκότι καὶ καμόντι τῷ λέγειν δεδειγμένον ἤδη σπουδαῖον ἢ φαῦ λον . καὶ δι’ ὃ ἤτοι διότι ἀπέδειξε , λεκτέον . ἢ ἐκ παραβολῆς , τὸ ἤ παρέλκον .
Lemmas: ἐκ ὁ κατασκευάζω ὁ ἀκροατής πρός ἑαυτοῦ εὕω ἔχω ἤτοι ἐκ ὁ κατασκευάζω καί δείκνυμι ἑαυτοῦ πρός ὁ ἀκροατής , ὅτι εἰμί ἀγαθός καί ὡς οὐ διά ἔχθρα † καί λέγω καί διά οὗτος ἵνα προσέχω αὐτός , καί ὁ δείκνυμι ὁ ἐναντίος ἤτοι ὁ ἀντίδικος κακός καί διά οὗτος κινέω ὁ ἀκροατής εἰς μῖσος αὐτός . [ b 12 ] δήω τέρος ὁ αὐξάνω μέν ὁ ὁ ἀντίδικος καί δείκνυμι , ὡς μέγας κακός εἰμί , καί ταπεινόω καί ἐλασσόω ὁ οἰκεῖος κακός καί δείκνυμι , ὅτι μικρός κακός εἰμί . τρίτος ἐκ ὁ καθίστημι ὁ ἀκροατής καί διεγείρω εἰς πάθος ἤτοι ὀργή ἢ λύπη ἢ φόβος . καί ἐκ ἀνάμνησις ἤτοι καί τέταρτος διά ἀνάμνησις , ὡς ἀνακεφαλαίωσις ἔχω ὁ εἴρω ἐν ὁ ἀγών ὁ ἐπίλογος . [ b 14 ] μετά γάρ ὁ δείκνυμι ἑαυτοῦ μέν ἀλάομαι , ὁ δέ ἐναντίος καί ὁ ἀντίδικος μή ἀληθής , καί μετά ὁ ἐπαινέω ἑαυτοῦ καί ψέγω ὁ ἀντίδικος ἤτοι μετά ὁ ἀποδείκνυμι φύω ὁ ἐπι χαλκεύω ἤτοι ὁ ἐπικατασκευάζω καί δείκνυμι , ὅτι μέγας εἰμί ὁ ἔγκλημα καί ὁ ἀναμιμνήσκω . ὥσπερ ὁ χαλκεύς πρῶτος ἐργάζομαι ὁ ξέστης ἔχω ἐξοχή καί ἀνώμαλος , εἶτα χράω ὁ τόρνος καί ἐπιχαλ κεύθω αὐτός ἤτοι ἰσάζω , οὗτος καί ὁ ῥήτωρ δεῖ πρῶτος ἀποδείκνυμι ὁ πρᾶγμα , ὅτι γίγνομαι , εἶτα χράω ὁ αὐξάνω ἢ ὁ μειόω ἢ ὁ ἀναμιμνήσκω . [ b 16 ] εἷς γάρ ἀπό ὁ δύο δεῖ στοχάζομαι , ἢ δείκνυμι , ὅτι οὗτος εἰμί ἀγαθός ἤτοι ὁ ἀκροατής , οὖον μήv δέ ἁπλόος καί πᾶς , ἢ ὅτι ἁπλόος ἤτοι πᾶς δοκέω ἀγαθός · ὅδε δέ , ὁ κατήγορος . πάλιν δείκνυμι , ὅτι κακός εἰμί οὗτος ὁ ἀκροατής ἢ ὅτι ἁπλόος ἤτοι πᾶς δοκέω κακός . εἴρω δέ ὁ τόπος , ἐκ ὅς δεῖ κατασκευάζω καί δείκνυμι , ὅτι ὅδε σπουδαῖος εἰμί ἢ φαῦλος . [ b 19 ] ὁ δέ μετά οὗτος δείκνυμι , ἤτοι ἀπό ὅστις δέ δείκνυμι ὅδε , ὅτι ἀγαθός ἢ κακός , κατά φύσις ἤτοι ὁ φυσικός εἰμί λόγος αὐξάνω , ὅτι μέγας