anna-comnena.alexias 11.1
῾Ο δέ γε Βαϊμοῦντος καὶ πάντες οἱ κόμητες ἑνωθέντες , οὗ διαπλωΐσασθαι πρὸς τὴν Κιβωτὸν ἔμελλον , μετὰ τοῦ Γοντοφρὲ τὴν τοῖ . ᾿Ισαγγέλη προσέμενον ἄφιξιν . πλῆθος δὲ ὄντες ἀναρίθμητον , ἐπεὶ οὐκ ἠδύναντο αὐτοῦ που προσμένειν διὰ τὴν σπάνιν τῶν βοσκημάτων , εἰ καὶ τὴν τοῦ βασιλέως μετὰ τοῦ Ἰσαγγέλη ἀνέμενον ἄφιξιν , ἵνα κεῖθι συνταξάμενοι αὐτῷ τῆς πρὸς Νίκαιαν φερούσης ἅψωνται , διχῆ διαιρεθέντες οἱ μέν διὰ τῆς Βιθυνῶν καὶ τῆς Νικομηδείας πρὸς Νικαίαν ἤλαυνον , οἱ δὲ τὸν τῆς Κιβωτοῦ διανηξάμενοι πορθμὸν ἐς ταὐτὸν συνεληλύθεσαν . καὶ οὕτω τῇ Νικαίᾳ προσπελάσαντες τοὺς πύργους καὶ τὰς μεταξὺ κορτίνας σφίσιν αὐτοῖς διενείμαντο , κατὰ τάξεις τινὰς τὴν τειχομαχίαν ποιεῖν βουλευσάμενοι , ἵν’ ἐντεῦθεν ἕτερος πρὸς ἕτερον ἐρίζοντες καρτερωτέραν τὴν πολιορκίαν ποιοῖντο · τὸ δέ λάχος τοῦ Ἰσαγγέλη κενὸν ἐάσαντες τὴν ἐκείνου προσέμενον ἄφιξιν . ἐν ταὐτῷ δὲ καὶ ὁ αὐτοκράτωρ τὸν Πελεκάνον κατέλαβε κατὰ νοῦν ἔχων τὴν Νικαίαν , ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν . οἱ δέ ἐντὸς Νικαίας βάρβαροι τὸν σουλτάνον πολλάκις εἰς τὴν σφῶν αὐτῶν ἀρωγὴν μετεπέμποντο . ἐκείνου δέ τι βραδύ - νοντος καὶ τῆς πολιορκίας ἐξ ἀνατολῆς ἡλίου μέχρι καταδύσεως αὐτῆς ἐν πολλαῖς ἤδη γινομένης ἡμέραις , ἐπεὶ ἐν στενῷ κομιδῆ τὰ κατ’ αὐτοὺς ἑώρων γνωσιμαχήσαντες Βέλτιον προσεληλυθέναι τῷ βασιλεῖ ἢ παρὰ τῶν Κελτῶν ἁλῶναι ἐγνώκεσαν . μετακαλοῦνται τοίνυν ἐπ’ αὐτὸ τοῦτο τὸν Βουτουμίτην τόσα καὶ τόσα ἀγαθὰ παρὰ τοῦ βασιλέως πείσεσθαι διὰ γραμμάτων συχνῶν πολλάκις αὐτοῖς ἐπαγγελλόμενον , εἰ τὴν Νικαίαν αὐτῷ παραδοῖεν . ὁ δέ τὰς τοῖ βασιλέως φιλοφροσύνας καθαρώτερον ἀπαγγείλας καὶ τὰς ἐγγράφους ὑποσχέσεις ὑποδείξας , εἰ τὸ κάστρον αὐτῷ παραδοῖεν , ἀσμένως δέχεται παρὰ τῶν Τούρκων ἀπειρηκότων ἤδη πρὸς τοσαῦτα πλήθη ἀντικαθίστασθαι καὶ βέλτιον λογιζομένων τῷ βασιλεῖ τὴν πόλιν αὐθαιρέτως παραδοῦναι καὶ χρημάτων καὶ τιμῆς μετασχεῖν ἢ ξίφους