anna-comnena.alexias 1.7
Τὰ μὲν οὖν κατὰ τὸν Βρυέννιον οὕτω διήνυστο . ὁ δὲ μέγας δομέστικος Ἀλέξιος καὶ ἐμὸς πατὴρ οὐκ ἔμελλεν ἀτρεμήσειν , ἀλλ’ ἔξ ἀγώνων εἰς ἀγῶνας μεταχωρεῖν . ὁ γὰρ Βορῖλος τῶν ἀμφὶ τὸν Βοτανειάτην οἰκειότατος βάρβαρος ἐξελ - θὼν τῆς πόλεως καὶ ὑπαντήσας τῷ μεγάλῳ δομεστίκῳ καὶ ἐμῷ πατρί , Βρυέννιον ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ παραλαβὼν ἔδρασεν ὅ τι δὴ καὶ ἔδρασεν · ἐπισκήπτει δὲ παρὰ τοῦ βασιλέως τῷ ἐμῷ πατρὶ χωρεῖν ὡς ἐπὶ Βασιλάκιον , ἤδη καὶ τοῦτον βασιλείας περιθέμενον διάδημα καὶ τὴν ἑσπέραν μετὰ γε τὸν Βρυέννιον ἀκατασχέτως κυμαίνοντα . ὁ γάρ τοι Βασιλάκιος οὗτος ἀνὴρ μὲν ἦν τῶν πάνυ θαυμαζομένων ἐπ’ ἀνδρείᾳ τε καὶ θυμῷ καὶ τόλμῃ καὶ ῥώμῃ · ἄλλως δὲ ἄν - θρωπος τυραννικὴν ψυχὴν ἔχων ἐφεῖλκεν εἰς ἑαυτὸν τὰς ὑπερηφάνους τιμάς , καὶ ἀναρρήσεις τὰς μὲν ἐπενοεῖτο , τἀς δὲ προσέταττε . τοῦ γὰρ Βρυεννίου καθαιρεθέντος , οὗτος καθάπερ ἐκείνου διάδοχος γεγονὼς τὴν πᾶσαν εἰς ἑαυτὸν ἀνεδἔξατο τῆς τυραννίδος ὑπόθεσιν . κὼ ἀπὸ τῆς Ἐπιδάμνου ἀρξάμενος , ( μητρόπολις δὲ αὕτη προκαθημένη τοῦ Ἰλλυριτῶν κοῦ , ) μεχρι τῆς τῶν Θετταλῶν πόλεως ἧκε πάντα καταστρεψάμενος , αὐτὸς ἑαυτὸν καὶ χειροτονήσας εἰς βασιλέα κᾶε εὐφημήσας καἰ τὸν πλάνητα τούτου στρατὸν ὅποι κω βούλοιτο μεταφέρων . ἦν γὰρ καὶ ἄλλως μὲν θαυμαζόμενος ὁ ἀνὴρ ἐπί τε μεγέθει σώματος καὶ κράτει βραχιόνων κω προσώπου σεμνότητι , οἷς μᾶλλον ἁλίσκεται τὸ ἀγροικικὸν τοῦτο καὶ στρατιωτικὸν ἔρνος . οὐ γὰρ διορᾷ εἰς ψύχην , οὐδ᾿ ἐνατενίζει πρὸς ἅρπην , ἀλλὰ μέχρι τῶν τοῦ σώματος ἀρετῶν ἵσταται , τόλμαν καὶ ῥώμην καί δρόμον καὶ μέγεθος θαυμάζον καὶ ταῦτα κρῖνον ἄξια ἁλουργίδος ναὶ διαδήματος . ὁ δὲ καί ταῦτα ἔχων οὐκ ἀγεννῆ , καὶ τὴν ψυχὴν εἶχεν ἀνδρείαν καὶ ἀκατάπληκτον · καὶ ὅλως οὗτος ὁ Βασιλάκιος τυραννικόν τι καὶ ἔπνει καὶ ἔβλεπε . φθέγμα τε γὰρ αὐτῷ βροντῶδες καὶ οἶον καταπλῆξαι στρατιὰν ὅλην καὶ ἐμβόημα ἵκανον