anonymi-in-aristotelis-artem-rhetoricam.in-aristotelis-artem-rhetoricam-commentarium 1.2
καὶ ἡ διαλεκτικὴ οὐ σκοπεῖ τὸ δοκοῦν τῷ καθεκάστῳ , ἀλλὰ τὸ δοκοῦν τοῖς πλείστοις ἢ τοῖς σοφοῖς . οὐ τοίνυν συλλογίζεται ἐξ ὧν ἔτυχε · δοκοῦσι γάρ τινα καὶ τοῖς παραληροῦσιν ἔνδοξα · ἀλλ’ ἐκείνη μὲν συλλογίζεται ἐκ τῶν λόγου δεομένων ἤγουν τῶν λόγου ἀξίων τῶν δοκούντων τοῖς ἐλλογίμοις , ἡ δὲ ῥητορικὴ ἐκ τῶν ἤδη βουλεύεσθαι εἰωθότων ἤτοι τῶν βουλευτῶν . ἔστι δὲ τὸ ἔργον αὐτῆς περί τε τοιούτων , περὶ ὧν βουλευόμεθα καὶ μὴ ἔχομεν τέχνας , ὥσπερ καὶ ἐν τοῖς Ἠθικοῖς εἶπε , περὶ τίνων ἐστὶν ἡ βούλευσις , ὅτι οὔτε περὶ τῶν ἀναγκαίων , εἰ κινηθῇ ὁ ἥλιος ἢ ἀνατελεῖ , οὔτε περὶ τῶν ἀδυνάτων , εἰ σύμμετρος ἡ διάμετρος , οὔτε περὶ ὧν ἐστι τέχνη καὶ ἐπιστήμη . οἶον εἰ τοῦ τριγώνου αἱ τρεῖς γωνίαι δυσὶν ὀρθαῖς ἴσαι εἰσίν · ἀεὶ γὰρ οὕτως ἔχει , κἂν μὴ βουλευσώμεθα , τὰ ἀναγκαῖα · καὶ τοῦ τριγώνου αἱ τρεῖς γωνίαι οὐκ ἀπὸ βουλῆς ἀλλ’ ἐπιστήμη διδάσκονται . τοίνυν βουλευόμεθα περὶ τούτων , ὧν οὐκ ἔχομεν τέχνας , [ a 3 ] καὶ ἐν τοιούτοις ἀκροαταῖς , οἳ οὔκ εἰσι προειλημμένοι · τοῦτο γὰρ βούλεται λέγειν ἐκ τοῦ εἰπεῖν οἳ οὐ δύνανται διὰ πολλῶν συνορᾶν τὰ λεγόμενα ἐκ τοῦ μὴ προειλῆφθαι ἡνίκα γὰρ οὐκ ἔστι προειλημμένος , ἀκολουθεῖ ταῖς πίστεσι τοῦ λέγοντος κατὰ μικρὸν καὶ συμπεραίνει ἠρέμα προσέχων ἑκάστῳ τῶν λεγομένων καὶ διανύων ἡσύχῳ πόδι’ τὸ τοῦ λόγου τὴν εἰς γνῶσιν τῶν λεγομένων ἄγουσαν ὁδόν , οὐ μέντοι πόρρωθεν συλλογιζόμενος ὡς προειδὼς τὸ λεγόμενον . καὶ ἐν ἀκροαταῖς . ἤ , ὡς ἔφθην ὑφηγησάμενος , ἢ οὕτως οὐ δεινοῖς δια λεκτικοῖς οὐδὲ συλλογιζομένοις καὶ σοφισταῖς’ · πεζὸς γὰρ καὶ καταλογάδην ὁ λόγος · οἱ δ’ ἀκροαταὶ οὐ δύνανται διὰ πολλῶν τεθέντων παρὰ τοῖς ῥήτορσι συνορᾶν καὶ θεωρεῖν τὸ ἐκ τῶν πολλῶν συναγόμενον , οὐδὲ συλ λογίζεσθαι πόρρωθεν δύναται καὶ λέγεν , ὅτι ὅδε ὁ ῥήτωρ ἐκ τῆς ὁμωραινε νυμίας ταύτης ἢ τούτου τοῦ νῦν τεθέντος λόγου μέλλει πιθανολογεῖν τε καὶ ψεύδεσθαι , εἰ καὶ πολλὰ παρεμπλέκει μεταξύ . [ a 4 ] βουλευόμεθα δὲ περὶ τῶν ἐνδεχομένων γίνεσθαι ἀμφοτέρως ἔχειν , ἤγουν βουλευτέον περὶ τῶν ἐπαμφοτεριζόντων , οἷον εἰ μὲν πλεύσω καὶ ἐμπορεύσομαι , πλουτήσω , εἰ δ’ ἡσυχάσω καὶ μελέτῃ λόγων προσέξω , θεωρητικὸς γενήσομαι’ . [ a 5 ] περὶ γὰρ τῶν ἀδυνάτων ἄλλως ἔχειν οὐδεὶς ὡς εἴπομεν βουλεύεται ἀεὶ γάρ εἰσιν ἀδύνατα , ὡς τὰ ἀναγκαῖα ἀεὶ ὄντα . [ a 7 ] ἐνδέχεται δὲ συλλογίζεσθαι καὶ ἀποδεικνύειν τὰ μὲν ἐξ ἀποδεδειγμένων πρότερον , οἷον συλλογίσασθαι βούλομαι τὰ κατηγορημένα · ἀπέδειξα τὸν Φίλιππον μηδὲν ἀπηγγελκότα ἀληθές’ καὶ τὰ ἑξῆς , τὰ δὲ ἐξ ἀσυλλογίστων μὲν δεομένων δὲ συλλογισμοῦ διὰ τὸ μὴ εἶναι ἔνδοξα , οἷον ὁ θάπτων νεοσφαγὲς σῶμα · εἰ μὲν μὴ παρίστασο μηδὲ ἔθαπτες , εἰ μὴ ἦν τὸ σῶμα νεοσφαγές , οὐκ ἂν ὑποψίαν δέδωκας᾽ · ταῦτα λέγει δεόμενα συλλογισμοῦ καὶ ἀποδείξεως διὰ τὸ μὴ εἶναι ἔνδοξα . [ a 10 ] ἀνάγκη δὲ τούτων τῶν λε γομένων τὰ μὲν μὴ εἶναι εὐπαρακολούθητα διὰ τὸ εἶναι πολλά , τὸν δὲ ἀκροατὴν μὴ προειλημμένον , τὰ δὲ μὴ πιθανὰ εἶναι διὰ τὸ μὴ εἶναι αὐτόπιστα μηδὲ ὁμολογούμενα . [ a 13 ] ὥστε ἀναγκαῖον ἐντεῦθεν εἶναι τό τε ἐνθύμημα καὶ τὸ παράδειγμα , ἵνα καὶ πιθανὸς ὁ λόγος ᾖ καὶ ἀγωνιστικὸς καὶ ἀναγκαστικὸς ἐκ τῶν προτάσεων τοῦ ἐνθυμήματος καὶ τῆς ἐπαγωγῆς καὶ ἵνα εὐσύνοπτος ᾗ καὶ συντετμημένος καὶ εὐεπακολούθητος . [ a 16 ] δεῖ δὲ καὶ ἐξ ὀλίγων λέγειν καὶ κατασκευάζειν τὸ λεγόμενον καὶ πολλάκις ἐλαττόνων ἢ ἐξ ὧν ὁ συλλογισμός · τοῦ γὰρ συλλογισμοῦ ὄντος ἐκ δύο προτάσεων τὸ ἐνθύμημα ἔχει μίαν . ὃ γοῦν λέγει , τοιοῦτόν ἐστιν ὅτι συντομίας φροντίζων καὶ βραχυλογίας ἐκ μιᾶς προτάσεως συμπέ τὸ λεγόμενον τὸ γὰρ ἄλλο συνεννοεῖται τῷ ἀκροατῇ · ἐὰν γὰρ ᾖ γνώριμον , οὐδὲν δεῖ προστιθέναι . [ a 19 ] καὶ ἐπιφέρει τὸ παράδειγμα , οἷον ὅδε ὁ Δωριεὺς Ὀλύμπιον ἀγῶνα νενίκηκε · συμπέραινε οὖν στεφα|νίτης ἄρα , τὴν δὲ μείζονα τὴν λέγουσαν , ὅτι πᾶς ὁ Ὀλύμπια νικῶν στεφανίτης , ἔασον · νοεῖται γὰρ καὶ μὴ προστεθεῖσα . οὕτω μὲν ἡ ἀλήθεια κατ’ ἐμὲ διαφαίνεται . ὁ μέντοι φιλόσοφος οὕτως ἐξηγήσατο τὸ ῥητὸν τὸ λέγον , ὅτι [ a 16 ] καὶ ἐξ ὀλίγων τε καὶ πολλάκις ἐλαττόνων ἢ ἐξ ὧν ὁ πρῶτος συλλογισμός · ἔφη γάρ , ὅτι πρῶτον μὲν ἀποδεῖξαι δεῖ τὸ πρᾶγμα διὰ λόγων μακροτέρων , εἶτα συλλογίσασθαι ἐκεῖνο διὰ λόγων ἐλατκαῖα , τόνων · ὡς καὶ ὁ Δημοσθένης συλλογίσασθαι βούλομαι τὰ κατηγορηθέντα · ἀπέδειξα τὸν Φίλιππον μηδὲν ἀληθὲς ἀπηγγελκότα’ καὶ τὰ ἑξῆς . δεῖ γοῦν ἐξ ὀλίγων τε καὶ πολλάκις ἐλαττόνων ὕστερον συλλογίζεσθαι ἢ ἐκ τοσούτων καὶ τοσαῦτα λέγειν , ἐξ ὧν ὁ πρῶτος συλλογισμὸς ἤγουν ἡ τοῦ πράγματος διὰ μακροῦ ἀφήγησις . κάλλιστον μὲν οὖν τὸ νόημα καὶ τῆς ἐκείνου συνέσεως καὶ μεγαλονοίας ἄξιον . δεῖ δὲ καὶ ἡμᾶς οἴκοθεν προσεπεξευρίσκειν τινά . [ a 22 ] ἐπεὶ δέ ἐστιν ὀλίγα μὲν τὰ ἀναγκαῖα . βούλεται διὰ τούτων εἰπεῖν ὡς , ἐπειδὴ τινὰ μὲν τῶν πραγμάτων , περὶ ἃκαταγίνονται οἱ ῥήτορες , ἀναγκαῖα , τινὰ δὲ ἐνδεχόμενα , πλείω δὲ τὰ ἐν δεχόμενα τῶν ἀναγκαίων , ἔσται καὶ τὰ ἐνθυμήματα τινὰ μὲν ἀναγκαῖα , τινὰ δὲ ἐοικότα καὶ ἐνδεχόμενα , ἐπεὶ δέ ἐστι φησὶν ὀλίγα μὲν τὰ ἀναγκαῖα , ἐξ ὧν οἱ ῥητορικοὶ συλλογισμοί , εἶτα λέγει καί , διὰ τί ὀλίγα . [ a 25 ] πράξουσιν † ἐπὶ μέτρον · σκοπεῖ γάρ τις περὶ ὧν πράξει . ταῦτα δὲ πάντα ἐνδεχομένης φύσεως . [ a 27 ] καὶ ἐπεὶ τὰ μὲν ἀναγκαῖα , τὰ δ’ ἐνδεχόμενα , καὶ σχεδὸν ὀλίγα τὰ ἀναγκαῖα , τὰ πλείω δὲ ἐνδεχό μενα , τὰ δὲ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ καὶ ἐνδεχόμενα ἐκ τοιούτων προτάσεων συλ λογίζονται ἐνδεχομένων , ὡς καὶ τὰ ἀναγκαῖα ἐξ ἀναγκαίων ( τοῦτο δὲ δῆλον ἐκ τῶν Ἀναλυτικῶν ) , φανερὸν ὅτι αἱ προτάσεις , ἐξ ὧν τὰ ἐνθυμήματα , αἱ μὲν ἀναγκαῖαι , αἱ δὲ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , τὰ δὲ ἐνθυμήματα ἐξ εἰκότων καὶ σημείων εἰσὶ καὶ τὰ μὲν εἰκότα ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , τὰ δὲ σημεῖα ἀναγ εἰ καὶ μὴ πάντα , ἀλλὰ τὰ τεκμηριώδη . [ a 33 ] ὥστε ἀνάγκη τού των ἐκ ἑκάτερον ταὐτο εἶναι ἐκείνοις , τὸ μὲν εἰκὸς τοῖς ἐνδεχομένοις πράγμασι , τὸ δὲ σημεῖον τὸ τεκμηριῶδες τοῖς ἀναγκαίοις . λέγει τοίνυν ἐφεξῆς , τί τὸ σημεῖον καὶ τί τὸ εἰκός , καὶ πῶς τοῦ σημείου τὸ μὲν ἀναγκαῖον καὶ τεκμήριον , τὸ δὲ ἀνώνυμον ὁμωνυμοῦν τῷ σημείῳ τῷ γένει , ἐν δεχόμενον δέ . [ a 34 ] εἰκὸς οὖν ἐστι τὸ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ γινόμενον , οἷον ὁ καλλωπιζόμενος ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ πόρνος καὶ ὁ νύκτωρ πλανώμενος ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ κλέπτης , οὐ πᾶς δέ , καὶ ὁ πυκνὸν ἀναπνέων πυρέττει , οὐχ ἁπλῶς δὲ οὐδὲ ἐπὶ τὸ πολὺ ἀλλὰ καὶ ἐπ’ ἔλαττον · τοῦτο γὰρ τῆς φύσεως τὸ ποτὲ διαμαρτάνειν · εἰκὸς γὰρ τὸν ἔχοντα πανοπλίας τυραννῆσαι καὶ τὸν ὀρύττοντα θησαυρῷ ἐντυχεῖν καὶ τὸν ἐπὶ βαλανεῖον πορευόμενον φίλῳ ἐντυχεῖν ἀνδρὶ ἢ βιβλίῳ χρησίμῳ ἢ ἄλλῳ χρειωδεστάτῳ . [ a 36 ] οὕτω δὲ ἔχει τὸ εἰκὸς πρὸς ἐκεῖνο , πρὸς ὃ εἰκός , ὡς τὸ καθ’ ὅλου πρὸς τὸ κατὰ μέρος , ἀποδεικνύμενον καὶ κατασκευαζόμενον · οἷον ὁ δεῖνα νύκτωρ πλανᾶται · κλέπτης ἄρα . παρέλειψα τὸ πᾶς νύκτωρ πλανώμενος κλέπτης καὶ κατεσκεύασα διὰ τῆς ἐλάττονος καὶ μερικῆς προτάσεως τὸ λεγόμενον . ἐνταῦθα οὖν ἡ μὲν ἐλάττων μερική , ἡ δὲ μείζων , ἣν παραλιμπάνει , ψευδής , τὸ πᾶς ὁ νύκτωρ πλανώμενος κλέπτης , καὶ τὸ συμπέρασμα ψεῦδος . εἰ δ’ εἴπῃ , τὶς νύκτωρ πλανώμενος κλέπτης , αἱ δύο μερικαὶ προτάσεις εὑρίσκονται . τοιοῦτον μὲν τὸ εἰκός . καὶ οὕτω δὴ ἔχει τοῦτο τὸ εἰκὸς τὸ καὶ ἐπὶ πλέον καὶ ἐπ’ ἔλαττον πρὸς ἐκεῖνο , ὃ εἰκὸς μὲν ἐπὶ πολὺ δέ , ὡς τὸ καθ’ ὅλου πρὸς τὸ κατὰ μέρος · ὃ γὰρ περιέχει καὶ τὸ ἐπὶ πολὺ καὶ τὸ ἐπ’ ἔλαττον , πῶς οὐκ ἐπὶ πλέον καὶ καθολικώτερον τοῦ εἰκότος ἐκείνου , ὅπερ ἐστὶ μόνον ὡς ἐπὶ τὸ πολύ ; τοῦ δὲ σημείου τὸ μὲν τεκμήριον , ὃ καὶ ἀναγκαῖόν ἐστι , τὸ δὲ ὁμώνυμον τῷ σημείῳ τῷ γένει , αὐτὸ ἀνώνυμον ὄν , ὃ καὶ λυτὸν καὶ οὐκ ἀναγκαῖόν ἐστιν ἀλλὰ καὶ ἀσυλλόγιστον . [ b 2 ] ἔστι δὲ τούτων τὸ μὲν ὡς τὸ καθ᾽ ἕκαστόν τι πρὸς τὸ καθ’ ὅλου , λυτὸν δέ , ὡς τὸ [ b 12 ] οἱ σοφοὶ δίκαιοι συμπέρασμα · Σωκρά της γὰρ σοφὸς ἦν καὶ δίκαιος . [ b 3 ] τὸ δὲ ὡς τῶν καθ’ ὅλου τι πρὸς τὸ κατὰ μέρος · τούτου δὲ τὸ μὲν ἀναγκαῖον καὶ τεκμήριον , τὸ δὲ οὐκ ἀναγκαῖον ἀνώνυμον καὶ οὐκ ἀληθές . ῥητέον δὲ καὶ τὰ παραδείγματα τοῦ τεκμηρίου οὕτως · ἥδε ἡ γυνὴ γάλα ἔχει · τέτοκεν ἄρα . ὅδε πυρέττει · νοσεῖ ἄρα . ταῦτα ἀναγκαῖα σημεῖα καὶ ἄλυτα · τε κμήρια γάρ . ῥητέον δὲ καὶ τὸ λυόμενον · ὅδε πυκνὸν ἀναπνεῖ · νοσεῖ ἄρα ψεῦδος · οὐ γὰρ πᾶς ὁ πυκνὸν ἀναπνέων νοσεῖ , ἐπεὶ ὁ πνευστιῶν πυκνὸν μὲν ἀναπνεῖ , οὐ νοσεῖ δέ . ἴδωμεν δὲ καὶ τὴν λέξιν . [ b 1 ] τῶν σημείων φησὶ τὸ μὲν οὕτως ἔχει , ὡς τὸ καθ’ ἕκαστόν τι πρὸς τὸ καθ’ ὅλου ( θήσει δὲ τούτου καὶ τῶν ἑξῆς παραδείγματα ) , τὸ δέ , ὡς τῶν καθ’ ὅλου τι πρὸς τὸ κατὰ μέρος . τούτου δ’ ἐλέγομεν τὸ μὲν τεκμήριον , τὸ δ’ ἀνώνυμον καὶ εἰκός . [ b 5 ] ἀναγκαῖα μὲν οὖν εἰσιν , ἐξ ὧν γίνεται συλλογισμὸς ἐν πρώτῳ σχήματι . διὸ καὶ τεκμήριον τὸ τοιοῦτο τῶν σημείων ἐστὶν ἤτοι ἀναγκαῖόν ἐστιν . [ b 7 ] ὅταν γὰρ μὴ οἶόν τε ἐνδέχεσθαι λυθῆναι τὸ λεχθέν , τότε φέρειν οἴονταί τινες τεκμήριον ὡς πεπερασμένον καὶ δεδειγμένον καὶ τετελειωμένον διὰ προτάσεων ἀκριβῶν καὶ ἀληθῶν . [ b 10 ] ἔστι δὲ τῶν σημείων τὸ μέν , ὡς τὸ καθ’ ἕκαστον πρὸς τὸ καθ ὅλου , ὧδε . τοῦτο παράδειγμα τῆς πρώτης τομῆς τοῦ σημείου καὶ τοῦ πῶς ἔχει τὸ καθ’ ἕκαστον πρὸς τὸ καθ’ ὅλου , ὡς τὸ οἱ σοφοὶ δίκαιοι · Σωκράτης γὰρ σοφὸς ὤν δίκαιός ἐστιν . ἀσυλλόγιστον δέ ἐστιν ἐν τρίτῳ σχήματι , ὡς εἶπε καὶ ἐν τοῖς Ἀναλυτικοῖς , ἐκ δύο μερικῶν συναγόμενον . ἀλλὰ καὶ τὸ συμπέρασμα ψεῦδος · οὐ γὰρ πᾶς σοφὸς δίκαιος . [ b 14 ] τὸ δὲ οἷον εἴ τις εἴπῃ σημεῖον ὅτι νοσεῖ τὸ συμπέρασμα , πυρέττει γάρ ὁ μέσος ὄρος , ἢ τέτοκεν ἡ γυνή τὸ συμπέρασμα , ἔχει γὰρ γάλα ὁ μέσος ὅρος , ταῦτα ἀναγκαῖα . [ b 17 ] τὸ δὲ ὡς τὸ καθ’ ὅλου πρὸς τὸ κατὰ μέρος , οἷον εἴ τις εἴπῃ ὅδε πυρέττει τὸ συμπέρασμα · διὰ τί ; διότι πυκνὸν ἀναπνεῖ ὁ μέσος ὅρος . πᾶς δὲ ὁ πυκνὸν ἀναπνέων νοσεῖ ἡ μείζων πρότασις · ψευδὴς γάρ . εὑρίσκεται δὲ ἐν δευτέρῳ σχήματι ἀσυλλόγιστον ἐκ δύο καταφατικῶν καὶ τὸ ἥδε τέτοκεν · ὠχρὰ γάρ · πᾶσα δὲ ὠχρὰ τίκτει · τοῦτο γὰρ ψεῦδος . [ b 21 ] τί μὲν οὖν εἰκὸς καὶ τί σημεῖον καὶ τεκμήριον , ἐστενωμένως εἴρηκε νῦν , πλατύτερον δὲ ἐν τοῖς Ἀναλυτικοῖς . [ b 25 ] ῥητέον δὲ καὶ περὶ παραδείγματος . τὸ παράδειγμα ταὐτὸν μέν , ὡς εἴπομεν , τῇ ἐπαγωγῇ · ὃ γὰρ ἐν διαλεκτικῇ ἐπαγωγή , τοῦτο ἐν ῥήτορσι παράδειγμα.