anna-comnena.alexias 12.9
Τούτων οὕτω διατεθέντων οἱ μὲν ἀπῄεσαν ἢ λουσόμενοι ἢ κατὰ σχῆμα λουσόμενοι · ὁ δέ Βαϊμοῦντος δώδεκα μὲν λῃστρικὰς νῆας τάξας ἀμφ᾿ αὐτὸν διήρεις ἁπάσας οὔσας καὶ εἰρεσίαν πολλὴν κεκτημένας , ὡς καὶ ἠχητικόν τι καὶ κατάκροτον ἐπικτυποῖσαν ταῖς τῶν κωπῶν συνεχέσιν ἐπεμβολαῖς , κύκλῳ δέ τοῦ τοιούτου στόλου συντάξας στρογγύλαςνῆας ἐξ ἑκατέρου μέρους καθάπερ περίβολον ἐντὸς τὸν πολεμικὸν συνέκλειε στόλον . καὶ εἶπες ἂν ἰδὼν καὶ πόρρωθεν ἀπὸ σκοπιᾶς θεασάμενος Πόλιν εἶναι διαπόντιον τὴν πλέουσαν ναυστολίαν . συνεπέβαλε γάρ τι καὶ τὰ τῆς τύχης αὐτῷ . καὶ γὰρ ἥ γε θάλασσα ἀκύμαντος ἦν , εἰ μὴ ὅσον κατὰ τὸν νότον ἐπέφρισσεν αἴρας λιγείας ἐπιπωεούσης ὅσον ἐξογκούσης τὰ τῶν ὁλκάδων ἱστία . ἐποίει γὰρ γὰρ μὲν οὐριοδρομεῖν , τὰς δ᾿ ἐρεσσομένας τῶν νηῶν ταῖς πλεούσαις εὐθυδρομεῖν καὶ κρότον ἐξάκουστον καὶ ἐν μέσῳ πελάγους του Ἀδριαντικοῦ ἑκατέραις ταῖς ἠπείροις ἠχεῖν . οὕτως ᾖν θέαμα θάμβους ἄξιον ὁ βαρβαρικὸς οὗτος στόλος τοῖ Βαϊμοήυωτου , ὂν εἰ καὶ οἱ περὶ τοὺς Κοντοστεφάνους ὠρρώδησαν , οὐκ ἂν μεμψαίμην οὔτ᾿ ἂν δειλίας τοὺς ἄνδρας γραψαίμην . καὶ γὰρ ἂν τοῦτον καὶ τὸν οὕτως ἔχοντα στόλον καὶ ὁ Ἀργοναυτικὸς ἐκεῖνος ἐδεδοίκει στόλος , μὴ ὅτι γε Κοωτο - στέφανοι καὶ Λαντοῦλφοι καὶ τοιοῦτοί τινες . ὁ γάρ τοι Λαντοῦλφος τὸν ΒαΪμοῦντον θεασάμενος οὕτω φρικτῶς διαπλωϊζόμενον μετὰ μυριοφόρων ὁλκάδων , ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν ἀκριβέστερον , ἐπεὶ οὐχ οἶός τε πρὸς τοσυνέκλειε σούτους μάχεσθαι ἦν , μικρὸν τοῦ Αὐλῶνος παρεκκλίνας ἄδειαν τῷ Βαëμούπῳ δίδωσι . δεξιᾷ δέ τύχῃ χρησάμενος ἐκ Βάρεως ἐπὶ τὸν Αὐλῶνα περαιωσάμενος ἅπαν τὸ διαπόν - τιον αὐτοῦ στράτευμα εἰς τὴν περαίαν ἀποβησάμενος πρῶτα μέν ἐληΐσατο τὴν παραλίαν ἅπασαν ἀμύθητον στράτευμα ἐπαγόμενος Φραγγικόν τε καὶ Κελτικὸν καὶ ὅσοι ἀπὸ τῆς Θούλης νήσου στρατευιονται ῾Ρωμαίοις τότε δὴ αὐτῷ προσχω - ρήσαντες διὰ τὴν τοῦ καιροῦ δυναστείαν καὶ δὴ καὶ πλείους