anna-comnena.alexias 2.2
Ἐπεῖ γὰρ ὁ βασιλεὺς τεκνογονεῖν διὰ τὸ γῆρας οὐκ ἐπεφύκει , δεδιὼς δὲ καὶ τὸ ἄφυκτον τῆς τοῦ θανάτου τομῆς , περὶ τοῦ διαδεξομένου διεσκοπεῖτο . ἦν δὲ τηνικαῦτα Συναδηνός τις ἐξ ἀνατολῶν ὁρμώμενος , ἐκ γένους λαμπροῦ , τό εἰδος ὡραῖος , τὴν φρένα βαθύς , ῥωμαλέος τὴν χεῖρα , τὴν ἡλικίαν εἰς μειράκιον παραγγέλλων καί ἄλλως δὲ προσήκων αὐτῷ κατὰ γένος · τῶν ἄλλων μᾶλλον ἐσκέπτετο διάδοχον αὐτὸν τῆς βα - σιλείας καταλιπεῖν , καθάπερ τινὰ πάτριον κλῆρον τὸ κράτος αὐτῷ διδούς , κακῶς βουλευόμενος . ἐξὸν γὰρ αὐτῷ τὸ ἀσφαλὲς μέχρι μέχρι τέλους περιποιήσασθαι , ἅμα δὲ καὶ δίκαιόν τι σκοπεῖν τὴν αὐτοκράτορος ἐξουσίαν τῷ τῆς βασιλίδος υἱῷ Κωνσταντίνῳ καταλιπεῖν καὶ ὡς οἷόν τινα κλῆρον πρὸς πάππου καὶ πατρὸς αὐτῷ διαφέρουσαν , καὶ τὴν βασιλίδα μᾶλλον διὰ . τοῦτο ἐπ’ αὐτῷ θαρρεῖν καὶ τὸ εὔνουν ἐπαύξειν , λέληθεν ἑαυτὸν ὁ γηραλέος ἄδικά τε κὼ ἀξύμφορα διασκοπούμενος καὶ κατὰ τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς τεκταίνων κακά . τούτων ὑποψιθυριζομένων ᾔσθετο ἡ βασιλὶς καὶ περίλυπος ἠν , τὸν τοῦ παιδὸς κίνδυνον ὑφορωμένη . κὼ ἦν ἀθυμοῦσα μέν , οὐδενὶ δὲ τὴν λύπην ἐξορχουμένη . τοῦτο τοὺς Κομνηνοὺς οὐ διέλαθεν . εὐκαιρίαν οὖν , ἣν ἐζήτουν , εὑρηκότες , τῇ βασιλέδι προσελθεῖν ἐβουλεύσαντο . τῆς δὲ πρὸς αὐτὴν ὁμιλίας τὴν καταρχὴν ἡ μήτηρ τῷ Ἰσαακίῳ ἐπέτρεψε συμπαρόντος αὐτῷ τἀδελφοῦ Ἀλεξίου . τῶν δὲ προσελθόντων τῇ βασιλίδι ὁ Ἰσαάκιός φησι πρὸς αὐτήν “ οὐχ ὡς χθὲς καὶ πρότριτα ὁρῶμέν σε , δέσποινα , ἔχουσαν , ἀλλ’ ὡς ὑπὸ λογισμῶν ἀνεκ - φόρων δακνομένην καὶ σκεπτομένην , ὡς μὴ θαρρεῖν ἔχου - σαν , πρὸς ὃν ἄν ἐκκαλύψειας τὸ ἀπόρρητον . " ἡ δὲ τέ μὲν ἐμφαίνειν οὐκ ἤθελε , βύθιον δέ τι στενάξασα “ οὐ χρή " φησι “ τοὺς ἀλλοτρίαν οἰκοῦντας ἐπερωτᾷν · αὐτὸ γὰρ τοῦτο εἰς λύπην αὐτοῖς ἀξιόχρεων . ἐμὲ δέ , φεῦ , οἶα ἐξ οἵων διεδέξατο καὶ ὁποῖά μοι , ὡς ἔοικε μετ’ οὐ πολὺ ταμιεύεται ! " οἱ δὲ ἀποστάντες πλείω μὲν ῥήματα οὑ προσέθεντο · ἐς γῆν δὲ τοὺς ὀφθαλμούς ἐπερείσαντες καὶ περιστείλαντες ἄμφω τὼ χεῖρε , σύννους πρὸς μικρὸν εἱστήκεσαν , εἶτα τὴν συνήθη προσκύνησιν ποιησάμενοι , οἴκαδε ἀπῄεσαν ἀγωνιῶντες . τῇ δ’ ὑστεραίᾳ πάλιν προσερησόμενοι ἥκουσιν . ἱλαρώτερον δὲ ἢ πρώην