anna-comnena.alexias 15.9
Τὰ μέν οὖν τοῦ τέρατος τούτου ταύτῃ ἐχέτω · ἠβουλόμην δὲ καὶ πᾶσαν τὴν τῶν Βογομίλων διηγήσασθαι αἵρεσιν · ἀλλά με κωλύει καὶ αἰδώς , ὥς πού φησιν ἡ καλὴ Σαπφώ , ὅτι συγγραφεὺς ἔγωγε γυηνὴ καὶ τῆς πορφύρας τὸ τιμιώτατον καὶ τῶν Ἀλεξίου πρώτιστον βλάστημα τά τε εἰς ἀκοὴν πολλῶν ἐρχόμενα σιγῆς ἄξια . βούλομαι μὲν γράφειν , ἴνα τὸ πλῆρες τῆς τῶν Βογομίλων παραστήσω αἱρέσεως · ἀλλ᾿ ἴνα μὴ τὴν γλῶτταν μολύνω τὴν ἐμαιτῆς , παρίημι ταῦτα . παραπέμπω δὲ τοὺς βουλομένοις τὴν ὅλην αἵρεσιν τῶν Βογομίλων διαγνῶναι εἰς τὸ οὕτω καλούμενον βιβλίον δογματικὴν πανοπλίαν ἐξ ἐπιταγῆς τοὐμοῦ πατρὸς συντεθεῖσαν . καὶ γὰρ μοναχόν τινα Ζυγαβηνὸν καλούμενον , γνωστὸν μὲν τῇ δεσποίνῃ καὶ πρὸς μητρὸς ἐμῇ μάμμῃ καὶ πᾶσι τοῖς τοῦ ἱερατικοῦ καταλόγου , γραμματικῆς δὲ εἰς ἄκρον ἐληλακότα καὶ ῥητορικῆς οὐκ ἀμελέτητον ὄντα καὶ τὸ δόγμα ὡς οὐκ ἄλλος τις ἐπιστάμενον , τοῦτον ὁ αὐτοκράτωρ μεταπεμψάμενος ἐπέταξεν ἁπάσας τὰς αἱρέσεις ἐκθέσθαι ἑκάστην ἰδίᾳ καὶ ἐφ᾿ ἑκάστῃ τὰς τῶν ἁγίων πατέρων ἀνατροπᾶς ἐγγράψασθαι καὶ αὐτῶν δὴ τῶν Βογομίλων τὴν αἵρεσιν , καθὼς ὁ ἀσεβὴς ἐκεῖνος Βασίλειος ὐφηγήσατο . ταύ - την τὴν βίβλον δογματικὴν πανοπλίαν ὁ αὐτοκράτωρ ὠνόμασε · μέχρι τοῦ νῦν οὕτω προσαγορεύεται τὰ βιβλία . ὁ δὲ λόγος αὖθις πρὸς τὴν τοῦ Βασιλείου καθαίρεσιν ἀνατρεχέτω . ὁ γὰρ αὐτοκράτωρ τοὺς ἁπανταχοῦ γῆς μαθητὰς καὶ συμ - μύστας τοῦ Βασιλείου μεταπεμψάμενος καὶ μάλιστα τοὺς δώδεκα λεγομένους μαθητὰς ἀπεπειρᾶτο καὶ τούτων τῆς γνώμης . καὶ ἦσαν ἄντικρυς μαθηταὶ Βασιλείου . καὶ γὰρ ἐνεβάθυνε τὸ κακὸν καὶ · εἰς οἰκίας μεγίστας καὶ πολλοῦ πλήθους ἥψατο τὸ δεινόν . καθάπαξ οὖν κατεψηφίσατο πυρκαϊὰν τῶν ἀλλοτρίων , τοῦ τε κορυφαίου καὶ τοῦ χοροῦ . ἀθροιζομένων γὰρ τῶν φωραθέντων Βογομίλων καὶ τῶν μὲν τῆς σφῶν ἀντιποιουμένων αἱρέσεως , τῶν δ’ ἀπαρνουμένων παντάπασι καὶ πρὸς τοὺς ἐλέγχοντας ἰσχυρῶς