anna-comnena.alexias 2.3
Τῇς πόλεως τοίνυν Κυζίκου κατασχεθείσης παρὰ τῶν Τούρκων , πυθόμενος τὴν τῆς πόλεως ἅλωσιν ὁ αὐτοκράτωρ , τὸν Κομνηνὸν αὐτίκα μετεκαλεῖτο Ἀλέξιον . ἔτυχε γὰρ κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην ὁ Ἰσαάκιος ἐληλυθώς . ὡς δὲ εἰσερχόμενον τοῦτον παρὰ τὴν συνθήκην ὁ ἀδελφὸς Ἰσαάκιος ἐθεάσατο , προσελθὼν ἠρώτα ὅτου χάριν παρεγένετο . ὁ δ’ εὐθὺς τὴν αἰτίαν εἰρήκει , “ ὅτι μέ " φησιν “ ὁ αὐτοκράτωρ προσεκα - λέσατο . " εἰσελθόντων οὖν ἀμφοῖν καὶ τὴν συνήθη προσκύνησιν ποιησαμένων , ἐπεὶ ἀρίστου καιρὸς ἤδη παρῆν παρῆν , προσμεῖναι μικρὸν παρακελευσάμενος , προστάττει κοινῆς αὐτῷ τραπέζης μετειληχέναι . καὶ δὴ διαιρεθέντες ὁ μὲν περὶ τὸ δεξιὸν καθῆστο τῆς τραπέζης , ὁ δὲ πέρι τὸ εὐώνυμον , ἀντικρὺ ἀλλήλων . μετ’ ὀλίγον δὲ τοῖς περιεστῶσιν ἐνατενίσαντες , μετὰ ακυθρωπότητος ψιθυρίζοντας ἑώρων . δείσαντες οὖν μή τι κατ᾿ αὐτῶν μελετῶσιν οἱ δοῦλοι καὶ ὑπόγυιος αὐτοῖς ὁ κίνδυνος εἴη , λαθριδίοις βλέμμασιν ἀλλήλοις ἐνητένιζον , μὴ ἔχοντες ὅ τι καὶ δράσαιεν . ἐπεὶ δὲ πρὸ πολλοῦ τοὺς περὶ τὸν βασιλέα ἅπαντας μειλιχίοις λόγοις , προπομπαῖς τε καὶ παντοίαις δεξιώσεσιν ἐσφετερίζοντο , καὶ αὐτὸν τὸν ὀψοποιὸν δεξιωσάμενοι ἱλαρὸν αἰτοῖς προσβλέπειν ἀνέπεισαν , τούτῳ προσελθών τις τῶν θεραπόντων Ἰσαακίου τοῦ Κομνηνοῦ φησίν “ ἀπάγγειλον τῷ κυρίῳ μου τὴν τῆς Κυζίκου ἅλωσιν . γράμμα γὰρ ἐκεῖθεν ἥκει τοῦτο μηνύον . " ὁ δ᾿ εὐθὺς ἅμα τε ὄψα τῇ τραπέζῃ παρετίθει ἅπερ παρὰ τοῦ ὑπηρέτου ἀνεδιδάχθη , ἀνεδίδασκε τὸν Ἰσαάκιον ἠρεμαίᾳ φωνῇ . ὁ δὲ μικρὸν ὑποκινήσας τὰ χείλη ἐσήμανε τἀδελφῷ τὸ λεχθέν . ὀξὺς δὲ ὢν περὶ τὸ νοεῖν καὶ πυρὸς θερμότερος ὁ Ἀλέξιος , αὐτίκα ἥρπασε τὸ λεγόμενον . ἀνέπνευσαν οὖν καὶ ἄμφω τῆς κατασχούσης αὐτοὺς ἐννοίας . καὶ γεγονότες ἑαυτῶν ἐσκοποῦντο , ἵν᾿ εἴ πού τις αὐτοὺς ἔροιτο περὶ τούτου , ἑτοίμως ἀποκριθήσωνται , εἰ δὲ καὶ ὁ βασιλεὺς αὐτοὺς εἰς βουλὴν ἀγάγοι , προσηκόντως αὐτῷ βουλεύσοιντο . τοιαῦτα τούτων λογιζομένων , ὁ βασιλεὺς ἀπιδὼν πρὸς , τοὺς ἄνδρας , ὡς δὴ ἀγνοοῦντας αὐτοὺς τὰ κατὰ τὴν Κύζικον τὴν ἅλωσιν ἀυτῆς ἔλεγεν . οἱ δὲ καὶ γὰρ ἦσαν ἕτοιμοι ψυχὴν θεραπεῦσαι κυμαι - νομένην βασιλέως ἔπι πορθήσεσι πόλεων ) ἀνήγειραν τε τὸ πεπτωκὸς τοῦ αὐτοκράτορος φρόνημα καὶ πρὸς ἐλπίδας ἀγα - θὰς ἀνεθέρμηναν , ῥᾳδίως τὴν πόλιν ἐπανασωθῆναι κατεγγυώμενοι . “ μόνον " φησι “ τὸ σὸν κράτος ἐχέτω καλῶς · οἱ δέ γε πολιορκῆται τῆς πόλεως ἑπταπλάστον εἰς τὸν κόλπον αὐτῶν ἀπολήψονται ὦν εἰργάσαντο . " τότε μὲν οὖν ἠγάσω τούτους ὁ βασιλεύς , καὶ τῆς εὐωχίας ἀπολύσας τὸ ἑξῆς τῆς ἡμέρας ἀπεριμερίμνως ἔσχε . τὸ ἀΠὸ τοῦδε τοίνυν ἐπιμελὲς ἔσχον οἱ Κομνηνοὶ τοῖς βασιλείοις προσιέναι καὶ τοὺς περ τὸν βασιλέα ἔτι μᾶλλον ἐναγκαλίζεσθαι , χαἰ αὐτοὺς μὶν μὴ διδόναι λαβὴν τὸ παράπαν τοῖ ; κατ’ αὐτῶν μελετῶσι , μηδ’ ἡντιναοῦν πρόφασιν ἀπεχθείας αὐτοῖς ὑπανοίγειν · πάντας δὲ ἀναπείθειν στέργειν αὐτοὺς καὶ τὰ ὑπὲρ αὐτῶν φρονεῖν τε καὶ λέγειν . προσεμηχανῶντο δὲ πλέον ὑποποιεῖσθαι καὶ τὴν βασιλίδα Μαρίαν καὶ οὔλους αὐτοὺς ἐκείνην καὶ βλέπειν καὶ ἀναπνεῖν . ὁ μὲν γὰρ Ἰσαάκιος καὶ τὸ κῆδος τὸ ἐπὶ τῇ ἐξαδέλφῃ αὐτῆς προβαλλόμενος , τὴν παρρησίαν ξυνέτεινεν · ὁ δὲ ἐμὸς πατὴρ οὐχ ἧττον μὲν καὶ διὰ τὴν ἐξ ἀγχιστείας συγγένειαν , πλέον δὲ τὴν υἱοθεσίαν λαμπρὰν ὑπόθεσιν τῶν πρὸς τὴν βασιλίδα εἰσόδων ποιούμενος , παντάπασιν ἀνέμφαντος ἦν καὶ τὸν φθόνον τῶν πονηρευομένων αὐτῷ συνεσκίαζεν . οὐδὲ γὰρ ἐλάνθανεν αὐτὸν τὸ βαρύμηνι τῶν βαρβάρων ἐκεί - νων δούλων καὶ τὸ τοῦ βασιλέως κουφότατον . καὶ εἰκότως κπεσεῖν τῆς ἐκείνης εὐνοίας ἐφρόντιζον , ἵνα μὴ ἐντεῦθεν τοῖς ἐχθροῖς παρανάλωμα γένοιντο . τὰ γάρ τοι κουφότατα ἤθη εὐμετάφορά πως καὶ Εὐρίπου δίκην ὡς ἐν παλιρροίᾳ περιπλαζόμενα .
Lemmas: ὅς πόλις τοίνυν Κύζικος κατέχω παρά ὁ Τοῦρκος , πυνθάνομαι ὁ ὁ πόλις ἅλωσις ὁ αὐτοκράτωρ , ὁ Κομνηνός αὐτίκα μετακαλέω Ἀλέξιος . τυγχάνω γάρ κατά ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ὁ Ἰσαάκιος ἔρχομαι . ὡς δέ εἰσέρχομαι οὗτος παρά ὁ συνθήκη ὁ ἀδελφός Ἰσαάκιος θεάομαι , προσέρχομαι ἐρωτάω ὅστις χάρις παραγίγνομαι . ὁ δέ εὐθύς ὁ αἴτιος εἴρω , “ ὅτι ἐγώ " φημί “ ὁ αὐτοκράτωρ προσίημι - λανθάνω . " εἰσέρχομαι οὖν ἄμφω καί ὁ συνήθης προσκύνησις ποιέω , ἐπεί ἀγαθός καιρός ἤδη πάρειμι πάρειμι , προσμένω μικρός παρακελεύομαι , προστάσσω κοινός αὐτός τράπεζα μεταλαγχάνω . καί δή διαιρέω ὁ μέν περί ὁ δεξιός κάθημαι ὁ τράπεζα , ὁ δέ περί ὁ εὐώνυμος , ἀντικρύ ἀλλήλων . μετά ὀλίγος δέ ὁ περιίστημι ἐνατενίζω , μετά ακυθρωποτητη ψιθυρίζω ὁράω . δείδω οὖν μή τίς κατά αὐτός μελετάω ὁ δοῦλος καί ὑπόγυιος αὐτός ὁ κίνδυνος εἰμί , λαθρίδιος βλέμμα ἀλλήλων ἐνατενίζω , μή ἔχω ὅς τίς καί δράω . ἐπεί δέ πρό πολύς ὁ περί