τοῦ Γερμανικοῦ γένους καὶ ἀπὸ τῶν Κελτιβήρων . τούτους γὰρ ἅπαντας συλλεξάμενος ἐπὶ πόσης τῆς ἐντὸς Ἀδρίου ἐφήπλωσε γῆς καὶ τὰ ἐφεξῆς ἅπαντα ληϊσάμενος τῇ Ἐπιδάμνῳ προσέβαλεν , ἣν Δυρράχιον ὀνομάζομεν , ταύτην τὴν πόλιν σκοπὸν ἔχων ἑλεῖν κᾆθ᾿ οὕτως τὴν ἐπὶ τάδε μέχρι τῆς Κωνσταντίνου ληΐσασθαι . δεινὸς δὲ ὢν εἴπερ ἄλλος τις εἰς πολιορκίαν ὁ Βαϊμοῦντος καὶ τὸν Πολιορκητὴν ἐκεῖνον Δημήτριον ὑπερβαλλόμενος τὴν Ἐπίδαμνον πᾶσαν ἐν νῷ βαλλόμενος πάσας ὠδῖνας μηχανικὰς κατὰ τῆς πόλεως ταύτης ἐκίνησε . πρῶτα μέν κύκλῳ περιβαλόμενος τὸ ἑαυτοῦ στράτευμα καὶ τὰ ἐγγὺς καὶ πορρωτέρω τῆς πόλεως Δυρραχίου πολιορκῶν καὶ ποτὲ μὲν ὑπαντιαζόντων αὐτῷ στρατευμάτων ῾Ρωμαϊκῶν , ποτὲ δέ καὶ ἐρημίας οὔσης τῶν ἀποκωλυόντων αὐτόν . καὶ πολέμων πολλῶν καὶ κλόνων ἐγγινομένων καὶ φόνων , καθάπερ ἄνωθεν εἴρηται , πρὸς τὴν πολιορκίαν αὐτὴν τῆς πόλεως Δυρραχίου ἀπέβλεψεν . ἀλλὰ πρὶν ἥκειν εἰς αὐτὴν ἐκείνην τὴν ἐπὶ τῷ Δυρραχίῳ μάχην τοῦ τυράννου Βαϊμούντου , ἀναγκαῖόν ἐστιν εἰπεῖν , ὅπως ἔχει θέσεως ἡ πόλις . χεῖται μέν ἐπ’ αὐταῖς ἠιόσι τοῦ Ἀδριαντικοῦ πελάγους · ἐν τῷ μέσῳ δὲ ὑφήπλωται πέλαγος πολὺ καὶ μακρὸν καὶ κατὰ πλάτος μὲν παρατεῖνον εἰς τὴν περαίαν τῶν Ἰταλῶν , κατὰ μῆκος δὲ ἀνιὸν καὶ ἐπικάμπτον πρὸς ἀνατολάς τε καὶ πρὸς βορρᾶν πρὸς τοὺς Οὐέτονας βαρβάροις , ὡν καταντικρὺ κεῖται τῶν Ἀπουληΐων ἡ χώρα . καὶ καθόλου μὲν Ἀδρίας ὧδε περατοῦται · τὸ μέντοι Δυρράχιον ἢ Ἐπίδαμνος , ἀρχαία πόλις καὶ Ἑλληνίς , κατωτέρω μέν κεῖται τοῦ Ἐλισσοῦ καὶ πρὸς τὰ εὐώνυμα μέρη τούτου , ἀνωτέρω δέ ὁ Ἐλισσὸς καὶ δεξιώτερον οὑτος δέ ὁ Ἐλισσὸς εἴτε ἀπό τινος ποταμοῦ Ἐλισσοῦ ὀνομαζομένου συμμιγνυμένου τῷ Δρυμόνι μεγίστῳ ποταμῷ εἴτε οὕτως ἁπλῶς τὸ πολίχνιον ὠνόμαστο , οὐκ ἔχω σαφῶς εἰπεῖν ὁ δέ Ἐλισσὸς μετέωρόν ἐστι πολίχνιον καὶ πάντη δυσάλωτον , κάτω καὶ περὶ τὰς πεδιάδας ὁρῶν τὸ Δυρράχιον , ὡς λέγουσι , τοιοῦτον δέ ἀσφαλές , ὥστε καὶ ἠπειρόθεν καὶ ἐκ θαλάττης πολλὴν ἀρωγὴν ποιεῖν Δυρραχίῳ . ᾁ πολιχνίῳ , τῷ Ελισσῷ , καὶ ἀποχρησάμενος ὁ αὐτοκράτωρ Ἀλέξιος εἰς βοήδὲ θείαν τῆς πόλεως Ἐπιδάμνου ἀπό τε τοῦ ποταμοῦ Δρυμόνος ναυσιπόρου τυγχάνοντος καὶ ἀπὸ τῆς ἠπείρου τὴν πόλιν Δυρραχίου κατησφαλίσατο τὰ χρειώδη ἐκ γῆς καὶ θαλάττης εἰσάγων , ὅσα τε εἰς τροφὴν τῶν αὐτόθι στρατιωτῶν τε καὶ οἰκητόρων καὶ ὅσα πρὸς ὅπλα καὶ μάχας ἦν ἐπιτήδεια . ὁ δὲ Δρυμῶν οὗτος ὁ ποταμός , ἵνα τι καὶ περὶ τοῦ ῥεύματος τούτου προσιστορήσαιμι , ῥεῖ μέν ἄνωθεν ἀπὸ τῆς Λυχνίτιδος λίμνης , ἢν ἡ νῦν γλῶττα ἐκβαρβαρώσασα Ἀχρίδα προσηγόρευσεν ἀπὸ Μόκρου τοῦ Βουλγάρων βασιλέως τὰ πρῶτα καὶ τὰ ἔσχατα Σαμουήλ , τοῦ ἐπὶ τοῖν βασιλέοιν Κωνσταντίνου καὶ Βασιλείου τῶν ποπφυρογεννήτων γεγονότος , διά τινων τάφρων ἑκατόν , ἂς γεφύρας ἐπονομάζομεν . καὶ γὰρ ἀπορ · ῥέουσιν ὡσπερ ἀπό τινων ἀρχῶν διαφόρων τῆς λίμνης διηρημένοι ποταμοὶ καὶ εἰς ἑκατὸν ἥκοντες οὐ λήγουσι κᾆθ’ οὕτως τῷ ποταμῷ τῷ κατὰ τὴν Δεύρην ἑνούμενοι , ἐξ οὑ καὶ Δρυμῶν ἐπονομάζεται , καὶ συνεχεῖς αὐτῷ γινόμενοι πλατύνουσί τε αὐτὸν καὶ μέγιστον ἐξεργάζονται . ὂς τοὺς ἐσχάτους τῶν Δαλματῶν παραμείβων καὶ πρὸς βορρᾶν ἀνιὼν ἔπειτα ἐπικάμπτει πρὸς νότον καὶ περὶ τὰς ῥίζας τοῦ Ἐλισσοῦ γινόμενος εἰς τὸν Ἀδριαντικὸν ἐκδίδωσι κόλπον . ταῦτα μὲν περί τε τῆς θέσεως Δυρραχίου καὶ Ἐλισσοῦ καὶ τῆς ἀσφαλείας ἐκατέρων τῶν τόπων γεγράφθω · ὁ δέ βασιλεὺς ἔτι εἰς τὴν βασιλεύουσαν ἐνδιατρίβων μεμαθηκὼς διὰ γραναυσιπόρου φῶν τοῦ δουκὸς Δυρραχίου τὴν τοῦ Βαϊμούτου διαπεραίωσιν ἐπετάχυνε τὴν ἐξέλευσιν . ἀνύστακτος γὰρ ὢν ὁ δοὺξ Δυρραχίου , μὴ διδοὺς τὸ παράπαν ὕπνον τοῖς ὀφθαλμοῖς , ὁπηνίκα διέπω διαπλωϊσάμενον τὸν Βαϊμοῦντον παρὰ τὴν τοῦ Ἰλλυρικοῦ πεδιάδα καὶ τῆς νηὸς ἀποβεβηκότα κὼ αὐτόθι που πηξάμενον χάρακα , Σκύθην μεταπεμψαμενος δὴ τὸ τοῦ λόγοι πρὸς τὸν αὐτοκράτορα τὴν τούτου διαπεραίωσιν ἐδήλου . ὃς ἐπανιόντα τὸν αὐτοκράτορα τοῦ κυνηγεσίου καταλαβὼν δρομαῖος εἰσελθὼν καὶ προσουδίσας τὴν κεφαλὴν τὴν τοῦ Βαϊμούντου διαπεραίωσιν τρανῶς