andronicus-rhodius.de-passionibus-lib-1-sp andronicus_mullach_fpg3_0479.1
ἐπίστασθαι · καὶ ὁ ἔχων μὲν τὴν ἐπιστήμην μὴ χρώμενος δὲ αὐτῇ , ὥσπερ γεωμέτρης λογοποιῶν , ἢ ἄλλο τι , οὐ γεωμετρῶν · ὥσπερ οὖν ἐπὶ τοῦ γεωμέτρου θαυμαστὸν μὲν ἐστιν , εἰ γεωμετρῶν ψευδῆ συνάγῃ·οι , θαυμαστὸν δὲ οὐδὲν , εἱ λογοποιῶν οὐ συνοργᾷ εἰ τις παρὰ τὴν γεωμετρίαν τὰ σχήματα θεωροῖ , τὸν ἴσον τρόπον καὶ ἐπὶ τοῦ ἀκρατοῦς ἔχει · εἰ μὲν γὰρ ἐπιστάμενος ὁ ἀκράτης , καὶ χρώμενος τῇ ἐπιστήμη , καὶ κατ᾽ αὐτὴν θεωρῶν ἐπὶ τάναντία ὧν ἐπίσταται φέρεται , θαυμαστόν , εἰ δὲ μὴ χρώμενος , κἂν ἐπιστήμην ἔχῃ , οὐ δεῖ θαυμάζειν . * Ἔτι , καὶ ὅταν τις ἔχων τὴν ἐπιστήμην καὶ χρώμενος , ἂν μὴ τελείως χρήται , οὐδὲν θαυμαστόν , εἰ μοχθηρὸς ἐστιν . Ἐπεὶ γὰρ δυοὶ τρόποις προτάσεων ἀποδεικνύς ἐπίσταται ὁ ἐπιστάμενος , καθόλου καὶ μερικῶ , ἐὰν ἀμφοτέροισ μὴ χρήται , λέγω τῇ καθόλου , τῇ δὲ μερικῇ οὐ χρήται , θαυμαστὸν οὐδὲν εἰ μοχθηρὸς ἐστιν · ὅν , ἐπίσταται τις , ὅτι τὸδε πονηρόν , τὸ δὲ πονηρὸν οὐ δεῖ πράττειν , τοῦτο ἄρα οὐ δεῖ πράττειν · καὶ ἀμφοτέρων οὖσῶν ἐν τῇ ψυχῇ τῶν προτάσεων , ἐπειδὰν ἐπιθυμία τις ἐπὶ τι κινηθῇ πονηρόν , συμβαίνει τῇ μὲν καθόλου χρήσθαι , ὅτι τὸ κακὸν οὐ δεῖ πράττειν , καὶ θεωρεῖν κατ᾽ αὐτὴν τὴν ὑποκλαύτα , τὴν δὲ μερικὴν , ὅτι τὸδε κακόν , ἔχειν μὲν , οὐ χρήσθαι δέ , οὐδὲ συνορᾶν ἐνεργεία , καὶ διὰ τοῦτο πρὸς τὴν μοχθηρίαν χωρεῖν , ὥσπερ ἀποτυφλωθέντα , τοῦτο δὲ οὐδὲν θαυμαστόν . Εἰ γὰρ καὶ χρήται τῇ καθόλου προτάσει , ἀλλὰ πράττειν οὐ δύναται κατὰ τὴν ἐπιστήμην μὴ χρώμενος καὶ τῇ μερικῇ · αὕτη γὰρ ἐστιν ἡ κυρία τῶν πράξεων . Ἡν γὰρ τις εἴδῃ , ὅτι τοῖς ἡροῖς χρηστέον , μὴ εἰδὼ δὲ ὅτι τάδε ἡρα , οὐδὲν μᾶλλον χρήσεται τοῖς ἡροῖς · οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τούτων ἔχει · ἂν τις τῇ καθόλου χρήται καὶ θεωρῇ , τῇ μερικῇ δὲ οὐ χρήται , οὐδὲν τῆς ἐπιστήμης ἀπώνατο . Αἱ μερικαὶ δὲ διαφέρουσι · τὰς μὲν γὰρ ἀνάγκη πᾶσα εἰδέναι , τῶν καθόλου γινωσκομένων · τὰς δὲ οὔ . Ὅταν γὰρ τὸ καθόλου οὕτως ἔχῃ , ὥστε περιέχειν αὐτὸν τὸν συλλογιζόμενον , ἢ τὸν ὁμοειδῆ , τῇ καθόλου συγγινώσκεται καὶ ἡ μερικὴ · ὅν , πᾶσιν ἀνθρώποις βλαβερὸν ὁ ἐλλέβορος , αὐτὸς δὲ ἄνθρωπος , αὐτῷ ἄρα βλαβερὸν ὁ ἐλλέβορος · ἐνταῦθα τῇ καθόλου καὶ ἡ μερικὴ συγγινώσκεται · οὐ γὰρ ἑαυτὸν δύναται ἀγνοεῖν ὅτι ἐστὶν ἄνθρωπος · ὁμοίως δὲ κἂν τοὺς ὁμοειδεῖς περιέχῃ , οὐδὲ γὰρ οὐδὲ αὐτοὺς ἀγνοεῖν δυνατόν . Ὅταν δὲ ἡ καθόλου πράγμα τι περιέχῃ , τότε οὐκ ἀνάγκη , τῆς καθόλου γινωσκομένης , καὶ τὴν μερικὴν γινώσκεσθαι · ὅν , πᾶς ἐλλέβορος βλαβερὸν , τοῦτο ἐλλέβορος , τοῦτο ἄρα βλαβερὸν · ἐνταῦθα οὐκ ἀνάγκη γινώσκεσθαι τὴν μερικὴν , τῆς καθόλου γινωσκομένης . Τὴν τοιαύτην οὖν μερικὴν ὁ ἀκράτης ἢ οὐκ ἔχει , ἢ ἔχων οὐ χρήται . Τὸ δὲ χρήσθαι καὶ μὴ χρήσθαι τοσοῦτον διαφέρει ἀλλήλων , ὥστε τὸν μὲν χρώμενον τῇ ἐπιστήμῃ καὶ
Lemmas: ἐφίστημι · καί ὁ ἔχω μέν ὁ ἐπιστήμη μή χράω δέ αὐτός , ὥσπερ γεωμέτρης λογοποιέω , ἢ ἄλλος τίς , οὖον γεωμέτρης · ὥσπερ οὖν ἐπί ὁ γεωμέτρης θαυμαστός μέν εἰμί , εἰμί γεωμέτρης ψευδής συνάγω , θαυμαστός δέ οὐδείς , εἰ λογοποιέω οὖον συνοργᾷ εἰμί τις παρά ὁ γεωμετρία ὁ σχῆμα θεωρέω , ὁ ἴσος τρόπος καί ἐπί ὁ ἀκρατής ἔχω · εἰμί μέν γάρ ἐπίσταμαι ὁ Ἀκράτης , καί χράω ὁ ἐπιστήμη , καί κατά αὐτός θεωρός ἐπί τἀναντία ὅς ἐπίσταμαι φέρω , θαυμαστός , εἰμί δέ μή χράω , κἀν ἐπιστήμη ἔχω , οὖον δεῖ θαυμάζω . * ἔτι , καί ὅταν τις ἔχω ὁ ἐπιστήμη καί χράω , εἄν μή τέλειος χράω , οὐδείς θαυμαστός , εἰμί μοχθηρός εἰμί . ἐπεί γάρ δύο τρόπος πρότασις ἀποδείκνυμι ἐπίσταμαι ὁ ἐπίσταμαι , καθόλου καί μερικός , ἐάν ἀμφότερος μή