andronicus-rhodius.de-passionibus-lib-1-sp andronicus_mullach_fpg3_0270.4
( Aristoteles Phys . lib . VI cap . I p . 231 . b . 6 . ed . Bekker . Simplicius fol . 217 . ἐφεξῆς ἐστιν ὧν οὐδὲν μεταξὺ ἐστὶ συγγενές , ὡς οἰκίαι ἐφεξῆς ἀλλήλαις , ὧν μὴ ἐστιν οἰκία τις μεταξὺ , κἂν δένδρον ἢ ἄλλο τι μεταξὺ τυγχάνῃ ἢ ἀργὸς τόπος . Τῶν δὲ στιγμῶν ἐστὶ τι μεταξὺ ὁμογενὲς γραμμὴ καὶ τῶν νῦν χρόνος . Συνάγεται οὖν ὅτι οὔτε αἱ στιγμαὶ ἐφεξῆς εἰσιν οὔτε τὰ νῦν . Καὶ ὅτι μὲν μεταξὺ δύο στιγμῶν πανταχοῦ γραμμὴ ἐστι , καὶ μεταξὺ δυοῖν νῦν χρόνος , πρόδηλον , πῶς δὲ ὁμογενὴς ἡ γραμμὴ ταῖς στιγμαῖς ; ἢ ὡς πέρας ἐκεῖνοι οὐ ἐστὶ πέρας , ὡς ἐν Ἡθικοῖς τὴν ἡδονὴν συγγενὴ τὴν οἰκείαν ἐδειξε τῇ ἐνεργείᾳ ἥς ἐστι πέρας . Ἄλλ’ εἰ τὸ μὲν σημείον ὁμογενές τῇ γραμμῇ , τὸ δὲ νῦν τῷ χρόνῳ , ποσὰ δὲ ἡ γραμμὴ καὶ δ χρόνος , ποσὰ ἂν εἴη καὶ τὸ σημείον καὶ τὸ νῦν , εἰ μὴ ἄρα ὑπὸ τὸ ποσόν , καὶ ταῦτα ὡς ποσoῦ πέρατα . Ὑπὸ γὰρ τίνα ἂν ἄλλην εἴη κατηγορίαν , εἴπερ χρὴ πᾶν τὸ ἐν ὑποστάσει ὑπὸ τινα τῶν δέκα κατηγοριῶν ἀναχθῆναι ; Καὶ εἰ ἐν παντὶ χρόνῳ ἐστὶ νῦν καὶ ἐν πάσῃ γραμμῇ σημείον , ὧν μεταξὺ ἐστὶ γραμμὴ καὶ χρόνος , τούτων μεταξὺ ἂν εἴη σημείον καὶ τὸ νῦν , εἰ μὴ ἄρα δυνάμεὶ καὶ οὐκ ἐνεργείᾳ ἐστὶν ἐν τῇ γραμμῇ στιγμὴ καὶ ἐν τῷ χρόνῳ τὸ νῦν , ἢ τὸ δυνάμεὶ ὃν δύναται καὶ ἐνεργείᾳ γίγνεσθαι . Ὁ δὲ Εὐδήμος τῷ ἐπιχειρήματι οὕτως ἐχρήσατο · « εἰ γὰρ ἐστιν ἐφεξῆς , φησίν , τὰ ἀμερῆ , δεῖ πάντως εἶναι τι αὐτῶν μεταξὺ μὴ ὁμογενές , ὥστε στιγμὴ μὲν οὐκ ἂν εἴη , γραμμὴ δὲ ἢ ( al . ὡς ) κενὸν μεταξὺ στιγμῶν ἐν μήκει . Εἰ μὲν οὖν γραμμὴ , οὐκ ἔσται ἐκ τῶν στιγμῶν ἡ γραμμὴ · οὐ γὰρ ἐν αὐτῇ αἱ ἐφεξῆς στιγμαί . Εἰ δὲ κενόν , πλεῖον ἔσται τὸ κενὸν ἐν τοῖς συνεχέσι τῶν , ἐξ ὧν , τοῦτ’ ἔστι τῶν ἐφεξῆς λεγομένων στιγμῶν , ἢ οὐδὲ ἔσται ὅλως μέγεθος . Ὡσπερ γὰρ ἀπτόμεναι δύο στιγμαὶ μήκος οὐδὲν ποιοῦσιν , οὕτως οὐδὲ στιγμὴ καὶ κενόν . » Μήποτε οὖν ὁρθῶς ἐννοῆσαι δοκεῖ τὸ ὑπὸ τοῦ Ἀριστοτέλους ῥηθὲν ὁ Εὐδήμος , ὅτι οὐκ ἀναιρεῖ ἀπλῶς τὸ ἐφεξῆς εἶναι στιγμὴν στιγμῇ ἢ τὸ νῦν τῷ νῦν , ἀλλὰ τὸ οὕτως εἶναι ἐφεξῆς , ὥστε ἐκ τούτων εἶναι τὸ μήκος ἢ τὸν χρόνον . Εἰ γὰρ μεταξὺ τῶν στιγμῶν καὶ τῶν νῦν γραμμὴ ἐστι καὶ χρόνος , πῶς ἐκ τῶν ἐφεξῆς στιγμῶν εἴη ἂν συγκειμένη ἡ γραμμὴ , εἴπερ πέρατα μόνον αὐτῆς εἰσιν αἱ ἐφεξῆς στιγμαί ; Ὁ δ’ Ἀλέξανδρος καὶ οὕτως ἐπεχείρησε τῷ λόγῳ . Ὁμογενῆ , φησίν , τῶν σημείων τὴν γραμμὴν εἶπε καὶ τῶν νῦν τὸν χρόνον κατ’ αὐτοὺς ἐκείνους , εἶγε ἐκαστον αὐτῶν ἐξ ἀμερῶν σύγκειται , ὡς αὐτὸς φησιν , ἡ μὲν γραμμὴ τῶν σημείων , δ δὲ χρόνος τῶν νῦν , ὥστε κατ’ αὐτοὺς ἐκείνους οὐκ ἐφεξῆς τὰ σημεία , εἶγε τὸ ἐξ αὐτῶν γινόμενον κατ’ αὐτοὺς μεταξὺ ἐστιν αὐτῶν δν αὐτοῖς ὁμογενές . Καὶ ἔοικεν δ Ἀλέξανδρος πανταχοῦ τὸ ἐφεξῆς νομίζειν ἀναιρεῖν τὸν Ἀριστοτέλην , ἀλλὰ μὴ οὕτως ἐφεξῆς εἶναι , ὥστε ἐκ τούτων τὸ μήκος εἶναι ἢ τὸν χρόνον , ὅπερ σαφῶς δι’ αὐτῶν τῶν λέξεων δ Ἀριστοτέλης ἐσημάνεν . )
Lemmas: ( Aristoteles Phys . lib . VI cap . I p . 231 . b . 6 . ed . Bekker . Simplicius fol . 217 . ἐφεξῆς εἰμί ὅς οὐδείς μεταξύ εἰμί συγγενής , ὡς οἰκίον ἐφεξῆς ἀλλήλων , ὅς μή εἰμί οἰκίον τις μεταξύ , κἀν δένδρον ἢ ἄλλος τίς μεταξύ τυγχάνω ἢ ἀργός τόπος . ὁ δέ στιγμή εἰμί τίς μεταξύ ὁμογενής γραμμή καί ὁ νῦν χρόνος . συνάγω οὖν ὅτι οὔτε ὁ στιγμή ἐφεξῆς εἰμί οὔτε ὁ νῦν . καί ὅτι μέν μεταξύ δύο στιγμή πανταχοῦ γραμμή εἰμί , καί μεταξύ δύο νῦν χρόνος , πρόδηλος , πῶς δέ ὁμογενής ὁ γραμμή ὁ στιγμή ; ἢ ὡς πέρας ἐκεῖνος οὖον εἰμί πέρας , ὡς ἐν Ἠθικός ὁ ἡδονά συγγενής ὁ οἰκεῖος δείκνυμι ὁ ἐνέργεια ἥς εἰμί πέρας . ἄλλος εἰμί ὁ μέν σημεῖον ὁμογενής ὁ γραμμή , ὁ δέ νῦν ὁ χρόνος , ποσός δέ ὁ γραμμή καί δ χρόνος , ποσός εἄν εἰμί καί ὁ σημεῖον καί ὁ νῦν , εἰμί μή ἄρα ὑπό ὁ ποσός , καί οὗτος ὡς πούς πέρας . ὑπό γάρ τίς εἄν ἄλλος εἰμί κατηγορία , εἴπερ χρή πᾶς ὁ ἐν ὑπόστασις ὑπό τις ὁ δέκα κατηγορία ἀνάγω ; καί εἰμί ἐν πᾶς χρόνος εἰμί νῦν καί ἐν πᾶς γραμμή σημεῖον , ὅς μεταξύ εἰμί γραμμή καί χρόνος , οὗτος μεταξύ εἄν εἰμί σημεῖον καί ὁ νῦν , εἰμί μή ἄρα δύναμις καί οὐ ἐνέργεια εἰμί ἐν ὁ γραμμή στιγμή καί ἐν ὁ χρόνος ὁ νῦν , ἢ ὁ δύναμις ὅς δύναμαι καί ἐνέργεια γίγνομαι . ὁ δέ Εὔδημος ὁ ἐπιχείρημα οὕτως χράω · « εἰμί γάρ εἰμί ἐφεξῆς , φημί , ὁ ἀμερής , δεῖ πάντως εἰμί τίς αὐτός μεταξύ μή ὁμογενής , ὥστε στιγμή μέν οὐ εἄν εἰμί , γραμμή δέ ἢ ( al . ὡς ) κενός μεταξύ στιγμή ἐν μῆκος . εἰμί μέν οὖν γραμμή , οὐ εἰμί ἐκ ὁ στιγμή ὁ γραμμή · οὖον γάρ ἐν αὐτός ὁ ἐφεξῆς στιγμή . εἰμί δέ κενός , πλείων εἰμί ὁ κενός ἐν ὁ συνεχής ὁ , ἐκ ὅς , οὗτος εἰμί ὁ ἐφεξῆς λέγω στιγμή , ἢ οὐδέ εἰμί ὅλως μέγεθος . ὡς γάρ ἅπτω δύο στιγμή μήκος οὐδείς ποιέω , οὕτως οὐδέ στιγμή καί κενός . » μήποτε οὖν ὀρθῶς ἐννοέω δοκέω ὁ ὑπό ὁ Ἀριστοτέλης ἐρώ ὁ Εὔδημος , ὅτι οὐ ἀναιρέω ἀπλόος ὁ ἐφεξῆς εἰμί στιγμή στιγμή ἢ ὁ νῦν ὁ νῦν , ἀλλά ὁ οὕτως εἰμί ἐφεξῆς , ὥστε ἐκ οὗτος εἰμί ὁ μήκος ἢ ὁ χρόνος . εἰμί γάρ μεταξύ ὁ στιγμή καί ὁ νῦν γραμμή εἰμί καί χρόνος , πῶς ἐκ ὁ ἐφεξῆς στιγμή εἰμί εἄν σύγκειμαι ὁ γραμμή , εἴπερ πέρας μόνος αὐτός εἰμί ὁ ἐφεξῆς στιγμή ; ὁ δέ Ἀλέξανδρος καί οὕτως ἐπιχειρέω ὁ λόγος . ὁμογενής , φημί , ὁ σημεῖον ὁ γραμμή εἶπον καί ὁ νῦν ὁ χρόνος κατά αὐτός ἐκεῖνος , εἰμί ἕκαστος αὐτός ἐκ ἡμέρα σύγκειμαι , ὡς αὐτός φημί , ὁ μέν γραμμή ὁ σημεῖον , δ δέ χρόνος ὁ νῦν , ὥστε κατά αὐτός ἐκεῖνος οὐ ἐφεξῆς ὁ σημεῖον , εἰμί ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι κατά αὐτός μεταξύ εἰμί αὐτός δν αὐτός ὁμογενής . καί ἔοικα δ Ἀλέξανδρος πανταχοῦ ὁ ἐφεξῆς νομίζω ἀναιρέω ὁ Ἀριστοτέλης , ἀλλά μή οὕτως ἐφεξῆς εἰμί , ὥστε ἐκ οὗτος ὁ μήκος εἰμί ἢ ὁ χρόνος , ὅσπερ σαφῶς διά αὐτός ὁ λέξις δ Ἀριστοτέλης σημαίνω . )