anonymi-exegesis-in-hesiodi-theogoniam.exegesis-in-hesiodi-theogoniam 56
56 . ἐννέα γάρ οἱ νύκτας . διὰ τούτου δηλοῖ τὸ πολυχρόνιον τῶν μαθημάτων . δεῖ γὰρ τὸν μανθάνοντα πολυχρονίζειν ἐν τοῖς μαθήμασι . καὶ γὰρ ὁ ἐννέα ἀριθμὸς τέλειός ἐστιν . ἐμίσγετο5 ) γοῦν ταύτῃ τῇ Μνήμῃ Ζεύς , ἤγουν ὁ νοῦς , ὁ τὸ εὖ ζῆν ἡμῖν παρεχόμενος , ἡμέρας ἐννέα διὰ τὸ δεῖν εἶναι τὸν μανθάνοντα πολυχρονίζειν , ἐν τοῖς μαθήμασιν . ἐμίσγετο δὲ χωρὶς τῶν ἄλλων μαθημάτων , ἤγουν χωριζόμενος καὶ καθαρεύων πασῶν αἰσθήσεων . ἀθανάτους δὲ ταύτας λέγει διὰ τὸ ἀεὶ συμπαραμένειν τῇ φύσει καὶ μήποτε μηδὲ6 ) μίαν ἐκ ταύτης ἀπόλλυσθαι . ἀλλʼ ὁπότε ὁ καιρὸς παρῆλθε τῆς μαθήσεως καὶ ἡμέραι πολλαὶ ἐτελέσθησαν , ἐγέννησεν αὕτη ἡ Μνήμη ἐννέα θυγατέρας , τῶν ἐννέα τούτων εἰς λογικὰς τέχνας ἀναγομένων , αἷς θυγατράσι διὰ φροντίδος ἐστὶ τὸ φροντίζειν καὶ ᾄδειν περὶ θείων καὶ ἀνθρωπίνων πραγμάτων , μικρὸν ἀπεχομέναις τοῦ Οὐρανοῦ . καὶ αὐτοῦ γὰρ ἐφικνοῦνται τοῦ Οὐρανοῦ σχεδόν , ἐξετάζουσαι , ὅπου γε ἐν τῷ οὐρανῷ πολλαὶ αὐτῶν7 ) γίνονται ἐξετάσεις . σὺν αὐταῖς δὲ κατοικοῦσι καὶ αἱ Χάριτες , ἃς Χάριτας σωματοποιοῦσιν οἱ παλαιοὶ τρεῖς ζωγραφοῦντες1 ) γυμνὰς ἐχομένας ἀλλήλων2 ) . εἰσὶ δὲ ταῦτα τὰ ὀνόματα τούτων · Θάλεια , Εὐφροσύνη καὶ Ἀγλαΐα . ταύτας δὲ οὕτως ἐζωγράφουν , δηλοῦντες διὰ μὲν τοῦ τρεῖς γράφειν τὸν χαρίζοντα , τὸν3 ) χαριζόμενον καὶ αὖθις τὸν ἀντιχαρίζοντα , διὰ δὲ τοῦ γυμνὰς γράφειν τὸ4 ) δεῖν εἶναι τὸν χαρίζοντα μήτε διὰ φόβον μήτε διὰ κολακείαν μήτε διʼ ἄλλο τι τοιοῦτον χαρίζειν , μηδὲ πρὸς ἀντίχαριν ἀφορῶντα5 ) , ἀλλὰ διὰ τὸ ἔχεσθαι ἀλλήλων , ὅτι ἕπεται τῇ Χάριτι ἡ ἀντίχαρις . τὰ δὲ ὀνόματα ταῦτα ἐπέγραφον ταύταις , ὅτι , εἰ μή τις θάλλει καὶ εὐπορεῖ , τοῦ πράγματος οὐ μεταδίδωσί τινι , ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῆς Ἀγλαίας καὶ ἐπὶ τῆς Εὐφροσύνης . συγκατοικεῖν δὲ τὰς Χάριτας ταῖς Μούσαις φησὶ διὰ τὸ χαρίεν καὶ ἐπιθυμητὸν τῆς σοφίας . αἵ τινες Μοῦσαι διεξιᾶσι καὶ λέγουσι τοὺς νόμους καὶ τὰς ποιότητας καὶ τὰς διαγωγὰς πασῶν τῶν αἰσθήσεων . ἐζωγράφουν δὲ ταύτας ἐπιβαινούσας σφαιρῶν , δηλοῦντες , ὡς δεῖ τὸν μετερχόμενον τὴν φιλοσοφίαν ὀλίγον τι τῶν γηΐνων ἐφάπτεσθαι , ὥσπερ καὶ τὴν σφαῖραν . τοῦτο δὲ δηλοῦντες καὶ ἐν ὄρει γεγεννῆσθαι ταύτας φασί , δηλοῦντες ) , ὥσπερ τὸ ὄρος πάντων ὑπερανέστηκε τῶν λοιπῶν , οὕτω δεῖν ὑπεράνω τῶν βιωτικῶν εἶναι καὶ τὸν φιλοσοφοῦντα . αἵ τινες Μοῦσαι πρὸς τὸν οὐρανὸν ἀπήρχοντο , ὑμνοῦσαι τὸν Δία , ἤγουν τὸν πρῶτον νοῦν , τὸν παραγωγέα τῶν τῇδε πάντων . καὶ γὰρ ἐδόξαζον οἱ παλαιοὶ νοῦν εἶναι τὸν7 ) πρῶτον τὸν τὰ τῇδε πάντα παραγαγόντα . οὗτος δὲ8 ) ἐμβασιλεύει τῷ οὐρανῷ , ἤγουν οἶδε πάντων τῶν στοιχείων τὰς ποιότητας , νικήσας τὸν πατέρα Κρόνον ἐν τῇ δυνάμει . φασὶ γὰρ τὸν Κρόνον πολλὰ τεκνογονήσαντα πάντα καταφαγεῖν , μόνον δὲ τὸν Δία τοῦτου ὑπερνικῆσαι , δηλοῦντος τοῦ λόγου , ὅτι ὁ χρόνος , ὅσα ἐνταῦθα παράγει , ταῦτα καὶ ἀφανίζει , μόνης δὲ τῆς ἡμετέρας ψυχῆς καὶ τοῦ νοῦ οὐχ ὑπερισχύει , οὐ γὰρ ἄν ἐκλείψῃ αὕτη ποτέ , μέχρις αὐτὸ τῇδε πᾶν συνεστηκὸς ) περίγειον ἐκλείψῃ . ὃς νοῦς νικήσας τὸν χρόνον πάντα καλῶς ᾠκονόμησε καὶ περὶ πάντων ἐφυσιολόγησεν , ὅτι αἱ ἐννέα Μοῦσαι εἰς ἐννέα λογικὰς ἀνάγονται τέχνας . Κλειὼ μὲν γὰρ ἐφεῦρε ῥητορικήν , Εὐτέρπη αὐλητικήν , Θάλεια κωμῳδίαν , ἐλπομένη τραγῳδίαν , Τερψιχόρη κιθαρῳδίαν , Ἐρατὰ ποίησιν , Πολυμνία γεωμετρίαν , Οὐρανία ἀστρονομίαν , Καλλιόπη τὰ ἔμμετρα ἔπη2 ) . τῶν δὲ θ Μουσῶν τὰ ὀνόματα ἀπὸ τῶν τεχνῶν παρητυμολόγηνται . τὸν γὰρ τὴν ῥητορικὴν μετερχόμενον κλείεσθαι , ἤτοι δοξάζεσθαι συμβαίνει , συμβουλεύοντα καὶ ) δικανευόμενον καὶ πανηγυρίζοντα , τὸν δὲ τὴν αὐλητικὴν πολλοὺς τέρπειν τοῖς μέλεσι , τὸν τὴν κωμῳδίαν