anonymi-in-aristotelis-artem-rhetoricam.in-aristotelis-artem-rhetoricam-commentarium 1.4
Πρῶτον δὲ ῥητέον , περὶ τίνων βουλεύεταί τις · δῆλον γὰρ ὡς οὐ περὶ ἀναγκαίων οὐδὲ περὶ ἀδυνάτων βουλεύσεται , ἀλλὰ περὶ τῶν ἐνδε χομένων καὶ ἄλλως ἔχειν . [ a 34 ] οὐδὲ δὴ περὶ τῶν ἐνδεχομένων πάντων · οὐ γὰρ περὶ τοῦ ἐπ’ ἔλαττον ἐνδεχομένου βουλεύσεταί τις , οἷον εἰ δεῖ εὑρεῖν θησαυρὸν βαδίζοντα , οὐδὲ περὶ τῶν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ γινο μένων ( τοῦτο γὰρ τῆς φύσεως , τὸ πενταδάκτυλον ποιεῖν ὡς ἐπὶ τὸ πολύ),10 ἀλλὰ περὶ τῶν ἐπ’ ἴσης , ἃ τῆς ἡμετέρας εἰσὶ προαιρέσεως καὶ εἰς ἡμᾶς καὶ εἰς τὸν ἀρχηγὸν νοῦν ἀνάγονται . [ a 39 ] καὶ ὧν ἡ ἀρχὴ τῆς γενέ σεως ἐφ’ ἡμῖν ἐστι · μέχρι γὰρ τούτου σκοποῦμεν , ἕως ἂν εὕρω μεν , εἰ ἡμῖν δυνατὰ πραχθῆναι . βουλόμενος δὲ εἰπεῖν περὶ πέντε ἁπλῶς τινων βουλεύεσθαι τὸν ὑποτιθέμενον φησίν , ὅτι τὰ καθ’ ἕκαστα λέγειν , περὶ ὧν τις βουλεύεται , ἀμήχανον μᾶλλον ἢ ἀστέρας ἀριθμεῖν , ἐπεὶ καὶ τὰ καθ’ ἕκαστα ἄπειρα , ἔτι δὲ καὶ τὸ διορίσαι περὶ αὐτῶν ἀκριβῶς πάντων , πόσα εἰσί , περὶ ὧν ἡ συμβουλή , ἀδύνατον τῆς γὰρ ῥητορικῆς καὶ διαλεκτικῆς , ἐπεὶ δυνάμεις εἰσίν , ἴδιον τὸ μὴ περὶ ὡρισμένον ὑποκείμενον στρέφεσθαι ἀλλὰ περὶ πολλά . [ b 5 ] οὐ δεῖ γοῦν κατὰ τὸν παρόντα καιρόν , καθ’ ὃν περὶ δυνάμεως τῆς ῥητορικῆς διαλεγόμεθα , τὸ ὡρισμένον ζητεῖν καὶ τὸ ὅσον ἐνδέχεται · οὐ γὰρ τοῦτο τῆς ῥητορικῆς οἰκεῖον . ἀλλὰ τίνος ; ἐρωτᾷς . ἐμφρονεστέρας ἐπιστήμης , γεωμετρίας , ἀριθμητικῆς καὶ τῶν ἄλλων . ἔα γοῦν , μὴ ζήτει τὸ ἀκριβὲς διὰ τὸ μήτε ῥητορικῆς εἶναι τοῦτο καὶ διὰ τὸ [ b 7 ] πλείω δεδόσθαι καὶ νῦν αὐτῇ τῶν οἰκείων θεωρημάτων , ὅπερ ἐστὶ ταὐτὸν τῷ καίτοι καὶ νῦν πολλὰ ἀπεχαρισάμεθα αὐτῇ καὶ ἀρκείσθω ἐν αὐτοῖς πλείω τοῦ δέοντος λαβοῦσα , ἱκανῶς ἐχέτω χάριν λαβοῦσα παρ’ ἡμῶν μείζω τῆς ἰδίας δυνά μεως . τίνα χάριν δεδώκαμεν ; ὅτι σύγκειται καὶ μετέχει διαλεκτικῆς καὶ ἠθικῆς καὶ σοφιστικῆς τυχόν , ἡνίκα τὸν κώνωπά τις ἀποδεικνύει ἴσον τῷ λέοντι . [ b 12 ] ὅσῳ δ’ ἄν τις βιάσαιτο τὴν διαλεκτικὴν ἢ τὴν ῥητο ρικὴν κατασκευάζειν οὐχὶ δυνάμεις ἀλλ’ ἐπιστήμας ὑποκειμένων τινῶν ὡρισμένων , λήσεται τὴν φύσιν αὐτῶν ἀφανίσας , ὥσπερ εἰ καὶ τῇ σιμότητι σπουδάσει τις ἐπιδοῦναι τὸ μέσον τῆς ἀκριβοῦς θέσεως τῆς ῥινός , ἀφανίσει τὸν λόγον τῆς σιμότητος · ἀφανίσει γοῦν τὴν δύναμιν τῆς ῥητορικῆς τις καὶ τῆς διαλεκτικῆς ἐπισκευάζων εἰς ἐπιστήμας ὑπο κειμένων τινῶν πραγμάτων ὡρισμένων , ἀλλὰ μὴ μόνον λόγων ἐπιστήμας ἢ δυνάμεις ἐν πολλοῖς καὶ ἀορίστοις καὶ διαφόροις θεωρουμένας ὑποκειμένοις καὶ ] πράγμασιν . [ b 16 ] ὅμως , ἔχοντος τοῦ πράγματος οὕτω καὶ τῆς ῥητορικῆς οὐχ ὡρισμένα τὰ ὑποκείμενα ἐχούσης , ὅσα πρὸ ἔργου , εἴπωμεν , ἤτοι ὅσα τὸ παρὸν ἔργον καὶ ἡ παροῦσα ἐγχείρησις ἀπαιτεῖ , διέλωμεν νῦν ταῦτα γὰρ καὶ τῇ πολιτικῇ ἐπιστήμῃ σκέψιν ὑπολεί πουσιν . ὃ δὲ λέγει , τοιοῦτον · ὅσα τῷ συμβουλευτικῷ εἴπωμεν ὑπο κεῖσθαι πρὸς σκέψιν , ταῦτα φαίνονται καὶ τῷ πολιτικῷ ὑποκεῖσθαι . τοῦτο δὲ δῆλον ἔσται οὕτως · [ b 20 ] πέντε ὑπόκεινται τῷ συμβουλευτικῷ , τὸ περὶ πόρων ἤτοι χρημάτων συμβουλεύειν , τὸ περὶ πολέμου καὶ εἰρή νης , τὸ περὶ φυλακῆς τῆς χώρας , τίνα δεῖ εἰσάγειν , ὧν χρῄζει πάν τως ἡ πόλις , καὶ τίνα ἐξάγειν , ἃ περιττὰ τῇ πόλει δηλονότι , καὶ περὶ νομοθεσίας · ταῦτα δὲ καὶ ὁ πολιτικὸς σκοπεῖ καὶ περὶ τούτων βουλεύεται . [ b 24 ] τὸν μὲν οὖν περὶ χρημάτων μέλλοντα συμβουλεύειν δέοι ἂν τὰς προσόδους εἰδέναι τῆς πόλεως καὶ τίνες εἰσὶ καὶ πόσαι , ὅπως , εἴτε λείπεται πρόσοδος , προστεθῇ , ὥσπερ ἡνίκα δεκάτας συμβου λεύει τις γενέσθαι ἢ ὅτε συμβουλεύει Δημοσθένης τὰ θεωρικὰ χρήματα γενέσθαι πολέμου παραναλώματα · ἐλάττων δὲ οὖσα προστίθεται , ἡνίκα αἱ ὑποτελεῖς πόλεις πεντήκοντα τάλαντα διδοῦσαι ὀφείλουσι διδόναι ἑκατόν . [ b 26 ] ἔτι δὲ δεῖ τὰς δαπάνας εἰδέναι τῆς πόλεως , ὅπως εἴ τίς ἐστι περιττὴ δαπάνη καὶ ἀνωφελὴς κόπτηται , ὡς ἡνίκα τρέφει ἡ πόλις ἵππους δρομικοὺς χάριν τοῦ σταδίου καὶ ἀνθρώπους σταδιοδρόμους καὶ ἡνιόχους · δεῖ γὰρ ταύτην ἀφαιρεθῆναι καὶ ἐκβληθῆναι τὴν δαπάνην · [ b 27 ] καὶ εἴ τις μείζων ἐλάττων γένηται , ὡς ἡνίκα ἔχει ναυτικὸν ἡ πόλις τριήρεων τετρακοσίων τυχόν , ἀρκουμένη ταῖς ἡμισείαις . οὐ μόνον γὰρ εἰ προστιθέασιν οἱ πολῖται τοῖς χρήμασι χρήματα καὶ ταῖς προσόδοις προσόδους , εἰ δεκάτας ἐπινοοῦσι καὶ τῶν νηῶν πορθμεῖα , πλουσιώτεροι γίνονται , ἀλλὰ καὶ εἰ ἀφαιροῦσι τέλεον τὰ περιττὰ δαπανήματα , ὥσπερ εἰ κόψειέ τις τέλεον τὰ πάλαι τοῖς ἀξιώμασι διδόμενα κατ’ ἔτος , εἴτε τὰ ἡμίση παρέχουσιν ἀντὶ τοῦ διπλασίου , οἷον εἰ τριήρεις ἔχοντες ὡς εἴρηται τόσας , ὑποδιπλασίους κατέλειψαν , τὰς ἄλλας παρεικότες ὡς ἀχρήστους τῇ πόλει τυχόν . [ b 30 ] ταῦτα δὲ ἐνδέχεται συνορᾶν οὐ μόνον ἐκ τῆς περὶ τὰ ἴδια πράγματα ἐπιστήμης καὶ πείρας ἀλλὰ καὶ † ἐκ τῶν παρ’ ἄλλοις εὑρημένων ἱστορικὸν εἶναι καὶ ἔμπειρον τὸν περὶ ταῦτα συμβουλεύοντα . [ b 33 ] περὶ δὲ πολέμου καὶ εἰρήνης δεῖ τὴν δύναμιν εἰδέναι τῆς πόλεως , πόση τε ὑπάρχει , ἣν ἔχει , οἷον εἰ ἱππόται χίλιοί εἰσι καὶ πεζοὶ διπλάσιοι καθ’ ὑπόθεσιν , καὶ πόσην ἐνδέχεται ἀρκεῖν τῇ πόλει , πλείω ἢ ἐλάττω , καὶ ποία τις ἡ ὑπάρχουσά ἐστι , πεζὴ ἢ ἱππικὴ ἢ ναυτική , καὶ † τοξικὴ ἢ μετὰ δόρατος παρατάττεται , καὶ ποίαν χρὴ προσγενέσθαι τῇ πόλει , ποίας χρῄζει . τοξικῆς ἢ ἄλλης δυνάμεως · ἔτι δὲ τίνας πολέμους ἡ πόλις ἐπολέμησε , δεῖ σκοπεῖν , καὶ πρὸς τίνας καὶ πότε καὶ πῶς ἐπολέμησε , τοξικῶς ἢ μετὰ σπάθης ἢ ἐν δόρατι καὶ πάλιν μετὰ ναυμαχίας ἢ ἱππικῶς ἢ πεζικῷ λαῷ . [ b 37 ] οὐ μόνον δὲ τῆς πόλεως εἰδέναι δεῖ τὴν δύναμιν καὶ πότε καὶ πρὸς οὓς ἐπολέμησεν , ἀλλὰ καὶ τῶν γειτόνων , ποίαν ἔχουσι δύναμιν καὶ πῶς ἐπολέμησαν καὶ πρὸς τίνας . δεῖ δὲ σκοπεῖν καὶ πρὸς οὓς τὸ πολεμεῖν δόξαν ποιεῖ τῇ πόλει , καὶ ὅτι πρὸς μὲν τοὺς κρείττους οὐ δεῖ πολε μεῖν ἀλλ’ εἰρηνεύειν , πρὸς δὲ τοὺς ἥττους , εἰ μὲν χρῄζομεν χπημάτων ἢ βλάπτουσιν ἡμᾶς , δεῖ πολεμεῖν , εἰ δὲ μή , οὐ χρή . δεῖ δὲ καὶ τὰς δυνάμεις θεωρεῖν ἡμῶν καὶ τῶν πολεμίων , πότερον ὅμοιαι ταῖς ἡμῶν δυνάμεσιν αἱ ἐκείνων ἢ οὔ , οἷον εἰ ἐκεῖνοι ἀσπιδηφόροι καὶ δορατισταὶ καὶ ἀνδρεῖοι οἱ πολέμιοι , ἆρά γε τοιοῦτοι καὶ οἱ ἡμέτεροι . ἔστι γὰρ καὶ ταύτῃ πλεονεκτεῖν τῇ δυνάμει ἢ ἡμᾶς ἢ τοὺς ἐναντίους , εἰ ἴσοι μὲν ἡμεῖς κἀκεῖνοι τῷ πλήθει , ἀλλ’ ἡμεῖς ἀσπιδηφόροι καὶ δορατισταὶ καὶ ἱππηλάται πρωτεπιστήμονες , ἐκεῖνοι δὲ πεζοὶ καὶ τοξόται καὶ ἄοπλοι τυχόν . [ a 6 ] ἔτι δὲ καὶ περὶ φυλακῆς τῆς χώρας δεῖ μὴ λανθάνειν , πῶς ἡ χώρα φυλάσσεται , πόσας ἔχει ὀχυρότητας καὶ τόπους ὀρεινοὺς φυλακτικούς , οἳ κλεῖδες λέγονται καὶ οἳ θριγκώματα . [ a 7 ] δεῖ δὲ καὶ τὸ πλῆθος εἰδέναι τῆς φυλακῆς , πόσον ἀρκεῖ τῷδε τῷ χαρακώματι πλῆθος εἰς φυλακὴν καὶ πόσον ἐν ἑτέρῳ , καὶ ὅτι ἐνταῦθα μὲν ἀρκοῦσιν ἑκατὸν εὐφυλάκτῳ ὄντι , ἐκεῖ δὲ δεῖ χιλίων διὰ τὸ ἀφύλακτον καὶ τῶν τειχῶν τὸ ὑπόσαθρον καὶ εὐεπιβούλευτον , ἵνα , εἴτε ἐλάττων ἐν τῷδε τῷ μέρει τῆς πόλεως ἡ φυλακή , προστεθῇ , εἴτε πλείων τοῦ δέοντος ἡ φυλακή , τυχὸν ὁπλιτῶν ὄντων ἑκατὸν ἀρκούντων πεντήκοντα , ἐκκοπῇ ἡ πλείων , καταλειφθῇ δὲ ἡ ἡμίσεια . [ a 12 ] ἔτι περὶ τροφῆς δεῖ συμβουλεύειν , πόση δαπάνη ἱκανὴ τῇ πόλει πρὸς διατροφὴν τῶν στρατιωτῶν καὶ τῶν οἰκείων ἀρχόντων , καὶ πόσην γεωργεῖ ἡ πόλις αὐτὴ καὶ πόσην δεῖ μετακομισθῆναι ἐξ ἑτέρων χωρῶν , καὶ τῆς ποίων πραγμάτων εἰσαγωγῆς δέονται , οἴνου ἢ σίτου , καὶ τίνων ὄντων περιττῶν δεῖ ἐξάγειν καὶ ἀποποιεῖσθαι αὐτά , ἵνα πρὸς τούτοις καὶ συμβολαὶ ἤτοι πραγματεῖαι καὶ εἰσβολαὶ τῶν ἐμπόρων γίνωνται · [ a 15 ] εἰς δύο γὰρ φυλαττέσθωσαν εἰρηνεύοντες οἱ πολῖται , εἰς τοὺς κρείττους καὶ δυνατωτέρους καὶ εἰς τοὺς χρησίμους εἰς τὰ χρειώδη τῇ χώρᾳ . [ a 20 ] ἀναγκαῖον εἰδέναι καὶ πόσα πολιτειῶν εἴδη καὶ ποῖα συμφέρει ἑκάστῃ πολιτείᾳ . περὶ δὲ τούτων ἀκριβῶς εἴρηκεν ἐν τῇ πραγματείᾳ τῶν Πολιτειῶν οὕτω λεγομένων , ἐκ τίνων συνίστανται καὶ φθείρονται . βελτίστην δὲ πολιτείαν λέγει τὴν βασιλείαν . [ a 24 ] αἱ δὲ ἄλλαι πᾶσαι καὶ ἀνιέμεναι καὶ ἐπι τεινόμεναι φθείρονται , ὥσπερ ἢ τε τυραννὶς καὶ ἡ δημοκρατία · εἴτε γὰρ πάντες ἄρχουσι , καὶ οἱ ἀγύρται καὶ βωμολόχοι καὶ οἱ νηπιώδεις καὶ ἄφρονες , ἐπετάσθη καὶ ἐφθάρη , εἴτε ὀλίγοι καὶ κρείττους , ἀριστοκρατία γέγονεν , εἴτε ὀλίγοι καὶ πλούσιοι , ὀλιγαρχία , φθαρεῖσα , ὅπερ ἦν . [ a 27 ] ὥσπερ καὶ ἡ γρυπότης καὶ ἡ σιμότης ἀνιέμεναι μὲν εἰς τὸ μέσον ἔρχονται , ἐπιτεινόμεναι