συστεῖλαι ψυχῆς θράσος . κω ἄμαχος έν λόγοις ἐπίσης ἐπιχειρῶν ἐπᾶραί τε καὶ συστεῖλαι τὸν στρατιώτην εἰς πόλεμον καὶ φυγήν . μετὰ τοιούτων πλεονεκτημάτων στρατευόμενος ὁ ἀνὴρ καὶ περὶ αὐτόν συλλεξάμενος ἄμαχον στρατιάν , τὴν Θετταλῶν πόλιν καταλαμβάνει , καθάπερ ἔφημεν . ὁ δέ γε ἐμὸς πατὴρ ὁ Κομνηνὸς Ἀλέξιος ὡς πρὸς Τυφῶνα μέγαν ἢ Ἑκατοντάχειρα Γίγαντα ἀντιπαραταξάμενος κω · πᾶσαν ἑαυτῷ ἀνεγείρας στρατηγικὴν μηχανὴν καὶ φρόνημα γενναῖον ὡς πρὸς ἀντίἠλθε παλον ἀξιόμαχον παρεσκεύαστο . καὶ μήπω τὸν ἐκ τῶν προτέρων ἄθλων κονιορτὸν ἀποτιναξάμενος , μηδὲ τὸν λύθρον τοῦ ξίφους καὶ τῶν χειρῶν ἀποπλυνάμενος , ὥσπερ λέων ἐχώρει βλοσυρὸς πρὸς τὸν χαυλιόδοντα τοῦτον σῦν Βασθκλάκιον τὸν θυμὸν αὑτοῦ ἀνεγείρας . καὶ καταλαμβάνει δῆτα τὸν ποταμὸν Βαρδάρον · οὕτω γὰρ ἐγχωρίως αὐτὸν όνομάζουσιν · ῥεῖ μὲν γὰρ ἄνωθεν ἀπὸ τῶν ἐγγύθεν τῆς Μυσίας δρῶν , παραμείβων δὲ πολλοὺς μεταξὺ τόπους καὶ διορίζων πρός τε τὴν ἵω καὶ τὴν ἑσπέραν τά τε Βερροίᾳ καὶ Θεσσαλονίκῃ προσήκοντα , ἐκδίδωσιν εἰς τὴν καθ᾿ ἡμᾶς καὶ νοτίαν θάλασσαν . πάσχουσι δὲ οἱ μέγιστοι τῶν ποταμῶν τοιοῦτόν τι . ἐπειδὰν διὰ τῆς προσχώσεως ἀνάστημά τι ἀξιόλογον ἐπιφορήσωσι γῆς τότε δὴ ἐπὶ τὰ κατάρροπα ῥέουσιν , ὡσπερ δὴ μεταμείβοντες τὰς πρώτας κοίτας αὐτῶν , καὶ τὴν μὲν πα - λαιὰν καταλείπουσι πάροδον διάκενον ὑγροῦ καὶ χηρεύουσαν ὕδατος , ἣν δὲ νῦν διοδεύουσιν , ἐμπιπλῶσι ῥευμάτων πολλῶν . τούτων οὖν τῶν δυεῖν παρόδων , τῆς τε παλαιᾶς χαράδρας καὶ τῆς ἄρτι γενομένης πορείας , τὸ μεταξὺ θεασάμενος ὁ στρατηγικώτατος οὗτος Ἀλέξιος καὶ ἐμὸς πατήρ , καὶ τὸν μὲν ὁλκὸν τοῦ ποταμοῦ ὡς ἀσφάλειαν θέμενος ἐκ θατέρου , τῇ δὲ παλαιᾷ διόδῳ ἤδη φάραγγι γεγονυίᾳ ἐκ τῆς τοῦ ῥεύματος ἐπιρροίας καθάπερ αὐτοφυεῖ ἀποχρησάμενος διώρυχι , ἐστρατοπέδευσεν , οὐ πλεῖον τῶν δυεῖν ἢ τριῶν σταδίων ἀλλήλων ἀποδιεστηκότων . καὶ εὐθὺς ἐν παραγγελίᾳ πάντες ἦσαν , ἡμέρας μὲν ἀναπαύσασθαι καὶ παραμυθῆσαι ὕπνῳ τὸ σῶμα καὶ τοῖς ἵπποις τροφὴν δοῦναι τὴν ἀρκοῦσαν · μέλλουσι γὰρ τῆς ἑσπέρας καταλαβούσης ἀγρυπνῆσαι τε καὶ ἐλπίζειν ἀδόκητόν τι παρὰ τῶν πολεμίων ἐπισυμβῆναι . ταῦτα δέ , οἶμαι , διῳκονόμητο ὁ ἐμὸς πατὴρ κίνδυνον ὑφορώμενος κατὰ τὴν ἑσπέραν ἐκείνην πάρα τῶν πολεμίων . ἐπιθήσεσθαι γὰρ ἑαυτῷ τούτους ἤλπιζεν , εἴτ’ ἐκ πολυπειρίας τοῦτο προμαντευόμε - ὡς , εἴτε ἄλλως εἰκάσας . οὐ μὴν τὰ τῆς προφητείας αὐτῷ εἰς μακρὰν ἐληλύθει οὐδὲ προέγνω μέν , οὐ τὸ δέον δὲ διῳκήσατο . ἀλλ᾿ ἀπάρας τῆς τούτου σκηνῆς ὁμὰ τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν στρατιώταις σὺν ὅπλοις καί ἵπποις πᾶσι τοῖς πρὸς μάχην ἐπιτηδείοις , ἀπέστη μὲν τῆς σκηνῆς λαμπάδας τε καταλελοιπὼς ἐκεῖθι πανταχόθεν φαινούσας καί τινα τῶν ἀμφ’ αὐτὸν οἰκεῖον Ἰωαννίκιον πάλαι τὸν μοναχικὸν ἑλόμενον βίον , τὴν σκηνὴν καταπιστεύσας καὶ ὅσα ἐπεφέρετο εῖς τε τράπεζαν χρειώδη καὶ τὴν ἄλλην παρασκευήν . αὐτὸς δὲ πορρωτάτω ἀπιὼν ἐκάθητο μετὰ τῆς ἐνόπλου στρατιᾶς τὸ μέλλον καραδοκῶν , τοῦτο τεχναζόμενος , ἱν ὁ Βασιλάκιος ἀνημμένας πανταχ·όθεν πυρκαϊὰς ἰδὼν καὶ λαμπαδοχουμένην τὴν τοὐμοῦ πατρὸς σκηνήν , οἰήσαιτο ἐκεῖθι τοῦτον εἶναι διαναπανυόμενον , ὡς ἐντεῦθεν ἐκείνῳ τοῦτον ἁλώσιμον εἶναι καὶ ὑποχείριον .
Lemmas: ὁ μέν οὖν κατά ὁ Βρυέννιος οὗτος διανύω . ὁ δέ μέγας δομέστικος Ἀλέξιος καί ἐμός πατήρ οὐ μέλλω ἀτρεμέω , ἀλλά ἐκ ἀγών εἰς ἀγών μεταχωρέω . ὁ γάρ Βορίλος ὁ ἀμφί ὁ Βοτανειάτης οἰκεῖος βάρβαρος ἐξαιρέω - Θῶν ὁ πόλις καί ὑπαντάω ὁ μέγας δομέστικος καί ἐμός πατήρ , Βρυέννιος ἐκ ὁ χείρ αὐτός παραλαμβάνω δράω ὅς τίς δή καί δράω · ἐπισκήπτω δέ παρά ὁ βασιλεύς ὁ ἐμός πατήρ χωρέω ὡς ἐπί Βασιλάκιον , ἤδη καί οὗτος βασίλεια περιτίθημι διάδημα καί ὁ ἑσπέρα μετά γε ὁ Βρυέννιος ἀκατάσχετος κυμαίνω . ὁ γάρ ὅς Βασιλάκιος οὗτος ἀνήρ μέν εἰμί ὁ πάνυ θαυμάζω ἐπί ἀνδρεῖος τε καί θυμός καί τόλμα καί ῥώμη · ἄλλως δέ ἄν - θρωπος τυραννικός ψυχή ἔχω ἐφέλκω εἰς