παρανάλωμα γενέσθαι . οὔπω τρίτην ἡμέραν ὁ Βουτουμίτης ἐντὸς εἶχε , καὶ ὁ ᾿Ισαγγέλης καταλαβὼν ἀποπειρᾶσθαι τοῦ τείχους δι’ ὧν ἡτοίμαζεν ἑλεπόλεων ἔσπευδεν . ἐν τῷ μεταξὺ δὲ φήμη τις αὐτοὺς καταλαμβάνει τὴν τοῖ σουλτάνου ἔλευσιν μηνύουσα . τοῦτο οἱ Τοῦρκοι μεμαθηκότες καὶ τεθαρρηκότες τὸν Βουτουμίτην παραχρῆμα ἐξέωσαν . ὁ δὲ σουλτάνος μέρος τοῦ στρατοῦ ἀποδιελόμενος ἀπέστειλε σκεψομένους τὴν τοῦ Ἰσαγγέλη ἔφοδον Παραγγείλας ὡς , εἴ τισι τῶν Κελτῶν ἐντ΄ χοιεν , μὴ ἀναβαλέσθαι τὴν μετ’ αὐτῶν μάχην . θεασάμενοι δέ πόρρωθεν τούτους οἱ τοῦ ᾿Ισαγγέλη ξυμμίγνυνται . ἀλλὰ καὶ οἱ λοιποὶ κόμητες καὶ αὐτὸς ὁ Βαϊμοῦντος τὴν τουτωνὶ τῶν βαρβάρων ἐνωτισθέντες ἔφοδον ἐξ ἑκάστης κομητούρας ἀνὰ διακοσίους διελόμενοι καὶ εἰς πολὺ πλῆθος ξυμποσώσαντες παραχρῆμα εἰς ἀρωγὴν τῶν τοῦ Ἰσαγγέλη πέμπουσιν · ἐφθακότες δὲ μέχρις ἐσπέρας τοῖς βαρβάροις ἐδίωκον . ὁ δὲ σουλτάνος οὐδαμῶς ἐπὶ τούτοις ἀναπεπτώκει , ἀλλ’ αὐγα - ζούσης ἡμέρας ὁπλίζεται καὶ πανσυδὶ τὴν ἔξω τειχῶν Νικαίας πεδιάδα κατειλήφει . καὶ οἱ Κελτοὶ αἰσθόμενοι τῆς τούτου παρουσίας καρτερῶς ὁπλισάμενοι καθαπερεὶ λέοντες κατ’ αὐτῶν ἵενται . καὶ συρρήγνυται τηνικαῦτα πόλεμος βαρὺς καὶ δεινός . ἐν ἴσῃ δὲ μοίρᾳ τῆς μάχης ἀμφοτέροις ἱσταμένης τοῖς μέρεσι δι᾿ ὅλης ἡμέρας , ἐπεὶ ὁ ἥλιος ἐπὶ κνέφας ἦλθε , τρέπονται οἱ Τοῦρκοι τῆς νυκτὸς αὐτοῖς διαιτησάσης τὴν μάχην . πίπτουσι μὲν οὖν ἐξ ἑκατέρων πολλοί [ κτείνονται δέ οὐχ ἥττονες ] , τιτρώσκονται δὲ οἱ πλείους . καὶ λαμπρὰν τὴν νίκην ἀράμενοι οἱ Κελτοί , πολλῶν δέ καὶ κεφαλὰς τοῖς δόρασι περιπείραντες ἐπανέρχονται καθαπερεὶ σημαίας ταύτας φέροντες , ἳν᾿ οὕτω πόρρωθεν τὸ γεγονὸς διαγνόντες οἱ βάρβαροι καὶ τὴν ἐκ πρώτης βαλβίδος ἧτταν δειλιάσαντες τῆς συντόνου μάχης ἀποστήσονται . τοιαῦτα μὲν οὖν οἱ Λατῖνοι πεπράχασί τε καὶ διελογίσαντο . ὁ δὲ σουλτάνος τὰ ἄπειρα τούτων θεασάμενος πλήθη καὶ τὴν ἀκάθεκτον τόλμαν ἐξ αὐτῆς προσβολῆς ἐγνωκὼς τοῖς ἐντὸς Νικαίας Τούρκοις τὸ ἐνδόσιμον δίδωσι “ πράσσετε τοῦ λοιποῦ ” λέγων " πᾶν , ὅπερ βέλτιον κρίνετε ” ᾔδει γὰρ πρὸ καιροῦ τῷ βασιλεῖ μᾶλλον προαιρουμένους παραδοῦναι τὴν πόλιν ἢ παρὰ τῶν Κελτῶν 25 ἁλῶναι . ὁ δέ γε Ἰσαγγέλης τοῦ προκειμένου ἐχόμενος ἔργου μόσυνα κυκλοτερῆ τεκτηνάμενος καὶ ἐξ ἑκατέρου μέρους βύρσαις αὐτὸν περιστείλας , κατὰ δὲ τὸ μέσον λύγοις διαπλέξας καὶ πάντοθεν κατοχυρώσας τῇ πλευρᾷ προσεπέλασε τοῦ λεγομένου Γονάτου πύργου . ὸς τὴν ἐπωνιμίαν ἐκληρώσατο πάλαι , ὁπηνίκα Mανουὴλ ἐκεῖνος , ὁ τοῦ προβεβασιλευκότος Ἰσαακίου τοῦ Κομνηνοῦ πατὴρ καὶ τοῖ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Ἰωάννου τοῦ πρὸς πατρὸς ἐμοῖ πάππου , στρατηγὸς αὐτοκράτορος τῆς ἑῴας ἁπάσης παρὰ τοῦ τότε βασιλεύοντος Βασιλείου προὐβέβλητο , ἐφ᾿ ᾧ τὴν μετὰ τοῦ Σκληροὶ ἔχθραν διαλῖσαι ἢ χειρὶ πρὸς τοῦτον ἀντικαταστὰς ἢ γνώμῃ εἰς εἰρηνικὰς σπονδὰς τοῦτον σινελάσας . ἐπεὶ δ᾿ ὁ Σκληρὸς μαχιμώτατος ὢν καὶ αἵμασι χαίρων ἀεὶ τὴν μάχην τῆς εἰρήπς μᾶλλον ἠσπάσατο , πολέμων μεγάλων καθ᾿ ἑγάστην συρρημνυμένων , ὡς τοῦ Σκληροῦ μὴ μόνον τὴν εἰρήνην μὴ θέλοντος , ἀλλὰ καὶ δι᾿ ἑλεπόλεων γενναίων ἀγωνιζομένου τὴν Νίκαιαν ἑλεῖν , καταρράξαντος τὰ τείχη , τοῦ πλείονος μέρους τοῦ πίργου ποδοκοπηθέντος κάτωθεν συνέβη σόξαι τὸν πύργον , ὡς ἐπὶ γόνι · δοκεῖν ἐπικλιθῆναι κἀκ τούτου τῆς τοιαύτης μπειληχέναι προσηγορίας . οὕτω μὲν οὖν τὰ κατὰ τόν Γονάτην παρηκολουθήκει . ὁ δὲ ᾿Ισαγγέλης τὸν ἤδη ῥηθέντα μόσυνα ἐμπείρως πάνυ κατασκευάσας , ὃν οἱ πλείονα ἐμπειρίαν τῶν μηχανικῶν κεκτημένοι χελώνην κατονομάζουσιν . ἐντὸς τούτου ἄνδρας ὁπλοφόρους τειχεσιπλήτας εἰσῆξε καὶ ἑτέρους τοὺς τὸν πύργον κάτωθεν κατασείειν διὰ σιδήρων εἰδότας , ἐφ’ ᾧ τοὺς μὲν πρὸς τοὺς ἄνωθεν τοῦ τείχους μάχεσθαι , τοὺς δέ ἐκεχειρίαν ἔχειν ἐντεῦθεν τὸν πύργον διορύττειν . οἳ καὶ κορμοὺς ξύλων εἰσῆγον ἀντὶ τῶν ἐξαγομένων λίθων · μέχρι δέ τῆς ἐντὸς ἐπιφανείας ἐφθακότες , ὡς καὶ αὐγήν τινα ἐκεῖθεν