anna-comnena.alexias 3.7
Ἀλλὰ ταῦτα μὲν τὰ τοῦ χρυσοβούλλου . δ᾿ ἄν τις ἐν τούτοις τὸν ἐμὸν πατέρα καὶ αὐτοκράτορα τῆς εἰς τὴν μητέρα τιμῆς καὶ ὅπως αὐτῇ παρακεχωρήκει τῶν ἁπάντων , αὐτὸς τῆς βασιλικῆς ἡνίας οἶον ὑπεξιστάμενος καὶ τρόπον τινὰ ἐποχουμένῃ τοῦ βασιλικοῦ ἅρματος αὐτῇ παραθέων καὶ ψιλοῦ μόνου τοῦ τῆς βασιλείας μετέχων ὀνόματος . καίτοι κατὰ τὴν ἡλικίαν τὸν μείρακα ἤδη παρήλλαττε , καθ’ ὃν μάλιστα καιρὸν ἐπιφύεται τοῖς τοιούτοις ἤθεσιν ὁ τῆς φιλαρχίας ἔρως . τοὺς μὲν γὰρ πρὸς τοὺς βαρβάρους πολέμους καὶ ὅσα τῶν ἄθλων καὶ τῶν ἀγώνων ὑπῆν , αὐτὸς ἀνεζώσατο , πᾶσαν δὲ τῶν πραγμάτων διοίκησιν καἰ πολιτικὰς ἀρχὰς καί τοὺς περὶ τῶν εἰσφορῶν λόγους καὶ τῶν ὑπὲρ τῆς βασιλείας ἀναλωμάτων τῇ μητρὶ κατεπίστευοε . καὶ ἴσως μὶν ἄν τις ἐνταῦθα γινόμενος καταμέμψοιτο τὴν οἰκονομίαν , ὡς γυναικωνίτιδι καταπιστεύσαντος τοὐμοῦ πατρὸς τὴν τῆς βασιλείας διοίκησιν · ἀλλ’ εἰ τὸ φρόνημα τῆς γυναικὸς ἠπίστατο καἰ ὅση τις ἦν ἀρετὴν καὶ τὸν νοῦν καὶ ὅπως εἶχε δραστηριότητος , ἀφέμενος μέμψεως πρὸς θαῦμα τὴν μέμψιν μετέβαλε . τοσαύτη γὰρ ἡ ἐμὴ μάμμη περὶ τὰ πράγματα δεξιωτάτη καὶ τάξαι καὶ καταστήσασθαι πολιτείαν εὐμήχανος , ὥστε μὴ μόνον τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν διοικεῖν δύνασθαι , ἀλλὰ καὶ πᾶσαν τὴν ὁπουδήποτε βασίλειαν , ὁπόσην ἥλιος ἐφορᾷ . πολύπειρός τε γὰρ ἥν καὶ πολλῶν πραγμάτων ἐγίνωσκε φύσεις , κὼ ὅπως ἄρχεται καὶ εἰς ὃ καταντήσειεν ἕκαστον ἔξηπίστατο , καὶ τινα μὲν τίνων εἰσιν ἀναιρετικα , τίνα δὲ μαλλον ἐπιρρωννυσιν ἕτερα , ὄξυτάτη τε τὸ δέον καταμαθεῖν καὶ μετὰ ἀσφαλείας καταπρᾶξαι εἰσιν καὶ ο'[υκ ἠν μὲν τὴν γνώμην τοιαύτη , γλῶτταν δὲ εἶχεν ἀπᾴδουσαν πρὸς τὴν γνώμην ἀλλ’ ἦν αὐτόχρημα ῥήτωρ πιθανώτατος , κὼ οὔτε λάλος κω εἰς μῆκος τοὺς λόγους ἐκτείνουσα , οὔτε ταχέως ἀπελίμπανεν