andronicus-rhodius.de-passionibus-lib-1-sp andronicus_mullach_fpg3_0334.3
Χρὴ δὲ καὶ τῶν προειρημένων λόγων μεμνησθαι , καὶ τὴν ἀκρίβειαν μὴ ὁμοίως ἐν ἀπασιν ἀπαιτεῖν , ἀλλ' ἐν ἑκάστους κατὰ τὴν ὑποκειμένην ὕλην καὶ ἐπὶ τοσοῦτον , ἐφ' ὅσον οἰκεῖον τῇ μεθόδῳ . Καὶ τέκτων καὶ γεωμέτρης οὐχ ὁμοίως ἐπιζητοῦσι τὴν ὀρθὴν · ἕκαστος γάρ , ἐφ' ὅσον οἰκεῖον τῇ προκειμένῃ μεθόδῳ · ὁ μὲν γὰρ τέκτων τοσοῦτον ἐπιζητεῖ , ὅσον χρησιμεύσει a αὐτῷ πρὸς τὸ ἔργον · ὁ δὲ γεωμέτρης αὐτὴν ὀρθὴν ζητεῖ , τί ἐστι καὶ ποῖόν τι · οὐ γὰρ ἔργον τι κατασκευάσαι βούλεται δι' αὐτῆς , ἀλλὰ τὸν ἀλήθῃ ζητεῖ περὶ αὐτῆς λόγον . Τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις ποιεῖσθον , ὅπως μὴ τὰ πρᾶγμα τῶν ἔργων πλεῖω γίνηται . Εἰ γὰρ τὸν τέκτονα ἀπαιτήσομεν τὸν περὶ τῆς ὀρθῆς λόγον , ὅπερ πάρεργόν ἐστιν αὐτῷ πρὸς τὸ ἔργον , πλείονος ζητήσεως αὐτῷ δεήσει , ἢ τὰ πρὸς τὰ τέχνης ἔργα . Οὐκ ἀπαιτητέον δὲ οὐδὲ τὴν αἰτίαν ὁμοίως ἐν ἀπασιν . Ἵκανὸν γὰρ ἐν τισιν , εἰ δεῖχθῆεν καλῶς ὅτι εἰσί , καὶ εἰ μὴ προσθήσομεν τὸ διότι . Τοῦτο δὲ συμβαίνει καὶ περὶ τὰς ἀρχὰς τῶν ἐπιστημῶν · ἐν αὐταῖς γὰρ οὐ τὸ διότι ζητήσομεν , ἀλλὰ τὸ ὅτι μόνον . Καὶ τοῦτο ἐν πάσαις ἐπιστήμαις ἀρχὴ ἐστιν · εἰ γὰρ ζητησόμεν τῶν ἀρχῶν αἰτίας , οὐδέποτε ἀξοῦμεθα , ἀλλ' ἐπ' ἄπειρον βαδιούμεθα . Φανερὸν δὲ γίνεται ἐν ταῖς ἀρχαῖς τὸ ὅτι , ἢ ἐπαγωγῇ , ἢ αἰσθήσει , ἢ ἐθισμῷ · ἐπαγωγῇ μὲν , ὥσπερ τὰ τῷ αὐτῷ ἴσα , καὶ ἀλλήλοις ἐστιν ἴσα · δείξομεν γὰρ ἀριθμοὺς τινὰς καὶ μεγέθη εἰσαγαγόντες · ἐπαγωγὴ γὰρ ἐστιν ἡ ἀπὸ τῶν μερικῶν δεῖξις · αἰσθήσει δέ , ὅταν δεῖκνύῃ b ὁ φυσικὸς τὸ πῦρ θερμόν , καὶ τὸ ὕδωρ ψυχρόν , ἅτινα ἀρχαὶ εἰσι τῆς ἐπιστήμης . Ἔθισμῷ δὲ αἱ ἀρχαὶ τοῦ ἠθικοῦ γινώσκονται . Καὶ γὰρ ἀδύνατον εἰς γνῶσιν ἔλθεῖν τῶν περὶ ἀρετῆς λόγων μὴ ἐν ἕθει γενομένων τῶν σπουδαίων πράξεων , ὡς ἐν τῷ ζ εἴρηται κεφαλαίῳ . Πειρατέον δὲ μετέρχεσθαι ἑκάστην τῶν ἀρχῶν καθὼς πέφυκε δεῖκνυσθαι , καὶ σπουδαστέον , ὅπως δι' ὁρισμοῦ φανῶσι καλῶς . Μεγάλην γὰρ παρέχουσι βοήθειαν ταῖς ἀποδείξεσι ταῖς ἐπομέναις αὐταῖς . Καὶ διὰ τοῦτο φαίνεται πλεῖον ἢ τὸ ἥμισυ τῆς ἀποδείξεως δύνασθαι τὴν ἀρχὴν , καὶ πολλὰ τῶν ζητουμένων ἐμφανῆ γίνεσθαι δι' αὐτῆς · ἐν γὰρ τῇ μειῶνι προτάσει ἀεὶ ἡ ἀρχὴ παραλαμβάνεται · ἢ δὲ μείζων πρότασις τὸ πᾶν δύναται τῆς ἀποδείξεως σχεδόν . Καὶ ἴσως εἰ καὶ δι' ἄλλην αἰτían , ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦτο μείζων καλεῖται .
Lemmas: χρή δέ καί ὁ προερέω λόγος μιμνήσκω , καί ὁ ἀκρίβεια μή ὁμοίως ἐν ἅπας ἀπαιτέω , ἀλλά ἐν ἕκαστος κατά ὁ ὑπόκειμαι ὕλη καί ἐπί τοσοῦτος , ἐπί ὅσος οἰκέω ὁ μέθοδος . καί τέκτων καί γεωμέτρης οὐ ὁμοίως ἐπιζητέω ὁ ὀρθός · ἕκαστος γάρ , ἐπί ὅσος οἰκέω ὁ πρόκειμαι μέθοδος · ὁ μέν γάρ τέκτων τοσοῦτος ἐπιζητέω , ὅσος χρησιμεύω a αὐτός πρός ὁ ἔργον · ὁ δέ γεωμέτρης αὐτός ὀρθός ζητέω , τίς εἰμί καί ποῖος τίς · οὖον γάρ ἔργον τίς κατασκευάζω βούλομαι διά αὐτός , ἀλλά ὁ ἀλάομαι ζητέω περί αὐτός λόγος . ὁ αὐτός δή τρόπος καί ἐν ὁ ἄλλος ποιέω , ὅπως μή ὁ πρᾶγμα ὁ ἔργον πλείων γίγνομαι . εἰμί γάρ ὁ τέκτων ἀπαιτέω ὁ περί ὁ ὀρθός λόγος , ὅσπερ πάρεργον εἰμί αὐτός πρός ὁ ἔργον , πλείων ζήτησις αὐτός δήω , ἢ ὁ πρός ὁ τέχνη ἔργον . οὐ ἀπαιτητέον δέ οὐδέ ὁ αἴτιος ὁμοίως ἐν ἅπας . Ἱκανός γάρ ἐν τις , εἰμί δείκνυμι καλῶς ὅτι εἰμί , καί εἰμί μή προστίθημι ὁ διότι . οὗτος δέ συμβαίνω καί περί ὁ ἀρχή ὁ ἐπιστήμη · ἐν αὐτός γάρ οὖον ὁ διότι ζητέω , ἀλλά ὁ ὅτι μόνος . καί οὗτος ἐν πᾶς ἐπιστήμη ἀρχή εἰμί · εἰμί γάρ ζητέω ὁ ἀρχή αἴτιος , οὐδέποτε αξουμεθη , ἀλλά ἐπί ἤπειρος βαδίζω . Φανερός δέ γίγνομαι ἐν ὁ ἀρχή ὁ ὅτι , ἢ ἐπαγωγή , ἢ αἴσθησις , ἢ ἐθισμός · ἐπαγωγή μέν , ὥσπερ ὁ ὁ αὐτός ἴσος , καί ἀλλήλων εἰμί ἴσος · δείκνυμι γάρ ἀριθμός τις καί μέγεθος εἰσάγω · ἐπαγωγή γάρ εἰμί ὁ ἀπό ὁ μερικός δεῖξις · αἴσθησις δέ , ὅταν δείκνυμι b ὁ φυσικός ὁ πῦρ θερμός , καί ὁ ὕδωρ ψυχρός , ὅστις ἀρχή εἰμί ὁ ἐπιστήμη . ἐθισμός δέ ὁ ἀρχή ὁ ἠθικός γιγνώσκω . καί γάρ ἀδύνατος εἰς γνῶσις ἔρχομαι ὁ περί ἀρετή λόγος μή ἐν ἔθος γίγνομαι ὁ σπουδαῖος πρᾶξις , ὡς ἐν ὁ ζ εἴρω κεφάλαιος . πειρατέον δέ μετέρχομαι ἕκαστος ὁ ἀρχή καθώς φύω δείκνυμι , καί σπουδαστέος , ὅπως διά ὁρισμός φαίνω καλῶς . μέγας γάρ παρέχω βοήθεια ὁ ἀπόδειξις ὁ ἐφίημι αὐτός . καί διά οὗτος φαίνω πλείων ἢ ὁ ἥμισυς ὁ ἀπόδειξις δύναμαι ὁ ἀρχή , καί πολύς ὁ ζητέω ἐμφανής γίγνομαι διά αὐτός · ἐν γάρ ὁ μειόω πρότασις ἀεί ὁ ἀρχή παραλαμβάνω · ἢ δέ μείζων πρότασις ὁ πᾶς δύναμαι ὁ ἀπόδειξις σχεδόν . καί ἴσως εἰμί καί διά ἄλλος αἰτέω , ἀλλά καί διά οὗτος μείζων καλέω .