anonymi-in-aristotelis-artem-rhetoricam.in-aristotelis-artem-rhetoricam-commentarium 1.5
Σχεδὸν σκοπὸς τοῖς ζῶσιν ἐν βίῳ , οὗ ἐφίενται , ἡ εὐδαιμονία ἐστί · δεῖ οὖν ἐκ τῶν φερόντων πρὸς ταύτην λόγων ἐπιχειρεῖν καὶ συμβου λεύειν . ἔστι δὲ σκοπὸς τούτοις καὶ αἱ ἀρεταὶ καὶ τὰ μόρια αὐτῆς τῆς εὐδαιμονίας , ἤτοι φρόνησις , ἀνδρία , εὐγένεια , τιμή , δόξα . εἰπὲ οὖν τόδε δόξαν ποιεῖται τῇ πόλει , ἀγαθὸν ἄρα καὶ συμφέρον · τόδε εὐγένειαν , καλὸν ἄρα · τόδε τιμήν , αἱρετὸν ἄρα . [ b 7 ] λάβωμεν δέ , τί ἐστιν εὐδαιμονία καὶ τί ἔχει σκοπὸν καὶ τέλος ὁ συμβουλεύων , λάβωμεν δὲ καί , τίς ὁ ὁρισμὸς τῶν μερῶν αὐτῆς , πρὸς ἃ τὰς ἀποδείξεις ὁ ῥήτωρ ἐνθυμηματικῶς ποιεῖται . [ b 14 ] σαφῶς δὲ ἀπαγγέλλει τοὺς ὅρους τῆς εὐδαιμονίας , σαφῶς δὲ διηγεῖται καὶ τὰ μέρη ταύτης . [ b 19 ] εἰπὼν δὲ διηρθρωμένως καὶ καθαρῶς τὰ ἐκτὸς ἀγαθὰ ( πλοῦτον , εὐτεκνίαν , εὐγένειαν , εὐγηρίαν , πολυφιλίαν , χρηστοφιλίαν ) καὶ τὰς ἀρετὰς τοῦ σώματος ( κάλλος , ἰσχύν , δύναμιν ἀγωνιστικὴν τὸ πυκτεύειν , τὸ θέειν , τὸ ἕλκειν , τὸ ὠθεῖν ) , τὰς τῆς ψυχῆς ( ἀνδρίαν , φρόνησιν , σωφροσύνην , δικαιοσύνην , εὐφυίαν , ἀγχίνοιαν , μνήμην , σοφίαν , συμπάθειαν ) , ταῦτα εἰπὼν ὁρίζεται , τί ἐστιν ἕκαστον αὐτῶν . [ b 31 ] εὐγένεια μὲν οὖν ἔθνει καὶ πόλει τῶν Ἀθηναίων τυχὸν τὸ εἶναι αὐτόχθονας τοὺς πολίτας ἀλλὰ μὴ περιοίκους , τὸ ἀρχαίους , ὡς οἱ Ῥωμαῖοι , τὸ ἔχειν ἡγεμόνας τοὺς πρώτους ἐπιφανεῖς , ὡς ἐν Ἀθήναις ἐστρατήγει μὲν ὁ περιβόητος Ἐπαμινώνδας καὶ Ζάλευκος Περι κλῆς τε καὶ Κλέων ἐκεῖνος καὶ Μιλτιάδης καὶ Καλλίμαχος καὶ Κυναίγειρος , ὁ δ’ ἀστρονομικώτατος Τίμαιος ἐπολιάρχει τε καὶ ἐπρέσβευεν , ἐν δὲ Ῥώμῃ Καῖσαρ Αὔγουστος καὶ οἱ λοιποὶ τῶν εὐγενῶν ὕπατοι καὶ πραίτωρες . [ 33 ] εὐγένεια δὲ καὶ τὸ πολλοὺς ἐπιφανεῖς γεγονέναι ἐξ αὐτῶν , ἀλλ’ ἐπὶ τοῖς ζηλουμένοις , οὐκ ἐπὶ κακοῖς τισιν ἐπιφανεῖς · εἰσὶ γάρ τινες ἐπὶ κακίᾳ περιφανεῖς . [ b 34 ] ἰδίᾳ δὲ εὐγένεια τῷδε τινὶ τυχὸν ἡ ἀπὸ πατρὸς καὶ μητρὸς λαμπρότης . καὶ ὥσπερ ἐπὶ πόλεως εἴπομεν εὐγένειαν τὸ ἔχειν τοὺς πρώτους ἐπιφανεῖς καὶ προδήλους ἐπὶ ταῖς ἡγεμονίαις , οὕτω καὶ τῷδε τῷ ἀνθρώπῳ τὸ ἔχειν ἐπισήμους τοὺς προγόνους ἐπὶ ἀρετῇ καὶ πλούτῳ . ἔστι δὲ τῷ κοινῷ μὲν καὶ τῇ πόλει εὐτεκνία , νεότης ἂν ἢ πολλὴ καὶ ἀγαθή , [ a 5 ] ἰδίᾳ δὲ ἑκάστῳ εὐτεκνία τὸ τὰ ἴδια τέκνα ἔχειν κάλλιστα καὶ ἀγαθά . [ a 6 ] θηλειῶν δὲ ἀρετὴ κατὰ ψυχὴν μὲν σωφροσύνη καὶ φιλεργία ἄνευ ἀνελευθερίας , ἵνα μὴ περὶ χύτρας καταγίνηται καὶ λοπάδων κάθαρσιν καί τινων εὐτελῶν πραγμάτων ἐπιτήρησιν καὶ νήματα νήθειν , ὥστε πωλεῖν , ἀλλὰ χρυσοϋφῆ ἔπιπλα τοῖς ναοῖς , κατὰ δὲ σῶμα κάλλος , περιουσία καὶ μέγεθος . ἁπλῶς δὲ καὶ ἰδίᾳ καὶ κοινῇ δεῖ σκοπεῖν καὶ ἐν ἀνδράσι καὶ ἐν γυναιξὶν ἓν ἕκαστον τῶν ῥηθέντων ἀγαθῶν τῆς εὐγενείας ὑπάρ χειν ὡς ἐνεῖναι πᾶσι καὶ ἄρρεσι καὶ θηλείαις σωφροσύνην , φιλεργίαν , μέγεθος , κάλλος , ἰσχύν , δύναμιν ἀγωνιστικήν . εἴρηται δέ μοι ζητεῖν ταῦτα καὶ ἐν ἀνδράσι καὶ ἐν γυναιξί , [ a 10 ] διότι , ὅσοις κακῶς ἔχουσι τὰ κατὰ τὰς γυναῖκας , ὥσπερ τοῖς Λακεδαιμονίοις στρατευομένοις πολλάτων 40κις , τῶν δὲ γυναικῶν ἑταιριζομένων καὶ ἐπανισταμένων ἐκείνοις , οὗτοι κατὰ τὸ ἥμισυ δυσδαίμονες , οὐκ εὐδαίμονες , τῷ μὲν ἄλλῳ μέρει τυχὸν τῶν ἀγαθῶν εὐδαιμονοῦντες , τῷ δὲ γυναικῶν εὐμοιρεῖν μαινάδων τὸ ἥμισυ τῆς εὐδαιμονίας ἀφαιρούμενοι . [ a 16 ] ἔστι δὲ χρήσιμα μὲν τῶν κτημά καὶ χωρίων καὶ φυτῶν μᾶλλον τὰ κάρπιμα , οἷον ἐλαῖαι , ἄμπελοι , μηλέαι , ἐλευθέρια δὲ τὰ πρὸς ἀπόλαυσιν , οἷον κυπάριττοι , μυρίναι , δρύες κατάσκιοι . [ a 19 ] ὅρος δὲ ἀσφαλείας τῶν κτημάτων τούτων τὸ κατέχειν ἀσφαλῶς καὶ ἐπ’ ἐξουσίας ἔχειν πωλεῖν καὶ δωρητικῶς ἐκδιδόναι καὶ ἀπαλλοτριοῦν ἤτοι ἀποποιεῖσθαι ἐφ’ ὁποίῳ δήποτε βούλεται προσώπῳ . [ a 23 ] ὅλως δὲ τὸ πλουτεῖν ἐστιν ἐν τῷ χρῆσθαι καὶ ἐνεργεῖν , ἀλλὰ μὴ κεκτῆσθαι μὲν καταχωννύειν δέ καὶ γὰρ ἡ ἐνέργειά ἐστιν ἀρετὴ τοῦ πλούτου , οὐ τὸ κλεῖσαι αὐτὸν ἐν ταμείοις καὶ κατορύξαι , καὶ ἡ χρῆσίς ἐστι πλοῦτος , οὐχ ἡ διακατοχὴ μόνον καὶ ἀχρησία . [ a 25 ] εὐδοξία δέ ἐστι τὸ ἔχειν τι πρᾶγμα , οὗ ὀρέγονται οἱ πολλοί , οἷος ὁ πλοῦτος , ἢ οἱ ἀγαθοί , ὁποία ἡ ἀρετή , ἢ οἱ φρόνιμοι εἴη δ’ ἂν ἡ σοφία , ἦς ἐρῶσιν οἱ φρόνιμοι . [ a 30 ] εὐεργεσία δέ ἐστιν ἢ εἰς σωτη ρίαν , ἡνίκα τις ἰατρεύσει ἄριστά τινα ἀόκνως καὶ ἀμισθὶ ἢ πλοῦτον δώσει ἢ διδάξει μάθημά τι κάλλιστον ἢ οἰκίαν ἀποδώσει δωρεαστικῶς . ὁ τοίνυν εὐεργετήσας οὕτως εὐεργέτης λέγεται ἢ ἁπλῶς τοιοῦτόν τι χαρισάμενος δυσκόλως κτώμενον ἢ ἐν τῇ τοιαύτῃ χώρᾳ μὴ κτώμενον εὐχερῶς , ἔνθα δίδωσί τις · ἢ ποτὲ δούς τις εὐεργέτης καὶ πλουτοδότης καλεῖται , ἡνίκα ἐν πολιορκίᾳ καὶ καιρῷ ἐνδείας σῖτον ἐπιδώσει τινὶ τὸν χρειώδη . [ a 32 ] πολλοὶ γὰρ διὰ μικρὰ τιμῆς ἄξιοι , διὰ τὸν τόπον μὴ ἔχοντα ἀφθονίαν τοῦ πράγματος ἢ διὰ τὸν καιρὸν καὶ τὴν ἔνδειαν ἢ καὶ διὰ τὸν τρόπον , οἷον εἰ μὴ πονήσαντά μέ τις μηδὲ ὑπηρετήσαντα αὐτῷ μηδὲ ὑπεραποθανόντα αὐτοῦ εὐηργέτηκε . [ a 34 ] μέρη δὲ τιμῆς τὸ θυσίας τῷ τιμωμένῳ δι δόναι θανόντι , ὥσπερ Ἕλληνες Ἀχιλλεῖ τὴν Ἑκάβης θυγατέρα . τοῖς τοιούτοις οὖν ἀριστεῦσι δίδονται μνῆμαι καὶ ᾠδαὶ ἐπιτύμβιοι ἡρωικαὶ καὶ ἐγκωμίων λαμπρότητες ἐν λόγοις , γέρα δὲ τοῖς ζῶσι , τεμένη δ’ αὖ τοῖς θανοῦσι καὶ τάφοι καὶ εἰκόνες · τοῖς δὲ παροῦσιν εὐεργέταις