anna-comnena.alexias 13.6
Θαρσήσαντες οὑν ὡς πρὸς τὸν Καντακουζηνὸν αὖθις ἐπανατρέχουσιν . ἐπεὶ δὲ τὸν τόπον , οὗπερ ἔφθασεν ὁ Καντακουζηνός . ὡς εἴπομεν , τὸν χάρακα πήξασθαι , μὴ προσβοηθοῦντα τούτοις ἐγνώκεσαν , δειλιάσαντες ἀνεβάλοντο τὴν μάχην . ὁ δὲ αἰτῶν αἰσθόμενος τῆς ἐφόδου δι᾿ ὅλης νυκτὸς ξυμπάσῃ στρατιᾷ τὴν τοῦ ποταμοῦ περαίαν κατέλαβεν . ἡλίου δὲ τοῦ ὁρίζοντος μήπω ὑπερκίψαντος αὐτός τε θωρακισάμενος καὶ ἅπαν ὁπλίσας τὸ στράτευμα τὴν μέσην τῆς παρατάξεως εἶχε χώραν προμετώπιος , οἱ δὲ Τοῦρκοι ἐξ εὐωνύμου · ὁ δέ γε Ἀλανός ῾Ρωσμίκης τὸ δεξιὸν διεῖπε κέρας μετὰ τῶν ὑπ᾿ αὐτὸν ὁμοχθόνων . τοῦς δὲ Σκύθας προέπεμψε κατὰ τῶν Κελτῶν ἐντειλάμενος δι᾿ ἀκροβολισμοῦ ἐπισπᾶσθαι τούτους καὶ βάλλειν μὲν συχνῶς , ὑπεκφεύγειν δὲ αὖθις καὶ παλιμπορεύτῶς , γίνεσθαι . καὶ οἱ μὲν προθύμως ἀπῄεσαν , ἤνυσαν δὲ οὐδαμῶς , ἐπείπερ οἱ Κελτοὶ συνησπικότες οὐδ᾿ ὅλως τῆν παράταξιν ἔλυον , ἀλλὰ βραδεῖ ποδὶ συντεταγμένοι λίαν ἤεσαν . ὡς δὲ κατὰ τὰ προσήκοντα μέτρα τῆς μάχης ἄμφω τὰ στρα - τεύματα ἐλήλυθεσαν , οἱ μέν Σκύθαι οὐκέτι βάλλειν ὀϊστοὺς ήσύναντο σφοδρᾷ τῇ ῥὑμῃ τῶν Κελτῶν αἰτῶν ἐξιππασαμένων , ἀλλ’ ἐδίδουν εὐθὺς τοῖς Κελτοῖς τὰ μετάφρενα . τούτοις ἐπαμύνειν οἱ Τοῦρκοι προθυμηθέντες προσέβαλον · καὶ οἶδέ τούτων λόγον ὅλως ποιησάμενοι οἱ Κελτοὶ ἐκθυμότερον ἐμάχοντο . ὁ δὲ Καντακουζηνὸς ἡττωμένοις ἀπαρτὶ τούτους ὀρῶν τὸν ἐξουσιοκράτορα Ῥωμίσκην τὸ δεξιὸν ἐπέχοντα κέρας μετὰ τῶν ὑπ᾿ αὐτόν Ἀλανοὶ δέ ἴσαν ἄνδρες μαχιμώτατοι ) τὴν μετὰ τῶν Κελτῶν μάχην ἐπέτρεψεν . ἀλλὰ καὶ οὑτος προσβαλὼν ὀπισθόπους ἐφαίνετο καίπερ ὡς λέων δεινὸς κατ’ αὐτῶν βρυχώμενος . ὡς δὲ καὶ τοῦτον ἡτττώμενον ὁ Καντακουζηνὸς ἐθεάσατο ἐπιρρώσας ἑαυτὸν ὥσπερ ἐξ ὁρμητηρίου τινὸς κατὰ μέτωπον τῆς τῶν Κελτῶν παρατάξεως ἴεται καὶ καὶ εἰς μέρη πολλὰ διαλύσας τὸ στράτευμα τρέπει τοῖς Κελτοὺς κατὰ κράτος διώξας ἄχρι πολιχνίου τοῦ καλουμένου Μύλου πολλοὺς μὲν τῆς δευτέρας τύχης καὶ τῶν μειζόνων ἀνελών , τινὰς δὲ καὶ τῶν ἐπιφανῶν κομήτων ζωγρήσας , τόν τε Οὐβον * ἀδελφὸν Ῥιτζάρδον καλούμενον καὶ τὸν Κοντοπαγάνον νικητὴς ὑπέστρεψεν . ἀκριβεστέραν τοίνυν τὴν νίκην τῷ βασιλεῖ παραστῆναι βουλόμενος πολλῶν Κελτῶν κεφαλὰς τοῖς δόρασι περιπείρας καὶ τοὺς μείζονας τῶν κατασχεθέντων , Οὐβον καὶ τὸν Κοντοπαγάνον καλούμενον , παραχρῆμα ἐξέπεμψεν . ἐνταῦθα δὲ γενομένη καὶ πρὸς λύχνων ἁφὰς τὸν κάλαμον ἐπισύρουσα μικρὸν πρὸς τὴν γραφὴν ἐπινυστάζουσα ἐπαισθάνομαι τοῦ λῴου ἀπορ - ρέοντος . ὅπου γὰρ βαρβαρικῶν ὀνομάτων ἐξ ἀνάγκης ἀπαιτεῖται χρῆσις καὶ ἀλλεπαλλήλων ὑποθέσεων διήγησις , τὸ σῶμα τῆς ἱστορίας καὶ τὸ συνεχές τῆς γραφῆς κατ’ ἄρθρα ἔοικε διακόπεσθαι · καὶ οὐ νέμεσις τοῖς γε εὔνως ἐντυγχάνουσι τῇ γραφῆ . ὡς δὲ ὁ μαχιμώτατος Βαϊμοῦντος ἱν στενῷ κομιδῆ τὰ κατ’ αὐτὸν ἑώρα ἔκ τε θαλάσσης ἔκ τ' ἠπείρου βαλλόμενος , ὡς καὶ τῶν χρειωδῶν αὐτῷ ἐπιλειπόντων ἤδη πάντοθεν ἐξαπορούμενος , ἱκανὸν ἀποδιελὼν στράτευμα πρὸς τὰς κατὰ τὸν Αὐλῶνα καὶ τὴν Ἱεριχὼ καὶ τὰ Κάνινα διακειμένας πόλεις πέπομφεν ἁπάσας ληΐσασθαι . ἀλλ’ οὐδ’ ὁ Καντακουζηνὸς ἠμέλει οὔτε νήδυμος ὕπνος ἔσχε τὸν ἄνδρα κατὰ τὸν ποιητήν , ἀλλὰ γοργῶς τὸν Βεροΐτην μετὰ ἀξιομάχου στρατιᾶς ἀντίπαλον τοῖς Κελτοῖς ἐξέπεμψεν . ἡττᾷ μὲν οὑν αἰτοὺς καταλαβὼν παραυτίκα καὶ οἷόν τι πόρισμα τὰς τοῦ Βαϊμούντου ναῦς ἐν τῷ ἐπανέρχεσθαι πυρπολήσας διεληλύθει . ὡς ᾔσθητο δέ ὁ τυραννικώτατος Βαϊμοῦντος τῆς τῶν πεμφθέντων ἥττης , ὡσπερ μηδένα τοῦ στρατεύματος ἀπολωλεκὼς κατέπιπτεν οὐδαμῶς · μᾶλλον μέν οὖν καὶ θαρραλεώτερος ἐφαίνετο κὼ ἀποδιελόμενος αὖθις πεζοὺς καὶ ἱππεῖς πρὸς μάχας ἐκθυμοτάτους εἰς χιλιάδας ἲξ ποσουμένους κατὰ τοῦ Καντακουζηνοῦ ἐξαπέστειλεν οὶόμενος αὐτοβοεὶ αἰρήσειν σὺν τῷ Ῥωμαϊκῷ στρατεύματι καὶ αὐτὸν τὸν Καντακουζηνόν . ἀλλ’ ἐκεῖνος σκοποὺς ἀεὶ τοῖς ἐφεδρεύοντας τὰ Κελτικὰ πλήθη ἔχων μεμαθηκῶς τὴν αὐτῶν τῶν ἐπέλευσιν ωθκτὸς τὴν στρατιωτικὴν ὡπλίζετο πανοπλίαν καὶ ὥπλιζε τοὺς στρατιώτας σφαδάζων ἐπεισπεσεῖν αὐτοὺς κατὰ τὸ περίορθρον . ὡς δ' οἱ Κελτοὶ κεκοπιακότες παρὰ τῷ χείλει Βούσῃ τοῖ ποταμοῦ ῥᾳστώνης μικρᾶς ἕνεκα κατεκλίθησαν , αἰτοῦ που καταλαμβάνει τουτους μειδιώσης ἀπαρτὶ τῆς ὴμέρας καὶ παραχρῆμα ἐπιθέμενος Πολλοῖς μέν ζωγρίαν ἄγει , πλείονας δὲ κτείνει · οἱ δέ γε λοιποὶ ταῖς δίναις τοῦ ποταμοῦ παρασυρέντες