αὐτὴ τὸ πνεῦμα τοῦ λέγου , ἀλλ’ ἐπικαίρως ἀρξαμένη εἰς τὰ καιριώτατα πάλιν κατέληγε . καὶ ὁ μὶν βασίλειος θρόνος αὐτὴν παρηκμακυῖαν κατείληφεν , ὅτε καἰ μᾶλλον τὸ φρονοῦν ἤκμαζε καὶ ἡ σύνεσις ἐπήνθει καὶ ἡ πέρι τὰ πράγματα ἐπιστήμη συνήκμαζεν , ἐς ὦν οἰκονομίαι καὶ διοικήσεις τὸ κράτος ἔχουσιν . ἔχει δὲ ὡς τὸ εἰκὸς ἡ τοιαύτη ἡλικία οὐ μόνον τι λέξαι τῶν νέων σοφώτερον , ὡς ἡ τραγῳδία φησιν , ἀλλὰ καὶ συμφορώτερον πρᾶξαι . ὁ δὲ κατόπιν χρόνος καὶ ὁπόταν ἐκείνη ταῖς νεωτέραις συνεξητάζετο γυναιξί , θαῦμα ἄντικρυς ἦν , πολιὸν νεαρᾷ ἡλικίᾳ ἐπιδεικνυμένη φρόνημα . καὶ παρεῖχεν ἐξ αὐτῆς ὄψεως τῷ βουλομένῳ καταθρεῖν τὴν ἐνοῦσαν αὐτὴ ἀρετὴν ὁμοῦ καὶ ἐμβρίθειαν . ἀλλ’ , ὅπερ ἔλεγον , ὁ ἐμὸς πατὴρ τῆς βασιλείας ἐπιδραξάμενος , τοὺς μὲν ἀγῶνας καὶ ἱδρῶτας ἑὰν τῷ τεταμίευκε , θεωρὸν τῶν ἀγώνων τὴν μητέρα ποιούμενος ἐκείνην δὲ δεσπότιν καταστησάμενος , τὸ παρ’ ἐκείνης κελευόμενον καθάπερ δοῦλος ἔλεγέ τε νᾶι ἔπραττεν . ἔστεργεν οὖν αὐτὴν ὁ βασιλεὺς ὑπερφυῶς καὶ τῶν αὐτῆς βουλευμάτων ἐξήρτητο , ( τοσοῦτον ἦν φιλομήτωρ , ) καὶ τὴν δεξιὰν ἔδιδό τῆς ἐκείνης γλώττης ὑπηρέτιν κὼ τὴν ἀκοὴν ὦν ἐκείνης φωνῶν εἰς ἀκρόασιν , καὶ εἰς ἅπαντα ταύτῃ ὁ βασιλεὺς συγκατένευεν ἢ ἀνένευεν , ἐφ’ οἶς ἄρα ἐκείνη κατανεύσειεν ἥ ἀνανεύσειεν . καὶ ἦν τὸ πρᾶγμα οὔλως τοιοῦτον . ἐκεῖνος μὲν γὰρ σχῆμα βασιλείας εἶχεν , ἡ δὲ τὴν βασίλειαν αὐτήν · καἰ ἡ μὶν ἐθεσμοθέτει , διῴκει τὸ πᾶν καὶ ἐπρυτάνευεν , ὁ δὲ τὰς διοικήσεις ἐκείνης καὶ τὰς ἐγγράφους καὶ τἀς ἀγράφους , τὰς μὲν χειρὶ , τὰς δὲ φωναῖς ἐπεσφράγιζε καὶ ὤ οὕτω γε φάναι , ὄργανον ἦν αὐτῇ βασιλείας , οὐ βασιλεύς . ἠρέσκετο γὰρ ἐφ’ ὅπασιν , οἷς ἡ μήτηρ διαγνοίη καὶ διορίσειε , P . 87 καὶ οὐχ ὡς μητρὶ μόνον καταπειθέστατος ἦν , ἀλλὰ γὰρ ὡς ἐξάρχῳ βασιλικῆς ἐπιστήμης ταύτῃ προσεῖχε τὸν νοῦν . ἤδει γὰρ ἀκριβῶς τὸ ταύτης ἐφ’ ἅπασιν ἐπὶ τὸ κράτιστον συγκεχωρηκός , καὶ ὅτι διαφερόντως πάντας τοὺς κατ᾿ ἐκεῖνο καιροῦ γεγονότας ἀνθρώπους εἰς φρόνησιν τε καί σύνεσιν πραγμάτων ὑπερελαύνει .
