anonymi-in-aristotelis-artem-rhetoricam.in-aristotelis-artem-rhetoricam-commentarium 3.6
Ὄγκον δὲ ἤτοι τὸ μέγεθος δὲ λέξει ἤτοι τῇ φράσει καὶ μῆκος χαρίζεται τὸ λέγειν τὸν ὁρισμὸν ἀντὶ τοῦ ὀνόματος , οἷον μὴ εἰπεῖν κύκλον , ἀλλὰ σχῆμα ἐπίπεδον , οὗ αἱ ἐκ τοῦ μέσου ἐκβληθεῖσαι περιχαί . φέρειαι ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν . [ b 28 ] εἰ δὲ σύντομον καὶ γοργὸν τὸν λόγον μέλλομεν ποιῆσαι , ἀντὶ τοῦ λόγου ἤτοι τοῦ ὁρισμοῦ δεῖ εἰπεῖν τὸ ὄνομα ἤτοι κύκλον . ἂν δὲ ἐν τῷ ὀνόματι ᾖ τὸ αἰσχρόν , ἤτοι [ τὸ ] ἐπεὶ αἰσχρόν ἐστι τὸ λέγειν ὁ δεῖνα τὴν δεῖνα διέφθειρε , δεῖ τὸν λέγοντα λέγειν ὅτι λῦσε δὲ παρθενικὴν ζώνην . [ b 31 ] δεῖ δὲ δηλοῦν τὸ πρᾶγμα , εἰ αἰσχρόν ἐστι , διὰ μεταφορῶν καὶ ἐπιθέτων , εὐλαβεῖσθαι δέ , ἵνα μὴ πυκνοτέρως χρᾷ ταῖς μεταφοραῖς καὶ τοῖς ἐπιθέτοις , ἵνα μὴ ὁ λόγος δόξῃ ποίησις . συμβάλλεται δὲ εἰς τὸν ὄγκον καὶ τὸ μέγεθος καὶ μῆκος τοῦ λόγου τὸ ποιεῖν τὸ ἐν πολλά , οἷον μὴ λέγειν λιμένα ἀλλὰ λιμένας . [ b 35 ] μία ἐστὶν ἡ διαπτυχὴ τῆς δέλτου ἤτοι βίβλου καὶ εἴρηκε διαπτυ διαπτυχή ἐστιν ἡ τῶν δύο σανίδων συνοχὴ ἡ συνέχουσα ἐντὸς τὰ τετράδια . διαπτυχή ἐστι καὶ ἐπὶ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἐπὶ θύρας συμβαλτῆς . ἀπὸ τῆς δέλτου οὖν τῆς ἀνοιγομένης καὶ συγκλειομένης εἶπε καὶ περὶ τοῦ οὐρανοῦ ἀνοίγεσθαι αὐτοῦ τὰς διαπτυχάς . [ b 35 ] καὶ μὴ ἐπιζευγνύναι τὰ δύο ὑπὸ τοῦ ἑνὸς ἄρθρου , οἷον τῆς ἡμετέρας γυναικός , ὅπερ ποιεῖ συντομίαν , ἀλλ’ ἑκάτερα , ἤτοι καὶ τῆς γυναικὸς καὶ τῆς ἡμετέρας . ἔχειν ἑκάτερον ἤτοι τὰ οἰκεῖα ἄρθρα ἤτοι τῆς γυναικὸς τῆς ἡμετέρας . [ b 37 ] μετὰ συνδέσμου λέγω τοῦ καί , ἐὰν εἴπω πορευθεὶς καὶ διαλεχθείς · εἰ δὲ μέλλω σύντομον ποιῆσαι τὸν λόγον , ἄνευ συνδέσμου ἤτοι οὐ δεῖ χρᾶσθαι τοῖς συνδέσμοις · πλὴν κἂν ἄνευ συνδέσμου δεῖ λέγειν , ἀλλ’ οὐχὶ καὶ ἀσύνδετος ἤτοι ἀναπόδοτος καὶ ἀσυνάρτητος , οἷον πορευ θεὶς διελέχθην · τὸ γὰρ διελέχθην ἀπόδοσις ὂν συνδέει καὶ τελειοῖ τὸν λόγον . τὸ δὲ πόρευθεῖς καὶ διαλεχθείς παράδειγμά ἐστι τοῦ μετὰ συνδέσμου λόγου · τὸ δὲ πορευθεὶς διελέχθην παράδειγμά ἐστι τοῦ ἄνευ συνδέσμου λόγου , οὐκ ἀσυνδέτου δέ . καὶ τὸ Ἀντιμάχου χρήσιμον εἰς τὸ ποιεῖν μέγεθος τῷ λόγῳ , ἐξ ὧν μὴ ἔχει λέγειν ἤτοι ἐν οἷς μὴ ἔχει ὕλας εἰς