anna-comnena.alexias 2.11
Ταῦτα δὲ ὁ βασιλεὺς Νικηφόρος ὁρῶν καὶ ὡς τὰ κατ’ αὐτὸν έν στενῷ κομιδῆ κατήντηκεν , ἀπό τε τῆς δύσεως πολιορκουμένης τῆς πόλεως , ἀπό τε τῆς ἕω Νικηφόρου τοῦ Μελισσηνοῦ περὶ τὴν Δάμαλιν ἤδη αὐλιζομένου , μὴ ἔχων ὅ τι καὶ δράσειε , τῷ Μελισσηνῷ προτεθύμητο τῶν πρωτσίων μᾶλλον παραχωρῆσαι . κατασχεθείσης δὲ τῆς πόλεως ἤδη παρὰ Κομνηνῶν , μετακαλεσάμενός τινα τῶν πιστοτέρων θεραπόντων αὐτοῦ , παρεκελεύετο διὰ τοῦ στόλου τὸν Μελισσηνὸν εἰσάγειν εἰς τὰ βασίλεια , ᾡτινι συνείπετο καὶ σπαθάριός τις ἀνὴρ μαχιμώτατος . πρὸ δὲ τοῦ φθάσαι εἰς ἔργον τὸν λόγον , ἡ μὲν πόλις ἑάλω , ὁ δὲ Παλαιολόγος ἕνα τῶν ὑπ᾿ αὐτὸν ἀναλαβόμενος , πεζῇ κάτεισιν ὡς πρὸς θάλασσαν πορευόμενος περιτυχὼν δέ τινι ἀκατίῳ εἴσεισιν εὐθὺς καὶ τοῖς ἐρέταις παρεκελεύτεο , ὅπου ὁ στόλος κατὰ τὸ εἰθισμένον προσώρμιστο , ἀπευθῦναι τὸ σκάφος . ἐγγίξων δὲ ἤδη πρὸς τὴν περαίαν , ὁρᾶ τὸν παρὰ τοῦ Βοτανειάτου ἀποσταλέντα ἐφ᾿ ᾡ τὸν Μελισσηνὸν διαπεραιῶσαι , τὸν στόλον εὐτρε - πίζοντα , καὶ τὸν σπαθάριον ἐντὸς μιᾶς τῶν πολεμικῶν νηῶν . γνωρίσας οὑν αὐτὸν πόρρωθεν , πάλαι συνήθη τοῦτον ἔχων , παραπλεύσας καὶ προσειπὼν αὐτῷ τὰ συνήθη , ἐπυνθάνετο ὅθεν καὶ ὅπη πορεύεται , καὶ μεθ’ ἑαυτοῦ ἀναλαβέσθαι αὐτὸν ἤξίου . ὁ δὲ σπαθάριος ξιφήρη τοῦτον ὁρῶν καὶ ἀσπίδα κατέχοντα , δειλιάσας φησι πρὸς αὐτόν “ εἰ μή σε οὕτω καθωπλισμένον ἰωρῶν , περιχαρῶς ἂν ἐδεξάμην.’’ ὁ δὲ μάλα προθύμως καὶ τὴν ἀσπίδα καὶ τὸν ἀκινάκην καὶ τὴν κόρυθα ἀποθέσθαι κατετίθετο , εἰ μόνον θελήσει τοῦτον ἀναλαβέσθαι . ὡς δὲ καταθέμενον αὐτὸν τὰ ὅπλα ὁ σπαθάριος ἐθεάσατο , παρεκεχωρήκει τηνικαῦτα αὐτῷ τῆς εἰς τὸ ἔδιον πλοῖον εἰσελεύσεως , καὶ περιπλακεὶς κατησπάζετο μάλα περιχαρῶς . ὁ δὲ Παλαιολόγος , ὀβριμοεργὸς ὢν ἀνήρ , οὐδὲ πρὸς βραχὺ περιμείνας , ἔργου ἥπτετο . νᾶι ὡς πρὸς τὴν πρώων ἄλλο μένος τοὺς ἐρέτας ἐπυνθάνετο “ τί " λέγων “ ποιεῖτε καὶ ὅπῃ πορεύεσθε κατὰ τῆς σφῶν κεφαλῆς κακὰ μέγιστα ἐπενεγκεῖν πραγματευόμενοι ; ἡ πόλις , ὡς ὁρᾶτε , ἑάλω . ὅ ποτε μέγα δομέστικος νῦν βασιλεὺς ἀνηγόρευται · καὶ τοὺς ὁπλοφόρους ὁρᾶτε καὶ τῆς εὐφημίας ἀκούετε · καὶ οὐκέτι χώραν ἕτερος ἐν τοῖς βασιλείοις ἕξει . καλὸς μὲν οὖν ὁ Βοτανειάτης , ἀλλὰ λαὶ οἱ Κομνηνοὶ πολλῷ κρείττονες . πολλὴ ἡ τοῦ Βοταντειάτου στρατιά , ἀλλὰ πολλαπλάσιος ἡ ἡμετέρα . οὐ χρὴ τοιγαροῦν τὴν σφῶν αὐτῶν ζωήν , τάς τε γυναῖκας καὶ τοὺς παῖδας προδοῦναι , ἀλλὰ δὴ τὴν πόλιν περιαθρήσαντας καὶ τὸ ὁπλιτικὸν ἅπαν ἐντὸς αὐτῆς θεασαμένους , τάς τε σημαίας καἰ τὴν εὐφημίαν λαμπρὰν γινομένην ἀκούοντας τόν τέ ποτε μέγαν δομέστικον νῦν βασιλέα τοῖς βασιλείοις πελάζοντα καἰ τὴν αὐτοκράτορα ἀρχὴν ἤδη περιζωννύμενον , πρύμναν τε κρούσασθαι καὶ ἑτεραλκέα τὴν νίκην ποιησαμένους αὐτῶ προσελθεῖν . " οἱ δὲ τηνικαῦτα τοῖς τούτου λόγοις ὑπείξαντες , πάντες τῆς αὐτοῦ γνώμης γεγόνασιν . τοῦ δὲ σπαθαρίου δυσχεραίνοντος , ἠπείλησεν ὁ ξιφηφόρος οὑτος Γεώργιος ὁ Παλαιολόγος αὐτοῦ που ἔπι τοῦ καταστρώματος τῆς νεὼς δε - σμήσας καταβαλεῖν ἥ κατὰ τοῦ βυθοῦ ῥίψαι . εὐθὺς οὐν τῆς εὐφημίας ὁ Παλαιολόγος ἐξῆρχε , καὶ σὺν αὐτῷ οἱ ἐπέται . τὸν δὲ σπαθάριον καὶ μὴ βουλόμενον καὶ δυσχεραίνοντα κατὰ τοῦ καταστρώματος δεσμώτην κατέθηκεν . παραπλεύσας δὲ μικρόν , ἀναλαμβάνεται τόν τε ἀκινάκην καἰ ἦν ἀσπίδα , καὶ οὕτω προσορμίζει , ὅπου ὁ στόλος , καὶ πάνδημον ἐποιεῖτο ἤδη τὴν εὐφημίαν . ἐντυχὼν δὲ καὶ τῷ ἀποσταλέντι Ναρὰ τοῦ Βοτανειάτου ἐφ’ ὅ τὸν στόλον ἀναλαβέσθαι καὶ διαπεράσαι τὸν Μελισσηνόν , εὐθὺς κατέσχεν αὐτὸν καἰ λῦσαι τὰ πρυμνήσια παρεκελεύετο τοῖς ναυτικοῖς . ἀποπλεύσας οὖν ἐκεῖθεν συνάμα τῷ στόλῳ καταλαμβάνει τὴν ἀκρόπολιν , τὴν εὐφημίαν λαμπρὰν ποιούμενος . κἀκεῖσε τοῖς ἐρέταις παύσασθαι τῆς εἰρεσίας διεκελεύετο καὶ ἀτρεμοῦντας ἱστάναι ἐφ’ ᾦ τοὺς ἐκ τῆς ἑῴας πειρωμένους διαπερᾷν ἀπείργειν . μετ’ ὀλίγον δὲ πλοῖον θεασάμενος πρὸς τὸ μέγα παλάτιον καταῖρον , τοῖς τοῦ ἰδίου πλοίου ἐρέταις κελεύσας σφοδρὰν τὴν εἰρεσίαν ποιήσασθαι , φθάνει τοῦτο . καὶ ὡς τὸν ἔδιον ἐν αὐτῷ ἐθεάσατο πατέρα , ἀναστὰς εὐθὺς τὴν προσήκουσαν γονεῦσι προσκύ - νῆσιν αὐτῷ ἀπεδίδου . ὁ δὲ οὐ περιχαρῶς αὐτὸν ἐθεάσατο , οὔτε μὴν γλυκερὸν φάος ὠνόμασε , καθάπερ ποτὲ ὁ Ἰθακή - σιὸς Ὀδυσσεὺς τὸν Τηλέμαχον θεασάμενος . ἐκεῖ γὰρ συμ πόσιον καὶ μνηστῆρες καἰ ἅμιλλα καὶ νευρὰ καἰ τόξον , καὶ ἆθλον τῷ νικήσαντι ἡ σώφρων ἔκειτο Πηνελόπη , καὶ ὁ Τηλέμαχος οὐκ ἐχθρός , ἀλλ᾿ ὡς υἱὸς πατρὶ ἐπαρήγων εἰσῄει ἐνταῦθα δὲ μάχη καὶ πόλεμος , καὶ ἀντικαθιστάμενοι πρὸς ἀλλήλους κατὰ γνώμην ἦσαν ἄμφω . καἰ ἡ θατέρου ἅτερον οὐκ ἐλάνθανε σχέσις , κἀν εἰς ἔργον οὔπω τὰ τῆς γνώμης ἀπέβαινεν . ἔνθεν τοι καὶ μωρὸν καλέσας αὐτόν , ἐπυνθάνετο λέγων “ τί ὧδε ποιήσων ἥκεις ; ὁ δέ φησιν “ ἐπεὶ σὺ ὁ ἐμοῦ πυνθανόμενος εἶ , οὐδέν . καὶ ὃς πρὸς αὐτόν “ ἀνέχου μι κρόν , καὶ εἰ μου ὁ βασιλεὺς ὑπακούσει , γνώση μετ’ οὐ πο - λύ . " φθάσας οὖν ὁ ῥηθεὶς Νικηφόρος ὁ Παλαιολόγος εἰς τὰ ἀνάκτορα , ἐπεὶ ἐσκεδασμένους ἑώρα τοὺς ξύμπαντας καὶ περὶ τὴν συλλογὴν τῶν χρημάτων ἠσχολημένους , εὐκαταγωνίστους αὐτοὺς οἰόμενος , ᾐτεῖτο τὸν Βοτανειάτην δοθῆναί οἱ τοὺς ἀπὸ τῆς Θούλης νήσου Βαράγγους , ὥστε δι’ αὐτῶν ἔξω θῆσαι τῆς πόλεως τοὺς Κομνηνούς . ὁ δέ γε Βοτανειάτης , ἅπαξ τὰ περὶ αὐτὸν ἀπεγνωκώς , ἐσχηματίζετο μὴ θέλειν ἐμφύλιον γενέσθαι πόλεμον . ἀλλ’ “ εἴ γε πείθῃ μοι , Νικηφόρε , " φησιν “ ἐπεὶ εἴσω τῆς πόλεως γεγόνασιν οἱ Κομανοί , ἄπελθε πρὸς αὐτοὺς πρεσβεύων τὰ πρὸς εἰρήνην . " ὁ δὲ δυσνασχετῶν , ὅμως ἀπῄει .
Lemmas: οὗτος δέ ὁ βασιλεύς Νικηφόρος ὁράω καί ὡς ὁ κατά αὐτός ἐν στενός κομιδῇ καταντάω , ἀπό τε ὁ δύσις πολιορκέω ὁ πόλις , ἀπό τε ὁ ἠώς Νικηφόρου ὁ Μελισσηνού περί ὁ Δάμαλις ἤδη αὐλίζω , μή ἔχω ὅς τίς καί δράω , ὁ Μελισσηνός προθυμέομαι ὁ πρωτσίων μᾶλλον παραχωρέω . κατέχω δέ ὁ πόλις ἤδη παρά Κομνηνός , μετακαλέω τις ὁ πιστός θεράπων αὐτός , παρακελεύομαι διά ὁ στόλος ὁ Μελισσηνός εἰσάγω εἰς ὁ βασίλεια , ὅστις συνέπομαι καί σπαθάριος τις ἀνήρ μάχιμος . πρό δέ ὁ φθάνω εἰς ἔργον ὁ λόγος , ὁ μέν πόλις ἁλίσκομαι , ὁ δέ Παλαιολόγος εἷς ὁ ὑπό αὐτός ἀναλαμβάνω , πεζός κατέρχομαι ὡς πρός θάλασσα πορεύω περιτυγχάνω δέ τις ἀκάτιον εἴσειμι εὐθύς καί ὁ ἐρέτης παρακαλέω , ὅπου ὁ στόλος κατά ὁ ἐθίζω προσορμίζομαι , ἀπευθύνω ὁ σκάφος . ἐγγίζω δέ ἤδη πρός ὁ περαίας , ὁράω ὁ παρά ὁ Βοτανειάτης ἀποστέλλω ἐπί ᾡ ὁ Μελισσηνός διαπεραιόω , ὁ στόλος εὐτρε - πιθεριζω , καί ὁ Σπαθάριον ἐντός εἷς ὁ πολεμικός ναός . γνωρίζω ἐν αὐτός πόρρωθεν , πάλαι συνήθης οὗτος ἔχω , παραπλέω καί προσεῖπον αὐτός ὁ συνήθης , πυνθάνομαι ὅθεν καί ὅπῃ πορεύω , καί μετά ἑαυτοῦ ἀναλαμβάνω αὐτός ήξιου . ὁ δέ σπαθάριος ξιφήρης οὗτος ὁράω καί ἀσπίς κατέχω , δειλιάω φημί πρός αὐτός “ εἰμί μή σύ οὗτος καθοπλίζω ἰωρός , περιχαρῶς εἄν δέχομαι ὁ δέ μάλα προθύμως καί ὁ ἀσπίς καί ὁ ἀκινάκης καί ὁ κόρυς ἀποτίθημι κατατίθημι , εἰμί μόνος ἐθέλω οὗτος ἀναλαμβάνω . ὡς δέ κατατίθημι αὐτός ὁ ὅπλον ὁ σπαθάριος θεάομαι , παραχωρέω τηνικαῦτα αὐτός ὁ εἰς ὁ δῖος πλοῖον εἰσέλευσις , καί περιπλέκω κατασπάζομαι μάλα περιχαρῶς . ὁ δέ Παλαιολόγος , ὀβριμοεργός εἰμί ἀνήρ , οὐδέ πρός βραχύς περιμένω , ἔργον ἅπτω . Νάι ὡς πρός ὁ πρώων ἄλλος μένος ὁ ἐρέτης πυνθάνομαι “ τίς " λέγω “ ποιέω καί ὅπῃ πορεύω κατά ὁ σφεῖς κεφαλή κακός μέγας ἐπιφέρω πραγματεύομαι ; ὁ πόλις , ὡς ὁράω , ἁλίσκομαι . ὅς ποτός μέγας δομέστικος νῦν βασιλεύς ἀναγορεύω · καί ὁ ὁπλοφόρος ὁράω καί ὁ Εὐφημία ἀκούω · καί οὐκέτι χώρα ἕτερος ἐν ὁ βασίλειος ἔχω . καλός μέν οὖν ὁ Βοτανειάτης , ἀλλά ληΐς ὁ Κομνηνός πολύς ἀγαθός . πολύς ὁ ὁ βοταντειαατος στρατιά , ἀλλά πολλαπλάσιος ὁ ἡμέτερος . οὖον χρή τοιγάρ ὁ σφεῖς αὐτός ζωή , ὁ τε γυνή καί ὁ παῖς προδίδωμι , ἀλλά δή ὁ πόλις περιαθρέω καί ὁ ὁπλιτικός ἅπας ἐντός αὐτός θεάομαι , ὁ τε σημεῖον καίω ὁ Εὐφημία λαμπρός γίγνομαι ἀκούω ὁ τε ποτός μέγας δομέστικος νῦν βασιλεύς ὁ βασίλειος πελάζω καίω ὁ αὐτοκράτωρ ἀρχή ἤδη περιζώννυμι , πρύμνα τε κρούω καί ἑτεραλκής ὁ Νίκη ποιέω αὐτός προσέρχομαι . " ὁ δέ τηνικαῦτα ὁ οὗτος λόγος ὑπείκω , πᾶς ὁ αὐτός γνώμη γίγνομαι . ὁ δέ σπαθάριος δυσχεραίνω , ἀπειλέω ὁ ξιφηφόρος οὗτος Γεώργιος ὁ Παλαιολόγος αὐτός ποῦ ἐπί ὁ κατάστρωμα ὁ ναός δέ - σμάω καταβάλλω ὅς κατά ὁ βυθός ῥίπτω . εὐθύς ὀν ὁ Εὐφημία ὁ Παλαιολόγος ἐξάρχω , καί σύν αὐτός ὁ ἑπέτης . ὁ δέ Σπαθάριον καί μή βούλομαι καί δυσχεραίνω κατά ὁ κατάστρωμα δεσμώτης κατατίθημι . παραπλέω δέ μικρός , ἀναλαμβάνω ὁ τε ἀκινάκης καίω εἰμί ἀσπίς , καί οὗτος προσορμίζω , ὅπου ὁ στόλος , καί πάνδημος ποιέω ἤδη ὁ Εὐφημία . ἐντυγχάνω δέ καί ὁ ἀποστέλλω Νάρα ὁ Βοτανειάτης ἐπί ὅς ὁ στόλος ἀναλαμβάνω καί διαπεράω ὁ Μελισσηνός , εὐθύς κατέχω αὐτός καίω λύω ὁ πρυμνήσιος παρακελεύομαι ὁ ναυτικός . ἀποπλέω οὖν ἐκεῖθεν συνάμα ὁ στόλος καταλαμβάνω ὁ ἀκρόπολις , ὁ Εὐφημία λαμπρός ποιέω . κἀκεῖσε ὁ ἐρέτης παύω ὁ Εἰρεσίαι διακελεύομαι καί ἀτρεμέω ἵστημι ἐπί οἶς ὁ ἐκ ὁ ἑῷος πειράω διαπεράω ἀπείργω . μετά ὀλίγος δέ πλοῖον θεάομαι πρός ὁ μέγας Παλάτιον καταίρω , ὁ ὁ ἴδιος πλοῖον ἐρέτης κελεύω σφοδρός ὁ εἰρεσία ποιέω , φθάνω οὗτος . καί ὡς ὁ δῖος ἐν αὐτός θεάομαι πατήρ , ἀνίστημι εὐθύς ὁ προσήκω γονεύς προσκυνέω - νῆσις αὐτός ἀποδίδωμι . ὁ δέ οὖον περιχαρῶς αὐτός θεάομαι , οὔτε μήv γλυκύς φάος ὀνομάζω , καθάπερ ποτέ ὁ Ἰθάκη - θεός Ὀδυσσεύς ὁ Τηλέμαχος θεάομαι . ἐκεῖ γάρ συμ πόσιος καί μνηστήρ καίω ἅμιλλα καί νευρά καίω τόξον , καί ἆθλος ὁ νικάω ὁ σώφρων κεῖμαι Πηνελόπη , καί ὁ Τηλέμαχος οὐ ἐχθρός , ἀλλά ὡς υἱός πατήρ Ἐπαρήγων εἰσέρχομαι ἐνταῦθα δέ μάχη καί πόλεμος , καί ἀντικαθίστημι πρός ἀλλήλων κατά γνώμη εἰμί ἄμφω . καίω ὁ θατέρου ἕτερος οὐ λανθάνω σχέσις , ἐν εἰς ἔργον οὔπω ὁ ὁ γνώμη ἀποβαίνω . ἔνθεν ὅς καί μωρός καλέω αὐτός , πυνθάνομαι λέγω “ τίς ὧδε ποιέω ἥκω ; ὁ δέ φημί “ ἐπεί σύ ὁ ἐγώ πυνθάνομαι εἰμί , οὐδείς . καί ὅς πρός αὐτός “ ἀνέχω μι κρόν , καί εἰμί ἐγώ ὁ βασιλεύς ὑπακούω , γιγνώσκω μετά οὖον ἀπό - λύω . " φθάνω οὖν ὁ ἐρῶ Νικηφόρος ὁ Παλαιολόγος εἰς ὁ ἀνάκτορον , ἐπεί σκεδάννυμι ὁράω ὁ σύμπας καί περί ὁ συλλογή ὁ χρῆμα ἀσχολέω , εὐκαταγώνιστος αὐτός οἴομαι , αἰτέω ὁ Βοτανειάτης δίδωμι ὁ ὁ ἀπό ὁ Θούλη νῆσος Βάραγγος , ὥστε διά αὐτός ἔξω θῆσαι ὁ πόλις ὁ Κομνηνός . ὁ δέ γε Βοτανειάτης , ἅπαξ ὁ περί αὐτός ἀπογιγνώσκω , σχηματίζω μή ἐθέλω ἐμφύλιος γίγνομαι πόλεμος . ἀλλά “ εἰμί γε πείθω ἐγώ , Νικηφόρος , " φημί “ ἐπεί εἴδομαι ὁ πόλις γίγνομαι ὁ Κομανός , ἀπέρχομαι πρός αὐτός πρεσβεύω ὁ πρός εἰρήνη . " ὁ δέ δυσνασχετῶν , ὅμως ἄπειμι .