ἀνθισταμένων καὶ τὴν Βογομιλικὴν διαπτυόντων διαπτυόντων ἐπεὶ ἐτοίμως ὁ αὐτοκράτωρ τούτοις πιστεύειν οὐκ εἶχεν , ἵνα μή τις πολλάκις Χριστιανὸς τοῖς Βογομίλοις ὡς Βογόμιλος ἀναμιγνύηται ἢ Βογόμιλος ὡς Χριστιανὸς διαδράσῃ , καινόν τινα τρόπον ἐπινοεῖται , δι᾿ οὗ οἱ ὄντως Χριστιανοὶ ἀποφανθήσονται . ἐπὶ τοῦ βασιλικοῦ τοίνυν τῇ μετ’ αὐτὴν καθῆστο θρόνου . πολλοὶ δὲ τηνικαῦτα παρῆσαν τῆς τε συγκλήτου καὶ τῆς ἱερᾶς συνόδου καὶ τῶν Ναζιραίων αὐτῶν , ὁπόσοι λόγου μετεῖχον , λογάδες . πάντων δὲ τῶν τὴν Βογομιλικὴν ἐγκαλουμένων αἵρεσιν ἐς τὸ μέσον ὁμοῦ παραχθέντων ὁ αὐτοκράτωρ αὖθις ἐπερωτᾶσθαι ἕκαστον ἐκέλευσεν . ὡς δέ οἱ μέν ὡμολόγουν Βογόμιλοι εἶναι καὶ τῆς σφᾶν ἰσχυρῶς ἀντμαθητὰς ] ἐποιοῦντο αἱρέσεως , οἱ δὲ παντάπασιν ἀνένευον Χριστιανοὺς ἑαυτοὺς ὀνομάζοντες καὶ παρ’ ἄλλων ἐλεγχόμενοι οὐδαμῶς κατετίθεντο , ἐπιτοξεύσας αὐτοῖς τὰς ὀφρῦς ἔφη “ χρὴ τὴν σήμερον δύο καμίνους ἀναφθῆναι , θατέρᾳ δὲ τούτων σταυ - ρὸν ἐμπαγῆναι αὐτῇ γῇ , εἶτα αἵρεσιν δοθῆναι πᾶσιν , ἱν ὁποῖοι τῇ τῶν χριστιανῶν πίστει ἐπαποθανεῖν τὴν σήμερον βούλοιντο , ἀποκριθέντες τῶν ἄλλων τῇ τοῦ σταυροῦ καμίνῳ προσχωρήσωσιν , οἱ δέ τῆς Βογομιλικῆς αἱρέσεως ἀντεχόμενοι πρὸς θατέραν ἐμβληθήσονται . βέλτιον γὰρ Χριστιανοὺς αὐτοὺς ὄντας ἀποθανεῖν ἢ ζῶντας ὡς Βογομίλους διώκεσθαι καὶ τὰς τῶν πολλῶν τύπτειν συνειδήσεις . ἄπιτε γοῦν καὶ ὑμεῖς καὶ ἡμεῖς ] , ὅπη βουλητόν , ἓκαστος χωρείτω . ” ταῦτα μέν οὖν πρὸς τοὺς Βογομίλους ἀποφηνάμενος ὁ βασιλεὺς ἐν σχήματι ἀπέλυσεν . εὐθὺς οὖν παραλαβόντες D τούτους ἀπῄεσαν καὶ πλῆθος παρειστήκει πολὺ συρρεόντων ῥεόντων ἑκασταχοῦ . κάμινοι δέ τηνικαῦτα ἑπταπλασίως κατὰ τὸν μελῳδὸν ἀνήπτοντο εἰς τὸ οὑτωσί πως καλούμενον Τζυκανιστήριν·’ τὸ πῦρ εἰς οὐρανοὺς ἀνῄει · ὁ ἐπὶ θατέρᾳ ἵστατο · αἵρεσις τοῖς ἐνόχοις ἐδίδοτο , ὅπη ἂν βουλητὸν ἑκάστῳ , χωρεῖν , ὡς καυθησομένων ἁπάντων . εἶτα τὸ ἄφυκτον ὁρῶντες