anonymi-in-aristotelis-artem-rhetoricam.in-aristotelis-artem-rhetoricam-commentarium 2.18
Ἐπεὶ δὲ ἡ τῶν πιθανῶν λόγων χρῆσις ἤτοι ἐπεὶ δὲ χρώ μεθα τοῖς πιθανοῖς λόγοις καὶ πιστευτικοῖς ἀφορῶντες πρὸς τὴν κρίσιν . κρίσιν δὲ νοητέον καὶ ἐπὶ τοῦ δικανικοῦ καὶ συμβουλευτικοῦ καὶ τοῦ πανη γυρικοῦ καὶ μὴ μόνον ἐπὶ τοῦ δικανικοῦ · καὶ γὰρ ἐπὶ τοῦ συμβουλευτικοῦ κριτής ἐστι , πρὸς ὃν γίνεται ἡ συμβουλὴ ἢ πρὸς οὕς · κρίνει γὰρ οὗτος , εἴτε τὰ λεγόμενά εἰσι συμφέροντα εἴτε καὶ μή . ἀλλὰ καὶ ὁ πανηγυριστὴς κριτὴν ἔχει τὸν ἀκροατήν · οὗτος γὰρ κρίνει , εἴτε ἀφ’ ὧν εἶπεν ὁ πανηγυ ρίζων ἐδείχθη τῶν ἀγαθῶν ὁ ἐπαινούμενος εἴτε καὶ μή . [ b 9 ] οὐδὲ γὰρ δεόμεθα λόγου καὶ ἀποδείξεως περὶ τῶν ὁμολογουμένων , ὧν ἴσμεν ἤτοι πίστιν ἔχομεν ἀκριβῆ . ἔστι δὲ κρίσις καὶ ἐπὶ τοῦ συμβουλευτικοῦ , ἄν τέ τις προτρέπῃ εἴτε ἀποτρέπῃ χρώμενος τῷ λόγῳ καὶ τῇ συμ βουλῇ πρὸς ἕνα . [ b 11 ] νουθετοῦντας λέγομεν τοὺς συμβουλεύοντας , πείθοντας δὲ τοὺς συνομιλοῦντάς τινι ἁπλῶς καὶ σπουδάζοντας πεῖσαι · καὶ γὰρ οὗτός ἐστιν ὁ κριτής , ὃν σπουδάζει πεῖσαι ταῖς συμβουλαῖς καὶ δι’ ὃν τὴν συμβουλὴν ἐνέστησεν . ἄν τε γάρ τις λέγῃ ἤτοι ποιῆται τὸν λόγον καὶ τὴν συμβουλὴν πρὸς τὸν ἀμφισβητοῦντα ἤτοι τῇ ἀληθείᾳ ἀγωνιζόμενον καὶ σπουδάζοντα δεῖξαι τόνδε ἱερόσυλον , ὡς ἐπὶ τοῦ δικανικοῦ , ἢ δεῖξαι τόδε συμφέρον , ὡς ἐπὶ τοῦ συμβουλευτικοῦ , ἄν τε καὶ πρὸς ὑπόθεσιν ἤτοι καθ’ ὑπόθεσιν καὶ χάριν γυμνασίας πλάττῃ ὑπόθεσιν ἢ δικανικὴν ἢ συμβουλευτικήν , ὡς αἱ μελέται Λιβανίου , καὶ περὶ ἐκείνης ποιεῖται τὸν λόγον , οἷοί εἰσιν οἱ πλασματογράφοι , καὶ ἀμφότεροι ἀκροατὴν καὶ κριτὴν ἔχουσιν ἐκεῖνον , πρὸς ὃν ποιοῦνται τοὺς λόγους . [ b 15 ] τὰ ἐναντία λέγει τὰς ἀντιθέσεις καὶ ἐνστάσεις · κἂν γὰρ κατ’ ἀλήθειαν ἀγω νιζώμεθα , εἴτε δικαζόμενοι εἴτε συμβουλευόμενοι , ἔχομεν τὰς ἀντιθέσεις τὰς ἐκ τῶν ἀντιδίκων , ἃς ἀνάγκη λύειν καὶ ἀναιρεῖν