τὸ λέγειν , ποιεῖ περιφράσεις ἢ μᾶλλον εἰπεῖν μεταφορὰς διὰ μέγεθος τοῦ λόγου . ὅπερ ἐκεῖνος ὁ Ἀντίμαχος ποιεῖ · ἀντὶ τοῦ εἰπεῖν ὁ Τευμησσὸς ὄρος ἐστί λέγει ὁ Τευμησσός ἐστιν ἠνε μόεις ὀλίγος λόφος . καὶ γὰρ οὕτως ὁ λόγος αὔξεται ἐπ’ ἄπειρον ἤτοι ταῖς περιφράσεσιν · οἷον εἰ ἀντὶ τοῦ εἰπεῖν Ἡρακλῆς εἴποι τις ἔστι βίη Ἡρακλείη . [ a 4 ] ἔστι δὲ τοῦτο ποιεῖν καὶ ἐπὶ ἀγαθῶν καὶ κακῶν · κἂν γὰρ κακὸν ᾖ , ἔστι χρήσασθαι τῇ περιφράσει , κἂν ἀγαθὸν ᾖ , ἔστι χρήσασθαι καὶ ἐπ’ αὐτῷ τῇ περιφράσει , ὁποτέρως ἄν σοι χρησι μεύῃ . εἰ μὲν μέγεθος μέλλεις τῷ λόγῳ ποιῆσαι , δεῖ ποιεῖσθαι τὰς περι φράσεις ( οὕτως γὰρ αὔξεται , εἴτε τὸ προκείμενον ἀγαθόν ἐστιν εἴτε κακόν ) · εἰ μέλει σοι συντομίας καὶ μειῶσαι τὸ προκείμενον ἀγαθὸν ἢ κακὸν θέλεις καὶ σμικρῦναι , οὐ δεῖ χρᾶσθαι ταῖς περιφράσεσιν , ἀλλὰ λέγειν ὁ Τευ μησσὸς ὄρος ἐστί καὶ Ἡρακλῆς . [ a 5 ] ὅθεν ἤτοι τῇ περιφράσει οἱ ποιηταὶ τὰ ὀνόματα φέρουσιν · ἀντὶ γὰρ τοῦ εἰπεῖν μέλος ἄλυρον λέγουσι μέλος καὶ ἄχορδον · ἐπιφέρουσι γὰρ τὰ ὀνόματα ἐν τοῖς πράγ μασιν ἐκ τῶν στερήσεων ἤτοι α στερητικοῦ · τοῦτο γὰρ ἤτοι τὸ χρᾶσθαι τῇ περιφράσει καὶ ἐπιτιθέναι καὶ ὀνόματα τοῖς πράγμασιν ἐκ τῶν στερήσεων εὐδοκιμεῖ λεγόμενον ἐν ταῖς μεταφοραῖς ταῖς ἀνά λογον ἤτοι ταῖς ἀναλογίᾳ θεωρουμέναις · οἷον εἰ ἡ σάλπιγξ μέλος ἐστὶν ἄλυρον , λοιπὸν ἡ λύρα ἐστὶ μέλος εὔλυρον .
Lemmas: ὄγκος δέ ἤτοι ὁ μέγεθος δέ λέγω ἤτοι ὁ φράζω καί μῆκος χαρίζομαι ὁ λέγω ὁ ὁρισμός ἀντί ὁ ὄνομα , οἷος μή εἶπον κύκλος , ἀλλά σχῆμα ἐπίπεδος , ὅς ὁ ἐκ ὁ μέσος ἐκβάλλω περιχαί . φέρεια Ἴσαι ἀλλήλων εἰμί . [ b 28 ] εἰμί δέ σύντομος καί γοργός ὁ λόγος μέλλω ποιέω , ἀντί ὁ λόγος ἤτοι ὁ ὁρισμός δεῖ εἶπον ὁ ὄνομα ἤτοι κύκλος . εἄν δέ ἐν ὁ ὄνομα εἰμί ὁ αἰσχρός , ἤτοι [ ὁ ] ἐπεί αἰσχρός εἰμί ὁ λέγω ὁ Δεῖνα ὁ Δεῖνα διαφθείρω , δεῖ ὁ λέγω λέγω ὅτι λύω δέ παρθενική ζώνη . [ b 31 ] δεῖ δέ δηλόω ὁ πρᾶγμα , εἰμί αἰσχρός εἰμί , διά μεταφορά καί ἐπιτίθημι , εὐλαβέομαι δέ , ἵνα μή πυκνός χράω ὁ μεταφορά καί ὁ ἐπίθετος , ἵνα μή ὁ λόγος δόξα ποίησις . συμβάλλω δέ εἰς ὁ ὄγκος καί ὁ μέγεθος καί μῆκος ὁ λόγος ὁ ποιέω ὁ ἐν πολύς , οἷος μή λέγω λιμήν ἀλλά λιμήν . [ b 35 ] εἷς εἰμί ὁ διαπτυχή ὁ δέλτος ἤτοι Βίβλος καί εἴρω διαπτύω διαπτυχή εἰμί ὁ ὁ δύο σανίς συνοχή