andronicus-rhodius.de-passionibus-lib-1-sp andronicus_mullach_fpg3_0497.3
* Ὅτι γὰρ οὐκ ἀνάγκη διὰ τοὺς εἰρημένους λόγους μὴ εἶναι τὴν ἡδονὴν ἀγαθόν , μηδὲ τὸ ἄριστον , ἐκ τῶνδε δῆλον . Ἐπεὶ γὰρ τὸ ἀγαθὸν διχῶς λέγεται , τὸ μὲν ἀπλῶς καὶ καθ' αὑτὸ καὶ κυρίως , ὡς ἡ ἀρετή , τὸ δὲ οὐχ ἀπλῶς μὲν ἀγαθόν , τινὶ δὲ ἀγαθόν , ὡς τὸ λουποῦτεϊν τῷ λωποῦτῃ ἀγαθόν , ἀκολουθοῦν ἐστιν ὅτι καὶ φύσις πᾶσα , καὶ ἐξις , καὶ πᾶσα κίνησις , καὶ γένεσις , ἡ μὲν ἔσται ἀπλῶς ἀγαθή , ἡ δὲ τινι . Ὁμοίως καὶ ἐπὶ τοῦ κακοῦ . Κινήσεις γάρ , καὶ γενέσεις , καὶ ἐξεις αἱ μὲν φαῦλαι ἀπλῶς , αἱ δὲ τινι , καὶ τῶν φαύλων τινί · καὶ αἱ μὲν καὶ ἀεὶ φαῦλαί τινι , αἱ δὲ κατὰ τινα τρόπον , καὶ ὀλίγον χρόνον · ἀπλῶς μὲν φαῦλαι πᾶσαι κακία · τινὶ δὲ φαῦλον ἢ σωφροσύνη τῷ ἀκολάστῳ , καὶ ἀεὶ , καὶ πάντα τρόπον · τινὶ δὲ φαῦλον , καὶ οὐχ ἀεὶ , τὸ ἀκολαστοῦναι τῷ ἀκράτει . Τῆς γὰρ ἐπιθυμίας σθεθείσης φαύλον δοκεῖ , καθάπερ σὺν τῷ πάθει οὐκέτι . Ἐπεὶ τοίνυν πᾶσα κίνησις καὶ γένεσις οὕτω διαιρεῖται , καὶ ἡ μὲν ἀπλῶς φαῦλη ἡ δὲ τινι , κίνησις δὲ καὶ ἡδονή , φανερὸν ὅτι οὐ πᾶσα ἡδονὴ φαῦλον · ἔστι γὰρ ἡδεται ἐφ' οἷς δέ , ὅταν τις ἡδεται ἐφ' ἀρετῇ ἡ σοφία , καὶ ἔστιν ἡδεται ἐπὶ φαύλοις , καὶ ὅλως καθὼς καθόλου διωρισάμεθα . Ἐπὶ τοῦ ἀγαθοῦ τὸ μὲν ἐστιν ἐξις , ὡσπερ ὁ ἔχων δικαιοσύνης ἐξιν · τὸ δὲ ἐνέργεια , ὡσπερ ὁ ποιοῦν · ἡ δὲ ἐνέργεια τὴν ἐλλείπουσαν ἐξιν ἀναπληροῖ τῆς ἐνεργείας , σώζεται δὲ καὶ ἡ φυσικὴ ἐξις · ὡσπερ ἡ ὑγίεια ἐγχεῖται μὲν , σώζεται δὲ διὰ τῶν ὑγιεινῶν σιτίων . Αὕτη δὴ ἡ ἐνέργεια ἢ σώζουσα τὴν ἐξιν , ὁποτέραν ἂν τις εἴποι , ἡδεῖα μέν , οὐ καθ' αὑτὸ δέ , ἀλλὰ κατὰ συμδεσμον . Οὐ γὰρ αὐτὸ τὸ ἀναπληροῦν τὸ ἐνδὲον τῆς ἐξεως αὕτη ἐστὶν ἡ ἡδονή , ἀλλὰ τούτῳ ἐπεταί ἡδονή · εἰ γὰρ τοῦτο ἦν ἡδονή , ἀναπληρώσει τῆς φυσικῆς ἐξεως ἢ τῆς θυστῆς , καὶ πᾶσα ἂν ἡδονή · νῦν δὲ οὐχ οὕτως ἔχει · οὐκ ἄρα τοῦτό ἐστιν ἡδονή , γένεσις εἰς φύσιν αἰσθητή · τοῦτο γὰρ ἐστιν ἡ ἀναπλήρωσις τοῦ φυσικῶς ἐνδεόντος · καὶ οὕτω λύεται τὸ ἐπιχείρημα τῶν συναγόντων μηδεμίαν ἡδονὴν ἀγαθὸν εἶναι . Ὅτι δὲ οὐ πᾶσα ἡδονὴ ἀναπληρώσις ἐστι , δῆλον ἀπὸ τοῦ καὶ ἄνευ λύπης καὶ ἐπιθυμίας ἡδονὰς εἶναι , τὴν δὲ τοιαύτην ἀναπληρώσιν ἄνευ τούτων οὐχ εἶναι δύνασθαι · αἱ γὰρ ἐν τῇ θεωρίᾳ τῶν ἐπιστημῶν ἡδοναὶ ἄνευ ἐνδείας εἰσι καὶ λύπης . Ἐπεὶδὴν γὰρ ἡ μήπω παροῦσα ἐπιστήμη ἐγγένηται τῇ ψυχῇ , ἡδονὴν μὲν ἐποίησε τῷ παρατεῖναι , λύπην δὲ οὐδεμίαν ἀποῦσα δίδωσι , ἐπεὶ οὐδὲ ἐνδεία ἐστιν ἡ ἀπουσία τῆς ἐπιστήμης · οὐ γὰρ ἦν ὅτε παρῆν ἡ ἐπιστήμη · νῦν δὲ ἀπόλεστο · καὶ σωματικαὶ δὲ ἡδοναὶ εἰσιν οὕτως ἔχουσαι ἄνευ ἐνδείας καὶ λύπης . Καὶ γὰρ οὐ μόνον ἐνδείας ὄντες τροφῆς ἡδόμεθα τρεφόμενοι , ἀλλὰ καὶ μετὰ τὸ πληρωθῆναι τὸ ἐλλείπον , ἔστιν οἷς ἡδόμεθα · οὐ γὰρ τοῖς αὐτοῖς χαίρομεν
Lemmas: * ὅτι2 γάρ οὐ ἀνάγκη διά ὁ εἴρω λόγος μή εἰμί ὁ ἡδονά ἀγαθός , μηδέ ὁ ἀγαθός , ἐκ ὅδε δῆλος . ἐπεί γάρ ὁ ἀγαθός διχῶς λέγω , ὁ μέν ἀπλόος καί κατά ἑαυτοῦ καί κύριος , ὡς ὁ ἀρετή , ὁ δέ οὐ ἀπλόος μέν ἀγαθός , τις δέ ἀγαθός , ὡς ὁ λουπουσυς ὁ λωποῦτῃ ἀγαθός , ἀκολουθέω εἰμί ὅτι καί φύσις πᾶς , καί ἕξις , καί πᾶς κίνησις , καί γένεσις , ὁ μέν εἰμί ἀπλόος Ἀγαθή , ὁ δέ τις . ὅμοιος καί ἐπί ὁ κακός . κινέω γάρ , καί γένεσις , καί ἔχω ὁ μέν φαῦλος ἀπλόος , ὁ δέ τις , καί ὁ φαῦλος τις · καί ὁ μέν καί ἀεί φαῦλος τις , ὁ δέ κατά τις τρόπος , καί ὀλίγος χρόνος · ἀπλόος μέν φαῦλος πᾶς κακία · τις δέ φαῦλος ἢ σωφροσύνη ὁ ἀκόλαστος , καί ἀεί , καί πᾶς τρόπος · τις δέ φαῦλος , καί οὐ ἀεί , ὁ ἀκολαστέω