ἡμᾶς χρωμένους τῷ λόγῳ ἤτοι τῷ πιθανῷ λόγῳ , κἂν καθ’ ὑπόθεσιν ἀγωνιζώμεθα πλάσματα ποιήσαντες , ὡς ἂν τὴν οἰκείαν γνῶμεν δύναμιν , καὶ ἐπὶ τούτου λαμβάνομεν ἀντιθέσεις , ἃς εἰκὸς προβαλεῖν τινα , εἴ γε ἔχομέν τινα ἀντιδικοῦντα ἡμῖν , ἃς καὶ ἀναιροῦμεν καὶ λύομεν διὰ λόγων πιθανῶν . [ b 15 ] πρὸς ἃ τἀναντία ἤτοι πρὸς ἃς τὰς ἀντιθέσεις ὥσπερ ἀμφισβητοῦντα ἤτοι εἰσαχθείσας ὥσπερ ἀπὸ ἀντιδικοῦντός τινος ποιεῖται τὸν λόγον ἤτοι τὴν ἀπολογίαν καὶ τὴν λύσιν . ἢ τὸ μὲν [ b 13 ] πρὸς ἀμφισβητοῦντα ληπτέον ἐπὶ τοῦ δικανικοῦ , τὸ δὲ ἐάν τε πρὸς ὑπόθεσιν ληπτέον ἐπὶ τοῦ συμβουλευ τικοῦ · καὶ τοῦτο δῆλον , ὡς οὕτως δεῖ ἐκλαβεῖν , ἀπὸ τοῦ λέγειν αὐτὸν κάτωθεν [ b 19 ] τά τε γὰρ ἀμφισβητούμενα ζητεῖται πῶς ἔχει καὶ περὶ ὧν βουλεύονται . [ b 17 ] θεωρὸς λέγεται ὁ ἀκροατὴς τοῦ πανη γυρίζοντος · κρίνει γὰρ καὶ οὗτος , εἴτε καλῶς ἐπῄνεσε τὸν καὶ ἀληθῆ ἔλεγεν εἴτε καὶ μή ὁ γὰρ ἐν πολιτικοῖς ἀγῶσιν ἤτοι τοῖς δικανικοῖς . [ b 20 ] περὶ δὲ τῶν κατὰ τὰς πολιτείας ἠθῶν . τὰ δὲ ἤθη τὰ μιᾷ ἑκάστῃ πολιτείᾳ ἀνάλογα ἔφθημεν εἰπεῖν ἤτοι τὰ τῇ δημοκρατίᾳ ἀνάλογα καὶ τὰ τῇ ἀριστοκρατίᾳ . ὥστε διωρισμένον ἂν εἴη . τοῦ [ b 8 ] ἐπεὶ δ’ ἡ τῶν πιθανῶν λόγων χρῆσις πρὸς κρίσιν ἐστίν ἀπόδοσίς ἐστι τὸ [ b 21 ] ὥστε διωρισμένον ἂν εἴη , πῶς ποιήσομεν οὓς γράφομεν λόγους ἠθικοὺς ἤτοι καταλλήλους τῷ τῆς πολιτείας ἤθει . [ b 23 ] ἐπεὶ δὲ ἕκαστον γένος καὶ εἶδος τῆς ῥητορικῆς τέλος οἰκεῖον ἔχει περὶ τὴν τῶν τελῶν ἑνὸς ἑκάστου εἴδους , αἱ δόξαι καὶ αἱ προτάσεις , ἐξ ὧν ἀπο δεικνύομεν τόδε ἄδικον ἢ συμφέρον , εἰλημμέναι εἰσὶν ἤτοι δεδιδαγμέναι · περὶ γὰρ τούτων τῶν προτάσεων ἔφθημεν διαλαβεῖν καὶ εἰπεῖν ὄπισθεν · [ b 26 ] ἔτι καὶ ἐξ ὧν τοὺς λόγους ποιήσομεν ἠθικοὺς ἤτοι καταλλήλους τῷ τῆς πολιτείας ἤθει · ῥητέον δὲ νῦν περὶ τῶν κοινῶν . [ b 28 ] κοινὰ λέγει τὰ τελικὰ κεφάλαια , τὸ δυνατὸν καὶ τὸ ἀδύνατον , καὶ ἄλλους μὲν λόγους δεικνύειν , ὡς ἔσται , ἤτοι ὅτι δυνατὸν γενέσθαι , ὅτι ἐγένετο . ἔτι δέ ἐστι κοινὸν καὶ τὸ μεγεθύνειν τὸ πρᾶγμα ἢ μειοῦν . τὴν a ἐξ ἀρχῆς πρόθεσιν ἤτοι τὸ δύνασθαι πιθανῶς λέγειν καὶ ὅσα ἐνδέχεται περὶ ἑκάστου πράγματος .
Lemmas: ἐπεί δέ ὁ ὁ πιθανός λόγος χρῆσις ἤτοι ἐπεί δέ χράω μέθη ὁ πιθανός λόγος καί πιστευτικός ἀφοράω πρός ὁ κρίσις . κρίσις δέ νοητέον καί ἐπί ὁ δικανικός καί συμβουλευτικός καί ὁ Πάνη γυριπου καί μή μόνος ἐπί ὁ δικανικός · καί γάρ ἐπί ὁ συμβουλευτικός κριτής εἰμί , πρός ὅς γίγνομαι ὁ συμβουλή ἢ πρός ὅς · κρίνω γάρ οὗτος , εἴτε ὁ λέγω εἰμί συμφέρω εἴτε καί μή . ἀλλά καί ὁ πανηγυριστής κριτής ἔχω ὁ ἀκροατής · οὗτος γάρ κρίνω , εἴτε ἀπό ὅς εἶπον ὁ πανηγυ ῥίζα δείκνυμι ὁ ἀγαθός ὁ ἐπαινέω εἴτε καί μή . [ b 9 ] οὐδέ γάρ δήω λόγος καί ἀπόδειξις περί ὁ ὁμολογέω , ὅς οἶδα ἤτοι πίστις ἔχω ἀκριβής . εἰμί δέ κρίσις καί ἐπί ὁ συμβουλευτικός , ἄν τε τις προτρέπω εἴτε ἀποτρέπω χράω ὁ λόγος καί ὁ συμ βουλή πρός εἷς . [ b 11 ] νουθετέω λέγω ὁ συμβουλεύω , πείθω δέ ὁ συνομιλέω τις ἁπλόος καί σπουδάζω πείθω · καί γάρ οὗτος εἰμί ὁ κριτής , ὅς σπουδάζω πείθω ὁ συμβουλή καί διά ὅς ὁ συμβουλή ἐνίστημι . ἄν τε γάρ τις λέγω ἤτοι ποιέω ὁ λόγος καί ὁ συμβουλή πρός ὁ ἀμφισβητέω ἤτοι ὁ ἀλήθεια ἀγωνίζομαι καί σπουδάζω δείκνυμι ὅδε ἱερόσυλος , ὡς ἐπί ὁ δικανικός , ἢ δείκνυμι ὅδε συμφέρω , ὡς ἐπί ὁ συμβουλευτικός , ἄν τε καί πρός ὑπόθεσις ἤτοι κατά ὑπόθεσις καί χάρις γυμνασία πλάσσω ὑπόθεσις ἢ δικανικός ἢ συμβουλευτικός , ὡς ὁ μελέτη Λιβάνιος , καί περί ἐκεῖνος ποιέω ὁ λόγος , οἷος εἰμί ὁ πλασματογράφος , καί ἀμφότερος ἀκροατής καί κριτής ἔχω ἐκεῖνος , πρός ὅς ποιέω ὁ λόγος . [ b 15 ] ὁ ἐναντίος λέγω ὁ ἀντίθεσις καί ἔνστασις · κἀν γάρ κατά ἀλήθεια ἄγω νίζω , εἴτε δικάζω εἴτε συμβουλεύω , ἔχω ὁ ἀντίθεσις ὁ ἐκ ὁ ἀντίδικος , ὅς ἀνάγκη λύω καί ἀναιρέω ἐγώ χράω ὁ λόγος ἤτοι ὁ πιθανός λόγος , κἀν κατά ὑπόθεσις ἀγωνίζομαι πλάσμα ποιέω , ὡς εἄν ὁ οἰκεῖος γιγνώσκω δύναμις , καί ἐπί οὗτος λαμβάνω ἀντίθεσις , ὅς εἰκός προβάλλω τις , εἰμί γε ἔχω τις ἀντιδικέω ἐγώ , ὅς καί ἀναιρέω καί λύω διά λόγος πιθανός . [ b 15 ] πρός ὁ τἀναντία ἤτοι πρός ὅς ὁ ἀντίθεσις ὥσπερ ἀμφισβητέω ἤτοι εισάγω ὥσπερ ἀπό ἀντιδικέω τις ποιέω ὁ λόγος ἤτοι ὁ ἀπολογία καί ὁ λύσις . ἢ ὁ μέν [ b 13 ] πρός ἀμφισβητέω ληπτέος ἐπί ὁ δικανικός , ὁ δέ ἐάν τε πρός ὑπόθεσις ληπτέος ἐπί ὁ συμβουλεύω Τίκου · καί οὗτος δῆλος , ὡς οὕτως δεῖ ἐκλαμβάνω , ἀπό ὁ λέγω αὐτός κάτωθεν [ b 19 ] ὁ τε γάρ ἀμφισβητέω ζητέω πῶς ἔχω καί περί ὅς βουλεύω . [ b 17 ] θεωρός λέγω ὁ ἀκροατής ὁ Πάνη γυρίζω · κρίνω γάρ καί οὗτος , εἴτε καλῶς ἐπαινέω ὁ καί ἀληθής λέγω εἴτε καί μή ὁ γάρ ἐν πολιτικός ἀγών ἤτοι ὁ δικανικός . [ b 20 ] περί δέ ὁ κατά ὁ πολιτεία ἠθέω . ὁ δέ ἦθος ὁ εἷς ἕκαστος πολιτεία ἀνάλογος φθάνω εἶπον ἤτοι ὁ ὁ δημοκρατία ἀνάλογος καί ὁ ὁ ἀριστοκρατία . ὥστε διορίζω εἄν εἰμί . ὁ [ b 8 ] ἐπεί δέ ὁ ὁ πιθανός λόγος χρῆσις πρός κρίσις εἰμί ἀπόδοσις εἰμί ὁ [ b 21 ] ὥστε διορίζω εἄν εἰμί , πῶς ποιέω ὅς γράφω λόγος ἠθικός ἤτοι κατάλληλος ὁ ὁ πολιτεία ἠθέω . [ b 23 ] ἐπεί δέ ἕκαστος γένος καί εἶδος ὁ ῥητορικός τέλος οἰκέω ἔχω περί ὁ ὁ τέλος εἷς ἕκαστος εἶδος , ὁ δόξα καί ὁ πρότασις , ἐκ ὅς ἀπος δείκνυμι ὅδε ἄδικος ἢ συμφέρω , λαμβάνω εἰμί ἤτοι διδάσκω · περί γάρ οὗτος ὁ πρότασις φθάνω διαλαμβάνω καί εἶπον ὄπισθεν · [ b 26 ] ἔτι καί ἐκ ὅς ὁ λόγος ποιέω ἠθικός ἤτοι κατάλληλος ὁ ὁ πολιτεία ἠθέω · ῥητέος δέ νῦν περί ὁ κοινός . [ b 28 ] κοινός λέγω ὁ τελικός κεφάλαιος , ὁ δυνατός καί ὁ ἀδύνατος , καί ἄλλος μέν λόγος δείκνυμι , ὡς εἰμί , ἤτοι ὅτι δυνατός γίγνομαι , ὅτι γίγνομαι . ἔτι δέ εἰμί κοινός καί ὁ μεγεθύνω ὁ πρᾶγμα ἢ μειόω . ὁ a ἐκ ἀρχή πρόθεσις ἤτοι ὁ δύναμαι πιθανός λέγω καί ὅσος ἐνδέχομαι περί ἕκαστος πρᾶγμα .