ammonius-philosophy.in-porphyrii-isagogen-sive-quinque-voces 2.72
Τριῶν οὖν εἰδῶν τῆς διαφορᾶς θεωρουμένων καὶ τῶν μὲν οὐσῶν χωριστῶν τῶν δὲ ἀχωρίστων , καὶ πάλιν τῶν ἀχωρίστων τῶν μὲν οὐσῶν καθ’ αὑτὸ τῶν δὲ κατὰ συμβεβηκός . ‘Υπέσχετο ὁ Πορφύριος περὶ τῶν προκειμένων διδάσκειν λογικώτερον · 20 βούλεται τοίνυν ἐκ τῶν διαφορῶν κἀνταῦθα διδάξαι τινὰ συμβαλλόμενα πρὸς τὴν ὁριστικὴν καὶ διαιρετικὴν μέθοδον . φησὶν οὖν ὅτι τῶν εἰδοποιῶν διαφορῶν αἱ μέν εἰσι συστατικαὶ αἱ δὲ διαιρετικαί , οὐκ ἄλλαι καὶ ἄλλαι , ἀλλ’ αἱ αὐταὶ πῇ μὲν γίνονται συστατικαὶ πῇ δὲ διαιρετικαί , ἄλλως καὶ ἄλλως παραλαμβανόμεναι · τὸ γὰρ λογικὸν καὶ τὸ ἄλογον τὸ θνητὸν καὶ τὸ ἀθάνατον τοῦ ζῴου εἰσὶ διαφοραί , καὶ εἰσὶν αὗται διαιρετικαὶ ( τὸ γὰρ εἰς ταῦτα διαιρεῖται ) · ἐὰν δὲ αἱ δυνάμεναι συμπλακῆναι ἅμα ληφθῶσιν οἷον τὸ λογικὸν καὶ τὸ θνητόν , γίνονται συστατικαὶ τοῦ ἀνθρώπου διαφοραί · συνιστῶσι γὰρ καὶ συμπληροῦσιν αὐτοῦ τὴν φύσιν . δῆλον οὖν ὅτι αἱ μὲν διαιρετικαὶ διαφοραὶ χρησιμεύουσι πρὸς τὴν διαιρετικὴν μέθοδον , εἴπερ κατὰ ταύτας γίνονται αἱ τῶν γενῶν εἰς τὰ εἴδη διαιρέσεις , αἱ δὲ συστατικαὶ εἰς τὴν ὁριστικήν , εἴπερ οἱ ὁρισμοὶ ἐκ γενῶν εἰσι καὶ τῶν τοιούτων διαφορῶν . ἰστέον δ’ ὅτι συντιθέμεναι αὗται ποιοῦσι τέσσαρας συζυγίας , ὧν αἱ μὲν τρεῖς συνίστανται ἡ δὲ μία ἀσύστατός ἐστιν . οἷον ἔστω λογικὸν καὶ ἄλογον , θνητὸν καὶ ἀθάνατον . ἰδοὺ τοί|νυν λογικὸν καὶ θνητὸν συνίσταται , ἔστι γὰρ ὁ ἄνθρωπος , λογικὸν καὶ ἀθάνατον ὁ θεός , ἄλογον δὲ καὶ θνητὸν ὁ ἵππος , οὐκ ἔστι δέ τι ἄλογον καὶ ἀθάνατον · ζητεῖται γὰρ περὶ τῆς λοιπῆς συζυγίας , τῆς τοῦ ἀλόγου φημὶ καὶ τοῦ ἀθανάτου , πότερον συνέστηκε καὶ ἔστι τι ἄλογον καὶ ἀθάνατον , οἷόν τι δοκεῖ καὶ περὶ τῆς Σκύλλης ὁ ποιητὴς λέγειν ἀλλ’ ἀθάνατον κακόν ἐστιν , ἢ οὔ · οἱ μὲν γάρ φασιν εἶναί τι δαιμονίων ἀλόγων γένος ἀθάνατον , ὅπερ δὴ μείονα ἐπέχει τάξιν , οὓς καὶ ἀποτρεπόμεθα . οἱ δέ φασι καὶ τὸ τοιοῦτον οῦτον γένος θνητὸν εἶναι · ὃ γάρ ἐστιν ἀθάνατον , καὶ λογικόν ἐστι πάντως . ἔλθωμεν καὶ ἐπὶ τὴν οὐσίαν , καὶ τὰ αὐτὰ εὑρήσομεν · καὶ γὰρ καὶ ἐνταῦθα δύο οὐσῶν ἀντιθέσεων , ἐμψύχου καὶ ἀψύχου , αἰσθητικοῦ καὶ ἀναισθήτου , καὶ τούτων συμπλεκομένων τρεῖς μόναι συνίστανται συζυγίαι , ἡ δὲ λοιπὴ ἀσύστατός ἐστι · τὸ μὲν γὰρ ἔμψυχον καὶ αἰσθητικὸν τὸ ζῷον , τὸ δὲ ἔμψυχον καὶ ἀναίσθητον τὸ φυτόν , τὸ δὲ ἄψυχον καὶ ἀναίσθητον ὁ λίθος , ἄψυχον δὲ καὶ αἰσθητικὸν οὐδέν ἐστιν · ὃ γὰρ ἂν ἔχῃ αἴσθησιν , πολλῷ μᾶλλον τὴν φυσικὴν ἔχει ψυχήν · ὅπου γὰρ φυσική , οὐ πάντως καὶ αἰσθητική , ὅπου δὲ αἰσθητική , πάντως καὶ φυσική . Ἀλλ’ αὗταί γε αἱ διαιρετικαὶ διαφοραὶ τῶν γενῶν · ὥσπερ γάρ εἰσί τινα μόνως εἴδη , τινὰ δὲ καὶ γένη καὶ εἴδη οὕτως καὶ ἐπὶ τῶν διαφορῶν · τῶν γὰρ εἰδοποιῶν διαφορῶν αἱ μέν εἰσι μόνως διαιρετικαὶ αἱ τῶν γενικωτάτων , αἱ δὲ μόνως συστατικαὶ αἱ τῶν εἰδικωτάτων , αἱ δὲ συστατικαί τε καὶ διαιρετικαὶ αἱ τῶν ὑπαλλήλων · αἱ μὲν γὰρ τῆς οὐσίας διαφοραί , τὸ σῶμά φημι καὶ τὸ ἀσώματον , διαιρετικαὶ μόνως τῆς οὐσίας , οὐδαμῶς δὲ συστατικαί . αἱ δὲ τοῦ ἀνθρώπου διαφοραί , οἷον τὸ λογικὸν καὶ τὸ θνητόν , μόνως συστατικαὶ τοῦ ἀνθρώπου , αἱ δὲ τῶν μέσων , οἷον αἱ τοῦ ζῴου τὸ θνητὸν καὶ ἀθάνατον , τὸ λογικὸν καὶ τὸ ἄλογον , καὶ συστατικαὶ καὶ διαιρετικαί , διότι ἔχουσί τι πρὸ αὐτῶν ἐπαναβεβηκός · αἱ μὲν γὰρ ἐναντίαι διαιρετικαὶ τοῦ ζῴου , ὅτι αὗται διαιροῦνται εἰς ἕτερα εἴδη , οἷον τὸ θνητὸν καὶ ἀθάνατον ( εἰς ταῦτα γὰρ διαιρεῖται τὸ ζῷον ) , καὶ τὸ λογικὸν καὶ ἄλογον ὁμοίως . αἱ δὲ ὑπάλληλοι τῶν εἰδῶν εἰσι συστατικαί · λογικὸν μὲν γὰρ καὶ θνητὸν ἀνθρώπου συστατικά , λογικὸν δὲ καὶ ἀθάνατον ἀγγέλου , ἄλογον δὲ καὶ θνητὸν ἵππου , αἰ δὲ τοῦ ἀλόγου καὶ τοῦ θνητοῦ τῶν ἀλόγων ζῴων . παρέλειψεν ὁ Πορφύριος τὸ ἄλογον καὶ τὸ ἀθάνατον ὡς ἀμφιβαλλόμενον , εἴτε εἰσὶ τοιαῦται οὐσίαι εἴτε οὕ · εἰσὶ γάρ , ὡς εἶπον , τὰ ἄλογα δαιμόνια μείω τάξιν ἐν τῷ παντὶ ἐπέχοντα καὶ ἀφορισθέντα πρὸς τὸ τὰς ἀξίας κολάζειν ψυχάς , ἅπερ ὑπό τινων μὲν ἀθάνατα ὑπό τινων δὲ θνητὰ εἶναι νενόμισται .