ὁ βασιλεύς ἅπας Μειλίχιος λόγος , προπομπή τε καί παντοῖος δεξίωσις σφετερίζω , καί αὐτός ὁ ὀψοποιός δεξιόομαι ἱλαρός αἰτέω προσβλέπω ἀναπείθω , οὗτος προσέρχομαι τις ὁ θεράπων Ἰσαάκιος ὁ Κομνηνός φημί “ ἀπαγγέλλω ὁ κύριος ἐγώ ὁ ὁ Κύζικος ἅλωσις . γράμμα γάρ ἐκεῖθεν ἥκω οὗτος μηνύω . " ὁ δέ εὐθύς ἅμα τε ὄψον ὁ τράπεζα παρατίθημι ὅσπερ παρά ὁ ὑπηρέτης ἀναδιδάσκω , ἀναδιδάσκω ὁ Ἰσαάκιος ἠρεμαῖος φωνή . ὁ δέ μικρός ὑποκινέω ὁ χεῖλος σημαίνω ἀδελφός ὁ λέγω . ὀξύς2 δέ εἰμί περί ὁ νοέω καί πυρός θερμός ὁ Ἀλέξιος , αὐτίκα ἁρπάζω ὁ λέγω . ἀναπνέω οὖν καί ἄμφω ὁ κατασχάω αὐτός ἔννοια . καί γίγνομαι ἑαυτοῦ σκοπέω , ἵνα εἰμί πού τις αὐτός ἔρομαι περί οὗτος , ἑτοίμως ἀποκρίνω , εἰμί δέ καί ὁ βασιλεύς αὐτός εἰς βουλή ἄγω , προσήκω αὐτός βουλεύω . τοιοῦτος οὗτος λογίζομαι , ὁ βασιλεύς ἀφοράω πρός , ὁ ἀνήρ , ὡς δή ἀγνοέω αὐτός ὁ κατά ὁ Κύζικος ὁ ἅλωσις ἀυτή λέγω . ὁ δέ καί γάρ εἰμί ἑτοῖμος ψυχή θεραπεύω κύω - νομένη βασιλεύς ἐπί πόρθησις πόλις ) ἀνεγείρω τε ὁ πίπτω ὁ αὐτοκράτωρ φρόνημα καί πρός ἐλπίς ἀγα - Θᾶς ἀναθερμαίνω , ῥᾳδίως ὁ πόλις ἐπανασῴζω κατεγγυάω . “ μόνος " φημί “ ὁ σός κράτος ἔχω καλῶς · ὁ δέ γε πολιορκέω ὁ πόλις ἑπταπλάστον εἰς ὁ κόλπος αὐτός ἀπολαμβάνω οὖν ἐργάζομαι . " τότε μέν οὖν ἄγαμαι οὗτος ὁ βασιλεύς , καί ὁ εὐωχία ἀπολύω ὁ ἑξῆς ὁ ἡμέρα ἀπεριμερίμνως ἔχω . ὁ ἀπό ὅδε τοίνυν ἐπιμελής ἔχω ὁ Κομνηνός ὁ βασίλειος πρόσειμι καί ὁ περ ὁ βασιλεύς ἔτι μᾶλλον ἐναγκαλίζω , χαῖος αὐτός μιν μή δίδωμι λαβή ὁ παράπαν τοῖ ; κατά αὐτός μελετάω , μηδέ ὁστισοῦν πρόφασις ἀπέχθεια αὐτός ὑπανοίγω · πᾶς δέ ἀναπείθω στέργω αὐτός καί ὁ ὑπέρ αὐτός φρονέω τε καί λέγω . προσμηχανάομαι δέ πλέω ὑποποιέω καί ὁ βασιλίς Μαρία καί ὅλος αὐτός ἐκεῖνος καί βλέπω καί ἀναπνέω . ὁ μέν γάρ Ἰσαάκιος καί ὁ κῆδος ὁ ἐπί ὁ ἐξάδελφος αὐτός προβάλλω , ὁ παρρησία συντείνω · ὁ δέ ἐμός πατήρ οὐ κακός μέν καί διά ὁ ἐκ ἀγχιστεία συγγένεια , πλέω δέ ὁ υἱοθεσία λαμπρός ὑπόθεσις ὁ πρός ὁ βασιλίς εἴσοδος ποιέω , παντάπασι ἀνέμφαντος εἰμί καί ὁ φθόνος ὁ πονηρεύομαι αὐτός συσκιάζω . οὐδέ γάρ λανθάνω αὐτός ὁ βαρύμηνις ὁ βάρβαρος ἐκεῖ - νάω δοῦλος καί ὁ ὁ βασιλεύς κοῦφος . καί εἰκότως ἐκπίτνω ὁ ἐκεῖνος εὔνοια φροντίζω , ἵνα μή ἐντεῦθεν ὁ ἐχθρός παρανάλωμα γίγνομαι . ὁ γάρ ὅς κοῦφος ἦθος εὐμετάφορος πως καί Εὔριπος δίκη ὡς ἐν παλίρροια περιπλάζομαι .