ἐβόα . ἅπαντες μὲν οὖν οἱ τότε παρόντες ἐπάγησαν , οὗπερ ἕκαστος ἔτυχε , καὶ πρὸς μόνην τὴν τοῦΒαϊμούντου κλῆσιν ἀποναρκήσαντες . ὁ δέ αὐτοκράτωρ πλήρης θυμοῦ καὶ φρονήματος ὢν λύων τὸν ἱμάντα τοῦ ὑποδήματος “ πρὸς “ ορὸς ” ἔφη “ τὸ παρὸν τραπώμεθα · τὰ δέ γε κατὰ τὸν Βαϊμοῦντον αὖθις κατασκεψόμεθα . ”
Lemmas: οὗτος οὗτος διατίθημι ὁ μέν ἄπειμι ἢ λούω ἢ κατά σχῆμα λούω · ὁ δέ Βαϊμοῦντος δώδεκα μέν λῃστρικός ναῦς τάσσω ἀμφι αὐτός διαιρέω ἅπας εἰμί καί εἰρεσία πολύς κτάομαι , ὡς καί ἠχητικός τίς καί κατάκροτος ἐπικτυπέω ὁ ὁ κώπη συνεχής ἐπεμβολή , κύκλος δέ ὁ τοιοῦτος στόλος συντάσσω στρογγυλαίνω ἐκ ἑκάτερος μέρος καθάπερ περίβολος ἐντός ὁ πολεμικός συγκλείω στόλος . καί εἶπον εἄν εἶδον καί πόρρωθεν ἀπό σκοπιά θεάομαι Πόλις εἰμί διαπόντιος ὁ πλέω ναυστολία . συνεπιβάλλω γάρ τίς καί ὁ ὁ τυγχάνω αὐτός . καί γάρ ὅς γε θάλασσα ἀκύμαντος εἰμί , εἰμί μή ὅσος κατά ὁ νότος ἐπιφρίσσω αἶρα λιγύς ἐπιπίνω ὅσος ἐξογκέω ὁ ὁ ὁλκάς ἱστίον . ποιέω γάρ γάρ μέν οὐριοδρομέω , ὁ δέ ἐρέσσω ὁ ναός ὁ πλέω εὐθυδρομέω καί κρότος ἐξάκουστος καί ἐν μέσος πέλαγος ὁ αδριαντιπου ἑκάτερος ὁ ἤπειρος ἠχέω . οὕτως εἶμι θέαμα θάμβος ἄξιος ὁ βαρβαρικός οὗτος στόλος τοῖ βαιμοηυωτος , εἰμί εἰμί καί ὁ περί ὁ Κοντοστέφανος ὀρρωδέω , οὐ εἄν μέμφομαι οὔτε εἄν δειλία ὁ ἀνήρ γράφω . καί γάρ εἄν οὗτος καί ὁ οὕτως ἔχω στόλος καί ὁ Ἀργοναυτικός ἐκεῖνος δείδω στόλος , μή ὅτι γε κοάω - στέφανος καί Λαντοῦλφοι καί τοιοῦτος τις . ὁ γάρ ὅς Λαντοῦλφος ὁ Βαϊμοῦντος θεάομαι οὗτος φρικτός διαπλωΐζω μετά μυριοφόρος ὁλκάς , ὡς ὁ λόγος φθάνω δηλόω ἀκριβής , ἐπεί οὐ οἷος τε πρός τοσυνέκλειε σούτος μάχομαι εἰμί , μικρός ὁ Αὐλών παρεκκλίνω ἄδεια ὁ Βαëμούπῳ δίδωμι . δεξιός δέ τυγχάνω χράω ἐκ Βᾶρις ἐπί ὁ Αὐλών περαιόω ἅπας ὁ διαπίνω - Τῖον αὐτός στράτευμα εἰς ὁ περαίας ἀποβαίνω πρῶτος μέν ληΐζομαι ὁ παράλιος ἅπας ἀμύθητος στράτευμα ἐπάγω Φραγγικός τε καί Κελτικός καί ὅσος ἀπό ὁ Θούλη νῆσος στρατεύω Ῥωμαῖος τότε