anonymi-in-aristotelis-artem-rhetoricam.in-aristotelis-artem-rhetoricam-commentarium 3.17
Τὰς δὲ πίστεις ἤτοι τὰς ὑποδείξεις δεῖ εἶναι ἀποδεικτικὰς ἤτοι συλλογιστικάς . ἐπεὶ καὶ περὶ τεττάρων ἐστὶν ἡ ἀμφισβήτησις — ἢ ὅτι γέγονεν ἢ οὐ γέγονεν ἀμφισβητοῦμεν ἢ ὅτι δίκαιόν ἐστιν ἢ ἄδικον ἢ μέγα ἢ μικρὸν καὶ ἢ βλαβερὸν ἢ οὐ βλaβερόν — ἐπεὶ γοῦν περὶ τεττάρων ἀμφισβητοῦμεν , δεῖ τὸν ῥήτορα ἀποδεικνύναι φέροντα τὰς ἀποδείξεις καὶ δεικνύοντα περὶ τὸ ἀμφισβητούμενον καὶ ἀμφιβαλλόμενον · οἷον ὅτι οὐ γέγονε , δεῖ σε δεικνύειν τοῦ κατηγόρου λέγοντος , ὅτι γέγονε παρὰ σοῦ , ἐν τῇ κρίσει ἤτοι τῷ δικαστηρίῳ , εἶτα φέρει τὴν ἀπόδειξιν τούτου τοῦ ὅτι οὐκ ἔβλαψε , κἂν ἐγένετο . [ b 25 ] καὶ ὅτι οὐ τοσόνδε ἤτοι μέγα ἐστὶ τὸ γενόμενον , οἷον σὺ φῄς . ἢ ὡσαύτως δεικνύειν , ὅτι δικαίως ἐγένετο καὶ δίκαιόν ἐστι . καὶ ἐὰν ᾖ ἡ ἀμφισβήτησις καὶ ἀμφιβολία περὶ τοῦ εἴτε ἐγένετο εἴτε μὴ τοῦτο , ὀφείλεις ἀποδεικνύειν ἢ ὅτι ἐγένετο ἢ καὶ οὐκ ἐγένετο . [ b 27 ] μὴ λανθανέτω δέ , ὅτι ἐν ταύτῃ τῇ ἀμφισβητήσει τῇ περὶ τοῦ εἰ ἐγένετο ἢ μὴ ἐγένετο ἀναγκαῖόν ἐστι τὸν ἕτερον φαίνεσθαι πονηρὸν ἤτοι ἢ τὸν λέγοντα γενέσθαι τὸ πρᾶγμα , κἂν οὐκ ἐγένετο , ἢ τὸν λέγοντα μὴ γενέσθαι , εἴ που ἐγένετο · εἰ γὰρ ὅτι ἐγένετο ἀποδειχθῇ , ὁ λέγων ὅτι οὐκ ἐγένετο πονηρός ἐστι καὶ οὐκ ἔχει προβαλέσθαι αἰτίαν τοῦ φυγεῖν τὸ δοκεῖν πονηρὸς τὴν ἄγνοιαν , ἤτοι ἔλεγον , ὅτι οὐκ ἐγένετο , διότι ἠγνόουν , εἰ ἐγένετο . [ b 29 ] αὐτῶν δὲ ἀμφισβηνηρόν · τούντων περὶ τοῦ δικαίου , ἤτοι εἴτε δίκαιόν ἐστι τὸ λεγόμενον εἴτε καὶ μή , οὐκ ἔστι τὸν ἕτερον ἀπ’ αὐτῶν , οἷος ἂν φανείη ψευδόμενος , φαίνεσθαι πονηρόν · εἰ γὰρ λέγει , ὅτι δίκαιόν ἐστιν , εἶτα φανῇ ἄδικον , οὐ φαίνεται πονηρός · προβάλλεται γὰρ τὴν ἄγνοιαν · ἠγνόουν γάρ , φησίν , εἰ ἄδικόν ἐστι τὸ γενόμενον , καὶ διὰ τοῦτο ἠμφισβήτουν . ὁμοίως καὶ εἴ τινες ἀμφισ βητοῖεν περὶ τοῦ εἴτε μικρόν ἐστιν εἴτε μέγα ἢ βλαβερὸν ἢ οὐ τοιοῦτον , οὐ φαίνεται ὁ ἕτερος πονηρός · προβάλλεται γὰρ τὴν ἄγνοιαν · ἠγνόουν γάρ , φησίν , εἰ βλαβερόν ἐστι τὸ γενόμενον ἢ εἰ μέγα . [ b 30 ] ὥστ’ ἐν τούτῳ ἤτοι τῇ ἀμφισβητήσει τῇ περὶ τοῦ εἰ γέγονεν ἢ μὴ χρηστέον τῷ δεικνύειν τὸν ἕτερον πονηρόν · οὐ γὰρ ἔχει προβαλέσθαι τὴν ἄγνοιαν · ἐν δὲ τοῖς ἄλλοις ἤτοι τῇ ἀμφισβητήσει τῇ περὶ τοῦ εἰ δίκαιον ἢ μὴ ἢ μέγα ἢ μὴ ἢ βλαβερὸν ἢ μὴ οὐ χρηστέον τῷ δεικνύειν τὸν ἕτερον πο λέξει γὰρ ἐκεῖνος ὡς ἠγνόουν καὶ ἐκ τούτου φεύγει τὸ δοκεῖν πονηρός . εὗρον καὶ σχόλιον τοιοῦτον ὅτι ἐν ταύτῃ τῇ ἀμφισβητήσει τῇ εἰ γέγονε τὸν ἕτερον εἶναι πονηρὸν ἤτοι τὸν ἀρνούμενον . [ b 29 ] αἰτία πρόφασις τοῦ ἀμφισβητεῖν . [ b 19 ] ὁ Λιμῶν ὁ Σοφοκλέους , οἷον πάτερ , σός εἰμι καὶ σύ μοι γνώμας ἔχων χρηστὰς ἐπορθοῖς , αἷς ἔγωγ’ ἐφέψομαι · ἐμοὶ γὰρ οὐδεὶς ἀξίως ἔσται γάμος μείζων φέρεσθαι σοῦ καλῶς ἡγουμένου . [ b 30 ] ἐν δὲ τοῖς ἐπιδεικτικοῖς τὸ πολὺ ἤτοι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἡ αὔξησίς ἐστιν , ὅτι ὠφέλιμόν ἐστι τόδε ἢ ὅτι καλόν τὰ γὰρ πράγματα δεῖ πιστεύεσθαι ἤτοι ὡς ὁμολογούμενα λαμβάνειν , δεικνύειν δὲ ἢ ὅτι ὠφέλιμά εἰσιν ἢ ὅτι καλά . εἰ δὲ καὶ τὰ πράγματά εἰσιν ἄπιστα ( τοῦτο δὲ γίνεται ὀλιγάκις ) , τοῦτό τε δεῖ ποιεῖν καὶ ἀποδείξεις αὐτῶν , ἢ ἐὰν ἄλλος ἔχῃ , αἰτίαν , ἤτοι εἰ σώφρων εἶ · τοῦ δὲ εἶναί σε σώφρονά ἐστιν αἴτιος ἕτερος ὁ ἀνάγων σε , ὅς περικλείων σε πείθει καὶ ἄκοντα σωφρονεῖν . εὗρον σχόλιον εἰς τοῦτο · οἷον εἰ ἄλλος ἐστὶν ὁ ποιῶν καὶ οὐχὶ ὁ λεγόμενος . [ b 35 ] ἐν δὲ τοῖς δημηγορικοῖς περὶ μέλλοντός ἐστιν ἡ ἀμφισ βήτησις . ἢ ὅτι οὐκ ἔσται , ἀμφισβητεῖ τις , ἢ ἔσται μέν , ἀλλ’ ἄδικά εἰσιν , ἢ οὐ τηλικαῦτα ἤτοι μεγάλα . [ b 36 ] δεῖ δὲ ὁρᾶν καὶ εἴ τι ψεύδεται καὶ ἐκτὸς τοῦ πράγματος καὶ τῆς ὑποθέσεως λέγει ἢ ὁ κατήγορος ἢ ὁ ἀπολογούμενος · εἰ γὰρ ἐκτὸς τῆς ὑποθέσεως λέγει , τεκμαι ρόμεθα , ὅτι καὶ περὶ τῶν ἄλλων ψεύδεται ἤτοι τοῦ δικαίου καὶ τοῦ ἀδίκου καὶ τοῦ ὠφελίμου καὶ τοῦ βλαβεροῦ καὶ τοῦ μεγάλου καὶ τοῦ μικροῦ · ψεύδεται γάρ , κἂν δίκαιον λέγῃ τὸ γεγονὸς ἢ τὸ ἐσόμενον · εἴτε ἄδικον καὶ βλαβερὸν λέγει αὐτό , ψεύδεται . εἰ καὶ ἐν τοῖς δημηγορικοῖς χρώμεθα τοῖς ἐνθυμήμασιν , ἀλλὰ μᾶλλον χρώμεθα τοῖς παραδείγμασι , διότι τῇ δημηγορικῇ οἰκειότερα μᾶλλον τὰ παραδείγματα · ἐκ γὰρ τῶν προγεγονότων τεκμηριούμεθα καὶ τὴν τῶν ἐσομένων ἀπόβασιν . τὰ δὲ ἐνθυμήματα οἰκειότερα πάλιν εἰσὶ τῷ δικανικῷ εἴδει καὶ διὰ τοῦτο ἐν αὐτῷ πλείονα λαμβάνομεν τὰ ἐνθυμήματα παρὰ τὰ παραδείγματα.