anna-comnena.alexias 9.6
Ἀλλ' ἵνα μὴ συγκεχυμένος ὁ λόγος προΐῃ , τὰ κατὰ τὸν Διογένην Νικηφόρον ἐξ αὐτῆς ἀρχῆς ἱστορείτω . ὅπως μὲν οὖν ὁ τούτου πατὴρ 'Ρωμανὸς εἰς τὴν βασίλειον ἀνήχθη περιωπὴν καὶ ὁποῖον τέλος ἔσχε τὰ κατ’ αὐτόν , διαφόροις τῶν ἱστοριογράφων ἐμέλησε , κἀκεῖθεν ἐξέσται τὰ περὶ τούτου ἀναλέγεσθαι τοῖς βουλομένοις . ἐπὶ παῖσι δὲ ὅμως τετελευτήκει τῷ τε Λέοντι καὶ τῷ Νικηφόρῳ . ὁ δὲ αὐτοκράτωρ Ἀλέξιος ἐκ προοιμίων τῆς αὐτοῦ ἀναρρήσεως παραλαβὼν τούτους ἰδιώτας ἐκ βασιλέων , ( καὶ γὰρ ἅμα τοῦ τῆς βασιλείας ἐπιβῆναι ὁ Μιχαὴλ καὶ αὐτάδελφος αὐτῶν αὐτοὺς μὲν τῶν ἐρυθρῶν ἀπογυμνοῖ πεδίλων καὶ τὰ στέφη τούτων ἀφαιρεῖται , καὶ ὑπερορίαν ξὺν τῇ μητρὶ αὐτῶν τῇ βασιλίσσῃ Εὐδοκίᾳ εἰς τὴν μονὴν τοῦ Κυπερούδη καταψηφίζεται , ) παντοίας θεραπείας ἤξίου , τὸ μέν τι δι’ ὃ πεπόνθασιν οἰκτείρων αὐτούς , τὸ δέ τι καὶ τοὺς νέους ὁρῶν κατά τε σώμ τος ὥραν καἰ ῥώμην διαφέροντας τῶν πολλῶν , χνοάζοντας μ(??)ν καἰ ἀρτιφυεῖς τὸ γένειον , ὑψηλοὺς καὶ ἰσομέτρους ὡσπερ ὑπὸ κανόνα τὸ μέγεθος καὶ αὐτὸ τὸ νεοτήσιον ἤδη ἐκφύοντας ἄνθος , ἐξ αὐτῆς τε ὄψεως τὸ θυμοειδὲς αὐτῶν καὶ γενναῖον τοῖς μὴ διὰ πάθος τυφλώττουσιν ἀριδήλως ἐμφαίνοντας , καὶ σκύμνους οἷον λέοντος · καὶ ἄλλως δέ , ὁποῖος ἐκεῖνος μὴ ἐπιπολαίως ὁρῶν , μήτε πρὸς τὴν ἀλήθειαν μύων , μηδὲ πάθεσιν ἁλισκόμενος ἐπιψόγοις , ἀλλὰ ταλαντεύων τὸ ὂν έν ἰσορρόπῳ στάθμη τῆς συνειδήσεως , καὶ τὸ ὕψος ἕξ οὗπερ ἐπεπτώκεσαν λογιζόμενος , ἐνηγκαλίζετο ἶσα καὶ τέκνοις ἰδίοις , τί μὶν οὐ λέγων , τί δὲ οὐ πράττων ἀγαθὸν ἐς αὐτούς , τί δὲ οὐ προμηθευόμενος ; κἂν ὁ φθόνος βάλλων αὐτοὺς τοῖς τοξεύμασιν οὐκ ἀνίει . ἐκ πολλῶν γὰρ κατ’ αὐτῶν ἐρεθιζόμενος ὁ αὐτοκράτωρ , αὐτὸς μᾶλλον πάσης αὐτοὺς ἐπικουρίας ἠξίου , ἱλαρὸν ἐνατενίζων ἀεὶ καὶ ἐνωραϊζόμενος οἷον ἔπι αὐτοῖς , ξυμβουλεύων τε διαπαντὸς τὰ συνοίσοντα . ἄλλος μὲν γὰρ ἴσως καἰ ὑπόπτους ἂν ἐλογίσατο τούτους καἰ ἐκποδὼν διὰ παντοίας μεθόδου ἐξ ἀντῇς ἀρχῆς ποιῆσαι ἐσπούδασεν ἄν · οὗτος δὲ ὁ αὐτοκράτωρ τὰς τῶν πολλῶν κάτα τῶν νέων εἰσηγήσεις παρ’ οὐδὲν ἐτίθετο , ἔξόχως τούτους φιλῶν , τὴν μέντοι μητέρα τούτων Εὐδοκίαν καὶ δωρεῶν ἀξιῶν καὶ τιμῆς τῆς προσηκούσης βασιλίσσαις μὴ ἀπο - στερῶν , καὶ αὐτῷ δὲ τῷ Νικηφόρῳ τὴν τῆς νήσου Κρήτης ἀρχὴν ἀνέθετο εἰς ἐνδιαίτημα ἴδιον . ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὁ βασιλεύς . τούτων δὲ ὁ μὲν Λέων , φρονήματος ὢν ἀγαθοῦ καὶ γνώμης ἐλευθέρας , ὁρῶν δὲ κω τὴν βασιλέως εἰς αὐτοὺς εὐμένειαν , ἔστεργε τὴν λαχοῦσαν ἐπαναπαυόμενος Οἶον ἐπὶ τοῖς παροῦσι κατὰ τὸν εἰπόντα " Σπάρταν ἔλαχες ταύταν κόσμει . " ὁ δέ γε Νικηφόρος δύσοργος καὶ βαρύμηνις ὤν , καὶ βυσσοδομεύων κατὰ τοῦ αὐτοκράτορος κὼ τυραννήσειν μελετῶν οὐκ ἐπαύετο · ὑποβρύχιον δὲ ὅμως εἶχε τὴν βουλήν . ἤδη δὲ καὶ τοῦ ἔργου ἀπαρξάμενος , γνησιώτερόν τισι προσωμίλει . οὐκ ἐλάνθανε τοῦτο τοὺς πλείστως · ὄι · ὦν καὶ εἰς τὰς ἀκοὰς ἔφθανε τοῦ βασιλέως . ὁ δὲ βασιλεύς καινόν τι ποιῶν , μεταπεμπόμενος τούτους ἐν καιροῖς ἁρμοδίος , οὐκ ἐνέφαινε μὶν τὸ ἀκουσθέν , εὐφυῶς δὲ παρῄνει καὶ τὰ εἰκότα συνεβούλευε . καὶ ὅσῳ μᾶλλον τῆς ἐπιβουλῆς ἐν γνώσει ἐγίνετο , τοσούτῳ μᾶλλον ἐλευθερώτερον πρὸς αὐτοὺς διετίθετο , οὕτω βουλόμενος τούτους κερδανεῖν . ἀλλ’ Αἰθίοψ οὐκ ἐλευκαίνετο . ἔμενε γὰρ ὁ αὐτὸς καὶ μετεδίδου τῆς λύμης , ὁπόσοις ἂν προσεπέλασε , τοὺς μὶν δι’ ὅρκων , τοὺς δὲ δι' ὑποσχέσεων σφετεριζόμενος . τοῦ μὶν οὖν κοινοῦ τοῦ στρατοῦ οὐ τοσοῦτον ἔμελλε τῷ Νικηφόρῳ · ἤδη γὰρ ἅπαντες πρὸς αὐτὸν ἀπονενεύκασι · ἀλλ’ ὅλος πρὸς τοὺς μεγι - ατᾶνας ἀπονενευκώς , τῶν τε ἡγεμόνων καὶ τῶν τῇ συγκλήτῳ κατειλεγμένων προκρίτων ἀνδρῶν πολλὴν φροντίδα ποιούμενος , ὑπεποιεῖτο αὐτούς . ἥν γὰρ τὴν φρένα μὲν ὀξύτερος ἀμφιστόμου ξίφους , στάσιμος δὲ οὐδαμῶς , εἰ μὴ ὅσον πρὸς τὸ τυραννήσειν τὸ ἀμετάθετον ἐνεδείκνυτο · μελιχρὸς ἐν λόγοις , ἐν συναναστροφαῖς ἡδύς , ταπεινοφροσύνην μὲν ὡς ἀλωπεκῆν ποτε περιβαλλόμενος , ἔστιν οὑν καὶ τὸ θυμοειδὲς καθάπερ λέων ἐμφαίνων ποτέ , ῥωμαλέος καὶ πρὸς Γίγαντας ἐγκαυχώμενος ἁμιλλᾶσθαι , σιτόχρους τὴν ὄψιν , εὐρὺς τὰ στέρνα , ὑπερωμίας τῶν τότε καιροῦ ὄντων ἀνδρῶν . εἰ δὲ σφαιρίζοντα τοῦτον εἶδέ τις , εἰ δὲ ἱππαζόμενον , εἰ δὲ ὀϊστὸν πέμποντα , εἰ δόρυ κραδαίνοντα καὶ ἱππασίας ποιούμενον , θαῦμα ἐδόκει καινὸν θεᾶσθαι , ἐκεχήνει τε καὶ μόνον οὐ πεπηγὼς ἦν . διὰ τοῦτο καὶ μᾶλλον τὴν τῶν πολλῶν ἐπεσπᾶτο εὔνοιαν . τοσοῦτον δὲ τὸ σπουδαζόμενον αὐτῷ προῄει , ὡς καὶ αὐτὸν τὸν ἐπ᾿ ἀδελφῇ τοῦ αὐτοκράτορος γαμβρὸν Μιχαὴλ τὸν Ταρωνίτην τῷ τοῦ πανυπεσεβάστου τιμώμενον ἀξιώματι ὑποποιήου - σθαι .
