anna-comnena.alexias 4.8
Ἀλλ' ἔγωγε μεταξὺ τῶν λόγων ἐπελαθόμην τὸ μὲν διὰ τὴν φύσιν τῆς ἱστορίας , τὸ δὲ καὶ διὰ τὴν τῶν πραγμάτων ὑπερβολήν , ὅτι πατρὸς κατορθώματα γράφοιμι . μηδὲ γὰρ βουλομένη τὴν ἱστορίαν ὕποπτον θεῖναι , πολλάκις παρατρέχω τὰ τοῦ πατρός , μήτε αὐξάνουσα , μήτε πλάτος περιτιθεῖσα . εἴθε γὰρ ἐλευθέρα ἦν τοῦ πάθους τούτου τοῦ πατρικοῦ καὶ ἀπόλυτος , ἵνα καθάπερ ὕλης ἀμφιλαφοῦς δραξαμένη , τὴν σοβάδα γλῶσσαν ἐνεδειξάμην , ὁπόσην ἔχει περὶ καλὰ τὴν οἰκείωσιν . ἐπηλυγάζει δέ μου τὸ πρόθυμον ἥ φυσικὴ στοργή , μή πως δόξαιμι τοῖς πολλοῖς ὑπὸ προθυμίας τοῦ λέγειν περὶ τῶν κατ’ ἐμαυτήν , τερατολογίας παρέχειν ὑπόληψιν . καὶ γὰρ ἂν πολλαχοῦ τῶν κατορθωμάτων τῶν πατρικῶν μεμνημένη , καὶ τὴν ψυχὴν αὐτὴν ἀπεστάλαξα , ξυγγράφουσά τε καὶ διηγουμένη , έν ὁπόσοις κακοῖς περιπέπτωκε , καὶ ἀλλ’ ἄνευ μονῳδίας καὶ θρήνου τὸν τόπον παρῆλθον . ἀλλ' ἵνα μὴ ῥητορεία κομψή τις ᾖ κατὰ τὸ μέρος ἐκεῖνο τῆς ἱστορίας , ὥσπερ τις ἀπαθὴς ἀδάμας κὼ λίθος , παρατρέχω τὰς εἰμι χείρων μου ξυμφοράς . ἅπερ ἔδει κἀμὲ καθάπερ ἐκεῖνον τὸν Ὁμηρικὸν νεανίσκον εἰς ὅρκον προφέρειν ( οὐδὲ καὶ εἰμι χείρων ἐκείνου τοῦ λέγοντος “ οὐ μὰ Ζῆν' , Ἀγέλαε , καὶ ἄλγεα πατρὸς ἐμεῖο " ) πρὸς τὸ εἶναι καὶ λέγεσθαι φιλοπάτωρ . ἀλλὰ τὸ μὲν πάθος τὸ πατρικὸν ἐμοὶ μόνῃ καταλελείφθω καὶ θαυμάζειν καὶ ὀλοφύρεσθαι τὰ δὲ τῆς ἱστορίας ἐχέσθω . μετὰ ταῦτα οἱ μὲν Κελτοὶ τῆς πρὸς τὸν Ῥομπέρτον ὁδοῦ φερούσης εἴχοντο . ὁ δὲ κενοὺς τούτους θεασάμενος , πυθόμενός τε τὰ τούτοις συμπεσόντα , πάντας μὲν μεγάλως κατῃτιᾶτο , ἕνα δὲ τούτων ἔκκριτον καὶ μαστίζειν ἠπείλει , ἄνανδρόν τε ἀποκαλῶν κω ἀπειροπόλεμον · καί ὅτι μὴ καὶ αὐτὸς ἐπὶ τῆς πέτρας μετὰ τοῦ ἵππου ἀνέθορε , καὶ τὸν τυ βασιλέα Ἀλέξιον ἥ κρούσας ἀνεῖλεν ἢ δραξάμενος ζῶντα ἤγαγε , τὰ πάνδεινα πάσχειν ᾤετο . ἦν γὰρ Ῥομπέρτος οὗτος τἀλλα μὲν εὐψυχότατός τε καὶ φιλοκινδυνότατος , πικρίας δὲ ὅλος ἆνθρωπος , καὶ ἐν ῥισὶν ἐπικαθήμενον ἔχων τὸν χόλον κα τὴν καρδίαν μεστὴν θυμοῦ καὶ ὀργῆς ἔμπλεων , καὶ οὕτως ἔχων πέρι τοὺς πολεμίους , ὡς ἡ τὸν ἀντικαθιστάμενον διαπεῖραι τῷ δόρατι , ἡ ἑαυτὸν διαχρήσασθαι , παρὰ τὸν Μοιραῖόν , φησι , κλωστῆρα ἀπαλλαττόμενος . ὁ μέντοι στρατιώτης ἐκεῖνος , ὃν ὑπ’ αἰτίαν ὁ Ῥομπέρτος ἦγε , τό τε ἀνεπίβατον καὶ ὀξὺ τῆς πέτρας μάλα σαφῶς διηγεῖτο , καὶ ὅτι εἰς τὸ μετεωρότατον ὁ τόπος ἐπῆρτο καὶ ὡς ἡ πέτρα ὀξεῖα ἦν καὶ ἀκροσφαλής , καἰ ὡς οὐδένα οὐ πεζόν , οὐχ ἱππότην ἐπιβῆναι ταύτης δυνατὸν ἄνευ θείας τινὸς μηχανῆς , μὴ ὅτι γέ τινα πολεμούμενον καὶ μαχόμενον , ἀλλ’ οὐδ’ ἄνευ πολέμου τινὸς εἶναι δυνατὸν ἀποπειρᾶσθαι τῆς πέτρας . “ εἰ δέ μοί " φησι “ καὶ διαπιστοίης , ἐπιχειρήσας ἢ αὐτὸς σὺ ἤ τις ἄλλος τῶν ἱπποτῶν ὁ θαρραλεώτατος , τῶν ἀμηχάνων αἰσθήσεται . εἰ δ’ οὖν , ἀλλ’ εἰ τις ἀναφανεῖται τῆς πέτρας περιγενόμενος , μὴ ὅτι γε ᾶπτερος , ἀλλὰ καὶ ὑπόπτερος ὤν , ἕτοιμος αὐτὸς πᾶν ὅ τι δεινὸν ὑποστῆναι καὶ ἀνανδρίαν κατακριθῆναι . " ταῦτα εἰπὼν μετὰ θαύματος καὶ ἐκπλήξεως ὁ βάρβαρος τὸν ἐπίχολον Ῥομπερτον κατέστειλέ τε καὶ εἰς θαῦμα ἐκίνησεν ἀφέμενον τοῦ ὀργίζεσθαι . ὁ δὲ βασιλεὺς τοὺς ἑλιγμοὺς τῶν παρακειμένων ὀρῶν καὶ πᾶσαν τὴν δύσβατον ἀτραπὸν έν δυσὶ νυχθημέροις διεξελθών , καταλαμβάνει τὴν Ἀχρίδα . ἐν δὲ τῷ μεταξὺ τὸν Χαρζάνην διελθὼν καἰ μικρὸν πέρι τὴν καλουμένην Βαβαγορὰν ἐγκαρτερήσας , ( τέμπος δ’ αὐτὴ δύσβατον ἐστι , ) μήθ’ ὑπὸ τῆς ἥττης , μήθ’ ὑπὸ τῶν ἄλολων τοῦ μόθου κακῶν τὸν νοῦν συγχυθεὶς , μήθ’ ὑπὸ τῆς κατὰ τὸ μέτωπον τοῦ τραύματος ὀδύνης ὑποχαλάσας , κἀν τὰ ἐντὸς ὑπὸ τῆς λύπης τῶν ἐν τῇ μάχη πεπτωκότων καἰ μᾶλλον τῶν γενναίως ἀγωνισαμένων ἀνδρῶν ἐξεφλέγετο · ἀλλ’ ὅμως ὅλος τῆς πόλεως ἦν Δυρραχίου καὶ ταύτης ἐμέμνητο , ἀχθόμενος ὅτι άτερ ἡγεμόνος καταλέλειπτο , τοῦ Παλαιολόγου διὰ τὴν ὀξεῖαν συμβολὴν τοῦ πολέμου μὴ δυνηθέντος ἐπαναστρέψαι . καὶ ὡς ἐνόν , τοὺς κατ’ αὐτὴν ἠσφαλίσατο καὶ τὴν τῆς ἀκροπόλεως φρουρὰν τοῖς ἐκκρίτοις Βενετίκοις τῶν ἐκεῖσε ἀποίκων ἀνέθετο , τὴν δέ γε ἐπίλοιπον πᾶσαν πόλιν τῷ ἐξ Ἀρβανῶν ὁρμωμένῳ Κομισκόρτῃ , τὰ συνοίσοντα διὰ γραμμάτων ὑποθέμενος .
Lemmas: ἀλλά ἔγωγε μεταξύ ὁ λόγος ἐπιλανθάνομαι ὁ μέν διά ὁ φύσις ὁ ἱστορία , ὁ δέ καί διά ὁ ὁ πρᾶγμα ὑπερβολή , ὅτι πατήρ κατόρθωμα γράφω . μηδέ γάρ βούλομαι ὁ ἱστορία ὕποπτος τίθημι , πολλάκις παρατρέχω ὁ ὁ πατήρ , μήτε αὐξάνω , μήτε πλάτος περιτίθημι . εἴθε γάρ ἐλεύθερος εἰμί ὁ πάθος οὗτος ὁ πατρικός καί ἀπόλυτος , ἵνα καθάπερ ὕλη ἀμφιλαφής δράσσομαι , ὁ σοβάς γλῶσσα ἐνδείκνυμι , ὁπόσος ἔχω περί καλός ὁ οἰκέω . ἐπηλυγάζω δέ ἐγώ ὁ πρόθυμος ὅς φυσικός στοργή , μή πως δοκέω ὁ πολύς ὑπό προθυμία ὁ λέγω περί ὁ κατά ἐμαυτοῦ , τερατολογία παρέχω ὑπόληψις . καί γάρ εἄν πολλαχοῦ ὁ κατόρθωμα ὁ πατρικός μιμνήσκω , καί ὁ ψυχή αὐτός ἀποστέλλω , συγγράφω τε καί διηγέομαι , ἐν ὁπόσος κακός περιπίπτω , καί ἀλλά ἄνευ μονῳδία καί θρῆνος ὁ τόπος παρέρχομαι . ἀλλά ἵνα μή ῥητορεία κομψός τις εἰμί κατά ὁ μέρος ἐκεῖνος ὁ ἱστορία , ὥσπερ τις ἀπαθής ἀδάμας Κῶς λίθος , παρατρέχω ὁ εἰμί χείρων ἐγώ συμφορά . ὅσπερ ἐσθίω ἐγώ καθάπερ ἐκεῖνος ὁ ὁμηρικός νεανίσκος εἰς Ὅρκος προφέρω ( οὐδέ καί εἰμί χείρων ἐκεῖνος ὁ λέγω “ οὖον μά Ζήνη , Ἀγέλαος , καί ἄλγος πατήρ μου " ) πρός ὁ εἰμί καί λέγω Φιλοπάτωρ . ἀλλά ὁ μέν πάθος ὁ πατρικός ἐγώ μόνος καταλείπω καί θαυμάζω καί ὀλοφύρομαι ὁ δέ ὁ ἱστορία ἔχω . μετά οὗτος ὁ μέν Κελτοί ὁ πρός ὁ Ῥομπέρτος ὁδός φέρω ἔχω . ὁ δέ κενός οὗτος θεάομαι , πύθω τε ὁ οὗτος συμπίπτω , πᾶς μέν μέγας καταιτιάομαι , εἷς δέ οὗτος ἔκκριτος καί μαστίζω ἀπειλέω , ἄνανδρος τε ἀποκαλέω πω ἀπειροπόλεμος · καί ὅτι μή καί αὐτός ἐπί ὁ πέτρα μετά ὁ ἵππος ἀναθρῴσκω , καί ὁ ὅς βασιλεύς Ἀλέξιος ὅς κρούω ἀναιρέω ἢ δράσσομαι ζῶ ἄγω , ὁ πάνδεινος πάσχω οἴομαι . εἰμί γάρ Ῥομπέρτος οὗτος ὅς μέν εὔψυχος τε καί φιλοκίνδυνος , πικρία δέ ὅλος ἄνθρωπος , καί ἐν ῥίς ἐπί-κάθημαι ἔχω ὁ χόλος ἄν ὁ Καρδία μεστός θυμός καί ὀργή ἔμπλεος , καί οὕτως ἔχω περί ὁ πολέμιος , ὡς ὁ ὁ ἀντικαθίστημι διαπείρω ὁ δόρυ , ὁ ἑαυτοῦ διαχράομαι , παρά ὁ Μοιραῖος , φημί , κλωστήρ ἀπαλλάσσω . ὁ μέντοι στρατιώτης ἐκεῖνος , ὅς ὑπό αἴτιος ὁ Ῥομπέρτος ἄγω , ὁ τε ἀνεπίβατος καί ὀξύς2 ὁ πέτρα μάλα σαφῶς διηγέομαι , καί ὅτι εἰς ὁ μετέωρος ὁ τόπος ἐπαίρω καί ὡς ὁ πέτρα ὀξύς εἰμί καί ἀκροσφαλής , καίω ὡς οὐδείς οὖον πεζός , οὐ ἱππότης ἐπιβαίνω οὗτος δυνατός ἄνευ θεῖος τις μηχανή , μή ὅτι γε τις πολεμόω καί μάχομαι , ἀλλά οὐδέ ἄνευ πόλεμος τις εἰμί δυνατός ἀποπειράομαι ὁ πέτρα . “ εἰμί δέ ἐγώ " φημί “ καί διαπιστέω , ἐπιχειρέω ἢ αὐτός σύ ἤ τις ἄλλος ὁ ἱππότης ὁ θαρραλέος , ὁ ἀμήχανος αἰσθάνομαι . εἰμί δέ οὖν , ἀλλά εἰμί τις ἀναφαίνω ὁ πέτρα περιγίγνομαι , μή ὅτι γε ἄπτερος , ἀλλά καί ὑπόπτερος εἰμί , ἑτοῖμος αὐτός πᾶς ὅς τίς δεινός ὑφίστημι καί ἀνανδρία κατακρίνω . " οὗτος εἶπον μετά θαῦμα καί ἔκπληξις ὁ βάρβαρος ὁ ἐπίχολος Ῥομπέρτος καταστέλλω τε καί εἰς θαῦμα κινέω ἀφίημι ὁ ὀργίζω . ὁ δέ βασιλεύς ὁ ἑλιγμός ὁ παράκειμαι ὄρος καί πᾶς ὁ δύσβατος ἀτραπός ἐν δύο νυχθήμερον διεξέρχομαι , καταλαμβάνω ὁ Αχρίδα . ἐν δέ ὁ μεταξύ ὁ Χαρζάνην διέρχομαι καίω μικρός περί ὁ καλέω Βαβαγορὰν ἐγκαρτερέω , ( Τέμπος δέ αὐτός δύσβατος εἰμί , ) μήτε ὑπό ὁ ἧσσα , μήτε ὑπό ὁ ἄλλος ὁ μόθος κακός ὁ νόος συγχέω , μήτε ὑπό ὁ κατά ὁ μέτωπον ὁ τραῦμα ὀδύνη ὑποχαλάω , ἐν ὁ ἐντός ὑπό ὁ λύπη ὁ ἐν ὁ μάχη πίπτω καίω μᾶλλον ὁ γενναῖος ἀγωνίζομαι ἀνήρ ἐκφλέγω · ἀλλά ὅμως ὅλος ὁ πόλις εἰμί Δυρράχιον καί οὗτος μιμνήσκω , ἄχθομαι ὅτι ἄτερ ἡγεμών καταλείπω , ὁ Παλαιολόγος διά ὁ ὀξύς συμβολή ὁ πόλεμος μή δύναμαι ἐπαναστρέφω . καί ὡς ἔνειμι , ὁ κατά αὐτός ἀσφαλίζω καί ὁ ὁ ἀκρόπολις φρουρά ὁ ἔκκριτος Βενέτικος ὁ ἐκεῖσε ἄποικος ἀνατίθημι , ὁ δέ γε ἐπίλοιπος πᾶς πόλις ὁ ἐκ αρβανός ὁρμάω κομισκόρτης , ὁ συμφέρω διά γράμμα ὑποτίθημι .