ἀτενίζουσαν τούτοις ὁρῶντες , προσίασιν ἄμφω καί φασιν “ σὺ μὲν δεσπότις , ἡμεῖς δὲ δοῦλοι εὐνούστατοι , πᾶι ὁτιοῦν ἑτοίμως ἔχοντες ὑπὲρ τῆς σῆς βασιλείας παθεῖν . καὶ μή σε λογισμός τις διαταραττέτω , εἰς διψυχίαν ὅλως εἰσάγων . " ἐκ τούτων οὑν τῶν λόγων τὰ πιστὰ δεδωκότες τῇ βασιλίδι καὶ ἀπαλλάξαντες ἑαυτοὺς ὑποψίας ἁπάσης , τὸ ἀπόρρητον ἤδη συνίεσαν . ὀξεῖς δὲ ὄντες καὶ ἀγχίνοι καὶ δεινοὶ θηρᾶσαι ἀνθρώπων ἐξ ὀλίγων ῥημάτων βαθέως ἐγκειμένην γνώμην καὶ τέως ἀπόρρητον , καὶ αὐτίκα μάλα προσετίθεντό τε τῇ βασι - σιλίδι καὶ ἐκ πολλῶν εὔνους αὐτοὺς φανερῶς κατεστήσαντο καὶ πᾶν εἰς ὅπερ ἂν αὐτοὺς προσκαλοῖτο , ἐκθύμως ἐπαμύνειν κατεπηγγείλαντο . συγχαίρειν τε χαιρούσῃ καὶ λυπουμένῃ συνανιᾶοθαι , τοῦτο δὴ τὸ ἀποστολικόν , μάλα προθύμως συνέθεντο . καὶ ὡς αὐθιγενεῖς ἠξίουν τούτους λογίζεσθαι καὶ συνήθεις κἀκεῖθεν ὁρμωμένους ὅθεν καὶ αὐτή , τοσοῦτον ἐπειτόντες , ὡς εἰ τι παρὰ τῶν φθονούντων αὐτῇ τε τῇ δεσποίνῃ καὶ τῷ αὐτοκράτορι κατ’ αὐτῶν εἰσηγηθείη , τοῦτο αὐτοὺς μὴ διαλανθάνοι τὸ παραυτίκα , ἵνα μὴ λάθωσι ταῖς πάγαις τῶν ἐχθρῶν ἐμπεσούμενοι . τοῦτό τε ἠξίουν καὶ θαρρεῖν ἐκέλευον , ὡς σὺν θεῷ γε φάναι τὴν δυνατὴν μετὰ προθυμίας εἰσενεγκεῖν βοήθειαν , ὡς ἑαυτῶν γε ἕνεκα μὴ ἐκπεπτωκέναι τῆς βασιλείας τὸν ταύτης υἱὸν Κωνσταντῖνον . καὶ δὴ καὶ δι᾿ ὅρκων ἐμπεδοῦν ἤθελον τὰ συνδόξαντα · οὐδὲ γὰρ ἐνῆν διατρίβειν διὰ τοὺς ἐποφθαλμιῶντας . τῆς τε πολλῆς ἀνεκουφίσθησαν λύπης οἱ ἄνδρες καὶ ἐξανέφερον . καἰ τὸ ἀπὸ τοῦδε ἱλαρωτέρου προσώπου τῷ βασιλεῖ διελέγοντο , ὁποδαποὶ ἐκεῖνοι καὶ μᾶλλον ἅτερος τούτων Ἀλέξιος συσκιάσαι ἀπόρρητον ἔννοιαν καὶ βυσσοδομευομένην ἐπιβουλὴν τοῖς φαινομένοις προσχήμασιν . ἐπεὶ δὲ ὁ φθόνος μᾶλλον εἰς πυρσὸν ἀνήπτετο μέγιστον , καὶ οὐδὲν τοῦ λοιποῦ τῶν πρὸς τὸν βασιλέα και᾿ αὐτῶν λεγομένων αὐτοὺς διελάνθανε κατὰ τὰ πρώην συνδόξαντα , ἐγίνωσκον δὲ καὶ τοὺς διὸ παραδυναστεύοντας δούλους βουλευομένους ἐκποδὼν τούτους ποιήσασθαι , οὐκέτι κατὰ τὸ σύνηθες ὁμοῦ τοῖς βασιλείοις ἐφοίτων ἀλλ’ ἑτερήμερος ἠν ἑκάτερος . τὸ δὲ σκέμμα σοφόν τε καὶ Παλαμήδειον , ἵν εἰ γένοιτο τὸν ἕτερον τούτων κατασχεθῆναι δάι τὰς λαθραίας ἐπιβουλὰς τῶν παραδυναστευόντων ἐκείνων Σκυθῶν , ἅτερος ἀποδράσειε , καὶ μὴ ἅμα καὶ ἄμφω ταῖς πάγαις τῶν βαρβάρων ἐμπεσοῦνται . ἀλλὰ τὸ μὲν σκέμμα τοιοῦτον ην . ου μὴν κάτα τὴν ὑποψίαν ἐκείνων απηντηκει τουτοις πράγματα . ἔφθασαν γὰρ κρείττους γενέσθαι τῶν ἐπιβουλευόντων ἀνδρῶν , ὡς ἔνθεν ὁ λόγος ἀφορμηθεὶς διὰ πάσης σαφηνείας δηλώσειε .
