anaxagoras.testimonia nausiphanes_diels_fvs2_0340.1
92 . THEOPHR . de sens . 27 ff . [ D . 507 ] Ἄ . δὲ γίνεσθαι μὲν τοῖς ἐναντίοις · τὸ 27 γὰρ ὁμοῖον ἀπαθὲς ὑπὸ τοῦ ὁμοίου , καθ’ ἑκάστην δ’ ἰδίαι πειρᾶται διαριθμεῖν . ὁρῶν μὲν γὰρ τῇ ἐμφάσει τῆς χώρας , οὐκ ἐμφαίνεισθαι δὲ εἰς τὸ ὁμόχρωον , ἀλλ’ εἰς τὸ διάφορον . καὶ τοῖς μὲν πολλοῖς μεθ’ ἡμέραν , ἐνίοις δὲ νύκτωρ εἶναι τὸ ἀλλόχρωον · διὸ ὀξυνεῖν τότε . ἀπλῶς δὲ τὴν νύκτα μᾶλλον ὁμόχρωον εἶναι τοῖς ὀφθαλμοῖς . ἐμφαίνεισθαι δὲ μεθ’ ἡμέραν , ὅτι τὸ φῶς συναίτιον τῆς ἐμφάσεως · τὴν δὲ χροῖαν τὴν κρατοῦσαν μᾶλλον εἰς τὴν ἑτέραν ἐμφαίνεισθαι [ εἰς ] . τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ τὴν ἄφην καὶ τὴν γεῦσιν χρῆναι · τὸ 28 γὰρ ὁμοίως θερμὸν καὶ ψυχρὸν οὔτε θερμαίνειν οὔτε ψύχειν πλησιάζον οὐδὲ τὸ γλυκὺ καὶ τὸ ὀξὺ δι’ αὐτῶν γνωρίζειν , ἀλλὰ τῷ μὲν θερμῷ τὸ ψυχρὸν , τῷ δ’ ἀλμυρῷ τὸ πότιμον , τῷ δ’ ὀξεῖ τὸ γλυκὺ κατὰ τὴν ἑλλειψιν τὴν ἑκάστου · πάντα γὰρ ἐνυπάρχειν φησιν ἐν ἡμῖν . ὡσαύτως δὲ καὶ ὀσφραῖνεσθαι καὶ ἀκούειν τὸ μὲν ἄμα τῇ ἀναπνοῇ , τὸ δὲ τῷ διυκνεῖσθαι τὸν ψόφον ἄχρι τοῦ ἐγκεφάλου · τὸ γὰρ περιέχον ὅσον ἐστὶν κοῖλον , εἰς ὃ ἐμπιπτεῖν τὸν ψόφον . ἅπασαν δ’ αἴσθησιν μετὰ λύπης , ὅπερ ἂν δόξειεν ἀχόλουθον εἶναι τῇ ὑποθέσει · πᾶν γὰρ τὸ ἀνόμοιον ἀπτόμενον πόνον παρέχει . φανερὸν δὲ τοῦτο τῷ τε τοῦ χρόνου πλήθει καὶ τῇ τῶν αἰσθητῶν ὑπερβολῇ . τὰ τε γὰρ λαμπρὰ χρώματα καὶ τοὺς ὑπερβάλλοντας ψόφους λύπην ἐποιεῖν καὶ οὐ πολλὸν χρόνον δύνασθαι τοῖς αὐτοῖς ἐπιμένειν . αἰσθητικώτερα δὲ τὰ μειζῶν ζῷα καὶ ἀπλῶς εἶναι κατὰ τὸ μέγεθος <τῶν αἰσθητηρίων> τὴν αἴσθησιν . ὅσα μὲν γὰρ μεγάλους καὶ καθαροὺς καὶ λαμπροὺς ὀφθαλμοὺς ἔχει , μεγάλα τε καὶ πόρρωθεν ὁρᾶν , ὅσα δὲ μικρούς , ἐναντίως . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῆς ἀκοῆς . τὰ μὲν γὰρ μεγάλα τῶν μεγάλων καὶ τῶν πόρρωθεν ἀκούειν , τὰ δ’ ἐλάττω λανθάνειν , τὰ δὲ μικρὰ τῶν μικρῶν καὶ τῶν ἐγγύς . καὶ ἐπὶ τῆς ὀσφρήσεως ὁμοίως · ὄζειν μὲν γὰρ μᾶλλον τὸ λεπτὸν ἄερα , θερμαινόμενον μὲν γὰρ καὶ μανούμενον ὄζειν . ἀναπνέον δὲ τὸ μὲν μέγα ζῷον ἄμα τῷ μανῷ καὶ τὸν πυκνὸν ἕλκειν , τὸ δὲ μικρὸν αὐτὸ τὸν μανόν · διὸ καὶ τὰ μεγάλα μᾶλλον αἰσθάνεσθαι . καὶ γὰρ τὴν ὀσμὴν ἐγγύς εἶναι μᾶλλον ἢ πόρρω διὰ τὸ πυκνότερον εἶναι , σκεδανυμένην δ’ ἀσθενῆ . σχεδὸν δὲ ὡς εἴπειν οὐχ αἰσθάνεσθαι τὰ μὲν μεγάλα τῆς λεπτῆς ἀέρος , τὰ δὲ μικρὰ τῆς πυκνῆς ... Ἄ . μὲν οὖν , ὡς περ ἐλέχθη , κοινὴν τινὰ ταύτην καὶ παλαιὰν δόξαν ἀναφέρει . πλὴν ἴδιον ἐπὶ πάσαις λέγει ταῖς αἰσθήσεσι καὶ μάλιστα ἐπὶ τῇ ὀρεῖ , διότι τὸ μέγα αἰσθανόμενον ἐστιν , οὐ δηλοῖ δὲ τὰς σωματικωτέρας αἰσθήσεις .... καὶ γὰρ Ἄ . ἀπλῶς εἴρηκε περὶ αὐτῶν [ näm ] . τῶν χρωμάτων ] .
