anna-comnena.alexias 3.5
Τὰ μὲν οὖν κατὰ τὴν βασιλίδα Μαρίαν οὔτω παρὰ τῶν Κομνηνῶν ᾠκονόμηυτο . ὁ δέ γε αὐτοκράτωρ παιδείας ἐκ νηπίου τυχὼν ἀγαθῆς καὶ τοῦ θεοῦ νουθεσίας τῆς μητρὸς ἑαυτὸν ἀπευθύνων , τὸν τοῦ θεοῦ φόβον ἐνστερνισάμενος καὶ ἐγκάρδιον ἔχων , ἐδάκνετο ἀνιώμενος ἐπὶ τῇ τῆς πόλεως προνομῇ , ἥν κατὰ τὴν εἰσέλευσιν αὐτοῦ πάντες πανδημεὶ ἐπεπόνθεισαν . τὸ μὲν γὰρ ἄπταιστον ἴσως καὶ ἥσυχον ῥίζα τοῦ δέοντος · καὶ ἀποστασίαν ποιοῦσα τοῦ νοῦ , εἰς ἀπόνοιαν ἄγει τὸν μηδ᾿ ὁπωστιοῦν προσκεκρουκότα τοῖς πράγμασιν · δέ γε ἐξαμαρτών , εἴπερ ἐστι τῶν εὐλαβεστέρων καὶ τῶν νοῦν ( ἐχόντων , αὐτίκα τὸν τοῦ θεοῦ φόβον βάλλεται κατὰ ψυχὴν καὶ οὔλως κατακλονεῖται καὶ δέδοικε , καὶ μᾶλλον εἴγε πραγμάτων μεγάλων ἐπιδραξάμενος εἵη καὶ εἰς ὑπερηφάνους ἀνέλθοι περιωπάς . δέος γὰρ αὐτὸν ὑποθράττει , μή πως ἀμαθίᾳ καὶ θρασει καὶ ὕβρει πορευόμενος τόν τε θύμον τοῦ θέον εἰς ἑαυτὸν ἐκκαλέσηται καὶ τῆς ἀρχῆς ἐκκυλισθεὶς αὐτο[εσῆται , ὦν τέως ἐγκρατὴς γέγονεν . οἶα καὶ τῷ Σαοὐλ συμβεβήκει ποτέ · καὶ γὰρ ὁ θεὸς διὰ τὸ τοῦ βασιλέως ἀτάσθαλον διαρρήσσων διέρρηξε τὴν βασιλείαν αὐτοῦ . τούτοις ἀλύων τοῖς λογισμοῖς ὁ Ἀλέξιος καὶ παθαινόμενος τὴν ψυχήν , μή που καὶ θεοῦ ἄντικρυς μήνιμα γένοιτο , — τὸ γὰρ εἰς ὅλῳ τὴν πόλιν γεγονὸς κακὸν πὰρ ἑκάστου τῶν στρατιωτῶν , ὁπόσος τὸ τηνικαῦτα συρφετὸς ἀνὰ πᾶσαν τὴν πόλιν ἐπέρρευσεν , ἴδιον ἐλογίζετο , καὶ ὡς αὐτὸς ὢν ἐκεῖνος ὁ τὰ πάνδεινα ἐκεῖνα κακὰ ἐργασάμενος , κατετιτρώσκετό τε καὶ ἔξεφλέγετο , βασιλείαν καὶ κράτος καὶ ἁλουργίδα καὶ διάδημα λιθοκόλλη - τον καὶ ἐσθῆτα χρυσῆν τε καὶ περιμάργαρον οὐδέν , ὥς γε τὸ εἰκός , ληιζόμενος πρὸς τὴν τότε κατασχοῦσαν ἀπεριήγητον συμφορὰν τὴν βασιλίδα τῶν πόλεων . τὰ γὰρ περιστοιχίσαντα ταύτην δεινὰ κατ’ ἐκεῖνο καιροῦ οὐδεὶς ἂν καὶ θέλω διηγήσασθαι δυνήσηται κα γὰρ καὶ αὐτὰ ἱερὰ καὶ τεμένη καὶ τὰ κοινὰ καὶ τὰ ἴδια ἁπανταχόθεν ὑπὸ πάντων καθηρπάζοντο , τὰ δὲ ὦτα τῶν ἁπάντων κατακεκρότητο ταῖς ῥιπτουμέναις ἀπανταχοῦ βοαῖς καὶ φωναῖς . εἶπεν ἄν τις ἰδὼν σεισμὸν εἷναι τὸ γινόμενον . ταῦτα εἰς νοῦν βαλλόμενος Ἀλέξιος ἠνιᾶτό τε τὴν ψυχὴν καὶ κατεσπαράττετο καὶ οὐκ εἶχεν τῷ πλήθει τῆς λύπης χρήσαιτο . ἦν γὰρ ὁ ἀνὴρ εἰς αῖ - σθησιν ἐλθεῖν τοῦ κακῶς πεπραγμένου