[a 2 ] ἡ μὲν γὰρ ἡ δημηγορικὴ καταγίνεται περὶ τὸ μέλλον καὶ διὰ τοῦτο δεῖ ἐκ τῶν γενομένων φέρειν παραδείγματα , ἡ δὲ ἤτοι ἡ δικανικὴ καταγίνεται περὶ τὰ ὄντα παρ’ ὃ τὰ μὴ ὄντα , ὧντινων μᾶλλον τῶν ὄντων ἐστὶν ἀπόδειξις καὶ ἀνάγκη ἤτοι ἀναγκαστικὸς συλλομένοις · γισμός · τὸ γὰρ γεγονὸς ἔχει τὴν ἀνάγκην ἤτοι τὴν ἀπόδειξιν . εὗρον σχόλιον · [ a 4 ] οὗ μᾶλλον ἤτοι τοῦ μέλλοντος . καὶ ἀνάγκη ἤτοι τὸ ἐκ τῶν γεγονότων παράδειγμα . [ a 5 ] οὐ δεῖ δὲ ἐφεξῆς καὶ συνημμένως λέγειν ἐνθυμήματα , ἀλλὰ διακόπτειν καὶ μεταξὺ λέγειν καὶ παρα δείγματα , ὥστε ἀναμιγνύναι καὶ τοῖς ἐνθυμήμασι παραδείγματα · εἰ δὲ μή , ἤτοι εἰ μὴ ἀναμιγνύεις αὐτοῖς καὶ παραδείγματα καὶ διακοπὴν ποιεῖς τῶν ἐνθυμημάτων , ἀλλὰ συνημμένως λέγεις ἐνθυμήματα , τὰ ἐνθυμήματα συνημμένως λεγόμενα καταβλάπτουσιν ἀλλήλους · ὁ γὰρ ἀκροατὴς τῇ πυκνότητι τῶν ἐνθυμημάτων ἀποκάμνει καὶ ἔκτοτε οὐ προσέχει τοῖς λεγο δεῖ γὰρ καὶ ἐνταῦθα ἤτοι ἐπὶ τοῦ δικανικοῦ λέγειν παραδείγματα , πλὴν ἐκεῖ ἐπὶ τοῦ συμβουλευτικοῦ πλείονα . [ a 7 ] ὅτι δὲ μέτρον ἐστὶ καὶ ποσὸν τῶν ἐνθυμημάτων , πόσα δεῖ λέγειν καὶ ἐξίστασθαι αὐτῶν καὶ οὐχὶ ἀμέτρως δεῖ λέγειν αὐτά , δηλοῖ καὶ Ὅμηρος ἐν οἷς παρεισάγει τὸν Ἀλκί νοον λέγοντα πρὸς τὸν Ὀδυσσέα ἐπεὶ τόσ’ εἶπας , ὅσα ἂν πεπνυμένος ἀνήρ · οὐκ εἶπε τοιαῦτα , ἀλλὰ τοσαῦτα , δηλῶν ἐκ τοῦ τοσαῦτα , ὅτι μέτρον ἔστι τῶν λόγων καὶ τῶν ἐνθυμημάτων · τῇ γὰρ ἀμετρίᾳ ὁ μωρὸς καὶ ὁ ἄτεχνος χρᾶται · ἔστι γὰρ ὅρος καὶ μέτρον τοῦ ποσοῦ τῶν ἐνθυμημενον μάτων καὶ οὐχὶ ἀμέτροις δεῖ χρᾶσθαι αὐτοῖς . [ a 9 ] οὐ δεῖ δὲ ἐνθυμή ματα καὶ ἀποδείξεις ζητεῖν περὶ πάντων · εἰ δὲ παντὸς προτεθέντος ζητεῖς ἀποδείξεις , συμβήσεται τὸ ἀποδεικνύειν τὰ γνώριμα καὶ τὰ φανερὰ ἐξ ἀγνώστων καὶ ἀδήλων , ὅπερ ποιοῦσι τινὲς τῶν φιλοσόφων , οἵτινες συλλογίζονται τὰ γνωριμώτερα παρὰ τὰς προτάσεις , ἐξ ὧν λέγουσι καὶ ἀποδεικνύουσιν , ἤτοι συμβαίνει τὸ προτάσεις λαμβάνειν ἀγνωστοτέρας τοῦ προκειμένου προβλήματος . [ a 12 ] καὶ ὅταν ποιῇς πάθος ἤτοι κινεῖς τοὺς ἀκροατὰς εἰς ὀργὴν ἢ εἰς ἐπιθυμίαν ἢ αὐτὸς θυμοῦσαι ἢ ἐπιθυμῇς , μὴ λέγε ἐνθυμήματα . πάθος λέγει τὸν θυμὸν καὶ τὴν ἐπι θυμίαν · εἰ γὰρ δυνατόν ἐστι , τὸ ἐνθύμημα ἐκκρούει τὸ πάθος ἤτοι χαῦνον ποιήσει καὶ ἔκλυτον αὐτὸ ἐν τῷ τοὺς ἀκροατὰς ἢ σὲ τὸν κατεχό πάθει τινὶ ἤτοι θυμῷ ἢ λύπῃ ἢ φόβῳ προσέχειν τῷ ἐνθυμήματι δεινῷ ὄντι καὶ ἐπιλαθέσθαι τοῦ πάθους · ἢ εἰ τὸ πάθος κατέχει ἰσχυρῶς ἢ σὲ ἢ τοὺς ἀκροατὰς ἰσχυρὸν ὄν , πάντως προσέξουσι πάντες τῷ πάθει καὶ ὅλοι τούτου γενόμενοι , τῷ δὲ ἐνθυμήματι καὶ † προσέξουσιν ὅλως , ἀλλ’ ἔσται τὸ ἐνθύμημα μάτην ῥηθέν · [ a 14 ] καὶ γὰρ ἐάν εἰσι δύο κινήσεις ἐνέργειαι δύο , οἷον εἰ ὁρᾷ τις καὶ ἀκούει ἢ εἰ ἐνεργεῖ κατ’ ἄλλην αἴσθησιν , ἡ δραστικωτέρα κίνησις καὶ ἐνέργεια ἐκκρούει τὴν ἑτέραν ἐνέρ γειαν καὶ ἀμαυροῖ , ὡς ἐν τῷ Περὶ ψυχῆς φησι , καὶ ἢ ἀφανίζουσιν ἀλλήλας , εἰ ἡ μία τῶν ἐνεργειῶν ἐστι δραστικωτέρα , ἢ ἀσθενεῖς ποι οῦσιν ἀλλήλας , εἰ ἰσοδύναμοί εἰσι . [ a 15 ] καὶ εἰ μέλλεις ποιῆσαι τὸν λόγον ἠθικόν , οὐ δεῖ ἐνθυμηματίζειν . ἠθικὸς γίνεται ὁ λόγος , ὅταν παρεμφαίνηται τὸ ἦθος τοῦ λέγοντος , ὅτι ἐστὶν ἀγαθὸν καὶ ἀληθές · ἡ γὰρ ἀπόδειξις οὔτε ἦθος ὀφείλει ἔχειν οὔ τε προαίρεσιν · ἐν δὲ τῷ ἠθικῷ λόγῳ δεικνύομεν τὴν προαίρεσιν τὴν οἰκείαν αἱρουμένην τὰ ἀγαθὰ καὶ ἀληθῆ καὶ μισοπόνηρον . [ a 17 ] χρηστέον δὲ ταῖς γνώμαις καὶ ἐν διηγήσεσι καὶ πίστει ἤτοι καὶ ἀποδείξει · ἠθικὸν γὰρ ποιεῖ τὸν λόγον τὸ χρᾶσθαι γνώμαις καὶ ἐν τῇ πίστει καὶ ἐν ταῖς διηγήσεσιν . [ a 18 ] ἐγὼ δέδωκα ἤτοι ἐδάνεισα , τυχὸν τῷ Θεμιστοκλεῖ , καὶ ταῦτα εἰδώς , ὡς οὐ δεῖ πιστεύειν αὐτῷ ἤτοι οὐ θέλει μοι δοῦναι ταῦτα . ἐὰν δὲ παθητικῶς , ἤτοι εἰ δὲ μέλλω ἀνακινῆσαι πάθος , ῥητέον τὴν γνώμην ταύτην οὕτως ὅτι [ a 18 ] ἐδάνεισα αὐτῷ καὶ εἰδώς , ὡς οὐ δεῖ πιστεύειν αὐτῷ , ἀλλ’ ἐμοὶ μὲν οὐ μεταμέλει ἤτοι μετάμελος γέγονε καὶ ταῦτα μὴ μέλλοντί μοι δοῦναι · τούτῳ μὲν γὰρ περίεστι κέρδος , ἐμοὶ δὲ τὸ δίκαιον περίεστιν · ἐφύλαξα γὰρ πρὸς αὐτὸν φιλίαν καὶ διὰ τοῦτο ἰδὼν αὐτὸν μὴ ἔχοντα ἐδάνεισα · ἐνέφηνε γὰρ τὴν οἰκείαν γνώμην , ὅτι φιλόφιλός ἐστιν · ὅθεν καὶ γνώμη λέγεται τόδε ἐγὼ μὲν δέδωκα καὶ ταῦτα εἰδώς , διότι ἐν αὐτῷ παρεμφαίνεται ἡ γνώμη καὶ ἡ προαίρεσις τοῦ δανείσαντος , ὅτι ἔστιν ἀγαθή . [ a 22 ] διότι περὶ τὸ μέλλον καταγίνεται ἡ δημηγορική , τὸ δὲ μέλλον ἐστὶν ἀφανές , διὰ τοῦτο ἡ δημηγορικὴ χαλε ἡ δὲ δικανικὴ ῥᾳδία , διότι περὶ τὸ γεγονὸς καταγίνεται , τὸ δὲ γεγονὸς δῆλον πᾶσι καὶ ἐπιστητόν ἐστι καὶ γνωστὸν καὶ τοῖς μάντεσι . τοῦτο λέγει ὡς ἐπεγγελῶν αὐτοῖς · γελᾷ δὲ καὶ τὸν Ἐπιμενίδην ὡς μαν τευόμενον οὐ περὶ τῶν ἐσομένων ἀλλὰ περὶ τῶν γενομένων · ποία δὲ δυσκολία ἐστὶ τὸ γινώσκειν τινὰ τὸ γενόμενον : [ a 25 ] καὶ ὁ νόμος ὑπόθεσις