προεδρίαι καὶ τὸ τρέφεσθαι ἐκ τῶν δημοσίων ἀναλωμάτων καὶ αἱ προσκυνήσεις καὶ τὸ ὑπεξίστασθαι τοῦ θρόνου · ταῦτα δὲ τὰ βαρβαρικά . [ a 3 ] καὶ δῶρα τὰ παρ’ ἑκάστοις , καὶ τοῖς διδοῦσι καὶ τοῖς λαμβάνουσι , τίμια τιμῆς σημεῖον , οἷον εἰ φιλόσοφός τις ὢν ὁ διδοὺς χρήζει τῶν ἐκκρίτων καὶ δυσευρέτων ἐξηγητῶν , ἐπιδώσει δὲ † ταύτας εὐεργέτῃ τινὶ τῷ λαμβάνοντι καὶ τιμωμένῳ , ἀπλήστως ὀρεγομένῳ τούτων , καὶ πρὸ πολλοῦ τότε ση μεῖον τιμῆς τὸ διδόμενον . πάλιν τῷ φιλοχρημάτῳ σημεῖον τιμῆς χρυσοῦ δόσις καὶ τῷ φιλίππῳ ἵππος δρομεὺς καὶ πιότατος . τιμὴ οὖν ἡ δόσις ἐκείνου , οὗ ἐφίενται οἱ φιλότιμοι . [ b 3 ] ὑγεία δὲ τὸ ἀρίστως ἔχειν καὶ καύ σωνα ὑπομένειν καὶ ψῦχος καὶ πυγμὰς καὶ τρώσεις , ἀλλὰ μὴ καθάπερ Πρόδικος ἀεὶ νοσαζόμενος καὶ ἰατροῖς προσανέχων καὶ καθ’ ἑκάστην ἀλεξιτηρίοις τισὶ καὶ φαρμάκοις ἐπιβοηθῶν τῷ σώματι . [ b 7 ] κάλλος ἐστὶν ἐν νέοις , ἐν μέσοις , ἐν γέρουσιν . ἐν νέοις μὲν τὸ κάλλος τὸ πρὸς πόνους χρήσιμον αὐτοῖς σαρκίον · τοὺς πρὸς δρόμον δὲ καὶ βίαν πό νους λέγω · βίαν δὲ τὸ ὠθῆσαί τινα , τὸ ἕλξαι πρὸς ἑαυτόν , τὸ βαστάσαι , τὸ θλῖψαι , τὸ πυγμῇ τρέψαι , τὸ πάλῃ νικῆσαι , τὸ δρόμῳ ὑπερνικῆσαι·ταῦτα δὲ καὶ τοῦ ἀκμάζοντος . κάλλος δὲ νέου καὶ τὸ εἶναι ἡδὺν πρὸς ἀπόλαυσιν , ὡς αὐτὸς Ἀριστοτέλης φησί . [ b 10 ] διὸ οἱ πένταθλοι κάλλιστοι . τοῦτο δηλωτικόν ἐστι τοῦ εἶναι ἀρετὰς τοῦ νέου , εἰ καὶ μὴ παντός , θλῖψιν , ὤθησιν , πυγμικήν , πάλην , δρόμον . πένταθλός ἐστι θλῖψις , ὤθησις βίας , δρόμος , πάλη † τε , πυγμικῆς αὖθις τόνος . πένταθλός ἐστι τὸ θλίβειν ἐναντίους , ὤθησις αὖθις , πυγμική , πάλη , δρόμος . [ b 13 ] γέροντος δὲ κάλλος τὸ ἐν πόνοις τοῖς ἀναγκαίοις εὔτονον , τὸ οὐρεῖν , τὸ κνήθεσθαι , τὸ εἰς ναὸν βαδίζειν , τὸ λούεσθαι ἀλύπως , τὸ ἐσθίειν καὶ πέττειν εὐχερῶς , τὸ μὴ περιττότητας ἔχειν , ἃς ἡ τοῦ γήρως ὑγρότης εἴωθε φέρειν , ἢ κήλην ἰσχὺς δέ ἐστι τὸ ἕλκειν πρὸς ἑαυτόν , τὸ ὠθεῖν πόρρω , τὸ ἄχθη φέρειν . [ b 18 ] μεγέθους δὲ ἀρετὴ τὸ ὑπερέχειν μὲν ἐν μήκει καὶ πλάτει καὶ βάθει , ἀλλὰ συμμέτρως καὶ τοσοῦτον , ὥστε μὴ νωθῆ ποιεῖν καὶ βραδὺν καὶ ἀκίνητον τὸν ἔχοντα . [ b 21 ] ἀγωνιστικὴ δὲ πάλη σύγκειται ἐκμεγέθους καὶ ἰσχύος καὶ τάχους · καὶ γὰρ ὁ ταχὺς ἰσχυρός τις κατὰ τὸ ῥιπτεῖν τὰ σκέλη ταχέως μόνον · ἔχει δὲ πλεῖον τοῦ δρομικοῦ καὶ ταχέος ὁ ἰσχυρός , ὅτι καὶ ἕλκει καὶ ὠθεῖ καὶ θλίβει . φαίνεται δὲ λέγων , τίς ὁ πένταθλος , ἐκ τοῦ εἰπεῖν οὕτως , [ b 23 ] ὅτι ὁ μὲν δυνάμενος τὰ σκέλη ῥιπτεῖν δρομικός , πρῶτον εἶδος τοῦ πεντάθλου , ὁ δὲ θλίβειν καὶ κατέχειν παλαιστικός , δεύτερον , τρίτον ὁ ὦσαι τῇ πληγῇ πληκτικός , τέταρτον δὲ ὁ ἀμφοτέροις τούτοις , τῷ καὶ παλαίειν καὶ πλήττειν , παγκρατιαστικός , ὁ δὲ πᾶσι τοῖς ῥηθεῖσιν ἐνευδοκιμῶν , τῷ τρέχειν , τῷ θλίβειν καὶ κατέχειν , τῷ ὠθεῖν καὶ πλήσσειν , καὶ μέγεθος ἔχειν καὶ ἰσχὺν καὶ τὰ ἄλλα , πένταθλος . [ b 26 ] εὐγηρία δὲ βραδυ τὴς γήρως μετὰ ἀλυπίας · εἰ γὰρ ταχὺ γηράσκει , δεινόν , μαραινομένης τῆς ἀκμῆς πρὸ τῆς ὥρας · εἰ δὲ βραδέως μὲν γηράσκει τις , ἐπι πόνως δέ , καὶ τοῦτο χαλεπώτατον , οἷον εἰ ὀφθαλμιᾷ , εἰ τετρεμαίνει , εἰπαραληρεῖ , εἰ κωφεύει . [ b 28 ] ἔστι δὲ εὐγηρία καὶ ἐκ τῶν τοῦ σώ ματος ἀρετῶν , εἰ ἰσχυρόν ἐστι τὸ σῶμα καὶ ἀνένδοτον πρὸς τὰ τοῦ γήρως κακὰ καὶ τὴν ψυχρότητα καὶ τὸ θάλπος , καὶ ἐκ τῆς τύχης ἤτοι τῶν τυχηρῶν ἀγαθῶν · εὐγηρία γὰρ τὸ ἔχειν τὰ ζωαρκῆ καὶ χρειώδη καὶ τὰ πρὸς ἀνάπαυσιν καὶ τὰ πρὸς τιμήν . [ b 29 ] μὴ ἄνοσος γὰρ ὢν μηδὲ ἰσχυρὸς ἐν τοῖς ἀναγκαίοις καὶ χρειώδεσι πόνοις οὐκ ἔσται ἀπαθὴς οὐδ’ ἄλυπος οὐδὲ πολυχρόνιος , ἐφ’ ᾧ χρῄζει τῶν τοῦ σώματος ἀρετῶν , οὔτε ἂν εὐτυχὴς διαμένοι μὴ τοῖς ἀπὸ τύχης ἀγαθοῖς καὶ τοῖς ἐκτὸς ὀργανικοῖς βοηθούμενος χρήμασι καὶ κτήμασι καὶ πλήθει φίλων . [ b 31 ] ἔστι δὲ καὶ ἄλλη μακροβιότης οἶον εὐγηρία , χωρὶς μέντοι ἰσχύος καὶ ὑγείας καὶ τῶν τοῦ σώματος ἀρετῶν · πλὴν τί τὸ κέρδος , εἰ μακρόβιος ὤν τις νοσώδης ἐστὶ καὶ περίλυπος καὶ πόνους τοὺς ἀναγκαίους οὐ φέρων μηδὲ ταῖς φυσικαῖς λειτουργίαις ὑπουργῆσαι δυνάμενος ; [ b 39 ] εὐτυχία δ’ ἐστὶν ἐκεῖνα τὰ ἀγαθά , ὧν ἡ τύχη αἰτία , ἢ πάντων ἢ τῶν γε πλει όνων . τίνων δὲ αἰτία ἡ τύχη ; ἐνίων μὲν καὶ ὧν αἱ τέχναι , οἷον εἰ τῆς κεφαλῆς πληρωθείσης αἵματος , ὃ βάρος τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐνεμένης ποίει καὶ τύφλωσιν , καταπεσὸν ἢ προσράξας τις νέος τὴν κεφαλὴν ἢ τὴν ῥῖνα ἐκένωσε τὸ αἴτιον καὶ ὀπτικὸς ἐφάνη καὶ ἀνάλγητος τὴν κεφαλήν , εὐτυχὴς ἂν ὁ παῖς ἐκεῖνος · τούτου δὲ τέχνη ἡ ἰατρική . πάλιν τις πυ ρέττων κατὰ τύχην ὕδωρ πιὼν ἢ οἶνον ἀνθοσμίαν ἔπαυσε τὸν πυρετόν.τούτων ἡ τύχη αἰτία . [ a 3 ] πολλῶν δὲ καὶ ἀτέχνων , ὧν οὐχὶ τέχνη προΐσταταί τις , ἀγαθῶν ἡ τύχη αἰτία γίνεται , οἶον πολλῶν δυσειδῶν καὶ μελάνων τεχθέντων εἷς κάλλιστος ἐτέχθη · τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ ὅσων ἡ φύσις , ἐνδέχεται δὲ καὶ παρὰ τὴν φύσιν εἶναι · αἰτία μὲν γὰρ ἡ φύσις τῶν δυσειδῶν , ἐνδέχεται δὲ καὶ μὴ δυσειδὲς γενέσθαι · ἔστι γὰρ τοιούτων παραλόγων ἀγαθῶν ἢ κακῶν ἡ τύχη αἰτία ἢ γὰρ καλὰ τίκτουσά τις γυνὴ παρὰ φύσιν καὶ τὸν λόγον δυσειδὲς ἔτεκεν ἢ τοὐναντίον δύσμορφα καὶ τερατώδη τίκτουσα κάλλιστον καὶ ὡραῖον ἐκυοφόρησεν . [ a 6 ] ἢ τυχηρόν ἐστιν , ἐφ’ ᾧ καὶ φθόνος , ἡνίκα ἄλλοι μὲν οὐκ εἶδον τὸν