Lemmas: ἀλλά ἵνα μή συγχέω ὁ λόγος πρόειμι , ὁ κατά ὁ Διογένης Νικηφόρος ἐκ αὐτός ἀρχή ἱστορέω . ὅπως μέν οὖν ὁ οὗτος πατήρ Ρωμανός εἰς ὁ βασίλειος ἀνάγω περιωπή καί ὁποῖος τέλος ἔχω ὁ κατά αὐτός , διάφορος ὁ ἱστοριόγραφος μέλω , ἐκεῖθεν ἔξεστι ὁ περί οὗτος ἀναλέγω ὁ βούλομαι . ἐπί δίπαις δέ ὅμως τελευτάω ὁ τε Λέων καί ὁ Νικηφόρος . ὁ δέ αὐτοκράτωρ Ἀλέξιος ἐκ προοίμιον ὁ αὐτός ἀνάρρησις παραλαμβάνω οὗτος ἰδιώτης ἐκ βασιλεύς , ( καί γάρ ἅμα ὁ ὁ βασίλεια ἐπιβαίνω ὁ Μιχαήλ καί αὐτάδελφος αὐτός αὐτός μέν ὁ ἐρυθρός ἀπογυμνόω πέδιλον καί ὁ στέφω οὗτος ἀφαιρέω , καί ὑπερορία ξὺν ὁ μήτηρ αὐτός ὁ βασίλισσα Εὐδοκία εἰς ὁ μονή ὁ Κυπερούδη καταψηφίζομαι , ) παντοῖος θεραπεία ήξιου , ὁ μέν τίς διά ὅς πάσχω οἰκτείρω αὐτός , ὁ δέ τίς καί ὁ νέος ὁράω κατά τε σῶμος ὅς ὥρα καίω ῥώμη διαφέρω ὁ πολύς , χνοάζω μ(??)ν καίω ἀρτιφυής ὁ γένειον , ὑψηλός καί ισόμετρος ὡς ὑπό κανών ὁ μέγεθος καί αὐτός ὁ νεοτήσιος ἤδη ἐκφύω ἄνθος , ἐκ αὐτός τε ὄψις ὁ θυμοειδής αὐτός καί γενναῖος ὁ μή διά πάθος τυφλώττω ἀρίδηλος ἐμφαίνω , καί σκύμνος οἷος λέων · καί ἄλλως δέ , ὁποῖος ἐκεῖνος μή ἐπιπόλαιος ὁράω , μήτε πρός ὁ ἀλήθεια μύω , μηδέ πάθος ἁλίσκομαι ἐπίψογος , ἀλλά ταλαντεύω ὁ εἰμί ἐν ἰσόρροπος στάθμη ὁ συνείδησις , καί ὁ ὕψος ἕξ ὅσπερ πίπτω λογίζομαι , ἐναγκαλίζομαι ἴσος καί τέκνον ἴδιος , τίς μιν οὖον λέγω , τίς δέ οὖον πράσσω ἀγαθός εἰς αὐτός , τίς δέ οὖον προμηθέομαι ; κἀν ὁ φθόνος βάλλω αὐτός ὁ τόξευμα οὐ ἀνίημι . ἐκ πολύς γάρ κατά αὐτός ἐρεθίζω ὁ αὐτοκράτωρ , αὐτός μᾶλλον πᾶς αὐτός ἐπικουρία ἀξιόω , ἱλαρός ἐνατενίζω ἀεί καί ἐνωραϊζόμενος οἷος ἐπί αὐτός , συμβουλεύω τε διαπαντός ὁ συμφέρω . ἄλλος μέν γάρ ἴσως καίω ὕποπτος εἄν λογίζομαι οὗτος καίω ἐκποδών διά παντοῖος μέθοδος ἐκ Αντής ἀρχή ποιέω σπουδάζω ἄν · οὗτος δέ ὁ αὐτοκράτωρ ὁ ὁ πολύς καὶ ὁ νέος εἰσήγησις παρά οὐδείς τίθημι , εξόχως οὗτος φίλος , ὁ μέντοι μήτηρ οὗτος Εὐδοκία