χράω , λέγω ὁ καθόλου , ὁ δέ μερικός οὖον χράω , θαυμαστός οὐδείς εἰμί μοχθηρός εἰμί · ὅς , ἐπίσταμαι τις , ὅτι ὅδε πονηρός , ὁ δέ πονηρός οὖον δεῖ πράσσω , οὗτος ἄρα οὖον δεῖ πράσσω · καί ἀμφότερος εἰμί ἐν ὁ Ψυχή ὁ πρότασις , ἐπειδάν ἐπιθυμία τις ἐπί τίς κινέω πονηρός , συμβαίνω ὁ μέν καθόλου χράω , ὅτι ὁ κακός οὖον δεῖ πράσσω , καί θεωρέω κατά αὐτός ὁ υποκλαυτος , ὁ δέ μερικός , ὅτι ὅδε κακός , ἔχω μέν , οὖον χράω δέ , οὐδέ συνοράω ἐνέργεια , καί διά οὗτος πρός ὁ μοχθηρία χωρέω , ὥσπερ ἀποτυφλόω , οὗτος δέ οὐδείς θαυμαστός . εἰμί γάρ καί χράω ὁ καθόλου πρότασις , ἀλλά πράσσω οὖον δύναμαι κατά ὁ ἐπιστήμη μή χράω καί ὁ μερικός · οὗτος γάρ εἰμί ὁ κύριος ὁ πρᾶξις . ἐάν γάρ τις οἶδα , ὅτι ὁ Ἡρώ χρηστέον , μή Εἰδώ δέ ὅτι ὅδε ἆρα , οὐδείς μᾶλλον χράω ὁ Ἡρώ · οὗτος δή καί ἐπί οὗτος ἔχω · εἄν τις ὁ καθόλου χράω καί θεωρέω , ὁ μερικός δέ οὖον χράω , οὐδείς ὁ ἐπιστήμη ἀπονίναμαι . ὁ μερικός δέ διαφέρω · ὁ μέν γάρ ἀνάγκη πᾶς οἶδα , ὁ καθόλου γιγνώσκω · ὁ δέ οὖον . ὅταν γάρ ὁ καθόλου οὕτως ἔχω , ὥστε περιέχω αὐτός ὁ συλλογίζομαι , ἢ ὁ ὁμοειδής , ὁ καθόλου συγγιγνώσκω καί ὁ μερικός · ὅς , πᾶς ἄνθρωπος βλαβερός ὁ ἑλλέβορος , αὐτός δέ ἄνθρωπος , αὐτός ἄρα βλαβερός ὁ ἑλλέβορος · ἐνταῦθα ὁ καθόλου καί ὁ μερικός συγγιγνώσκω · οὖον γάρ ἑαυτοῦ δύναμαι ἀγνοέω ὅτι εἰμί ἄνθρωπος · ὁμοίως δέ κἀν ὁ ὁμοειδής περιέχω , οὐδέ γάρ οὐδέ αὐτός ἀγνοέω δυνατός . ὅταν δέ ὁ καθόλου πράγμα τίς περιέχω , τότε οὐ ἀνάγκη , ὁ καθόλου γιγνώσκω , καί ὁ μερικός γιγνώσκω · ὅς , πᾶς ἑλλέβορος βλαβερός , οὗτος ἑλλέβορος , οὗτος ἄρα βλαβερός · ἐνταῦθα οὐ ἀνάγκη γιγνώσκω ὁ μερικός , ὁ καθόλου γιγνώσκω . ὁ τοιοῦτος οὖν μερικός ὁ Ἀκράτης ἢ οὐ ἔχω , ἢ ἔχω οὖον χράω . ὁ δέ χράω καί μή χράω τοσοῦτος διαφέρω ἀλλήλων , ὥστε ὁ μέν χράω ὁ ἐπιστήμη καί