ἤτοι ὡς ὁμολογούμενος λαμβάνεται ἐν τοῖς δικανικοῖς . ἐὰν δὲ ἔχῃ τις τὸν νόμον ὡς ἀρχήν , ῥᾷόν ἐστιν εὑρεῖν ἀπόδειξιν · τῆς γὰρ ἀρχῆς εὑρεθείσης ῥᾷόν ἐστι καὶ τὰς ἀποδείξεις ἐνθένδε εὑρεῖν . καὶ οὐκ ἔχει ὁ δικαζόμενος πολλὰς διατριβὰς εἰς τὸ εὑρεῖν ἀποδείξεις ἢ πρὸς τὸν ἀντίδικον , ἤτοι εἰ βούλει ἀποδεῖξαι τὸν ἀντίδικον κλέπτην ἢ ἱερό συλον , ἢ περὶ ἑαυτοῦ , ἤτοι ἢ εἰ βούλει ἀποδεῖξαι ἑαυτὸν ἀγαθὸν καὶ οὐχὶ ὄντα τοιοῦτον , οἷόν σε εἶναι λέγει ὁ κατηγορῶν , ἢ παθητικὸν τὸν λόγον ποιεῖν ἐστι ῥᾴδιον · εἰ γὰρ δοθείη ἡ ἀρχή , ῥᾷόν ἐστιν ἔκτοτε ἢ εὑρεῖν τὰς ἀποδείξεις ἢ τὸν λόγον ποιεῖν παθητικόν . [ a 28 ] ἀλλ’ ἥκιστα ἤτοι ἀλλ’ οὐδαμῶς πάντων τῶν εἰδῶν ἐστιν , ἤτοι τοῦ συμβουλευτικοῦ , τοῦ δικανικοῦ , τοῦ πανηγυρικοῦ , τὸ ποιεῖν τὸν λόγον παθητικὸν ἤτοι τὸ σχετλιάζειν , ἐὰν μὴ ἐξίστησιν , ἤτοι ἐὰν μὴ ἔξω τῆς ὑποθέσεως καὶ τοῦ πράγματος ἐκβαίνῃ καὶ μέλλῃ διατρίβειν . εὗρον σχόλιον τοιοῦτον ἀλλ’ ἥκίστα ἤτοι οὐδαμῶς ἐκ πάντων τῶν εἰδῶν τοῦτο τὸ εἶδος τὸ δικανικὸν ἔχει διατριβάς . [ a 29 ] δεῖ οὖν τὸν ἀποροῦντα ἤτοι τὸν μὴ ἔχοντα ὕλην καὶ ἀφορμὰς ἐπιχειρημάτων πολλῶν ποιεῖν τοῦτο ἤτοι τὸ ἐξίστασθαι ἤτοι τὸ ἔξω τῆς ὑποθέσεως διατρίβειν , ὃ ποιοῦσιν οἱ Ἀθηναῖοι ῥήτορες καὶ ὁ Ἰσοκράτης · τὸ γὰρ κατηγορεῖν , ἐν οἷς συμβουλεύει , ἔξω τῆς προκειμένης ἐστὶν ὑποθέσεως . ἐν τῷ Πανηγυρικῷ ἤτοι τῷ Παναθηναϊκῷ . [ a 31 ] ὁ Χάρης στρατηγὸς καὶ ῥήτωρ ἦν . ἐν δὲ τοῖς ἐπι δεικτικοῖς ἤτοι πανηγυρικοῖς δεῖ ἐπεισοδιοῦν ἤτοι ἔξω τοῦ προκειμένου ἐπεισάγειν πάρεργά τινα καὶ μὴ χρησιμεύοντα εἰς τὴν ὑπόθεσιν · ὁ γὰρ Ἰσοκράτης , ἐν οἷς ἐπαινεῖ τὸν Ἀχιλλέα ἢ ἄλλον τινά , εἰσάγει τινὰ μηδ’ ὅλως χρησιμεύοντα εἰς τὸν τοῦ Ἀχιλλέως ἔπαινον . [ a 34 ] ὁ Γορ γίας ἔλεγεν ὅτι εἰ βούλομαι , οὐδέποτε ὑπολείψει με ὁ λόγος · ἀεὶ γὰρ ἂν παρενείρω ἄλλα καὶ ἄλλα ἐκτὸς τῆς ὑποθέσεως καὶ μὴ χρησιμεύοντα εἰς τὴν ὑπόθεσιν . τοῦτο γοῦν , ὃ ἔλεγεν ὁ Γοργίας , ταὐτόν ἐστι τῷ ἐπεισ όδια λέγειν καὶ ἐκτὸς τοῦ πράγματος · εἰ γὰρ Ἀχιλλέα ἐπαινῶν ἐπαινῶ τὸν Πηλέα , εἶτα τὸν Αἰακόν , εἶτα τὸν θεὸν ἤτοι τὸν Δία , οὐδέποτε ὑπολείψει μοι τὸ λέγειν · ὁμοίως δὲ καὶ ἀνδρείαν ἐπαινῶν , εἰ ἀφήσω ἂν τὸ λέγειν περὶ αὐτῆς , λέγω δὲ ἐκτὸς αὐτῆς , ἥτις ( ἡ ἀνδρία ) διὰ μὲν τοῦ δεῖνος ἐποίησε τάδε τὰ τρόπαια , διὰ δὲ τοῦ δεῖνος τάδε , καὶ ὃ ἤτοι ἡ ἀνδρία τοιόνδε ἐστίν , ἤτοι εἴποιμι τὸν ὁρισμὸν αὐτῆς , εἰ γοῦν μέλλω λέγειν τὸν ὁρισμὸν αὐτῆς καὶ ὅτι τάδε καὶ τάδε ποιεῖ , οὐδέποτε ἐπιλείψει μοι ὁ λόγος . ἢ νοεῖται καὶ οὕτως · ὅπερ , τοῦτο τὸ λέγειν , ὅτι τάδε καὶ τάδε ποιεῖ ἡ ἀνδρία , τοιόνδε ἐστὶν ἤτοι ἐπεισοδιοῦν . [ a 38 ] ἐὰν δὲ μὴ ἔχῃς ἐνθυμήματα ἤτοι ἀποδείξεις , ἠθικῶς λεκτέον . καὶ μᾶλλον ἁρμόττει τῷ ἐπιεικεῖ ἤτοι τῷ ἀγαθῷ τὸ ποιεῖν τὸν λόγον χρηστὸν ἤτοι ἠθικὸν παρ’ ὃ ἀκριβῆ ἤτοι ἀποδεικτικόν . [ b 2 ] ἐλεγκτικὰ λέγεται ἐνθυμήματα τὰ εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγὴν ἀπάγοντα , διότι , ὅσῳ ποιεῖ ἔλεγχον , ἤτοι ἡ εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγή , τὸ ἀντικείμενον λαμβάνει τῇ ἀληθεῖ ὑποθέσει , καὶ παράλληλά εἰσι τὰ ἐναντία ἐν τῇ τοιαύτῃ δείξει · ὅσῳ δὲ λαμβάνονται τὰ ἐναντία παράλληλα καὶ ἐν παραθέσει , τοσούτῳ μᾶλλον γνωρίζονται · τὸ γὰρ λευκὸν καὶ αὐτὸ καθ’ αὑτὸ θεωρούμενον γνώριμόν ἐστι , παραβαλλόμενον δὲ μετὰ τοῦ μέλανος καὶ παράλληλον τῷ μέλανι κείμενον μᾶλλον γίνεται ἐκφαντικώτερον καὶ λαμπρότερον . [ b 4 ] τὰ δὲ φερόμενα πρὸς τὸν ἀντίδικον ἤτοι τὰ πρὸς τὰ εἰσαγόμενα παρὰ τοῦ ἀντιδίκου σου ἐπιχειρήματα οὐχ ἕτερόν τι εἶδος τῶν πίστεων καὶ τῶν ἀποδείξεών ἐστι τῶν λυτικῶν λόγων αὐτοῦ . ἀλλὰ τὰ μὲν τῶν ἐπιχειρημάτων τοῦ ἀντιδίκου ἔστι λῦσαι ἐνστάσει , τὰ δὲ διὰ συλλογισμῶν καὶ δι’ ἀντιπαραστάσεως . ἢ [ b 4 ] παράλληλα γὰρ μᾶλλον τὰ ἐναντία γνωρίζεται νοεῖται καὶ οὕτως , ὅτι τότε μᾶλλον γνωρίζονται τὰ ἐπιχειρήματά σου γενναῖα , εἰ θήσεις καὶ τὰ οἰκεῖα ἐπιχειρήματα καὶ τὰ τοῦ ἀντιδίκου παράλληλα . [ b 6 ] δεῖ δὲ καὶ ἐν τῇ συμβουλῇ ἤτοι τῷ συμβουλευτικῷ εἴδει καὶ τῇ δίκῃ ἤτοι τῷ δικανικῷ ἀρχόμενον μὲν ἤτοι ἐξ ἀρχῆς εὐθὺς μετὰ τὰ προοίμια ὀφείλεις λέγειν τὰς ἑαυτοῦ πίστεις ἤτοι τὰ οἰκεῖα ἐπιχειρήματα τὰ ἀποδεικτικά , ὕστερον δὲ εἰσάγειν ἐξ ἀντιθέσεως καὶ τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ ἀντιδίκου σου τὰ ἀποδεικτικὰ καὶ ἀπαντᾶν καὶ ἐνίστασθαι πρὸς τὰ ἐναντία ἤτοι πρὸς τὰ τοῦ ἀντιδίκου ἐπιχειρήματα καὶ λύειν αὐτά , πλὴν δὲ ὀφείλεις πρῶτον προδιασύρειν τὰ τοῦ ἀντιδίκου ὡς ψευδῆ καὶ ἀσθενῆ πρὸ τῆς λύσεως . εὗρον καὶ σχόλιον ἀρχόμενον μὲν λέγειν ἤτοι ἀρχὴν ἔχον τοῦ κατηγορεῖν τὰς ἑαυτοῦ πίστεις ἤτοι μὴ κατηγορηθέντα παρά τινος , ὕστερον δὲ πρὸς τὰ ἐναντία , ἂν νοῇς τι , ὑποτρέχον . [ b 9 ] ἐὰν δὲ πολύχους ἢ ἡ ἐναν τίωσις , ἤτοι εἰ δὲ πολλά εἰσι τὰ τοῦ ἀντιδίκου ἐπιχειρήματα , ὀφείλεις πρότερον εὐθὺς μετὰ τὰ προοίμια εἰπεῖν τὰ ἐναντία ἤτοι τὰ τοῦ ἀντι δίκου ἐπιχειρήματα καὶ θεῖναι καὶ ἐπιχειρῆσαι μετὰ ταῦτα εἰς λύσιν αὐτῶν , οἷον ἐποίησεν ὁ Καλλίστρατος · Ἀθηναῖος δὲ οὗτος ἦν καὶ διαλεγόμενος πρὸς τοὺς Μεσηνίους ἀναγκαζομένους τελεῖν φόρον καὶ ἀντιλέγοντας . προανελὼν γάρ , ἃ ἐροῦσιν οἱ ἀντίδικοι αὐτοῦ , οὕτω μετὰ ταῦτα εἶπεν αὐτὸς τὰ οἰκεῖα ἐπιχειρήματα καὶ τὰς οἰκείας δικαιολογίας · προανεῖλε γάρ , ἃ ἔμελλον εἰπεῖν κατ’ αὐτοῦ . εἰ μὲν οὖν πρῶτος ἀπήν τησας εἰς τὸ δικαστήριον σύ , ἐν τῷ οἰκείῳ λόγῳ μὴ μόνον λέγε τὰς οἰκείας δικαιολογίας ἀλλὰ καὶ τὰς τοῦ ἀντιδίκου , εἴτε μετὰ τὰ προοίμια , εἰ πολλαί εἰσιν , εἴτε μετὰ τὸ θεῖναι τὰς οἰκείας δικαιολογίας · καὶ εἰκότως , εἰ πολλαί εἰσιν , ὀφείλουσι πρότερα τῶν σῶν δικαιολογιῶν τίθεσθαι , διότι , εἰ εἴπῃς πρότερον τὰς σάς , εἶτα θήσεις ἐκείνας , αὗται μὲν εὐμνημόνευτοί εἰσι τοῖς ἀκροαταῖς ὡς τελευταῖαι ῥηθεῖσαι , τῶν δὲ σῶν εἰς λήθην ἔρχον ται οὗτοι ὡς προρρηθεισῶν . [ b 12 ] ὕστερον δὲ λέγοντα , ἤτοι εἰ δὲ πρῶτον ἀπαντήσοι εἰς τὸ δικαστήριον καὶ δικαιολογήσεται κατὰ σοῦ ὁ ἀντί δικός σου γράψας λόγον , εἶθ’ ὕστερον λέγεις σὺ καὶ γράφεις ἐλθὼν εἰς τὸ δικαστήριον , πρῶτον ἐνδέχεταί σε μετὰ τὰ προοίμια ἀπαντῆσαι καὶ ἐνστῆναι πρὸς τὸν ἐναντίον λόγον καὶ λῦσαι τὰ τοῦ ἀντιδίκου ἐπιχειρήματα συλλογιζόμενον , καὶ μάλιστα , ἐάν εἰσιν ἐκεῖνα εὐδοκιμηεικὲς κότα ὡς ἰσχυρά , ἵνα ἐκβάλῃς αὐτὰ τῆς διανοίας τῶν ἀκροατῶν καὶ πείσῃς νομίζειν αὐτὰ ἀνίσχυρα καὶ ψευδῆ , εἶτα εἰπὲ τὰ οἰκεῖα ἐπιχειρή ματα · οὕτω γὰρ δράσουσιν εἰς τὰς ψυχὰς τῶν ἀκροατῶν . [ b 14 ] ὥσπερ γὰρ οὐ δέχεται ἡ ψυχὴ τοὺς λόγους τοῦ προδιαβεβλημένου ἀνθρώπου , ἀλλ’ ἀποπέμπεται αὐτοὺς ὡς ψευδεῖς , τὸν αὐτὸν τρόπον οὐδὲ τὴν ἀπο λογίαν σου παραδέξονται , ἔστ’ ἂν ὁ ἀντίδικός σου δοκῇ εἰρηκέναι εὖ . δεῖ οὖν χώραν καὶ τόπον ποιῆσαι ἐν τῇ ψυχῇ τοῦ ἀκροατοῦ τῇ μελ λούσῃ παρὰ σοῦ ῥηθῆναι ἀπολογίᾳ · ἔσται δὲ χώρα τῷ λόγῳ σου , ἐὰν ἀνέλῃς , ἃ εἶπεν ὁ ἀντίδικός σου . [ b 18 ] διὸ δεῖ σε μαχέσασθαι πρὸς ἐκεῖνα καὶ ἀνατρέψαι ἢ τὰ μέγιστα καὶ ἰσχυρὰ ἢ τὰ εὐέλεγκτα . [ b 21 ] τοῖς θεοῖς πρῶτα σύμμαχος γενήσομαι . τὶς ὕβρισέ τινα ὡς μοιχὸν καὶ ὁ ὑβρισθεὶς κατηγορεῖ τοῦ ὑβρίσαντος ὡς ἀσεβοῦς · φησὶ γὰρ ὁ ὑβρίσας ἐμὲ ὕβρισε τὴν Ἀφροδίτην · αὕτη γὰρ αἰτία τῆς συνουσίας . εἶτα ὁ κατηγορηθεὶς ἀπαντῶν πρῶτον δείκνυσιν , ὅτι οὐχ ὑβρίζει τοὺς θεούς , ἀλλὰ σύμμαχος αὐτοῖς ἐστι · τιμῶ γάρ , φησί , μᾶλλον τὴν Ἥραν ὡς αἰτίαν γάμου καὶ οὐ μοιχείας . [ b 23 ] πρῶτον οὗτος ταῦτα λέγων ἥψατο τοῦ εὐηθεστάτου καὶ εὐελέγκτου ἐπιχειρήματος τοῦ δεικνύοντος αὐτὸν ἀσεβῆ . εἰς δὲ τὸ δεικνύειν τὸ οἰκεῖον ἦθος ἐπι καὶ ἀγαθὸν ἕτερον χρὴ παράγειν λέγοντα , ὡς αἰσθάνομαι ἑτέρων λεγόντων περὶ ἐμοῦ χρηστά , ἐπειδὴ τὸ λέγειν τινὰ περὶ ἑαυτοῦ καὶ συνιστᾶν τὸ οἰκεῖον ἦθος ἐπιεικὲς ἢ ἐπίφθονον καὶ μεμπτὸν ἢ ἔχει μακρολογίαν , ἤτοι ἢ μακρολόγος καὶ περιττολόγος δοκεῖ ὁ ἀφεὶς λέγειν περὶ τοῦ πράγματος καὶ ἐπαινῶν ἑαυτόν , ἢ ἔχει ἀντιλογίαν · ἀντιπέσῃ γὰρ ἕτερος καὶ δείξει αὐτὸν ψευδόμενον καὶ μὴ ὄντα χρηστόν , ὡς αὐτὸς λέγει . [ b 25 ] ἀλλὰ καὶ περὶ ἄλλου εἰ λέγεις , ὡς φαῦλος κατὰ τὸ ἦθός ἐστιν , ἢ λοίδορος δόξεις ἢ ἄγροικος καὶ μὴ γινώσκων , τίς ἐστιν ἡ ἀρετὴ ἢ ἡ κακία · ὥστε δεῖ ἄλλον παρεισάγειν λέγοντα ἀκούω ἄλλων λεγόντων περὶ τοῦ δεῖνος , ὡς φαῦλός ἐστιν · οὕτω γὰρ οὐ δόξεις φορτικός . ἄλλος εἶχε θυγατέρα δυσειδῆ καί τις διέβαλεν αὐτὸν ὡς κακὴν θυγατέρα ἔχοντα · [ b 28 ] ποιεῖ γοῦν ὁ Ἀρχίλοχος τὸν πατέρα αὐτῆς ἐν ἰαμβικοῖς στίχοις λέγοντα οὕτω περὶ τῆς θυγατρός · οὐδὲν τῶν χρημάτων ἤτοι τῶν πραγμάτων ἄελπτον οὐδ’ ἀπώμοτον καὶ ἀνέλπιστον · τί γοῦν καινόν , εἰ καὶ ἐμοὶ δυσειδὴς θυγάτηρ ἐπεγένετο ; σχόλιον · παρεισάγει πατέρα ὑπισχνούμενον περὶ προικὸς τῆς οἰκείας θυγατρὸς καὶ λέγοντα πρός τινα ἀντιλέγοντα μηδὲν ἔχειν ὡς οὐδὲν ἀνέλπιστον . [ b 30 ] καὶ τὸν Χάρωνα . καὶ τοῦτο τοῦ Ἀρχιλόχου.