anna-comnena.alexias 3.6
Οἰακοστρόφον δὲ μᾶλλον ἑαυτοῦ τὴν μητέρα ἱμειρόμενος μενος εἶναι , τὴν βουλὴν ὑποβρύχιον τέως εἶχε , δεδιὼς μὴ τοῦ τοιούτου γνωσθέντος αὐτῇ λογισμοῦ , καὶ τῶν βασιλείων ἐξέλθοι , πρὸς ὑψηλότερον βίον γινώσκων αὐτὴν ἀποβλέπουσαν . ἐν πᾶσι μὲν οὖν τοῖς προσπίπτουσι βουλῆς αὐτῆς ἄτερ μηδὲ τὸ τυχὸν ἦν ἐνεργῶν , ἀλλὰ κοινωνὸν εἶχε τῶν βουλευμάτων ὁμοῦ καὶ συλλήπτορα τὴν μητέρα , καἰ καταμικρὸν ὑφέρπων αὐτῇ καὶ κοινοποιούμενος τὴν τῶν πραγμάτων διοίκησιν , καί που καὶ φανερῶς ἐνδεικνύμενος , ὡς ἄτερ ἐκείνης φρενὸς καὶ γνώμης ἀπολεῖται τῆς βασιλείας τὰ πράγματα . οὕτως εἶχε καὶ ξυνεδέσμει πλέον ἑαυτῷ τὴν μητέρα καὶ τοῦ κατὰ σκοπὸν ἀπεῖργε ναὶ ἀπεκώλυεν . ἡ μὲν γὰρ πρὸς σταθμὸν ἀπέβλεπεν ἔσχατον καὶ μονὰς διενοεῖτο , ἐν αἷς τὸν ἐπίλοιπον χρόνον μετ᾿ εὔφρονος λογισμοῦ ἑλκύσει τοῦ βίου . καὶ ταῦτ’ ἐνόει κὼ ἑαυτῇ διὰ παντὸς ἐπηύχετο τεύξασθαι . ἀλλ’ εἰ καὶ τοιαῦτα κατὰ νοῦν συνδιεσκοπεῖτο καὶ ὅλως πρὸς ὑψηλότερον ἐνητένιζε βίον , ἀλλ’ ἥν γε καὶ φιλόπαις , εἴπερ τις ἄλλη γυνή , καί πως ἠβούλετο συνδιενεγκεῖν μετὰ τοῦ υἱοῦ τὸ τῆς βασιλείας κλυδώνιον , καὶ οὐριοδρομοῦσαν τὴν ναῦν ἢ καὶ πανταχόθεν βαλλομένην τοῖς κύμασιν ὡς ἄριστα ρἰακο - στροφεῖν , καὶ μάλιστα τοῦ παιδὸς ἄρτι ἐπὶ τὴν πρύμναν καθίσαντος καὶ τῶν οἰάκων ἐφαψαμένου καὶ μήπω πρώην θαλάττῃ καὶ κύμασι καὶ ἀνέμοις ὡμιληκότος τοιούτοις . ταῦτα δὲ λέγουσα , τὴν τῆς βασιλείας αἰνίττομαι πολυμερῆ καὶ πολυτάραχον ὄχλησιν . τὸ τοίνυν μητρῷον πάθος κατεῖχεν αὐτήν , καὶ συνδεκυβέρνα τῷ υἱῷ καὶ βασιλεῖ , καὶ τὰς ἡνίας ἔστιν ὅπου καὶ μόνη παραλαβοῦσα , ἀπροσπταίστως τε καὶ ἀναμαρτήτως τὸ ἅρμα τοῦ κράτους ἤλαυνεν · ἦν γὰρ καὶ φρενήρης ἄλλως καὶ βασίλειος γνώμη αὐτόχρημα καὶ θρόνων κατόρθω - σις · ἀνθεῖλκε δὲ ταύτην ἐκ θατέρου καὶ ὁ πόθος ὁ πρὸς θεόν . ἐπεὶ δὲ κατὰ τὸν Αὔγουστον μῆνα ἐπινεμήσεως τῆς αὐτῆς ἔτι τρεχούσης ἡ τοῦ Ῥομπέρτου διαπεραίωσις τοῦτον ἔξελθεῖν κατηνάγκαζεν , εἰς φῶς ἤδη καὶ ἔργον τὸ τῆς ψυχῆς ἐννόημα ἔξάγων , τὴν αὐτοκράτορα διοίκησιν τῇ μητρὶ καὶ μόνῃ ἀπεκληρώσατο , καὶ διὰ χρυσοβούλλου λόγου τὰ βεβουλευμένα εἰς προῦπτον πᾶσι κατέστησεν . ἐπεὶ δὲ τὸν ἱστορίαν συγγράφοντα οὐ παχυμερῶς τὰς τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν πράξεις καὶ τὰ θεσπίσματα παραπέμπειν χρή , ἀλλὰ τὰς μὲν κατα - λεπτύνειν , ὡς ἐνόν , τὰ δ᾿ ἐκείνοις δεδογμένα ἐκτίθεσθαι , εἶμι αἰ αὐτὴ τοῦτον τὸν τρόπον τὰ τοῦ ῥηθέντος χρυσοβούλλου κθησομένη , τὰς τοῦ γραφέως μόνον κομψείας περιελοῦσα . χει δὲ οὕτως . “ οὐδὲν ἰσοστάσιον μητρὸς συμπαθοῦς καὶ ριλόπαιδος , οὔτε ταύτης ἰσχυρότερον φυλακτήριον , κἂν κίνυνος προορᾶται , κἂν ἄλλο τι τῶν ἀπευκταίων ἐλπίζοιτο . εἰ γὰρ βουλεύσεται αὕτη , πάγιον ἴστω τὸ βούλευμα , εἰ ἐπεύξεται , στήριγμα ἔσονται αἱ εὐχαὶ καὶ φύλακες ἀκαταγώνιτοι . τοιαύτη γοῦν καἰ τῇ βασιλείᾳ μου ἐφάνη ἐξ αὐτῆς τῆς τελοῦς ἡλικίας πρακτικῶς ἡ ἡγιασμένη μήτηρ αὐτῆς καὶ δέτοινα , τὰ πάντα μοι γεγονυῖα καὶ τροφὸς κὼ ἀγωγός . καὶ ἂρ τῷ συγκλητικῷ καταλόγῳ αὐτῆς συνούσης , μητρὸς πόθος ροέδραμε , καὶ υἱοῦ πίστις ἀκέραια συνετηρήθη . μία ψυχὴ έν διῃρημένοις σώμασιν ἐγνώσθη καὶ χάριτι Χριστοῦ καλῶς διετηρήθη μέχρι τοῦ νῦν . οὐ τὸ ἐμὸν ἡ τὸ σόν , τὸ ψυχρὸν ῦτο ῥῆμα , ἐρρήθη , καὶ τὸ δὴ μεῖζον , ὅτι αἰ αὐτῆς τὸν πάντα χρόνον πληθυνόμεναι εἰς τὰ ὦτα κυρίου εἰσέδυιν καὶ εἰς τόδε τὸ ὕψος τῆς βασιλείας ἡμᾶς ἀνήγαγον . ἀλλ᾿ εἰ καὶ μετὰ τὸ ἐπιλαβέσθαι τῶν τῆς βασιλείας σκήπτρων οὐκ ἔφερε μὴ συμπονουμένη ἐπίσης τῇ βασιλεἰᾳ μου καὶ τοῦ συμφέροντος αὐτὴ ἀντεχομένη καὶ τοῦ κοινοῦ , ὲτοιμαζομένη δὲ ἤδη ἡ βασιλεία μου σὺν θεῷ πρὸς τὴν κατὰ τῶν ἐχθρῶν τῆς Ῥωμανίας ἐξέλευσιν , διὰ φροντίδος μὲν πολλῆς ποιεῖται καὶ τὴν τοῦ στρατιωτικοῦ συλλογήν τε καὶ διευθέτησιν , οὐκ ἐλάχιστον δὲ ταύτῃ νενόμισται καὶ ἡ περὶ τῆς τῶν σεκρετικῶν τε καὶ πολιτικῶν πραγμάτων διοικήσεως φροντὶς . εὗρε χοῦν οἷον ἀριστοκρατίας ἀνεπιβούλευτον ὀχύρωμα , ὡς ἂν τῇ ἡγιασμένη καὶ πανεντιμοτάτῃ μητρὶ αὐτῶ ἀνατεθῇ ἡ τῶν ἁπάντων διοίκησις . διορίζεται γοῦν ἡ βασιλεία μου καθαρῶς διὰ τοῦ παρόντος χρυσοβούλλου , ἵνα δι’ ἣν . ἔχει πολυπειρίαν πέρι τὰ βιωτικὰ πράγματα , εἰ ναί τέλεον τούτων καταπεφρόνηκεν , ἅπερ ἂν ἐγγράφως διορίσηται , κἂν παρὰ τοῦ προεστῶτος τῶν σεκρέτων ἀναφέρωνται ἢ τῶν ὑπ’ αὐτὸν σεκρετικῶν ἤ τῶν ἄλλων ἁπάντων , ὦν αἰ ὑπομνήσεις ἢ αἰτήσεις ἤ κρίσεις ἑτοιμασθήσονται ἔπι συμπαθείαις δημοσιακαῖς ὀφλημάτων , τὸ κῦρος ἕξουσι μόνιμον , ὡς παρὰ τοῦ γαληνίου κρότους τῆς βασιλείας μου οἰκονομούμενα καὶ ἔξ αὐτοῦ τοῦ στόματος αὐτῆς τὰ γραφέντα ἀποστοματιζόμενα . οἶαι γὰρ ἂν λύσεις πὰρ αὐτῆς ἀποφανθήσονται ἢ καἰ προστάξεις . ἔγγραφοι ἢ ἄγραφοι , κἂν εὔλογοι κἂν ἀνεύλογοι , σφραγῖδα φέρουσαι αὐτῆς τὴν μεταμόρφωσιν καὶ τὴν κοίμησιν , ὡς αὐτῆς τῆς βασιλείας μου λογισθήσονται . τῷ δὲ μηνὶ τοῦ ὤα τὴν ἡμέραν διοικοῦντος τὰ σέκρετα , ἀλλὰ καὶ ἔπι προβολῶν κὼ διαδοχῶν τῶν σεκρέτων καὶ τῶν θεμάτων καἰ ἐπὶ ὡς ἄξιώμασι καὶ ὀφφικίοις καὶ δωρεαῖς ἀκινήτων βασιλικῶς ἡ ἅγια μήτηρ αὐτῆς ἕξει ἄδειαν ὃ δόξει ταύτῃ ποιεῖν . ἀλλὰ καὶ εἰ τινες προβληθήσονται εἰς τὰ σέκρετα ἢ καὶ θέματα καὶ διαδεχθήσονται τιμηθήσονται δὲ καὶ έν στοις ἀξιώμασι καὶ μέσοις καὶ ἐλαχίστοις , ἔσονται εἰς τὸ ἑξῆς ἀμετακίνητοι κω ἀμετάπτωτοι . ἀλλὰ καὶ αὐξήσεις ῥογῶν καὶ προσθήκας δόσεων κὼ συμπαθείας τῶν λεγομένων συνηθειῶν καἰ σχιδευσμοὺς κὼ ἀποσχιδευσμοὺς προστάξηει αὕτη ἀνενδοιάστως , καὶ περιεκτικῶς εἰπεῖν , οὐδὲν ἀσυντελὲς λογισθήσεται , ὅπερ αὐτὴ κελεύσει ἐγγράφως τε καὶ ἀγράφως . τὰ γὰρ ῥήματα ταύτης καὶ τὰ προστάγματα ὡς τῆς βασιλείας μου λογισθήσονται , καὶ οὐδὲν τούτων ἀθετηθήσεται , ἀλλὰ κω κύρια καὶ μόνιμα ἔσονται εἰς τοὺς ἐξῆς χρόνους . καὶ οὔτε εὐθύνην , οὔτε ἡντιναοῦν ἀνάκρισιν ὑποπτεύσει νῦν ἥ εἰς τὸ μετέπειτα πὰρ οὑτινοσοῦν τῶν ἁπάντων οὔτε τις τῶν ἔξυπηρετουμένων αὐτῇ , ἥ αὐτὸς ὁ κατὰ τὴν ἡμέραν λογοθέτης τῶν σεκρέτων , κὰν εὔλογα κἀν παράλογα τὰ πραχθησόμενα δόξῃ . τὸ γὰρ παντελῶς ἀλογοπράγητον ἕξουσιν ἐσαεὶ , ὁποῖα ἂν καὶ εἴη τῷ παρόντι χρυσοβούλλῳ λόγῳ στηριζόμενα.’
Lemmas: οἰακοστρόφος δέ μᾶλλον ἑαυτοῦ ὁ μήτηρ ἱμείρω μένος εἰμί , ὁ βουλή ὑποβρύχιος τέως ἔχω , δείδω μή ὁ τοιοῦτος γιγνώσκω αὐτός λογισμός , καί ὁ βασίλειος ἐξέρχομαι , πρός ὑψηλός βίος γιγνώσκω αὐτός ἀποβλέπω . ἐν πᾶς μέν οὖν ὁ προσπίπτω βουλή αὐτός ἄτερ μηδέ ὁ τυγχάνω εἰμί ἐνεργός , ἀλλά κοινωνός ἔχω ὁ βούλευμα ὁμοῦ καί συλλήπτωρ ὁ μήτηρ , καίω καταμικρὸν ὑφέρπω αὐτός καί κοινοποιώ ὁ ὁ πρᾶγμα διοίκησις , καί ποῦ καί φανερῶς ἐνδείκνυμι , ὡς ἄτερ ἐκεῖνος φρήν καί γνώμη ἀπόλλυμι ὁ βασίλεια ὁ πρᾶγμα . οὕτως ἔχω καί συνδέω πλέω ἑαυτοῦ ὁ μήτηρ καί ὁ κατά σκοπός ἀπείργω ναί ἀποκωλύω . ὁ μέν γάρ πρός σταθμόν ἀποβλέπω ἔσχατος καί μονή διανοέομαι , ἐν ὅς ὁ ἐπίλοιπος χρόνος μετά εὔφρων λογισμός ἕλκω ὁ βίος . καί αὐτός νοέω Κῶς ἑαυτοῦ διά πᾶς ἐπεύχομαι τεύχω . ἀλλά εἰμί καί τοιοῦτος κατά νόος συνδιασκοπέω καί ὅλως πρός ὑψηλός ἐνατενίζω βίος , ἀλλά ὅς γε καί Φιλόπαις , εἴπερ τις ἄλλος γυνή , καί πως βούλομαι συνδιαφέρω μετά ὁ υἱός ὁ ὁ βασίλεια κλυδώνιον , καί οὐριοδρομέω ὁ ναῦς ἢ καί πανταχόθεν βάλλω ὁ κῦμα ὡς ἀγαθός ρἰακο - στρέφω , καί μάλιστα ὁ παῖς ἄρτι ἐπί ὁ πρύμνα καθίζω καί ὁ Οἴαξ ἐφάπτω καί μήπω πρώην θάλασσα καί κῦμα καί ἄνεμος ὁμιλέω τοιοῦτος . οὗτος δέ λέγω , ὁ ὁ βασίλεια αἰνίττομαι πολυμερής καί πολυτάραχος ὄχλησις . ὁ τοίνυν Μητρῷον πάθος κατέχω αὐτός , καί συνδεκυβέρνα ὁ υἱός καί βασιλεύς , καί ὁ ἡνία εἰμί ὅπου καί μόνος παραλαμβάνω , ἀπροσπταίστως τε καί ἀναμάρτητος ὁ ἅρμα ὁ κράτος ἐλαύνω · εἰμί γάρ καί φρενήρης ἄλλως καί βασίλειος γνώμη αὐτόχρημα καί θρόνος