andronicus-rhodius.de-passionibus-lib-1-sp andronicus_mullach_fpg3_0250.1
καὶ τὸ αὐτόματον αἰτία καὶ πολλὰ καὶ εἶναι καὶ γί-νε-σθαι διὰ τύχην καὶ τὸ αὐτόματον , ἀκόλουθον ἤν ζη-τεῖν , εἴ ἐστι καὶ τί ἐστι καὶ ὑπὸ τί τῶν εἰρημένων αἰτίων ἀνάγεται ταῦτα . Οὐ μάρην δὲ εἶπεν ὁ Ἀριστο-τέλης λέγεσθαι ταῦτα . Καὶ γὰρ οἱ μὲν πολλοὶ καὶ αὐ-τόθεν οἴονται πολλῶν αἰτίαν εἶναι τὴν τύχην καὶ τὸ αὐτόματον , οἱ δὲ φυσιολόγοι κἂν μὴ λέγωσι τι περὶ αὐτῆς , ἀλλ’ οὐν ὡς οὕσης χρῶνται καὶ ὀνομάζουσι . Καὶ γὰρ Ἐμπεδοκλῆς ἐν οἷς φησιν · « οὕτω γὰρ συνέ-κυρσε θεὸν τότε , πολλάκι δ’ ἄλλως ( leg . θεοῖν , ut est apud Aristotelem . Sic enim vocatur ὁθρ vel αὐθόρ . Cf . Simplicius fol . 310 et Empedocl . vs . 260 in Phil . Graec . Fragm . vol . I pag . 7 ) καὶ πάλιν « ὅπη συνέκυρσεν ἅπαντα » ( cf . Emped . vs . 311 ibid . p . 9 ) τὴν τύχην αἰτιᾶσθαι δοκεῖ . Καὶ οἱ θεὸν ἢ ὕλην τὰς ἀρχὰς λέγοντες ἢ ἀγαθὸν ἢ κακόν , τὴν διάτασιν αὐτῶν καὶ τὸν μερισμὸν τῶν πόνων καὶ τὰ τοιαῦτα ὡς ἐκ τύχης ἢ ἐκ ταυτομάτου λέγειν ἀναγκασθήσονται . Ἀλλὰ καὶ Δημόκριτος ἐν οἷς φησι δεῖν ἀπὸ τοῦ παντὸς ἀποκρίνεσθαι παντοῖον εἶδωλον , πῶς δὲ καὶ ὑπὸ τίνος αἰτίας μὴ λέγων ἔοικεν ἀπὸ ταυτομάτου καὶ τύχης γεννᾶν αὐτά . Καὶ Ἀναξαγόρας δὲ τὸν νοῦν ἐξάσας , ὡς φασιν Εὐδήμος , καὶ αὐτοματίζων τὰ πολλὰ συνίστησι . Καὶ τῶν ποιητῶν δὲ ἐνιοὶ πάντα σχεδὸν εἰς τὴν τύχην ἀγούσιν , ὥστε καὶ τῆς τέχνης οἰκείαν αὐτὴν ποιεῖν λέγοντες « τέχνη τύχην ἐστερφε καὶ τύχη τέχνην » . Τὸν εὐτυχούντα δὲ καὶ φρονεῖν φασί . Aristotelis fere vestigiis ingressus est Eudemus , quum ille de Anaxagora idem dicat Phys . II , 8 λεκτέον δή , πρώτων μὲν διότι ἡ φύσις τῶν ἕνεκα τοῦ αἰτίων , ἔπειτα περὶ τοῦ ἀναγκαίου , πῶς ἔχει ἐν τοῖς φυσικοῖς · εἰς γὰρ ταύτην τὴν αἰτίαν ἀνάγεται πάντες , ὅτι ἐπειδὴ τὸ θερμὸν τοιονδὶ πέφυκε καὶ τὸ ψυχρόν καὶ ἕκαστον δὴ τῶν τοιούτων , ταύτῃ ἐξ ἀνάγκης ἐστὶ καὶ γίνεται · καὶ γὰρ ἐὰν ἄλλην αἰτίαν εἴπωσιν , ὅσον ἀψάμενοι χαί-ρειν ἐώσιν , ὁ μὲν τὴν φιλίαν καὶ τὸ νεῖκος , ὁ δὲ τὸν νοῦν . Cf . Metaph . I , 4 . Aristoteles secutus est Platonem Phaedon . p . 97 ubi vid . Heindorf . p . 183 et Wyttenbach . p . 259 . Adde Brandisii hist . phil . I p . 269 . Cæterum versum illum τέχνη τύχην ἐστερφε καὶ τύχη τέχνην Agathonī tribuit Aristoteles Ethic . Nicom , VI , 4 . )
