andronicus-rhodius.de-passionibus-lib-1-sp andronicus_mullach_fpg3_0281.1
τῆς ψυχικῆς τῆς κατὰ τόπον γινομένης , εἰγε ἐφέσει τινὸς ἢ κατὰ τόπον γίνεται τῶν ἐμφύχων κινήσεως . Ταῦτα δ' Ἀλέξανδρος ἔγραψεν ὡς τελικῶν μόνως αἰτίων τὸ πρῶτως κινοῦν τὸν Ἀριστοτέλη λέγειν ἀποδεχόμενος . Εἰ δέ , ὡς πολλοὶ λόγοι δεικνύουσι , καὶ ποιητικὸν αὐτὸ νομίζει , τὴν μὲν ψυχὴν καὶ αὐτὸς οἴεται ὡσπερ ὁ Πλάτων τοῦ μεταβατικοῦ τῆς κινήσεως αἰτίαν εἶναι , τὸν δὲ ἀκίνητον νοῦν τοῦ περὶ τὰ αὐτὰ καὶ κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ ἐν τῷ αὐτῷ ἀεὶ κινεῖσθαι καθ' ἕνα λόγον καὶ μίαν τάξιν . Εἰ οὖν ἀμερὲς τὸ κινοῦν καὶ χωριστὸν πάντη σωμάτων , αὐτὸ καθ' αὐτὸ τελείων ἐξηρτημένον τοῦ παντὸς σωματικοῦ κόσμου , καλῶς ἔχει λέγειν καὶ πανταχοῦ αὐτὸ καὶ οὐδαμοῦ εἶναι . Εἰ δὲ οἱ μὲν Πυθαγόρειοι ἐν τῷ κέντρῳ λέγουσιν ἰστῆσθαι , ὁ δὲ Ἀριστοτέλης ἐν τῇ ἀπλανεῖ σφαῖρᾳ φησιν εἶναι , ἐκεῖνοι μὲν τὸ κέντρον ἐπιτηδεώτερον τῶν ἄλλων τοῦ παντὸς μερῶν νομίζουσι πρὸς μίμησιν τῆς τοῦ δημιουργοῦ συνοχικῆς καὶ ἐδραστικῆς ἀγαθότητος , ὁ δὲ Ἀριστοτέλης πρῶτως ἀπολαῦειν τῆς δημιουργικῆς νομίζει κινήσεως . Καὶ διὰ τοῦτο οἱ μὲν Πυθαγόρειοι Ἔστιας τόπον καὶ Ζανὸς πύργον ἐκάλουν τὸ κέντρον , ὁ δ' Ἀριστοτέλης ( p . 265 . b . 8 ) μέτρον τῶν ἄλλων κινήσεων τὴν τῆς ἀπλανοῦς ἐλεγεν ὡς πρῶτην καὶ συνηρτημένην καὶ τὸ τοῦ κινοῦντος ἀμερὲς διὰ τῆς ταχυτῆτος ἐνεικονιζομένην . Οὐ χρὴ οὖν δεδιοναὶ μὴ κατὰ συμβεβηκὸς κινήσωμεν τὸ πρῶτως κινοῦν , ἐν τῷ ἀπλανεῖ λέγοντες αὐτὸ οὐρανῷ . Οὐ γὰρ ἐστιν ἐν τῷ οὐρανῷ κυρίως ἐκεῖνο , ἀλλ' ὁ οὐρανὸς ἐν αὐτῷ · εἴπερ τὸ ἐν τινι περιέχεται ὑπὸ τοῦ ἐν ᾧ ἐστι , περιέχει δὲ ἐκεῖνο τὸν ὅλον κόσμον τῇ ἀπειρῳ αὐτοῦ δυνάμει . Μήποτε δὲ οὔδ' ἡ ἐπινοθείσα ὑπὸ τοῦ Ἀλεξάνδρου βοηθεῖα πρὸς τὸ μηδὲ κατὰ συμβεβηκὸς ἐκεῖνο κινεῖσθαι αὐτάρκης ἐστὶν ἀπὸ ἐννοίας ὅτι προιοῦσα τοῦ ἐν τῷ οὐρανῷ εἶναι τὸ πρῶτως κινοῦν · εἰ γὰρ μὴ ἐν μορίῳ τινί , φησίν , ἐστίν , ἀλλ' ἐν πάσῃ τῇ περιφερείᾳ , ἐπειδὴ ἡ πᾶσα οὐ κινεῖται οὔδ' ἀμεῖβει τόπον , ἀλλ' ἐν τῷ αὐτῷ μένει , οὔδ' κατὰ συμβεβηκὸς ἂν κινοῖτο . Εἰ οὖν ἡ μὲν πᾶσα οὐ κινεῖται , τὸ δὲ πρῶτως κινοῦν ἐν τῷ τάχιστα κινουμένῳ λέγεται εἶναι , δῆλον ὅτι οὐκ ἐστιν ἐν τῇ πάσῃ περιφερείᾳ . Ἐπεὶτα εἰ μὲν οὕτως ἐστὶν ἐν τῇ πάσῃ ὡς κατατεταγμένον ἐν αὐτῇ , ἡ δὲ πᾶσα κατὰ μόρια κινεῖται , δῆλον ὅτι καὶ αὐτὸ μετὰ τῶν μορίων κατὰ συμβεβηκὸς κινηθήσεται . Εἰ δὲ ἀσχετὸς καὶ ἐξηρημένος τῷ ὅλῳ πάρεστι , τί κωλύει καὶ τοῖς μέρεσιν ἀσχετὸς καὶ ἐξηρημένος καὶ ἀμερίστατος καὶ ἀκινήτως ἄμα πᾶσι παρὸν μηδὲ κατὰ συμβεβηκὸς τῇ ἐκείνων κινήσει συγκινεῖσθαι ; Καὶ ἀσφαλῶς ὁ Εὐδήμος τὸ πρόβλημα ἐκτιθεὶς εἰς « εἰ ἀμερὲς , φησίν , ἐστὶ τὸ πρῶτως κινοῦν καὶ μὴ ἀπτεται τοῦ κινουμένου , πῶς ἔχει πρὸς αὐτό ; » Τὸ οὖν ἀμερὲς καὶ μὴ ἀπτόμενον τοῦ κινουμένου , ἀλλ' ἀσχετον πρὸς αὐτὸ καὶ ἐξηρημένον , πῶς δύναται συγκινεῖσθαι τῷ κινουμένῳ , ὥστε κατὰ συμβεβηκὸς κινεῖσθαι ; Τὸν δὲ Εὐδήμον ὁ Ἀλέξανδρος τὸ πρῶτως κινοῦν ἐν τῷ μεγίστῳ φησὶ λέγειν κύκλῳ τῷ διὰ τῶν πόλων · οὕτος γὰρ τάχιστα κινεῖται . « Ἐγὼ δὲ οὕτως εὑρὼν τὴν γραφὴν ἐν τῷ Εὐδημείῳ « τὸς δὲ σφαῖρας ὁ μὲν τόπος ὁ περὶ τοὺς πόλους τάχιστα κινεῖται . » Καὶ τούτῳ δὲ ἐριστάσθαι ἀξίον , ὅτι ὁ μὲν Ἀλέξανδρος ἐν τῇ τῆς σφαῖρας περιφερείᾳ τὸ πρῶτως κινοῦν νομίζει λέγειν τὸν Ἀριστοτέλη · μήποτε δὲ ἐν τῷ κύκλῳ λέγων , ἐν τῷ διὰ οὐρανῷ λέγει . )
Lemmas: ὁ ψυχικός ὁ κατά τόπος γίγνομαι , εἰ ἔφεσις τις ἢ κατά τόπος γίγνομαι ὁ εμφυχοω κίνησις . οὗτος δέ Ἀλέξανδρος γράφω ὡς τελικός μόνος αἴτιος ὁ πρῶτος κινέω ὁ Ἀριστοτέλης λέγω ἀποδέχομαι . εἰμί δέ , ὡς πολύς λόγος δείκνυμι , καί ποιητικός αὐτός νομίζω , ὁ μέν ψυχή καί αὐτός οἴομαι ὡς ὁ Πλάτων ὁ μεταβατικός ὁ κίνησις αἴτιος εἰμί , ὁ δέ ἀκίνητος νόος ὁ περί ὁ αὐτός καί κατά ὁ αὐτός καί ἐν ὁ αὐτός ἀεί κινέω κατά εἷς λόγος καί εἷς τάξις . εἰμί οὖν ἀμερής ὁ κινέω καί χωριστός πάντῃ σῶμα , αὐτός κατά αὐτός τέλειος ἐξαρτάω ὁ πᾶς σωματικός κόσμος , καλῶς ἔχω λέγω καί πανταχοῦ αὐτός καί οὐδαμοῦ εἰμί . εἰμί δέ ὁ μέν Πυθαγόρειος ἐν ὁ κέντρον λέγω ἵστημι , ὁ δέ Ἀριστοτέλης ἐν ὁ ἀπλανής σφαῖρα φημί εἰμί , ἐκεῖνος μέν ὁ κέντρον ἐπιτήδειος ὁ ἄλλος ὁ πᾶς μέρος νομίζω πρός μίμησις ὁ ὁ δημιουργός συνοχικός καί δραστικός ἀγαθότης , ὁ δέ Ἀριστοτέλης πρῶτος ἀπολαύω ὁ δημιουργικός νομίζω κίνησις . καί διά οὗτος ὁ μέν Πυθαγόρειος Ἑστία τόπος καί Ζάν πύργος καλέω ὁ κέντρον , ὁ δέ Ἀριστοτέλης ( p . 