[b 26 ] ἔστι δὲ τὸ παράδειγμα οὔτε ὡς μέρος πρὸς ὅλον · ὁ γὰρ ἐκ τοῦ μέρους τὸ ὅλον πιστούμενος ἐπαγωγὴν ποιεῖ · οἷον ὁ ἄνθρωπος τὴν κάτω γένυν κινεῖ , ὁ κύων , ὁ βοῦς , τὸ πρόβατον , ἡ ἄρκτος · πᾶν ἄρα ζῷον τὴν κάτω γένυν κινεῖ . πάλιν ἡ κορώνη ἄχολον οὖσα μακρόβιον , ὁ ἐλέφας , ἡ ἔλαφος · πᾶν ἄρα ἄχολον μακρόβιον . ὁ οὖν ἐκ τοῦ μέρους τὸ ὅλον δει κνύων ἐπαγωγικῶς συμπεραίνει . ἔχεις ἐντεῦθεν ὡς πόρισμα καὶ τί τὸ διά φορον ἐπαγωγῆς καὶ παραδείγματος · ἡ μὲν γὰρ ἐπαγωγὴ ὡς μέρος πρὸς ὅλον , τὸ δὲ παράδειγμα , ὡς ἐφεξῆς ἐροῦμεν , τοιοῦτόν ἐστιν , ἡνίκα ἐκ μέμέρος δεικνύμενον ᾗ καὶ πιστούμενον · ὡς ὅταν κωλύῃ τις Διονυσίῳ δοῦναι φυλακὴν τοῦ σώματος Συρρακουσίους αἰτοῦντι , ἵνα μὴ ἐπιχειρήσῃ τυραννίδι · καὶ γὰρ Πεισίστρατος αἰτήσας παρ’ Ἀθηναίων φυλακὴν ἐτυράν νησε καὶ Θεαγένης παρὰ Μεγαρέων . ἑκάτερον δὲ τούτων , καὶ τὸ δεικνύμενον καὶ τὸ δι’ οὗ δείκνυται καὶ κωλύεται , μέρη ἐστὶν ὅλου τοῦ ὅτι οἱ φυλακὴν αἰτοῦντες ἐπιτίθενται τυραννίδι . μέρος οὖν πρὸς μέρος , ὅμοιον πρὸς ὅμοιον τὸ παράδειγμα . [ b 27 ] οὐκ ἔστι δὲ οὐδ’ ὡς ὅλον πρὸς μέρος · ὡς γάρ , ἡνίκα ἐκ μέρους τὸ ὅλον , τότε ἐπαγωγὴ τὸ λεγόμενον , οὕτως , ἡνίκα τὸ μέρος ἐκ τοῦ ὅλου λαμβάνει τὴν πίστιν , συλλογισμὸς γί νεται . καὶ ἔστιν ἀναγκαστικωτάτη τῶν πίστεων αὕτη · ὃ γὰρ τῷ καθ’ ὅλου ὑπάρχει , τοῦτο ἐξ ἀνάγκης καὶ τῷ περιεχομένῳ ἐν τούτῳ καὶ μερικῷ · ἡνίκα γὰρ λέγω τὸ ἐλεεῖν δικαιοσύνη , πᾶσα δικαιοσύνη καλόν , πᾶν καλὸν ἀγαθόν , τὸ ἐλεεῖν ἄρα ἀγαθόν’ ἐκ τοῦ ἐν ὅλῳ συλλογιζόμενος τότε τὸ μέρος ἐκ τοῦ ὅλου δεικνύω · ὁ γὰρ δούς , ὅτι πᾶσα δικαιοσύνη καλόν , δίθυμημάτων δωσι καὶ τὸ ἐλεεῖν ( ὃ τὶς δικαιοσύνη καὶ μέρος ἐστί ) καλὸν καὶ ἀγαθόν . [ b 27 ] οὔτε οὖν τοιοῦτον τὸ παράδειγμα , ὡς ὅλον πρὸς μέρος , οὔτε ὡς ὅλον πρὸς ὅλον , οἷον ὡς πάντων τῶν ἐναντίων ἡ αὐτὴ ἐπιστήμη , οὕτω καὶ τῶν ἐναντίων αἰσθητῶν ἡ αὐτὴ αἴσθησις , καὶ ὡς πᾶσα νόσος βλάπτει τὸ σῶμα , οὕτω καὶ πᾶσα κακία τὴν ψυχήν · ἀλλ’ , ὅπερ ἐλέγομεν , ὡς μέρος πρὸς μέρος , ὅμοιον πρὸς ὅμοιον , ὅταν ἄμφω μὲν ᾖ ὑπὸ τὸ αὐτὸ γένος · τό τε γὰρ τὸν Πεισίστρατον λαβεῖν φυλακὴν καὶ τὸ τὸν Διονύσιον ὑπὸ τὸ αὐτὸ γένος εἰσὶ τὸ ἐπιτίθεσθαι τυραννίδι . [ b 29 ] 5γνωριμώτερον δὲ θάτερον θατέρου ἐστί · τὸ μὲν γὰρ τὸν Διονύσιον τυραννίδι ἐπιθέσθαι ἄδηλον νῦν αἰτοῦντα φυλακὴν σώματος , τὸ δὲ τὸν Πειθυμημάτων σίστρατον καὶ Θεαγένη τῶν προδήλων · ἐπέθεντο γὰρ τυραννίδι φυλακὴν αἰτήσαντες . τὰ δ’ ἄλλα σαφῆ . ἐξ ὧν μὲν οὖν γίνονται αἱ πίστεις , εἴρηται , τίνα εἰσίν , ὅτι ἐνθύμημα καὶ παράδειγμα , τὸ δὲ ἐνθύμημα ἐξ εἰκότων καὶ σημείων , τῶν δὲ σημείων τὰ μὲν ἀναγκαῖα καὶ τεκμήρια , τὰ δὲ ἀνώνυμα καὶ πιθανὰ καὶ λυτὰ καὶ οἷον εἰκότα . [ a 2 ] τῶν δὲ ἐν μεγίστη διαφορά . ἢ βούλεται εἰπεῖν , ὅτι εἰσὶ τόποι τινὲς κοινοὶ ἐφαρμόζοντες πᾶσιν , ὡς ὁ τοῦ μᾶλλον καὶ ἧττον , ὁ τοῦ δυνα τοῦ καὶ ἀδυνάτου , τοῦ μεγάλου καὶ μικροῦ , εἰσὶ δὲ ἄλλα ἐνθυμημάτων τισὶ μονομερῶς ἐφαρμόζοντα — παραδώσει οὖν πρῶτον μὲν περὶ τῶν ἰδίων ἑκάστοις , εἶτα καὶ περὶ τῶν κοινῶν τόπων — . ἢ ὃ λέγει , καὶ τοιοῦτον , ὅτι λανθάνει τοὺς πολλοὺς τὰ ἐνθυμήματα πολλὰ ὄντα καὶ διαφόρων πραγματειῶν , ἐπειδὴ τὰ μὲν ἠθικά εἰσιν ἐνθυμήματα , τὰ δὲ φυσικά , τὰ δὲ γεωμετρικὰ τυχόν , τὰ δὲ ἴσως ἀριθμητικά · ὥσπερ γὰρ ὁ διαλεκτικὸς ποτὲ μὲν συλλογίζεται φυσικόν τι θεώρημα λαβὼν καὶ εἴη ἂν τότε ὁ συλλογισμὸς φυσικός , ποτὲ δὲ ἠθικόν τι θεώρημα συλλογίζεται καὶ εἴη ἂν ὁ συλλο γισμὸς ἠθικός , ποτὲ δὲ γεωμετρικῶς συμπεραίνει , ἡνίκα ποιεῖ τὰ ψευδο γραφήματα , καὶ εἴη ἂν τότε γεωμετρικὸν τὸ συλλογιζόμενον , οὕτω καὶ ὁ ῥήτωρ ἐκ διαφόρων μεθόδων καὶ πραγματειῶν ἐνθυμήματα ποιῶν εὑρεθήσεται · καὶ δόξαιεν ἂν ἴσως ταῦτα ῥητορικά , οὐκ εἰσὶ δέ , ἀλλ’ εἰ μὲν ἐκ τῆς ἠθικῆς , ἠθικά , εἰ δὲ ἐκ τῆς φυσικῆς , φυσικά . παραδείγματος δὲ χάριν ἔστω φυσικὸν ἐνθύμημα τόδε τὸ ἀδικεῖν φύσει · καλὸν ἄρα · πᾶν γὰρ τὸ φύσει καλόν · ἐπεὶ καὶ οἱ λύκοι φύσει ἀδικοῦντες καὶ ἁρπάζοντες ζῶσι καὶ οἱ ἰχθύες ἀδικοῦντες καὶ ἐσθίοντες τοὺς μικροὺς ζῶσι . πάλιν ὅδε τὰ ἀκρωτήρια μεγάλα ἔχει τῶν μερῶν · ἰσχυρὸς ἄρα καὶ πολεμιστής,φυσικόν · εἰ δ’ εἴπωμεν ὅδε τιμῆς ἄξιος · σώφρων γὰρ καὶ ἀνδρεῖος καὶ δίκαιος , ἠθικὸν τὸ ἐνθύμημα . εἰ δὲ βούλομαι συμβουλεῦσαι φανῆναι τὸ ἡμέτερον στρατόπεδον ὀλίγον τοῖς πολεμίοις , καίτοι μυριοπληθὲς ὂν τυχόν , ἐρῶ οὕτως παραταττέσθω κατὰ κύκλον · πολυχωρητότατος γὰρ ὁ κύκλος · μικρὸν δὲ φαίνεται πορρωτέρω τὸ κυκλικῶς στρατηγοῦν καὶ φραττό μενον ἢ τὸ ἀνάπαλιν , εἰ βουλόμεθα πολὺ φανῆναι τὸ πλῆθος ὃν ὀλίγον , ἐροῦμεν ὡς ἐν τριγώνου σχήματι στρατοπεδευτέον καὶ παρατακτέον · πολλοὶ γὰρ φανούμεθα , συνεννοουμένης προτάσεως τῆς τὸ τρίγωνον μέγα δοκεῖ , εἰ καὶ ἔστιν ὀλιγοχώρητον . ταῦτα δὲ συνταγματικὰ καὶ γεωμετρικά . μὴ ζήτει δὲ τὸ ἀκριβὲς ἐν τοῖς παραδείγμασιν . ἔσται δὲ τυχὸν καὶ ἀριθμητι κὸν τὸ ἐνθύμημα · οἷον ὄρυγμα ποιήσας πορνοβοσκὸς δέκα ἀριστεῖς ἀπέ κτεινεν ἐρεῖς ἠτίμωκας τὸν τέλειον ἀριθμόν , ἐφόνευσας ἀριστεῖς . ὁ συλλο γισμὸς οἵδε δέκα ἀριστεῖς · ὁ δέκα τέλειος ἀριθμός · οἵδε ἐν τελείῳ ἀριθμῷ · ὁ τοίνυν ἀποκτείνας ἠτίμωσε τὸν δέκα καὶ τέλειον ἀριθμόν . [ a 2 ] τῶν ἐνθυμημάτων φησὶ μεγίστη διαφορὰ καὶ σχεδὸν λεληθυῖα τοὺς πολ λούς , ὥσπερ καὶ ἐν τῇ διαλεκτικῇ μεθόδῳ πολλοὶ οἱ συλλογισμοί , ἠθικοί , φυσικοί , γεωμετρικοί , ὁποῖοι οἱ ἐκ ψευδογραφημάτων , καὶ διαλεκτικοὶ καὶ διάφοροι . [ a 4 ] τὰ μὲν γὰρ τῶν ἐνθυμημάτων εἰσὶ ῥητορικὰ ἤτοι οἰκεῖα τῇ ῥητορικῇ , ὡς τὸ ὅδε πλανᾶται νύκτωρ · κλέπτης ἄρα , ὥσπερ καὶ ἐν τῇ διαλεκτικῇ εἰσι διαλεκτικοὶ οἰκεῖοι συλλογισμοί . [ a 6 ] τὰ δὲ τῶν ἐν θυμημάτων εἰσὶ κατὰ τὰς ἄλλας τέχνας καὶ ἐπιστήμας , τὰ μέν . ὡς εἴπομεν , ἠθικά , τὰ δὲ διαλεκτικά , εἴ γε ἐκ τῶν δοκούντων εἰσὶ τοῖς σοφοῖς , τὰ δὲ φυσικά · τοῦτο γὰρ δηλοῖ λέγων τὰ δὲ κατὰ τὰς ἄλλας τέχνας καὶ δυνάμεις , τὰς μὲν εὑρεθείσας καὶ τεχνωθείσας καὶ ὀργανωθείσας , τὰς δὲ οὔπω καταληφθείσας , ὅτι ἴσως ὁ χρόνος πάλιν εὑρετὴς ἄλλων τε χνῶν φωραθήσεται · ἀλλὰ τὰ τῆς ἐπικρατούσης οἰήσεως καὶ τῆς διακένου σοφίας τὸ περιὸν ἐν πολλοῖς δέδοικα μὴ καὶ τὰς ὀργανωθείσας ἐντέχνως μεθόδους καὶ δυνάμεις καὶ ἐπιστήμας εἰς τὸ πρῴην ἄτεχνον ἐληλακέναι καὶ ἀντιπεριστῆναι παρασκευάσῃ κατὰ ἀνάλυσιν . ἀλλὰ τοῦτο μὲν ὡς ἐπεισοδιῶδες ἐάσθω καὶ πάρεργον . [ a 8 ] ὃ δὲ ἐλέγομεν , διὰ τοῦτο τὰ ἐνθυμή ματα λανθάνουσί τε τοὺς ἀκροατὰς οἰομένους εἶναι πάντα ῥητορικῆς , πλὴν εὐδοκιμοῦσιν οἱ μᾶλλον ἐνθυμημάτων μὲν ἁπτόμενοι ἠθικῶν καὶ φυσικῶν , κατὰ τρόπον δὲ καὶ δεόντως μεταβαίνοντες ἐξ αὐτῶν καὶ οἰκεῖα τῇ ῥητορικῇ ταῦτα ποιοῦντες καὶ προσφυῶς συναρμόζοντες [ a 9 ] σαφὲς δ’ ἔσται τὸ λεγόμενον περὶ τῶν ἐνθυμημάτων διὰ πλειόνων ἐπεξεργασθέν . [ a 10 ] λέγω γὰρ οὐ μόνον εἶναι ἐπὶ τῆς διαλεκτικῆς καὶ ῥητορικῆς ἄλλον μὲν συλλογισμὸν γεωμετρικὸν καὶ ἕτερον φυσικόν , καὶ ἄλλο μὲν ἐνθύμημα ἠθικὸν καὶ ἑτεροῖον φυσικόν , ἀλλὰ πρὸς τούτοις λέγω καὶ κοινοὺς εἶναι τόπους πᾶσιν ἁρμόττοντας καὶ εἶναι τὸν αὐτὸν καὶ ἕνα τόπον φυσικῆς πραγματείας καὶ ἠθικῆς καὶ ῥητορικῆς καὶ διαλεκτικῆς καὶ ποιητικῆς καὶ [ a 13 ] πολλῶν διαφερόντων τῷ εἴδει , οἷον ὁ τοῦ μᾶλλον καὶ ἧττον τόπος καὶ τοῖς φυσικοῖς ἁρμόττει · τὸ μᾶλλον γὰρ κοῦφον ἄνω φέρεται μᾶλλον , τὸ δ’ ἧττον φέρεται μὲν ἄνω , ἧττον δέ , καὶ τὸ μᾶλλον βαρὺ μᾶλλον κάτω φέρεται . ἐπὶ δὲ ἰατρικῆς μᾶλλον ἡ θριδακίνη ψύχει , ἧττον δὲ ἥδε ἡ πόα . ἐπὶ δὲ τῶν ἠθικῶν μᾶλλον μὲν ἡ μεγαλοπρέπεια , ἧττον δὲ ἡ ἐλευθεριότης ἀγαθόν · ὑπερέχει γὰρ ἡ μεγαλο πρέπεια τῆς ἐλευθεριότητος , ἀρεταὶ δὲ ἄμφω · ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν κακιῶν μᾶλλον μὲν κακὸν ἡ ἀκολασία , ἧττον δὲ ἡ ἀναισθησία . ἐπὶ δὲ τῆς δια λεκτικῆς μᾶλλον μὲν δοκεῖ τοῖς σοφοῖς τὴν ὑγείαν καὶ τὴν ἀρετὴν εἶναι ἀγαθόν , ἧττον δὲ τὸν πλοῦτον . ἐπὶ δὲ τῆς ῥητορικῆς μᾶλλον μὲν κακὸν ἡ ἱεροσυλία , ἧττον δὲ κακὸν ἡ κλοπή , καὶ μᾶλλον μὲν ὁ φόνος , ἧττον δὲ κακὸν τὸ αἰκίσαι , καὶ μᾶλλον μὲν ἀγαθὸν τὸ τύραννον ἀποκτεῖναι , ἦττον δὲ τὸ πεῖσαι ἀποσχέσθαι τῆς τυραννίδος . ἐπὶ δὲ γεωμετρίας μᾶλλον ὁ κύκλος πολυχωρητότερον , ἦττον δὲ τὸ τρίγωνον · καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὁμοίως.οὕτως ὁ τοῦ μᾶλλον καὶ ἧττον τόπος κοινότατος . εἰσὶ δὲ καὶ τοῖς ῥήτορσι κοινοὶ τόποι , ἀφ’ ὧν καὶ ὁ πανηγυρίζων ὅτι δυνατὸν γενέσθαι τόδε κατασκευάζει καὶ ὁ συμβουλεύων καὶ ὁ ἀμφισβητῶν · καὶ ὁ περὶ τοῦ μέγα τόδε ἢ μικρὸν κοινὸς τοῖς τρισίν . [ a 16 ] εἰσὶ δὲ καὶ ἕτεροι τόποι τοιοῦτοι περὶ δικαίων ἤτοι ῥητορικῆς οἰκεῖοι ἢ περὶ φυσικῶν ἢ περὶ ὁτουοῦν , ἠθικῆς ἢ διαλεκτικῆς πραγματείας . καίτοι ταῦτα εἴδει διαφέρει τὰ ῥητορικὰ καὶ ἠθικὰ καὶ πολιτικά , ἀλλ’ ὅμως κοινοί τινες τόποι τούτοις ἐφαρμόττουσιν , ὡς δῆλον ἐκ τούτου τοῦ μᾶλλον καὶ ἧττον τόπου · οὐδὲν γὰρ μᾶλλον ἔσται ἐκ τούτου συλλογίσασθαι διαλεκτικῶς ἢ ἐνθύμημα εἰπεῖν περὶ δικαίων ῥητορικῶς ἢ περὶ φυσικῶν ἢ περὶ ὁτουοῦν ἑτέρου . [ a 16 ] ταῦτα δέ , ὡς εἴπομεν πολλάκις , τῷ εἴδει διαφέρει . ἐντεῦθεν δῆλον , ὡς ἔχομεν κοινοὺς τόπους πᾶσιν ἐφαρμόζοντας . ἴδια δὲ ἐπιχειρήματα καὶ πίστεις , ὅσα εἰσὶν ἐκ τῶν οἰκείων ἑκάστῳ εἴδει καὶ ὑποκειμένῳ προ τάσεων , οἷον περὶ φυσικῶν εἰσι προτάσεις , ἐξ ὧν οὔτε ἐνθύμημα ἔσται ῥητορικὸν οὔτε συλλογισμός ἐστι περὶ τῶν ἠθικῶν · τί γὰρ κοινὸν νοήμασι φυσικοῖς καὶ ἠθικοῖς ; [ a 20 ] καὶ περὶ τούτων αὖ , τῶν ἠθικῶν φημι καὶ ῥητορικῶν , εἰσὶν ἐνθυμήματα καὶ τόποι οἰκεῖοι , ἐξ ὧν οὐκ ἔστι συλλογισμὸς φυσικοῖς οἰκεῖος . [ a 21 ] ὁμοίως δὲ τοῦτ’ ἐπὶ πάντων · τὰ γὰρ τοῖς γεωμετρικοῖς οἰκεῖα οὐκ ἔσται τῶν ἀριθμητικῶν . κἀκεῖνα μέν , οἱ κοινῶς πᾶσιν ἐφαρμόζοντες τόποι , οὐ ποιεῖ περὶ οὐδὲν γένος ὑποκείμενον τέχνης τινὸς ἐπιστήμονα καὶ τεχνίτην · τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ ἔμφρονα , ὅτι μὴ περὶ ἓν ὑποκείμενον καταγίνονται . [ a 23 ] ταῦτα δὲ ἤτοι τὰ ἴδια ἑκάστης φυσικῆς καὶ ἠθικῆς καὶ λογικῆς πραγματείας ἴσως καὶ ῥητορικῆς θεωρήματά τε καὶ ἐνθυμήματα ἐκλεξάμενός τις λήσει ποιήσας ἄλλην ἐπιστήμην τῆς διαλεκτικῆς καὶ ῥητορικῆς [ a 25 ] ἂν γὰρ τύχῃ ἀρχαῖς ὡρισμέναις καὶ ταύταις ἰδίας πορίσηται προτάσεις καὶ κατασκευάς , οὐκέτι διαλεκτικὴν οὐδὲ ῥητορικὴν ἑκ τούτων οὖσαν εὑρήσει καὶ γνώσεται · αὗται γὰρ οὐχ ὡρισμένον γένος ἔχουσιν ἀλλ’ ἐκείνην , ἧς ἔχει τὰς ἀρχάς , ἢ ἀτούτωνοὖσανριθμητικὴν τυχὸν ἢ γεωμετρίαν ἢ ἠθικήν , καθάπερ εἴπομεν . [ a 26 ] ἔστι δὲ τὰ πλείω τῶν ἐνθυμημάτων ἐκ τούτων τῶν εἰδῶν τῶν κατὰ μέρος καὶ ἰδίων , τῶν οἰκείων ἑκάστῃ τέχνη θεωρημάτων , ἐκ δὲ τῶν κοινῶν τόπων τῶν πάσαις ἐφαρμοττόντων ἢ ταῖς πλείοσιν ἐπιστήμαις ὀλίγα . [ a 29 ] καθάπερ οὖν καὶ ἐν τοῖς Τοπικοῖς ἄλλους μὲν ἔχομεν τόπους κοινούς , ἑτέρους δὲ ἰδίους καὶ καταλλήλους καὶ προσφόρους τῇ κατασκευῇ τοῦ γένους ἢ τῇ ἀνασκευῇ , ἑτέρους δὲ οἰκείους τῇ δείξει τοῦ εἶναι τόδε εἶδος ἢ μή , οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα διαιρετέον τῶν ἐνθυμημάτων τά τε εἴδη τὰ οἰκεῖα ἑκάστῳ , ἐξ ὧν τὸ δίκαιον ( τοῦ δικανικοῦ ) ἢ τὸ ἄδικον , καὶ ἐξ ὧν τὸ συμφέρον ( τοῦ συμβουλευτικοῦ ) ἢ τὸ βλαβερόν , καὶ ἐξ ὧν τὸ καλὸν καὶ τὸ αἰσχρόν ( τοῦ πανηγυρικοῦ ) · οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἑτέρας πίστεις καὶ τόπους παραδώσει , ἐξ ὧν τόδε μέγα , τόδε δὲ μικρόν , καὶ ἐξ ὧν τόδε δυνατόν , τόδε δὲ ἀδύνατον . ταῦτά τε οὖν διαιρετέον τὰ ἴδια ἑκάστῳ , ἅπερ εἴδη λέγει , καὶ τοὺς κοινοὺς τόπους πάντων ὡς πᾶσιν ἐφαρμόζοντας . [ a 32 ] πρῶτον οὖν εἴπωμεν περὶ τῶν εἰδῶν , τῶν οἰκείων ἑκάστῳ λέγω πίστεων καὶ ἐνθυμημάτων καὶ τόπων · ἀλλὰ πρὸ τούτων εἴπωμεν , πόσα τὰ γένη τῆς ῥητορικῆς ἤγουν εἴδη , ὅπως διελόμενοι , πόσα ἐστὶ ταῦτα τὰ εἴδη αὐτῆς , περὶ τούτων παραδώσομεν ἐφεξῆς τὰ στοιχεῖα καὶ τὰς προτάσεις τῶν πίστεων , ἐξ ὧν ἕκαστον κατασκευάζεται ἢ ἀνα σκευάζεται , καὶ τῶν οἰκείων τόπων καὶ ἐνθυμημάτων .
Lemmas: καί ὁ διαλεκτικός οὖον σκοπέω ὁ δοκέω ὁ καθέκαστος , ἀλλά ὁ δοκέω ὁ πλεῖστος ἢ ὁ σοφός . οὖον τοίνυν συλλογίζομαι ἐκ ὅς τυγχάνω · δοκέω γάρ τις καί ὁ παραληρέω ἔνδοξος · ἀλλά ἐκεῖνος μέν συλλογίζομαι ἐκ ὁ λόγος δήω ἤγουν ὁ λόγος ἄξιος ὁ δοκέω ὁ ἐλλόγιμος , ὁ δέ ῥητορικός ἐκ ὁ ἤδη βουλεύω εἴωθα ἤτοι ὁ βουλευτής . εἰμί δέ ὁ ἔργον αὐτός περί τε τοιοῦτος , περί ὅς βουλεύω καί μή ἔχω τέχνη , ὥσπερ καί ἐν ὁ ἠθικός εἶπον , περί τίνω εἰμί ὁ βούλευσις , ὅτι οὔτε περί ὁ ἀναγκαῖος , εἰμί κινέω ὁ ἥλιος ἢ ἀνατέλλω , οὔτε περί ὁ ἀδύνατος , εἰμί σύμμετρος ὁ διάμετρος , οὔτε περί ὅς εἰμί τέχνη καί ἐπιστήμη . οἶος εἰμί ὁ τρίγωνος ὁ τρεῖς γωνία δύο ὀρθός Ἴσαι εἰμί · ἀεί γάρ οὕτως ἔχω , κἀν μή βουλεύω , ὁ ἀναγκαῖος · καί ὁ τρίγωνος ὁ τρεῖς γωνία οὐ ἀπό βουλή ἀλλά ἐπιστήμη διδάσκω . τοίνυν βουλεύω περί οὗτος , ὅς οὐ ἔχω τέχνη , [ a 3 ] καί ἐν τοιοῦτος ἀκροατής , ἕ οὐ εἰμί προλαμβάνω · οὗτος γάρ βούλομαι λέγω ἐκ ὁ εἶπον ἕ οὖον δύναμαι διά πολύς συνοράω ὁ λέγω ἐκ ὁ μή προλαμβάνω ἡνίκα γάρ οὐ εἰμί προλαμβάνω , ἀκολουθέω ὁ πίστις ὁ λέγω κατά μικρός καί συμπεραίνω ἠρέμα προσέχω ἕκαστος ὁ λέγω καί διανύω ἥσυχος πόδιον ὁ ὁ λόγος ὁ εἰς γνῶσις ὁ λέγω ἄγω ὁδός , οὖον μέντοι πόρρωθεν συλλογίζομαι ὡς πρόοιδα ὁ λέγω . καί ἐν ἀκροατής . ἤ , ὡς φθάνω ὑφηγέομαι , ἢ οὕτως οὖον δεινός διά λεκτικός οὐδέ συλλογίζομαι καί σοφιστής · πεζός γάρ καί καταλογάδην ὁ λόγος · ὁ δέ ἀκροατής οὖον δύναμαι διά πολύς τίθημι παρά ὁ ῥήτωρ συνοράω καί θεωρέω ὁ ἐκ ὁ πολύς συνάγω , οὐδέ συλ λογίζομαι πόρρωθεν δύναμαι καί λέγω , ὅτι ὅδε ὁ ῥήτωρ ἐκ ὁ ὁμωραινε νυεις οὗτος ἢ οὗτος ὁ νῦν τίθημι λόγος μέλλω πιθανολογέω τε καί ψεύδω , εἰμί καί πολύς παρεμπλέκω μεταξύ . [ a 4 ] βουλεύω δέ περί ὁ ἐνδέχομαι γίγνομαι ἀμφοτέρως ἔχω , ἤγουν βουλευτέον περί ὁ ἐπαμφοτερίζω , οἷος εἰμί μέν πλέω καί ἐμπορεύω , πλουτώ , εἰμί δέ ἡσυχάζω καί μελέτη λόγος προσέχω , θεωρητικός γίγνομαι . [ a 5 ] περί γάρ ὁ ἀδύνατος ἄλλως ἔχω οὐδείς ὡς εἶπον βουλεύω ἀεί γάρ εἰμί ἀδύνατος , ὡς ὁ ἀναγκαῖος ἀεί εἰμί . [ a 7 ] ἐνδέχομαι δέ συλλογίζομαι καί ἀποδείκνυμι ὁ μέν ἐκ ἀποδείκνυμι πρότερος , οἷος συλλογίζομαι βούλομαι ὁ κατηγορέω · ἀποδείκνυμι ὁ Φίλιππος μηδείς ἀπαγγέλλω ἀληθής καί ὁ ἑξῆς , ὁ δέ ἐκ ἀσυλλόγιστος μέν δήω δέ συλλογισμός διά ὁ μή εἰμί ἔνδοξος , οἷος ὁ θάπτω νεοσφαγής σῶμα · εἰμί μέν μή παρίστημι μηδέ θάπτω , εἰμί μή εἰμί ὁ σῶμα νεοσφαγής , οὐ εἄν ὑποψία δίδωμι · οὗτος λέγω δήω συλλογισμός καί ἀπόδειξις διά ὁ μή εἰμί ἔνδοξος . [ a 10 ] ἀνάγκη δέ οὗτος ὁ λεʹ γομένων ὁ μέν μή εἰμί εὐπαρακολούθητος διά ὁ εἰμί πολύς , ὁ δέ ἀκροατής μή προλαμβάνω , ὁ δέ μή πιθανός εἰμί διά ὁ μή εἰμί αὐτόπιστος μηδέ ὁμολογέω . [ a 13 ] ὥστε ἀναγκαῖος ἐντεῦθεν εἰμί ὁ τε ἐνθύμημα καί ὁ παράδειγμα , ἵνα καί πιθανός ὁ λόγος εἰμί καί ἀγωνιστικός καί ἀναγκαστικός ἐκ ὁ πρότασις ὁ ἐνθύμημα καί ὁ ἐπαγωγή καί ἵνα εὐσύνοπτος ὅς καί συντέμνω καί εὐεπακολούθητος . [ a 16 ] δεῖ δέ καί ἐκ ὀλίγος λέγω καί κατασκευάζω ὁ λέγω καί πολλάκις μικρός ἢ ἐκ ὅς ὁ συλλογισμός · ὁ γάρ συλλογισμός εἰμί ἐκ δύο πρότασις ὁ ἐνθύμημα ἔχω εἷς . ὅς γοῦν λέγω , τοιοῦτος εἰμί ὅτι συντομία φροντίζω καί βραχυλογία ἐκ εἷς πρότασις συμπέ ὁ λέγω ὁ γάρ ἄλλος συνεννοούμαι ὁ ἀκροατής · ἐάν γάρ εἰμί γνώριμος , οὐδείς δεῖ προστίθημι . [ a 19 ] καί ἐπιφέρω ὁ παράδειγμα , οἷος ὅδε ὁ Δωριεύς Ὀλύμπιος ἀγών νικάω · συμπεραίνω οὖν στεφανίτης ἄρα , ὁ δέ μείζων ὁ λέγω , ὅτι πᾶς ὁ Ὀλύμπιος Νίκη στεφανίτης , ἐάω · νοέω γάρ καί μή προστίθημι . οὗτος μέν ὁ ἀλήθεια κατά ἐγώ διαφαίνω . ὁ μέντοι φιλόσοφος οὕτως ἐξηγέομαι ὁ ῥητός ὁ λέγω , ὅτι [ a 16 ] καί ἐκ ὀλίγος τε καί πολλάκις μικρός ἢ ἐκ ὅς ὁ πρῶτος συλλογισμός · φημί γάρ , ὅτι πρῶτος μέν ἀποδείκνυμι δεῖ ὁ πρᾶγμα διά λόγος μακρός , εἶτα συλλογίζομαι ἐκεῖνος διά λόγος ἐλατκαῖα , τόνος · ὡς καί ὁ Δημοσθένης συλλογίζομαι βούλομαι ὁ κατηγορέω · ἀποδείκνυμι ὁ Φίλιππος μηδείς ἀληθής ἀπαγγέλλω καί ὁ ἑξῆς . δεῖ γοῦν ἐκ ὀλίγος τε καί πολλάκις μικρός ὕστερος συλλογίζομαι ἢ ἐκ τοσοῦτος καί τοσοῦτος λέγω , ἐκ ὅς ὁ πρῶτος συλλογισμός ἤγουν ὁ ὁ πρᾶγμα διά μακρός ἀφήγησις . καλῶς μέν οὖν ὁ νόημα καί ὁ ἐκεῖνος σύνεσις καί μεγαλόνοια ἄξιος . δεῖ δέ καί ἐγώ οἴκοθεν προσεπεξευρίσκω τις . [ a 22 ] ἐπεί δέ εἰμί ὀλίγος μέν ὁ ἀναγκαῖος . βούλομαι διά οὗτος εἶπον ὡς , ἐπεί τις μέν ὁ πρᾶγμα , περί καταγίγνομαι ὁ ῥήτωρ , ἀναγκαῖος , τις δέ ἐνδέχομαι , πλείων δέ ὁ ἐν δέχομαι ὁ ἀναγκαῖος , εἰμί καί ὁ ἐνθύμημα τις μέν ἀναγκαῖος , τις δέ ἔοικα καί ἐνδέχομαι , ἐπεί δέ εἰμί φημί ὀλίγος μέν ὁ ἀναγκαῖος , ἐκ ὅς ὁ ῥητορικός συλλογισμός , εἶτα λέγω καί , διά τίς ὀλίγος . [ a 25 ] πράσσω † ἐπί μέτρον · σκοπέω γάρ τις περί ὅς πρᾶξις . οὗτος δέ πᾶς ἐνδέχομαι φύσις . [ a 27 ] καί ἐπεί ὁ μέν ἀναγκαῖος , ὁ δέ ἐνδέχομαι , καί σχεδόν ὀλίγος ὁ ἀναγκαῖος , ὁ πλείων δέ ἐνδέχομαι Μένα , ὁ δέ ὡς ἐπί ὁ πολύς καί ἐνδέχομαι ἐκ τοιοῦτος πρότασις συλ λογίζομαι ἐνδέχομαι , ὡς καί ὁ ἀναγκαῖος ἐκ ἀναγκαῖος ( οὗτος δέ δῆλος ἐκ ὁ ἀναλυτικός ) , φανερός ὅτι ὁ πρότασις , ἐκ ὅς ὁ ἐνθύμημα , ὁ μέν ἀναγκαῖος , ὁ δέ ὡς ἐπί ὁ πολύς , ὁ δέ ἐνθύμημα ἐκ εἰκός καί σημεῖον εἰμί καί ὁ μέν εἰκός ὡς ἐπί ὁ πολύς , ὁ δέ σημεῖον ἀνακ εἰμί καί μή πᾶς , ἀλλά ὁ τεκμηριώδης . [ a 33 ] ὥστε ἀνάγκη ὅς ὁ ἐκ ἑκάτερος αὐτός εἰμί ἐκεῖνος , ὁ μέν εἰκός ὁ ἐνδέχομαι πρᾶγμα , ὁ δέ σημεῖον ὁ τεκμηριώδης ὁ ἀναγκαῖος . λέγω τοίνυν ἐφεξῆς , τίς ὁ σημεῖον καί τίς ὁ εἰκός , καί πῶς ὁ σημεῖον ὁ μέν ἀναγκαῖος καί τεκμήριον , ὁ δέ ἀνώνυμος ὁμωνυμέω ὁ σημεῖον ὁ γένος , ἐν δέχομαι δέ . [ a 34 ] εἰκός οὖν εἰμί ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς γίγνομαι , οἷος ὁ καλλωπίζω ὡς ἐπί ὁ πολύς πόρνος καί ὁ νύκτωρ πλανάω ὡς ἐπί ὁ πολύς κλέπτης , οὖον πᾶς δέ , καί ὁ πυκνός ἀναπνέω πυρέσσω , οὐ ἁπλόος δέ οὐδέ ἐπί ὁ πολύς ἀλλά καί ἐπί μικρός · οὗτος γάρ ὁ φύσις ὁ ποτέ διαμαρτάνω · εἰκός γάρ ὁ ἔχω πανοπλία τυραννέω καί ὁ ὀρύσσω θησαυρός ἐντυγχάνω καί ὁ ἐπί βαλανεῖον πορεύω φίλος ἐντυγχάνω ἀνήρ ἢ βιβλίον χρήσιμος ἢ ἄλλος χρειώδης . [ a 36 ] οὗτος δέ ἔχω ὁ εἰκός πρός ἐκεῖνος , πρός ὅς εἰκός , ὡς ὁ κατά ὅλος πρός ὁ κατά μέρος , ἀποδείκνυμι καί κατασκευάζω · οἷος ὁ Δεῖνα νύκτωρ πλανάω · κλέπτης ἄρα . παραλείπω ὁ πᾶς νύκτωρ πλανάω κλέπτης καί κατασκευάζω διά ὁ μικρός καί μερικός πρότασις ὁ λέγω . ἐνταῦθα οὖν ὁ μέν μικρός μερικός , ὁ δέ μείζων , ὅς παραλιμπάνω , ψευδής , ὁ πᾶς ὁ νύκτωρ πλανάω κλέπτης , καί ὁ συμπέρασμα ψεῦδος . εἰμί δέ εἶπον , τις νύκτωρ πλανάω κλέπτης , ὁ δύο μερικός πρότασις εὑρίσκω . τοιοῦτος μέν ὁ εἰκός . καί οὗτος δή ἔχω οὗτος ὁ εἰκός ὁ καί ἐπί πλέω καί ἐπί μικρός πρός ἐκεῖνος , ὅς εἰκός μέν ἐπί πολύς δέ , ὡς ὁ κατά ὅλος πρός ὁ κατά μέρος · ὅς γάρ περιέχω καί ὁ ἐπί πολύς καί ὁ ἐπί μικρός , πῶς οὐ ἐπί πλέω καί καθολικός ὁ εἰκός ἐκεῖνος , ὅσπερ εἰμί μόνος ὡς ἐπί ὁ πολύς ; ὁ δέ σημεῖον ὁ μέν τεκμήριον , ὅς καί ἀναγκαῖον εἰμί , ὁ δέ ὁμώνυμος ὁ σημεῖον ὁ γένος , αὐτός ἀνώνυμος εἰμί , ὅς καί λυτός καί οὐ ἀναγκαῖον εἰμί ἀλλά καί ἀσυλλόγιστος . [ b 2 ] εἰμί δέ οὗτος ὁ μέν ὡς ὁ κατά ἕκαστος τίς πρός ὁ κατά ὅλος , λυτός δέ , ὡς ὁ [ b 12 ] ὁ σοφός Δίκαιος συμπέρασμα · Σωκρᾶς ὁ γάρ σοφός εἰμί καί δίκαιος . [ b 3 ] ὁ δέ ὡς ὁ κατά ὅλος τίς πρός ὁ κατά μέρος · οὗτος δέ ὁ μέν ἀναγκαῖος καί τεκμήριον , ὁ δέ οὐ ἀναγκαῖος ἀνώνυμος καί οὐ ἀληθής . ῥητέος δέ καί ὁ παράδειγμα ὁ τεκμήριον οὕτως · ὅδε ὁ γυνή γάλα ἔχω · τίκτω ἄρα . ὅδε πυρέσσω · νοσέω ἄρα . οὗτος ἀναγκαῖος σημεῖον καί ἄλυτος · τε κμήρια γάρ . ῥητέος δέ καί ὁ λύω · ὅδε πυκνός ἀναπνέω · νοσέω ἄρα ψεῦδος · οὖον γάρ πᾶς ὁ πυκνός ἀναπνέω νοσέω , ἐπεί ὁ πνευστιῶ πυκνός μέν ἀναπνέω , οὖον νοσέω δέ . ὁράω δέ καί ὁ λέξις . [ b 1 ] ὁ σημεῖον φημί ὁ μέν οὕτως ἔχω , ὡς ὁ κατά ἕκαστος τίς πρός ὁ κατά ὅλος ( τίθημι δέ οὗτος καί ὁ ἑξῆς παράδειγμα ) , ὁ δέ , ὡς ὁ κατά ὅλος τίς πρός ὁ κατά μέρος . οὗτος δέ λέγω ὁ μέν τεκμήριον , ὁ δέ ἀνώνυμος καί εἰκός . [ b 5 ] ἀναγκαῖος μέν οὖν εἰμί , ἐκ ὅς γίγνομαι συλλογισμός ἐν πρῶτος σχῆμα . διό καί τεκμήριον ὁ τοιοῦτος ὁ σημεῖον εἰμί ἤτοι ἀναγκαῖον εἰμί . [ b 7 ] ὅταν γάρ μή οἶος τε ἐνδέχομαι λύω ὁ λέγω , τότε φέρω οἴομαι τις τεκμήριον ὡς περαίνω καί δείκνυμι καί τελειόω διά πρότασις ἀκριβής καί ἀληθής . [ b 10 ] εἰμί δέ ὁ σημεῖον ὁ μέν , ὡς ὁ κατά ἕκαστος πρός ὁ καθά ὅλος , ὧδε . οὗτος παράδειγμα ὁ πρῶτος τομή ὁ σημεῖον καί ὁ πῶς ἔχω ὁ κατά ἕκαστος πρός ὁ κατά ὅλος , ὡς ὁ ὁ σοφός Δίκαιος · Σωκράτης γάρ σοφός εἰμί δίκαιος εἰμί . ἀσυλλόγιστος δέ εἰμί ἐν τρίτος σχῆμα , ὡς εἶπον καί ἐν ὁ ἀναλυτικός , ἐκ δύο μερικός συνάγω . ἀλλά καί ὁ συμπέρασμα ψεῦδος · οὖον γάρ πᾶς σοφός δίκαιος . [ b 14 ] ὁ δέ οἷος εἰμί τις εἶπον σημεῖον ὅτι νοσέω ὁ συμπέρασμα , πυρέσσω γάρ ὁ μέσος ὄρος , ἢ τίκτω ὁ γυνή ὁ συμπέρασμα , ἔχω γάρ γάλα ὁ μέσος ὅρος , οὗτος ἀναγκαῖος . [ b 17 ] ὁ δέ ὡς ὁ κατά ὅλος πρός ὁ κατά μέρος , οἷος εἰμί τις εἶπον ὅδε πυρέσσω ὁ συμπέρασμα · διά τίς ; διότι πυκνός ἀναπνέω ὁ μέσος ὅρος . πᾶς δέ ὁ πυκνός ἀναπνέω νοσέω ὁ μείζων πρότασις · ψευδής γάρ . εὑρίσκω δέ ἐν δύο σχῆμα ἀσυλλόγιστος ἐκ δύο καταφατικός καί ὁ ὅδε τίκτω · ὠχρός γάρ · πᾶς δέ ὠχρός τίκτω · οὗτος γάρ ψεῦδος . [ b 21 ] τίς μέν οὖν εἰκός καί τίς σημεῖον καί τεκμήριον , ἐστενωμένως εἴρω νῦν , πλατύς δέ ἐν ὁ ἀναλυτικός . [ b 25 ] ῥητέος δέ καί περί παράδειγμα . ὁ παράδειγμα αὐτός μέν , ὡς εἶπον , ὁ ἐπαγωγή · ὅς γάρ ἐν διαλεκτική ἐπαγωγή , οὗτος ἐν ῥήτωρ παράδειγμα 26 ] εἰμί δέ ὁ παράδειγμα οὔτε ὡς μέρος πρός ὅλος · ὁ γάρ ἐκ ὁ μέρος ὁ ὅλος πιστόω ἐπαγωγή ποιέω · οἷος