andronicus-rhodius.de-passionibus-lib-1-sp andronicus_mullach_fpg3_0442.4
* Περί δὲ ἐπικεικίας καὶ τοῦ ἐπικεικοῦς πῶς ἔχει ἡ μὲν ἐπικεικία πρὸς δικαιοσύνην , τὸ δ' ἐπικεικὲς πρὸς τὸ δίκαιον , ἀκόλουθόν ἐστιν εἰπεῖν . Καὶ γὰρ οὔτε πάντα ταῦτά ἐστιν , οὔτε ἕτερα τῷ γένει . Καθόσον μὲν γὰρ τὸ ἐπικεικὲς ἐπαινεῖται μᾶλλον τοῦ δικαίου , καὶ ὁ ἐπικεικὲς ἀνὴρ τοῦ δικαίου βελτίων δοκεῖ · ἐπὶ δὲ καὶ ἐπὶ τὰ ἄλλα μεταφέρωμεν , ὅταν ἐπαινεῖν δέη τινὰ τῶν ἀρετῶν · καὶ γὰρ ἐπικειεστέραν τήνδε ἐκείνης λέγομεν , τὸ βέλτιον δηλοῦντες οὐ τὸ δικαιότερον · κατὰ τοῦτο ἄλλῃ τις δοκεῖ εἶναι παρὰ τὴν δικαιοσύνην ἡ ἐπικεικία . Πάλιν δὲ τῷ λόγῳ ἀκολουθοῦσι φαίνεσθαι ἀτοπον , εἰ τὸ ἐπικεικὲς ἄλλο παρὰ τὸ δίκαιον ἔν , ἐπαινεῖσθαι ἐστιν · εἰ γὰρ ἐπαινετόν , δίκαιόν ἐστι · πᾶν γὰρ ἐπαινετόν δίκαιον , καὶ ἡ δικαιοσύνη τελεία ἐστὶν ἀρετή , ὡς ἐν τοῖς ἄνωτέρω δεδείκται · εἰ δὲ οὐκ ἐστὶ δίκαιον , οὐδὲ ἐπαινετόν · ἢ εἰ τὸ ἐπικεικὲς ἐπαινετόν , τὸ δίκαιον οὐκ ἐστιν ἐπαινετόν · ἢ μὲν οὖν ἀπορία σχεδὸν διὰ ταῦτα συμβαίνει . Ἔχει δὲ καὶ ἀμφότερα ὁρθῶς , τὸ τε ἔν a εἶναι τὸ δίκαιον καὶ τὸ διαφέρειν , καὶ οὐδὲν ἀλλήλοις ἐναντιοῦνται . Τὸ γὰρ ἐπικεικὲς καὶ δίκαιόν ἐστι , καὶ δικαίου τινὸς βέλτιον · καὶ οὐχ ὡς ἑτερογενὲς τοῦ δικαίου βέλτιόν ἐστιν αὐτοῦ , ἀλλ' ὡς μέρος ἄλλου μορίου ὁμογενοῦς · καὶ σπουδαίου ὄντος καὶ αὐτοῦ καὶ δικαίου , τὸ ἐπικεικὲς δίκαιον σπουδαιότερόν ἐστι . Ταύτην δὲ τὴν ἀπορίαν εἰσήγαγεν , ὅτι τὸ ἐπικεικὲς δίκαιον μὲν ἐστιν , οὐ κατὰ νόμον δέ · οὐ γὰρ περιέγεται ὑπὸ νόμου , ἀλλ' ἐστιν ἐπανόρθωμα δικαίου νομίμου . Τὸ δὲ αἴτιον τῆς διορθώσεως , ὅτι ὁ μὲν νόμος ἅπας καθόλου διορίζεται · ἐπ' ἐνίας δὲ τῶν καθ' ἕκαστα b οὐ δυνατὸν ἐφαρμόζειν κατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον , διὰ τὸ τὸν μὲν νόμον ὡρισμένον εἶναι , καὶ εἰς ὡρισμένον τι σκοπεῖν , τὰ δὲ καθ' ἕκαστα c ἀόριστα , καὶ ἄλλοτε ἄλλως ἔχοντα · ὅσον ὁ νόμος κελεύει καθόλου πάντα τὸν ἐπὶ τὸ τεῖχος ἀνελθόντα ξένον ἀποθνῄσκειν · ἀνελθὼν δὲ τις ἡρίστευεν · εἰ τοίνυν ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον τῷ ἀριστεῖ , καὶ ἀποκτείνωμεν , παρὰ τὸν ὀρθὸν λόγον καὶ τὸ δίκαιον ποιήσομεν . Ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ ἄλλων πολλῶν ἔχει · τοῦτο δὲ τὸ ἀμάρτημα οὐκ ἐστὶν ἐν τῷ νόμῳ , οὐδ' ἐν τῷ νομοθέτῃ , ἀλλ' ἐν τῇ τῶν πραγμάτων φύσει . Ὁ γὰρ νόμος , ἐπεὶ ἀδύνατον τὰ κατὰ μέρος πάντα περιλα -
