andronicus-rhodius.de-passionibus-lib-1-sp andronicus_mullach_fpg3_0440.1
Ἔκων δέ τις ποιεῖ , ὅταν ἡ παρ᾽ αὐτῷ τῆς πράξεως ἡ αἰτία καὶ ἡ ἀρχὴ τοῦ ποιεῖν · τῆς δὲ διανομῆς ἡ ἀρχὴ παρὰ τῷ διανέμοντι · ὁ δὴ διανέμων οὐ τοῦτο ἀδίκει καθ᾽ αὐτό , ἀλλ᾽ οὐχ ὁ δεχόμενος · οὐ γὰρ ἐπ᾽ αὐτῷ ἐστιν ἡ ἀρχή , καθὼς εἴρηται . Οὐ γὰρ ὁ ποιῶν τὰ ἀδίκια ἀδίκειν λέγεται , εἰ μὴ κατὰ συμβεβηκός · ὥσπερ λέγεται καὶ ἡ χεὶρ φονεύειν , ἡ μάχαιρα , ἡ λίθος , παρ᾽ οἷς οὐκ ἔστιν ἀρχὴ τοῦ φόνου , οὐδὲ ἀφ᾽ ἑαυτῶν πράττουσιν · ἀδίκια μὲν γὰρ ποιοῦσιν , ἀδικοῦσι δὲ οὐδαμῶς . Ὁ δὲ διανέμων ἀδίκως , εἰ μὲν ἀγνοῶν τοὺς νόμους ἔξω τοῦ νομικοῦ δικαίου ἔκρινεν , οὐχ ἀδίκει κατὰ τὸν νόμον , ἡ οὐδὲ ἀδίκος ἡ κρίσις ἐστίν · ἕτερον δὲ τρόπον ἀδίκει , λέγω δὴ κατὰ τὸ φυσικὸν δίκαιον . Ἄλλο γὰρ τὸ νομικὸν δίκαιον , καὶ ἄλλο τὸ φυσικόν · οἷον , νόμῳ ὄντος τὸν ἀριστεὰ πλεῖον ἔχειν ἐν ταῖς διανομαῖς , ὁ διανέμων ἀγνοήσας τὸν νόμον τῶν ἴσων τοῖς ἄλλοις ἤξιώσεν · οὕτος τοίνυν κατὰ μὲν τὸ νομικὸν δίκαιον οὐχ ἠδίκησεν , ἠγνόησε γὰρ τὸν νόμον · ὁ δὲ δι᾽ ἀγνοίαν τὰ ἀδίκια πράττων οὐχ ἀδίκει · ἐπεὶ δὲ καὶ φυσικὸς νόμος ἐστὶ τοὺς εὐεργέτας ἀντευποιεῖν , καὶ μὴ ἀγνοῶν , ἄτε φυσικὸν ὄντα , παρέβη , κατὰ τοῦτον ἀδίκός ἐστιν · εἰ δὲ καὶ τὸν νόμον γινώσκων καὶ τὸ φυσικὸν δίκαιον παρέβη , καὶ ἀδίκως ἔκρινε , καὶ τὸ πλεῖον ἔνειμεν ᾧ μὴ προσῆκεν , οὐ μόνον τὸν λαβόντα πλεονεκτεῖν ἐποίησεν , ἀλλὰ καὶ αὐτὸς πλεονεκτεῖ . Καὶ γὰρ εἰτε διὰ φιλίαν , ἡ δι᾽ ἐχθραν , ἡ διὰ δῶρα ἠδίκησε , συμμερίζεται τὸ ἀδίκημα · πλεονεκτεῖ γὰρ καὶ αὐτός , ἡ χάριτος πρὸς τὸν φίλον , ἡ τιμωρίας εἰς τὸν ἐχθρόν , ἡ ἀργυρίου καὶ διὰ τοῦτο καὶ αὐτὸς κοινωνεῖ τοῦ ἀδικήματος τῷ πλεῖον λαβόντι · καθάπερ γὰρ εἰ ἀγρὸν τις ἀδίκως , ᾧ μὴ προσἦκεν , ἔδωκεν ἀργυρίῳ , συμμερίσασθαι λέγεται τὸν ἀγρὸν τῷ λαβόντι · καίτοι ἵ οὐχ ἀγρὸν ἔλαβεν , ἀλλ᾽ ἀργύριον · οὕτω καὶ ὁ ἐν ταῖς διανομαῖς ἀδικήσας , ἵνα ἡ ἑαυτῷ ἡ φίλῳ χαρίσηται , μετέχει τοῦ πλεονεκτήματος , καὶ συμμερίζεται τὸ ἀδίκημα · καὶ ὁ μὲν λαβὼν πλεῖον μὲν ἔχει , καὶ ἀδίκια ἐποίησεν · οὐχ ἠδίκησε δέ , εἰ μὴ δώροις ἡ ἄλλη τινὶ πειθῷ τὸν διανομέα παρέπεισεν · ὁ δὲ διανομεὺς καὶ τὸ πλεῖον ἔχει ὧν εἰρηται τρόπον . καὶ ἀδίκός ἐστι .