265 . b . 8 ) μέτρον ὁ ἄλλος κίνησις ὁ ὁ ἀπλανής λέγω ὡς πρῶτος καί συναρτάω καί ὁ ὁ κινέω ἀμερής διά ὁ ταχυτής ἐνεικονίζω . οὖον χρή οὖν δεδιονομαι μή κατά συμβαίνω κινέω ὁ πρῶτος κινέω , ἐν ὁ ἀπλανής λέγω αὐτός οὐρανός . οὖον γάρ εἰμί ἐν ὁ οὐρανός κύριος ἐκεῖνος , ἀλλά ὁ οὐρανός ἐν αὐτός · εἴπερ ὁ ἐν τις περιέχω ὑπό ὁ ἐν ὅς εἰμί , περιέχω δέ ἐκεῖνος ὁ ὅλος κόσμος ὁ ἤπειρος αὐτός δύναμις . μήποτε δέ οὐδέ ὁ επινοτιθημι ὑπό ὁ Ἀλέξανδρος βοήθεια πρός ὁ μηδέ κατά συμβαίνω ἐκεῖνος κινέω αὐτάρκης εἰμί ἀπό ἔννοια ὅτι προέρχομαι ὁ ἐν ὁ οὐρανός εἰμί ὁ πρῶτος κινέω · εἰμί γάρ μή ἐν μόριον τις , φημί , εἰμί , ἀλλά ἐν πᾶς ὁ περιφέρεια , ἐπεί ὁ πᾶς οὖον κινέω οὐδέ ἀμείβω τόπος , ἀλλά ἐν ὁ αὐτός μένω , οὐδέ κατά συμβαίνω εἄν κινέω . εἰμί οὖν ὁ μέν πᾶς οὖον κινέω , ὁ δέ πρῶτος κινέω ἐν ὁ ταχύς κινέω λέγω εἰμί , δῆλος ὅτι οὐ εἰμί ἐν ὁ πᾶς περιφέρεια . ἔπειτα εἰμί μέν οὕτως εἰμί ἐν ὁ πᾶς ὡς κατατάσσω ἐν αὐτός , ὁ δέ πᾶς κατά μόριον κινέω , δῆλος ὅτι καί αὐτός μετά ὁ μόριον κατά συμβαίνω κινέω . εἰμί δέ άσχετος καί ἐξαιρέω ὁ ὅλος πάρειμι , τίς κωλύω καί ὁ μέρος άσχετος καί ἐξαιρέω καί ἀμέριστος καί ἀκίνητος ἄμη πᾶς πάρειμι μηδέ κατά συμβαίνω ὁ ἐκεῖνος κινέω συγκινέω ; καί ἀσφαλῶς ὁ Εὔδημος ὁ πρόβλημα ἐκτίθημι εἰς « εἰμί ἀμερής , φημί , εἰμί ὁ πρῶτος κινέω καί μή ἅπτω ὁ κινέω , πῶς ἔχω πρός αὐτός ; » ὁ οὖν ἀμερής καί μή ἀφτνέομαι ὁ κινέω , ἀλλά άσχω πρός αὐτός καί ἐξαιρέω , πῶς δύναμαι συγκινέω ὁ κινέω , ὥστε κατά συμβαίνω κινέω ; ὁ δέ Εὔδημος ὁ Ἀλέξανδρος ὁ πρῶτος κινέω ἐν ὁ μέγας φημί λέγω κύκλος ὁ διά ὁ πόλος · οὗτος γάρ ταχύς κινέω . « ἐγώ δέ οὕτως εὑρίσκω ὁ γραφή ἐν ὁ Εὐδήμειος « τός δέ σφαῖρα ὁ μέν τόπος ὁ περί ὁ πόλος ταχύς κινέω . » καί οὗτος δέ ἐρίζω ἄξιος , ὅτι ὁ μέν Ἀλέξανδρος ἐν ὁ ὁ σφαῖρα περιφέρεια ὁ πρῶτος κινέω νομίζω λέγω ὁ Ἀριστοτέλης · μήποτε δέ ἐν ὁ κύκλος λέγω , ἐν ὁ διά οὐρανός λέγω . )