Lemmas: 92 . THEOPHR . de sens . 27 ff . [ D . 507 ] ὅς . δέ γίγνομαι μέν ὁ ἐναντίος · ὁ 27 γάρ ὅμοιος ἀπαθής ὑπό ὁ ὁμοιόω , κατά ἕκαστος δέ ἴδιος πειράω διαριθμέω . ὁράω μέν γάρ ὁ ἔμφασις ὁ χώρα , οὐ ἐμφαίνω δέ εἰς ὁ ὁμόχροος , ἀλλά εἰς ὁ διάφορος . καί ὁ μέν πολύς μετά ἡμέρα , ἔνιοι δέ νύκτωρ εἰμί ὁ ἀλλόχροος · διό ὀξύνω τότε . ἀπλόος δέ ὁ νύξ μᾶλλον ὁμόχροος εἰμί ὁ ὀφθαλμός . ἐμφαίνω δέ μετά ἡμέρα , ὅτι ὁ φάος συναίτιος ὁ ἔμφασις · ὁ δέ χρόα ὁ κράτος μᾶλλον εἰς ὁ ἕτερος ἐμφαίνω [ εἰς ] . ὁ αὐτός δέ τρόπος καί ὁ ἁφή καί ὁ γεῦσις χρή · ὁ 28 γάρ ὁμοίως θερμός καί ψυχρός οὔτε θερμαίνω οὔτε ψύχω πλησιάζω οὐδέ ὁ γλυκύς καί ὁ ὀξύς2 διά αὐτός γνωρίζω , ἀλλά ὁ μέν θερμός ὁ ψυχρός , ὁ δέ ἁλμυρός ὁ πότιμος , ὁ δέ ὀξύς ὁ γλυκύς κατά ὁ ἔλλειψις ὁ ἕκαστος · πᾶς γάρ ἐν-ὑπάρχω φημί ἐν ἐγώ . ὡσαύτως δέ καί ὀσφραίνομαι καί ἀκούω ὁ μέν ἄμη ὁ ἀναπνοή , ὁ δέ ὁ διυκνειεπομαι ὁ ψόφος ἄχρι ὁ ἐγκέφαλος · ὁ γάρ περιέχω ὅσος εἰμί κοῖλος , εἰς ὅς ἐμπίπτω ὁ ψόφος . ἅπας δέ αἴσθησις μετά λύπη , ὅσπερ εἄν δοκέω ἄχολος εἰμί ὁ ὑπόθεσις · πᾶς γάρ ὁ ἀνόμοιος ἀφτνέομαι πόνος παρέχω . φανερός δέ οὗτος ὁ τε ὁ χρόνος πλῆθος καί ὁ ὁ αἰσθητής ὑπερβολή . ὁ τε γάρ λαμπρός χρῶμα καί ὁ ὑπερβάλλω ψόφος λύπη ποιέω καί οὖον πολύς χρόνος δύναμαι ὁ αὐτός ἐπιμένω . αἰσθητικός δέ ὁ μείζων ζῷον καί ἀπλόος εἰμί κατά ὁ μέγεθος ὅτε αἰσθητήριον ὁ αἴσθησις . ὅσος μέν γάρ μέγας καί καθαρός καί λαμπρός ὀφθαλμός ἔχω , μέγας τε καί πόρρωθεν ὁράω , ὅσος δέ μικρός , ἐναντίος . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἀκοή . ὁ μέν γάρ μέγας ὁ μέγας καί ὁ πόρρωθεν ἀκούω , ὁ δέ μικρός λανθάνω , ὁ δέ μικρός ὁ μικρός καί ὁ ἐγγύς . καί ἐπί ὁ ὄσφρησις ὁμοίως · ὄζω μέν γάρ μᾶλλον ὁ λεπτόν ἀήρ , θερμαίνω μέν γάρ καί μαίνομαι ὄζω . ἀναπνέω δέ ὁ μέν μέγας ζῷον ἄμη ὁ μανός καί ὁ πυκνός ἕλκω , ὁ δέ μικρός αὐτός ὁ μανός · διό καί ὁ μέγας μᾶλλον αἰσθάνομαι . καί γάρ ὁ ὀσμή ἐγγύς εἰμί μᾶλλον ἢ πόρρω διά ὁ πυκνός εἰμί , σκεδάννυμι δέ ἀσθενής . σχεδόν δέ ὡς εἶπον οὐ αἰσθάνομαι ὁ μέν μέγας ὁ λεπτός ἀήρ , ὁ δέ μικρός ὁ πυκνός ... ὅς . μέν οὖν , ὡς περ λέγω , κοινός τις οὗτος καί παλαιός δόξα ἀναφέρω . πλήν ἴδιος ἐπί πᾶς λέγω ὁ αἴσθησις καί μάλιστα ἐπί ὁ ὄρνυμι , διότι ὁ μέγας αἰσθάνομαι εἰμί , οὖον δηλόω δέ ὁ σωματικός αἴσθησις .... καί γάρ ὅς . ἀπλόος εἴρω περί αὐτός [ näm ] . ὁ χρῶμα ] .