μετερχόμενον θάλλειν ἐν αὐτῇ τῇ τέχνῃ διὰ τὸ ἀεὶ θάλλειν τῆς ποιήσεως , τὸν δὲ τὴν γεωμετρίαν ἀσκοῦντα πολλοὺς ὑμνεῖν καὶ πολλοῖς ὑμνεῖσθαι , καὶ καθεξῆς ἀπὸ τῆς ἐμφαινομένης πείρας ἔχειν τὸ ὄνομα , ὥσπερ καὶ τὴν Καλλιόπην ἀπὸ τοῦ καλλύνειν τὰ ἔπη ἢ ἀπὸ τοῦ κάλλος ἔχειν4 ) ὀπός . ἐπεὶ γὰρ εἰς τὰ ἔμμετρα ἔπη ἡ Καλλιόπη ἀνάγεται , δεῖ τὸν ταύτῃ προκείμενον , τὴν γλῶτταν εὐπερίστροφον φέρειν . ὁ δὲ Ἡσίοδος διὰ τοῦτο ταύτην μᾶλλον τῶν ἄλλων ἐγκωμιάζει , ἐπειδὴ ποιητής ἐστιν , καὶ5 ) ἐπειδὴ ἡ Καλλιόπη , πρὸς ποίησιν ἀνάγεται . αὕτη γάρ , φησίν , ἡ Καλλιόπη ἡ διʼ ἐμμέτρων ἐπῶν προσγινομένη γνῶσις , ἐπακολουθεῖ καὶ τῷ βασιλεῖ , ὅν τινα αὗται αἱ6 ) λογικαὶ τέχναι κοσμήσωσι , καὶ ὅν τινα εἰσίδωσι γεννώκαὶ μενον , ἤγουν7 ) τινι ἐπικλωσθῇ τὸ γενέσθαι σοφόν . ἢ ἄλλως ἀπὸ τῶν θ τούτων Μουσῶν τοῖς δ1 ) ἂν εὕροι τις τὰς δ λογικὰς τέχνας τὰς πρώτας ἐμφαινομένας , τῇ Κλειοῖ τὴν ἀριθμητικὴν , ( ἡ γὰρ ἀριθμητικὴ τὰ πλεῖστα εἰς ἓν συνενοῖ καὶ συνάγει καὶ συγκλείει , ἐτυμολογουμένη ἀπὸ τοῦ κλείειν ) , τῇ Εὐτέρπῃ τὴν μουσικὴν ὡς ἀπὸ τοῦ τέρπειν , τῇ Ἐρατοῖ τὴν γεωμετρίαν , ὡς δῆλόν ἐστι καὶ ἀπʼ αὐτοῦ τοῦ ὀνόματος , ( ἔρα2 ) γὰρ καὶ γῆ ταυτὸν δηλοῦσι συνεκφωνούμενα ) , τῇ Οὐρανίᾳ τὴν ἀστρονομίαν · καὶ τοῦτο δῆλον ἀπὸ τοῦ ὀνόματος .
Lemmas: 56 . ἐννέα γάρ ὁ νύξ . διά οὗτος δηλόω ὁ πολυχρόνιος ὁ μάθημα . δεῖ γάρ ὁ μανθάνω πολυχρονίζω ἐν ὁ μάθημα . καί γάρ ὁ ἐννέα ἀριθμός τέλειος εἰμί . μίσγω ) γοῦν οὗτος ὁ μνήμη Ζεύς , ἤγουν ὁ νόος , ὁ ὁ εὕω ζῶ ἐγώ παρέχω , ἡμέρα ἐννέα διά ὁ δήω εἰμί ὁ μανθάνω πολυχρονίζω , ἐν ὁ μάθημα . μίσγω δέ Χωρὶς ὁ ἄλλος μάθημα , ἤγουν χωρίζω καί καθαρεύω πᾶς αἴσθησις . ἀθάνατος δέ οὗτος λέγω διά ὁ ἀεί συμπαραμένω ὁ φύσις καί μήποτε μηδὲ6 ) εἷς ἐκ οὗτος ἀπόλλυμι . ἀλλά ὁπότε ὁ καιρός παρέρχομαι ὁ μάθησις καί ἡμέρα πολύς τελέω , γεννάω οὗτος ὁ Μνήμη