παντάπασιν ὄξύτατος . κὼ ταῦτα μὲν τὰ προγεγονότα , ἐφ’ οἶς ἡ πόλις πονήρως ἔπραξεν , ᾔδει μὲν ὡς ἑτέρων χεῖρες καὶ γνῶμαι διενηργήκασιν , ἀλλὰ συνῄδει καὶ τοῦτό γε ἀκριβέστατα , ὅτι τὰς ὐποθέσεις καὶ τὰς ἀποστάσιας τοῦ πάθους αὐτὸς δέδωκεν · αὐτῷ δὲ τάλιν τῆς ἀποστασίας αἴτιοι οἱ ἤδη ῥηθέντες δοῦλοι γεγόνασιν . ἀλλὰ καὶ ὡς ἑαυτῷ τὴν ἅπασαν προσάπτων αἰτίαν , θεραπεῦσαι τὸ τραῦμα καὶ ἐπεζήτει καὶ ἤθελεν · οὕτω γὰρ ἄν καὶ μετὰ τὴν τοιαύτην θεραπείαν καὶ τὸν τουτωνὶ καθαρμὸν ἐπιχειροίη τοῖς τῆς βασιλείας πράγμασι καἰ τὰ κατά τε τὸν στρατὸν κατά τε τοὺς πολέμους καλῶς διιθύνοι καὶ διεξάγοι . προσέρχεται τοίνυν τῇ μητρί , ἀνακοινοῦται τὸ ἐπαινετὸν πάθος ἐκεῖνο , θεραπείας τρόπον ἀναζητεῖ καὶ ἀπαλλαγῆς νῶν ὑποκνιζόντων αὐτοῦ τὴν συνείδησιν . ἡ δὲ ἀσπάζεται τὸν υἱὸν καὶ ἀσμένως δέχεται τὰ λεχθέντα μετακαλοῦνται τοίνυν , τούτου συνδόξαντος , τόν τε πατριάρχην Κοσμᾶν οὔπω γὰρ τότε τὸν θρόνον παρῄτητο ) καί τινας λογάδας τῶν τῆς συνόδου καὶ τοῦ μοναδικοῦ συντάγματος . πρόσεισι τούτοις ὁ Βασιλεὺς ὁς ὑπόδικος , ὡς κατάκριτος , ὡς εὐτελὴς ἢ καί τις ἄλλος τῶν ὑπ᾿ ἔξουσίαν τεταγμένων καὶ τὴν ψῆφον ὅσον οὐδέπω καραδοκούντων , ἣν κατ᾿ ἐκείνου ψηφιεῖται τὸ δικαστήριον . ἔξαγγέλλει πάντα , μὴ προβολήν , μὴ συγκατάθεσιν , μὴ πρᾶξιν , μηδὲ αἰτίαν τῶν πεπραγμένων παραδραμών , ἀλλὰ πάντα μετὰ φόβου καὶ πίστεως ἔξαγορευσάμενος , καὶ τὴν θεραπείαν ἔξ ἐκείνων θερμῶς ἔξαιτεῖ , ἐπιτιμίοις ἑαυτὸν καθυποβάλλων . οἱ δὲ οὐκ αὐτὸν μόνον , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐκ ταὐτοῦ αἵματος προσήκοντας καὶ πρὸς τὴν ἀποστασίαν συναραμένους τοῖς αὐτοῖς ἐπιτιμίοις καθυποβ΄παλουσιν , νηστείαν καὶ χαμευνίαν καὶ τὰ τούτοις ἐφεπόμενα πρὸς τὴν τοῦ θείου ἔξιλέβσιν ἐπιτάξαντες . οἳ καὶ δεξάμενοι τὰ ἐπιτίμια προθύμως ἐφύλαττον . ἀλλ᾿ οὐδὲ αἱ σφῶν αὐτῶν γυναῖκες ἔξω τῶν ἐπιτιμίων ἑστάναι ἠνείχοντο · πῶς γάρ , φίλανδροι οὖσαι ; αὐτόμολοι δὲ τὸν τῆς μετανοίας ζυγὸν ἀναδέχονται . καὶ ἦν ἰδεῖν τὰ βασίλεια τότε δακρύων καὶ πένθους ἀνάμεστα , πένθους οὐκ ἐπιψόγου , οὐδ᾿ ἀσθένειαν ψυχῶν κατηγοροῦντος , ἀλλ᾿ ἐπαι - νετοῦ καὶ χαρᾶς προξένου τῆς κρείττονος καὶ μηδέποτε λυομένης . ὁ δὲ αὐτοκράτωρ , ὁποῖος ἐκεῖνος τὴν εὐσέβειαν ἦν , πλέον τι ποιῶν , ἐντὸς τῆς βασιλικῆς ἁλουργίδος σάκκον περιεβέβλητο ἐν χρῷ ψαύοντα τῆς σαρκὸς ἐπὶ τεσσαράκοντα νυχθημέροις . ἐν δὲ ταῖς νύξι χαμεύνης ἔκειτο ἔπι πέτρας μόνον ἀνέχων τὴν κεφαλὴν καὶ · πενθῶν ὡς εἰκος . εἰθ᾿ οὕτως τῶν τῆς βασιλείας πραγμάτων ἁγναῖς ἅπτεται χερσίν .