ὁ Γύγης πλούσιος ἦν διὰ γὰρ τῆς σφενδόνης πολλὰ συνῆξε χρήματα . οὔ μοι τὰ Γύγεω , ἤτοι οὐχ οὕτως ἐγὼ πλούσιος ὡς ὁ Γύγης , ὡς τινὲς λέγουσιν . [ b 32 ] ὁ Αἵμων ἀνὴρ ἦν τῆς Ἀντιγόνης · ἵνα δὲ μὴ δόξῃ ὁ Αἵμων ἐπαινῶν τὴν οἰκείαν γυναῖκα παρὰ τοῦ πατρὸς αὑτοῦ Κρέοντος ὑβρισμένην , παρεισάγει τὸν ἔπαινον ὡς ἀπ’ ἄλλων λεγόντων καὶ ἐπαινούντων αὐτήν , λέγων οὕτω ἐμοὶ δ’ ἀκούειν ἔσθ’ ὑπὸ σκότῳ τάδε , τὴν παῖδα ταύτην οἷ’ ὀδύρεται πόλις , πασῶν γυναικῶν ὡς ἀναξιωτάτη κάκιστ’ ἀπ’ ἔργων εὐκλεεστάτων φθίνει · ἥτις τὸν αὑτῆς αὐτάδελφον ἐν φοναῖς πεπτῶτ’ ἄθαπτον μήθ’ ὑπ’ ὠμηστῶν κυνῶν εἴασ’ ὀλέσθαι μήθ’ ὑπ’ οἰωνῶν τινος · οὐχ ἥδε χρυσῆς ἀξία τιμῆς λαχεῖν ; τοιάδ’ ἐρεμνὴ σῖγ’ ἐπέρχεται φάτις . [ b 33 ] δεῖ δὲ καὶ μεταβάλλειν τὰ ἐνθυμήματα καὶ ποιεῖν γνώ μας · οἷον γνώμη ἐστὶ τὸ χρὴ δὲ τὰς διαλλαγὰς ποιεῖν τοὺς νοῦν ἔχοντας εὐτυχοῦντας ἤτοι δεῖ δὲ τοὺς φρονίμους , ἐὰν ἔχωσιν ἔχθραν μετά τινων , καταλλάττεσθαι αὐτοῖς καὶ φιλιοῦσθαι , ἔστ’ ἂν εὐτυχῶσιν · οὕτω γὰρ μάλιστα ἐὰν πλεονεκτοῖεν ἤτοι τὸ πλέον ἔχοιεν . ἐνθυ ηματικῶς δ’ ἂν ῥηθῇ , εἰ οὕτω ῥηθῇ εἰ γὰρ δεῖ οὕτω καταλλάτ τεσθαι , ὅταν ὠφελιμώταται ὦσί καὶ πλεονεκτικώταται αἱ καταλ λαγαί , δεῖ τότε καταλλάττεσθαι , ὅταν εὐτυχῶσι .
Lemmas: ὁ δέ πίστις ἤτοι ὁ ὑποδείκνυμι δεῖ εἰμί ἀποδεικτικός ἤτοι συλλογιστική . ἐπεί καί περί τέσσαρες εἰμί ὁ ἀμφισβήτησις — ἢ ὅτι γίγνομαι ἢ οὖον γίγνομαι ἀμφισβητέω ἢ ὅτι δίκαιος εἰμί ἢ ἄδικος ἢ μέγας ἢ μικρός καί ἢ βλαβερός ἢ οὖον βλaβερόν — ἐπεί γοῦν περί τέσσαρες ἀμφισβητέω , δεῖ ὁ ῥήτωρ ἀποδείκνυμι φέρω ὁ ἀποδείκνυμι καί δείκνυμι περί ὁ ἀμφισβητέω καί ἀμφιβάλλω · οἷος ὅτι οὖον γίγνομαι , δεῖ σύ δείκνυμι ὁ κατήγορος λέγω , ὅτι γίγνομαι παρά σύ , ἐν ὁ κρίσις ἤτοι ὁ δικαστήριον , εἶτα φέρω ὁ ἀπόδειξις οὗτος ὁ ὅτι οὐ βλάπτω , κἀν γίγνομαι . [ b 25 ] καί ὅτι οὖον τοσόσδε ἤτοι μέγας εἰμί ὁ γίγνομαι , οἷος σύ φημί . ἢ ὡσαύτως δείκνυμι , ὅτι δικαίως γίγνομαι καί δίκαιος εἰμί . καί ἐάν εἰμί ὁ ἀμφισβήτησις καί ἀμφιβολία περί ὁ εἴτε γίγνομαι εἴτε μή οὗτος , ὀφείλω ἀποδείκνυμι ἢ ὅτι γίγνομαι ἢ καί οὐ γίγνομαι . [ b 27 ] μή λανθάνω δέ , ὅτι ἐν οὗτος ὁ ἀμφισβήτησις ὁ περί ὁ εἰμί γίγνομαι ἢ μή γίγνομαι ἀναγκαῖον εἰμί ὁ ἕτερος φαίνω πονηρός ἤτοι ἢ ὁ λέγω γίγνομαι ὁ πρᾶγμα , κἀν οὐ γίγνομαι , ἢ ὁ λέγω μή γίγνομαι , εἰμί ποῦ γίγνομαι · εἰμί γάρ ὅτι γίγνομαι ἀποδείκνυμι , ὁ λέγω ὅτι οὐ γίγνομαι πονηρός εἰμί καί οὐ ἔχω προβάλλω αἴτιος ὁ φεύγω ὁ δοκέω πονηρός ὁ ἄγνοια , ἤτοι λέγω , ὅτι οὐ γίγνομαι , διότι ἀγνοέω , εἰμί γίγνομαι . [ b 29 ] αὐτός δέ ἀμφισβηνηρόν · τέῳ περί ὁ Δίκαιος , ἤτοι εἴτε δίκαιος εἰμί ὁ λέγω εἴτε καί μή , οὐ εἰμί ὁ ἕτερος ἀπό αὐτός , οἷος εἄν φαίνω ψεύδω , φαίνω πονηρός · εἰμί γάρ λέγω , ὅτι δίκαιος εἰμί , εἶτα φαίνω ἄδικος , οὖον φαίνω πονηρός · προβάλλω γάρ ὁ ἄγνοια · ἀγνοέω γάρ , φημί , εἰμί ἄδικος εἰμί ὁ γίγνομαι , καί διά οὗτος ἀμφισβητέω . ὁμοίως καί εἰμί τις ἀμφί βητοιημι περί ὁ εἴτε μικρός εἰμί εἴτε μέγας ἢ βλαβερός ἢ οὖον τοιοῦτος , οὖον φαίνω ὁ ἕτερος πονηρός · προβάλλω γάρ ὁ ἄγνοια · ἀγνοέω γάρ , φημί , εἰμί βλαβερός εἰμί ὁ γίγνομαι ἢ εἰμί μέγας . [ b 30 ] ὥστε ἐν οὗτος ἤτοι ὁ ἀμφισβήτησις ὁ περί ὁ εἰμί γίγνομαι ἢ μή χρηστέον ὁ δείκνυμι ὁ ἕτερος πονηρός · οὖον γάρ ἔχω προβάλλω ὁ ἄγνοια · ἐν δέ ὁ ἄλλος ἤτοι ὁ ἀμφισβήτησις ὁ περί ὁ εἰμί Δίκαιος ἢ μή ἢ μέγας ἢ μή ἢ βλαβερός ἢ μή οὖον χρηστέον ὁ δείκνυμι ὁ ἕτερος ἀπό λέγω γάρ ἐκεῖνος ὡς ἀγνοέω καί ἐκ οὗτος φεύγω ὁ δοκέω πονηρός . εὑρίσκω καί σχόλιον τοιοῦτος ὅτι ἐν οὗτος ὁ ἀμφισβήτησις ὁ εἰμί γίγνομαι ὁ ἕτερος εἰμί πονηρός ἤτοι ὁ ἀρνέομαι . [ b 29 ] αἰτία πρόφασις ὁ ἀμφισβητέω . [ b 19 ] ὁ Λιμός ὁ Σοφοκλῆς , οἷος πατήρ , σός εἰμί καί σῦς ἐγώ γνώμη ἔχω χρηστός ἐπορθόω , ὅς ἐγώ ἐφέπω · ἐγώ γάρ οὐδείς ἀξίως εἰμί γάμος μείζων φέρω σύ καλῶς ἡγέομαι . [ b 30 ] ἐν δέ ὁ ἐπιδεικτικός ὁ πολύς ἤτοι ὡς ἐπί ὁ πολύς ὁ αὔξησις εἰμί , ὅτι ὠφέλιμος εἰμί ὅδε ἢ ὅτι καλός ὁ γάρ πρᾶγμα δεῖ πιστεύω ἤτοι ὡς ὁμολογέω λαμβάνω , δείκνυμι δέ ἢ ὅτι ὠφέλιμος εἰμί ἢ ὅτι καλός . εἰμί δέ καί ὁ πρᾶγμα εἰμί ἄπιστος ( οὗτος δέ γίγνομαι ὀλιγάκις ) , οὗτος τε δεῖ ποιέω καί ἀποδείκνυμι αὐτός , ἢ ἐάν ἄλλος ἔχω , αἴτιος , ἤτοι εἰμί σώφρων εἰμί · ὁ δέ εἰμί σύ σώφρων εἰμί αἴτιος ἕτερος ὁ ἀνάγω σύ , ὅς περικλείω σύ πείθω καί ἄκων σωφρονέω . εὑρίσκω σχόλιον εἰς οὗτος · οἷος εἰμί ἄλλος εἰμί ὁ ποιέω καί οὐ ὁ λέγω . [ b 35 ] ἐν δέ ὁ δημηγορικός περί μέλλω εἰμί ὁ ἀμφί βήτησις . ἢ ὅτι οὐ εἰμί , ἀμφισβητέω τις , ἢ εἰμί μέν , ἀλλά ἄδικος εἰμί , ἢ οὖον τηλικόσδε ἤτοι μέγας . [ b 36 ] δεῖ δέ ὁράω καί εἰμί τίς ψεύδω καί ἐκτός ὁ πρᾶγμα καί ὁ ὑπόθεσις λέγω ἢ ὁ κατήγορος ἢ ὁ ἀπολογέομαι · εἰμί γάρ ἐκτός ὁ ὑπόθεσις λέγω , τίκτω ρομεθη , ὅτι καί περί ὁ ἄλλος ψεύδω ἤτοι ὁ Δίκαιος καί ὁ ἄδικος καί ὁ ὠφέλιμος καί ὁ βλαβερός καί ὁ μέγας καί ὁ μικρός · ψεύδω γάρ , κἀν Δίκαιος λέγω ὁ γίγνομαι ἢ ὁ εἰμί · εἴτε ἄδικος καί βλαβερός λέγω αὐτός , ψεύδω . εἰμί καί ἐν ὁ δημηγορικός χράω ὁ ἐνθύμημα , ἀλλά μᾶλλον χράω ὁ παράδειγμα , διότι ὁ δημηγορικός οἰκεῖος μᾶλλον ὁ παράδειγμα · ἐκ γάρ ὁ προγίγνομαι τεκμηριόω καί ὁ ὁ εἰμί ἀπόβασις . ὁ δέ ἐνθύμημα οἰκεῖος πάλιν εἰμί ὁ δικανικός εἶδος καί διά οὗτος ἐν αὐτός πλείων λαμβάνω ὁ ἐνθύμημα παρά ὁ παραδείγματα.