Lemmas: τρεῖς οὖν εἶδος ὁ διαφορά θεωρέω καί ὁ μέν εἰμί χωριστής ὁ δέ ἀχώριστος , καί πάλιν ὁ ἀχώριστος ὁ μέν εἰμί κατά ἑαυτοῦ ὁ δέ κατά συμβεβηκός . ‘Υπέσχετο ὁ Πορφύριος περί ὁ πρόκειμαι διδάσκω λογικός · 20 βούλομαι τοίνυν ἐκ ὁ διαφορά ἐνταῦθα διδάσκω τις συμβάλλω πρός ὁ ὁριστικός καί διαιρετικός μέθοδος . φημί οὖν ὅτι ὁ εἰδοποιός διαφορά ὁ μέν εἰμί συστατικός ὁ δέ διαιρετικός , οὐ ἄλλος καί ἄλλος , ἀλλά ὁ αὐτός πῇ μέν γίγνομαι συστατικός πῇ δέ διαιρετικός , ἄλλως καί ἄλλως παραλαμβάνω · ὁ γάρ λογικός καί ὁ ἄλογος ὁ θνητός καί ὁ ἀθάνατος ὁ ζῷον εἰμί διαφορά , καί εἰμί οὗτος διαιρετικός ( ὁ γάρ εἰς οὗτος διαιρέω ) · ἐάν δέ ὁ δύναμαι συμπλέκω ἅμα λαμβάνω οἷος ὁ λογικός καί ὁ θνητός , γίγνομαι συστατικός ὁ ἄνθρωπος διαφορά · συνίστημι γάρ καί συμπληρόω αὐτός ὁ φύσις . δῆλος οὖν ὅτι ὁ μέν διαιρετικός διαφορά χρησιμεύω πρός ὁ διαιρετικός μέθοδος , εἴπερ κατά οὗτος γίγνομαι ὁ ὁ γένος εἰς ὁ εἶδος διαίρεσις , ὁ δέ συστατικός εἰς ὁ ὁριστικός , εἴπερ ὁ ὁρισμός ἐκ γένος εἰμί καί ὁ τοιοῦτος διαφορά . ἰστέον δέ ὅτι συντίθημι οὗτος ποιέω τέσσαρες συζυγία , ὅς ὁ μέν τρεῖς συνίστημι ὁ δέ εἷς ἀσύστατος εἰμί . οἷος ἵστημι λογικός καί ἄλογος , θνητός καί ἀθάνατος . ἰδού τοί|νυν λογικός καί θνητός συνίστημι , εἰμί γάρ ὁ ἄνθρωπος , λογικός καί ἀθάνατος ὁ θεός , ἄλογος δέ καί θνητός ὁ ἵππος , οὐ εἰμί δέ τίς ἄλογος καί ἀθάνατος · ζητέω γάρ περί ὁ λοιπός συζυγία , ὁ ὁ ἄλογος φημί καί ὁ ἀθάνατος , πότερος συνίστημι καί εἰμί τίς ἄλογος καί ἀθάνατος , οἷος τίς δοκέω καί περί ὁ Σκύλλα ὁ ποιητής λέγω ἀλλά ἀθάνατος κακός εἰμί , ἢ οὖον · ὁ μέν γάρ φημί εἰμί τίς δαιμόνιος ἄλογος γένος ἀθάνατος , ὅσπερ δή μείων ἐπέχω τάξις , ὅς καί ἀποτρέπω . ὁ δέ φημί καί ὁ τοιοῦτος οὗτος γένος θνητός