δὲ οὕτω διατίθενται , ὡς μηδὲ ῥῖνα δοκεῖν τὴν ἔχουσαν τὰς ὑπερβολὰς ταύτας , ὥσπερ ἡ τοῦ ἀετοῦ καὶ ἡ τοῦ ἐλέφαντος οὐδὲ ῥῖνες δοκοῦσι . τὰ δ’ ἑξῆς σαφῆ . [ a 38 ] περὶ ὧν μὲν οὖν δεῖ συμβουλεύειν τὸν μέλλοντα συμβουλεύειν , ταῦτά ἐστι πέντε τὸν ἀριθμὸν ὄντα . ἐξ ὧν δὲ προτάσεων καὶ πίστεων δεῖ ἐπιχειροῦντας συμ βουλεύειν καὶ περὶ τούτων τῶν πέντε καὶ περὶ τῶν ἄλλων πάντων , περὶ ὧν συμβουλεύει τις , ῥητέον .
Lemmas: Πρῶτος δέ ῥητέος , περί τίνω βουλεύω τις · δῆλος γάρ ὡς οὖον περί ἀναγκαῖος οὐδέ περί ἀδύνατος βουλεύω , ἀλλά περί ὁ ἔνδω χόω καί ἄλλως ἔχω . [ a 34 ] οὐδέ δή περί ὁ ἐνδέχομαι πᾶς · οὖον γάρ περί ὁ ἐπί μικρός ἐνδέχομαι βουλεύω τις , οἷος εἰμί δεῖ εὑρίσκω θησαυρός βαδίζω , οὐδέ περί ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς Γίνος Μένων ( οὗτος γάρ ὁ φύσις , ὁ πενταδάκτυλον ποιέω ὡς ἐπί ὁ πολύς ἀλλά περί ὁ ἐπί ἴσος , ὁ ὁ ἡμέτερος εἰμί προαίρεσις καί εἰς ἐγώ καί εἰς ὁ ἀρχηγός νόος ἀνάγω . [ a 39 ] καί ὅς ὁ ἀρχή ὁ γενή σέως ἐπί ἐγώ εἰμί · μέχρι γάρ οὗτος σκοπέω , ἠώς εἄν εὑρίσκω μέν , εἰμί ἐγώ δυνατός πράσσω . βούλομαι δέ εἶπον περί πέντε ἁπλόος τίνω βουλεύω ὁ ὑποτίθημι φημί , ὅτι ὁ κατά ἕκαστος λέγω , περί ὅς τις βουλεύω , ἀμήχανος μᾶλλον ἢ ἀστήρ ἀριθμέω , ἐπεί καί ὁ κατά ἕκαστος ἤπειρος , ἔτι δέ καί ὁ διορίζω περί αὐτός ἀκριβῶς πᾶς , πόσος εἰμί , περί ὅς ὁ συμβουλή , ἀδύνατος ὁ γάρ ῥητορικός καί διαλεκτική , ἐπεί δύναμις εἰμί , ἴδιος ὁ μή περί ὁρίζω ὑπόκειμαι στρέφω ἀλλά περί πολύς . [ b 5 ] οὖον δεῖ γοῦν κατά ὁ πάρειμι καιρός , κατά ὅς περί δύναμις ὁ ῥητορικός διαλέγω , ὁ ὁρίζω ζητέω καί ὁ ὅσος ἐνδέχομαι · οὖον γάρ οὗτος ὁ ῥητορικός οἰκέω . ἀλλά τίς ; ἐρωτάω . ἔμφρων ἐπιστήμη , γεωμετρία , ἀριθμητικός καί ὁ ἄλλος . ἐάω γοῦν , μή ζητέω ὁ ἀκριβής διά ὁ μήτε ῥητορικός εἰμί οὗτος καί διά ὁ [ b 7 ] πλείων δίδωμι καί νῦν αὐτός ὁ οἰκέω θεώρημα , ὅσπερ εἰμί αὐτός ὁ καίτοι καί νῦν πολύς ἀποχαρίζομαι αὐτός καί ἀρκέω ἐν αὐτός πλείων ὁ δήω λαμβάνω , ἱκανῶς ἔχω χάρις λαμβάνω παρά ἐγώ μείζων ὁ ἴδιος δυάς μις . τίς χάρις δίδωμι ; ὅτι σύγκειμαι καί μετέχω διαλεκτική καί ἠθικός καί σοφιστικός τυγχάνω , ἡνίκα ὁ κώνωψ τις ἀποδείκνυμι ἴσος ὁ λέων . [ b 12 ] ὅσος δέ ἄν τις βιάζομαι ὁ διαλεκτικός ἢ ὁ ρητός ρικὴν κατασκευάζω οὐ δύναμις ἀλλά ἐπιστήμη ὑπόκειμαι τις ὁρίζω , λανθάνω ὁ φύσις αὐτός ἀφανίζω , ὥσπερ εἰμί καί ὁ σιμότης σπουδάζω τις ἐπιδίδωμι ὁ μέσος ὁ ἀκριβής θέσις ὁ ῥίς , ἀφάνισις ὁ λόγος ὁ σιμότης · ἀφάνισις γοῦν ὁ δύναμις ὁ ῥητορικός τις καί ὁ διαλεκτική ἐπισκευάζω εἰς ἐπιστήμη ὑπο κεῖμαι τις πρᾶγμα ὁρίζω , ἀλλά μή μόνος λόγος ἐπιστήμη ἢ δύναμις ἐν πολύς καί ἀόριστος καί διάφορος θεωρέω ὑπόκειμαι καί ] πρᾶγμα . [ b 16 ] ὅμως , ἔχω ὁ πρᾶγμα οὗτος καί ὁ ῥητορικός οὐ ὁρίζω ὁ ὑπόκειμαι ἔχω , ὅσος πρό ἔργον , εἶπον , ἤτοι ὅσος ὁ πάρειμι ἔργον καί ὁ πάρειμι ἐγχείρησις ἀπαιτέω , διαιρέω νῦν οὗτος γάρ καί ὁ πολιτικός ἐπιστήμη σκέψις ὑπολύω πω . ὅς δέ λέγω , τοιοῦτος · ὅσος ὁ συμβουλευτικός εἶπον ὑπο κεῖμαι πρός σκέψις , οὗτος φαίνω καί ὁ πολιτικός ὑπόκειμαι . οὗτος δέ δῆλος εἰμί οὕτως · [ b 20 ] πέντε ὑπόκειμαι ὁ συμβουλευτικός , ὁ περί πόρος ἤτοι χρῆμα συμβουλεύω , ὁ περί πόλεμος καί εἴρω νέος , ὁ περί φυλακή ὁ χώρα , τίς δεῖ εἰσάγω , ὅς χρῄζω πᾶς ὅς ὁ πόλις , καί τίς ἐξάγω , ὁ περισσός ὁ πόλις δηλονότι , καί περί νομοθεσία · οὗτος δέ καί ὁ Πολιτικὸς σκοπέω καί περί οὗτος βουλεύω . [ b 24 ] ὁ μέν οὖν περί χρῆμα μέλλω συμβουλεύω δήω εἄν ὁ πρόσοδος οἶδα ὁ πόλις καί τίς εἰμί καί πόσος , ὅπως , εἴτε λείπω πρόσοδος , προστίθημι , ὥσπερ ἡνίκα δέκατος συμβαίνω λεύω τις γίγνομαι ἢ ὅτε συμβουλεύω Δημοσθένης ὁ θεωρικός χρῆμα γίγνομαι πόλεμος παρανάλωμα · μικρός δέ εἰμί προστίθημι , ἡνίκα ὁ ὑποτελής πόλις πεντήκοντα τάλαντον δίδωμι ὀφείλω δίδωμι ἑκατόν . [ b 26 ] ἔτι δέ δεῖ ὁ δαπάνη οἶδα ὁ πόλις , ὅπως εἰμί τίς εἰμί περισσός δαπάνη καί ἀνωφελής κόπτω , ὡς ἡνίκα τρέφω ὁ πόλις ἵππος δρομικός χάρις ὁ στάδιος καί ἄνθρωπος σταδιοδρόμος καί Ἡνίοχοι · δεῖ γάρ οὗτος ἀφαιρέω καί ἐκβάλλω ὁ δαπάνη · [ b 27 ] καί εἰμί τις μείζων μικρός γίγνομαι , ὡς ἡνίκα ἔχω ναυτικόν ὁ πόλις τριήρης τετρακόσιοι τυγχάνω , ἀρκέω ὁ ἥμισυς . οὖον μόνος γάρ εἰμί προστίθημι ὁ πολίτης ὁ χρῆμα χρῆμα καί ὁ πρόσοδος πρόσοδος , εἰμί δέκατος ἐπινοέω καί ὁ ναός πορθμεῖον , πλούσιος γίγνομαι , ἀλλά καί εἰμί ἀφαιρέω τελέω ὁ περισσός δαπάνημα , ὥσπερ εἰμί κόπτω τις τελέω ὁ πάλαι ὁ ἀξίωμα δίδωμι κατά ἔτος , εἴτε ὁ ἥμισυς παρέχω ἀντί ὁ διπλάσιος , οἷος εἰμί τριήρης ἔχω ὡς εἴρω τόσος , ὑποδιπλάσιος καταλείβω , ὁ ἄλλος παρίημι ὡς ἄχρηστος ὁ πόλις τυγχάνω . [ b 30 ] οὗτος δέ ἐνδέχομαι συνοράω οὖον μόνος ἐκ ὁ περί ὁ ἴδιος πρᾶγμα ἐπιστήμη καί πείρω ἀλλά καί † ἐκ ὁ παρά ἄλλος εὑρίσκω ἱστορικός εἰμί καί ἔμπειρος ὁ περί οὗτος συμβουλεύω . [ b 33 ] περί δέ πόλεμος καί εἰρήνη δεῖ ὁ δύναμις οἶδα ὁ πόλις , πόσος τε ὑπάρχω , ὅς ἔχω , οἷος εἰμί ἱππότης χίλιοι εἰμί καί πεζός διπλάσιος κατά ὑπόθεσις , καί πόσος ἐνδέχομαι ἀρκέω ὁ πόλις , πλείων ἢ μικρός , καί ποῖος τις ὁ ὑπάρχω εἰμί , πεζός ἢ ἱππικός ἢ ναυτικός , καί † τοξικός ἢ μετά δόρυ παρατάσσω , καί ποῖος χρή προσγίγνομαι ὁ πόλις , Ποίας χρῄζω . τοξικός ἢ ἄλλος δύναμις · ἔτι δέ τίς πόλεμος ὁ πόλις πολεμέω , δεῖ σκοπέω , καί πρός τίς καί πότε καί πῶς πολεμέω , τοξικός ἢ μετά σπάθη ἢ ἐν δόρυ καί πάλιν μετά ναυμαχία ἢ ἱππικῶς ἢ πεζικός λαός . [ b 37 ] οὖον μόνος δέ ὁ πόλις οἶδα δεῖ ὁ δύναμις καί πότε καί πρός ὅς πολεμέω , ἀλλά καί ὁ γείτων , ποῖος ἔχω δύναμις καί πῶς πολεμέω καί πρός τίς . δεῖ δέ σκοπέω καί πρός ὅς ὁ πολεμέω δόξα ποιέω ὁ πόλις , καί ὅτι πρός μέν ὁ ἀγαθός οὖον δεῖ πόλος ἐπιθυμέω ἀλλά εἰρηνεύω , πρός δέ ὁ κακός , εἰμί μέν χρῄζω χήμα ἢ βλάπτω ἐγώ , δεῖ πολεμέω , εἰμί δέ μή , οὖον χρή . δεῖ δέ καί ὁ δύναμις θεωρέω ἐγώ καί ὁ πολέμιος , πότερος ὅμοιος ὁ ἐγώ δύναμις ὁ ἐκεῖνος ἢ οὖον , οἷος εἰμί ἐκεῖνος ἀσπιδηφόρος καί δορατιστής καί ἀνδρεῖος ὁ πολέμιος , ἆρα γε τοιοῦτος καί ὁ ἡμέτερος . εἰμί γάρ καί οὗτος πλεονεκτέω ὁ δύναμις ἢ ἐγώ ἢ ὁ ἐναντίος , εἰμί ἴσος μέν ἐγώ ἐκεῖνος ὁ πλῆθος , ἀλλά ἐγώ ἀσπιδηφόρος καί δορατιστής καί ἱππηλάτης πρωτεπιστήμων , ἐκεῖνος δέ πεζός καί τοξότης καί ἄοπλος τυγχάνω . [ a 6 ] ἔτι δέ καί περί φυλακή ὁ χώρα δεῖ μή λανθάνω , πῶς ὁ χώρα φυλάσσω , πόσος ἔχω ὀχυρότης καί τόπος ὀρεινός φυλακτικός , ἕ κλείς λέγω καί ἕ θρίγκωμα . [ a 7 ] δεῖ δέ καί ὁ πλῆθος οἶδα ὁ φυλακή , πόσος ἀρκέω ὅδε ὁ χαράκωμα πλῆθος εἰς φυλακή καί πόσος ἐν ἕτερος , καί ὅτι ἐνταῦθα μέν ἀρκέω ἑκατόν εὐφύλακτος εἰμί , ἐκεῖ δέ δεῖ χίλιοι διά ὁ ἀφύλακτος καί ὁ τεῖχος ὁ ὑπόσαθρος καί εὐεπιβούλευτος , ἵνα , εἴτε μικρός ἐν ὅδε ὁ μέρος ὁ πόλις ὁ φυλακή , προστίθημι , εἴτε πλείων ὁ δήω ὁ φυλακή , τυγχάνω ὁπλίτης εἰμί ἑκατόν ἀρκέω πεντήκοντα , ἐκκόπτω ὁ πλείων , καταλείπω δέ ὁ ἥμισυς . [ a 12 ] ἔτι περί τροφή δεῖ συμβουλεύω , πόσος δαπάνη ἱκανός ὁ πόλις πρός διατροφή ὁ στρατιώτης καί ὁ οἰκέω ἄρχω , καί πόσος γεωργέω ὁ πόλις αὐτός καί πόσος δεῖ μετακομίζω ἐκ ἕτερος χώρα , καί ὁ ποῖος πρᾶγμα εἰσαγωγή δήω , οἶνος ἢ σῖτος , καί τίνω εἰμί περισσός δεῖ ἐξάγω καί ἀποποιέω αὐτός , ἵνα πρός οὗτος καί συμβολή ἤτοι πραγματεία καί εἰσβολή ὁ ἔμπορος γίγνομαι · [ a 15 ] εἰς δύο γάρ φυλάσσω εἰρηνεύω ὁ πολίτης , εἰς ὁ ἀγαθός καί δυνατός καί εἰς ὁ χρήσιμος εἰς ὁ χρειώδης ὁ χώρα . [ a 20 ] ἀναγκαῖος οἶδα καί πόσος πολιτεία εἶδος καί ποῖος συμφέρω ἕκαστος πολιτεία . περί δέ οὗτος ἀκριβῶς εἴρω ἐν ὁ πραγματεία ὁ πολιτεία οὗτος λέγω , ἐκ τίνω συνίστημι καί φθείρω . ἀγαθός δέ πολιτεία λέγω ὁ βασίλειος . [ a 24 ] ὁ δέ ἄλλος πᾶς καί ἀνίημι καί ἐπι τείνω φθείρω , ὥσπερ ἢ τε τυραννίς καί ὁ δημοκρατία · εἴτε γάρ πᾶς ἄρχω , καί ὁ ἀγύρτης καί βωμολόχος καί ὁ νηπιώδης καί ἄφρων , πέτομαι καί φθείρω , εἴτε ὀλίγος καί ἀγαθός , ἀριστοκρατία γίγνομαι , εἴτε ὀλίγος καί πλούσιος , ὀλιγαρχία , φθείρω , ὅσπερ εἰμί . [ a 27 ] ὥσπερ καί ὁ γρυπότης καί ὁ σιμότης ἀνίημι μέν εἰς ὁ μέσος ἔρχομαι , ἐπιτείνω δέ οὗτος διατίθημι , ὡς μηδέ ῥίς δοκέω ὁ ἔχω ὁ ὑπερβολή οὗτος , ὥσπερ ὁ ὁ ἀετός καί ὁ ὁ ἐλέφας οὐδέ ῥίς δοκέω . ὁ δέ ἑξῆς σαφής . [ a 38 ] περί ὅς μέν οὖν δεῖ συμβουλεύω ὁ μέλλω συμβουλεύω , οὗτος εἰμί πέντε ὁ ἀριθμός εἰμί . ἐκ ὅς δέ πρότασις καί πίστις δεῖ ἐπιχειρέω συμ βουλεύω καί περί οὗτος ὁ πέντε καί περί ὁ ἄλλος πᾶς , περί ὅς συμβουλεύω τις , ῥητέος .