καί δωρεά ἄξιος καί τιμή ὁ προσήκω βασίλισσα μή ἀπος - στερέω , καί αὐτός δέ ὁ Νικηφόρος ὁ ὁ νῆσος Κρήτη ἀρχή ἀνατίθημι εἰς ἐνδιαίτημα ἴδιος . ἀλλά οὗτος μέν ὁ βασιλεύς . οὗτος δέ ὁ μέν Λέων , φρόνημα εἰμί ἀγαθός καί γνώμη ἐλεύθερος , ὁράω δέ πω ὁ βασιλεύς εἰς αὐτός εὐμένεια , στέργω ὁ λαγχάνω ἐπαναπαύω Οἶον ἐπί ὁ πάρειμι κατά ὁ εἶπον " Σπάρτη λαγχάνω ταῦτος κοσμέω . " ὁ δέ γε Νικηφόρος δύσοργος καί βαρύμηνις εἰμί , καί βυσσοδομεύω κατά ὁ αὐτοκράτωρ Κῶς τυραννέω μελέτη οὐ παύω · ὑποβρύχιος δέ ὅμως ἔχω ὁ βουλή . ἤδη δέ καί ὁ ἔργον ἀπάρχομαι , γνήσιος τις προσομιλέω . οὐ λανθάνω οὗτος ὁ πλείστως · ὅς · οὖν καί εἰς ὁ ἀκοή φθάνω ὁ βασιλεύς . ὁ δέ βασιλεύς καινός τίς ποιέω , μεταπέμπω οὗτος ἐν καιρός Ἁρμόδιος , οὐ ἐμφαίνω μιν ὁ ἀκούω , εὐφυής δέ παραινέω καί ὁ εἰκός συμβουλεύω . καί ὅσος μᾶλλον ὁ ἐπιβουλή ἐν γνῶσις γίγνομαι , τοσοῦτος μᾶλλον ἐλεύθερος πρός αὐτός διατίθημι , οὗτος βούλομαι οὗτος κερδαίνω . ἀλλά Αἰθίοψ οὐ λευκαίνω . μένω γάρ ὁ αὐτός καί μεταδίδωμι ὁ λύμη , ὁπόσος εἄν προσπελάζω , ὁ μιν διά Ὅρκος , ὁ δέ διά ὑπόσχεσις σφετερίζω . ὁ μιν οὖν κοινός ὁ στρατός οὖον τοσοῦτος μέλλω ὁ Νικηφόρος · ἤδη γάρ ἅπας πρός αὐτός ἀπονέω · ἀλλά ὅλος πρός ὁ μεγί - Ἀθάνα ἀπονεύω , ὁ τε ἡγεμών καί ὁ ὁ σύγκλητος καταλέγω πρόκριτος ἀνήρ πολύς φροντίς ποιέω , ὑποποιέω αὐτός . ὅς γάρ ὁ φρήν μέν ὀξύς ἀμφίστομος ξίφος , στάσιμος δέ οὐδαμῶς , εἰμί μή ὅσος πρός ὁ τυραννέω ὁ ἀμετάθετος ἐνδείκνυμι · μελιχρός ἐν λόγος , ἐν συναναστροφή ἡδύς , ταπεινοφροσύνη μέν ὡς ἀλωπέκειος ποτός περιβάλλω , εἰμί ἐν καί ὁ θυμοειδής καθάπερ λέων ἐμφαίνω ποτός , ῥωμαλέος καί πρός Γίγας ἐγκαυχάομαι ἁμιλλάομαι , σιτόχρους ὁ ὄψις , εὐρύς ὁ στέρνον , ὑπερωμίας ὁ τότε καιρός εἰμί ἀνήρ . εἰμί δέ σφαιρίζω οὗτος εἶδον τις , εἰμί δέ ἱππάζομαι , εἰμί δέ ὀιστός πέμπω , εἰμί δόρυ κραδαίνω καί ἱππασία ποιέω , θαῦμα δοκέω καινός θεάομαι , χάσκω τε καί μόνος οὖον πήγνυμι εἰμί . διά οὗτος καί μᾶλλον ὁ ὁ πολύς ἐπισπάω εὔνοια . τοσοῦτος δέ ὁ σπουδάζω αὐτός πρόειμι1 , ὡς καί αὐτός ὁ ἐπί ἀδελφός ὁ αὐτοκράτωρ γαμβρός Μιχαήλ ὁ Ταρωνίτης ὁ ὁ πανυπεσεβάστου τιμάω ἀξίωμα ὑποποιέω - ἕπομαι .