κατορθῶ - τις · ἀνθέλκω δέ οὗτος ἐκ θατέρου καί ὁ πόθος ὁ πρός θεός . ἐπεί δέ κατά ὁ Αὔγουστος μείς ἐπινέμησις ὁ αὐτός ἔτι τρέχω ὁ ὁ Ῥομπέρτος διαπεραίωσις οὗτος ἐξέρχομαι καταναγκάζω , εἰς φάος ἤδη καί ἔργον ὁ ὁ Ψυχή ἐννόημα ἐξάγω , ὁ αὐτοκράτωρ διοίκησις ὁ μήτηρ καί μόνος ἀποκληρόω , καί διά χρυσόβουλλος λόγος ὁ βουλεύω εἰς πρόοπτος πᾶς καθίστημι . ἐπεί δέ ὁ ἱστορία συγγράφω οὖον παχυμερῶς ὁ ὁ ἀγαθός ἀνήρ πρᾶξις καί ὁ θέσπισμα παραπέμπω χρή , ἀλλά ὁ μέν κατά - λεπτύνω , ὡς ἔνειμι , ὁ δέ ἐκεῖνος δοκέω ἐκτίθημι , εἶμι ὁ αὐτός οὗτος ὁ τρόπος ὁ ὁ εἴρω χρυσόβουλλος κτάομαι , ὁ ὁ γραφεύς μόνος κομψεία περιαιρέω . χέω δέ οὕτως . “ οὐδείς ἰσοστάσιος μήτηρ συμπαθής καί ριλοπαις , οὔτε οὗτος ἰσχυρός φυλακτήριον , κἀν κίνυνος προοράω , κἀν ἄλλος τίς ὁ απευκταίος ἐλπίζω . εἰμί γάρ βουλεύω οὗτος , πάγιος οἶδα ὁ βούλευμα , εἰμί ἐπεύχομαι , στήριγμα εἰμί ὁ εὐχή καί φύλαξ ακαταγωνιος . τοιοῦτος γοῦν καίω ὁ βασίλεια ἐγώ φαίνω ἐκ αὐτός ὁ τεῦς ἡλικία πρακτικός ὁ ἁγίζω μήτηρ αὐτός καί δέτοινα , ὁ πᾶς ἐγώ γίγνομαι καί τροφός Κῶς ἀγωγός . καί ἄρα ὁ συγκλητικός κατάλογος αὐτός σύνειμι , μήτηρ πόθος ροτρεχω , καί υἱός πίστις ἀκέραιος συντηρέω . εἷς ψυχή ἐν διαλέγω σῶμα γιγνώσκω καί χάρις Χριστός καλῶς διατηρέω μέχρι ὁ νῦν . οὖον ὁ ἐμός ὁ ὁ σός , ὁ ψυχρός τοῦτος ῥῆμα , εἴρω , καί ὁ δή μείζων , ὅτι ὁ αὐτός ὁ πᾶς χρόνος πληθύνω εἰς ὁ οὖς κύριος εἰσοράω καί εἰς ὅδε ὁ ὕψος ὁ βασίλεια ἐγώ ἀνάγω . ἀλλά εἰμί καί μετά ὁ ἐπιλαμβάνω ὁ ὁ βασίλεια σκῆπτρον οὐ φέρω μή συμπονέω ἐπίσης ὁ βασίλεια ἐγώ καί ὁ συμφέρω αὐτός ἀντέχω καί ὁ κοινός , ἑτοιμάζω δέ ἤδη ὁ βασίλειος ἐγώ σύν θεός πρός ὁ κατά ὁ ἐχθρός ὁ Ῥωμανία ἐξέλευσις , διά φροντίς μέν πολύς ποιέω καί ὁ ὁ στρατιωτικός συλλογή τε καί διευθέτησις , οὐ μικρός δέ οὗτος νομίζω καί ὁ περί ὁ ὁ σεκρετικός τε καί πολιτικός πρᾶγμα διοίκησις φροντίς . εὑρίσκω χόω οἷος ἀριστοκρατία