θησαυρόν , εἷς δὲ ἐκείνων εὗρεν , ἢ εἰ τῶν ἀδελφῶν ἐφεστώτων ἢ τῶν γειτόνων ἢ ἄλλου τινὸς τοῦ μὲν πλησίον αὐτοῦ ὄντος τὸ βέλος ἔτυχε καὶ ἔτρωσεν , αὐτὸν δὲ μή · ἢ εὐτυχής τίς ἐστιν , εἰ ἔθος εἶχε φοιτᾶν εἰς τὸ θέατρον ἀεί , ἐν δὲ ἡμέρᾳ τινὶ αὐτὸς μὲν οὐκ ἀπῆλθεν , οἱ δὲ ἀδελφοί , οἳ καὶ στάσεως γενονεται , ἐφθάρησαν . ἰσχὺς οὖν ἐστιν , ἵνα πάλιν εἴπωμεν , δύναμις τοῦ κινεῖν ἕτερον καθ’ ἕλξιν , ὤθησιν , πίεσιν , σύνθλιψιν . μέγεθος δέ ἐστιν αὖθις ὑπερνεται , οχὴ κατὰ μῆκος , πλάτος , βάθος .
Lemmas: σχεδόν σκοπός ὁ ζῶ ἐν βίος , ὅς ἐφίημι , ὁ εὐδαιμονία εἰμί · δεῖ οὖν ἐκ ὁ φέρω πρός οὗτος λόγος ἐπιχειρέω καί συμβαίνω λεύειν . εἰμί δέ σκοπός οὗτος καί ὁ ἀρετή καί ὁ μόριον αὐτός ὁ εὐδαιμονία , ἤτοι φρόνησις , Ἀνδρία , Εὐγένεια , τιμή , δόξα . εἶπον οὖν ὅδε δόξα ποιέω ὁ πόλις , ἀγαθός ἄρα καί συμφέρω · ὅδε εὐγένεια , καλός ἄρα · ὅδε τιμή , αἱρετός ἄρα . [ b 7 ] λαμβάνω δέ , τίς εἰμί εὐδαιμονία καί τίς ἔχω σκοπός καί τέλος ὁ συμβουλεύω , λαμβάνω δέ καί , τίς ὁ ὁρισμός ὁ μέρος αὐτός , πρός ὁ ὁ ἀποδείκνυμι ὁ ῥήτωρ ἐνθυμηματικός ποιέω . [ b 14 ] σαφῶς δέ ἀπαγγέλλω ὁ ὅρος ὁ εὐδαιμονία , σαφῶς δέ διηγέομαι καί ὁ μέρος οὗτος . [ b 19 ] εἶπον δέ διηρθρωμένως καί καθαρός ὁ ἐκτός ἀγαθός ( πλοῦτος , εὐτεκνία , εὐγένεια , εὐγηρία , πολυφιλία , χρηστοφιλία ) καί ὁ ἀρετή ὁ σῶμα ( κάλλος , ἰσχύς , δύναμις ἀγωνιστικός ὁ πυκτεύω , ὁ θέω , ὁ ἕλκω , ὁ ὠθέω ) , ὁ ὁ Ψυχή ( ἀνδρεία , φρόνησις , σωφροσύνη , δικαιοσύνη , εὐφυία , ἀγχίνοια , μνήμη , σοφία , συμπάθεια ) , οὗτος εἶπον ὁρίζω , τίς εἰμί ἕκαστος αὐτός . [ b 31 ] Εὐγένεια μέν οὖν ἔθνος καί πόλις ὁ Ἀθηναῖος τυγχάνω ὁ εἰμί αὐτόχθων ὁ πολίτης ἀλλά μή περίοικος , ὁ ἀρχαῖος , ὡς ὁ Ῥωμαῖος , ὁ ἔχω ἡγεμών ὁ πρῶτος ἐπιφανής , ὡς ἐν Ἀθῆναι στρατηγέω μέν ὁ περιβόητος Ἐπαμινώνδας καί Ζάλευκος Περ Κλῆς τε καί Κλέων ἐκεῖνος καί Μιλτιάδης καί Καλλίμαχος καί Κυναίγειρος , ὁ δέ ἀστρονομικός Τίμαιος πολιαρχέω τε καί πρεσβεύω , ἐν δέ Ῥώμη Καῖσαρ Αὔγουστος καί ὁ λοιπός ὁ εὐγενής ὕπατος καί πραίτορας . [ 33 ] Εὐγένεια δέ καί ὁ πολύς ἐπιφανής γίγνομαι ἐκ αὐτός , ἀλλά ἐπί ὁ ζηλέω , οὐ ἐπί κακός τις ἐπιφανής · εἰμί γάρ τις ἐπί κακία περιφανής . [ b 34 ] ἴδιος δέ Εὐγένεια ὅδε τις τυγχάνω ὁ ἀπό πατήρ καί μήτηρ λαμπρότης . καί ὥσπερ ἐπί πόλις εἶπον εὐγένεια ὁ ἔχω ὁ πρῶτος ἐπιφανής καί πρόδηλος ἐπί ὁ ἡγεμονία , οὗτος καί ὅδε ὁ ἄνθρωπος ὁ ἔχω ἐπίσημος ὁ πρόγονος ἐπί ἀρετή καί πλοῦτος . εἰμί δέ ὁ κοινός μέν καί ὁ πόλις Εὐτεκνία , νεότης εἄν ἢ πολύς καί Ἀγαθή , [ a 5 ] ἴδιος δέ ἕκαστος Εὐτεκνία ὁ ὁ ἴδιος τέκνον ἔχω καλῶς καί ἀγαθός . [ a 6 ] θῆλυς δέ ἀρετή κατά ψυχή μέν σωφροσύνη καί φιλεργία ἄνευ ἀνελευθερία , ἵνα μή περί χύτρα καταγίγνομαι καί λοπάς κάθαρσις καί τίνω εὐτελής πρᾶγμα ἐπιτήρησις καί νῆμα νήθω , ὥστε πωλέω , ἀλλά χρυσοϋφής ἔπιπλα ὁ ναός , κατά δέ σῶμα κάλλος , περιουσία καί μέγεθος . ἁπλόος δέ καί ἴδιος καί κοινός δεῖ σκοπέω καί ἐν ἀνήρ καί ἐν γυνή εἷς ἕκαστος ὁ εἴρω ἀγαθός ὁ εὐγένεια ὑπάρ χέω ὡς ἔνειμι πᾶς καί ἄρσην καί θῆλυς σωφροσύνη , φιλεργία , μέγεθος , κάλλος , ἰσχύς , δύναμις ἀγωνιστικός . εἴρω δέ ἐγώ ζητέω οὗτος καί ἐν ἀνήρ καί ἐν γυνή , [ a 10 ] διότι , ὅσος κακῶς ἔχω ὁ κατά ὁ γυνή , ὥσπερ ὁ Λακεδαιμόνιος στρατεύω πολλάτος 40κις , ὁ δέ γυνή ἑταιρίζω καί ἐπανίστημι ἐκεῖνος , οὗτος κατά ὁ ἥμισυς δυσδαίμων , οὐ εὐδαίμων , ὁ μέν ἄλλος μέρος τυγχάνω ὁ ἀγαθός εὐδαιμονέω , ὁ δέ γυνή εὐμοιρέω μαινάς ὁ ἥμισυς ὁ εὐδαιμονία ἀφαιρέω . [ a 16 ] εἰμί δέ χρήσιμος μέν ὁ κτῆμα καί χωρίον καί φυτός μᾶλλον ὁ κάρπιμος , οἷος ἐλαία , ἄμπελος , μηλέα , Ἐλευθέρια δέ ὁ πρός ἀπόλαυσις , οἷος κυπάρισσος , μυρίνης , δρῦς κατάσκιος . [ a 19 ] ὅρος δέ ἀσφάλεια ὁ κτῆμα οὗτος ὁ καταχέω ἀσφαλῶς καί ἐπί ἐξουσία ἔχω πωλέω καί δωρητικῶς ἐκδίδωμι καί ἀπαλλοτριόω ἤτοι ἀποποιέω ἐπί ὁποῖος δήποτε βούλομαι πρόσωπον . [ a 23 ] ὅλως δέ ὁ πλουτέω εἰμί ἐν ὁ χράω καί ἐνεργέω , ἀλλά μή κτάομαι μέν καταχώννυμι δέ καί γάρ ὁ ἐνέργεια εἰμί ἀρετή ὁ πλοῦτος , οὖον ὁ καλέω αὐτός ἐν ταμεῖον καί κατορύσσω , καί ὁ χρῆσις εἰμί πλοῦτος , οὐ ὁ διακατοχή μόνος καί ἀχρησία . [ a 25 ] εὐδοξία δέ εἰμί ὁ ἔχω τίς πρᾶγμα , ὅς ὀρέγω ὁ πολύς , οἷος ὁ πλοῦτος , ἢ ὁ ἀγαθός , ὁποῖος ὁ ἀρετή , ἢ ὁ φρόνιμος εἰμί δέ εἄν ὁ σοφία , εἰμί ἐράω ὁ φρόνιμος . [ a 30 ] εὐεργεσία δέ εἰμί ἢ εἰς Σώτη Ριάν , ἡνίκα τις ἰάτρευσις ἀγαθός τις ἄοκνος καί ἀμισθί ἢ πλοῦτος δίδωμι ἢ διδάσκω μάθημα τίς καλῶς ἢ οἰκίον πωλέω δωρεαστικῶς . ὁ τοίνυν εὐεργετέω οὕτως εὐεργέτης λέγω ἢ ἁπλόος τοιοῦτος τίς χαρίζομαι δύσκολος κτάομαι ἢ ἐν ὁ τοιοῦτος χώρα μή κτάομαι εὐχερής , ἔνθα δίδωμι τις · ἢ ποτέ δίδωμι τις εὐεργέτης καί πλουτοδότης καλέω , ἡνίκα ἐν πολιορκία καί καιρός ἔνδεια σῖτος ἐπιδίδωμι τις ὁ χρειώδης . [ a 32 ] πολύς γάρ διά μικρός τιμή ἄξιος , διά ὁ τόπος μή ἔχω ἀφθονία ὁ πρᾶγμα ἢ διά ὁ καιρός καί ὁ ἔνδεια ἢ καί διά ὁ τρόπος , οἷος εἰμί μή πονέω ἐγώ τις μηδέ ὑπηρετέω αὐτός μηδέ υπεραποθνησκω αὐτός εὐεργετέω . [ a 34 ] μέρος δέ τιμή ὁ θυσία ὁ τιμάω Ζεύς δόνη θνῄσκω , ὥσπερ Ἕλλην Ἀχιλλεύς ὁ Ἑκάβη θυγάτηρ . ὁ τοιοῦτος οὖν Ἀριστεύς δίδωμι μνήμη καί ἀοιδή επιτύμβιος ἡρωϊκός καί ἐγκώμιον λαμπρότης ἐν λόγος , γέρας δέ ὁ ζῶ , τέμενος δέ αὖος ὁ θνῄσκω καί τάφος καί εἰκών · ὁ δέ πάρειμι εὐεργέτης προεδρία καί ὁ τρέφω ἐκ ὁ δημόσιος ἀνάλωμα καί ὁ προσκυνέω καί ὁ ὑπεξίσταμαι ὁ θρόνος · οὗτος δέ ὁ βαρβαρικός . [ a 3 ] καί Δῶρα ὁ παρά ἕκαστος , καί ὁ δίδωμι καί ὁ λαμβάνω , τίμιος τιμή σημεῖον , οἷος εἰμί φιλόσοφος τις εἰμί ὁ δίδωμι χρῄζω ὁ ἔκκριτος καί δυσεύρετος ἐξηγητής , ἐπιδίδωμι δέ † οὗτος εὐεργέτης τις ὁ λαμβάνω καί τιμάω , ἄπληστος ὀρέγω οὗτος , καί πρό πολύς τότε σός μείων τιμή ὁ δίδωμι . πάλιν ὁ φιλοχρηματέω σημεῖον τιμή χρυσός δόσις καί ὁ Φίλιππος ἵππος δρομεύς καί πίων . τιμή οὖν ὁ δόσις ἐκεῖνος , ὅς ἐφίημι ὁ φιλότιμος . [ b 3 ] ὑγεία δέ ὁ Ἀρίστως ἔχω καί Καυ σῴζω ὑπομένω καί ψῦχος καί πυγμή καί τιτρώσκω , ἀλλά μή καθάπερ Πρόδικος ἀεί νοσάζω καί ἰατρός προσανέχω καί κατά ἕκαστος ἀλεξιτηρίοις τις καί φάρμακον ἐπιβοηθέω ὁ σῶμα . [ b 7 ] κάλλος εἰμί ἐν νέος , ἐν μέσος , ἐν γέρων . ἐν νέος μέν ὁ κάλλος ὁ πρός πόνος χρήσιμος αὐτός σαρκίον · ὁ πρός δρόμος δέ καί βία πό νόος λέγω · βία δέ ὁ ὠθέω τις , ὁ ἕλκω πρός ἑαυτοῦ , ὁ βαστάζω , ὁ θλίβω , ὁ πυγμή τρέπω , ὁ πάλη νικάω , ὁ δρόμος ὑπερνικάω δέ καί ὁ ἀκμάζω . κάλλος δέ νέος καί ὁ εἰμί ἡδύς πρός ἀπόλαυσις , ὡς αὐτός Ἀριστοτέλης φημί . [ b 10 ] διό ὁ πένταθλος καλός . οὗτος δηλωτικός εἰμί ὁ εἰμί ἀρετή ὁ νέος , εἰμί καί μή πᾶς , θλῖψις , ὤθησις , πυγμικός , πάλη , δρόμος . πένταθλος εἰμί θλῖψις , ὤθησις Βίας , δρόμος , πάλη † τε , πυγμικός αὖθις τόνος . πένταθλος εἰμί ὁ θλίβω ἐναντίος , ὤθησις αὖθις , πυγμικός , πάλη , δρόμος . [ b 13 ] γέρων δέ κάλλος ὁ ἐν πόνος ὁ ἀναγκαῖος εὔτονος , ὁ οὐρέω , ὁ κνήθω , ὁ εἰς ναός βαδίζω , ὁ λούω ἄλυπος , ὁ ἐσθίω καί πέσσω εὐχερής , ὁ μή περισσότης ἔχω , ὅς ὁ ὁ γῆρας ὑγρότης εἴωθα φέρω , ἢ κήλη ἰσχύς δέ εἰμί ὁ ἕλκω πρός ἑαυτοῦ , ὁ ὠθέω πόρρω , ὁ ἄχθος φέρω . [ b 18 ] μέγεθος δέ ἀρετή ὁ ὑπερέχω μέν ἐν μῆκος καί πλάτος καί βάθος , ἀλλά σύμμετρος καί τοσοῦτος , ὥστε μή νωθής ποιέω καί βραδύς καί ἀκίνητος ὁ ἔχω . [ b 21 ] ἀγωνιστικός δέ πάλη σύγκειμαι ἐκμεγέθους καί ἰσχύς καί τάχος · καί γάρ ὁ ταχύς ἰσχυρός τις κατά ὁ ῥίπτω ὁ σκέλος ταχέως μόνος · ἔχω δέ πλείων ὁ δρομικός καί ταχύς ὁ ἰσχυρός , ὅτι καί ἕλκω καί ὠθέω καί θλίβω . φαίνω δέ λέγω , τίς ὁ Πένταθλος , ἐκ ὁ εἶπον οὕτως , [ b 23 ] ὅτι ὁ μέν δύναμαι ὁ σκέλος ῥίπτω δρομικός , πρῶτος εἶδος ὁ πένταθλον , ὁ δέ θλίβω καί καταχέω παλαιστικός , δύο , τρίτος ὁ ὠθέω ὁ πλήσσω πληκτικός , τέταρτος δέ ὁ ἀμφότερος οὗτος , ὁ καί παλαίω καί πλήσσω , παγκρατιαστικός , ὁ δέ πᾶς ὁ εἴρω ἐνευδοκιμέω , ὁ τρέχω , ὁ θλίβω καί καταχέω , ὁ ὠθέω καί πλήσσω , καί μέγεθος ἔχω καί ἰσχύς καί ὁ ἄλλος , Πένταθλος . [ b 26 ] εὐγηρία