andronicus-rhodius.de-passionibus-lib-1-sp andronicus_mullach_fpg3_0376.1
ἔχοντες εἰσιν ἢ ἀγαθοί , ἢ πονηροί . Πάνυ γάρ ἐστιν ὀλογον , τὸν ἀδικοῦντα λέγειν ὅτι οὐ βούλεται ἀδικεῖν εἶναι , ἢ τὸν ἀκολαστον ὅτι οὐ βούλεται ἀκολασταίνειν · εἰ γὰρ καλ βουλόμενος δικαῖος καὶ σώφρων γενέσθαι οὐ δύναται τῷ μακρῷ ὧδε χραιτούμενος , καὶ οὕτως ἔχων ἐστὶ πονηρός . Καὶ γὰρ καὶ ὁ διαίτη διεφθαμένη χρώμενος καὶ ἀπειθῶν τοῖς ἰατροῖς καὶ διὰ τοῦτο νοσήσας , ἔχων μὲν νοσεῖ · καὶ γὰρ ἐπ’ αὐτῷ ἡν ἡ ἄλαιαν · βουλόμενος δὲ ἀπαλλαγῆναι , οὐ δύναται · πρὸν μὲν γὰρ νοσήσαι , ἐπ’ αὐτῷ ἡν τὴν ὑγείαν φυλάττειν · προσμένου δὲ διὰ τῆς ἀκρατοῦς διαίτης ἄ οὐκ ἐστιν ἐπ’ αὐτῷ τὴν ὑγείαν ἐπαναγαγεῖν . Ὡςπερ λίθον μὲν τις δύναται κατὰ πελάγους ἀφεῖναι , ἀφεὶς δὲ οὐ δύναται πάλλιν ἐπαναλαβεῖν · ἀλλ’ ὅμως ἔχων ἔρριψε τὸν λίθον , ἐπ’ αὐτῷ γὰρ ἡν ρίψαι * καὶ μή . Οὕτω τοίνυν καὶ ἐπὶ τοῦ ἀδίκου καὶ τοῦ ἀκολάστου · πρὸ μὲν γὰρ πονηρὸς γενέσθαι καὶ εἰς ταύτην τὴν ἔξιν ἐλθεῖν , ἔξην μὴ γενέσθαι · γενόμενοι δὲ οὐ δύναται μὴ εἶναι . Οὐ μόνον δὲ αἱ ψυχικαὶ κακίαι ἐκούσιοί εἰσιν , ἀλλ’ ἐνίοις τῶν ἀνθρώπων καὶ τινες σωματικαὶ ἐκούσιαι γίνονται , δι’ ἃς καὶ ἐπιτιμῶνται · τοῖς μὲν γὰρ κατὰ φύσιν αἰσχροῖς οὐδεὶς ἐπιτιμᾷ νοῦν ἔχων · τοῖς δὲ δι’ ἀγυμνασίαν , καὶ ἀμέλειαν , ἢ μοχθηρίαν τὰ σώματα διαφθεῖραςι , τούτοις μεμφόμεθα · δὲ μὲν γὰρ ἀπὸ φύσεως τυφλός , ἢ ὑπὸ νόσου , ἢ ὑπὸ πληγῆς , τούτων οὐκ οὐνεδίζομεν , ἀλλὰ μᾶλλον ἐλεοῦμεν · δὲ δὲ ἐξ οἰνοφλυγίας , ἢ ἄλλης τινὸς μοχθηρίας διεφθείρε τοὺς ὀφθαλμούς , τούτῳ μεμφόμεθα , καὶ ἐπιτιμῶμεν . Φαίνεται τοίνυν , ὅτι τῶν σωματικῶν κακιῶν αἱ μὲν ἐκούσιοι καὶ ἐφ’ ἡμῖν ἐπιτιμῶνται , αἱ δὲ ἀκούσιοι οὐδαμῶς . Ὡςπερ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων οὕτως ἂν ἔχοι · ἃς μὲν γὰρ κολάζομεν , καὶ ὑπὲρ ὧν οἱ τιμωρίαι , πάσαι εἰσιν ἐκούσιοι καὶ ἐφ’ ἡμῖν , αἱ δὲ μὴ τοιαῦται , ἀκούσιοι . Ἡ κακία ἄρα ἐκούσιον .
