anna-comnena.alexias 9.7
Ἀλλ’ ἐπανακτέον τὸν λόγον αὖθις ὅθεν ἀπερρύη καὶ καθ' εἱρμὸν ἑκτέον τῆς διηγήσεως . ὁ μὲν οὖν αὐτοκράτωρ τοῖς λογισμοῖς ἀνατρέχων , ἐξ οὔπερ τὴν καθ’ ἑαυτοῦ τοῦ Διογενοῦς μελετὴν ἀνέγνωκεν , καὶ ὅπως ἔξ ἀρχῆς αὐτῆς τῆς αὐτοῦ ἀναρρήσεως ἀμφοῖν ἐχρήσατο τῶν ἀδελφοῖν , ὁπόσης τε φιλοφροσύνης καὶ κηδεμονίας ὲν τοσούτοις ἔτεσιν αὐτοὺς ἠξίου κὰν οὐδὲν τούτων τὴν τοῦ Νικηφόρου γνώμην ἐπὶ τὸ βέλτιον μετηλλοίωσεν , εἰς ἀμηχανίαν ἐνέπιπτεν . ταῦτ’ οὖν ὁ βασιλεὺς ἀναλογιζόμενος πάντα καὶ ὅπως μετὰ τὸ σφαλῆναι αὖθις εἰσῄει , ὅπως ἀπώσθη πάρα τοῦ Τατικίου , καὶ ποὺς ὅπως τὸ φονουργὸν σιδήριον θήγων κατ’ αὐτοῦ αἵμασιν ἀναιτίοις στεύδει χράναι τὰς χεῖρας , καὶ ὁ τέως ἐφεδρεύων καὶ νυκτὸς τὸν φόνον ἐπιτηρῶν τελέσαι ἀπαρακαλύπτως τοῦτον ἤδη ἐπισπεύδει , πολλοῖς ἐκυμαίνετο λογισμοῖς . ῆθελε μὲν οὖν οὐδαμῶς τὸν Διογένην μετελεύσεσθαι δι’ ὂν πρὸς αὐτὸν ἐγκάρδιον ἐκέκτητο πόθον , ἐξόχως τὸν ἄνδρα φιλῶν . · ἁπαξαπλῶς δὲ ἅπαντα συνελών , ὅπη τε προβήσεται τὸ δεινὸν ἐννοῶν ἔπει τὸν περὶ ψυχῆς κίνδυνον αὐτῷ ἐφιστάμενον ἔγνω , πλήττεται τὴν καρδίαν . καὶ εἰς ἳν τὸ πᾶν συναγαγὼν , δεῖν ἔκρινεν κατασχεῖν τὸν Νικηφόρον . ἐκεῖνος δὲ τὸν μελετώμενον ἐπισπεύδων δρασμὸν καὶ βουλόμενος νυκτὸς τῆς πρὸς Χριστουπόλεως φερούσης ἅψασθαι , ἑσπέρας ἀποστείλας εἰς τὸν Πορφυρογέννητον Κωνσταντῖνον τὸν δοθέντα αὐτῷ παρὰ τοῦ βασιλέως ταχυδρόμον ἵππον ᾐτεῖτο ἀποχαρίσασθαί οἱ . ὁ δὲ καὶ ἀνένευσε , λέγων μὴ δύνασθαι δῶρον τοιοῦτον αὐθήμερον τοῦ βα - σιλέως ἀποποιήσασθαι . ἔπει δὲ πρωίας ὁ βασιλεὺς τῆς προκειμένης ὁδοῦ ἥψατο , συνείπετο τούτῳ καὶ ὁ Διογενὴς τοῦ διασκεδάζοντος βουλὰς καὶ λογισμοὺς ἀθετοῦντος λαῶν θεοῦ τοῦτον σφήλαντος , γνωσιμαχοῦντα μὲν τὸν δρασμόν , ὑπερτιθέμενον δὲ ὥραν ἐξ ὥρας ὁποῖα τὰ τοῦ θεοῦ κρίματα . κατασκηνώσας οὖν ἀγχοῦ τῶν Σερρῶν , ὅπου καὶ ὁ βασιλεύς αὐτὸς μὲν τῶν