εἰσιοῦσαν θεάσασθαι , πῦρ ἐμβαλόντες ἐνέπρησαν τοὺς κορμούς . τούτων δὲ ἐκτεφρωθέντων συνέβη τὸν Γονάτην ἐπὶ πλέον κλιθῆναι , ὡς μὴ ἀπολωλέναι τὴν κλῆσιν . ἐμβόλοις δέ καὶ οἰκήμασι τὸ ἐπίλοιπον περιζώσαντες τῶν τειχῶν καὶ τὸν ἐκτὸς τούτων διακείμενον τάφρον ὡς ἐν ῥιπῇ · πληρώσαντες κόνεως , ὡς εἰς μίαν ἐπιφάνειαν συναφθῆναι ταῖς ἐφ’ ἑκάτερα παρακειμέναις πεδιάσιν , ὡς ἐνὸν τῆς πολιορκίας εἴχοντό .
Lemmas: Οὖ δέ γε Βαϊμοῦντος καί πᾶς ὁ κόμης ἑνόω , ὅς διαπλωΐζω πρός ὁ Κιβωτός μέλλω , μετά ὁ Γοντοφρὲ ὁ τοῖ . ᾿Ισαγγέλη προσμένω ἄφιξις . πλῆθος δέ εἰμί ἀναρίθμητος , ἐπεί οὐ δύναμαι αὐτός ποῦ προσμένω διά ὁ σπάνις ὁ βόσκημα , εἰμί καί ὁ ὁ βασιλεύς μετά ὁ Ἰσαγγέλη ἀνίημι ἄφιξις , ἵνα ἐκεῖθι συντάσσω αὐτός ὁ πρός Νίκαια φέρω ἅπτω , διχῆ διαιρέω ὁ μέν διά ὁ Βιθυνός καί ὁ Νικομήδεια πρός νικαῖος ἐλαύνω , ὁ δέ ὁ ὁ Κιβωτός διανήχομαι πορθμός εἰς αὐτός συνέρχομαι . καί οὗτος ὁ Νίκαια προσπελάζω ὁ πύργος καί ὁ μεταξύ Κορτίνας σφεῖς αὐτός διανέμω , κατά τάξις τις ὁ τειχομαχία ποιέω βουλεύω , ἵνα ἐντεῦθεν ἕτερος πρός ἕτερος ἐρίζω καρτερός ὁ πολιορκία ποιέω · ὁ δέ λάχος ὁ Ἰσαγγέλη κενός ἐάω ὁ ἐκεῖνος προσμένω ἄφιξις . ἐν αὐτός δέ καί ὁ αὐτοκράτωρ ὁ πελεκᾶνος καταλαμβάνω κατά νόος ἔχω ὁ νικαῖος , ὡς ὁ λόγος φθάνω δηλόω . ὁ δέ ἐντός Νίκαια βάρβαρος ὁ σουλτάνος πολλάκις εἰς ὁ σφεῖς αὐτός ἀρωγή μεταπέμπω . ἐκεῖνος δέ τίς βραδύς - νοντος καί ὁ πολιορκία ἐκ ἀνατολή ἥλιος μέχρι κατάδυσις αὐτός ἐν πολύς ἤδη γίγνομαι ἡμέρα , ἐπεί ἐν στενός κομιδῇ ὁ κατά αὐτός ὁράω γνωσιμαχέω Ἀγαθός προσέρχομαι ὁ βασιλεύς ἢ παρά ὁ Κελτός ἁλίσκομαι γιγνώσκω . μετακαλέω τοίνυν ἐπί αὐτός οὗτος ὁ βουτουμιος τόσος καί τόσος ἀγαθός παρά ὁ βασιλεύς πείθω διά γράμμα συχνός πολλάκις αὐτός ἐπαγγέλλω , εἰμί ὁ νικαῖος αὐτός παραδίδωμι . ὁ δέ ὁ τοῖ βασιλεύς φιλόφρων καθαρός ἀπαγγέλλω καί ὁ ἔγγραφος ὑπόσχεσις ὑποδείκνυμι , εἰμί ὁ κάστρον αὐτός παραδίδωμι , ἄσμενος δέχομαι παρά ὁ Τοῦρκος