Lemmas: ἀλλά οὗτος μέν ὁ ὁ χρυσόβουλλος . δέ ἄν τις ἐν οὗτος ὁ ἐμός πατήρ καί αὐτοκράτωρ ὁ εἰς ὁ μήτηρ τιμή καί ὅπως αὐτός παραχωρέω ὁ ἅπας , αὐτός ὁ βασιλικός ἡνία οἶος ὑπεξίστημι καί τρόπος τις εποχούμαι ὁ βασιλικός ἅρμα αὐτός παραθέω καί ψιλός μόνος ὁ ὁ βασίλεια μετέχω ὄνομα . καίτοι κατά ὁ ἡλικία ὁ μεῖραξ ἤδη παραλλάσσω , κατά ὅς μάλιστα καιρός ἐπιφύω ὁ τοιοῦτος ἦθος ὁ ὁ φιλαρχία Ἔρως . ὁ μέν γάρ πρός ὁ βάρβαρος πόλεμος καί ὅσος ὁ ἆθλος καί ὁ ἀγών ὕπειμι , αὐτός ἀναζώννυμι , πᾶς δέ ὁ πρᾶγμα διοίκησις καίω πολιτικός ἀρχή καί ὁ περί ὁ εἰσφορά λόγος καί ὁ ὑπέρ ὁ βασίλεια ἀνάλωμα ὁ μήτηρ καταπιστεύω . καί ἴσως μιν ἄν τις ἐνταῦθα γίγνομαι καταμέμφομαι ὁ οἰκονομία , ὡς γυναικωνῖτις καταπιστεύω ἐγώ πατήρ ὁ ὁ βασίλεια διοίκησις · ἀλλά εἰμί ὁ φρόνημα ὁ γυνή ἐπίσταμαι καίω ὅσος τις εἰμί ἀρετή καί ὁ νόος καί ὅπως ἔχω δραστηριότητα , ἀφίημι μέμψις πρός θαῦμα ὁ μέμψις μεταβάλλω . τοσοῦτος γάρ ὁ ἐμός μάμμη περί ὁ πρᾶγμα δεξιός καί τάσσω καί καθίστημι πολιτεία Εὐμήχανος , ὥστε μή μόνος ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή διοικέω δύναμαι , ἀλλά καί πᾶς ὁ ὁπουδήποτε βασίλεια , ὁπόσος ἥλιος ἐφοράω . πολύπειρος τε γάρ ὅς καί πολύς πρᾶγμα γιγνώσκω φύσις , Κῶς ὅπως ἄρχω καί εἰς ὅς καταντάω ἕκαστος ἐξαφίστημι , καί τις μέν τίνω εἰμί αναιρετικός , τίς δέ μᾶλλον ἐπιρρώννυμι ἕτερος , οξύς τε ὁ δήω καταμανθάνω καί μετά ἀσφάλεια καταπράσσω εἰμί καί ο'[υκ ἐάν μέν ὁ γνώμη τοιοῦτος , γλῶσσα δέ ἔχω ἀπᾴδω πρός ὁ γνώμη ἀλλά εἰμί αὐτόχρημα ῥήτωρ πιθανός , Κῶς οὔτε λάλος πω εἰς μῆκος ὁ λόγος ἐκτείνω , οὔτε ταχέως ἀπολείπω αὐτός ὁ πνεῦμα