anna-comnena.alexias 4.7
Ὁ δὲ Ῥομπέρτος καταλαβὼν τὸ τέμενος τοῦ ἁγίον Νικολάου , ὅπου καὶ ἡ βασιλικὴ σκηνὴ καὶ ἅπασα ἥ σκευὴ τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στρατεύματος , ὁπόσους εὐσθενεῖς εἶχε , τὸν βασιλέα διώκειν ἐκπέπομφεν , αὐτοῦ που αὐτὸς ἐγκαρτερῶν , φανταζόμενος τὴν τοῦ αὐτοκράτορος κατάσχεσιν . τοιοῦτοι γὰρ λογισμοὶ τούτου τὸ ὑπέρογκον ἐξέκαιον φρόνημα . οἱ δὲ εὐψύχως μάλα τοῦτον ἐδίωκον μέχρι τόπου τινὸς παρὰ τῶν ἐγχωρίων καλουμένου Κακὴ πλευρά . ἡ δὲ τούτου θέσις ποταμὸς ῥέων κάτωθεν ὁ Χαρζάνης καλούμενος , ἔνθεν δὲ ὑπερκειμένη πέτρα ὑψηλή . ἀναμεταξὺ δὲ τούτων φθάνουσιν αὐτὸν οἱ διώκοντες · οἱ καὶ παίουσιν αὐτὸν κατὰ τὴν ἀριστερὰν πλευρὰν διὰ τῶν δοράτων , ( ἐννέα δὲ ἦσαν ξύμπαντες , ) ἐπὶ τὰ θάτερα κλίνουσι . τάχα δ’ ὂν κω ἐπεπτώκει , εἰ μὴ τὸ ξίφος , ὁ τῇ δεξιᾷ κατεῖχε χειρί ἔφθασεν ἐναπερεισθῆναι τῇ γῇ · ναὶ μὴν καὶ ἡ τοῦ μύωπος ἀκμὴ ταῦ ἀριστεροῦ ἐνὑακοῦσα τὸ ἄκρον τῆς ἐφεστρίδος , ὃ ὑπόστρωμα λέγουσιν , ἀκλινέστερον τὸν ἱππότην ἐποίει . καί αὐτὸς δὲ τῇ λαιᾷ τῆς χαίτης δραξάμενος τοῦ ἵππου , ἀνεῖχεν ἑαυτόν . βοηθεῖται μέντοι ἐκ θείας τινὸς δυνάμεως σωτηρίαν παρ’ ἐχθρῶν αὐτῷ κομιζούσης παραδόξως . ἀναφύει γὰρ δεξιόθεν ἄλλους Κελτοὺς τὰ δόρατα πρὸς ἐκεῖνον ὀρθώσαντας · οἱ κω τὰ ἄκρα τῶν δοράτων κατὰ τὴν δεξιὰν πλευρὰν ἐμβαλόντες , ὤρθωσάν τε ἀθρόον τὸν στρατιώτην κ·αἰ εἰς τὸ μέσον κατέστησαν . καὶ ἠν ἰδεῖν θαῦμα παράδοξον . οἱ μὲν γὰρ ἐξ εὐωνύμων ἀνατρέπειν ἠπείγοντο , οἱ δὲ ἐκ τῶν δεξιῶν τὰ δόρατα τῇ πλευρᾷ πήξαντες , ὥσπερ τοῖς πρώην ἐναντιούμενοι καὶ ἀντ - ρείδοντες δόρασι δόρατα , ἐπ’ ὀρθοῦ σχήματος τὸν βασιλέα ἐποίησαν . ἑδράσαντος δὲ ἑαυτὸν γενναιότερον καί συσφίγξαντος περιβάδην τὸν ἵππον ὁμοῦ καὶ τὴν ἐφεστρίδα , τηνικαῦτα γίνεταί τι τῆς γενναιότητος ἐκείνου τεκμήριον . ὁ γὰρ ἵππος ἄλλως μὲν καὶ θερμότατος ὢν καἰ ὑγροσκελής , ἄλλως δὲ καὶ ἀθλητικώτατος καἰ πολεμικός , ( ἔφθη γὰρ ὅπου τοῦτον τοῦ Βρυεννίου μετὰ τῆς ἐρυθροβαφοῦς ἐφεστρίδος , ὁπότε τοῦτον εἷλεν ἐν τῷ καιρῷ τῆς μάχης , βασιλεύοντος ἴν Νικηφόρου τοῦ Βοτανειάτον , ) τὸ δὲ ὅλον εἰπεῖν , ὑπὸ θείας προνοίας ἐμπνευσθείς , πάλλεταί τε εὐθὺς καὶ διαέριος γίνεται καὶ ἐπ' ἄκρου τῆς εἰρημένης πέτρας