[a 2 ] ὁ μέν γάρ ὁ δημηγορικός καταγίγνομαι περί ὁ μέλλω καί διά οὗτος δεῖ ἐκ ὁ γίγνομαι φέρω παράδειγμα , ὁ δέ ἤτοι ὁ δικανικός καταγίγνομαι περί ὁ εἰμί παρά ὅς ὁ μή εἰμί , ὅστις μᾶλλον ὁ εἰμί εἰμί ἀπόδειξις καί ἀνάγκη ἤτοι ἀναγκαστικός συλλομενω · γισμός · ὁ γάρ γίγνομαι ἔχω ὁ ἀνάγκη ἤτοι ὁ ἀπόδειξις . εὑρίσκω σχόλιον · [ a 4 ] ὅς μᾶλλον ἤτοι ὁ μέλλω . καί ἀνάγκη ἤτοι ὁ ἐκ ὁ γίγνομαι παράδειγμα . [ a 5 ] οὖον δεῖ δέ ἐφεξῆς καί συνημμένως λέγω ἐνθύμημα , ἀλλά διακόπτω καί μεταξύ λέγω καί παρά δεῖγμα , ὥστε ἀναμίσγω καί ὁ ἐνθύμημα παράδειγμα · εἰμί δέ μή , ἤτοι εἰμί μή ἀναμείγνυμι αὐτός καί παράδειγμα καί διακοπή ποιέω ὁ ἐνθύμημα , ἀλλά συνημμένως λέγω ἐνθύμημα , ὁ ἐνθύμημα συνημμένως λέγω καταβλάπτω ἀλλήλων · ὁ γάρ ἀκροατής ὁ πυκνότης ὁ ἐνθύμημα ἀποκάμνω καί ἔκτοτε οὖον προσέχω ὁ λεγο δεῖ γάρ καί ἐνταῦθα ἤτοι ἐπί ὁ δικανικός λέγω παράδειγμα , πλήν ἐκεῖ ἐπί ὁ συμβουλευτικός πλείων . [ a 7 ] ὅτι δέ μέτρον εἰμί καί ποσός ὁ ἐνθύμημα , πόσος δεῖ λέγω καί ἐξίστημι αὐτός καί οὐ ἄμετρος δεῖ λέγω αὐτός , δηλόω καί Ὅμηρος ἐν ὅς παρεισάγω ὁ Ἀλκή νόος λέγω πρός ὁ Ὀδυσσεύς ἐπεί τόσος εἶπον , ὅσος εἄν πνέω ἀνήρ · οὐ εἶπον τοιοῦτος , ἀλλά τοσοῦτος , δηλόω ἐκ ὁ τοσοῦτος , ὅτι μέτρον εἰμί ὁ λόγος καί ὁ ἐνθύμημα · ὁ γάρ ἀμετρία ὁ μωρός καί ὁ ἄτεχνος χράομαι · εἰμί γάρ ὅρος καί μέτρον ὁ ποσός ὁ ἐνθυμέομαι Μάτων καί οὐ ἄμετρος δεῖ χράομαι αὐτός . [ a 9 ] οὖον δεῖ δέ ἐνθυμέομαι μάτη καί ἀποδείκνυμι ζητέω περί πᾶς · εἰμί δέ πᾶς προτίθημι ζητέω ἀποδείκνυμι , συμβαίνω ὁ ἀποδείκνυμι ὁ γνώριμος καί ὁ φανερός ἐκ ἄγνωστος καί ἄδηλος , ὅσπερ ποιέω τις ὁ φιλόσοφος , ὅστις συλλογίζομαι ὁ γνώριμος παρά ὁ πρότασις , ἐκ ὅς λέγω καί ἀποδείκνυμι , ἤτοι συμβαίνω ὁ πρότασις λαμβάνω ἄγνωστος ὁ πρόκειμαι πρόβλημα . [ a 12 ] καί ὅταν ποιέω πάθος ἤτοι κινέω ὁ ἀκροατής εἰς ὀργή ἢ εἰς ἐπιθυμία ἢ αὐτός θυμόω ἢ ἐπιθυμέω , μή λέγω ἐνθύμημα . πάθος λέγω ὁ θυμός καί ὁ ἐπι θυμιάω · εἰμί γάρ δυνατός εἰμί , ὁ ἐνθύμημα ἐκκρούω ὁ πάθος ἤτοι χαῦνος ποιέω καί ἔκλυτος αὐτός ἐν ὁ ὁ ἀκροατής ἢ σύ ὁ κατέχω πάθος τις ἤτοι θυμός ἢ λύπη ἢ φόβος προσέχω ὁ ἐνθύμημα δεινός εἰμί καί ἐπιλανθάνομαι ὁ πάθος · ἢ εἰμί ὁ πάθος κατέχω ἰσχυρῶς ἢ σύ ἢ ὁ ἀκροατής ἰσχυρός εἰμί , πάντως προσέχω πᾶς ὁ πάθος καί ὅλος οὗτος γίγνομαι , ὁ δέ ἐνθύμημα καί † προσέχω ὅλως , ἀλλά εἰμί ὁ ἐνθύμημα μάτην εἴρω · [ a 14 ] καί γάρ ἐάν εἰμί δύο κινέω ἐνέργεια δύο , οἷος εἰμί ὁράω τις καί ἀκούω ἢ εἰμί ἐνεργέω κατά ἄλλος αἴσθησις , ὁ δραστικός κίνησις καί ἐνέργεια ἐκκρούω ὁ ἕτερος ἐνὲρ γειαν καί ἀμαυρόω , ὡς ἐν ὁ περι Ψυχή φημί , καί ἢ ἀφανίζω ἀλλήλων , εἰμί ὁ εἷς ὁ ἐνέργεια εἰμί δραστικός , ἢ ἀσθενής ποῖ ἄκων ἀλλήλων , εἰμί ἰσοδύναμος εἰμί . [ a 15 ] καί εἰμί μέλλω ποιέω ὁ λόγος ἠθικός , οὖον δεῖ ἐνθυμηματίζομαι . ἠθικός γίγνομαι ὁ λόγος , ὅταν παρεμφαίνω ὁ ἦθος ὁ λέγω , ὅτι εἰμί ἀγαθός καί ἀληθής · ὁ γάρ ἀπόδειξις οὔτε ἦθος ὀφείλω ἔχω οὖον τε προαίρεσις · ἐν δέ ὁ ἠθικός λόγος δείκνυμι ὁ προαίρεσις ὁ οἰκεῖος αἱρέω ὁ ἀγαθός καί ἀληθής καί μισοπόνηρος . [ a 17 ] χρηστέον δέ ὁ γνώμη καί ἐν διήγησις καί πίστις ἤτοι καί ἀποδείκνυμι · ἠθικός γάρ ποιέω ὁ λόγος ὁ χράομαι γνώμη καί ἐν ὁ πίστις καί ἐν ὁ διήγησις . [ a 18 ] ἐγώ δίδωμι ἤτοι δανείζω , τυγχάνω ὁ Θεμιστοκλῆς , καί οὗτος οἶδα , ὡς οὖον δεῖ πιστεύω αὐτός ἤτοι οὖον ἐθέλω ἐγώ δίδωμι οὗτος . ἐάν δέ παθητικός , ἤτοι εἰμί δέ μέλλω ἀνακινέω πάθος , ῥητέος ὁ γνώμη οὗτος οὕτως ὅτι [ a 18 ] δανείζω αὐτός καί οἶδα , ὡς οὖον δεῖ πιστεύω αὐτός , ἀλλά ἐγώ μέν οὖον μεταμέλομαι ἤτοι μετάμελος γίγνομαι καί οὗτος μή μέλλω ἐγώ δίδωμι · οὗτος μέν γάρ περίειμι κέρδος , ἐγώ δέ ὁ Δίκαιος περίειμι · φυλάσσω γάρ πρός αὐτός φίλιος καί διά οὗτος εἶδον αὐτός μή ἔχω δανείζω · ἐμφαίνω γάρ ὁ οἰκεῖος γνώμη , ὅτι Φιλόφιλος εἰμί · ὅθεν καί γνώμη λέγω ὅδε ἐγώ μέν δίδωμι καί οὗτος οἶδα , διότι ἐν αὐτός παρεμφαίνω ὁ γνώμη καί ὁ προαίρεσις ὁ δανείζω , ὅτι εἰμί Ἀγαθή . [ a 22 ] διότι περί ὁ μέλλω καταγίγνομαι ὁ δημηγορικός , ὁ δέ μέλλω εἰμί ἀφανής , διά οὗτος ὁ δημηγορικός Χαλέ ὁ δέ δικανικός ῥᾴδιος , διότι περί ὁ γίγνομαι καταγίγνομαι , ὁ δέ γίγνομαι δῆλος πᾶς καί ἐπιστητός εἰμί καί γνωστός καί ὁ μάντις . οὗτος λέγω ὡς ἐπεγγελάω αὐτός · γελάω δέ καί ὁ Ἐπιμενίδης ὡς μείς τευμαι οὖον περί ὁ εἰμί ἀλλά περί ὁ γίγνομαι · ποῖος δέ δυσκολία εἰμί ὁ γιγνώσκω τις ὁ γίγνομαι : [ a 25 ] καί ὁ νόμος ὑπόθεσις ἤτοι ὡς ὁμολογέω λαμβάνω ἐν ὁ δικανικός . ἐάν δέ ἔχω τις ὁ νόμος ὡς ἀρχή , ῥάιος εἰμί εὑρίσκω ἀπόδειξις · ὁ γάρ ἀρχή εὑρίσκω ῥάιος εἰμί καί ὁ ἀποδείκνυμι ἐνθένδε εὑρίσκω . καί οὐ ἔχω ὁ δικάζω πολύς διατριβή εἰς ὁ εὑρίσκω ἀποδείκνυμι ἢ πρός ὁ ἀντίδικος , ἤτοι εἰμί βούλομαι ἀποδείκνυμι ὁ ἀντίδικος κλέπτης ἢ ιερός σύλη , ἢ περί ἑαυτοῦ , ἤτοι ἢ εἰμί βούλομαι ἀποδείκνυμι ἑαυτοῦ ἀγαθός καί οὐ εἰμί τοιοῦτος , οἷος σύ εἰμί λέγω ὁ κατηγορέω , ἢ παθητικός ὁ λόγος ποιέω εἰμί ῥᾴδιος · εἰμί γάρ δίδωμι ὁ ἀρχή , ῥάιος εἰμί ἔκτοτε ἢ εὑρίσκω ὁ ἀποδείκνυμι ἢ ὁ λόγος ποιέω παθητικός . [ a 28 ] ἀλλά ἥκιστος ἤτοι ἀλλά οὐδαμῶς πᾶς ὁ εἶδος εἰμί , ἤτοι ὁ συμβουλευτικός , ὁ δικανικός , ὁ πανηγυρικός , ὁ ποιέω ὁ λόγος παθητικός ἤτοι ὁ σχετλιάζω , ἐάν μή ἐξίστημι , ἤτοι ἐάν μή ἔξω ὁ ὑπόθεσις καί ὁ πρᾶγμα ἐκβαίνω καί μέλλω διατρίβω . εὑρίσκω σχόλιον τοιοῦτος ἀλλά ἥκιστος ἤτοι οὐδαμῶς ἐκ πᾶς ὁ εἶδος οὗτος ὁ εἶδος ὁ δικανικός ἔχω διατριβή . [ a 29 ] δεῖ οὖν ὁ ἀπορέω ἤτοι ὁ μή ἔχω ὕλη καί ἀφορμή ἐπιχείρημα πολύς ποιέω οὗτος ἤτοι ὁ ἐξίστημι ἤτοι ὁ ἔξω ὁ ὑπόθεσις διατρίβω , ὅς ποιέω ὁ Ἀθηναῖος ῥήτωρ καί ὁ Ἰσοκράτης · ὁ γάρ κατηγορέω , ἐν ὅς συμβουλεύω , ἔξω ὁ πρόκειμαι εἰμί ὑπόθεσις . ἐν ὁ πανηγυρικός ἤτοι ὁ Παναθηναϊκός . [ a 31 ] ὁ Χάρης στρατηγός καί ῥήτωρ εἰμί . ἐν δέ ὁ ἐπι δεικτικός ἤτοι πανηγυρικός δεῖ ἐπεισοδιόω ἤτοι ἔξω ὁ πρόκειμαι ἐπεισάγω πάρεργος τις καί μή χρησιμεύω εἰς ὁ ὑπόθεσις · ὁ γάρ Ἰσοκράτης , ἐν ὅς ἐπαινέω ὁ Ἀχιλλεύς ἢ ἄλλος τις , εἰσάγω τις μηδέ ὅλως χρησιμεύω εἰς ὁ ὁ Ἀχιλλεύς ἔπαινος . [ a 34 ] ὁ Γορ γία λέγω ὅτι εἰμί βούλομαι , οὐδέποτε ὑπολείπω ἐγώ ὁ λόγος · ἀεί γάρ εἄν παρενείρω ἄλλος καί ἄλλος ἐκτός ὁ ὑπόθεσις καί μή χρησιμεύω εἰς ὁ ὑπόθεσις . οὗτος γοῦν , ὅς λέγω ὁ Γοργίας , αὐτός εἰμί ὁ ἔπω ὅδιος λέγω καί ἐκτός ὁ πρᾶγμα · εἰμί γάρ Ἀχιλλεύς ἐπαινέω ἐπαινέω ὁ Πηλεύς , εἶτα ὁ Αἰακός , εἶτα ὁ θεός ἤτοι ὁ Ζεύς , οὐδέποτε ὑπολείπω ἐγώ ὁ λέγω · ὁμοίως δέ καί ἀνδρεῖος ἐπαινέω , εἰμί ἀφίημι εἄν ὁ λέγω περί αὐτός , λέγω δέ ἐκτός αὐτός , ὅστις ( ὁ Ἀνδρία ) διά μέν ὁ Δεῖνος ποιέω ὅδε ὁ τρόπαιον , διά δέ ὁ Δεῖνος ὅδε , καί ὅς ἤτοι ὁ Ἀνδρία τοιόσδε εἰμί , ἤτοι εἶπον ὁ ὁρισμός αὐτός , εἰμί γοῦν μέλλω λέγω ὁ ὁρισμός αὐτός καί ὅτι ὅδε καί ὅδε ποιέω , οὐδέποτε ἐπίλειψις ἐγώ ὁ λόγος . ἢ νοέω καί οὕτως · ὅσπερ , οὗτος ὁ λέγω , ὅτι ὅδε καί ὅδε ποιέω ὁ Ἀνδρία , τοιόσδε εἰμί ἤτοι ἐπεισοδιόω . [ a 38 ] ἐάν δέ μή ἔχω ἐνθύμημα ἤτοι ἀποδείκνυμι , ἠθικός λεκτέος . καί μᾶλλον ἁρμόζω ὁ ἐπιεικής ἤτοι ὁ ἀγαθός ὁ ποιέω ὁ λόγος χρηστός ἤτοι ἠθικός παρά ὅς ἀκριβής ἤτοι ἀποδεικτικός . [ b 2 ] ἐλεγκτικός λέγω ἐνθύμημα ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή ἀπάγω , διότι , ὅσος ποιέω ἔλεγχος , ἤτοι ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή , ὁ ἀντίκειμαι λαμβάνω ὁ ἀληθής ὑπόθεσις , καί παράλληλος εἰμί ὁ ἐναντίος ἐν ὁ τοιοῦτος δείκνυμι · ὅσος δέ λαμβάνω ὁ ἐναντίος παράλληλος καί ἐν παράθεσις , τοσοῦτος μᾶλλον γνωρίζω · ὁ γάρ λευκός καί αὐτός κατά ἑαυτοῦ θεωρέω γνώριμος εἰμί , παραβάλλω δέ μετά ὁ μέλας καί παράλληλος ὁ μέλας κεῖμαι μᾶλλον γίγνομαι ἐκφαντικός καί λαμπρός . [ b 4 ] ὁ δέ φέρω πρός ὁ ἀντίδικος ἤτοι ὁ πρός ὁ εἰσάγω παρά ὁ ἀντίδικος σύ ἐπιχείρημα οὐ ἕτερος τίς εἶδος ὁ πίστις καί ὁ ἀπόδειξις εἰμί ὁ λυτικός λόγος αὐτός . ἀλλά ὁ μέν ὁ ἐπιχείρημα ὁ ἀντίδικος εἰμί λύω ἔνστασις , ὁ δέ διά συλλογισμός καί διά ἀντιπαράστασις . ἢ [ b 4 ] παράλληλος γάρ μᾶλλον ὁ ἐναντίος γνωρίζω νοέω καί οὕτως , ὅτι τότε μᾶλλον γνωρίζω ὁ ἐπιχείρημα σύ γενναῖος , εἰμί τίθημι καί ὁ οἰκεῖος ἐπιχείρημα καί ὁ ὁ ἀντίδικος παράλληλος . [ b 6 ] δεῖ δέ καί ἐν ὁ συμβουλή ἤτοι ὁ συμβουλευτικός εἶδος καί ὁ δίκη ἤτοι ὁ δικανικός ἄρχω μέν ἤτοι ἐκ ἀρχή εὐθύς μετά ὁ προοίμιον ὀφείλω λέγω ὁ ἑαυτοῦ πίστις ἤτοι ὁ οἰκεῖος ἐπιχείρημα ὁ ἀποδεικτικός , ὕστερος δέ εἰσάγω ἐκ ἀντίθεσις καί ὁ ἐπιχείρημα ὁ ἀντίδικος σύ ὁ ἀποδεικτικός καί ἀπαντάω καί ἐνίστημι πρός ὁ ἐναντίος ἤτοι πρός ὁ ὁ ἀντίδικος ἐπιχείρημα καί λύω αὐτός , πλήν δέ ὀφείλω πρῶτος προδιασύρω ὁ ὁ ἀντίδικος ὡς ψευδής καί ἀσθενής πρό ὁ λύσις . εὑρίσκω καί σχόλιον ἄρχω μέν λέγω ἤτοι ἀρχή ἔχω ὁ κατηγορέω ὁ ἑαυτοῦ πίστις ἤτοι μή κατηγορέω παρά τις , ὕστερος δέ πρός ὁ ἐναντίος , εἄν νοέω τίς , ὑποτρέχω . [ b 9 ] ἐάν δέ πολύχους ἢ ὁ ἐναν τιωσμος , ἤτοι εἰμί δέ πολύς εἰμί ὁ ὁ ἀντίδικος ἐπιχείρημα , ὀφείλω πρότερος εὐθύς μετά ὁ προοίμιον εἶπον ὁ ἐναντίος ἤτοι ὁ ὁ ἀντι Δίκου ἐπιχείρημα καί τίθημι καί ἐπιχειρέω μετά οὗτος εἰς λύσις αὐτός , οἷος ποιέω ὁ Καλλίστρατος · Ἀθηναῖος δέ οὗτος εἰμί καί διαλέγω πρός ὁ Μεσήνιος ἀναγκάζω τελέω φόρος καί ἀντιλέγω . προαναιρέω γάρ , ὁ εἴρω ὁ ἀντίδικος αὐτός , οὗτος μετά οὗτος εἶπον αὐτός ὁ οἰκεῖος ἐπιχείρημα καί ὁ οἰκεῖος δικαιολογία · προαναιρέω γάρ , ὁ μέλλω εἶπον κατά αὐτός . εἰμί μέν οὖν πρῶτος ἄπειμι τητάω εἰς ὁ δικαστήριον σῦς , ἐν ὁ οἰκεῖος λόγος μή μόνος λέγω ὁ οἰκεῖος δικαιολογία ἀλλά καί ὁ ὁ ἀντίδικος , εἴτε μετά ὁ προοίμιον , εἰμί πολύς εἰμί , εἴτε μετά ὁ τίθημι ὁ οἰκεῖος δικαιολογία · καί εἰκότως , εἰμί πολύς εἰμί , ὀφείλω πρότερος ὁ σός δικαιολογία τίθημι , διότι , εἰμί εἶπον πρότερος ὁ σός , εἶτα τίθημι ἐκεῖνος , οὗτος μέν εὐμνημόνευτος εἰμί ὁ ἀκροατής ὡς τελευταῖος εἴρω , ὁ δέ σός εἰς λήθη ἔρχομαι ὁ οὗτος ὡς προλέγω . [ b 12 ] ὕστερος δέ λέγω , ἤτοι εἰμί δέ πρῶτος ἀπαντάω εἰς ὁ δικαστήριον καί δικαιολογέομαι κατά σύ ὁ ἀντί δικός σύ γράφω λόγος , εἶτα ὕστερος λέγω σύ καί γράφω ἔρχομαι εἰς ὁ δικαστήριον , πρῶτος ἐνδέχομαι σύ μετά ὁ προοίμιον ἀπαντάω καί ἐνίστημι πρός ὁ ἐναντίος λόγος καί λύω ὁ ὁ ἀντίδικος ἐπιχείρημα συλλογίζομαι , καί μάλιστα , ἐάν εἰμί ἐκεῖνος εὐδοκιμηεικὲς κότα ὡς ἰσχυρός , ἵνα ἐκβάλλω αὐτός ὁ διάνοια ὁ ἀκροατής καί πείθω νομίζω αὐτός ανίσχυρος καί ψευδής , εἶτα εἶπον ὁ οἰκεῖος ἐπιχειρέω μάτη · οὗτος γάρ δράω εἰς ὁ ψυχή ὁ ἀκροατής . [ b 14 ] ὥσπερ γάρ οὖον δέχομαι ὁ ψυχή ὁ λόγος ὁ προδιαβάλλω ἄνθρωπος , ἀλλά ἀποπέμπω αὐτός ὡς ψευδής , ὁ αὐτός τρόπος οὐδέ ὁ ἀπος λόγιος σύ παραδέχομαι , ἔστω εἄν ὁ ἀντίδικος σύ δοκέω εἴρω εὕω . δεῖ οὖν χώρα καί τόπος ποιέω ἐν ὁ Ψυχή ὁ ἀκροατής ὁ Μέλ λούω παρά σύ εἴρω ἀπολογία · εἰμί δέ χώρα ὁ λόγος σύ , ἐάν ἀναιρέω , ὁ εἶπον ὁ ἀντίδικος σύ . [ b 18 ] διό δεῖ σύ μάχομαι πρός ἐκεῖνος καί ἀνατρέπω ἢ ὁ μέγας καί ἰσχυρός ἢ ὁ εὐέλεγκτος . [ b 21 ] ὁ θεός πρῶτος σύμμαχος γίγνομαι . τις ὑβρίζω τις ὡς μοιχός καί ὁ ὑβρίζω κατηγορέω ὁ ὑβρίζω ὡς ἀσεβής · φημί γάρ ὁ ὑβρίζω ἐγώ ὑβρίζω ὁ Ἀφροδίτη · οὗτος γάρ αἰτία ὁ συνουσία . εἶτα ὁ κατηγορέω ἀπαντάω πρῶτος δείκνυμι , ὅτι οὐ ὑβρίζω ὁ θεός , ἀλλά σύμμαχος αὐτός εἰμί · τιμάω γάρ , φημί , μᾶλλον ὁ Ἥρα ὡς αἴτιος γάμος καί οὖον μοιχεία . [ b 23 ] πρῶτος οὗτος οὗτος λέγω ἅπτω ὁ εὐήθης καί εὐέλεγκτος ἐπιχείρημα ὁ δείκνυμι αὐτός ἀσεβής . εἰς δέ ὁ δείκνυμι ὁ οἰκέω ἦθος ἐπι καί ἀγαθός ἕτερος χρή παράγω λέγω , ὡς αἰσθάνομαι ἕτερος λέγω περί ἐγώ χρηστός , ἐπεί ὁ λέγω τις περί ἑαυτοῦ καί συνίστημι ὁ οἰκέω ἦθος ἐπιεικής ἢ ἐπίφθονος καί μεμπτός ἢ ἔχω μακρολογία , ἤτοι ἢ μακρολόγος καί περιττολόγος δοκέω ὁ ἀφίημι λέγω περί ὁ πρᾶγμα καί ἐπαινέω ἑαυτοῦ , ἢ ἔχω ἀντιλογία · ἀντιπίπτω γάρ ἕτερος καί δείκνυμι αὐτός ψεύδω καί μή εἰμί χρηστός , ὡς αὐτός λέγω . [ b 25 ] ἀλλά καί περί ἄλλος εἰμί λέγω , ὡς φαῦλος κατά ὁ ἦθος εἰμί , ἢ λοίδορος δοκέω ἢ ἄγροικος καί μή γιγνώσκω , τίς εἰμί ὁ ἀρετή ἢ ὁ κακία · ὥστε δεῖ ἄλλος παρεισάγω λέγω ἀκούω ἄλλος λέγω περί ὁ Δεῖνος , ὡς φαῦλος εἰμί · οὗτος γάρ οὖον δοκέω φορτικός . ἄλλος ἔχω θυγάτηρ δυσειδής καί τις διαβάλλω αὐτός ὡς κακός θυγάτηρ ἔχω · [ b 28 ] ποιέω γοῦν ὁ Ἀρχίλοχος ὁ πατήρ αὐτός ἐν ἰαμβικός στίχος λέγω οὗτος περί ὁ θυγάτηρ · οὐδείς ὁ χρῆμα ἤτοι ὁ πρᾶγμα ἄελπτος οὐδέ ἀπώμοτος καί ἀνέλπιστον · τίς γοῦν καινός , εἰμί καί ἐγώ δυσειδής θυγάτηρ ἐπιγίγνομαι ; σχόλιον · παρεισάγω πατήρ ὑπισχνέομαι περί προίξ ὁ οἰκεῖος θυγάτηρ καί λέγω πρός τις ἀντιλέγω μηδείς ἔχω ὡς οὐδείς ἀνέλπιστον . [ b 30 ] καί ὁ Χάρων . καί οὗτος ὁ Ἀρχίλοχος Γύγης πλούσιος εἰμί διά γάρ ὁ σφενδόνη πολύς συνάγω χρῆμα . οὖον ἐγώ ὁ Γύγης , ἤτοι οὐ οὕτως ἐγώ πλούσιος ὡς ὁ Γύγης , ὡς τις λέγω . [ b 32 ] ὁ Αἵμων ἀνήρ εἰμί ὁ Ἀντιγόνη · ἵνα δέ μή δόξα ὁ Αἵμων ἐπαινέω ὁ οἰκεῖος γυνή παρά ὁ πατήρ αὐτός Κρέων ὑβρίζω , παρεισάγω ὁ ἔπαινος ὡς ἀπό ἄλλος λέγω καί ἐπαινέω αὐτός , λέγω οὗτος ἐγώ δέ ἀκούω ἔστω ὑπό σκότος ὅδε , ὁ παῖς οὗτος οἶς ὀδύρομαι πόλις , πᾶς γυνή ὡς ἀνάξιος κακός ἀπό ἔργον εὐκλεής φθίω · ὅστις ὁ ἑαυτοῦ αὐτάδελφος ἐν φονή πίπτω ἄθαπτος μήτε ὑπό ὠμηστής κύω ἐάω ὄλλυμι μήτε ὑπό οἰωνός τις · οὐ ὅδε χρύσεος ἄξιος τιμή λαγχάνω ; τοιόσδε ἐρεμνός σιγή ἐπέρχομαι φάτις . [ b 33 ] δεῖ δέ καί μεταβάλλω ὁ ἐνθύμημα καί ποιέω γιγνώσκω μάω · οἷος γνώμη εἰμί ὁ χρή δέ ὁ διαλλαγή ποιέω ὁ νόος ἔχω εὐτυχέω ἤτοι δεῖ δέ ὁ φρόνιμος , ἐάν ἔχω ἔχθρα μετά τίνω , καταλλάσσω αὐτός καί φιλιόω , ἔστω εἄν εὐτυχέω · οὗτος γάρ μάλιστα ἐάν πλεονεκτέω ἤτοι ὁ πλέω ἔχω . ἐνθύω ηματικῶς δέ εἄν εἴρω , εἰμί οὗτος εἴρω εἰμί γάρ δεῖ οὗτος καταλλάσσω τίνω , ὅταν ὠφέλιμος εἰμί καί πλεονεκτικός ὁ Κατάλ λαγός , δεῖ τότε καταλλάσσω , ὅταν εὐτυχέω .