andronicus-rhodius.de-passionibus-lib-1-sp andronicus_mullach_fpg3_0322.1
ἀεὶ ὡσαύτως ἔχουσιν , ἀμῃγὴς ἡ ἀλήθεια , καὶ οὐδὲν ἡ ὕλη κωλύει τὸ ἀκριβές · ἐν δὲ τοῖς ἄλλοις , ἐν οἷς τὰ ὑποκείμενα οὐκ ἀναγκαῖα , οὐδὲ ἀεὶ ὁμοίως ἔχει , ἀρνετὰς ἐστι λόγος , ὁ ἀπὸ τῶν τῶν ἐπὶ τῶν πλείστων a συνάγων . Οὕτω δὲ ἐπὶ τῶν δημιουργικῶν τεχνῶν ἔχει · τὸ γὰρ τεχνητὸν εἶδος οὐχ ὁμοίως ἐφαρμόσει ταῖς ὕλαις · ἀλλ’ ἐν μὲν ταῖς ἐπιτηδειοτέραις , ἀκριβέστερον , ἐν δὲ ταῖς ἑτέρως ἔχούσαις , οὐχ ὁμοίως . Τὸ γὰρ ἀνθρώπινον εἶδος οὐχ ὁμοίως ἐφαρμόσει ταῖς ὕλαις δ τε πλάστης καὶ ὁ ζωγράφος · ὁ μὲν γὰρ ζωγράφος καὶ τὸ χρῶμα παρίστησι , καὶ ὄγκον τινὰ δοκεῖ μιμεῖσθαι καὶ διάστασιν · ἡ γὰρ ὕλη συγχωρεῖ . Ὁ δὲ πλάστης τὸν μὲν ὄγκον ἐφαρμόσει τῇ ὕλῃ , τὸ χρῶμα δὲ ἀπὸ τῆς ὕλης οὐκ ἔχει δεῖξαι · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων τεχνῶν . Διὰ τοῦτο οὐ τὴν αὐτὴν ἀκρίβειαν παρὰ πάσης τέχνης ἀπαιτεῖν δεῖ , ἀλλ’ ὅσην ἡ ὕλη δίδωσι · τοιαύτην δὲ ἐστι καὶ ἡ τῆς πολιτικῆς ὕλη πρὸς τὴν ἀλήθειαν . Τὰ γὰρ καλὰ καὶ τὰ δίκαια , περὶ ὧν ἡ πολιτικὴ σκοπεῖ , καὶ ἅπερ ὕλην ποιεῖται , τοσαύτην ἔχει διαφορὰν καὶ πλάνην , ὥστε καὶ δοκεῖν b μὴ τὸ καλὸν φύσει καλὸν εἶναι , μηδὲ τὸ δίκαιον b φύσει δίκαιον , ἀλλὰ θέσει τινὶ καὶ νόμῳ . Καὶ διὰ τοῦτο τὸ κατὰ ἀλήθειαν καλὸν καὶ δίκαιον δυσχερεῖς ἐστι τοῦ δοκοῦντος διελθεῖν . Οὐ μόνον δὲ , ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ ἀγαθὰ ἐξ ὧν δοκεῖ συνίστασθαι ἡ εὐδαιμονία ( ἀνδρείαν λέγω ἢ πλοῦτον , ἢ τοιούτων τι · ) καὶ αὐτὰ πλάνην ἔχει πολλήν , διὰ τὸ πολλοῖς συμβαίνειν βλάβας ἀπ’ αὐτῶν . Ἡδη γὰρ τινες ἀπώλοντο διὰ πλοῦτον , ἕτεροι δὲ δι’ ἀνδρείαν . Ἀγαπητὸν οὖν περὶ τοιούτων λέγοντας καὶ τοῦ ἐκ τούτων τέλους , παχυλῶς καὶ ὡς ἐν τύπῳ τὴν ἀλήθειαν ἐνδειξάσθαι · καὶ καθόλου περὶ τῶν ἐνδεχομένων ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ λέγοντα καὶ τοῦ ἐκ τούτων τέλους , ἱκανὸν ἂν εἴη τοιαῦτα καὶ συμπεραίνειν . * Ὡσπερ δὲ ὁ περὶ τῆς πολιτικῆς λέγων οὐ δύναται ἀκριβεστέραν ἀλήθειαν εὑρεῖν , ἢ ὅσην ἡ ὕλη δίδωσιν · οὕτω καὶ ὁ χρείαν τούς τοιούτους λόγους καλῶς ἂν χρίνοι , εἰ κατὰ τὸν ἴσον τρόπον μὴ ἀκριβεστέραν ἀλήθειαν ἀπαιτεῖ , ἢ ὅσην ἡ ὕλη δίδωσιν , ἀλλὰ τὴν ἐνδεχομένην ἀποδέχεται · πεπαιδευμένου γὰρ ἐστιν ἐπὶ τοσούτων τὸ ἀκριβὲς ἐπιζητεῖν καθ’ ἕκαστον γένος μεθόδου , ἐφ’ ὅσον ἡ τοῦ πράγματος φύσις ἐπιδέχεται . Ἐν μὲν γὰρ τῷ τῶν μαθηματικῶν γένει , καθὼς εἴρηται , οὐδὲν ἐνδεχόμενον συγχωρήσει · ἐν δὲ τοῖς λογικοῖς , ἢ τοῖς φυσικοῖς , ἢ τοῖς ἄλλοις ἔχουσιν οὐχ ὡσαύτως . Παραπλήσιον γὰρ ἐστι , μαθηματικοῦ πιθανολογοῦντος ἀποδέχεσθαι , καὶ ῥητορικὸν ἀποδείξεις ἀπαιτεῖν .
Lemmas: ἀεί ὡσαύτως ἔχω , ἀμῃγὴς ὁ ἀλήθεια , καί οὐδείς ὁ ὕλη κωλύω ὁ ἀκριβής · ἐν δέ ὁ ἄλλος , ἐν ὅς ὁ ὑπόκειμαι οὐ ἀναγκαῖος , οὐδέ ἀεί ὁμοίως ἔχω , ἀρνετὰς εἰμί λόγος , ὁ ἀπό ὁ ὁ ἐπί ὁ πλεῖστος a συνάγω . οὕτως δέ ἐπί ὁ δημιουργικός τέχνη ἔχω · ὁ γάρ τεχνητός εἶδος οὐ ὁμοίως ἐφάρμοσις ὁ ὕλη · ἀλλά ἐν μέν ὁ ἐπιτήδειος , ἀκριβής , ἐν δέ ὁ ἑτέρως ἔχω , οὐ ὁμοίως . ὁ γάρ ἀνθρώπινος εἶδος οὐ ὁμοίως ἐφάρμοσις ὁ ὕλη δ τε πλάστης καί ὁ ζωγράφος · ὁ μέν γάρ ζωγράφος καί ὁ χρῶμα παρίστημι , καί ὄγκος τις δοκέω μιμέομαι καί διάστασις · ὁ γάρ ὕλη συγχωρέω . ὁ δέ πλάστης ὁ μέν ὄγκος ἐφάρμοσις ὁ ὕλη , ὁ χρῶμα δέ ἀπό ὁ ὕλη οὐ ἔχω δείκνυμι · ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος τέχνη . Ζεύς οὗτος οὖον ὁ αὐτός ἀκρίβεια παρά πᾶς τέχνη ἀπαιτέω δεῖ , ἀλλά ὅσος ὁ ὕλη δίδωμι · τοιοῦτος δέ εἰμί καί ὁ ὁ πολιτικός ὕλη πρός ὁ ἀλήθεια . ὁ γάρ καλός καί ὁ Δίκαιος , περί ὅς ὁ πολιτικός σκοπέω , καί ὅσπερ ὕλη ποιέω , τοσοῦτος ἔχω διαφορά καί πλάνη , ὥστε καί δοκέω b μή ὁ καλός φύσις καλός εἰμί , μηδέ ὁ Δίκαιος b φύσις Δίκαιος , ἀλλά θέσις τις καί νόμος . καί διά οὗτος ὁ κατά ἀλήθεια καλός καί Δίκαιος δυσχερής εἰμί ὁ δοκέω διέρχομαι . οὖον μόνος δέ , ἀλλά καί αὐτός ὁ ἀγαθός ἐκ ὅς δοκέω συνίστημι ὁ εὐδαιμονία ( ἀνδρεῖος λέγω ἢ πλοῦτος , ἢ τοιοῦτος τίς · ) καί αὐτός πλάνη ἔχω πολύς , διά ὁ πολύς συμβαίνω βλάβη ἀπό αὐτός . ἤδη γάρ τις ἀπόλλυμι διά πλοῦτος , ἕτερος δέ διά ἀνδρεῖος . Ἀγαπητός οὖν περί τοιοῦτος λέγω καί ὁ ἐκ οὗτος τέλος , παχυλῶς καί ὡς ἐν τύπος ὁ ἀλήθεια ἐνδείκνυμι · καί καθόλου περί ὁ ἐνδέχομαι ὡς ἐπί ὁ πολύς λέγω καί ὁ ἐκ οὗτος τέλος , ἱκανός εἄν εἰμί τοιοῦτος καί συμπεραίνω . * ὡς δέ ὁ περί ὁ πολιτικός λέγω οὖον δύναμαι ἀκριβής ἀλήθεια εὑρίσκω , ἢ ὅσος ὁ ὕλη δίδωμι · οὗτος καί ὁ χρεία ὁ τοιοῦτος λόγος καλῶς εἄν χρινοος , εἰμί κατά ὁ ἴσος τρόπος μή ἀκριβής ἀλήθεια ἀπαιτέω , ἢ ὅσος ὁ ὕλη δίδωμι , ἀλλά ὁ ἐνδέχομαι ἀποδέχομαι · παιδεύω γάρ εἰμί ἐπί τοσοῦτος ὁ ἀκριβής ἐπιζητέω κατά ἕκαστος γένος μέθοδος , ἐπί ὅσος ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις ἐπιδέχομαι . ἐν μέν γάρ ὁ ὁ μαθηματικός γένος , καθώς εἴρω , οὐδείς ἐνδέχομαι συγχωρέω · ἐν δέ ὁ λογικός , ἢ ὁ φυσικός , ἢ ὁ ἄλλος ἔχω οὐ ὡσαύτως . παραπλήσιος γάρ εἰμί , μαθηματικός πιθανολογέω ἀποδέχομαι , καί ῥητορικός ἀποδείκνυμι ἀπαιτέω .