εἰμί · ὅς γάρ εἰμί ἀθάνατος , καί λογικός εἰμί πάντως . ἔρχομαι καί ἐπί ὁ οὐσία , καί ὁ αὐτός εὑρίσκω · καί γάρ καί ἐνταῦθα δύο εἰμί ἀντίθεσις , ἐμψυχόω καί ἄψυχος , αἰσθητικός καί ἀναίσθητος , καί οὗτος συμπλέκω τρεῖς μόνος συνίστημι συζυγία , ὁ δέ λοιπός ἀσύστατος εἰμί · ὁ μέν γάρ ἔμψυχος καί αἰσθητικός ὁ ζῷον , ὁ δέ ἔμψυχος καί ἀναίσθητος ὁ φυτός , ὁ δέ ἄψυχος καί ἀναίσθητος ὁ λίθος , ἄψυχος δέ καί αἰσθητικός οὐδείς εἰμί · ὅς γάρ εἄν ἔχω αἴσθησις , πολύς μᾶλλον ὁ φυσικός ἔχω Ψυχή · ὅπου γάρ φυσικός , οὖον πάντως καί αἰσθητικός , ὅπου δέ αἰσθητικός , πάντως καί φυσικός . ἀλλά οὗτος γε ὁ διαιρετικός διαφορά ὁ γένος · ὥσπερ γάρ εἰμί τις μόνος εἶδος , τις δέ καί γένος καί εἶδος οὕτως καί ἐπί ὁ διαφορά · ὁ γάρ εἰδοποιός διαφορά ὁ μέν εἰμί μόνος διαιρετικός ὁ ὁ γενικός , ὁ δέ μόνος συστατικός ὁ ὁ εἰδικός , ὁ δέ συστατικός τε καί διαιρετικός ὁ ὁ ὑπάλληλος · ὁ μέν γάρ ὁ οὐσία διαφορά , ὁ σῶμα φημί καί ὁ ἀσώματος , διαιρετικός μόνος ὁ οὐσία , οὐδαμῶς δέ συστατικός . ὁ δέ ὁ ἄνθρωπος διαφορά , οἷος ὁ λογικός καί ὁ θνητός , μόνος συστατικός ὁ ἄνθρωπος , ὁ δέ ὁ μέσος , οἷος ὁ ὁ ζῷον ὁ θνητός καί ἀθάνατος , ὁ λογικός καί ὁ ἄλογος , καί συστατικός καί διαιρετικός , διότι ἔχω τίς πρό αὐτός ἐπαναβεβηκός · ὁ μέν γάρ ἐναντίος διαιρετικός ὁ ζῷον , ὅτι οὗτος διαιρέω εἰς ἕτερος εἶδος , οἷος ὁ θνητός καί ἀθάνατος ( εἰς οὗτος γάρ διαιρέω ὁ ζῷον ) , καί ὁ λογικός καί ἄλογος ὁμοίως . ὁ δέ ὑπάλληλος ὁ εἶδος εἰμί συστατικός · λογικός μέν γάρ καί θνητός ἄνθρωπος συστατικός , λογικός δέ καί ἀθάνατος ἄγγελος , ἄλογος δέ καί θνητός ἵππος , ὁ δέ ὁ ἄλογος καί ὁ θνητός ὁ ἄλογος ζῷον . παραλείβω ὁ Πορφύριος ὁ ἄλογος καί ὁ ἀθάνατος ὡς ἀμφιβάλλω , εἴτε εἰμί τοιοῦτος οὐσία εἴτε ἕ · εἰμί γάρ , ὡς εἶπον , ὁ ἄλογος δαιμόνιος μείων τάξις ἐν ὁ πᾶς ἐπέχω καί ἀφορίζω πρός ὁ ὁ ἄξιος κολάζω Ψυχή , ὅσπερ ὑπό τίνω μέν ἀθάνατος ὑπό τίνω δέ θνητός εἰμί νομίζω .