δέ βραδύς σής γῆρας μετά ἀλυπία · εἰμί γάρ ταχύς γηράσκω , δεινός , μαραίνω ὁ ἀκμή πρό ὁ ὥρα · εἰμί δέ βραδύς μέν γηράσκω τις , ἐπι πόνος δέ , καί οὗτος χαλεπός , οἷος εἰμί ὀφθαλμιάω , εἰμί τετρεμαίνω , ειπαραληρεω , εἰμί κωφεύω . [ b 28 ] εἰμί δέ εὐγηρία καί ἐκ ὁ ὁ σός μα ἀρετή , εἰμί ἰσχυρός εἰμί ὁ σῶμα καί ἀνένδοτος πρός ὁ ὁ γῆρας κακός καί ὁ ψυχρότης καί ὁ θάλπος , καί ἐκ ὁ τυγχάνω ἤτοι ὁ τυχηρός ἀγαθός · εὐγηρία γάρ ὁ ἔχω ὁ ζωαρκής καί χρειώδης καί ὁ πρός ἀνάπαυσις καί ὁ πρός τιμή . [ b 29 ] μή ἄνοσος γάρ εἰμί μηδέ ἰσχυρός ἐν ὁ ἀναγκαῖος καί χρειώδης πόνος οὐ εἰμί ἀπαθής οὐδέ ἄλυπος οὐδέ πολυχρόνιος , ἐπί ὅς χρῄζω ὁ ὁ σῶμα ἀρετή , οὔτε εἄν εὐτυχής διαμένω μή ὁ ἀπό τυγχάνω ἀγαθός καί ὁ ἐκτός ὀργανικός βοηθέω χρῆμα καί κτῆμα καί πλῆθος Φίλων . [ b 31 ] εἰμί δέ καί ἄλλος μακροβιότης οἶος εὐγηρία , Χωρὶς μέντοι ἰσχύς καί ὑγεία καί ὁ ὁ σῶμα ἀρετή · πλήν τίς ὁ κέρδος , εἰμί μακρόβιος εἰμί τις νοσώδης εἰμί καί περίλυπος καί πόνος ὁ ἀναγκαῖος οὖον φέρω μηδέ ὁ φυσικός λειτουργία ὑπουργέω δύναμαι ; [ b 39 ] εὐτυχία δέ εἰμί ἐκεῖνος ὁ ἀγαθός , ὅς ὁ τύχη αἰτία , ἢ πᾶς ἢ ὁ γε πλέω ὄνος . τίνω δέ αἰτία ὁ τύχη ; ἔνιοι μέν καί ὅς ὁ τέχνη , οἷος εἰμί ὁ κεφαλή πληρόω αἷμα , ὅς βάρος ὁ ὀφθαλμός ἐνίημι ποιέω καί τύφλωσις , καταπίπτω ἢ προσράσσω τις νέος ὁ κεφαλή ἢ ὁ ῥίς κενόω ὁ αἴτιος καί ὀπτικός φαίνω καί ἀνάλγητος ὁ κεφαλή , εὐτυχής εἄν ὁ παῖς ἐκεῖνος · οὗτος δέ τέχνη ὁ Ἰατρική . πάλιν τις ΠΥ ρέττων κατά Τύχη ὕδωρ πίνω ἢ οἶνος ἀνθοσμίας παύω ὁ πυρέσσω ὁ τύχη αἰτία . [ a 3 ] πολύς δέ καί ἄτεχνος , ὅς οὐ τέχνη προΐστημι τις , ἀγαθός ὁ τύχη αἰτία γίγνομαι , οἶος πολύς δυσειδής καί μέλας τίκτω εἷς καλός τίκτω · οὗτος γάρ δηλόω ὁ ὅσος ὁ φύσις , ἐνδέχομαι δέ καί παρά ὁ φύσις εἰμί · αἰτία μέν γάρ ὁ φύσις ὁ δυσειδής , ἐνδέχομαι δέ καί μή δυσειδής γίγνομαι · εἰμί γάρ τοιοῦτος παράλογος ἀγαθός ἢ κακός ὁ τύχη αἰτία ἢ γάρ καλός τίκτω τις γυνή παρά φύσις καί ὁ λόγος δυσειδής τίκτω ἢ ἐναντίος δύσμορφος καί τερατώδης τίκτω καλῶς καί ὡραῖος κυοφορέω . [ a 6 ] ἢ τυχηρός εἰμί , ἐπί ὅς καί φθόνος , ἡνίκα ἄλλος μέν οὐ εἶδον ὁ θησαυρός , εἷς δέ ἐκεῖνος εὑρίσκω , ἢ εἰμί ὁ ἀδελφός ἐφίστημι ἢ ὁ γείτων ἢ ἄλλος τις ὁ μέν πλησίος αὐτός εἰμί ὁ βέλος τυγχάνω καί τιτρώσκω , αὐτός δέ μή · ἢ εὐτυχής τίς εἰμί , εἰμί ἔθος ἔχω φοιτάω εἰς ὁ θέατρον ἀεί , ἐν δέ ἡμέρα τις αὐτός μέν οὐ ἀπέρχομαι , ὁ δέ ἀδελφός , ἕ καί στάσις γενονω , φθείρω . ἰσχύς οὖν εἰμί , ἵνα πάλιν εἶπον , δύναμις ὁ κινέω ἕτερος κατά ἕλξις , ὤθησις , πίεσις , σύνθλιψις . μέγεθος δέ εἰμί αὖθις ὑπερνέω , ὀχέω κατά μῆκος , πλάτος , βάθος .