Lemmas: ἑκών δέ τις ποιέω , ὅταν ὁ παρά αὐτός ὁ πρᾶξις ὁ αἰτία καί ὁ ἀρχή ὁ ποιέω · ὁ δέ διανομεύς ὁ ἀρχή παρά ὁ διανέμω · ὁ δή διανέμω οὖον οὗτος ἀδικέω κατά αὐτός , ἀλλά οὐ ὁ δέχομαι · οὖον γάρ ἐπί αὐτός εἰμί ὁ ἀρχή , καθώς εἴρω . οὖον γάρ ὁ ποιέω ὁ ἀδικία ἀδικέω λέγω , εἰμί μή κατά συμβεβηκός · ὥσπερ λέγω καί ὁ χείρ φονεύω , ὁ μάχαιρα , ὁ λίθος , παρά ὅς οὐ εἰμί ἀρχή ὁ φόνος , οὐδέ ἀπό ἑαυτοῦ πράσσω · ἀδικία μέν γάρ ποιέω , ἀδικέω δέ οὐδαμῶς . ὁ δέ διανέμω ἄδικος , εἰμί μέν ἀγνοέω ὁ νόμος ἔξω ὁ νομικός Δίκαιος κρίνω , οὐ ἀδικέω κατά ὁ νόμος , ὁ οὐδέ ἄδικος ὁ κρίσις εἰμί · ἕτερος δέ τρόπος ἀδικέω , λέγω δή κατά ὁ φυσικός Δίκαιος . ἄλλος γάρ ὁ νομικός Δίκαιος , καί ἄλλος ὁ φυσικός · οἷος , νόμος εἰμί ὁ Ἀριστεύς πλείων ἔχω ἐν ὁ διανομή , ὁ διανέμω ἀγνοέω ὁ νόμος ὁ ἴσος ὁ ἄλλος ἀξιόω · οὗτος τοίνυν κατά μέν ὁ νομικός Δίκαιος οὐ ἀδικέω , ἀγνοέω γάρ ὁ νόμος · ὁ δέ διά ἄγνοια ὁ ἀδικία πράσσω οὐ ἀδικέω · ἐπεί δέ καί φυσικός νόμος εἰμί ὁ εὐεργέτης ἀντευποιέω , καί μή ἀγνοέω , αὔγ-ασμα φυσικός εἰμί , παραβαίνω , κατά οὗτος ἄδικος εἰμί · εἰμί δέ καί ὁ νόμος γιγνώσκω καί ὁ φυσικός Δίκαιος παραβαίνω , καί ἄδικος κρίνω , καί ὁ πλείων νέμω ὅς μή προσήκω , οὖον μόνος ὁ λαμβάνω πλεονεκτέω ποιέω , ἀλλά καί αὐτός πλεονεκτέω . καί γάρ εἴτε διά φίλιος , ὁ διά ἐχθρός , ὁ διά Δῶρα ἀδικέω , συμμερίζω ὁ ἀδίκημα · πλεονεκτέω γάρ καί αὐτός , ὁ χάρις πρός ὁ φίλος , ὁ τιμωρία εἰς ὁ ἐχθρός , ὁ ἀργύριον καί διά οὗτος καί αὐτός κοινωνέω ὁ ἀδίκημα ὁ πλείων λαμβάνω · καθάπερ γάρ εἰμί ἀγρός τις ἄδικος , ὅς μή προσήκω , δίδωμι ἀργύριον , συμμερίζω λέγω ὁ ἀγρός ὁ λαμβάνω · καίτοι ἵ οὐ ἀγρός λαμβάνω , ἀλλά ἀργύριον · οὗτος καί ὁ ἐν ὁ διανομή ἀδικέω , ἵνα ὁ ἑαυτοῦ ὁ φίλος χαρίζομαι , μετέχω ὁ πλεονέκτημα , καί συμμερίζω ὁ ἀδίκημα · καί ὁ μέν λαμβάνω πλείων μέν ἔχω , καί ἀδικία ποιέω · οὐ ἀδικέω δέ , εἰμί μή δῶρον ὁ ἄλλος τις πειθός ὁ διανομεύς παραπείθω · ὁ δέ διανομεύς καί ὁ πλείων ἔχω ὅς ἐρω τρόπος . καί ἄδικος εἰμί .