andronicus-rhodius.de-passionibus-lib-1-sp andronicus_mullach_fpg3_0263.1
Itaque etiam Varro de ling . lat . V , 2 : tempus , inquit , esse dicunt intervallum mundi motus . ] ἡ ὡς τινες τῶν Στωϊκῶν ἐλεγον . Οἱ δὲ τὴν κίνησιν ἀπλῶς · τρεῖς γὰρ ἱστορεῖ περὶ χρόνου δόξας , τὰς μὲθωκωτέρας παρεις , εἶτα καὶ ἄλλο τίθησι πρὸς τὸ αὐτὸ ἐπιχειρήμα . Εἰ γὰρ πλείους ἦσαν ( φασίν ) οὐρανοί , τούτ' ἐστι κόσμοι , ὅσπερ ὑποτίθενται οἱ περὶ Δημόκριτον , ἡ ἐκάστου ἂν αὐτῶν περιφορὰ χρόνος ἦν . Οὕτω δὲ πολλοὶ ἂν ἄμα ἦσαν χρόνοι , ὅπερ ἀδύνατον · κινήσεις γὰρ ἄμα πλείους εἶναι δυνατόν , χρόνους δὲ ἀδύνατον · τὸ γὰρ αὐτὸ νῦν πανταχοῦ τὸ αὐτό . Ὁ δὲ Εὐδήμος καὶ ἄλλας ἐπιχειρήσεις τίθησιν ὧν οὐδὲν ἀτοπον δι' αὐτῆς ἀκούειν τῆς λέξεως λεγούσης · « ἐπὶ δὲ ἡ μὲν κίνησις ἡ τοῦ παντὸς δῆλον ὅτι ἐν τούτῳ ἐστίν , οἷον ἡ Διὰρους βάδις ἐν Διάρει , καὶ ἡ τοῦ οὐρανοῦ ἄμα ἐν τῷ οὐρανῷ αὐτοτελῆς . Τοῦτο δὲ ἀτοπον · οὐ δοκεῖ γὰρ ὁ χρόνος ἐν τῷ οὐρανῷ εἶναι , ἀλλὰ πολλῶν δ' οὐρανῶν ἐν τῷ χρόνῳ . Ἔστι δὲ ἀποσιώτερον τὸ μὴ εἶναι χρόνον ἄλλοθι · ὁ γὰρ οὐρανὸς ἐν τῷ αὐτῷ δεῖ , ἐν ἄλλῳ δὲ οὐδενί . Οὐκ ἔσται ἄρα οὔτε ἐν γῇ οὔτε ἐν θαλάττῃ ὁ χρόνος . Εἰ δὲ μὴ τὴν ὄλην περιφορὰν λεκτέον τὸν χρόνον , ἀλλ' ὁμοίως [ i . e . ἀλλ' ὁμως ut apud Demosthenem . Vide Reiskii Indicem ] τὴν οὐτινοσοῦν τῶν μορίων · ἑκαστον δὲ τῶν μορίων ἑτερον τοῦ οὐρανοῦ . Ὁμοίως δὲ καὶ ὁ οὐρανὸς τῶν μορίων καὶ αἱ κινήσεις ἑτεραι τού τε ὅλου καὶ τῶν μορίων ἑκάστου . Εἰ οὖν αἱ κινήσεις ἑτεραι , φασίν , ὁ δὲ χρόνος οὐχ ἑτερος , ἀλλ' ὁ αὐτός , οὐκ ἂν εἴεν αἱ κινήσεις ὁ χρόνος , ὥστε οὔτε ἡ τοῦ παντὸς οὔτε αἱ τῶν μορίων κινήσεις ὁ χρόνος ἐστιν . » Εἶτα προσελθὼν καὶ ταῦτά φασιν · « οἱ δὲ λέγοντες τὴν τοῦ ἡλίου κίνησιν τὸν χρόνον εἶναι ἐροῦσι περὶ τῶν ἄλλων ἀστέρων ; οὐ γὰρ πάντων αἱ αὐταὶ φοραί . Εἰ μὲν οὖν πᾶσαι χρόνοι ἑτεραι εἰσαι , αὐτὸ τοῦτο ἀτοπον , καὶ ἔσονται πολλοὶ χρόνοι ἄμα · εἰ δὲ μὴ χρόνοι εἰσὶ καὶ αἱ τῶν λοιπῶν φοραί , διαφορὰν λεκτέον , διὰ τί ἡ μὲν τοῦ ἡλίου φορὰ χρόνος , ἡ δὲ τῆς σελήνης οὐ χρόνος οὐδὲ δη αἱ τῶν ἄλλων . Τοῦτο δὲ ἔοικεν οὐκ εὐχαρεῖ . » Ὁ δὲ Ἰάμβλιχος ἐν τῷ ὁγδόῳ τῶν εἰς Τίμαιον ὑπομνημάτων καὶ ταῦτα πρὸς τὴν δόξαν ἐπῆγαγε · πᾶσα κίνησις ἐν χρόνῳ , κινήσεις πολλὰὶ διοὐ ἐνίστανται , τὰ δὲ τοῦ χρόνου μόρια ἄλλα ἄλλοτε . Ἡ κίνησις περὶ τι μένον φέρεται , χρόνῳ δὲ οὐδὲν ἡρεμίας δεῖ · κινήσει κίνησις ἡ ἡρεμὶα ἐναντιοῦνται τῇ μὲν ἐν γένει ἡ ἐν γένει , τῇ δὲ ἐν εἴδει ἡ ἐν εἴδει , χρόνῳ δὲ οὐδέν . Ὁ δὲ Ἀλέξανδρος φιλοεικῶν δεῖξαι τοῦ Πλάτωνος δόξαν εἶναι τὴν λέγουσαν χρόνον εἶναι τὴν τοῦ οὐρανοῦ φορὰν πρῶτον μὲν τὸν Εὐδήμον μαρτυροῦται λέγοντα · « ἠκολούθησε δὲ καὶ Πλάτων τῇ δόξῃ ταύτῃ καὶ μᾶλα ἀτόπως · πρὶν γὰρ οὐρανὸν γενέσθαι , φησὶ κίνησιν εἶναι ἀτακτον . Οὐ λίγον δὴ λίην συνάπτεσι , εἴπερ πᾶσα κίνησις ἐν χρόνῳ . » Ἐπειτα οὐκ ἀποδέχεται τῶν λεγόντων , ὅτι καὶ ὁ Πλάτων συμφώνως τῷ Ἀριστοτέλει τὸν χρόνον ἀριθμὸν λέγει κινήσεως , εἰπὼν κατ' ἀριθμὸν ἰούσαν αἰώνιον
Lemmas: Itaque etiam Varro de ling . lat . V , 2 : tempus , inquit , esse dicunt intervallum mundi motus . ] ὁ ὡς τις ὁ Στωϊκός λέγω . ὁ δέ ὁ κίνησις ἀπλόος · τρεῖς γάρ ἱστορέω περί χρόνος δόξα , ὁ μὲθωκωτέρας πείρω , εἶτα καί ἄλλος τίθημι πρός ὁ αὐτός ἐπιχείρημα . εἰμί γάρ πλείων εἰμί ( φημί ) οὐρανός , οὗτος εἰμί κόσμος , ὅσπερ ὑποτίθημι ὁ περί Δημόκριτος , ὁ ἕκαστος εἄν αὐτός περιφορά χρόνος εἰμί . οὕτως δέ πολύς εἄν ἄμη εἰμί χρόνος , ὅσπερ ἀδύνατος · κινέω γάρ ἄμη πλείων εἰμί δυνατός , χρόνος δέ ἀδύνατος · ὁ γάρ αὐτός νῦν πανταχοῦ ὁ αὐτός . ὁ δέ Εὔδημος καί ἄλλος ἐπιχείρησις τίθημι ὅς οὐδείς ἄτοπος διά αὐτός ἀκούω ὁ λέξις λέγω · « ἐπί δέ ὁ μέν κίνησις ὁ ὁ πᾶς δῆλος ὅτι ἐν οὗτος εἰμί , οἷος ὁ Διάρης βάδις ἐν διαίρω , καί ὁ ὁ οὐρανός ἄμη ἐν ὁ οὐρανός αὐτοτελής . οὗτος δέ ἄτοπος · οὖον δοκέω γάρ ὁ χρόνος ἐν ὁ οὐρανός εἰμί , ἀλλά πολύς δέ οὐρανός ἐν ὁ χρόνος . εἰμί δέ ἀποσιώτερον ὁ μή εἰμί χρόνος ἄλλοθι · ὁ γάρ οὐρανός ἐν ὁ αὐτός δεῖ , ἐν ἄλλος δέ οὐδείς . οὐ εἰμί ἄρα οὔτε ἐν γῆ οὔτε ἐν θάλασσα ὁ χρόνος . εἰμί δέ μή ὁ ὄλη περιφορά λεκτέος ὁ χρόνος , ἀλλά ὁμοίως [ i . e . ἀλλά ὁμῶς ut apud Demosthenem . Vide Reiskii Indicem ] ὁ ουτινοσεω ὁ μόριον · ἕκαστος δέ ὁ μόριον ἕτερος ὁ οὐρανός . ὅμοιος δέ καί ὁ οὐρανός ὁ μόριον καί ὁ κινέω ἕτερος ὅς τε ὅλος καί ὁ μόριον ἕκαστος . εἰμί οὖν ὁ κινέω ἕτερος , φημί , ὁ δέ χρόνος οὐ ἕτερος , ἀλλά ὁ αὐτός , οὐ εἄν ἄγω ὁ κινέω ὁ χρόνος , ὥστε οὔτε ὁ ὁ πᾶς οὔτε ὁ ὁ μόριον κινέω ὁ χρόνος εἰμί . » εἶτα προσέρχομαι καί οὗτος φημί · « ὁ δέ λέγω ὁ ὁ ἥλιος κίνησις ὁ χρόνος εἰμί εἴρω περί ὁ ἄλλος ἀστήρ ; οὖον γάρ πᾶς ὁ αὐτός φορός . εἰμί μέν οὖν πᾶς χρόνος ἕτερος ἵημι , αὐτός οὗτος ἄτοπος , καί εἰμί πολύς χρόνος ἄμη · εἰμί δέ μή χρόνος εἰμί καί ὁ ὁ λοιπός φορός , διαφορά λεκτέος , διά τίς ὁ μέν ὁ ἥλιος φορά χρόνος , ὁ δέ ὁ σελήνη οὖον χρόνος οὐδέ δη ὁ ὁ ἄλλος . οὗτος δέ ἔοικα οὐ εὐχαρής . » ὁ δέ Ἰάμβλιχος ἐν ὁ ὄγδοος ὁ εἰς Τίμαιον ὑπόμνημα καί οὗτος πρός ὁ δόξα ἐπάγω · πᾶς κίνησις ἐν χρόνος , κινέω πολύς δύο ἐνίστημι , ὁ δέ ὁ χρόνος μόριον ἄλλος ἄλλοτε . ὁ κίνησις περί τίς μένω φέρω , χρόνος δέ οὐδείς ἠρεμία δεῖ · κινέω κίνησις ὁ ἠρεμία ἐναντιόομαι ὁ μέν ἐν γένος ὁ ἐν γένος , ὁ δέ ἐν εἶδος ὁ ἐν εἶδος , χρόνος δέ οὐδείς . ὁ δέ Ἀλέξανδρος φιλοεικως δείκνυμι ὁ Πλάτων δόξα εἰμί ὁ λέγω χρόνος εἰμί ὁ ὁ οὐρανός φορά πρῶτος μέν ὁ Εὔδημος μαρτυρέω λέγω · « ἀκολουθέω δέ καί Πλάτων ὁ δόξα οὗτος καί μῆλον ἄτοπος · πρίν γάρ οὐρανός γίγνομαι , φημί κίνησις εἰμί ἄτακτος . οὖον λίγω δή λίαν συνάπτω , εἴπερ πᾶς κίνησις ἐν χρόνος . » ἔπειτα οὐ ἀποδέχομαι ὁ λέγω , ὅτι καί ὁ Πλάτων σύμφωνος ὁ Ἀριστοτέλης ὁ χρόνος ἀριθμός λέγω κίνησις , εἶπον κατά ἀριθμός εἶμι αἰώνιος