Lemmas: ὁ μέν οὖν κατά ὁ βασιλίς Μαρία οὐτάω παρά ὁ Κομνηνός οἰκονομέω . ὁ δέ γε αὐτοκράτωρ παιδεία ἐκ νήπιος τυγχάνω ἀγαθός καί ὁ θεός νουθεσία ὁ μήτηρ ἑαυτοῦ ἀπευθύνω , ὁ ὁ θεός φόβος ἐνστερνισάμενος καί ἐγκάρδιος ἔχω , δάκνω ἀνιάω ἐπί ὁ ὁ πόλις προνομή , ὅς κατά ὁ εἰσέρχομαι αὐτός πᾶς πανδημεί πάσχω . ὁ μέν γάρ ἄπταιστος ἴσως καί ἥσυχος ῥίζα ὁ δήω · καί ἀποστασία ποιέω ὁ νόος , εἰς ἀπόνοια ἄγω ὁ μηδέ ὁπωσοῦν προσκρούω ὁ πρᾶγμα · δέ γε ἐξαμαρτάνω , εἴπερ εἰμί ὁ εὐλαβής καί ὁ νόος ( ἔχω , αὐτίκα ὁ ὁ θεός φόβος βάλλω κατά ψυχή καί ὅλος κατακλονέομαι καί δείδω , καί μᾶλλον εἰ πρᾶγμα μέγας ἐπιδράσσομαι ἵημι καί εἰς ὑπερήφανος ἀνέρχομαι περιωπή . δέος γάρ αὐτός ὑποθράττω , μή πως ἀμαθία καί θράσος καί ὕβρις πορεύω ὁ τε θύμος ὁ θέω εἰς ἑαυτοῦ ἐκκαλέω καί ὁ ἀρχή ἐκκυλίνδω αὐτο[εσῆται , οὖν τέως ἐγκρατής γίγνομαι . οἶος καί ὁ Σαῦλος συμβαίνω ποτός · καί γάρ ὁ θεός διά ὁ ὁ βασιλεύς ἀτάσθαλος διαρρήγνυμι διαρρήγνυμι ὁ βασίλειος αὐτός . οὗτος ἄλυς ὁ λογισμός ὁ Ἀλέξιος καί παθαίνω ὁ Ψυχή , μή ποῦ καί θεός ἄντικρυς μήνιμα γίγνομαι , — ὁ γάρ εἰς ὅλος ὁ πόλις γίγνομαι κακός παρά ἕκαστος ὁ στρατιώτης , ὁπόσος ὁ τηνικαῦτα συρφετός ἀνά πᾶς ὁ πόλις ἐπιρρέω , ἴδιος λογίζομαι , καί ὡς αὐτός εἰμί ἐκεῖνος ὁ ὁ πάνδεινος ἐκεῖνος κακός ἐργάζομαι , κατατιτρώσκω τε καί ἐκφλέγω , βασίλειος καί κράτος καί ἁλουργίς καί διάδημα λιθόκολλα - ὁ καί ἐσθής χρύσεος τε καί περιμάργαρος οὐδείς , ὅς γε ὁ εἰκός , ληΐζω πρός ὁ τότε κατέχω ἀπεριήγητος συμφορά ὁ βασιλίς ὁ πόλις . ὁ γάρ περιστοιχίζω οὗτος δεινός κατά ἐκεῖνος καιρός οὐδείς εἄν καί ἐθέλω διηγέομαι δύναμαι ἄν γάρ καί αὐτός ἱερόv καί τέμενος καί ὁ κοινός καί ὁ ἴδιος ἁπανταχόθεν ὑπό πᾶς καθαρπάζω , ὁ δέ οὖς ὁ ἅπας κατακροτέω ὁ ῥίπτω ἀπαντηχέω βοή καί φωνή . εἶπον ἄν τις εἶδον σεισμός ἵημι ὁ γίγνομαι . οὗτος εἰς νόος βάλλω Ἀλέξιος ανίατος τε ὁ ψυχή καί κατασπαράσσω καί οὐ ἔχω ὁ πλῆθος ὁ λύπη χράω . εἰμί γάρ ὁ ἀνήρ εἰς αῖ - ἵστημι ἔρχομαι ὁ κακῶς πράσσω παντάπασι ὀξύς . Κῶς οὗτος μέν ὁ προγίγνομαι , ἐπί οἶς ὁ πόλις πονηρός πράσσω , οἶδα μέν ὡς ἕτερος χείρ καί γνώμη διενηργήκασιν , ἀλλά σύνοιδα καί οὗτος γε ἀκριβής , ὅτι ὁ ὑπόθεσις καί ὁ ἀπόστασις ὁ πάθος αὐτός δίδωμι · αὐτός δέ τᾶλις ὁ ἀποστασία αἴτιος ὁ ἤδη εἴρω δοῦλος γίγνομαι . ἀλλά καί ὡς ἑαυτοῦ ὁ ἅπας προσάπτω αἴτιος , θεραπεύω ὁ τραῦμα καί ἐπιζητέω καί ἐθέλω · οὗτος γάρ ἄν καί μετά ὁ τοιοῦτος θεραπεία καί ὁ οὗτος καθαρμός ἐπιχειρέω ὁ ὁ βασίλεια πρᾶγμα καίω ὁ κατά τε ὁ στρατός κατά τε ὁ πόλεμος καλῶς διιθύνω καί διεξάγω . προσέρχομαι τοίνυν ὁ μήτηρ , ἀνακοινόω ὁ ἐπαινετός πάθος ἐκεῖνος , θεραπεία τρόπος ἀναζητέω καί ἀπαλλαγή νάω ὑποκνίζω αὐτός ὁ συνείδησις . ὁ δέ ἀσπάζομαι ὁ υἱός καί ἄσμενος δέχομαι ὁ λέγω μετακαλέω τοίνυν , οὗτος συνδοκέω , ὁ τε πατριάρχης Κοσμᾶς οὔπω γάρ τότε ὁ θρόνος παραιτέομαι ) καί τις λογάς ὁ ὁ σύνοδος καί ὁ μοναδικός σύνταγμα . πρόσειμι οὗτος ὁ Βασιλεύς ὅς ὑπόδικος , ὡς κατάκριτος , ὡς εὐτελής ἢ καί τις ἄλλος ὁ ὑπό ἐξουσία τάσσω καί ὁ ψῆφος ὅσος οὐδέπω καραδοκέω , ὅς κατά ἐκεῖνος ψηφίζω ὁ δικαστήριον . ἐξαγγέλλω πᾶς , μή προβολή , μή συγκατάθεσις , μή πρᾶξις , μηδέ αἴτιος ὁ πράσσω παρατρέχω , ἀλλά πᾶς μετά φόβος καί πίστις ἐξαγορεύω , καί ὁ θεραπεία ἐκ ἐκεῖνος θερμός ἐξαιτέω , ἐπιτίμιον ἑαυτοῦ καθυποβάλλω . ὁ δέ οὐ αὐτός μόνος , ἀλλά καί ὁ ἐκ αὐτός αἷμα προσήκω καί πρός ὁ ἀποστασία συναίρω ὁ αὐτός ἐπιτίμιον καθυποβ΄παλους , νηστεία καί χαμευνία καί ὁ οὗτος ἐφέπω πρός ὁ ὁ θεῖον ἔξιλέβσιν ἐπιτάσσω . ἕ καί δέχομαι ὁ ἐπιτίμιον προθύμως φυλάσσω . ἀλλά οὐδέ ὁ σφεῖς αὐτός γυνή ἔξω ὁ ἐπιτίμιον ἵστημι ἀνέχω · πῶς γάρ , φίλανδρος εἰμί ; αὐτόμολος δέ ὁ ὁ μετάνοια ζυγόν ἀναδέχομαι . καί εἰμί ὁράω ὁ βασίλεια τότε δάκρυ καί πένθος ἀνάμεστος , πένθος οὐ επίψογος , οὐδέ ἀσθένεια Ψυχή κατηγορέω , ἀλλά παῖς - Νέτου καί χαρά Πρόξενος ὁ ἀγαθός καί μηδέποτε λύω . ὁ δέ αὐτοκράτωρ , ὁποῖος ἐκεῖνος ὁ εὐσέβεια εἰμί , πλέω τίς ποιέω , ἐντός ὁ βασιλικός ἁλουργίς σάκκος περιβάλλω ἐν χράω ψαύω ὁ σάρξ ἐπί τεσσαράκοντα νυχθήμερον . ἐν δέ ὁ νύξις χαμεύνη κεῖμαι ἐπί πέτρα μόνος ἀνέχω ὁ κεφαλή καί · πένθος ὡς εἰκος . εἶτα οὕτως ὁ ὁ βασίλεια πρᾶγμα ἁγνός ἅπτω χείρ .