δή αὐτός προέχω - ῥήγνυμι διά ὁ ὁ καιρός δυναστεία καί δή καί πλείων ὁ Γερμανικός γένος καί ἀπό ὁ Κελτίβηρ . οὗτος γάρ ἅπας συλλέγω ἐπί πόσος ὁ ἐντός Ἀδρίας ἐφαπλόω γῆ καί ὁ ἐφεξῆς ἅπας ληΐζομαι ὁ Ἐπίδαμνος προσβάλλω , ὅς Δυρράχιον ὀνομάζω , οὗτος ὁ πόλις σκοπός ἔχω αἱρέω κατά οὕτως ὁ ἐπί ὅδε μέχρι ὁ Κωνσταντῖνος ληΐζομαι . δεινός δέ εἰμί εἴπερ ἄλλος τις εἰς πολιορκία ὁ Βαϊμοῦντος καί ὁ Πολιορκητής ἐκεῖνος Δημήτριος ὑπερβάλλω ὁ Ἐπίδαμνος πᾶς ἐν νάω βάλλω πᾶς ὠδίς μηχανικός κατά ὁ πόλις οὗτος κινέω . πρῶτος μέν κύκλος περιβάλλω ὁ ἑαυτοῦ στράτευμα καί ὁ ἐγγύς καί πρόσω ὁ πόλις Δυρράχιον πολιορκέω καί ποτέ μέν ὑπαντιάζω αὐτός στράτευμα Ῥωμαϊκός , ποτέ δέ καί ἐρημία εἰμί ὁ ἀποκωλύω αὐτός . καί Πολέμων πολύς καί κλόνος ἐγγίγνομαι καί φόνος , καθάπερ ἄνωθεν εἴρω , πρός ὁ πολιορκία αὐτός ὁ πόλις Δυρράχιον ἀποβλέπω . ἀλλά πρίν ἥκω εἰς αὐτός ἐκεῖνος ὁ ἐπί ὁ Δυρράχιον μάχη ὁ τύραννος Βαϊμοῦντος , ἀναγκαῖον εἰμί εἶπον , ὅπως ἔχω θέσις ὁ πόλις . χέω μέν ἐπί αὐτός ἠϊών ὁ αδριαντιπου πέλαγος · ἐν ὁ μέσος δέ ὑφαιρέω πέλαγος πολύς καί μακρός καί κατά πλάτος μέν παρατείνω εἰς ὁ περαίας ὁ Ἰταλός , κατά μῆκος δέ ἀνέρχομαι καί ἐπικάμπτω πρός ἀνατολή τε καί πρός Βορέας πρός ὁ ουετοναω βάρβαρος , ὡς καταντικρύ κεῖμαι ὁ Ἀπουλήϊος ὁ χώρα . καί καθόλου μέν Ἀδρίας ὧδε περατόω · ὁ μέντοι Δυρράχιον ἢ Ἐπίδαμνος , ἀρχαῖος πόλις καί Ἑλληνίς , κατωτέρω μέν κεῖμαι ὁ λίσσομαι καί πρός ὁ εὐώνυμος μέρος οὗτος , ἀνωτέρω δέ ὁ Ἐλισσὸς καί δεξιός οὗτος δέ ὁ Ἐλισσὸς εἴτε ἀπό τις ποταμός λίσσομαι ὀνομάζω συμμείγνυμι ὁ Δρύμων μέγας ποταμός εἴτε οὕτως ἁπλόος ὁ πολίχνιον ὀνομάζω , οὐ ἔχω σαφῶς εἶπον ὁ δέ Ἐλισσὸς μετέωρος εἰμί πολίχνιον καί πάντῃ δυσάλωτος , κάτω καί περί ὁ πεδιάς ὁράω ὁ Δυρράχιον , ὡς λέγω , τοιοῦτος δέ ἀσφαλής , ὥστε καί ἠπειρόθεν καί ἐκ θάλασσα πολύς ἀρωγή ποιέω Δυρράχιον . ὅς πολίχνιον , ὁ Ελισσώ , καί ἀποχράω ὁ αὐτοκράτωρ Ἀλέξιος εἰς βοή θεῖος ὁ πόλις Ἐπίδαμνος ἀπό