ἀπεπνίηγσαν καὶ φεύγοντες λύκον περιέτυχον λέοντι . τοὺς μὲν οἶν κόμητας ἅπαντας πρὸς τὸν αὐτοκράτορα ἐξέπεμψε κᾆθ’ οὕτως ἀνέρχεται πρὸς τὸν Τίμορον . τόπος δὲ οὑτος ἑλώδης καὶ δύσβατος . κεῖθι γοῦν ἑβδόμην ἡμέραν ἐγκαρτερησας μετρητοῖς σκοποῖς ἐν διαφόροις ἐξέπεμπε τόποις περιαθρεῖν τὰ περὶ τὸν αϊμοῦντον καὶ γλῶτταν αἰτῶ ἐκεῖθεν κομίσαι , ὡς τὰ κατὰ τὸν βαϊμοῦντον πυθόμενος ἀκριβέστερον ἐγνωκέναι . ἐντυγχάνουσι δέ τυχαίως οἱ πεμφθέντες Κελτοῖς ἑκατὸν σχεδίας εὐτρεπίζουσι , δι’ ὧν τὸν ποταμὶν διανηξάμενοι τὸ πρὸς τὴν περαίαν διασκοποὺς κείμενον πολίχνιον αἱρήσειν ἠβούλοντο . τούτως ἀθρόον ἐπεισπεσόντες ζωγροῦσι μικροῦ ἅπαντας καὶ αὐτὸν τὸν τοῦ Βαϊμούντου ἐξάδελφον εἰς δέκατον πόδα ἀνέλκοντα τὸ μέγεθος , εὺρὺν δὲ καθάπερ τινὰ ἄλλον Ἡρακλῆν . καὶ ἦν ἰδεῖν καινόν τι , τὸν μέγαν ἐκεῖνον γίγαντα καὶ τῷ ὄπι πελώριον ὑπὸ πυγμαίου κατασχεθέντα Σκυθιδίου . παρεκελεύσατο δέ ὁ Καντακουζηνὸς τοὺς κατασχεθέντας ἀποστέλλων τὸν πυγμαῖον Σκύθην δέσμιον τὸν πελώριον ἐκεῖνον εἰσάξαι τῷ αὐτοκράτορι άστεϊζόμενος τάχα πρὸς τὸν αὐτοκράτορα . ὡς δὲ φθάσαντας τούτους ὁ βασιλεῖς μεμαθήκει , ἰπὶ τοῦ βασιλικοῦ προκαθίσας θρόνοι · ἐκέλευσεν εἰσάγεσθαι τοὺς δεσμώτας · εἴσεισι δὲ καὶ ὁ Σκύθης μηδ’ ἄχρι γλουτοῦ φθάνων τοῦ γιγαντιαίου ἐκείνου Κελτοῦ δέσμιον τοῦτον ἐπαγόμενος . εὐ - θὺς οἷν γέλως πάντων ὦρτο πολύς . καὶ τοὺς μέν λοιποὺς κόμητας φρουρὰ διεδέξατο · * *
Lemmas: θαρσέω ἐν ὡς πρός ὁ Καντακουζηνός αὖθις ἐπανατρέχω . ἐπεί δέ ὁ τόπος , ὅσπερ φθάνω ὁ Καντακουζηνός . ὡς εἶπον , ὁ χάραξ πήγνυμι , μή προσβοηθέω οὗτος γιγνώσκω , δειλιάω ἀναβάλλω ὁ μάχη . ὁ δέ αἰτέω αἰσθάνομαι ὁ ἔφοδος διά ὅλος νύξ σύμπας στρατιά ὁ ὁ ποταμός περαίας καταλαμβάνω . ἥλιος δέ ὁ ὁρίζων μήπω ὑπερκίψαντος αὐτός τε θωρακίζω καί ἅπας ὁπλίζω ὁ στράτευμα ὁ μέσος ὁ παράταξις ἔχω χώρα προμετώπιος , ὁ δέ Τοῦρκος ἐκ εὐώνυμος · ὁ δέ γε Ἀλανός ῾ρωσμικεω ὁ δεξιός διέπω κέρας μετά ὁ ὑπό αὐτός ὁμόχθων . ὁ δέ Σκύθης προπέμπω κατά ὁ Κελτός ἐντέλλω διά ἀκροβολισμός ἐπισπάω οὗτος καί βάλλω μέν συχνός , ὑπεκφεύγω δέ αὖθις καί παλιμπορευος , γίγνομαι . καί ὁ μέν προθύμως ἄπειμι , ἀνύω δέ οὐδαμῶς , ἐπεί ὁ Κελτοί συνασπίζω οὐδέ ὅλως ὁ παράταξις λύω , ἀλλά βραδύς πούς συντάσσω λίαν ἔρχομαι . ὡς δέ κατά ὁ προσήκω μέτρον ὁ μάχη ἄμφω ὁ στρα - τευματη ἔρχομαι , ὁ μέν Σκύθης οὐκέτι βάλλω ὀιστός ήσύναντο σφοδρός ὁ ῥύμη ὁ Κελτός αἰτέω ἐξιππάζομαι , ἀλλά δίδωμι εὐθύς ὁ Κελτός ὁ μετάφρενον . οὗτος ἐπαμύνω ὁ Τοῦρκος προθυμέομαι προσβάλλω · καί οἶδα οὗτος λόγος ὅλως ποιέω ὁ Κελτοί ἔκθυμος μάχομαι . ὁ δέ Καντακουζηνός ἡττάω ἀπαρτί οὗτος ὄρος ὁ ἐξουσιοκράτωρ Ῥωμίσκην ὁ δεξιός ἐπέχω κέρας μετά ὁ ὑπό αὐτός Ἀλανοί δέ εἶμι ἀνήρ μάχιμος ) ὁ μετά ὁ Κελτός μάχη ἐπιτρέπω . ἀλλά καί οὗτος προσβάλλω ὀπισθόπους φαίνω καίπερ ὡς λέων δεινός κατά αὐτός βρυχάομαι . ὡς δέ καί οὗτος ἡσσάομαι ὁ Καντακουζηνός θεάομαι ἐπιρρώννυμι ἑαυτοῦ ὥσπερ ἐκ ορμητήριο τις κατά μέτωπον ὁ ὁ Κελτός παράταξις ἴω καί καί εἰς μέρος πολύς διαλύω ὁ στράτευμα τρέπω ὁ Κελτοί κατά κράτος διώκω ἄχρι πολίχνιον ὁ καλέω Μύλος πολύς μέν ὁ δύο τυγχάνω καί ὁ μείζων ἀναιρέω , τις δέ καί ὁ ἐπιφανής κόμης ζωγρέω , ὁ τε οὖβον * ἀδελφός Ῥιτζάρδον καλέω καί ὁ κοντοπαγανος νικητής ὑποστρέφω . ἀκριβής τοίνυν ὁ Νίκη ὁ βασιλεύς παρίστημι βούλομαι πολύς Κελτός κεφαλή ὁ δόρυ περιπείρω καί ὁ μείζων ὁ κατέχω , οὖβον καί ὁ κοντοπαγανος καλέω , παραχρῆμα ἐκπέμπω . ἐνταῦθα δέ γίγνομαι καί πρός λύχνος ἁφή ὁ κάλαμος ἐπισύρω μικρός πρός ὁ γραφή ἐπινυστάζω ἐπαισθάνομαι ὁ Λῷος ἀπορρ - ῥέω . ὅπου γάρ βαρβαρικός ὄνομα ἐκ ἀνάγκη ἀπαιτέω χρῆσις καί αλλεπάλληλος ὑπόθεσις διήγησις , ὁ σῶμα ὁ ἱστορία καί ὁ συνεχής ὁ γραφεύς κατά ἄρθρον ἔοικα διακόπτω · καί οὖον νέμεσις ὁ γε εὔνως ἐντυγχάνω ὁ γραφεύς . ὡς δέ ὁ μάχιμος Βαϊμοῦντος ἐν στενός κομιδῇ ὁ κατά αὐτός ὁράω ἐκ τε θάλασσα ἐκ τε ἤπειρος βάλλω , ὡς καί ὁ χρειώδης αὐτός ἐπιλείπω ἤδη πάντοθεν ἐξαπορέω , ἱκανός ἀποδιαλύω στράτευμα πρός ὁ κατά ὁ Αὐλών καί ὁ Ἰεριχώ καί ὁ Κανίνα διάκειμαι πόλις πέμπω ἅπας ληΐζομαι . ἀλλά οὐδέ ὁ Καντακουζηνός ἀμελέω οὔτε νήδυμος ὕπνος ἔχω ὁ ἀνήρ κατά ὁ ποιητής , ἀλλά γοργός ὁ βεροειμι μετά ἀξιόμαχος στρατιά ἀντίπαλος ὁ Κελτός ἐκπέμπω . ἡττάω μέν ἐν αετός καταλαμβάνω παραυτίκα καί