ammonius-philosophy.in-aristotelis-categorias-commentarius 1.2.2
Ἥ μήτε καθ’ ὑποκειμένου τινὸς λέγεται . Ζητοῦσι δέ τινες τί δή ποτε δι’ ἀποφάσεων τὸ τιμιώτερον ὡρίσατο , εἴπερ τῶν καταφάσεων εἰσιν αὗται ἀτιμότεραι . φαμὲν ὅτι οὐδὲν ἄτοπον · καὶ γὰρ ἡμεῖς τὸ θεῖον σημᾶναι βουλόμενοι οὐ καταφάσκομέν τι περὶ αὐτοῦ , ὥς φησιν ὁ Πλατῶν , ἀλλ’ εἰς ἀποφάσεις τρεπόμεθα . ἀποροῦσι δέ τινες λέγοντες μήποτε καὶ τῇ ὄντως πρώτῃ καὶ θείᾳ οὐσίᾳ ἁρμόζει ὁ ἀποδεδομένος ὁρισμὸς τῆς οὐσίας καὶ τῇ μερικῇ ψυχῇ · καὶ γὰρ ὁ θεὸς οὔτε καθ’ ὑποκειμένου τινὸς λέγεται οὔτε ἐν ὑποκειμένῳ ἐστί , καὶ μέντοι καὶ ἡ ψυχή . φαμὲν οὖν ὅτι οὐδετέρῳ ἁρμόζει ὁ ὁρισμός , ἐπὶ μὲν γὰρ τῆς θείας οὐσίας ἀνόητον ὅλως τὸ ἐπινοεῖν τοῦτον τὸν ὁρισμόν · τὸ γὰρ μὴ εἶναι καθ’ ὑποκειμένου πρὸς ἀντιδιαστολὴν τῶν ἐν ὑποκειμένῳ ὄντων εἴρηται καὶ ἁρμόζει πράγμασι σχέσιν τινὰ ἔχουσι πρὸς τὰ ἐν ὑποκειμένῳ , τὸ δὲ θεῖον ἄσχετον παντελῶς καὶ πάντων ἐξῃρημένον τῶν τε ἐν ὑποκειμένῳ καὶ τῶν μὴ ἐν ὑποκειμένῳ ὄντων , γινομένων δὲ τοῖς συμβεβηκόσιν ὑποκειμένων . ἐπὶ δὲ τῆς ψυχῆς εἰ μὲν τὴν ἐξῃρημένην λαμβάνει τις , οὐχ ἁρμόσει πάλιν ὁ ὁρισμὸς διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν πάντων γὰρ ἔχουσα τοὺς λόγους καὶ τὴν γνῶσιν παρ’ ἑαυτῇ ἄσχετος καὶ αὐτὴ καὶ ἐξῃρημένη ) , εἰ δέ γε τὴν μερικήν , ἴσως ἐφαρμόζει ταύτῃ · πεσοῦσα γὰρ εἰς τὴν σχέσιν καὶ λήθῃ κατασχεθεῖσα εἶτα εἰς ἀνάμνησιν ἐπειγομένη τῶν προτέρων γίνεται ὑποκείμενον ποτὲ μὲν τῇ γραμματικῇ ποτὲ δὲ τῇ ἰατρικῇ καὶ ταῖς ἄλλαις τέχναις ὁμοίως . καὶ οὐδὲν θαυμαστὸν τῇ ψυχῇ ποτὲ μὲν ἐφαρμόζειν τὸν ὁρισμὸν ποτὲ δὲ οὔ · μέσην γὰρ ἔχει τάξιν πρὸς τά πάντῃ ἐξῃρημένα τῆς ὕλης καὶ τὰ πάντῃ ἔνυλα , καὶ ὅτε μὲν ἡ ψυχὴ ἐξῄρηται τῶν σωμάτων , οὐκ ἐφαρμόσει αὐτῇ ὁ ὁρισμός , ὅτε δὲ πεσοῦσα ἐν ὕλῃ ἐπιλανθάνεται , τηνικαῦτα ἐφαρμόσει , καὶ οὐδὲν ἄτοπον .
Lemmas: ὅς μήτε κατά ὑπόκειμαι τις λέγω . ζητέω δέ τις τίς δή ποτός διά ἀπόφασις ὁ τίμιος ὁρίζω , εἴπερ ὁ κατάφασις εἰμί οὗτος ἄτιμος . φημί ὅτι οὐδείς ἄτοπος · καί γάρ ἐγώ ὁ θέω σημαίνω βούλομαι οὖον καταφάσκω τίς περί αὐτός , ὅς φημί ὁ Πλάτος , ἀλλά εἰς ἀπόφασις τρέπω . ἀπορέω δέ τις λέγω μήποτε καί ὁ εἰμί πρῶτος καί θεῖος οὐσία ἁρμόζω ὁ ἀποδίδωμι ὁρισμός ὁ οὐσία καί ὁ μερικός Ψυχή · καί γάρ ὁ θεός οὔτε κατά ὑπόκειμαι τις λέγω οὔτε ἐν ὑπόκειμαι εἰμί , καί μέντοι καί ὁ ψυχή . φημί οὖν ὅτι οὐδέτερος ἁρμόζω ὁ ὁρισμός , ἐπί μέν γάρ ὁ θεῖος οὐσία ἀνόητος ὅλως ὁ ἐπινοέω οὗτος ὁ ὁρισμός · ὁ γάρ μή εἰμί κατά ὑπόκειμαι πρός ἀντιδιαστολή ὁ ἐν ὑπόκειμαι εἰμί εἴρω καί ἁρμόζω πρᾶγμα σχέσις τις ἔχω πρός ὁ ἐν ὑπόκειμαι , ὁ δέ θέω ἄσχετος παντελῶς καί πᾶς ἐξαιρέω ὁ τε ἐν ὑπόκειμαι καί ὁ μή ἐν ὑπόκειμαι εἰμί , γίγνομαι δέ ὁ συμβεβηκός ὑπόκειμαι . ἐπί δέ ὁ Ψυχή εἰμί μέν ὁ ἐκλέγω λαμβάνω τις , οὐ ἁρμόζω πάλιν ὁ ὁρισμός διά ὁ αὐτός αἴτιος πᾶς γάρ ἔχω ὁ λόγος καί ὁ γνῶσις παρά ἑαυτοῦ ἄσχετος καί αὐτός καί ἐξαιρέω ) , εἰμί δέ γε ὁ μερικός , ἴσως ἐφαρμόζω οὗτος · πίπτω γάρ εἰς ὁ σχέσις καί λήθη κατέχω εἶτα εἰς ἀνάμνησις ἐπείγω ὁ πρότερος γίγνομαι ὑπόκειμαι ποτέ μέν ὁ γραμματικός ποτέ δέ ὁ ἰατρικός καί ὁ ἄλλος τέχνη ὁμοίως . καί οὐδείς θαυμαστός ὁ Ψυχή ποτέ μέν ἐφαρμόζω ὁ ὁρισμός ποτέ δέ οὖον · μέσος γάρ ἔχω τάξις πρός ὁ πάντῃ ἐξαιρέω ὁ ὕλη καί ὁ πάντῃ ἔνυλος , καί ὅτε μέν ὁ ψυχή ἐξαιρέω ὁ σῶμα , οὐ ἐφάρμοσις αὐτός ὁ ὁρισμός , ὅτε δέ πίπτω ἐν ὕλη ἐπιλανθάνομαι , τηνικαῦτα ἐφάρμοσις , καί οὐδείς ἄτοπος .