Lemmas: καί ὁ αὐτόματος αἰτία καί πολύς καί εἰμί καί γίγνομαι διά Τύχη καί ὁ αὐτόματος , ἀκόλουθος ἐάν ζητέω , εἰμί εἰμί καί τίς εἰμί καί ὑπό τίς ὁ εἴρω αἴτιος ἀνάγω οὗτος . οὖον μάρη δέ εἶπον ὁ Ἀριστοτέλης λέγω οὗτος . καί γάρ ὁ μέν πολύς καί αὐτόθεν οἴομαι πολύς αἴτιος εἰμί ὁ Τύχη καί ὁ αὐτόματος , ὁ δέ φυσιόλογος κἀν μή λέγω τίς περί αὐτός , ἀλλά ὀν ὡς ὗσις χράω καί ὀνομάζω . καί γάρ Ἐμπεδοκλῆς ἐν ὅς φημί · « οὗτος γάρ συγκυρόω θεός τότε , πολλάκις δέ ἄλλως ( leg . θεός , ut est apud Aristotelem . Sic enim vocatur ὁθρ vel αὐθόρ . Cf . Simplicius fol . 310 et Empedocl . vs . 260 in Phil . Graec . Fragm . vol . I pag . 7 ) καί πάλιν « ὅπῃ συγκυρέω ἅπας » ( cf . Emped . vs . 311 ibid . p . 9 ) ὁ Τύχη αἰτιάομαι δοκέω . καί ὁ θεός ἢ ὕλη ὁ ἀρχή λέγω ἢ ἀγαθός ἢ κακός , ὁ διάτασις αὐτός καί ὁ μερισμός ὁ πόνος καί ὁ τοιοῦτος ὡς ἐκ τυγχάνω ἢ ἐκ ταυτομάτου λέγω ἀναγκάζω . ἀλλά καί Δημόκριτος ἐν ὅς φημί δήω ἀπό ὁ πᾶς ἀποκρίνω παντοῖος εἴδωλον , πῶς δέ καί ὑπό τίς αἴτιος μή λέγω ἔοικα ἀπό ταυτομάτου καί τυγχάνω γεννάω αὐτός . καί Ἀναξαγόρας δέ ὁ νόος ἐξᾴδω , ὡς φημί Εὔδημος , καί αὐτοματίζω ὁ πολύς συνίστημι . καί ὁ ποιητής δέ ἔνιοι πᾶς σχεδόν εἰς ὁ Τύχη ἄγω , ὥστε καί ὁ τέχνη οἰκεῖος αὐτός ποιέω λέγω « τέχνη Τύχη στέρφος καί τύχη τέχνη » . ὁ εὐτυχέω δέ καί φρονέω φημί . Aristotelis fere vestigiis ingressus est Eudemus , quum ille de Anaxagora idem dicat Phys . II , 8 λεκτέος δή , πρῶτος μέν διότι ὁ φύσις ὁ ἕνεκα ὁ αἴτιος , ἔπειτα περί ὁ ἀναγκαῖος , πῶς ἔχω ἐν ὁ φυσικός · εἰς γάρ οὗτος ὁ αἴτιος ἀνάγω πᾶς , ὅτι ἐπεί ὁ θερμός τοονδ́ς φύω καί ὁ ψυχρός καί ἕκαστος δή ὁ τοιοῦτος , οὗτος ἐκ ἀνάγκη εἰμί καί γίγνομαι · καί γάρ ἐάν ἄλλος αἴτιος εἶπον , ὅσος ἅπτω χαίρω ἐάω , ὁ μέν ὁ φίλιος καί ὁ νεῖκος , ὁ δέ ὁ νόος . Cf . Metaph . I , 4 . Aristoteles secutus est Platonem Phaedon . p . 97 ubi vid . Heindorf . p . 183 et Wyttenbach . p . 259 . Adde Brandisii hist . phil . I p . 269 . Cæterum versum illum τέχνη Τύχη στέρφος καί τύχη τέχνη Agathonī tribuit Aristoteles Ethic . Nicom , VI , 4 . )