ammonius-philosophy.in-porphyrii-isagogen-sive-quinque-voces 2.50
Ἀποδεδομένου δὲ τοῦ γένους καὶ τοῦ εἴδους τί ἐστιν ἑκάτερον αυτων . Ὑπέσχετο ὁ Πορφύριος διδάξαι περὶ τῶν προκειμένων φωνῶν λογικώτερον , τοῦτ’ ἔστι πρεπόντως τῇ λογικῇ πραγματείᾳ . μετὰ τοίνυν τὸ διδάξαι περὶ γένους καὶ εἴδους τί ἐστιν ἑκάτερον βούλεται προσθεῖναι , πῶς χρησίμη ἐστὶν ἡ περὶ αὐτῶν θεωρία ἐν τῇ λογικῇ πραγματείᾳ · ἐπειδὴ γὰρ ἡ λογικὴ πραγματεία καταγίνεται περὶ τὴν ἀπόδειξιν , ἡ δ’ ἀπόδειξίς ἐστι συλλογισμός τις , ἐν δὲ τῷ συλλογισμῷ δεόμεθα προτάσεων , ἡ δὲ πρότασις ἐκ δύο ὅρων σύγκειται , ὧν ὁ μέν ἐστιν ὑποκείμενος ὁ δὲ κατηγορούμενος , καὶ ὑποκείμενος μέν ἐστι περὶ οὗ ὁ λόγος , κατηγορούμενος δὲ ὁ περὶ ἐκείνου λεγόμενος , οἷον Σωκράτης περιπατεῖ ( ὑπόκειται μὲν γὰρ Σωκράτης περὶ οὗ ὁ λόγος , κατηγορεῖται δὲ τὸ περιπατεῖν , ὅπερ κατ’ ἐκείνου λέγεται · πάλιν ἐὰν εἴπω ὅτι ἡ ψυχὴ αὐτοκίνητος , ὑπόκειται μὲν ἡ ψυχή , κατηγορεῖται δὲ τὸ αὐτοκίνητον , καὶ ἐπὶ πάσης προτάσεως ὡσαύτως ) · βούλεται περὶ τῶν γενῶν καὶ εἰδῶν τίνα τίνων κατηγορεῖται εἰπεῖν καὶ τίνα τίσιν ὑπόκειται . καὶ ἵνα γνῶμεν , πῶς συμπλεκόμενα προτάσεις ποιοῦσιν , ἐξ ὧν ὁ συλλογισμὸς γίνεται , περὶ ὃν ἡ λογικὴ καταγίνεται πραγματεία , φησὶν ὅτι τὸ μὲν γένος ἀεὶ τοῦ εἴδους κατηγορεῖται , οἷον τοῦ ἀνθρώπου τὸ ζῷον καὶ τούτου ἡ οὐσία , τὸ δ’ εἶδος οὐδέποτε τοῦ γένους κατηγορεῖται · οὐ γὰρ ἀληθὲς εἰπεῖν , ὅτι ἡ οὐσία ζῷόν ἐστιν ἢ ὅτι τὸ ζῷον ἄνθρωπος . δῆλον οὖν ὅτι ἀεὶ τὰ μὲν γένη τῶν εἰδῶν κατηγορεῖται , τὰ δὲ εἴδη τῶν γενῶν οὐδέποτε . καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν , δεῖ τὰ κατηγορούμενα ἢ ἐπὶ πλέον εἶναι τῶν ὑποκειμένων ὡς τὸ ζῷον τοῦ ἀνθρώπου , ἢ ἐξισάζειν ὡς τὸ γελαστικὸν τῷ ἀνθρώπω . τὰ δ’ ἐξισάζοντα καὶ ἀντικατηγορεῖται · ὡς γὰρ λέγομεν , πᾶς ἄνθρωπος γελαστικόν , οὕτως καὶ πᾶν γελαστικὸν ἄνθρωπος .
Lemmas: ἀποδίδωμι δέ ὁ γένος καί ὁ εἶδος τίς εἰμί ἑκάτερος αὐτός . ὑπέχω ὁ Πορφύριος διδάσκω περί ὁ πρόκειμαι φωνή λογικός , οὗτος εἰμί πρεπόντως ὁ λογικός πραγματεία . μετά τοίνυν ὁ διδάσκω περί γένος καί εἶδος τίς εἰμί ἑκάτερος βούλομαι προστίθημι , πῶς χρήσιμος εἰμί ὁ περί αὐτός θεωρία ἐν ὁ λογικός πραγματεία · ἐπεί γάρ ὁ λογικός πραγματεία καταγίγνομαι περί ὁ ἀπόδειξις , ὁ δέ ἀπόδειξις εἰμί συλλογισμός τις , ἐν δέ ὁ συλλογισμός δήω πρότασις , ὁ δέ πρότασις ἐκ δύο ὁράω σύγκειμαι , ὅς ὁ μέν εἰμί ὑπόκειμαι ὁ δέ κατηγορέω , καί ὑπόκειμαι μέν εἰμί περί ὅς ὁ λόγος , κατηγορέω δέ ὁ περί ἐκεῖνος λέγω , οἷος Σωκράτης περιπατέω ( ὑπόκειμαι μέν γάρ Σωκράτης περί ὅς ὁ λόγος , κατηγορέω δέ ὁ περιπατέω , ὅσπερ κατά ἐκεῖνος λέγω · πάλιν ἐάν εἶπον ὅτι ὁ ψυχή αὐτοκίνητος , ὑπόκειμαι μέν ὁ ψυχή , κατηγορέω δέ ὁ αὐτοκίνητον , καί ἐπί πᾶς πρότασις ὡσαύτως ) · βούλομαι περί ὁ γένος καί εἶδος τίς τίνω κατηγορέω εἶπον καί τίς τίσις ὑπόκειμαι . καί ἵνα γιγνώσκω , πῶς συμπλέκω πρότασις ποιέω , ἐκ ὅς ὁ συλλογισμός γίγνομαι , περί ὅς ὁ λογικός καταγίγνομαι πραγματεία , φημί ὅτι ὁ μέν γένος ἀεί ὁ εἶδος κατηγορέω , οἷος ὁ ἄνθρωπος ὁ ζῷον καί οὗτος ὁ οὐσία , ὁ δέ εἶδος οὐδέποτε ὁ γένος κατηγορέω · οὖον γάρ ἀληθής εἶπον , ὅτι ὁ οὐσία ζώιον εἰμί ἢ ὅτι ὁ ζῷον ἄνθρωπος . δῆλος οὖν ὅτι ἀεί ὁ μέν γένος ὁ εἶδος κατηγορέω , ὁ δέ εἶδος ὁ γένος οὐδέποτε . καί ἁπλόος εἶπον , δεῖ ὁ κατηγορέω ἢ ἐπί πλέω εἰμί ὁ ὑπόκειμαι ὡς ὁ ζῷον ὁ ἄνθρωπος , ἢ ἐξισάζω ὡς ὁ γελαστικός ὁ ἄνθρωπος . ὁ δέ ἐξισάζω καί ἀντικατηγορέω · ὡς γάρ λέγω , πᾶς ἄνθρωπος γελαστικός , οὕτως καί πᾶς γελαστικός ἄνθρωπος .