andronicus-rhodius.de-passionibus-lib-1-sp andronicus_mullach_fpg3_0234.3
6 . Ἐπειδὴ ἐστὶ γνώσις διττή , ἡ μὲν τῶν ἐξω πραγμάτων , ἡ δὲ τῶν ἡμῖν αἰρετῶν καὶ φευκτῶν , ἐνιοὶ φασὶ τῆς αἱρέσεως καὶ φυγῆς ἀρχὴν καὶ κριτήριον ἔχειν ἡμᾶς , τὴν ἡδονὴν καὶ τὸν πόνον . Ἔτι γέ τοι καὶ νῦν τοιαῦτα λέγουσιν οἱ περὶ τὸν Ἐπίκουρον . Ἄναγκαῖον οὖν ἔχει καὶ περὶ τούτου σκέψασθαι . Τοσούτου τοίνυν ἔχων δέω λέγειν , ἀρχὴν εἶναι καὶ κανόνα τῶν ἀγαθῶν καὶ τῶν κακῶν τὸ πάθος , ὥστε μοι δοκεῖ τοῦτό γε αὐτὸ κριτηρίου δεῖσθαι . Διότι μὲν γάρ ἐστιν , ἐαυτὸ δείκνυσιν · ὁποῖον δ' ἐστίν , ἑτέρου δεῖ τοῦ κρίνοντος . Εἰ μὲν γὰρ οἰκεῖον ἢ ἀλλότριον , ἢ αἴσθησις λέγει · πότερον δ' αἱρετὸν ἢ φευκτόν , ὁ λόγος . Αὐτοὶ γέ τοι φασιν οὐ πᾶσαν ἡδονὴν ἀπαξέσθαι , καὶ πάντα πόνον ἐκτρέπεσθαι . Τοῦτο δὲ συμβέβηκε καὶ μᾶλα εἰκότως . Τὰ μὲν γὰρ κριτήρια καὶ ἐαυτὰ δείκνυσι , καὶ τὰ κρινόμενα · τὸ μέντοι πάθος , ἐαυτὸ μόνον . Ὅτι δ' οὕτως ἔχει , μαρτυροῦσιν αὐτοί . Καὶπερ γὰρ ἀξιοῦντες ἀπασαν ἡδονὴν ἀγαθὸν εἶναι καὶ πᾶσαν ἀλγηδόνα κακόν , ὅμως οὐκ ἀεὶ φασὶ δεῖν , τὴν μὲν αἱρεῖσθαι , τὴν δὲ φεύγειν · μετρεῖσθαι γὰρ αὐτὰ τῷ ποσῷ , εἰ καὶ οὐ τῷ ποιῷ . Δῆλον οὖν ὡς τὸ γε ποσόν , οὐδὲν ἄλλ' ἢ ὁ λόγος κρίνει . Τὸ γάρ , ἀμεινόν ἐστιν ὑπομεῖναι τοῦσδε τινὰς τοὺς πόνους , ὅπως ἡσθῶμεν ἡδονὰς μείζους · καὶ τὸ , συμφέρει τοῦδε τινὸς ἀπέχεσθαι τῶν ἡδονῶν , ἵνα μὴ ἀλγώμεν ἀλγηδόνας χαλεπωτέρας , καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα , λόγος δὲ κρίνων ἐστίν . Τὸ δ' ὅλον , αἱ μὲν αἰσθήσεις καὶ αἱ φαντασίαι , καθάπερ κατόπτρα καὶ εἰκόνες δοῦκασιν τῶν πραγμάτων εἶναι · τὰ μέντοι πάθη , καὶ αἱ ἡδοναί , καὶ οἱ πόνοι , τροπαὶ καὶ ἀλλοιώσεις ἡμῶν αὐτῶν . Ταύτην δέ , αἰσθανόμενοι μὲν καὶ φαντασιούμενοι , πρὸς τὰ ἐξω βλέπομεν · ἡδόμενοι δὲ καὶ ἀλγοῦντες ἐπιστρέφομεν ἐπὶ μόνους ἐαυτούς . Τὰς μὲν γὰρ αἰσθήσεις ἡμῶν τὰ ἐξω ποιεῖ · καὶ ὅποια ἂν ἢ ἐκεῖνα , τοιαύτας ἀπεργάζεται καὶ τὰς φαντασίας . Τὰ δὲ πάθη ποία ἄττα γίνεται δι' ἡμᾶς , καὶ ὡς ἂν ἡμεῖς ἔχωμεν . Διὸ ταῦτα ποτὲ μὲν ἡδέα , ποτὲ δ' ἀπὴ ἁπνεται , καὶ ἐοῦ ὅτε μὲν μᾶλλον , ἐοῦ ὅτε δὲ ἧττον . Ὅν οὕτως ἐγόντων εὐρόμεν , εἰ ἐθέλομεν σκοπεῖν , ἀρίστα τὰς τῆς γνώσεως ἀρχὰς ὑποτιθεμένους , ὁπόσοι καὶ τὰς αἰσθήσεις καὶ τὸν νοῦν παραλαμβανόνσιν . Ἔοικε δ' ἢ μὲν αἴσθησις ταῖς ἄρκυσι καὶ τοῖς δικτυοῖς , καὶ τοῖς ἄλλοις τοιούτοις ὀπηράτροις · ὁ δὲ νοῦς καὶ ὁ λόγος τοῖς καὶ τοῖς σιτιθεούσι καὶ μεταθέουσι . Αὐτῶν μὲν τοιούτων , ἀμείνον φιλοσοφεῖν οἴεσθαι χρή , τοὺς μὴτε ταῖς αἰσθήσειν , ὡς ἐτυχ , χρημένους , μὴτε τὰ πάθη παραλαμβανόντας ἐπὶ τὴν