ἐννέα θυγάτηρ , ὁ ἐννέα οὗτος εἰς λογικός τέχνη ἀνάγω , ὅς θυγάτηρ διά φροντίς εἰμί ὁ φροντίζω καί ἀείδω περί θεῖον καί ἀνθρώπινος πρᾶγμα , μικρός ἀπέχω ὁ Οὐρανός . καί αὐτός γάρ ἐφικνέομαι ὁ Οὐρανός σχεδόν , ἐξετάζω , ὅπου γε ἐν ὁ οὐρανός πολύς αὐτός ) γίγνομαι ἐξέτασις . σύν αὐτός δέ κατοικέω καί ὁ Χάρις , ὅς Χάρις σωματοποιέω ὁ παλαιός τρεῖς ζωγραφέω ) γυμνάς ἔχω ἀλλήλων ) . εἰμί δέ οὗτος ὁ ὄνομα οὗτος · Θάλεια , Εὐφροσύνη καί Ἀγλαΐα . οὗτος δέ οὕτως ζωγραφέω , δηλόω διά μέν ὁ τρεῖς γράφω ὁ χαρίζω , ὅς ) χαρίζομαι καί αὖθις ὁ ἀντιχαρίζω , διά δέ ὁ γυμνάς γράφω ὅς ) δήω εἰμί ὁ χαρίζω μήτε διά φόβος μήτε διά κολακεία μήτε διά ἄλλος τίς τοιοῦτος χαρίζω , μηδέ πρός ἀντίχαρις ἀφοράω ) , ἀλλά διά ὁ ἔχω ἀλλήλων , ὅτι ἕπω ὁ Χάρις ὁ Ἀντίχαρις . ὁ δέ ὄνομα οὗτος ἐπιγράφω οὗτος , ὅτι , εἰμί μή τις θάλλω καί εὐπορέω , ὁ πρᾶγμα οὖον μεταδίδωμι τις , ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἀγλαία καί ἐπί ὁ Εὐφροσύνη . συγκατοικέω δέ ὁ Χάρις ὁ Μοῦσα φημί διά ὁ χαρίεις καί ἐπιθυμητός ὁ σοφία . ὁ τις Μοῦσα διεξίημι καί λέγω ὁ νόμος καί ὁ ποιότης καί ὁ διαγωγή πᾶς ὁ αἴσθησις . ζωγραφέω δέ οὗτος ἐπιβαίνω σφαῖρα , δηλόω , ὡς δεῖ ὁ μετέρχομαι ὁ φιλοσοφία ὀλίγος τίς ὁ γήινος ἐφάπτω , ὥσπερ καί ὁ σφαῖρα . οὗτος δέ δηλόω καί ἐν ὄρος γεννάω οὗτος φημί , δηλόω ) , ὥσπερ ὁ ὄρος πᾶς ὑπερανίσταμαι ὁ λοιπός , οὗτος δήω ὑπεράνω ὁ βιωτικός εἰμί καί ὁ φιλοσοφέω . ὁ τις Μοῦσα πρός ὁ οὐρανός ἀπέρχομαι , ὑμνέω ὁ Ζεύς , ἤγουν ὁ πρῶτος νόος , ὁ παραγωγεύς ὁ ὅδε πᾶς . καί γάρ δοξάζω ὁ παλαιός νόος εἰμί ὅς ) πρῶτος ὁ ὁ ὅδε πᾶς παράγω . οὗτος δέρω ) ἐμβασιλεύω ὁ οὐρανός , ἤγουν οἶδα πᾶς ὁ στοιχεῖον ὁ ποιότης , νικάω ὁ πατήρ Κρόνος ἐν ὁ δύναμις . φημί γάρ ὁ Κρόνος πολύς τεκνογονέω πᾶς κατεσθίω , μόνος δέ ὁ Ζεύς οὗτος ὑπερνικάω , δηλόω ὁ λόγος , ὅτι ὁ χρόνος , ὅσος ἐνταῦθα