Lemmas: * Περί δέ επικεικις καί ὁ επικεικα πῶς ἔχω ὁ μέν ἐπικεικία πρός δικαιοσύνη , ὁ δέ ἐπικεικὲς πρός ὁ Δίκαιος , ἀκόλουθος εἰμί εἶπον . καί γάρ οὔτε πᾶς οὗτος εἰμί , οὔτε ἕτερος ὁ γένος . καθόσον μέν γάρ ὁ ἐπικεικὲς ἐπαινέω μᾶλλον ὁ Δίκαιος , καί ὁ ἐπικεικὲς ἀνήρ ὁ Δίκαιος ἀγαθός δοκέω · ἐπί δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος μεταφέρω , ὅταν ἐπαινέω δήω τις ὁ ἀρετή · καί γάρ ἐπικειεστέραν ὅδε ἐκεῖνος λέγω , ὁ ἀγαθός δηλόω οὖον ὁ Δίκαιος · κατά οὗτος ἄλλος τις δοκέω εἰμί παρά ὁ δικαιοσύνη ὁ ἐπικεικία . πάλιν δέ ὁ λόγος ἀκολουθέω φαίνω ἄτοπος , εἰμί ὁ ἐπικεικὲς ἄλλος παρά ὁ Δίκαιος ἐν , ἐπαινέω εἰμί · εἰμί γάρ ἐπαινετός , δίκαιος εἰμί · πᾶς γάρ ἐπαινετός Δίκαιος , καί ὁ δικαιοσύνη τέλειος εἰμί ἀρετή , ὡς ἐν ὁ ανωτέρω δείκνυμι · εἰμί δέ οὐ εἰμί Δίκαιος , οὐδέ ἐπαινετός · ἢ εἰμί ὁ ἐπικεικὲς ἐπαινετός , ὁ Δίκαιος οὐ εἰμί ἐπαινετός · ἢ μέν οὖν ἀπορία σχεδόν διά οὗτος συμβαίνω . ἔχις δέ καί ἀμφότερος ὀρθῶς , ὁ τε ἐν a εἰμί ὁ Δίκαιος καί ὁ διαφέρω , καί οὐδείς ἀλλήλων ἐναντιόομαι . ὁ γάρ ἐπικεικὲς καί δίκαιος εἰμί , καί Δίκαιος τις ἀγαθός · καί οὐ ὡς ἑτερογενής ὁ Δίκαιος βελτίων εἰμί αὐτός , ἀλλά ὡς μέρος ἄλλος μόριον ὁμογενής · καί σπουδαῖος εἰμί καί αὐτός καί Δίκαιος , ὁ ἐπικεικὲς Δίκαιος σπουδαῖος εἰμί . οὗτος δέ ὁ ἀπορία εἰσάγω , ὅτι ὁ ἐπικεικὲς Δίκαιος μέν εἰμί , οὖον κατά νόμος δέ · οὖον γάρ περιάγω ὑπό νόμος , ἀλλά εἰμί ἐπανόρθωμα Δίκαιος νόμιμος . ὁ δέ αἴτιος ὁ διόρθωσις , ὅτι ὁ μέν νόμος ἅπας καθόλου διορίζω · ἐπί ἔνιοι δέ ὁ κατά ἕκαστος b οὖον δυνατός ἐφαρμόζω κατά ὁ ὀρθός λόγος , διά ὁ ὁ μέν νόμος ὁρίζω εἰμί , καί εἰς ὁρίζω τίς σκοπέω , ὁ δέ κατά ἕκαστος c ἀόριστος , καί ἄλλοτε ἄλλως ἔχω · ὅσος ὁ νόμος κελεύω καθόλου πᾶς ὁ ἐπί ὁ τεῖχος ἀνέρχομαι ξένος ἀποθνῄσκω · ἀνέρχομαι δέ τις ἀριστεύω · εἰμί τοίνυν ἐφαρμόζω ὁ νόμος ὁ Ἀριστεύς , καί ἀποκτείνω , παρά ὁ ὀρθός λόγος καί ὁ Δίκαιος ποιέω . ὅμοιος δέ καί ἐπί ἄλλος πολύς ἔχω · οὗτος δέ ὁ ἁμάρτημα οὐ εἰμί ἐν ὁ νόμος , οὐδέ ἐν ὁ νομοθέτης , ἀλλά ἐν ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις . ὁ γάρ νόμος , ἐπεί ἀδύνατος ὁ κατά μέρος πᾶς Περίλα -