ἀπολέγω ἤδη πρός τοσοῦτος πλῆθος ἀντικαθίστημι καί ἀγαθός λογίζομαι ὁ βασιλεύς ὁ πόλις αὐθαίρετος παραδίδωμι καί χρῆμα καί τιμή μετέχω ἢ ξίφος παρανάλωμα γίγνομαι . οὔπω τρίτος ἡμέρα ὁ βουτουμιος ἐντός ἔχω , καί ὁ ᾿Ισαγγέλης καταλαμβάνω ἀποπειράομαι ὁ τεῖχος διά ὅς ἑτοιμάζω ἑλέπολις σπεύδω . ἐν ὁ μεταξύ δέ φήμη τις αὐτός καταλαμβάνω ὁ τοῖ Σουλτάνου ἔλευσις μηνύω . οὗτος ὁ Τοῦρκος μανθάνω καί θαρσέω ὁ βουτουμιος παραχρῆμα ἐξωθέω . ὁ δέ σουλτάνος μέρος ὁ στρατός ἀποδιαιρέω ἀποστέλλω σκέπτομαι ὁ ὁ Ἰσαγγέλη ἔφοδος παραγγέλλω ὡς , εἰμί τις ὁ Κελτός ἐντός χόω , μή ἀναβάλλω ὁ μετά αὐτός μάχη . θεάομαι δέ πόρρωθεν οὗτος ὁ ὁ ᾿Ισαγγέλη συμμείγνυμι . ἀλλά καί ὁ λοιπός κόμης καί αὐτός ὁ Βαϊμοῦντος ὁ οὗτος ὁ βάρβαρος ἐνωτίζω ἔφοδος ἐκ ἕκαστος κομητούρα ἀνά διακόσιοι διαιρέω καί εἰς πολύς πλῆθος συμποσόω παραχρῆμα εἰς ἀρωγή ὁ ὁ Ἰσαγγέλη πέμπω · φθάνω δέ μέχρι εἰσπεράω ὁ βάρβαρος διώκω . ὁ δέ σουλτάνος οὐδαμῶς ἐπί οὗτος ἀναπίπτω , ἀλλά αὐγή - ζέω ἡμέρα ὁπλίζω καί πανσυδί ὁ ἔξω τεῖχος Νίκαια πεδιάς καταλαμβάνω . καί ὁ Κελτοί αἰσθάνομαι ὁ οὗτος παρουσία καρτερός ὁπλίζω καθαπερεί λέων κατά αὐτός ἵημι . καί συρρήγνυμι τηνικαῦτα πόλεμος βαρύς καί δεινός . ἐν ἴσος δέ μοῖρα ὁ μάχη ἀμφότερος ἵστημι ὁ μέρος διά ὅλος ἡμέρα , ἐπεί ὁ ἥλιος ἐπί κνέφας ἔρχομαι , τρέπω ὁ Τοῦρκος ὁ νύξ αὐτός διαιτάω ὁ μάχη . πίπτω μέν οὖν ἐκ ἑκάτερος πολύς [ κτείνω δέ οὐ κακός ] , τιτρώσκω δέ ὁ πλείων . καί λαμπρός ὁ Νίκη ἀείρω ὁ Κελτός , πολύς δέ καί κεφαλή ὁ δόρυ περιπείρω ἐπανέρχομαι καθαπερεί σημεῖον οὗτος φέρω , ἵνα οὗτος πόρρωθεν ὁ γίγνομαι διαγιγνώσκω ὁ βάρβαρος καί ὁ ἐκ πρῶτος βαλβίς ἧσσα δειλιάω ὁ σύντονος μάχη ἀφίστημι . τοιοῦτος μέν οὖν ὁ Λατῖνος πράσσω τε καί διαλογίζομαι . ὁ δέ σουλτάνος ὁ ἤπειρος οὗτος θεάομαι πλῆθος καί ὁ ἀκάθεκτος τόλμα ἐκ αὐτός προσβολή γιγνώσκω ὁ ἐντός Νίκαια Τοῦρκος ὁ ἐνδόσιμος δίδωμι “ πράσσω ὁ λοιπός ” λέγω " πᾶς , ὅσπερ ἀγαθός κρίνω ” οἶδα