ἐφίσταται , ὥσπερ ὑπόπτερος κουφισθεὶς καί , τοῦτο δὴ τὸ τοῦ μύθου , Πεγάσου πτερὰ λαβών · Σγουρίτζην τουτονὶ τὸν ἵππον ὁ Βρυέννιος ὠνόμαζεν . τὰ δὲ τῶν βαρβάρων δόρατα , ὥσπερ κενεμβατήσαντα τὰ μὲν καὶ τῶν χειρῶν τούτων ἐξέπεσον . τὰ δὲ διαπεπαρμένα τοῖς μέρεσι τοῦ ἐσθήματος τοῦ βασιλέως ἐναπομείναντα , μετεωρισθέντα τῷ ἵππῳ συνηκολούθησαν . ὁ δὲ εὐθὺς ἀποκόπτει τὰ ἐπαγόμενα δόρατα . καὶ οὔτε τεθορύβηται τὴν ψυχὴν έν τοσούτοις δεινοῖς καταστάς , οὔτε συνεθολώθη τοὺς λογισμούς , ἀλλὰ ταχὺ τοῦ συνοίσοντος γίνεται καὶ τὸ παράδοξον ἐκ μέσου αὐτῶν ποιεῖται . οἱ δέ γε Κελτοὶ κεχηνότες εἱστήκεσαν , τὸ γεγονὸς ἐκπληττόμενοι · καὶ γὰρ ἦν ἐκπλήξεως ἄξιον · θεασάμενοι δὲ τοῦτον ἐφ’ ἑτέραν καὶ αὖθις ἐδίωκον . ὁ δὲ ἐπὶ πολὺ νῶτα τοῖς μεταδιώκουσι στρατιώταις διδούς , στρέψας τόν χαλινόν καὶ συναντήσας ἑνἰ τῶν διωκόντων , διελαύνει τὸ δόρυ τοῖς στέρνοις . ὁ δὲ τηνικαῦτα εἰς γῆν ὕπτιος ἔκειτο . ὁ δὲ βασιλεὺς αὖθις τὰς ἤνιάς στρέψας , εἴχετο τῆς προτέρας ὁδοῦ . συναντᾷ τοίνυν ἀπὸ τῶν ἔμπροσθεν διωκόντων τὰς Ῥωμαϊκὰς δυνάμεις Κελτοῖς οὐκ ὀλίγοις · οἱ δὲ πόρρωθεν τοῦτον θεασάμενοι , συνησπικότες ἔστησαν , τούς τε ἵππους ἀναψῦξαι βουλόμενοι , ἅμα δὲ καὶ ζωγρῆσαι τοῦτον ἐθέλοντες κἀντεῦθεν ὥσπερ τι λάφυρον τῷ Ῥομπέρτῳ κομίσαι . ὁ δὲ ἅμα μὲν τοὺς ὄπισθεν φεύγων διώκοντας καἰ τοὺς ἔμπροσθεν θεασάμενος , ἀπεγνώκει τὰς σωζούσας ἐλπίδας . συλλεξάμενος δὲ ἑαυτόν ἐπεὶ τῶν ἄλλων μέσον τινὰ ἐθεάσατο , ἀπό τε τοῦ σώματος καὶ τῆς τῶν ὅπλων ἀποπαλλομένης αἴγλης τὸν Ῥομπέρτον εἶναι νομίσας , καταστήσας τὸν ἵππον , κατ' αὐτοῦ φέρεται · κἀκεῖνος δ’ ἐκεῖθεν , πρὸς αὐτὸν τὸ δόρυ εὐθύνας . καὶ μέντοι γε καὶ συνελάσαντες ἄμφω κατὰ τὸ μεταίχμιον , κατ’ ἀλλήλων ἴενται . ται . πρότερος δὲ ὁ αὐτοκράτωρ διιθύνας τὴν χεῖρα , πώει τοῦτον διὰ τοῦ δόρατος · τὸ δὲ αὐτόθεν διὰ τῶν μαζῶν εἰς τὰ μετάφρενα διεκβάλλεται . καὶ τόν μὲν βάρβαρον αὐτίκα εἶχεν ἡ γῆ · εὐθὺς δὲ τοῦτον ἀφῆκε καὶ ἥ ψυχή , τῆς τρώσεως καιρίας γεγενημένης . καὶ τοῦ λοιποῦ ὁ βασιλεύς , διασχισθείσης τῆς φάλαγγος , διὰ μέσων αὐτῶν ἔξιππάσατο , ἄδειαν ἑαυτῷ ἐφευράμενος τὴν σφαγὴν τοῦ βαρβάρου τούτου . οἱ δ’ εὐθὺς τὸν τρωθέντα εἰς γῆν ἐρριμμένον θεασάμενοι , περιχυθέντες τῷ κειμένῳ , περὶ αὐτὸν διεπονοῦντο . καὶ οἱ ὄπισθεν δὲ τὸν βασιλέα διώκοντες τούτους θεασόμενοι , ἀποβάντες τῶν ἵππων καὶ γνωρίσαντες τὸν ἄνδρα , ἐκόπτοντο ὀλολύζοντες . ἀλλ’ ὁ Ῥομπέρτος μὲν οὐκ ἦν , ἕτερος δὲ τῶν ἐπιφανῶν καὶ ὁ τούτου δεύτερος . τούτων δὲ ἀσχολουμένων , ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τὰ πρόσω τὴν πορείαν ἐπεποίητο .
Lemmas: ὁ δέ Ῥομπέρτος καταλαμβάνω ὁ τέμενος ὁ ἅγιος Νικόλαος , ὅπου καί ὁ βασιλικός σκηνή καί ἅπας ὅς σκευή ὁ Ῥωμαϊκός στράτευμα , ὁπόσος εὐσθενής ἔχω , ὁ βασιλεύς διώκω ἐκπέμπω , αὐτός ποῦ αὐτός ἐγκαρτερέω , φαντάζω ὁ ὁ αὐτοκράτωρ κατάσχεσις . τοιοῦτος γάρ λογισμός οὗτος ὁ ὑπέρογκος ἐκκαίω φρόνημα . ὁ δέ εὔψυχος μάλα οὗτος διώκω μέχρι τόπος τις παρά ὁ ἐγχώριος καλέω Κακός πλευρά . ὁ δέ οὗτος θέσις ποταμός ῥέω κάτωθεν ὁ Χαρζάνης καλέω , ἔνθεν δέ ὑπέρκειμαι πέτρα ὑψηλός . ἀναμεταξύ δέ οὗτος φθάνω αὐτός ὁ διώκω · ὁ καί παίω αὐτός κατά ὁ ἀριστερός πλευρά διά ὁ δόρυ , ( ἐννέα δέ εἰμί σύμπας , ) ἐπί ὁ ἕτερος κλίνω . τάχα δέ εἰμί πω πίπτω , εἰμί μή ὁ ξίφος , ὁ ὁ δεξιός κατέχω χείρ φθάνω ἐναπερείδω ὁ γῆ · ναί μήv καί ὁ ὁ μύωψ ἀκμή ταῦ ἀριστερός ἐνακούω ὁ ἄκρος ὁ ἐφεστρίς , ὅς ὑπόστρωμα λέγω , ἀκλινής ὁ ἱππότης ποιέω . καί αὐτός δέ ὁ λαιός ὁ χαίτη δράσσομαι ὁ ἵππος , ἀνέχω ἑαυτοῦ . βοηθέω μέντοι ἐκ θεῖος τις δύναμις σωτηρία παρά ἐχθρός αὐτός κομίζω παράδοξος . ἀναφύω γάρ δεξιός ἄλλος Κελτοί ὁ δόρυ πρός ἐκεῖνος ὀρθόω · ὁ πω ὁ ἄκρος ὁ δόρυ κατά ὁ δεξιά πλευρά ἐμβάλλω , ὀρθόω τε ἀθρόος ὁ στρατιώτης κ·αἰ εἰς ὁ μέσος καθίστημι . καί ἐάν ὁράω θαῦμα παράδοξος . ὁ μέν γάρ ἐκ εὐώνυμος ἀνατρέπω ἐπείγω , ὁ δέ ἐκ ὁ δεξιός ὁ δόρυ ὁ πλευρά πήγνυμι , ὥσπερ ὁ πρώην ἐναντιόομαι καί ἀντέ - ρειδιδωμι δόρυ δόρυ , ἐπί ὀρθός σχῆμα ὁ βασιλεύς ποιέω . δράω δέ ἑαυτοῦ γενναῖος καί συσφίγγω περιβάδην ὁ ἵππος ὁμοῦ καί ὁ ἐφεστρίς , τηνικαῦτα γίγνομαι τίς ὁ γενναιότης ἐκεῖνος τεκμήριον . ὁ γάρ ἵππος ἄλλως μέν καί θερμός εἰμί καίω ὑγροσκελής , ἄλλως δέ καί ἀθλητικός καίω πολεμικός , ( φθάνω γάρ ὅπου οὗτος ὁ Βρυεννίου μετά ὁ ἐρυθροβαφής ἐφεστρίς , ὁπότε οὗτος αἱρέω ἐν ὁ καιρός ὁ μάχη , βασιλεύω εἶμι Νικηφόρου ὁ βοτανειοιδανω , ) ὁ δέ ὅλος εἶπον , ὑπό θεῖος πρόνοια ἐμπνέω , πάλλω τε εὐθύς καί διαέριος