κακός εἰμί ἢ μέγας ἀγαθός , ἢ ταπεινόω , ὅτι μικρός ἀγαθός εἰμί ἢ κακός εἶτα δείκνυμι , πῶς εἰμί κατά φύσις ὁ † οὕτως , καί φημί , ὅτι δεῖ πρῶτος ὁμολογέω θάω καί ἀποδείκνυμι ὁ πρᾶγμα , εἶτα δείκνυμι ὁ ποσός αὐτός , εἴτε μέγας εἰμί εἴτε μικρός , ἤτοι εἰμί τις μέλλω δείκνυμι ὁ ποσός ὁ πρᾶγμα , ὅτι μέγας εἰμί ἢ μικρός , δεῖ πρῶτος ἀποδείκνυμι ὁ πρᾶγμα , ὅτι γίγνομαι , εἶτα δείκνυμι αὐτός τοσόσδε ἤτοι μέγας ἢ μικρός . [ b 22 ] καί γάρ πρῶτος γίγνομαι καί πλαστουργέω ὁ σῶμα , εἶτα αὐξάνω · εἰμί γάρ εἰμί ὁ αὔξησις , οὐ μή εἰμί · προγίγνομαι γάρ ὁ σῶμα ἕπω ὁ αὔξησις τρέφω μένω . μετά δέ οὗτος δῆλος εἰμί ἤτοι μετά δέ ὁ ποιέω αὐτός δῆλος , ὅτι γίγνομαι , καί μετά ὁ δείκνυμι , οἷος εἰμί , ἤτοι εἴτε ἀγαθός εἴτε κακός , καί μετά ὁ δείκνυμι αὐτός , ἡλίκος , ἤτοι εἴτε μέγας εἰμί εἴτε μικρός , τότε δεῖ παρακινέω ὁ ἀκροατής εἰς πάθος . [ b 27 ] ὁ δέ τόπος εἴρω ἐγώ , ἐκ ὅς δεῖ οὗτος εἰς οὗτος παρακινέω . ὥστε λοιπός ἤτοι ἐπίλοιπος εἰμί ἀναμιμνήσκω ὁ ἀκροατής ὁ προερέω ἐν ὁ ποιέω ἀνακεφαλαίωσις αὐτός . οὗτος δέ ἤτοι ὁ ἀναμιμνήσκω δεῖ ποιέω οὕτως , ὥσπερ καί τις λέγω , οὖον καλῶς δέ λέγω , ὅτι καί ἐν ὁ προοίμιον δεῖ λέγω ὁ πρᾶγμα διά ἀνάμνησις [ b 30 ] καί λέγω γάρ ὁ πρᾶγμα πολλάκις εἶπον , ἤτοι καί ἐν προοίμιον καί διήγησις καί ἐν ἀγών , ἵνα ὁ ὑπόθεσις , περί εἰμί ὁ λόγος , εἰμί εὐμαθής ἤτοι εὐμνημόνευτος . [ b 31 ] ἐκεῖ μέν ἐν προοίμιον δεῖ ὁ πρᾶγμα εἶπον , ἵνα μή λανθάνω ὁ ἀκροατής , περί τίς εἰμί ὁ λόγος , ἐν εῦθον δέ ἐπί ὁ ἐπίλογος οὖον λέγω ὁ πρᾶγμα , ἀλλά ὁ ἐπιχειρέω μάτη λέγω , διά ὅς δείκνυμι ὁ πρᾶγμα , ὅτι γίγνομαι , πλήν λέγω οὗτος κεφαλαιώδης ἤτοι συντετμημένως διά ἀνάμνησις . [ b 33 ] ἀρχή δέ ὁ ἐπίλογος καί ὁ ἐν αὐτός ἀνάμνησις ὁ προερέω , ὅτι ἤδη ἀποδίδωμι καί ἀποδείκνυμι , ὁ ὑπισχνέομαι ἀποδείκνυμι , ὡς ὁ Αἰσχίνης ψεύδω καί παραπρεσβεύω . ὥστε λεκτέος ἐν ὁ ἐπίλογος