οἷος τίς πόρισμα ὁ ὁ Βαϊμοῦντος ναῦς ἐν ὁ ἐπανέρχομαι πυρπολέω διέρχομαι . ὡς αἰσθάνομαι δέ ὁ τυραννικός Βαϊμοῦντος ὁ ὁ πέμπω ἧσσα , ὡς μηδείς ὁ στράτευμα ἀπόλλυμι καταπίπτω οὐδαμῶς · μᾶλλον μέν οὖν καί θαρραλέος φαίνω Κῶς ἀποδιαιρέω αὖθις πεζός καί ἱππεύς πρός μάχη ἔκθυμος εἰς χιλιάς ἴξ ποσόω κατά ὁ Καντακουζηνός ἐξαποστέλλω οἴομαι αὐτοβοεί αἱρέω σύν ὁ Ῥωμαϊκός στράτευμα καί αὐτός ὁ Καντακουζηνός . ἀλλά ἐκεῖνος σκοπός ἀεί ὁ ἐφεδρεύω ὁ Κελτικός πλῆθος ἔχω μανθάνω ὁ αὐτός ὁ ἐπέλευσις ωθκτὸς ὁ στρατιωτικός ὁπλίζω πανοπλία καί ὁπλίζω ὁ στρατιώτης σφαδᾴζω ἐπεισπίπτω αὐτός κατά ὁ περίορθρον . ὡς δέ ὁ Κελτοί κοπιάω παρά ὁ χεῖλος Βούσῃ τοῖ ποταμός ῥᾳστώνη μικρός ἕνεκα κατακλίνω , αἰτέω ποῦ καταλαμβάνω οὗτος μειδάω ἀπαρτί ὁ ἡμέρα καί παραχρῆμα ἐπιτίθημι Πολύς μέν ζωγρίας ἄγω , πλείων δέ κτείνω · ὁ δέ γε λοιπός ὁ δίνη ὁ ποταμός παρασύρω ἀποπνίγω καί φεύγω λύκος περιτυγχάνω λέων . ὁ μέν οἶς κόμης ἅπας πρός ὁ αὐτοκράτωρ ἐκπέμπω κατά οὕτως ἀνέρχομαι πρός ὁ τιμωρός . τόπος δέ οὗτος ἑλώδης καί δύσβατος . ἐκεῖθι γοῦν ἕβδομος ἡμέρα ἐγκαρτερέω μετρητός σκοπός ἐν διάφορος ἐκπέμπω τόπος περιαθρέω ὁ περί ὁ αἱμόω καί γλῶσσα αἰτέω ἐκεῖθεν κομίζω , ὡς ὁ κατά ὁ Βαϊμοῦντος πυνθάνομαι ἀκριβής γιγνώσκω . ἐντυγχάνω δέ τυχαῖος ὁ πέμπω Κελτός ἑκατόν σχέδιος εὐτρεπίζω , διά ὅς ὁ ποτάμι διανήχομαι ὁ πρός ὁ περαίας διασκοπέω κεῖμαι πολίχνιον αἱρέω βούλομαι . οὗτος ἀθρόος ἐπεισπίπτω ζωγρέω μικρός ἅπας καί αὐτός ὁ ὁ Βαϊμοῦντος ἐξάδελφος εἰς δέκατος πούς ἀνέλκω ὁ μέγεθος , εὐρύς δέ καθάπερ τις ἄλλος Ἡρακλῆς . καί εἰμί ὁράω καινός τίς , ὁ μέγας ἐκεῖνος Γίγας καί ὁ ὄπις Πελώριον ὑπό πυγμαῖος κατέχω Σκυθίδιον . παρακελεύομαι δέ ὁ Καντακουζηνός ὁ κατέχω ἀποστέλλω ὁ πυγμαῖος Σκύθης δέσμιος ὁ Πελώριον ἐκεῖνος εἰσάγω ὁ αὐτοκράτωρ αστειεύομαι τάχα πρός ὁ αὐτοκράτωρ . ὡς δέ φθάζω οὗτος ὁ βασιλεύς μανθάνω , ἶψ ὁ βασιλικός προκαθίζω Θρόνοι · κελεύω εἰσάγω ὁ δεσμώτης · εἴσειμι δέ καί ὁ Σκύθης μηδέ ἄχρι γλουτός φθάνω ὁ γιγαντιαίος ἐκεῖνος Κελτός δέσμιος οὗτος ἐπάγω . εὕω - Θῦς ὅς γέλως πᾶς ὄρνυμι πολύς . καί ὁ μέν λοιπός κόμης φρουρά διαδέχομαι · * *