andronicus-rhodius.de-passionibus-lib-1-sp andronicus_mullach_fpg3_0372.1
τότε οὐ τοῦτο ζητοῦσιν , ἀλλὰ τὸν τρόπον πῶς χρη-σόμεθα αὐτῷ , καὶ τίνα πρᾶξιν μεταχειρισάμενοι , διὰ τοῦτο τοῦ τέλους τευξόμεθα . Καὶ πάλιν ἐκείνην τὴν πρᾶξιν διὰ τίνος ἐργασόμεθα , κάκεινο διὰ τίνος , ἕως ἂν ἐλθῶμεν ἐπὶ τὸ ἀμέσως γινόμενον , καὶ οὐ δι’ ἄλλου · ὁ ἐστὶ τὸ πρῶτον αἴτιον τοῦ τέλους , ὅπερ τε-λευτῶν εὑρίσκεται . Οὕτω γὰρ ὁ βουλευόμενος ἀπὸ τοῦ τέλους ἀρχόμενος , διὰ τῶν πρὸς τὸ τέλος ὁδεύει , μέχρι τοῦ πρώτου αἰτίου τὴν πρᾶξιν πᾶσαν ἀναλῶν , καθάπερ οἱ μαθηματικοὶ τὰ διαγράμματα.b Ἔστι τοίνυν ἡ μὲν βούλευσις ζητήσεις τις · πᾶσα δὲ ἡ ζήτησις οὐκ ἐστὶ βούλευσις . Καίτοι , καθὼς εἴρηται , τρόπον τινὰ ὁμοίως καὶ ὁ βουλευόμενος , καὶ ὁ μαθη-ματικὸς ἀναλύει · καὶ ὁ ἐχάτον εὑρίσκεται ἀναλῦοντι , τοῦτο ἔργον πρῶτον γίνεται τῷ βουλευομένῳ · καθά-περ ὁ μαθηματικός , πρὸς δ’ ἐχάτον ἀφίξεται ἀνα-λῶν , τοῦτο ὑποτιθεὶς , καὶ ἀπὸ τούτου διὰ τῶν ἄλ-λων ὁδεύων , ἀποδεικνύσι τὸ προκείμενον . Καὶ ἄμφω δὲ εἰ ἀναλύοντες ἀδυνάτοις ἐντύχουσι , ἀφίστανται τοῦ ζητήματος . Οἷον , εἰ χρημάτων δεήσει πρὸς τὸ ζητου-μενον τέλος , ὁ τούτων ἄνευ οὐκ ἂν γενέσθαι , ἀδύνα-τον δὲ φανείη ταῦτα πορισθῆναι , περὶ τοῦ τρόπου οὐκέτι ζητοῦσιν , ἀλλ’ ἀφίστανται · εἰ δὲ δυνατὸν , ἐγ-χειροῦσι πράττειν . Ἐκεῖνα δὲ δυνατὰ καλοῦμεν , ἃ δι’ ἡμῶν γένοιτ’ ἄν · τὰ γὰρ διὰ τῶν φίλων τρόπον τινὰ δι’ ἡμῶν γίνονται · ἡ γὰρ αἰτία καὶ τούτων ἐν ἡμῖν ἐστι · βουλευόμεθα δέ , καθὼς εἴρηται , ποτὲ μὲν περὶ τῶν ὀργάνων , ποτὲ δὲ περὶ τῆς χρήσεως αὐτῶν , καὶ ἀπλοῖς , ποτὲ μὲν περὶ τῶν φερόντων εἰς τὸ τέλος πῶς ἂν ληφθεῖεν , ποτὲ δὲ περὶ τοῦ τρόπου πῶς χρη-σόμεθα αὐτοῖς , ἢ διὰ τίνος.c Φαίνεται δὴ ἀπὸ τῶν εἰρημένων , μὴ εἶναι τὸ τέλος βουλευτόν . Βουλευτὰ μὲν γὰρ εἰσιν , ὧν κύριος ὁ ἄνθρωπός ἐστι ποιῆσαι ἢ μή · ὧν δὲ ὁ ἄνθρωπος κύ-ριός ἐστιν , ἐκεῖναι πράξεις ἀνθρώπιναι εἰσιν · αἱ δὲ ἀνθρώπιναι πράξεις ἄλλων ἕνεκα γίνονται · ἃ δὲ ἄλλων ἕνεκα γίνονται , οὐκ εἰσὶ τέλη · τὸ βουλευτὸν ἄρα οὐκ ἐστὶ τέλος . Οὔτε τοίνυν τὸ τέλος ἐστὶ βουλευτόν · οὔτε τῶν πρὸς τὸ τέλος , ὅσα καθ’ ἕκαστα · οἷον , εἰ ἄρτος τοῦτο , εἴ πέπτεται , εἴ πεποιήται ὡς δεῖ · ταῦτα γὰρ αἰσθήσει γινώσκομεν , οὐ βουλῇ καὶ κρίσει · εἰ δὲ περὶ τούτων δεῖ βουλευτέσθαι , εἰς ἄπειρον ἥξει.d Τὸ μὲν οὖν βουλευτὸν τοῦτο ἐστι . Τὸ δὲ προαι-ρετὸν ἐστὶ βουλευτὸν ὡρισμένον · τὸ γὰρ ἀπὸ τῆς βουλῆς προκριθὲν προαιρετὸν καλεῖται · μετὰ γὰρ τὸ προκρί-ναι δέον γενέσθαι , οὐκέτι περὶ τοῦ πράγματος βου-λευόμεθα , ἀλλὰ γινώσκομεν ὡρισμένως ὡς δεῖ ποιεῖν · ἀνάγομεν γὰρ τὴν μὲν τοῦ πράγματος τοῦ ζητουμέ-νου ἀρχὴν εἰς τὴν ἡμετέραν βούλησιν · τὴν δὲ ἡμετέ-ραν κρίσιν καὶ βούλησιν εἰς τὴν προαίρεσιν , ἥτις ἐστὶν ἀρχὴ ἡδὴ τῆς πράξεως . Τοῦτο δὲ ὅηλον καὶ ἀπὸ τῶν ἀρχαίων πολιτειῶν , ὅς Ὅμηρος ἐν ταῖς ῥαψωδίαις
Lemmas: τότε οὖον οὗτος ζητέω , ἀλλά ὁ τρόπος πῶς χράομαι αὐτός , καί τίς πρᾶξις μεταχειρίζω , διά οὗτος ὁ τέλος τυγχάνω . καί πάλιν ἐκεῖνος ὁ πρᾶξις διά τίς ἐργάζομαι , ἐκεῖνος διά τίς , ἠώς εἄν ἔρχομαι ἐπί ὁ ἀμέσως γίγνομαι , καί οὖον διά ἄλλος · ὁ εἰμί ὁ πρῶτος αἴτιος ὁ τέλος , ὅσπερ τελευτάω εὑρίσκω . οὕτως γάρ ὁ βουλεύω ἀπό ὁ τέλος ἄρχω , διά ὁ πρός ὁ τέλος ὁδεύω , μέχρι ὁ πρῶτος αἴτιος ὁ πρᾶξις πᾶς ἀναλίσκω , καθάπερ ὁ μαθηματικός ὁ διάγραμμα εἰμί τοίνυν ὁ μέν βούλευσις ζητέω τις · πᾶς δέ ὁ ζήτησις οὐ εἰμί βούλευσις . καίτοι , καθώς εἴρω , τρόπος τις ὁμοίως καί ὁ βουλεύω , καί ὁ μαθηματικός ἀναλύω · καί ὁ χάσκω εὑρίσκω ἀναλίσκω , οὗτος ἔργον πρῶτος γίγνομαι ὁ βουλεύω · καθά ὁ μαθηματικός , πρός δέ χάσκω ἀφικνέομαι ἀναλίσκω , οὗτος ὑποτίθημι , καί ἀπό οὗτος διά ὁ ἄλλος ὁδεύω , ἀποδείκνυμι ὁ πρόκειμαι . καί ἄμφω δέ εἰμί ἀναλύω ἀδύνατος ἐντυγχάνω , ἀφίστημι ὁ ζήτημα . οἷος , εἰμί χρῆμα δήω πρός ὁ ζητέω τέλος , ὁ οὗτος ἄνευ οὐ εἄν γίγνομαι , ἀδύνατος δέ φαίνω οὗτος πορίζω , περί ὁ τρόπος οὐκέτι ζητέω , ἀλλά ἀφίστημι · εἰμί δέ δυνατός , ἐγχειρέω πράσσω . ἐκεῖνος δέ δυνατός καλέω , ὁ διά ἐγώ γίγνομαι ἄν · ὁ γάρ διά ὁ Φίλων τρόπος τις διά ἐγώ γίγνομαι · ὁ γάρ αἰτία καί οὗτος ἐν ἐγώ εἰμί · βουλεύω δέ , καθώς εἴρω , ποτέ μέν περί ὁ ὄργανον , ποτέ δέ περί ὁ χρῆσις αὐτός , καί ἁπλόος , ποτέ μέν περί ὁ φέρω εἰς ὁ τέλος πῶς εἄν λαμβάνω , ποτέ δέ περί ὁ τρόπος πῶς χράομαι αὐτός , ἢ διά ὅς φαίνω δή ἀπό ὁ εἴρω , μή εἰμί ὁ τέλος βουλευτός . βουλευτής μέν γάρ εἰμί , ὅς κύριος ὁ ἄνθρωπος εἰμί ποιέω ἢ μή · ὅς δέ ὁ ἄνθρωπος κύριος εἰμί , ἐκεῖνος πρᾶξις ἀνθρώπινος εἰμί · ὁ δέ ἀνθρώπινος πρᾶξις ἄλλος ἕνεκα γίγνομαι · ὁ δέ ἄλλος ἕνεκα γίγνομαι , οὐ εἰμί τέλος · ὁ βουλευτός ἄρα οὐ εἰμί τέλος . οὔτε τοίνυν ὁ τέλος εἰμί βουλευτός · οὔτε ὁ πρός ὁ τέλος , ὅσος κατά ἕκαστος · οἷος , εἰμί ἄρτος οὗτος , εἰμί πέσσω , εἰμί ποιέω ὡς δεῖ · οὗτος γάρ αἴσθησις γιγνώσκω , οὖον βουλή καί κρίσις · εἰμί δέ περί οὗτος δεῖ βουλεύω , εἰς ἤπειρος ἥκω ὁ μέν οὖν βουλευτός οὗτος εἰμί . ὁ δέ προαιρετός εἰμί βουλευτός ὁρίζω · ὁ γάρ ἀπό ὁ βουλή προκρίνω προαιρετός καλέω · μετά γάρ ὁ προκρίνω δήω γίγνομαι , οὐκέτι περί ὁ πρᾶγμα βουλεύω , ἀλλά γιγνώσκω ὡρισμένως ὡς δεῖ ποιέω · ἀνάγω γάρ ὁ μέν ὁ πρᾶγμα ὁ ζητέω ἀρχή εἰς ὁ ἡμέτερος βούλησις · ὁ δέ ἡμέτερος κρίσις καί βούλησις εἰς ὁ προαίρεσις , ὅστις εἰμί ἀρχή ἤδη ὁ πρᾶξις . οὗτος δέ ὅλος καί ἀπό ὁ ἀρχαῖος πολιτεία , ὅς Ὅμηρος ἐν ὁ ῥαψῳδία