ὁ ἄνθρωπος ὁ κάτω γένυς κινέω , ὁ κύω , ὁ βοῦς , ὁ πρόβατον , ὁ ἄρκτος · πᾶς ἄρα ζῷον ὁ κάτω γένυς κινέω . πάλιν ὁ κορώνη ἄχολος εἰμί μακρόβιος , ὁ ἐλέφας , ὁ ἔλαφος · πᾶς ἄρα ἄχολος μακρόβιος . ὁ οὖν ἐκ ὁ μέρος ὁ ὅλος δεῖ κνύω ἐπαγωγικός συμπεραίνω . ἔχω ἐντεῦθεν ὡς πόρισμα καί τίς ὁ διά φόρος ἐπαγωγή καί παράδειγμα · ὁ μέν γάρ ἐπαγωγή ὡς μέρος πρός ὅλος , ὁ δέ παράδειγμα , ὡς ἐφεξῆς εἴρω , τοιοῦτος εἰμί , ἡνίκα ἐκ μέμέρος δείκνυμι ὅς καί πιστόω · ὡς ὅταν κωλύω τις Διονύσιος δίδωμι φυλακή ὁ σῶμα Συρρακούσιος αἰτέω , ἵνα μή ἐπιχειρέω τυραννίς · καί γάρ Πεισίστρατος αἰτέω παρά Ἀθηναῖος φυλακή Τύρας νῆσος καί Θεαγένης παρά Μεγαρεύς . ἑκάτερος δέ οὗτος , καί ὁ δείκνυμι καί ὁ διά ὅς δείκνυμι καί κωλύω , μέρος εἰμί ὅλος ὁ ὅτι ὁ φυλακή αἰτέω ἐπιτίθημι τυραννίς . μέρος οὖν πρός μέρος , ὅμοιος πρός ὅμοιος ὁ παράδειγμα . [ b 27 ] οὐ εἰμί δέ οὐδέ ὡς ὅλος πρός μέρος · ὡς γάρ , ἡνίκα ἐκ μέρος ὁ ὅλος , τότε ἐπαγωγή ὁ λέγω , οὕτως , ἡνίκα ὁ μέρος ἐκ ὁ ὅλος λαμβάνω ὁ πίστις , συλλογισμός γία νω . καί εἰμί ἀναγκαστικός ὁ πίστις οὗτος · ὅς γάρ ὁ κατά ὅλος ὑπάρχω , οὗτος ἐκ ἀνάγκη καί ὁ περιέχω ἐν οὗτος καί μερικός · ἡνίκα γάρ λέγω ὁ ἐλεέω δικαιοσύνη , πᾶς δικαιοσύνη καλός , πᾶς καλός ἀγαθός , ὁ ἐλεέω ἄρα ἀγαθός ἐκ ὁ ἐν ὅλος συλλογίζομαι τότε ὁ μέρος ἐκ ὁ ὅλος δείκνυμι · ὁ γάρ δίδωμι , ὅτι πᾶς δικαιοσύνη καλός , δίθυμος δήω καί ὁ ἐλεέω ( ὅς τις δικαιοσύνη καί μέρος εἰμί ) καλός καί ἀγαθός . [ b 27 ] οὔτε οὖν τοιοῦτος ὁ παράδειγμα , ὡς ὅλος πρός μέρος , οὔτε ὡς ὅλος πρός ὅλος , οἷος ὡς πᾶς ὁ ἐναντίος ὁ αὐτός ἐπιστήμη , οὗτος καί ὁ ἐναντίος αἰσθητής ὁ αὐτός αἴσθησις , καί ὡς πᾶς νόσος βλάπτω ὁ σῶμα , οὗτος καί πᾶς κακία ὁ Ψυχή · ἀλλά , ὅσπερ λέγω , ὡς μέρος πρός μέρος , ὅμοιος πρός ὅμοιος , ὅταν ἄμφω μέν εἰμί ὑπό ὁ αὐτός γένος · ὁ τε γάρ ὁ Πεισίστρατος λαμβάνω φυλακή καί ὁ ὁ Διονύσιος ὑπό ὁ αὐτός γένος εἰμί ὁ ἐπιτίθημι τυραννίς . [ b 29 ] γνώριμος δέ ἕτερος θατέρου εἰμί · ὁ μέν γάρ ὁ Διονύσιος τυραννίς ἐπιτίθημι ἄδηλος νῦν αἰτέω φυλακή σῶμα , ὁ δέ ὁ Πειθυμημάτων σιστρατος καί Θεαγένης ὁ πρόδηλος · ἐπιτίθημι γάρ τυραννίς φυλακή αἰτέω . ὁ δέ ἄλλος σαφής . ἐκ ὅς μέν οὖν γίγνομαι ὁ πίστις , εἴρω , τίς εἰμί , ὅτι ἐνθύμημα καί παράδειγμα , ὁ δέ ἐνθύμημα ἐκ εἰκός καί σημεῖον , ὁ δέ σημεῖον ὁ μέν ἀναγκαῖος καί τεκμήριον , ὁ δέ ἀνώνυμος καί πιθανός καί λυτός καί οἷος εἰκός . [ a 2 ] ὁ δέ ἐν μέγας διαφορά . ἢ βούλομαι εἶπον , ὅτι εἰμί τόπος τις κοινός ἐφαρμόζω πᾶς , ὡς ὁ ὁ μᾶλλον καί κακός , ὁ ὁ δυνα ὁ καί ἀδύνατος , ὁ μέγας καί μικρός , εἰμί δέ ἄλλος ἐνθύμημα τις μονομερῶς ἐφαρμόζω — παραδίδωμι οὖν πρῶτος μέν περί ὁ ἴδιος ἕκαστος , εἶτα καί περί ὁ κοινός τόπος — . ἢ ὅς λέγω , καί τοιοῦτος , ὅτι λανθάνω ὁ πολύς ὁ ἐνθύμημα πολύς εἰμί καί διάφορος πραγματεία , ἐπεί ὁ μέν ἠθικός εἰμί ἐνθύμημα , ὁ δέ φυσικός , ὁ δέ γεωμετρικός τυγχάνω , ὁ δέ ἴσως ἀριθμητικός · ὥσπερ γάρ ὁ διαλεκτικός ποτέ μέν συλλογίζομαι φυσικός τίς θεώρημα λαμβάνω καί εἰμί εἄν τότε ὁ συλλογισμός φυσικός , ποτέ δέ ἠθικός τίς θεώρημα συλλογίζομαι καί εἰμί εἄν ὁ Συλλός γισμὸς ἠθικός , ποτέ δέ γεωμετρικός συμπεραίνω , ἡνίκα ποιέω ὁ ψευδός γράφημα , καί εἰμί εἄν τότε γεωμετρικός ὁ συλλογίζομαι , οὗτος καί ὁ ῥήτωρ ἐκ διάφορος μέθοδος καί πραγματεία ἐνθύμημα ποιέω εὑρίσκω · καί δοκέω εἄν ἴσως οὗτος ῥητορικός , οὐ εἰμί δέ , ἀλλά εἰμί μέν ἐκ ὁ ἠθικός , ἠθικός , εἰμί δέ ἐκ ὁ φυσικός , φυσικός . παράδειγμα δέ χάρις ἵστημι φυσικός ἐνθύμημα ὅδε ὁ ἀδικέω φύσις · καλός ἄρα · πᾶς γάρ ὁ φύσις καλός · ἐπεί καί ὁ λύκος φύσις ἀδικέω καί ἁρπάζω ζῶ καί ὁ ἰχθύς ἀδικέω καί ἐσθίω ὁ μικρός ζῶ . πάλιν ὅδε ὁ ἀκρωτήριον μέγας ἔχω ὁ μέρος · ἰσχυρός ἄρα καί πολεμιστής,φυσικόν · εἰμί δέ εἶπον ὅδε τιμή ἄξιος · σώφρων γάρ καί ἀνδρεῖος καί δίκαιος , ἠθικός ὁ ἐνθύμημα . εἰμί δέ βούλομαι συμβουλεύω φαίνω ὁ ἡμέτερος στρατόπεδον ὀλίγος ὁ πολέμιος , καίτοι μυριοπληθής εἰμί τυγχάνω , εἴρω οὕτως παρατάσσω κατά κύκλος · πολυχώρητος γάρ ὁ κύκλος · μικρός δέ φαίνω πρόσω ὁ κυκλικός στρατηγός καί φραττό μένω ἢ ὁ ἀνάπαλιν , εἰμί βούλομαι πολύς φαίνω ὁ πλῆθος ὅς ὀλίγος , εἴρω ὡς ἐν τρίγωνος σχῆμα στρατοπεδευτέον καί παρατακτέον · πολύς γάρ φαίνω , συννοέω πρότασις ὁ ὁ τρίγωνος μέγας δοκέω , εἰμί καί εἰμί ὀλιγοχώρητος . οὗτος δέ συνταγματικά καί γεωμετρικός . μή ζητέω δέ ὁ ἀκριβής ἐν ὁ παράδειγμα . εἰμί δέ τυγχάνω καί ἀριθμητής κόος ὁ ἐνθύμημα · οἷος ὄρυγμα ποιέω πορνοβοσκός δέκα Ἀριστεύς ἀπό κτείνω εἴρω ἀτιμόω ὁ τέλειος ἀριθμός , φονεύω Ἀριστεύς . ὁ Συλλός γισμὸς ὅδε δέκα Ἀριστεύς · ὁ δέκα τέλειος ἀριθμός · ὅδε ἐν τέλειος ἀριθμός · ὁ τοίνυν ἀποκτείνω ἀτιμόω ὁ δέκα καί τέλειος ἀριθμός . [ a 2 ] ὁ ἐνθύμημα φημί μέγας διαφορά καί σχεδόν λανθάνω ὁ πολ Λοῦς , ὥσπερ καί ἐν ὁ διαλεκτική μέθοδος πολύς ὁ συλλογισμός , ἠθικός , φυσικός , γεωμετρικός , ὁποῖος ὁ ἐκ ψευδογράφημα , καί διαλεκτικός καί διάφορος . [ a 4 ] ὁ μέν γάρ ὁ ἐνθύμημα εἰμί ῥητορικός ἤτοι οἰκεῖος ὁ ῥητορικός , ὡς ὁ ὅδε πλανάω νύκτωρ · κλέπτης ἄρα , ὥσπερ καί ἐν ὁ διαλεκτική εἰμί διαλεκτικός οἰκεῖος συλλογισμός . [ a 6 ] ὁ δέ ὁ ἐν θυμημάτων εἰμί κατά ὁ ἄλλος τέχνη καί ἐπιστήμη , ὁ μέν . ὡς εἶπον , ἠθικός , ὁ δέ διαλεκτική , εἰμί γε ἐκ ὁ δοκέω εἰμί ὁ σοφός , ὁ δέ φυσικός · οὗτος γάρ δηλόω λέγω ὁ δέ κατά ὁ ἄλλος τέχνη καί δύναμις , ὁ μέν εὑρίσκω καί τεχνόω καί ὀργανόω , ὁ δέ οὔπω καταλαμβάνω , ὅτι ἴσως ὁ χρόνος πάλιν εὑρετής ἄλλος τε χνάω φωράω · ἀλλά ὁ ὁ ἐπικρατέω οἴησις καί ὁ διάκενος σοφία ὁ περιέρχομαι ἐν πολύς δείδω μή καί ὁ ὀργανόω ἔντεχνος μέθοδος καί δύναμις καί ἐπιστήμη εἰς ὁ πρώην ἄτεχνος ἐλαύνω καί ἀντιπεριίστημι παρασκευάζω κατά ἀνάλυσις . ἀλλά οὗτος μέν ὡς ἐπεισοδιώδης ἐάω καί πάρεργον . [ a 8 ] ὅς δέ λέγω , διά οὗτος ὁ ἐνθυμέομαι μάτη λανθάνω τε ὁ ἀκροατής οἴομαι εἰμί πᾶς ῥητορικός , πλήν εὐδοκιμέω ὁ μᾶλλον ἐνθύμημα μέν ἅπτω ἠθικός καί φυσικός , κατά τρόπος δέ καί δήω μεταβαίνω ἐκ αὐτός καί οἰκεῖος ὁ ῥητορικός οὗτος ποιέω καί προσφυῶς συναρμόζω [ a 9 ] σαφής δέ εἰμί ὁ λέγω περί ὁ ἐνθύμημα διά πλείων ἐπεξεργάζομαι . [ a 10 ] λέγω γάρ οὖον μόνος εἰμί ἐπί ὁ διαλεκτική καί ῥητορικός ἄλλος μέν συλλογισμός γεωμετρικός καί ἕτερος φυσικός , καί ἄλλος μέν ἐνθύμημα ἠθικός καί ἑτεροῖος φυσικός , ἀλλά πρός οὗτος λέγω καί κοινός εἰμί τόπος πᾶς ἁρμόζω καί εἰμί ὁ αὐτός καί εἷς τόπος φυσικός πραγματεία καί ἠθικός καί ῥητορικός καί διαλεκτική καί ποιητικός καί [ a 13 ] πολύς διαφέρω ὁ εἶδος , οἷος ὁ ὁ μᾶλλον καί κακός τόπος καί ὁ φυσικός ἁρμόζω · ὁ μᾶλλον γάρ κοῦφος ἄνω φέρω μᾶλλον , ὁ δέ κακός φέρω μέν ἄνω , κακός δέ , καί ὁ μᾶλλον βαρύς μᾶλλον κάτω φέρω . ἐπί δέ ἰατρικός μᾶλλον ὁ θριδάκινος ψύχω , κακός δέ ὅδε ὁ πόα . ἐπί δέ ὁ ἠθικός μᾶλλον μέν ὁ μεγαλοπρέπεια , κακός δέ ὁ ἐλευθεριότης ἀγαθός · ὑπερέχω γάρ ὁ μεγάλος πρέπεια ὁ ἐλευθεριότης , ἀρετή δέ ἄμφω · ὥσπερ καί ἐπί ὁ κακία μᾶλλον μέν κακός ὁ ἀκολασία , κακός δέ ὁ ἀναισθησία . ἐπί δέ ὁ διά λεκτικός μᾶλλον μέν δοκέω ὁ σοφός ὁ ὑγεία καί ὁ ἀρετή εἰμί ἀγαθός , κακός δέ ὁ πλοῦτος . ἐπί δέ ὁ ῥητορικός μᾶλλον μέν κακός ὁ ἱεροσυλία , κακός δέ κακός ὁ κλοπή , καί μᾶλλον μέν ὁ φόνος , κακός δέ κακός ὁ αἰκίζω , καί μᾶλλον μέν ἀγαθός ὁ τύραννος ἀποκτείνω , ἀίσσω δέ ὁ πείθω ἀπέχω ὁ τυραννίς . ἐπί δέ γεωμετρία μᾶλλον ὁ κύκλος πολυχώρητος , ἀίσσω δέ ὁ τρίγωνος · καί ἐπί ὁ ἄλλος ὅμοιος ὁ ὁ μᾶλλον καί κακός τόπος κοινός . εἰμί δέ καί ὁ ῥήτωρ κοινός τόπος , ἀπό ὅς καί ὁ πανηγυρίζων ὅτι δυνατός γίγνομαι ὅδε κατασκευάζω καί ὁ συμβουλεύω καί ὁ ἀμφισβητέω · καί ὁ περί ὁ μέγας ὅδε ἢ μικρός κοινός ὁ τρεῖς . [ a 16 ] εἰμί δέ καί ἕτερος τόπος τοιοῦτος περί Δίκαιος ἤτοι ῥητορικός οἰκεῖος ἢ περί φυσικός ἢ περί ὅστις , ἠθικός ἢ διαλεκτική πραγματεία . καίτοι οὗτος εἶδος διαφέρω ὁ ῥητορικός καί ἠθικός καί πολιτικός , ἀλλά ὅμως κοινός τις τόπος οὗτος ἐφαρμόζω , ὡς δῆλος ἐκ οὗτος ὁ μᾶλλον καί κακός τόπος · οὐδείς γάρ μᾶλλον εἰμί ἐκ οὗτος συλλογίζομαι διαλεκτικός ἢ ἐνθύμημα εἶπον περί Δίκαιος ῥητορικός ἢ περί φυσικός ἢ περί ὅστις ἕτερος . [ a 16 ] οὗτος δέ , ὡς εἶπον πολλάκις , ὁ εἶδος διαφέρω . ἐντεῦθεν δῆλος , ὡς ἔχω κοινός τόπος πᾶς ἐφαρμόζω . ἴδιος δέ ἐπιχείρημα καί πίστις , ὅσος εἰμί ἐκ ὁ οἰκέω ἕκαστος εἶδος καί ὑπόκειμαι προ τάσις , οἷος περί φυσικός εἰμί πρότασις , ἐκ ὅς οὔτε ἐνθύμημα εἰμί ῥητορικός οὔτε συλλογισμός εἰμί περί ὁ ἠθικός · τίς γάρ κοινός νόημα φυσικός καί ἠθικός ; [ a 20 ] καί περί οὗτος αὖος , ὁ ἠθικός φημί καί ῥητορικός , εἰμί ἐνθύμημα καί τόπος οἰκεῖος , ἐκ ὅς οὐ εἰμί συλλογισμός φυσικός οἰκεῖος . [ a 21 ] ὁμοίως δέ οὗτος ἐπί πᾶς · ὁ γάρ ὁ γεωμετρικός οἰκεῖος οὐ εἰμί ὁ ἀριθμητικός . ἐκεῖνος μέν , ὁ κοινῶς πᾶς ἐφαρμόζω τόπος , οὖον ποιέω περί οὐδείς γένος ὑπόκειμαι τέχνη τις ἐπιστήμων καί τεχνίτης · οὗτος γάρ δηλόω ὁ ἔμφρων , ὅτι μή περί εἷς ὑπόκειμαι καταγίγνομαι . [ a 23 ] οὗτος δέ ἤτοι ὁ ἴδιος ἕκαστος φυσικός καί ἠθικός καί λογικός πραγματεία ἴσως καί ῥητορικός θεώρημα τε καί ἐνθύμημα ἐκλέγω τις λανθάνω ποιέω ἄλλος ἐπιστήμη ὁ διαλεκτική καί ῥητορικός [ a 25 ] εἄν γάρ τυγχάνω ἀρχή ὁρίζω καί οὗτος ἴδιος πορίζω πρότασις καί κατασκευή , οὐκέτι διαλεκτικός οὐδέ ῥητορική ἐκ οὗτος εἰμί εὑρίσκω καί γιγνώσκω · οὗτος γάρ οὐ ὁρίζω γένος ἔχω ἀλλά ἐκεῖνος , ὅς ἔχω ὁ ἀρχή , ἢ ἀτούτωνοὖσανριθμητικὴν τυγχάνω ἢ γεωμετρία ἢ ἠθικός , καθάπερ εἶπον . [ a 26 ] εἰμί δέ ὁ πλείων ὁ ἐνθύμημα ἐκ οὗτος ὁ εἶδος ὁ κατά μέρος καί ἴδιος , ὁ οἰκέω ἕκαστος τέχνη θεώρημα , ἐκ δέ ὁ κοινός τόπος ὁ πᾶς ἐφαρμόζω ἢ ὁ πλείων ἐπιστήμη ὀλίγος . [ a 29 ] καθάπερ οὖν καί ἐν ὁ τοπικός ἄλλος μέν ἔχω τόπος κοινός , ἕτερος δέ ἴδιος καί κατάλληλος καί πρόσφορος ὁ κατασκευή ὁ γένος ἢ ὁ ἀνασκευή , ἕτερος δέ οἰκεῖος ὁ δείκνυμι ὁ εἰμί ὅδε εἶδος ἢ μή , οὗτος δή καί ἐνταῦθα διαιρετέον ὁ ἐνθύμημα ὁ τε εἶδος ὁ οἰκεῖος ἕκαστος , ἐκ ὅς ὁ Δίκαιος ( ὁ δικανικός ) ἢ ὁ ἄδικος , καί ἐκ ὅς ὁ συμφέρω ( ὁ συμβουλευτικός ) ἢ ὁ βλαβερός , καί ἐκ ὅς ὁ καλός καί ὁ αἰσχρός ( ὁ πανηγυρικός ) · οὖον μήv ἀλλά καί ἕτερος πίστις καί τόπος παραδίδωμι , ἐκ ὅς ὅδε μέγας , ὅδε δέ μικρός , καί ἐκ ὅς ὅδε δυνατός , ὅδε δέ ἀδύνατος . οὗτος τε οὖν διαιρετέον ὁ ἴδιος ἕκαστος , ὅσπερ εἶδος λέγω , καί ὁ κοινός τόπος πᾶς ὡς πᾶς ἐφαρμόζω . [ a 32 ] πρῶτος οὖν εἶπον περί ὁ εἶδος , ὁ οἰκέω ἕκαστος λέγω πίστις καί ἐνθύμημα καί τόπος · ἀλλά πρό οὗτος εἶπον , πόσος ὁ γένος ὁ ῥητορικός ἤγουν εἶδος , ὅπως διαιρέω , πόσος εἰμί οὗτος ὁ εἶδος αὐτός , περί οὗτος παραδίδωμι ἐφεξῆς ὁ στοιχεῖον καί ὁ πρότασις ὁ πίστις , ἐκ ὅς ἕκαστος κατασκευάζω ἢ ἀνα σκευάζω , καί ὁ οἰκέω τόπος καί ἐνθύμημα .