γίγνομαι καί ἐπί ἄκρος ὁ εἴρω πέτρα ἐφίστημι , ὥσπερ ὑπόπτερος κουφίζω καί , οὗτος δή ὁ ὁ μῦθος , Πεγάσου πτερόν λαμβάνω · Σγουρίτζην οὗτος ὁ ἵππος ὁ Βρυέννιος ὀνομάζω . ὁ δέ ὁ βάρβαρος δόρυ , ὥσπερ κενεμβατέω ὁ μέν καί ὁ χείρ οὗτος ἐκπίπτω . ὁ δέ διαπείρω ὁ μέρος ὁ ἔσθημα ὁ βασιλεύς εναπομείνας , μετεωρίζω ὁ ἵππος συνακολουθέω . ὁ δέ εὐθύς ἀποκόπτω ὁ ἐπάγω δόρυ . καί οὔτε θορυβέω ὁ ψυχή ἐν τοσοῦτος δεινός καθίστημι , οὔτε συνθολόω ὁ λογισμός , ἀλλά ταχύς ὁ συμφέρω γίγνομαι καί ὁ παράδοξος ἐκ μέσος αὐτός ποιέω . ὁ δέ γε Κελτοί χάσκω ἵστημι , ὁ γίγνομαι ἐκπλήσσω · καί γάρ εἰμί ἔκπληξις ἄξιος · θεάομαι δέ οὗτος ἐπί ἕτερος καί αὖθις διώκω . ὁ δέ ἐπί πολύς νῶτον ὁ μεταδιώκω στρατιώτης δίδωμι , στρέφω ὁ χαλινός καί συναντάω ἔνιοι ὁ διώκω , διελαύνω ὁ δόρυ ὁ στέρνον . ὁ δέ τηνικαῦτα εἰς γῆ ὕπτιος κεῖμαι . ὁ δέ βασιλεύς αὖθις ὁ ἡνία στρέφω , ἔχω ὁ πρότερος ὁδός . συναντάω τοίνυν ἀπό ὁ ἔμπροσθεν διώκω ὁ Ῥωμαικός δύναμις Κελτός οὐ ὀλίγος · ὁ δέ πόρρωθεν οὗτος θεάομαι , συνασπίζω ἵστημι , ὁ τε ἵππος ἀναψύχω βούλομαι , ἅμα δέ καί ζωγρέω οὗτος ἐθέλω ἐντεῦθεν ὥσπερ τίς λάφυρα ὁ Ῥομπέρτος κομίζω . ὁ δέ ἅμα μέν ὁ ὄπισθεν φεύγω διώκω καίω ὁ ἔμπροσθεν θεάομαι , ἀπογιγνώσκω ὁ σῴζω ἐλπίς . συλλέγω δέ ἑαυτοῦ ἐπεί ὁ ἄλλος μέσος τις θεάομαι , ἀπό τε ὁ σῶμα καί ὁ ὁ ὅπλον ἀποπάλλω αἴγλη ὁ Ῥομπέρτος εἰμί νομίζω , καθίστημι ὁ ἵππος , κατά αὐτός φέρω · ἐκεῖνος δέ ἐκεῖθεν , πρός αὐτός ὁ δόρυ εὐθύνω . καί μέντοι γε καί συνελαύνω ἄμφω κατά ὁ μεταίχμιος , κατά ἀλλήλων ἴε . ὁ . πρότερος δέ ὁ αὐτοκράτωρ διιθύνω ὁ χείρ , πῶϋ οὗτος διά ὁ δόρυ · ὁ δέ αὐτόθεν διά ὁ μαστός εἰς ὁ μετάφρενον διεκβάλλω . καί ὁ μέν βάρβαρος αὐτίκα ἔχω ὁ γῆ · εὐθύς δέ οὗτος ἀφίημι καί ὅς ψυχή , ὁ τρῶσις καίριος γίγνομαι . καί ὁ λοιπός ὁ βασιλεύς , διασχίζω ὁ φάλαγξ , διά μέσος αὐτός ἐξιππάζω , ἄδεια ἑαυτοῦ ἐφευρίσκω ὁ σφαγή ὁ βάρβαρος οὗτος . ὁ δέ εὐθύς ὁ τιτρώσκω εἰς γῆ ῥίπτω θεάομαι , περιχέω ὁ κεῖμαι , περί αὐτός διαπονέω . καί ὁ ὄπισθεν δέ ὁ βασιλεύς διώκω οὗτος θεάομαι , ἀποβαίνω ὁ ἵππος καί γνωρίζω ὁ ἀνήρ , κόπτω ὀλολύζω . ἀλλά ὁ Ῥομπέρτος μέν οὐ εἰμί , ἕτερος δέ ὁ ἐπιφανής καί ὁ οὗτος δύο . οὗτος δέ ἀσχολέω , ὁ βασιλεύς ἐπί ὁ πρόσω ὁ πορεία ποιέω .