ἀνεπιβούλευτος ὀχύρωμα , ὡς εἄν ὁ ἁγίζω καί πανεντιμοτηταω μήτηρ αὐτός ἀνατίθημι ὁ ὁ ἅπας διοίκησις . διορίζω γοῦν ὁ βασίλειος ἐγώ καθαρός διά ὁ πάρειμι χρυσόβουλλος , ἵνα διά ὅς . ἔχω πολυπειρία περί ὁ βιωτικός πρᾶγμα , εἰμί ναί τελέω οὗτος καταφρονέω , ὅσπερ εἄν ἔγγραφος διορίζω , κἀν παρά ὁ προίστημι ὁ σεκρέτος ἀναφέρω ἢ ὁ ὑπό αὐτός σεκρετικός ἤ ὁ ἄλλος ἅπας , οὖν ὁ ὑπόμνησις ἢ αἰτέω ἤ κρίσις ἑτοιμάζω ἐπί συμπάθεια δημοσιακός ὄφλημα , ὁ κῦρος ἔχω μόνιμος , ὡς παρά ὁ γαλήνιος κρότος ὁ βασίλεια ἐγώ οἰκονομέω καί ἐκ αὐτός ὁ στόμα αὐτός ὁ γράφω ἀποστοματίζω . οἶος γάρ εἄν λύω παρά αὐτός ἀποφαίνω ἢ καίω πρόσταξις . ἔγγραφος ἢ ἄγραφος , κἀν εύλογος κἀν ἀνεύλογος , σφραγίς φέρω αὐτός ὁ μεταμόρφωσις καί ὁ κοίμησις , ὡς αὐτός ὁ βασίλεια ἐγώ λογίζομαι . ὁ δέ μείς ὁ ὤα ὁ ἡμέρα διοικέω ὁ σέκρετος , ἀλλά καί ἐπί προβολή Κῶς διαδοχή ὁ σεκρέτος καί ὁ θέμα καίω ἐπί ὡς ἀξίωμα καί οφφικιω καί δωρεά ἀκίνητος βασιλικός ὁ ἅγιος μήτηρ αὐτός ἔχω ἄδεια ὅς δοκέω οὗτος ποιέω . ἀλλά καί εἰμί τις προβάλλω εἰς ὁ σέκρετος ἢ καί θέμα καί διαδέχομαι τιμάω δέ καί ἐν Στοῖς ἀξίωμα καί μέσος καί μικρός , εἰμί εἰς ὁ ἑξῆς ἀμετακίνητος πω ἀμετάπτωτος . ἀλλά καί αὐξάνω ρώγα καί προσθήκη δόσις Κῶς συμπάθεια ὁ λέγω συνήθεια καίω σχιδευσμοὺς Κῶς ἀποσχιδευσμοὺς προστάσσω οὗτος ἀνενδοίαστος , καί περιεκτικώς εἶπον , οὐδείς ἀσυντελής λογίζομαι , ὅσπερ αὐτός κελεύω ἔγγραφος τε καί ἄγραφος . ὁ γάρ ῥῆμα οὗτος καί ὁ πρόσταγμα ὡς ὁ βασίλεια ἐγώ λογίζομαι , καί οὐδείς οὗτος ἀθετέω , ἀλλά πω κύριος καί μόνιμος εἰμί εἰς ὁ ἑξῆς χρόνος . καί οὔτε εὔθυνα , οὔτε ὁστισοῦν ἀνάκρισις ὑποπτεύω νῦν ὅς εἰς ὁ μετέπειτα παρά ὅστις ὁ ἅπας οὔτε τις ὁ εξυπηρετώ αὐτός , ὅς αὐτός ὁ κατά ὁ ἡμέρα λογοθέτης ὁ σεκρέτος , κάν εὔλογος ἐν παράλογος ὁ πράσσω δόξα . ὁ γάρ παντελῶς ἀλογοπράγητος ἔχω ἐσαεί , ὁποῖος εἄν καί εἰμί ὁ πάρειμι χρυσόβουλλος λόγος στηρίζω