παράγω , οὗτος καί ἀφανίζω , μόνος δέ ὁ ἡμέτερος Ψυχή καί ὁ νόος οὐ ὑπερισχύω , οὖον γάρ ἄν ἐκλείπω οὗτος ποτός , μέχρι αὐτός ὅδε πᾶς συνίστημι ) περίγειον ἐκλείπω . ὅς νόος νικάω ὁ χρόνος πᾶς καλῶς οἰκονομέω καί περί πᾶς φυσιολογέω , ὅτι ὁ ἐννέα Μοῦσα εἰς ἐννέα λογικός ἀνάγω τέχνη . Κλειώ μέν γάρ ἐφευρίσκω ῥητορικός , Εὐτέρπη αὐλητικός , Θάλεια κωμῳδία , ἔλπω τραγῳδία , Τερψιχόρη κιθαρῳδία , ἐρατός ποίησις , Πολυμνία γεωμετρία , Οὐρανία ἀστρονομία , Καλλιόπη ὁ ἔμμετρος ἔπειμι ) . ὁ δέ θ Μοῦσα ὁ ὄνομα ἀπό ὁ τέχνη παρητυμολόγηνται . ὁ γάρ ὁ ῥητορική μετέρχομαι καλέω , ἤτοι δοξάζω συμβαίνω , συμβουλεύω καί ) δικανεύομαι καί πανηγυρίζω , ὁ δέ ὁ αὐλητικός πολύς τέρπω ὁ μέλος , ὁ ὁ κωμῳδία μετέρχομαι θάλλω ἐν αὐτός ὁ τέχνη διά ὁ ἀεί θάλλω ὁ ποίησις , ὁ δέ ὁ γεωμετρία ἀσκέω πολύς ὑμνέω καί πολύς ὑμνέω , καί καθεξῆς ἀπό ὁ ἐμφαίνω πείρω ἔχω ὁ ὄνομα , ὥσπερ καί ὁ Καλλιόπη ἀπό ὁ καλλύνω ὁ ἔπος ἢ ἀπό ὁ κάλλος ἔχω ) ὄψ . ἐπεί γάρ εἰς ὁ ἔμμετρος ἔπος ὁ Καλλιόπη ἀνάγω , δεῖ ὁ οὗτος πρόκειμαι , ὁ γλῶσσα εὐπερίστροφος φέρω . ὁ δέ Ἡσίοδος διά οὗτος οὗτος μᾶλλον ὁ ἄλλος ἐγκωμιάζω , ἐπεί ποιητής εἰμί , καί ) ἐπεί ὁ Καλλιόπη , πρός ποίησις ἀνάγω . οὗτος γάρ , φημί , ὁ Καλλιόπη ὁ διά ἔμμετρος ἔπος προσγίγνομαι γνῶσις , ἐπακολουθέω καί ὁ βασιλεύς , ὅς τις οὗτος αἱ6 ) λογικός τέχνη κοσμέω , καί ὅς τις εἰσοράω γεννώκαὶ μένω , ἄγω ) τις ἐπικλώθω ὁ γίγνομαι σοφός . ἢ ἄλλως ἀπό ὁ θ οὗτος Μοῦσα ὁ δ1 ) εἄν εὑρίσκω τις ὁ δ λογικός τέχνη ὁ πρῶτος ἐμφαίνω , ὁ Κλειώ ὁ ἀριθμητικός , ( ὁ γάρ ἀριθμητικός ὁ πλεῖστος εἰς εἷς συνενόω καί συνάγω καί συγκλείω , ἐτυμολογέω ἀπό ὁ καλέω ) , ὁ Εὐτέρπη ὁ μουσική ὡς ἀπό ὁ τέρπω , ὁ Ἐρατώ ὁ γεωμετρία , ὡς δῆλος εἰμί καί ἀπό αὐτός ὁ ὄνομα , ( εἴρω ) γάρ καί γῆ τατός δηλόω συνεκφωνέω ) , ὁ Οὐρανία ὁ ἀστρονομία · καί οὗτος δῆλος ἀπό ὁ ὄνομα .