τε ὁ ποταμός Δρύμων ναυσιπορέω τυγχάνω καί ἀπό ὁ ἤπειρος ὁ πόλις Δυρράχιον κατασφαλίζομαι ὁ χρειώδης ἐκ γῆ καί θάλασσα εἰσάγω , ὅσος τε εἰς τροφή ὁ αὐτόθι στρατιώτης τε καί οἰκήτωρ καί ὅσος πρός ὅπλον καί μάχη εἰμί ἐπιτήδειος . ὁ δέ Δρυμός οὗτος ὁ ποταμός , ἵνα τίς καί περί ὁ ῥεῦμα οὗτος προσιστορέω , ῥέω μέν ἄνωθεν ἀπό ὁ λυχνῖτις λίμνη , εἄν ὁ νῦν γλῶσσα ἐκβαρβαρόω Αχρίδα προσαγορεύω ἀπό Μόκρης ὁ Βουλγάρα βασιλεύς ὁ πρῶτος καί ὁ ἔσχατος Σαμουήλ , ὁ ἐπί ὁ βασιλεύς Κωνσταντῖνος καί Βασίλειος ὁ ποπφυρογεννητης γίγνομαι , διά τίνω τάφρος ἑκατόν , ὅς γέφυρα ἐπονομάζω . καί γάρ ἀπορρ · ῥέω ὡς ἀπό τίνω ἀρχή διάφορος ὁ λίμνη διαιρεμένος ποταμός καί εἰς ἑκατόν ἥκω οὖον λήγω κατά οὕτως ὁ ποταμός ὁ κατά ὁ Δεύρην ἑνόω , ἐκ ὅς καί Δρυμός ἐπονομάζω , καί συνεχής αὐτός γίγνομαι πλατύνω τε αὐτός καί μέγας ἐξεργάζομαι . ὅς ὁ ἔσχατος ὁ Δαλμάτης παραμείβω καί πρός Βορέας ἄνειμι ἔπειτα ἐπικάμπτω πρός νότος καί περί ὁ ῥίζα ὁ λίσσομαι γίγνομαι εἰς ὁ Ἀδριαντικὸν ἐκδίδωμι κόλπος . οὗτος μέν περί τε ὁ θέσις Δυρράχιον καί λίσσομαι καί ὁ ἀσφάλεια κατεράω ὁ τόπος γράφω · ὁ δέ βασιλεύς ἔτι εἰς ὁ βασιλεύω ἐνδιατρίβω μανθάνω διά γραναυσιπορος φάω ὁ δούξ Δυρράχιον ὁ ὁ βαιμουος διαπεραίωσις ἐπιταχύνω ὁ ἐξέλευσις . ἀνύστακτος γάρ εἰμί ὁ δούξ Δυρράχιον , μή δίδωμι ὁ παράπαν ὕπνος ὁ ὀφθαλμός , ὁπηνίκα διέπω διαπλόω ὁ Βαϊμοῦντος παρά ὁ ὁ Ἰλλυρικός πεδιάς καί ὁ ναός ἀποβαίνω Κῶς αὐτόθι ποῦ πήγνυμι χάραξ , Σκύθης μεταπέμπω δή ὁ ὁ λόγος πρός ὁ αὐτοκράτωρ ὁ οὗτος διαπεραίωσις δηλόω . ὅς ἐπανέρχομαι ὁ αὐτοκράτωρ ὁ κυνηγέσιον καταλαμβάνω δρομαῖος εἰσέρχομαι καί προσουδίζω ὁ κεφαλή ὁ ὁ Βαϊμοῦντος διαπεραίωσις τρανής βοάω . ἅπας μέν οὖν ὁ τότε πάρειμι πήγνυμι , ὅσπερ ἕκαστος τυγχάνω , καί πρός μόνος ὁ τουβαιμουντος κλῆσις ἀποναρκέω . ὁ δέ αὐτοκράτωρ πλήρης θυμός καί φρόνημα εἰμί λύω ὁ ἱμάς ὁ ὑπόδημα “ πρός “ ὀρός ” φημί “ ὁ πάρειμι τρέπω · ὁ δέ γε κατά ὁ Βαϊμοῦντος αὖθις κατασκέπτομαι . ”