του πράγματος , ὁπόσοι μέν ἐν αὐτοῖς ὀρθόδοξοι ἦσαν , τῇ τοῦ σταυροῦ προσεχώρουν καμίνῳ ὡς ὄντως μαρτυρήσοντες · οἱ δέ γε ἀθεώτατοι τῖς μυσαρᾶς ἀντεχόμενοι αἱρέσεως πρὸς θατέραν ἀπένευσαν . καὶ ἀπαρτὶ τούτων ἐν ταῖς καμίνοις ὁμοῦ ἐρρῖφθαι μελλόντων , οἱ μέν παρεστῶτες ἅπαντες ὑπὲρ τῶν Χριστιανῶν ἤλγουν ὡς καυθησομένων ἤδη καὶ τοῦ βασιλέως πολλὰ κατεστύγναζον ἀλνοοῦντες τὸ οἰκονομούμενον . ἀλλὰ βασιλική τις πρόσταξις προκαταλαβοῦσα τοὺς δημίους ἐκείνους ἀπεῖρξε τοῦ ἐγχειρήματος καὶ οὕτω βεβαίαν τὴν τῶν Βογομίλων ὄντως ὁ αὐτοκράτωρ ἐσχηκὼς κατάληψιν τοὺς συκοφαντουμένους Χριστιανοὺς πολλὰ παραινέσας ἀπέλυσεν , ἐκείνους δέ πάλιν εἰρκταῖς εἶχε διαιρίσας τοὺς ἀποστόλους τοῦ ἀσεβοῦς Βασιλείου διακρίνας ] τῶν ἄλλων · εἶτα καθ’ ἑκάστην πεμπόμενος τοὺς μὲν δι ἑαυτοῦ ἐδίδασκεν πολλὰ παραινῶν τῆς μυσαρᾶς ἀποσχέσθαι θρησκείας , πρὸς δέ τοὺς ἄλλους λογάδας τινὰς τοῦ ἱεροῦ τῆς ἐκκλησίας συντάγματος ἐπέσκηψε καθ’ ἑκάστην παραγινομένους ἀναδιδάσκειν αὐτοὺς τὴν ὀρθόδοξον πίστιν καὶ παραινεῖν ἀποσχέσθαι τῆς βογομιλικῆς αἱρέσεως . καί τινες μὲν τούτων μετέβαλον ἐπὶ τὸ βέλτιον καὶ τῆς φρουρᾶς ἀπελύθησαν , οἱ δέ τῇ σφᾶν ἐπαπέθανον αἱρέσει ἐν εἰρκταῖς κατεχόμενοι , τροφῆς μέντοι καὶ ἀμφίων δαψιλῆ τὴν χορηγίαν ἔχοντες .
Lemmas: ὁ μέν οὖν ὁ τέρας οὗτος οὗτος ἔχω · βούλομαι δέ καί πᾶς ὁ ὁ Βογομίλων διηγέομαι αἵρεσις · ἀλλά ἐγώ κωλύω καί αἰδώς , ὅς πού φημί ὁ κάλως Σαπφώ , ὅτι συγγραφεύς ἔγωγε γυηνὴ καί ὁ πορφύρα ὁ τίμιος καί ὁ Ἀλέξιος πρῶτος βλάστημα ὁ τε εἰς ἀκοή πολύς ἐρχόμενος σιγή ἄξιος . βούλομαι μέν γράφω , ἵνα ὁ πλήρης ὁ ὁ Βογομίλων παρίστημι αἵρεσις · ἀλλά ἵνα μή ὁ γλῶσσα μολύνω ὁ εμαιος , παρίημι οὗτος . παραπέμπω δέ ὁ βούλομαι ὁ ὅλος αἵρεσις ὁ Βογομίλων διαγιγνώσκω εἰς ὁ οὗτος καλέω βιβλίον δογματικός πανοπλία ἐκ ἐπιταγή ἐγώ πατήρ συντίθημι . καί γάρ μοναχός τις Ζυγαβηνός καλέω , γνωστός μέν