andronicus-rhodius.de-passionibus-lib-1-sp andronicus_mullach_fpg3_0350.2
* Περὶ ἡδονῆς γὰρ καὶ λύπας ἐστὶν ἡ ἡθικὴ ἀρετή . Διὰ μὲν γὰρ τὴν ἡδονὴν τὰ φαῦλα πράττομεν · διὰ δὲ τὴν λύπην τῶν καλῶν ἀπεχόμεθα . Διὰ τοῦτο δεῖ τῶν ἀγαθῶν ἐθῶν καὶ πράξεων εὐθὺς ἐκ παίδων πολὺν ποιῆσασθαι λόγον , ὡς ὁ Πλάτων φησὶ καὶ ἀνάγκεισθαι παῖδας ὄντας τοῖς τοιούτοις ἔθεσιν , ὥστε δυνηθῆναι χαίρειν μὲν οἷς δεῖ , λυπεῖσθαι δὲ οἷς προσήκει * λυπεῖσθαι · ἢ γὰρ ὀρθὴ καὶ κατὰ λόγον παιδεία αὕτη ἐστίν . Ἐπεὶ αἱ ἀρεταὶ πράξεις εἰσὶν ἢ πάθη , οἷς δὲ τις πράττει ἢ πάσχει , ἢ χαίρει ἐὰν βουλόμενος πράττῃ ἢ πάσχῃ , ἢ λυπεῖται ἐὰν ἄλλου βιαζομένου , φανερὸν ὅτι πᾶσα ἀρετὴ περὶ ἡδονὰς καὶ λύπας ἐστίν . Ἐπεὶ δὲ καὶ ἀπὸ τῶν ἐν ταῖς πολιτείαις κολάσεων φανερός · τοὺς γὰρ τοῖς πονηροῖς ἡδομένοις λυπουμένους οἱ νομοθέται πειθούσι τὰ μὲν φαῦλα μισεῖν , ἡδεσθαι δὲ τοῖς ἀγαθοῖς ἔργοις · καὶ οὕτως ἐντιθέασιν αὐτοῖς ἐθίζοντες τὴν ἐπ' ἀρετῇ ἡδονήν . Αἱ γὰρ τοιαῦται κολάσεις πρὸς τοὺς νοσοῦντας τὰ πολιτικὰ ἰατρειῶν ἔχουσι λόγον . Καὶ καθάπερ ἐκείναις ἐναντίαι αἱ νόσοι ἃς θεραπεύουσι , καὶ ἐὰν ἴδωμεν ἰατρὸν ψυχρὰν προσάγοντα θεραπείαν , γινώσκομεν εὐθὺς τὴν νόσον ἀπὸ θέρμης συστηναι , οὕτω καὶ ἀπὸ τῶν κολάσεων ὀδυνρῶν οὐσῶν γινώσκομεν , ὅτι θεραπευόμεναι κακίαι ἀπὸ ἡδονῆς γίνονται . Ἐπεὶ , καθὼς εἴρηται , πᾶσα ψυχῆς ἔξις , ὅφ' ὧν τίθεται , καὶ βελτίων ἢ χειρὼν γίνεται , πρὸς ταῦτα τὴν φύσιν ἔχει , καὶ ἐν αὐτοῖς συνίσταται · ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἡδονῆς καὶ τῆς λύπης αἱ φαῦλαι γίνονται ἔξεις , δηλαδὴ τοῦ διώκειν τὴν ἡδονήν , ὥσπερ οὐ δεῖ , καὶ ὅτε οὐ δεῖ , καὶ πάλιν φεύγειν τὴν λύπην ὅτε οὐ δεῖ , καὶ ὅς οὐ δεῖ , καὶ ὅπου οὐ δεῖ · καὶ ὅσαι ἄλλαι περιστάσεις πονηρὰν ποιοῦσι τὴν ζήτησιν τῆς ἡδονῆς , ἢ τὴν φυγὴν τῆς λύπης · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῆς ἀρετῆς ἔχει · συνίσταται γὰρ ἀπὸ τοῦ διώκειν καὶ φεύγειν τὴν ἡδονὴν καὶ τὴν λύπην ὡς δεῖ , καὶ ὅτε δεῖ . Ὥστε φανερὸν , ὅτι περὶ ταύτας αἱ ἔξεις τὴν φύσιν ἔχουσι , καὶ ἐν αὐταῖς συνίστανται . Διὰ τοῦτο καὶ τινες οὐκὼνται τὰς ἀρετάς , ἀπαθείας καὶ ἡρεμίαν εἶναι , ἀπὸ τῆς ἡδονῆς τὸν ὁρισμὸν λαμβάνοντες · καλοῦσι οὐ καλῶς ὁρίζονται · ὅτι ἀπλῶς ἄνευ προσθήκης ποιούντων τὸν ὁρισμὸν , μὴ προστιθέντες τῇ ἡρεμίᾳ καὶ ἀπαθείᾳ , τὸ ὡς δεῖ , καὶ ὅτε δεῖ , καὶ τὰς ἄλλας περιστάσεις . Ὑπόκειται ἄρα ἢ ἀρετὴ εἶναι ἢ ἔξις ἡ οὕτως ἔχουσα περὶ ἡδονὰς καὶ λύπας , καθὼς προσδιωρισάμεθα , τῶν βελτίστων πρακτική . Ἡ δὲ κακία τούναντίον . Γνῶθμεν δ' ἂν ἐτι βέλτιον περὶ τῶν εἰρημένων , καὶ