διά ἀνάμνησις , ὅς τε ἤτοι τίς εἰμί , ὁ υπόσχομαι ἀποδείκνυμι ἀποδείκνυμι , καί διά ὅς ἤτοι καί διά τίς ἀποδείκνυμι , ἵνα δείκνυμι ὁ Αἰσχίνης ἐχθρός ὁ πόλις καί διά οὗτος τιμωρία ἄξιος . [ b 34 ] λέγω ἐκ ἀντιπαραβολή καί ἐκ ἀντίθεσις καί σύγκρισις ὁ ἐναντίος ἤτοι ὁ ἀντίδικος , οἷος ἐγώ μέν εἶπον ὅδε , ὁ δέ ἀντίδικος ἐγώ ὅδε , καί ἐγώ μέν ὅδε δείκνυμι , ἐκεῖνος δέ ὅδε . παραβάλλω δέ ἢ ὅσος εἶπον ἀμφότερος περί ὁ αὐτός ἢ μή κατά ἀντιπαραβολή ἤτοι ἐκ παραβολή λέγω αὐτός , ἀλλά ἴδιος μέν λέγω σύ , ὅσος εἶπον , ἴδιος δέ , ὅσος ὁ ἀντίδικος σύ περί ὁ αὐτός ὑπόθεσις . καί διά οὗτος εἶπον ὅδε ἤτοι διά ὁ δείκνυμι ὁ Αἰσχίνης ἐχθρός ὁ πόλις . ἢ ἐκ εἰρωνεία λέγω αὐτός , ὅτι οὗτος , ὁ Ἀντίδικος , εἶπον ὅδε , ἐγώ δέ ὅδε . εἶτα εἰρωνευτικῶς · καί τίς εἄν ποιέω ὁ ἀντίδικος ἐγώ ἢ λέγω , εἰμί δοκέω ὅδε ποιέω ἤτοι χρηστός καί πρός ὠφέλεια ὁ πόλις , ἀλλά μή ὅδε ἤτοι ἀλλά μή φαῦλος καί πρός βλάβη ὁ πόλις . [ a 3 ] ἢ ἐκ ἐρώτησις λέγω αὐτός · τίς οὖον δείκνυμι , ἐκ ὅς ὑπισχνέομαι ἀποδείκνυμι ; ἢ οὗτος τίς δείκνυμι , ὅς ὑπισχνέομαι ; πάντως οὐδείς . ἢ οὖν ἐκ παραβολή δεῖ λέγω καί ἐκ σύγκρισις , ὁ εἶπον αὐτός καί ὁ εἶπον ὁ ἀντίδικος σύ , ἢ κατά φύσις , ὡς λέγω , ἤτοι ἄνευ παραβολή , ἤτοι πρῶτος λέγω ὁ ὁ κατήγορος πᾶς καί οὕτως πάλιν ἴδιος λέγω ὁ ἑαυτοῦ ἐπι χειρημα ἤτοι ὁ οἰκεῖος , ἐάν βούλομαι ἄνευ παραβολή , Χωρὶς ἤτοι ἴδιος . [ b 2 ] τελευτή δέ καί τέλος ὁ λέξις καί ὁ ἐπίλογος ἁρμόζω ὁ ἀσύνδετον καί κομματικός , οἷος ἀκούω · ἔχω · κρίνω · εἰμί γάρ ἀσύνδετον εἶπον , εἰμί ἐπίλογος , ἀλλά μή λόγος · ὁ γάρ μετά σύνδεσμος λέγω ἔχω τάσις . ὁ λόγος ὁ μετά σύνδεσμος καί μακροκωλία εἰμί · ὁ δέ μακροκωλία οὐ ἐπίλογος ἁρμόζω ἀλλά λόγος · ὁ γάρ ἀσύνδετον λέγω ἔοικα κάμνω καί κάμνω ὁ λέγω δείκνυμι ἤδη σπουδαῖος ἢ Φάυ λος . καί διά ὅς ἤτοι διότι ἀποδείκνυμι , λεκτέος . ἢ ἐκ παραβολή , ὁ ἤ παρέλκω .