ὁ δέσποινα καί πρός μήτηρ ἐμέω μάμμη καί πᾶς ὁ ὁ ἱερατικός κατάλογος , γραμματικός δέ εἰς ἄκρος ἐλήλακα καί ῥητορικός οὐ ἀμελέτητος εἰμί καί ὁ δόγμα ὡς οὐ ἄλλος τις ἐφίστημι , οὗτος ὁ αὐτοκράτωρ μεταπέμπω ἐπιτάσσω ἅπας ὁ αἵρεσις ἐκτίθημι ἕκαστος ἴδιος καί ἐπί ἕκαστος ὁ ὁ ἅγιος πατήρ ἀνατροπή ἐγγράφω καί αὐτός δή ὁ Βογομίλων ὁ αἵρεσις , καθώς ὁ ἀσεβής ἐκεῖνος Βασίλειος ὑφηγέομαι . ταῦ - ὁ ὁ Βίβλος δογματικός πανοπλία ὁ αὐτοκράτωρ ὀνομάζω · μέχρι ὁ νῦν οὗτος προσαγορεύω ὁ βιβλίον . ὁ δέ λόγος αὖθις πρός ὁ ὁ Βασίλειος καθαίρεσις ἀνατρέχω . ὁ γάρ αὐτοκράτωρ ὁ ἁπανταχοῦ γῆ μαθητής καί συμ - μύστης ὁ Βασίλειος μεταπέμπω καί μάλιστα ὁ δώδεκα λέγω μαθητής ἀποπειράομαι καί οὗτος ὁ γνώμη . καί εἰμί ἄντικρυς μαθητής Βασίλειος . καί γάρ ἐμβαθύνω ὁ κακός καί · εἰς οἰκίον μέγας καί πολύς πλῆθος ἅπτω ὁ δεινός . καθάπαξ οὖν καταψηφίζομαι πυρκαιά ὁ ἀλλότριος , ὁ τε κορυφαῖος καί ὁ χορός . ἀθροίζω γάρ ὁ φωράω Βογομίλων καί ὁ μέν ὁ σφεῖς ἀντιποιέω αἵρεσις , ὁ δέ ἀπαρνέομαι παντάπασι καί πρός ὁ ἐλέγχω ἰσχυρῶς ἀνθίστημι καί ὁ Βογομιλικός διαπτύω διαπτύω ἐπεί ἑτοίμως ὁ αὐτοκράτωρ οὗτος πιστεύω οὐ ἔχω , ἵνα μή τις πολλάκις Χριστιανός ὁ Βογόμιλος ὡς Βογόμιλος ἀναμείγνυμι ἢ Βογόμιλος ὡς Χριστιανός διαδράω , καινός τις τρόπος ἐπινοέω , διά ὅς ὁ εἰμί Χριστιανός ἀποφαίνω . ἐπί ὁ βασιλικός τοίνυν ὁ μετά αὐτός κάθημαι θρόνος . πολύς δέ τηνικαῦτα πάρειμι ὁ τε σύγκλητος καί ὁ ἱερός σύνοδος καί ὁ ναζιραῖος αὐτός , ὁπόσος λόγος μετέχω , λογάς . πᾶς δέ ὁ ὁ Βογομιλικός ἐγκαλέω αἵρεσις εἰς ὁ μέσος ὁμοῦ παράγω ὁ αὐτοκράτωρ αὖθις ἐπερωτάω ἕκαστος κελεύω . ὡς δέ ὁ μέν ὁμολογέω Βογόμιλοι εἰμί καί ὁ σφᾶν ἰσχυρῶς ἀντμαθητὰς ] ποιέω αἵρεσις , ὁ δέ παντάπασι ἀνανεύω Χριστιανός ἑαυτοῦ ὀνομάζω καί παρά ἄλλος ἐλέγχω οὐδαμῶς κατατίθημι , ἐπιτοξεύω αὐτός ὁ ὀφρύς φημί “ χρή ὁ σήμερον δύο κάμινος ἀνάπτω , ἕτερος δέ οὗτος στας - ρός ἐμπήγνυμι αὐτός γῆ , εἶτα αἵρεσις δίδωμι πᾶς , ἐν ὁποῖος ὁ ὁ Χριστιανός πίστις ἐπαποθνῄσκω ὁ σήμερον βούλομαι , ἀποκρίνω ὁ ἄλλος ὁ ὁ σταυρός κάμινος προσχωρέω , ὁ δέ ὁ βογομιλικός αἵρεσις ἀντέχω πρός θατέρως ἐμβάλλω . ἀγαθός γάρ Χριστιανός αὐτός εἰμί ἀποθνῄσκω ἢ ζῶ ὡς Βογομίλους διώκω καί ὁ ὁ πολύς τύπτω συνείδησις . ἄπειμι γοῦν καί σύ καί ἐγώ ] , ὅπῃ βουλητός , ἕκαστος χωρέω . ” οὗτος μέν οὖν πρός ὁ Βογομίλους ἀποφαίνω ὁ βασιλεύς ἐν σχῆμα ἀπολύω . εὐθύς οὖν παραλαμβάνω D οὗτος ἄπειμι καί πλῆθος παρίστημι πολύς συρρέω ῥέω ἑκασταχοῦ . κάμινος δέ τηνικαῦτα ἑπταπλάσιος κατά ὁ μελῳδός ἀνάπτω εἰς ὁ οὕτως πως καλέω Τζυκανιστήριν·’ ὁ πῦρ εἰς οὐρανός ἄνειμι · ὁ ἐπί ἕτερος ἵστημι · αἵρεσις ὁ ἔνοχος δίδωμι , ὅπῃ εἄν βουλητός ἕκαστος , χωρέω , ὡς καίω ἅπας . εἶτα ὁ ἄφυκτος ὁράω ὁ πρᾶγμα , ὁπόσος μέν ἐν αὐτός ὀρθόδοξος εἰμί , ὁ ὁ σταυρός προσχωρέω κάμινος ὡς εἰμί μαρτυρέω · ὁ δέ γε ἄθεος Τῖς μυσαρός ἀντέχω αἵρεσις πρός θατέρως ἀπονεύω . καί ἀπαρτί οὗτος ἐν ὁ κάμινος ὁμοῦ ῥίπτω μέλλω , ὁ μέν παρίστημι ἅπας ὑπέρ ὁ Χριστιανός ἀλγέω ὡς καίω ἤδη καί ὁ βασιλεύς πολύς καταστυγνάζω ἀλνοοῦντες ὁ οἰκονομέω . ἀλλά βασιλικός τις πρόσταξις προκαταλαμβάνω ὁ δήμιος ἐκεῖνος ἀπείργω ὁ ἐγχείρημα καί οὗτος βέβαιος ὁ ὁ Βογομίλων εἰμί ὁ αὐτοκράτωρ ἔχω κατάληψις ὁ συκοφαντέω Χριστιανός πολύς παραινέω ἀπολύω , ἐκεῖνος δέ πάλιν εἱρκτή ἔχω διαίρω ὁ ἀπόστολος ὁ ἀσεβής Βασίλειος διακρίνω ] ὁ ἄλλος · εἶτα κατά ἕκαστος πέμπω ὁ μέν Ζεύς ἑαυτοῦ διδάσκω πολύς παραινέω ὁ μυσαρός ἀπέχω θρησκεία , πρός δέ ὁ ἄλλος λογάς τις ὁ ἱερός ὁ ἐκκλησία σύνταγμα ἐπισκήπτω κατά ἕκαστος παραγίγνομαι ἀναδιδάσκω αὐτός ὁ ὀρθόδοξος πίστις καί παραινέω ἀπέχω ὁ βογομιλικός αἵρεσις . καί τις μέν οὗτος μεταβάλλω ἐπί ὁ ἀγαθός καί ὁ φρουρά ἀπολύω , ὁ δέ ὁ σφᾶν ἐπαποθνῄσκω αἵρεσις ἐν εἱρκτή κατέχω , τροφή μέντοι καί Ἀμφίων δαψιλής ὁ χορηγία ἔχω .