συνήθων εἴχετο λογισμῶν , ὡς πεφωραμένος ἤδη καἰ δεδιὼς τὸ μέλλον . ὁ δὲ βασιλεὺς μετακαλεῖται τηνικαῦτα τὸν ἴδιον ἀδελφὸν Ἀδριανὸν καὶ μέγαν δομέστικον κὰτ αὐτὴν τὴν ἐσπέραν , ἐν ᾗ καὶ ἡ τοῦ μεγαλομάρτυρος Θεοδώρου ἐτελεῖτο μνήμη . καὶ κοινοῦται αὖθις τούτῳ τὰ τοῦ Διογενοῦς , μηδὲ τὸ πρότερον ἀγνοοῦντι , ὡς ξιφήρης εἰσῄει , ὡς ἀπώσθη τῆς θύρας , ὡς τὸ πάλαι βεβουλευμένον , εἰ δυνατόν , σπεύδων τελέσαι . τηνικαῦτα οὖν ἐπισκήπτει τῷ δομεστικῳ ὁ βασιλεὺς τὸν Διογένην εἰς τὴν ἰδίαν μετακαλέσασθαι σκηνὴν καὶ διὰ μειλιχίων λόγων καὶ παντοίων ὑποσχέσεων πεῖσαι ἀνακαλύψαι ἅπαντα τὰ βεβουλευμένα , ἀπάθειαν αὐτῷ ὑπισχνουμένῳ καὶ ἀμνηστίαν τοῦ λοιποῦ τῶν κακῶν , εἰ μηδ' ὁτιοῦν ἀποκρύψειεν , ἀλλὰ καὶ τοὺς συνίστορας ἔξείποι ἅπαντας . ὁ δὲ ἀθυμίας πλήρης γενόμενος , ὅμως ἐπλήρου τὸ κελευσθέν . ποτὲ μὲν οὖν ἀπειλῶν , ὁτὲ δὲ ὑπισχνούμενος , ὁτὲ δὲ καἰ συμβουλὰς βουλεύων , οὐκ ἔπειθε τὸν Διογένην ὅλως οὐδ' ότιοῦν τῶν βεβουλευμένων ἀνακαλύψαι . τί τὸ ἔπι τούτοις ; ἤχθετο μὲν ὁ μέγας δομέστικος καὶ ἠνιᾶτο , οὖ κακῶν φέρεται ὁ Διογένης , στοχαζόμενος . ἔσχε γὰρ τοῦτον προφθάσας ὁ Διογένης γαμβρὸν ἐπὶ τῇ ὑστάτῃ τῶν ἑτεροθαλῶν αὐτοῦ ἀδελφῶν . ἔνθεν τοι καὶ μετὰ δακρύων ἐκλιπαρῶν αὐτὸν οὐκ ἀνίει · ἔπειθε δὲ οὐδαμῶς , κἂν αὐτὸς ἐνέκειτο ἀναμιμνήσκων ἅμα καἰ ὦν οπισθεν . σφαιρίζοντι γάρ ποτε τῷ αὐτοκράτορι κατὰ τὸ ἐν τῷ μεγάλῳ παλατίῳ ἱππηλάσιον ἀνήρ τις βάρβαρος ἐξ Ἀρμενίων καὶ Τούρκων φύς , ξίφος ἔσωθεν τῶν αμφίων φέρων , ἐπὰν τὸν αὐτοκράτορα τῶν συσφαιριζόντων ἀνασειράσαντα τὸν χαλινὸν ἀπολειφθέντα ἐθεάσατο , ἐφ’ ᾦ πνευστιῶντα τὸν ἵππον ἀναψῦξαι , πρόσεισι μὲν τῷ αὐτοκράτορι γονυπετῶν ἅμα καὶ αἰτεῖσθαι ὑποκρινόμενος . ὁ δὲ ἀνασειράζει τὸν ἵππον εὐθὺς καἰ ἐπιστραφεὶς ἐπυνθάνετο , τι ἂν τὸ αἰτούμενον εἴη . ὁ δὲ φονεὺς μᾶλλον ἢ προσαίτης ὤν , τὴν χεῖρα ὑποβαλὼν καὶ τοῦ ξίφους ἁψάμενος εἷλκε τοῦ κουλεοῦ . τὸ δ' οὐ συνείπετο τῇ χειρὶ . ἅπας οὖν καὶ δὶς τοῦ μὶν ξίφους ἀποπειρώμενος , τοῖς δὲ χείλεσι ψευδεῖς αἰτήσεις συνείρων , ἀπογνοὺς καὶ προσουδίσας ἑαυτὸν τῇ γῇ , ἔκειτο συγγνώμην ἐξαι - τούμενος . ὁ δὲ πρὸς αὐτόν στρέψας τὸν χαλινόν , ἠρώτα ὅτου χάριν συγγνώμην αἰτεῖ . καὶ ὃς τὸ ξίφος σὺν αὐτῷ κουλεῷ ἐδείκνυ · στερνοτυπῶν δ’ ἅμα καὶ ἐκθαμβούμενος κω βοῶν ἔλεγε “ νῦν σε δοῦλον τοῦ θεοῦ γυήσιον ἔγνωκα , νῦν τὸν μέγαν θεὸν σκέποντά σε ἐν ὀφθαλμοῖς τεθέαμαι ίαι τῇ σφαγῆ γὰρ τῇ σῇ τουτὶ τὸ ξίφος κατασκευάσας καὶ . λαβὼν οἴκοθεν , ἐνταῦθα πάρειμι , ἐφ’ ᾧ κατὰ τῶν σῶν ὠθήσω σπλάγχνων . ἅπαξ δὲ καἰ δίς καὶ τρὶς τοῦτο σπασάμενος , οὐδαμῶς ὑπεῖκον ἔσχον τῇ βίᾳ τῆς ἐμῆς χειρός . " ὁ μὲν γὰρ βασιλεὺς καθαπερεὶ μηδέν τι τοιοῦτον ἀκηκοώς , ἐπὶ ταὐτοῦ σχήματος θαρσαλέος εἱστήκει . συνέδραμον δὲ πρὸς αὐτὸν παραχρῆμα ἅπαντες , οἱ μὲν ἀκροασόμενοι τῶν λεγομένων , οἱ δὲ ἐκθαμβούμενοι ἐπὶ τούτοις . οἱ δὲ εὐνούστερον πρὸς τὸν αὐτοκράτορα διακείμενοι , καὶ διασπαράττειν αὐτὸν ἐπεχείρουν , κἂν αὐτὸς νεύματί τε καὶ χειρὶ καὶ συχνοῖς ἐμβριμήμασιν ἀπεῖργε τῆς ἐγχειρήσεως . τί τὸ ἐπὶ τούτοις ; παντελῶς ἀφέσεως ὁ φονεὺς ἐκεῖνος παραχρῆμα τυγχάνει στρατιώτης , οὐκ ἀφέσεως δὲ μόλον , ἀλλὰ καὶ μεγίστων δωρεῶν · ἔπι τούτοις καὶ ἐλευθερίας παραπολαύει . πολλοὶ μὲν οὖν τούτων καὶ ὀχλοῦντες ἐνέκειντο τῆς βασιλευούσης ἀπελαθῆναι τὸν φονέα ἐκεῖνον . ὁ δὲ οὐκ ἐπείθετο , λέγων “ ἐὰν μὴ κύριος φυλάξη πόλιν εἰς μάτην ἠγρύπνησεν ὁ φυλάσσων . λοιπὸν θεῷ ἐπεύχεσθαι δεῖ , τὴν ἡμετέραν ἐκεῖθεν ἐξαιτουμένους διαμονὴν καἰ φρουράν . " ὑπεψιθύριζον οὑν τινές , μετὰ τῆς τοῦ Διογενοῦς γνώμης τῷ τοῦ αὐτοκράτορος φόνῳ ἐπικεχειρηκέναι τὸν ἄνδρα ἐκεῖνον ἐκεῖνον , κἂν ὁ βασιλεὺς οὐδ’ ὅλως ὑπεῖχε τούτοις τοῖς λόγοις τὰ ὤτα ἀλλὰ μᾶλλον ἐβαρυμηνία κὰτ αὐτῶν , τοσοῦτον αὐτοῦ ἀνεχόμενος , ὡς μέχρις αὐτοῦ λαιμοῦ τῆς ἀκωκῆς τοῦ ξίφους φθανούσης , τὸν ἀγνοοῦντα ὑποκρίνεσθαι . ἀλλὰ ταῦτα μὲν οὕτω . τούτων οὑν ἀναμνήσας αὐτὸν ὁ μέγας δομεστίκος καὶ μηδαμῶς πείθων , προσελθὼν ἀπαγγέλλει τῷ βασιλεῖ τὴν τοῦ Διογενοῦς ἔνστασιν καὶ ὅτι ἔξαρνος παντάπασιν ὁ Διογενὴς ἐστί καίτοι πολλὰ παρακληθεὶς , ὡς ἔλεγε , παρ’ αὐτοῦ .
Lemmas: ἀλλά ἐπανακτέον ὁ λόγος αὖθις ὅθεν ἀπορρέω καί κατά εἱρμός ἔχω ὁ διήγησις . ὁ μέν οὖν αὐτοκράτωρ ὁ λογισμός ἀνατρέχω , ἐκ οὐ ὁ κατά ἑαυτοῦ ὁ Διογενοῦς μέλω ἀναγιγνώσκω , καί ὅπως ἐκ ἀρχή αὐτός ὁ αὐτός ἀνάρρησις ἄμφω χράω ὁ ἀδελφός , ὁπόσος τε φιλοφροσύνη καί κηδεμονία εἰμί τοσοῦτος ἔτος αὐτός ἀξιόω κάν οὐδείς οὗτος ὁ ὁ Νικηφόρου γνώμη ἐπί ὁ ἀγαθός μεταλλοιόω , εἰς ἀμηχανία ἐμπίπτω . αὐτός οὖν ὁ βασιλεύς ἀναλογίζομαι πᾶς καί ὅπως μετά ὁ σφάλλω αὖθις εἰσέρχομαι , ὅπως ἀπωθέω πάρα ὁ τατικιος , καί πούς ὅπως ὁ φονουργός σιδήριον θήγω κατά αὐτός αἷμα ἀναίτιος στεύδει χραίνω ὁ χείρ , καί ὁ τέως ἐφεδρεύω καί νύξ ὁ φόνος ἐπιτηρέω τελέω ἀπαρακαλύπτως οὗτος ἤδη ἐπισπεύδω , πολύς κυμαίνω λογισμός . ἐθέλω μέν οὖν οὐδαμῶς ὁ Διογένης μετέρχομαι διά εἰμί πρός αὐτός ἐγκάρδιος κτάομαι πόθος , ἔξοχος ὁ ἀνήρ φίλος . · ἁπαξαπλῶς δέ ἅπας συναιρέω , ὅπῃ τε προβαίνω ὁ δεινός ἐννοέω ἔπος ὁ περί Ψυχή κίνδυνος αὐτός ἐφίστημι γιγνώσκω , πλήσσω ὁ Καρδία . καί εἰς ἕ ὁ πᾶς συνάγω , δήω κρίνω κατέχω ὁ Νικηφόρος . ἐκεῖνος δέ ὁ μελετάω ἐπισπεύδω δρασμός καί βούλομαι νύξ ὁ πρός χριστουπολις φέρω ἅπτω , ἑσπέρα ἀποστέλλω εἰς ὁ πορφυρογέννητος Κωνσταντῖνος ὁ δίδωμι αὐτός παρά ὁ βασιλεύς ταχυδρόμος ἵππος αἰτέω ἀποχαρίζομαι ὁ . ὁ δέ καί ἀνανεύω , λέγω μή δύναμαι δῶρον τοιοῦτος αὐθήμερος ὁ βάω - σιλέος ἀποποιέω . ἔπος δέ πρώϊος ὁ βασιλεύς ὁ πρόκειμαι ὁδός ἅπτω , συνέπομαι οὗτος καί ὁ Διογενής ὁ διασκεδάζω βουλή καί λογισμός ἀθετέω λαός θεός οὗτος σφάλλω , γνωσιμαχέω μέν ὁ δρασμός , ὑπερτίθημι δέ ὥρα ἐκ ὥρα ὁποῖος ὁ ὁ θεός κρίμα . κατασκηνόω οὖν ἀγχοῦ ὁ Σέρρες , ὅπου καί ὁ βασιλεύς αὐτός μέν ὁ συνήθης ἔχω λογισμός , ὡς φωράω ἤδη καίω δείδω ὁ μέλλω . ὁ δέ βασιλεύς μετακαλέω τηνικαῦτα ὁ ἴδιος ἀδελφός ἀδριανός καί μέγας δομέστικος κατά αὐτός ὁ εἰσπεράω , ἐν ὅς καί ὁ ὁ μεγαλομάρτυρας Θεόδωρος τελέω μνήμη . καί κοινόω αὖθις οὗτος ὁ ὁ Διογενοῦς , μηδέ ὁ πρότερος ἀγνοέω , ὡς ξιφήρης εἰσέρχομαι , ὡς ἀπωθέω ὁ θύρα , ὡς ὁ πάλαι βουλεύω , εἰμί δυνατός , σπεύδω τελέω . τηνικαῦτα οὖν ἐπισκήπτω ὁ δομέστικος ὁ βασιλεύς ὁ Διογένης εἰς ὁ ἴδιος μετακαλέω σκηνή καί διά Μειλίχιος λόγος καί παντοῖος ὑπόσχεσις πείθω ἀνακαλύπτω ἅπας ὁ βουλεύω , ἀπάθεια αὐτός ὑπισχνέομαι καί ἀμνηστία ὁ λοιπός ὁ κακός , εἰμί μηδέ ὁστισοῦν ἀποκρύπτω , ἀλλά καί ὁ συνίστωρ ἐξεῖπον ἅπας . ὁ δέ ἀθυμία πλήρης γίγνομαι , ὅμως πληρόω ὁ κελεύω . ποτέ μέν οὖν ἀπειλέω , ὁτὲ δέ ὑπισχνέομαι , ὁτὲ δέ καίω συμβουλή βουλεύω , οὐ πείθω ὁ Διογένης ὅλως οὐδέ ὅστις ὁ βουλεύω ἀνακαλύπτω . τίς ὁ ἐπί οὗτος ; ἔχθω μέν ὁ μέγας δομέστικος καί ἀνιάω , οὖον κακός φέρω ὁ Διογένης , στοχάζομαι . ἔχω γάρ οὗτος προφθάνω ὁ Διογένης γαμβρός ἐπί ὁ ὕστερος ὁ ετεροθαλής αὐτός ἀδελφός . ἔνθεν ὅς καί μετά δάκρυ ἐκλιπαρέω αὐτός οὐ ἀνίημι · πείθω δέ οὐδαμῶς , κἀν αὐτός ἔγκειμαι ἀναμιμνήσκω ἅμα καίω οὖν ὄπισθεν . σφαιρίζω γάρ ποτός ὁ αὐτοκράτωρ κατά ὁ ἐν ὁ μέγας Παλάτιον ἱππηλάσιον ἀνήρ τις βάρβαρος ἐκ Ἀρμένιος καί Τοῦρκος φύς , ξίφος ἔσωθεν ὁ Ἀμφίων φέρω , ἐπάν ὁ αὐτοκράτωρ ὁ συσφαιρίζω ἀνασειράζω ὁ χαλινός ἀπολείπω θεάομαι , ἐπί οἶς πνευστιάω ὁ ἵππος ἀναψύχω , πρόσειμι μέν ὁ αὐτοκράτωρ γονυπετής ἅμα καί αἰτέω ὑποκρίνομαι . ὁ δέ ἀνασειράζω ὁ ἵππος εὐθύς καίω ἐπιστρέφω πυνθάνομαι , τίς εἄν ὁ αἰτέω εἰμί . ὁ δέ φονεύς μᾶλλον ἢ προσαίτης εἰμί , ὁ χείρ ὑποβάλλω καί ὁ ξίφος ἅπτω ἕλκω ὁ κολεός . ὁ δέ οὖον συνέπομαι ὁ χείρ . ἅπας οὖν καί δίς ὁ μιν ξίφος ἀποπειράομαι , ὁ δέ χεῖλος ψευδής αἰτέω συνείρω , ἀπογιγνώσκω καί προσουδίζω ἑαυτοῦ ὁ γῆ , κεῖμαι συγγνώμη ξάγι - τέῳ . ὁ δέ πρός αὐτός στρέφω ὁ χαλινός , ἐρωτάω ὅστις χάρις συγγνώμη αἰτέω . καί ὅς ὁ ξίφος σύν αὐτός κολεός δείκνυμι · στερνοτυπέω δέ ἅμα καί ἐκθαμβέω πω βοῦς λέγω “ νῦν σύ δοῦλος ὁ θεός γυήσιον γιγνώσκω , νῦν ὁ μέγας θεός σκέπω σύ ἐν ὀφθαλμός θεάομαι ἰά ὁ σφαγεύς γάρ ὁ σός οὗτος ὁ ξίφος κατασκευάζω καί . λαμβάνω οἴκοθεν , ἐνταῦθα πάρειμι , ἐπί ὅς κατά ὁ σός ὠθέω σπλάγχνον . ἅπαξ δέ καίω δίς καί τρίς οὗτος σπάω , οὐδαμῶς ὑπείκω ἔχω ὁ βία ὁ ἐμός χείρ . " ὁ μέν γάρ βασιλεύς καθαπερεί μηδείς τίς τοιοῦτος ἀκούω , ἐπί αὐτός σχῆμα θαρσαλέος ἵστημι . συντρέχω δέ πρός αὐτός παραχρῆμα ἅπας , ὁ μέν ἀκροάομαι ὁ λέγω , ὁ δέ ἐκθαμβέω ἐπί οὗτος . ὁ δέ εὔνους πρός ὁ αὐτοκράτωρ διάκειμαι , καί διασπαράσσω αὐτός ἐπιχειρέω , κἀν αὐτός νεῦμα τε καί χείρ καί συχνός ἐμβρίμημα ἀπείργω ὁ ἐγχείρησις . τίς ὁ ἐπί οὗτος ; παντελῶς ἄφεσις ὁ φονεύς ἐκεῖνος παραχρῆμα τυγχάνω στρατιώτης , οὐ ἄφεσις δέ βλώσκω , ἀλλά καί μέγας δωρεά · ἐπί οὗτος καί ἐλευθερία παραπολαύω . πολύς μέν οὖν οὗτος καί ὀχλέω ἔγκειμαι ὁ βασιλεύω ἀπελαύνω ὁ φονεύς ἐκεῖνος . ὁ δέ οὐ πείθω , λέγω “ ἐάν μή κύριος φυλάσσω πόλις εἰς μάτην ἀγρυπνέω ὁ φυλάσσω . λοιπός θεός ἐπεύχομαι δεῖ , ὁ ἡμέτερος ἐκεῖθεν ἐξαιτέω διαμονή καίω φρουρά . " ὑποψιθυρίζω ἐν τις , μετά ὁ ὁ Διογενοῦς γνώμη ὁ ὁ αὐτοκράτωρ φόνος ἐπιχειρέω ὁ ἀνήρ ἐκεῖνος ἐκεῖνος , κἀν ὁ βασιλεύς οὐδέ ὅλως ὑπέχω οὗτος ὁ λόγος ὁ οὖς ἀλλά μᾶλλον βαρυμηνιάω κατά αὐτός , τοσοῦτος αὐτός ἀνέχω , ὡς μέχρι αὐτός λαιμός ὁ ἀκωκή ὁ ξίφος φθάνω , ὁ ἀγνοέω ὑποκρίνομαι . ἀλλά οὗτος μέν οὗτος . οὗτος ἐν ἀναμιμνήσκω αὐτός ὁ μέγας Δομεστικός καί μηδαμῶς πείθω , προσέρχομαι ἀπαγγέλλω ὁ βασιλεύς ὁ ὁ Διογενοῦς ἔνστασις καί ὅτι ἔξαρνος παντάπασι ὁ Διογενής εἰμί καίτοι πολύς παρακλάομαι , ὡς λέγω , παρά αὐτός .