Lemmas: 6 . ἐπεί εἰμί γνῶσις διττός , ὁ μέν ὁ ἐξω πρᾶγμα , ὁ δέ ὁ ἐγώ αιρετός καί φευκτός , ἔνιοι φημί ὁ αἵρεσις καί φυγή ἀρχή καί κριτήριον ἔχω ἐγώ , ὁ ἡδονά καί ὁ πόνος . ἔτι γε ὅς καί νῦν τοιοῦτος λέγω ὁ περί ὁ Ἐπίκουρος . ἀναγκαῖος οὖν ἔχω καί περί οὗτος σκέπτομαι . τοσοῦτος τοίνυν ἔχω δήω λέγω , ἀρχή εἰμί καί κανών ὁ ἀγαθός καί ὁ κακός ὁ πάθος , ὥστε ἐγώ δοκέω οὗτος γε αὐτός κριτήριον δήω . διότι μέν γάρ εἰμί , ἑαυτοῦ δείκνυμι · ὁποῖος δέ εἰμί , ἕτερος δεῖ ὁ κρίνω . εἰμί μέν γάρ οἰκέω ἢ ἀλλότριος , ἢ αἴσθησις λέγω · πότερος δέ αἱρετός ἢ φευκτός , ὁ λόγος . αὐτός γε ὅς φημί οὖον πᾶς ἡδονά ἀπάγω , καί πᾶς πόνος ἐκτρέπω . οὗτος δέ συμβαίνω καί μῆλον εἰκότως . ὁ μέν γάρ κριτήριον καί ἐαυτός δείκνυμι , καί ὁ κρίνω · ὁ μέντοι πάθος , ἑαυτοῦ μόνος . ὅτι2 δέ οὕτως ἔχω , μαρτυρέω αὐτός . καίπερ γάρ ἄξιος ἅπας ἡδονά ἀγαθός εἰμί καί πᾶς ἀλγηδών κακός , ὅμως οὐ ἀεί φημί δήω , ὁ μέν αἱρέω , ὁ δέ φεύγω · μετρέω γάρ αὐτός ὁ ποσός , εἰμί καί οὖον ὁ ποιός . Δῆλος οὖν ὡς ὁ γε ποσός , οὐδείς ἄλλος ἢ ὁ λόγος κρίνω . ὁ γάρ , ἀγαθός εἰμί ὑπομένω ὅδε τις ὁ πόνος , ὅπως ἥδομαι ἡδονά μείζων · καί ὁ , συμφέρω ὅδε τις ἀπέχω ὁ ἡδονή , ἵνα μή ἀλγέω ἀλγηδών χαλεπός , καί πᾶς ὁ τοιοῦτος , λόγος δέ κρίνω εἰμί . ὁ δέ ὅλος , ὁ μέν αἴσθησις καί ὁ φαντασία , καθάπερ κάτοπτρον καί εἰκών δοκέω ὁ πρᾶγμα εἰμί · ὁ μέντοι πάθος , καί ὁ ἡδονή , καί ὁ πόνος , τροπή καί ἀλλοιόω ἐγώ αὐτός . οὗτος δέ , αἰσθάνομαι μέν καί φαντασιόω , πρός ὁ ἐξω βλέπω · ἥδομαι δέ καί ἀλγέω ἐπιστρέφω ἐπί μόνος ἑαυτοῦ . ὁ μέν γάρ αἴσθησις ἐγώ ὁ ἐξω ποιέω · καί όποιος εἄν ἢ ἐκεῖνος , τοιοῦτος ἀπεργάζομαι καί ὁ φαντασία . ὁ δέ πάθος ποῖος τις γίγνομαι διά ἐγώ , καί ὡς εἄν ἐγώ ἔχω . Διὸ οὗτος ποτέ μέν ἡδύς , ποτέ δέ ἄπειμι ἄφνω , καί ἑός ὅτε μέν μᾶλλον , ἑός ὅτε δέ κακός . ὅς οὕτως ἐγώ εὑρίσκω , εἰμί ἐθέλω σκοπέω , ἀγαθός ὁ ὁ γνῶσις ἀρχή ὑποτίθημι , ὁπόσος καί ὁ αἴσθησις καί ὁ νόος παραλαμβάνω . ἔοικα δέ ἢ μέν αἴσθησις ὁ ἄρκυς καί ὁ δίκτυον , καί ὁ ἄλλος τοιοῦτος ὀπηράτροις · ὁ δέ νόος καί ὁ λόγος ὁ καί ὁ σιτιθεω καί μεταθέω . αὐτός μέν τοιοῦτος , ἀμείνων φιλοσοφέω οἴομαι χρή , ὁ μήτε ὁ αἴσθησις , ὡς τυγχάνω , χράω , μήτε ὁ πάθος παραλαμβάνω ἐπί ὁ