ὁ ἀκρατής . ὁ γάρ ἐπιθυμία σθένω φαῦλος δοκέω , καθάπερ σύν ὁ πάθος οὐκέτι . ἐπεί τοίνυν πᾶς κίνησις καί γένεσις οὗτος διαιρέω , καί ὁ μέν ἀπλόος φαῦλος ὁ δέ τις , κίνησις δέ καί ἡδονή , φανερός ὅτι οὖον πᾶς ἡδονή φαῦλος · εἰμί γάρ ἥδομαι ἐπί ὅς δέ , ὅταν τις ἥδομαι ἐπί ἀρετή ὁ σοφία , καί εἰμί ἥδομαι ἐπί φαῦλος , καί ὅλως καθώς καθόλου διορίζω . ἐπί ὁ ἀγαθός ὁ μέν εἰμί ἕξις , ὡς ὁ ἔχω δικαιοσύνη ἕξις · ὁ δέ ἐνέργεια , ὡς ὁ ποιέω · ὁ δέ ἐνέργεια ὁ ἐλλείπω ἕξις ἀναπληρόω ὁ ἐνέργεια , σῴζω δέ καί ὁ φυσικός ἕξις · ὡς ὁ ὑγίεια ἐγχέω μέν , σῴζω δέ διά ὁ ὑγιεινός σιτίον . Ἄτη δή ὁ ἐνέργεια ἢ Σώζουσα ὁ ἕξις , ὁπότερος εἄν τις εἶπον , ἡδύς μέν , οὖον κατά ἑαυτοῦ δέ , ἀλλά κατά συμδεσμον . οὖον γάρ αὐτός ὁ ἀναπληρόω ὁ ἐνδέω ὁ ἕξις οὗτος εἰμί ὁ ἡδονή , ἀλλά οὗτος ἕπω ἡδονή · εἰμί γάρ οὗτος εἰμί ἡδονή , ἀναπλήρωσις ὁ φυσικός ἕξις ἢ ὁ θύστης , καί πᾶς εἄν ἡδονή · νῦν δέ οὐ οὕτως ἔχω · οὐ ἄρα οὗτος εἰμί ἡδονή , γένεσις εἰς φύσις αἰσθητός · οὗτος γάρ εἰμί ὁ ἀναπλήρωσις ὁ φυσικός ἐνδέω · καί οὗτος λύω ὁ ἐπιχείρημα ὁ συνάγω μηδείς ἡδονά ἀγαθός εἰμί . ὅτι2 δέ οὖον πᾶς ἡδονή ἀναπλήρωσις εἰμί , δῆλος ἀπό ὁ καί ἄνευ λύπη καί ἐπιθυμία ἡδονά εἰμί , ὁ δέ τοιοῦτος ἀναπλήρωσις ἄνευ οὗτος οὐ εἰμί δύναμαι · ὁ γάρ ἐν ὁ θεωρία ὁ ἐπιστήμη ἡδονά ἄνευ ἔνδεια εἰμί καί λύπη . Ἐπεὶδὴν γάρ ὁ μήπω πάρειμι ἐπιστήμη ἐγγίγνομαι ὁ Ψυχή , ἡδονά μέν ποιέω ὁ παρατείνω , λύπη δέ οὐδείς ἄπειμι δίδωμι , ἐπεί οὐδέ ἔνδεια εἰμί ὁ ἀπουσία ὁ ἐπιστήμη · οὖον γάρ εἰμί ὅτε πάρειμι ὁ ἐπιστήμη · νῦν δέ ἀπόλλυμι · καί σωματικός δέ ἡδονά εἰμί οὕτως ἔχω ἄνευ ἔνδεια καί λύπη . καί γάρ οὖον μόνος ἔνδεια εἰμί τροφή ἥδομαι τρέφω , ἀλλά καί μετά ὁ πληρόω ὁ ἐλλείπω , εἰμί ὅς ἥδομαι · οὖον γάρ ὁ αὐτός χαίρω