Lemmas: ἔχω εἰμί ἢ ἀγαθός , ἢ πονηρός . πάνυ γάρ εἰμί ολογος , ὁ ἀδικέω λέγω ὅτι οὖον βούλομαι ἀδικέω εἰμί , ἢ ὁ ἀκολαστέω ὅτι οὖον βούλομαι ἀκολασταίνω · εἰμί γάρ καλστις βούλομαι Δίκαιος καί σώφρων γίγνομαι οὖον δύναμαι ὁ μακρός ὧδε χραιτεω , καί οὕτως ἔχω εἰμί πονηρός . καί γάρ καί ὁ δίαιτα διαφθάνω χράω καί ἀπειθέω ὁ ἰατρός καί διά οὗτος νοσέω , ἔχω μέν νοσέω · καί γάρ ἐπί αὐτός ἐάν ὁ ἀλέω · βούλομαι δέ ἀπαλλάσσω , οὖον δύναμαι · πρόειμι μέν γάρ νοσέω , ἐπί αὐτός ἐάν ὁ ὑγεία φυλάσσω · προσμένω δέ διά ὁ ἀκρατής δίαιτα ὅς οὐ εἰμί ἐπί αὐτός ὁ ὑγεία ἐπανάγω . ὡς λίθος μέν τις δύναμαι κατά πέλαγος ἀφίημι , ἀφίημι δέ οὖον δύναμαι πάλλις ἐπαναλαμβάνω · ἀλλά ὅμως ἔχω ῥίπτω ὁ λίθος , ἐπί αὐτός γάρ ἐάν ῥίπτω * καί μή . οὕτως τοίνυν καί ἐπί ὁ ἄδικος καί ὁ ἀκόλαστος · πρό μέν γάρ πονηρός γίγνομαι καί εἰς οὗτος ὁ ἐξέρχομαι ἔρχομαι , ἔξειμι μή γίγνομαι · γίγνομαι δέ οὖον δύναμαι μή εἰμί . οὖον μόνος δέ ὁ ψυχικός κακία ἑκούσιος εἰμί , ἀλλά ἔνιοι ὁ ἄνθρωπος καί τις σωματικός ἑκούσιος γίγνομαι , διά ὅς καί ἐπιτιμάω · ὁ μέν γάρ κατά φύσις αἰσχρός οὐδείς ἐπιτιμάω νόος ἔχω · ὁ δέ διά ἀγυμνασία , καί ἀμέλεια , ἢ μοχθηρία ὁ σῶμα διαφθείρω , οὗτος μέμφομαι · δέ μέν γάρ ἀπό φύσις τυφλός , ἢ ὑπό νόσος , ἢ ὑπό πληγή , οὗτος οὐ ὀνειδίζω , ἀλλά μᾶλλον ἐλεέω · δέ δέ ἐκ οἰνοφλυγία , ἢ ἄλλος τις μοχθηρία διαφθείρω ὁ ὀφθαλμός , οὗτος μέμφομαι , καί ἐπιτιμάω . φαίνω τοίνυν , ὅτι ὁ σωματικός κακία ὁ μέν ἑκούσιος καί ἐπί ἐγώ ἐπιτιμάω , ὁ δέ ἀεκούσιος οὐδαμῶς . ὡς καί ἐπί ὁ ἄλλος οὕτως εἄν ἔχω · ὅς μέν γάρ κολάζω , καί ὑπέρ ὅς ὁ τιμωρία , πᾶς εἰμί ἑκούσιος καί ἐπί ἐγώ , ὁ δέ μή τοιοῦτος , ἀεκούσιος . ὁ κακία ἄρα ἑκούσιος .