ὁ λέγω , ἀλλά ἐπίκαιρος ἄρχω εἰς ὁ καίριος πάλιν καταλήγω . καί ὁ μιν βασίλειος θρόνος αὐτός παρακμάζω καταλαμβάνω , ὅτε καίω μᾶλλον ὁ φρονέω ἀκμάζω καί ὁ σύνεσις ἐπανθέω καί ὁ περί ὁ πρᾶγμα ἐπιστήμη συνακμάζω , εἰς οὖν οἰκονομία καί διοίκησις ὁ κράτος ἔχω . ἔχω δέ ὡς ὁ εἰκός ὁ τοιοῦτος ἡλικία οὖον μόνος τίς λέγω ὁ νέος σοφός , ὡς ὁ τραγῳδία φημί , ἀλλά καί σύμφορος πράσσω . ὁ δέ κατόπιν χρόνος καί ὁπόταν ἐκεῖνος ὁ νέος συνεξετάζω γυνή , θαῦμα ἄντικρυς εἰμί , πολιός νεαρός ἡλικία ἐπιδείκνυμι φρόνημα . καί παρέχω ἐκ αὐτός ὄψις ὁ βούλομαι καταθρέω ὁ ἔνειμι αὐτός ἀρετή ὁμοῦ καί ἐμβρίθεια . ἀλλά , ὅσπερ λέγω , ὁ ἐμός πατήρ ὁ βασίλεια ἐπιδράσσομαι , ὁ μέν ἀγών καί ἱδρώς ἑός ὁ ταμιεύω , θεωρός ὁ ἀγών ὁ μήτηρ ποιέω ἐκεῖνος δέ δεσπότις καθίστημι , ὁ παρά ἐκεῖνος κελεύω καθάπερ δοῦλος λέγω2 τε Νάι πράσσω . στέργω οὖν αὐτός ὁ βασιλεύς ὑπερφυῶς καί ὁ αὐτός βούλευμα ἐξαρτάω , ( τοσοῦτος εἰμί Φιλομήτωρ , ) καί ὁ δεξιά Διδός ὁ ἐκεῖνος γλῶσσα ὑπηρέτις Κῶς ὁ ἀκοή οὖν ἐκεῖνος φωνή εἰς ἀκρόασις , καί εἰς ἅπας οὗτος ὁ βασιλεύς συγκατανεύω ἢ ἀνανεύω , ἐπί οἶς ἄρα ἐκεῖνος κατανεύω ὅς ἀνανεύω . καί εἰμί ὁ πρᾶγμα ὅλος τοιοῦτος . ἐκεῖνος μέν γάρ σχῆμα βασίλεια ἔχω , ὁ δέ ὁ βασίλεια αὐτός · καίω ὁ μιν θεσμοθετέω , διοικέω ὁ πᾶς καί πρυτανεύω , ὁ δέ ὁ διοίκησις ἐκεῖνος καί ὁ ἔγγραφος καί εἰς ἄγραφος , ὁ μέν χείρ , ὁ δέ φωνή ἐπισφραγίζω καί ὦ οὗτος γε φαίνω , ὄργανον εἰμί αὐτός βασίλεια , οὖον βασιλεύς . ἀρέσκω γάρ ἐπί ὀπάζω , ὅς ὁ μήτηρ διαγιγνώσκω καί διορίζω , P . 87 καί οὐ ὡς μήτηρ μόνος καταπειθής εἰμί , ἀλλά γάρ ὡς ἐξάρχω βασιλικός ἐπιστήμη οὗτος προσέχω ὁ νόος . ἦδος γάρ ἀκριβῶς ὁ οὗτος ἐπί ἅπας ἐπί ὁ ἀγαθός συγχωρέω , καί ὅτι διαφερόντως πᾶς ὁ κατά ἐκεῖνος καιρός γίγνομαι ἄνθρωπος εἰς φρόνησις τε καί σύνεσις πρᾶγμα ὑπερελαύνω .