ἑαυτοῦ ὁ ὑπερήφανος τιμή , καί ἀνάρρησις ὁ μέν ἐπινοέω , εἰς δέ προστάσσω . ὁ γάρ Βρυεννίου καθαιρέω , οὗτος καθάπερ ἐκεῖνος διάδοχος γίγνομαι ὁ πᾶς εἰς ἑαυτοῦ ἀναδέχομαι ὁ τυραννίς ὑπόθεσις . Κῶς ἀπό ὁ Ἐπίδαμνος ἄρχω , ( μητρόπολις δέ οὗτος προκάθημαι ὁ ιλλυριος ποῦ , ) μέχρι ὁ ὁ Θεσσαλός πόλις ἵημι πᾶς καταστρέφω , αὐτός ἑαυτοῦ καί χειροτονέω εἰς βασιλεύς καίω εὐφημέω καίω ὁ πλάνης οὗτος στρατός ὅποι πω βούλομαι μεταφέρω . εἰμί γάρ καί ἄλλως μέν θαυμάζω ὁ ἀνήρ ἐπί τε μέγεθος σῶμα καί κράτος βραχύς πω πρόσωπον σεμνότης , ὅς μᾶλλον ἁλίσκομαι ὁ ἀγροικικός οὗτος καί στρατιωτικός ἔρνος . οὖον γάρ διοράω εἰς ψυχή , οὐδέ ενατενίζω πρός ἅρπη , ἀλλά μέχρι ὁ ὁ σῶμα ἀρετή ἵστημι , τόλμα καί ῥώμη καί δρόμος καί μέγεθος θαυμάζω καί οὗτος κρίνω ἄξιος ἁλουργίς ναί διάδημα . ὁ δέ καί οὗτος ἔχω οὐ ἀγεννής , καί ὁ ψυχή ἔχω ἀνδρεῖος καί ἀκατάπληκτος · καί ὅλως οὗτος ὁ Βασιλάκιος τυραννικός τίς καί πνέω καί βλέπω . φθέγμα τε γάρ αὐτός βροντώδης καί οἶος καταπλήσσω στρατία ὅλος καί ἐμβόημα ἱκάνω συστέλλω Ψυχή θράσος . πω ἄμαχος ἐν λόγος ἐπίσης ἐπιχειρέω ἐπαίρω τε καί συστέλλω ὁ στρατιώτης εἰς πόλεμος καί φυγή . μετά τοιοῦτος πλεονέκτημα στρατεύω ὁ ἀνήρ καί περί αὐτός συλλέγω ἄμαχος στρατιά , ὁ Θεσσαλός πόλις καταλαμβάνω , καθάπερ φημί . ὁ δέ γε ἐμός πατήρ ὁ Κομνηνός Ἀλέξιος ὡς πρός Τυφῶν μέγας ἢ Ἑκατοντάχειρ Γίγας ἀντιπαρατάσσομαι πω · πᾶς ἑαυτοῦ ἀνεγείρω στρατηγικός μηχανή καί φρόνημα γενναῖος ὡς πρός ἀντίἠλθε πάλος ἀξιόμαχος παρασκευάζω . καί μήπω ὁ ἐκ ὁ πρότερος ἆθλος κονιορτός ἀποτινάσσω , μηδέ ὁ λύθρον ὁ ξίφος καί ὁ χείρ ἀποπλύνω , ὥσπερ λέων χωρέω βλοσυρός πρός ὁ χαυλιόδους οὗτος σῦς Βασθκλάκιον ὁ θυμός αὐτός ἀνεγείρω . καί καταλαμβάνω δῆτα ὁ ποταμός Βαρδάρος · οὗτος γάρ ἐγχώριος αὐτός ὀνομάζω · ῥέω μέν γάρ ἄνωθεν ἀπό ὁ ἐγγύθεν ὁ Μυσία δράω , παραμείβω δέ πολύς μεταξύ τόπος καί διορίζω πρός τε ὁ ἔρχομαι καί ὁ ἑσπέρα ὁ τε