Lemmas: ἐπεῖ γάρ ὁ βασιλεύς τεκνογονέω διά ὁ γῆρας οὐ φύω , δείδω δέ καί ὁ ἄφυκτος ὁ ὁ θάνατος τομή , περί ὁ διαδέχομαι διασκοπέω . εἰμί δέ τηνικαῦτα Συναδηνός τις ἐκ ἀνατολή ὁρμάω , ἐκ γένος λαμπρός , ὁ εἶδος ὡραῖος , ὁ φρήν βαθύς , ῥωμαλέος ὁ χείρ , ὁ ἡλικία εἰς μειράκιον παραγγέλλω καί ἄλλως δέ προσήκω αὐτός κατά γένος · ὁ ἄλλος μᾶλλον σκέπτομαι διάδοχος αὐτός ὁ βάω - Σίλεια καταλείπω , καθάπερ τις πάτριος κλῆρος ὁ κράτος αὐτός δίδωμι , κακῶς βουλεύω . ἔξεστι γάρ αὐτός ὁ ἀσφαλής μέχρι μέχρι τέλος περιποιέω , ἅμα δέ καί δίκαιος τίς σκοπέω ὁ αὐτοκράτωρ ἐξουσία ὁ ὁ βασιλίς υἱός Κωνσταντῖνος καταλείπω καί ὡς οἷος τις κλῆρος πρός πάππος καί πατήρ αὐτός διαφέρω , καί ὁ βασιλίς μᾶλλον διά . οὗτος ἐπί αὐτός θαρσέω καί ὁ εὔνους ἐπαυξάνω , λανθάνω ἑαυτοῦ ὁ γηραιός ἄδικος τε Κῶς ἀσύμφορος διασκοπέω καί κατά ὁ ἑαυτοῦ κεφαλή τεκταίνομαι κακός . οὗτος ὑποψιθυρίζω αἰσθάνομαι ὁ βασιλίς καί περίλυπος ἐάν , ὁ ὁ παῖς κίνδυνος ὑφοράω . Κῶς εἰμί ἀθυμέω μέν , οὐδείς δέ ὁ λύπη ἐξορχέομαι . οὗτος ὁ Κομνηνός οὖον διαλανθάνω . εὐκαιρία οὖν , ὅς ζητέω , εὑρίσκω , ὁ βασιλεύς προσέρχομαι βουλεύω . ὁ δέ πρός αὐτός ὁμιλία ὁ καταρχή ὁ μήτηρ ὁ Ἰσαάκιος ἐπιτρέπω συμπάρειμι1 αὐτός ἀδελφός Ἀλέξιος . ὁ δέ προσέρχομαι ὁ βασιλίδι ὁ Ἰσαάκιος φημί πρός αὐτός “ οὐ ὡς χθές καί πρότριτα ὁράω σύ , δέσποινα , ἔχω , ἀλλά ὡς ὑπό λογισμός ἀνίημι - φόρος δάκνω καί σκοπέω , ὡς μή θαρσέω ἔχω - σάω , πρός ὅς ἄν ἐκκαλύπτω ὁ ἀπόρρητος . " ὁ δέ τε μέν ἐμφαίνω οὐ ἐθέλω , βύθιος δέ τίς στενάζω “ οὖον χρή " φημί “ ὁ ἀλλότριος οἰκέω ἐπερωτάω · αὐτός γάρ οὗτος εἰς λύπη αὐτός ἀξιόχρεως . ἐγώ δέ , φεῦ , οἶος ἐκ οἷος διαδέχομαι καί ὁποῖος ἐγώ , ὡς ἔοικα μετά οὖον πολύς ταμιεύω ! " ὁ δέ ἀφίστημι πλείων μέν ῥῆμα ὅς προστίθημι · εἰς γῆ δέ ὁ ὀφθαλμός ἐπερείδω καί περιστέλλω ἄμφω ὁ χείρ , σύννους πρός μικρός ἵστημι , εἶτα ὁ συνήθης προσκύνησις ποιέω , οἴκαδε ἄπειμι ἀγωνιάω . ὁ δέ ὑστεραῖος πάλιν προσφωνέω ἥκω . ἱλαρός δέ ἢ πρώην ἀτενίζω οὗτος ὁράω , πρόσειμι ἄμφω καί φημί “ σύ μέν δεσπότης , ἐγώ δέ δοῦλος εὔνους , παῖς ὁστισοῦν ἑτοίμως ἔχω ὑπέρ ὁ σός βασίλεια πάσχω . καί μή σύ λογισμός τις διαταράσσω , εἰς διψυχία ὅλως εἰσάγω . " ἐκ οὗτος ἐν ὁ λόγος ὁ πιστόν δίδωμι ὁ βασιλίδι καί ἀπαλλάσσω ἑαυτοῦ ὑποψία ἅπας , ὁ ἀπόρρητος ἤδη συνίημι . ὀξύς δέ εἰμί καί ἀγχίνοος καί δεινός θηράω ἄνθρωπος ἐκ ὀλίγος ῥῆμα βαθύς ἔγκειμαι γνώμη καί τέως ἀπόρρητος , καί αὐτίκα μάλα προστίθημι τε ὁ βάσις - σιλίς καί ἐκ πολύς Εὔνους αὐτός φανερῶς καθίστημι καί πᾶς εἰς ὅσπερ εἄν αὐτός προσκαλέω , ἔκθυμος ἐπαμύνω κατεπαγγέλλομαι . συγχαίρω τε χαίρω καί λυπέω συνανιαοθαις , οὗτος δή ὁ ἀποστολικός , μάλα προθύμως συντίθημι . καί ὡς αὐθιγενής ἀξιόω οὗτος λογίζομαι καί συνήθης ἐκεῖθεν ὁρμάω ὅθεν καί αὐτός , τοσοῦτος ἐπεῖπον , ὡς εἰμί τίς παρά ὁ φθονέω αὐτός τε ὁ δέσποινα καί ὁ αὐτοκράτωρ κατά αὐτός εἰσηγέομαι , οὗτος αὐτός μή διαλανθάνω ὁ παραυτίκα , ἵνα μή λανθάνω ὁ πάγη ὁ ἐχθρός ἐμπίπτω . οὗτος τε ἀξιόω καί θαρσέω κελεύω , ὡς σύν θεός γε φαίνω ὁ δυνατός μετά προθυμία εἰσφέρω βοήθεια , ὡς ἑαυτοῦ γε ἕνεκα μή ἐκπίπτω ὁ βασίλεια ὁ οὗτος υἱός Κωνσταντῖνος . καί δή καί διά Ὅρκος ἐμπεδόω ἐθέλω ὁ συνδέχομαι · οὐδέ γάρ ἐν-εἰμί διατρίβω διά ὁ εποφθαλμιώ . ὁ τε πολύς ἀνακουφίζω λύπη ὁ ἀνήρ καί ἐξαναφέρω . καίω ὁ ἀπό ὅδε ἱλαρός πρόσωπον ὁ βασιλεύς διαλέγω , ὁποδαπός ἐκεῖνος καί μᾶλλον ἕτερος οὗτος Ἀλέξιος συσκιάζω ἀπόρρητος ἔννοια καί βυσσοδομεύω ἐπιβουλή ὁ φαίνω πρόσχημα . ἐπεί δέ ὁ φθόνος μᾶλλον εἰς πυρσός ἀνάπτω μέγας , καί οὐδείς ὁ λοιπός ὁ πρός ὁ βασιλεύς καίω αὐτός λέγω αὐτός διαλανθάνω κατά ὁ πρώην συνδέχομαι , γιγνώσκω δέ καί ὁ διό παραδυναστεύω δοῦλος βουλεύω ἐκποδών οὗτος ποιέω , οὐκέτι κατά ὁ συνήθης ὁμοῦ ὁ βασίλειος φοιτάω ἀλλά ἑτερήμερος ἐάν ἑκάτερος . ὁ δέ σκέμμα σοφός τε καί Παλαμήδειος , ἵνα εἰμί γίγνομαι ὁ ἕτερος οὗτος κατέχω δάιος ὁ λαθραῖος ἐπιβουλή ὁ παραδυναστεύω ἐκεῖνος Σκύθης , ἕτερος ἀποδιδράσκω , καί μή ἅμα καί ἄμφω ὁ πάγη ὁ βάρβαρος ἐμπίπτω . ἀλλά ὁ μέν σκέμμα τοιοῦτος ἐάν . ου μήv καὶ ὁ ὑποψία ἐκεῖνος ἀπαντάω οὗτος πρᾶγμα . φθάνω γάρ ἀγαθός γίγνομαι ὁ ἐπιβουλεύω ἀνήρ , ὡς ἔνθεν ὁ λόγος ἀφορμάω διά πᾶς σαφήνεια δηλόω .