Lemmas: * περι ἡδονή γάρ καί λύπη εἰμί ὁ ἠθικός ἀρετή . Ζεύς μέν γάρ ὁ ἡδονά ὁ φαῦλος πράσσω · διά δέ ὁ λύπη ὁ καλός ἀπέχω . Ζεύς οὗτος δεῖ ὁ ἀγαθός ἔθος καί πρᾶξις εὐθύς ἐκ παῖς πολύς ποιέω λόγος , ὡς ὁ Πλάτων φημί καί αναγκειεπομαι παῖς εἰμί ὁ τοιοῦτος ἔθος , ὥστε δύναμαι χαίρω μέν ὅς δεῖ , λυπέω δέ ὅς προσήκω * λυπέω · ἢ γάρ ὀρθός καί κατά λόγος παιδεία οὗτος εἰμί . ἐπεί ὁ ἀρετή πρᾶξις εἰμί ἢ πάθος , ὅς δέ τις πράσσω ἢ πάσχω , ἢ χαίρω ἐάν βούλομαι πράσσω ἢ πάσχω , ἢ λυπέω ἐάν ἄλλος βιάζομαι , φανερός ὅτι πᾶς ἀρετή περί ἡδονά καί λύπη εἰμί . ἐπεί δέ καί ἀπό ὁ ἐν ὁ πολιτεία κόλασις φανερός · ὁ γάρ ὁ πονηρός ἥδομαι λυπέω ὁ νομοθέτης πείθω ὁ μέν φαῦλος μισέω , ἥδομαι δέ ὁ ἀγαθός ἔργον · καί οὕτως ἐντίθημι αὐτός ἐθίζω ὁ ἐπί ἀρετή ἡδονή . ὁ γάρ τοιοῦτος κολάζω πρός ὁ νοσέω ὁ πολιτικός ἰατρεία ἔχω λόγος . καί καθάπερ ἐκεῖνος ἐναντίος ὁ νόσος ὅς θεραπεύω , καί ἐάν ὁράω ἰατρός ψυχρός προσάγω θεραπεία , γιγνώσκω εὐθύς ὁ νόσος ἀπό θέρμη συνίστημι , οὗτος καί ἀπό ὁ κόλασις ὀδυνρῶν εἰμί γιγνώσκω , ὅτι θεραπεύω κακία ἀπό ἡδονή γίγνομαι . ἐπεί , καθώς εἴρω , πᾶς Ψυχή ἕξις , ὑπό ὅς τίθημι , καί ἀγαθός ἢ χείρ γίγνομαι , πρός οὗτος ὁ φύσις ἔχω , καί ἐν αὐτός συνίστημι · ἀλλά ἀπό ὁ ἡδονή καί ὁ λύπη ὁ φαῦλος γίγνομαι ξέω , δηλαδή ὁ διώκω ὁ ἡδονή , ὥσπερ οὖον δεῖ , καί ὅτε οὖον δεῖ , καί πάλιν φεύγω ὁ λύπη ὅτε οὖον δεῖ , καί ὅς οὖον δεῖ , καί ὅπου οὖον δεῖ · καί ὅσος ἄλλος περίστασις πονηρός ποιέω ὁ ζήτησις ὁ ἡδονή , ἢ ὁ φυγή ὁ λύπη · ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἀρετή ἔχω · συνίστημι γάρ ἀπό ὁ διώκω καί φεύγω ὁ ἡδονά καί ὁ λύπη ὡς δεῖ , καί ὅτε δεῖ . ὥστε φανερός , ὅτι περί οὗτος ὁ ξέω ὁ φύσις ἔχω , καί ἐν αὐτός συνίστημι . Ζεύς οὗτος καί τις οὔκω ὁ ἀρετή , ἀπάθεια καί ἠρεμία εἰμί , ἀπό ὁ ἡδονή ὁ ὁρισμός λαμβάνω · καλέω οὖον καλῶς ὁρίζω · ὅτι ἀπλόος ἄνευ προσθήκη ποιέω ὁ ὁρισμός , μή προστίθημι ὁ ἠρεμία καί ἀπάθεια , ὁ ὡς δεῖ , καί ὅτε δεῖ , καί ὁ ἄλλος περίστασις . ὑπόκειμαι ἄρα ἢ ἀρετή εἰμί ἢ ἕξις ὁ οὕτως ἔχω περί ἡδονά καί λύπη , καθώς προσδιορίζω , ὁ ἀγαθός πρακτικός . ὁ δέ κακία τουναντίον . Γνῶθμεν δέ εἄν ἔτι ἀγαθός περί ὁ εἴρω , καί