γάρ πρό καιρός ὁ βασιλεύς μᾶλλον προαιρέω παραδίδωμι ὁ πόλις ἢ παρά ὁ Κελτός 25 ἁλίσκομαι . ὁ δέ γε Ἰσαγγέλης ὁ πρόκειμαι ἔχω ἔργον μόσυνος κυκλοτερής τεκταίνομαι καί ἐκ ἑκάτερος μέρος βύρσα αὐτός περιστέλλω , κατά δέ ὁ μέσος λύγος διαπλέκω καί πάντοθεν κατοχυρόω ὁ πλευρά προσπελάζω ὁ λέγω Γονάτου πύργος . ὅς ὁ επωνιεις κληρόω πάλαι , ὁπηνίκα Mανουὴλ ἐκεῖνος , ὁ ὁ προβασιλεύω Ἰσαάκιος ὁ Κομνηνός πατήρ καί τοῖ ἀδελφός αὐτός Ἰωάννης ὁ πρός πατήρ ἐμέω πάππος , στρατηγός αὐτοκράτωρ ὁ ἑῷος ἅπας παρά ὁ τότε βασιλεύω Βασίλειος προβάλλω , ἐπί ὅς ὁ μετά ὁ σκληρός ἔχθρα διαλέω ἢ χείρ πρός οὗτος ἀντικαθίστημι ἢ γνώμη εἰς εἰρηνικός σπονδή οὗτος συνελαύνω . ἐπεί δέ ὁ σκληρός μάχιμος εἰμί καί αἷμα χαίρω ἀεί ὁ μάχη ὁ λέγω μᾶλλον ἀσπάζομαι , Πολέμων μέγας κατά ἑγάστην συρρημνυμένων , ὡς ὁ σκληρός μή μόνος ὁ εἰρήνη μή ἐθέλω , ἀλλά καί διά ἑλέπολις γενναῖος ἀγωνίζομαι ὁ Νίκαια αἱρέω , καταράσσω ὁ τεῖχος , ὁ πλείων μέρος ὁ Πίργου ποδοκοπέω κάτωθεν συμβαίνω σόξαι ὁ πύργος , ὡς ἐπί γόνι · δοκέω ἐπικλίνω ἐκ οὗτος ὁ τοιοῦτος μπειληχέναι προσηγορία . οὗτος μέν οὖν ὁ κατά ὁ Γονάτος παρακολουθέω . ὁ δέ ᾿Ισαγγέλης ὁ ἤδη εἴρω μόσυνος ἔμπειρος πάνυ κατασκευάζω , ὅς ὁ πλείων ἐμπειρία ὁ μηχανικός κτάομαι χελώνη κατονομάζω . ἐντός οὗτος ἀνήρ ὁπλοφόρος τειχεσιπλήτης εἰσάγω καί ἕτερος ὁ ὁ πύργος κάτωθεν κατασείω διά σίδηρος οἶδα , ἐπί ὅς ὁ μέν πρός ὁ ἄνωθεν ὁ τεῖχος μάχομαι , ὁ δέ ἐκεχειρία ἔχω ἐντεῦθεν ὁ πύργος διορύσσω . ἕ καί κορμός ξύλον εἰσάγω ἀντί ὁ ἐξάγω λίθος · μέχρι δέ ὁ ἐντός ἐπιφάνεια φθάνω , ὡς καί αὐγή τις ἐκεῖθεν εἰσέρχομαι θεάομαι , πῦρ ἐμβάλλω ἐμπίμπρημι ὁ κορμός . οὗτος δέ ἐκτρέπω συμβαίνω ὁ Γονάτος ἐπί πλέω κλίνω , ὡς μή ἀπόλλυμι ὁ κλῆσις . ἔμβολον δέ καί οἴκημα ὁ ἐπίλοιπος περιζώννυμι ὁ τεῖχος καί ὁ ἐκτός οὗτος διάκειμαι τάφρος ὡς ἐν ῥιπή · πληρόω κόνις , ὡς εἰς εἷς ἐπιφάνεια συνάπτω ὁ ἐπί ἑκάτερος παράκειμαι πεδιάς , ὡς ἐν-εἰμί ὁ πολιορκία ἔχω .