Βέροια καί Θεσσαλονίκη προσήκω , ἐκδίδωμι εἰς ὁ κατά ἐγώ καί νότιος θάλασσα . πάσχω δέ ὁ μέγας ὁ ποταμός τοιοῦτος τίς . ἐπειδάν διά ὁ πρόσχωσις ἀνάστημα τίς ἀξιόλογος ἐπιφορέω γῆ τότε δή ἐπί ὁ κατάρροπος ῥέω , ὡς δή μεταμείβω ὁ πρῶτος κοίτη αὐτός , καί ὁ μέν πῃ - λαιός καταλείπω πάροδος διάκενος ὑγρός καί χηρεύω ὕδωρ , ὅς δέ νῦν διοδεύω , ἐμπίμπλημι ῥεῦμα πολύς . οὗτος οὖν ὁ δύο πάροδος , ὁ τε παλαιός χαράδρα καί ὁ ἄρτι γίγνομαι πορεία , ὁ μεταξύ θεάομαι ὁ στρατηγικός οὗτος Ἀλέξιος καί ἐμός πατήρ , καί ὁ μέν ὁλκός ὁ ποταμός ὡς ἀσφάλεια τίθημι ἐκ θατέρου , ὁ δέ παλαιός δίοδος ἤδη φάραγξ γίγνομαι ἐκ ὁ ὁ ῥεῦμα ἐπίρροια καθάπερ αὐτοφυής ἀποχράω διῶρυξ , στρατοπεδεύω , οὖον πλείων ὁ δύο ἢ τρεῖς στάδιος ἀλλήλων ἀποδιΐστημι . καί εὐθύς ἐν παραγγελία πᾶς εἰμί , ἡμέρα μέν ἀναπαύω καί παραμυθέομαι ὕπνος ὁ σῶμα καί ὁ ἵππος τροφή δίδωμι ὁ ἀρκέω · μέλλω γάρ ὁ ἑσπέρα καταλαμβάνω ἀγρυπνέω τε καί ἐλπίζω ἀδόκητος τίς παρά ὁ πολέμιος ἐπισυμβαίνω . οὗτος δέ , οἴομαι , διοικονομέω ὁ ἐμός πατήρ κίνδυνος ὑφοράω κατά ὁ ἑσπέρα ἐκεῖνος πάρα ὁ πολέμιος . ἐπιτίθημι γάρ ἑαυτοῦ οὗτος ἐλπίζω , ἔτι ἐκ πολυπειρία οὗτος προμαντεύομαι - ὡς , εἴτε ἄλλως εἰκάζω . οὖον μήv ὁ ὁ προφητεία αὐτός εἰς μακράν ἔρχομαι οὐδέ προγιγνώσκω μέν , οὖον ὁ δήω δέ διοικέω . ἀλλά ἀπαίρω ὁ οὗτος σκηνή ὁμός ὁ ἀμφι αὐτός στρατιώτης σύν ὅπλον καί ἵππος πᾶς ὁ πρός μάχη ἐπιτήδειος , ἀφίστημι μέν ὁ σκηνή λαμπάς τε καταλείπω ἐκεῖθι πανταχόθεν φαίνων καί τις ὁ ἀμφι αὐτός οἰκέω Ἰωαννίκιος πάλαι ὁ μοναχικός αἱρέω βίος , ὁ σκηνή καταπιστεύω καί ὅσος ἐπιφέρω ἔρχομαι τε τράπεζα χρειώδης καί ὁ ἄλλος παρασκευή . αὐτός δέ προσωτέρω ἀπέρχομαι κάθημαι μετά ὁ ἔνοπλος στρατιά ὁ μέλλω καραδοκέω , οὗτος τεχνάζω , ἐν ὁ Βασιλάκιος ἀνάπτω πανταχόθεν πυρκαιά εἶδον καί λαμπαδουχέω ὁ ἐγώ πατήρ σκηνή , οἴομαι ἐκεῖθι οὗτος εἰμί διαναπαύω , ὡς ἐντεῦθεν ἐκεῖνος οὗτος ἁλώσιμος εἰμί καί ὑποχείριος .