ὁ συνέχω ἐντός ὁ τετράδιον . διαπτυχή εἰμί καί ἐπί ὁ οὐρανός καί ἐπί θύρα συμβαλτός . ἀπό ὁ δέλτος οὖν ὁ ἀνοίγνυμι καί συγκλείω εἶπον καί περί ὁ οὐρανός ἀνοίγω αὐτός ὁ διαπτυχή . [ b 35 ] καί μή ἐπιζεύγνυμι ὁ δύο ὑπό ὁ εἷς ἄρθρον , οἷος ὁ ἡμέτερος γυνή , ὅσπερ ποιέω συντομία , ἀλλά ἑκάτερος , ἤτοι καί ὁ γυνή καί ὁ ἡμέτερος . ἔχω ἑκάτερος ἤτοι ὁ οἰκεῖος ἄρθρον ἤτοι ὁ γυνή ὁ ἡμέτερος . [ b 37 ] μετά σύνδεσμος λέγω ὁ καί , ἐάν εἶπον πορεύω καί διαλέγω · εἰμί δέ μέλλω σύντομος ποιέω ὁ λόγος , ἄνευ σύνδεσμος ἤτοι οὖον δεῖ χράομαι ὁ σύνδεσμος · πλήν κἀν ἄνευ σύνδεσμος δεῖ λέγω , ἀλλά οὐ καί ἀσύνδετος ἤτοι ἀναπόδοτος καί ἀσυνάρτητος , οἷος πορεύς τίθημι διαλέγω · ὁ γάρ διαλέγω ἀπόδοσις εἰμί συνδέω καί τελειόω ὁ λόγος . ὁ δέ πορεύω καί διαλέγω παράδειγμα εἰμί ὁ μετά σύνδεσμος λόγος · ὁ δέ πορεύω διαλέγω παράδειγμα εἰμί ὁ ἄνευ σύνδεσμος λόγος , οὐ ἀσύνδετον δέ . καί ὁ Ἀντίμαχος χρήσιμος εἰς ὁ ποιέω μέγεθος ὁ λόγος , ἐκ ὅς μή ἔχω λέγω ἤτοι ἐν ὅς μή ἔχω Ὕλας εἰς ὁ λέγω , ποιέω περίφρασις ἢ μᾶλλον εἶπον μεταφορά διά μέγεθος ὁ λόγος . ὅσπερ ἐκεῖνος ὁ Ἀντίμαχος ποιέω · ἀντί ὁ εἶπον ὁ Τευμησσός ὄρος εἰμί λέγω ὁ Τευμησσός εἰμί ἀπτήν μόεις ὀλίγος λόφος . καί γάρ οὕτως ὁ λόγος αὐξάνω ἐπί ἤπειρος ἤτοι ὁ περίφρασις · οἷος εἰμί ἀντί ὁ εἶπον Ἡρακλῆς εἶπον τις εἰμί βίαιος Ἡρακλείη . [ a 4 ] εἰμί δέ οὗτος ποιέω καί ἐπί ἀγαθός καί κακός · κἀν γάρ κακός εἰμί , εἰμί χράω ὁ περίφρασις , κἀν ἀγαθός εἰμί , εἰμί χράω καί ἐπί αὐτός ὁ περίφρασις , ὁπότερος ἄν σύ χρῆσις μεθύω . εἰμί μέν μέγεθος μέλλω ὁ λόγος ποιέω , δεῖ ποιέω ὁ περί φράζω ( οὕτως γάρ αὐξάνω , εἴτε ὁ πρόκειμαι ἀγαθός εἰμί εἴτε κακός ) · εἰμί μέλος σύ συντομία καί μειόω ὁ πρόκειμαι ἀγαθός ἢ κακός ἐθέλω καί σμικρύνω , οὖον δεῖ χράομαι ὁ περίφρασις , ἀλλά λέγω ὁ τις μῆσσος ὄρος εἰμί καί Ἡρακλῆς . [ a 5 ] ὅθεν ἤτοι ὁ περίφρασις ὁ ποιητής ὁ ὄνομα φέρω · ἀντί γάρ ὁ εἶπον μέλος ἄλυρος λέγω μέλος καί ἄχορδος · ἐπιφέρω γάρ ὁ ὄνομα ἐν ὁ πράγ Μασίν ἐκ ὁ στέρησις ἤτοι ὅς στερητικός · οὗτος γάρ ἤτοι ὁ χράομαι ὁ περίφρασις καί ἐπιτίθημι καί ὄνομα ὁ πρᾶγμα ἐκ ὁ στέρησις εὐδοκιμέω λέγω ἐν ὁ μεταφορά ὁ ἀνά λόγος ἤτοι ὁ ἀναλογία θεωρέω · οἷος εἰμί ὁ σάλπιγξ μέλος εἰμί ἄλυρος , λοιπός ὁ λύρα εἰμί μέλος εὔλυρος .