ammonius-philosophy.in-aristotelis-categorias-commentarius 1.2.23
Οὐκ ἴδιον δὲ τὴς οὐσίας τοῦτο , ἀλλὰ καὶ ἡ διαφορὰ τῶν μὴ υποκειμενῳ Τὸ ἀποδεδομένον τῆς οὐσίας ἴδιον ἐκβάλλει ὡς μὴ μόνον ταύτῃ ὑπάρχον ἀλλὰ καὶ ταῖς διαφοραῖς . καὶ ἐκ τούτου δῆλός ἐστι χωρίζων τὰς διαφορὰς τῶν οὐσιῶν · ὥστε συμβαίνει αὐτὰς συμβεβηβότα εἶναι , ὅπερ ἄτοπον · καὶ αὐτῷ γὰρ τῷ Ἀριστοτέλει δοκεῖ οὐσίας αὐτὰς εἶναι , ὥστε ἐκ τούτων καὶ τὰ εἴδη συμπληροῦσθαι καὶ οὐσιωδῶς αὐτῶν κατηγορεῖσθαι · εἰ γὰρ μὴ ἦσαν οὐσίαι , συνέβαινεν ἐκ συμβεβηκότων οὐσίαν γενέσθαι , ὅπερ ἄτοπον . εἴπερ οὖν αἱ διαφοραὶ οὐσίαι εἰσί τὰ γὰρ τῆς οὐσίας μέρη οὐσίαι εἰσὶ καὶ ὁ ὁρισμὸς ἐκ τῶν τῆς οὐσίας μερῶν συνίσταται ) , πῶς φησιν ὁ Ἀριστοτέλης οὐκ ἴδιον δὲ οὐσίας τοῦτο ἀλλὰ καὶ τῶν διαφορῶν ὡς τῶν διαφορῶν δηλονότι ἑτέρων οὐσῶν παρὰ τὴν οὐσίαν ; φαμὲν οὖν ὅτι τῶν οὐσιῶν αἱ μέν εἰσι νοηταὶ αἱ δὲ αἰσθηταί , καὶ τῶν αἰσθητῶν αἱ μὲν ἀίδιοι ὡς τὰ οὐράνια αἱ δὲ ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ , καὶ τούτων αἱ μέν εἰσιν ἁπλαῖ ὡς τὸ λογικὸν τὸ θνητόν , ἅσπερ διαφορὰς οὔσας οὐσιώδεις ἡ φύσις συνεκέρασε πρὸς γένεσιν ἀνθρώπου , αἱ δὲ σύνθετοι ὡς τὰ γένη καὶ τὰ εἴδη καὶ τὰ ἄτομα . διδάσκει οὖν ἐνταῦθα ὁ Ἀριστοτέλης περὶ μόνης τῆς συνθέτου οὐσίας τῆς ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ , λέγω δὴ περί τε ἀτόμων καὶ εἰδῶν καὶ γενῶν . ἀμέλει τοι καὶ παραβάλλεων τὰς οὐσίας πρὸς ἀλλήλας παρέβαλλε τὰ εἴδη μόνα καὶ τὰ γένη , ἔτι δὲ καὶ τὰ ἄτομα ἐπειδὴ καὶ περὶ τούτων πρόκειται αὐτῷ διδάξαι , τῶν δὲ διαφορῶν μνήμην οὐδαμοῦ ἐποιήσατο , ἐπειδὴ ἁπλαῖ εἰσιν , τῶν δὲ συνθέτων , ὡς εἴρηται , τὸν λόγον ποιεῖται . διὰ ταύτην οὖν τὴν αἰτίαν εἶπεν ὁ Ἀριστοτέλης ὅτι οὐκ ἴδιον τῆς οὐσίας ὑπάρχει τοῦτο , οὐχ ἀπλῶς δὲ πάσης εἶπεν , ἀλλὰ τῆς συνθέτου . εἰκότως δὲ τοῦτο · ὑπάρχει γὰρ οὐ μόνον τῇ συνθέτῳ , ἀλλὰ καὶ τῇ ἁπλῇ , τοῦτ’ ἔστι ταῖς διαφοραῖς , τῷ λογικῷ καὶ τῷ ἀλόγῳ . καὶ διὰ τοῦτο ἔδοξεν ἀφορίζειν τὰς διαφορὰς τῶν οὐσιῶν . Ἄλλοι δέ φασιν ὅτι αἱ διαφοραὶ ἀπλῶς οὐκ εἰσὶν οὐσίαι , ἀλλὰ τούτων αἱ μέν εἰσι πρὸς τῇ οὐσίᾳ ὡς τὸ λογικὸν καὶ τὸ θνητόν , αἱ δὲ πρὸς τοῖς συμβεβηκόσι καὶ τούτοις μᾶλλον γειτνιάζουσι ὡς τὸ ἐν κόρακι μέλαν ἢ ἐν τῷ κύκνῳ λευκόν , αἱ δὲ ἀκριβῶς ἐν μέσῳ τῶν οὐσιῶν καὶ τῶν συμβεβηκότων ὡς ἐν τῷ πυρὶ ἡ θερμότης · αὕτη γὰρ μετέχει μὲν συμβεβηκότος καθὸ ποιότης , μετέχει δὲ καὶ οὐσίας καθὸ συμπληρωτικὴ τοῦ ὑποκειμένου . οὗτοι δὲ εὐφυῶς μὲν ἐπέβαλλον , οὐ μὴν πάντῃ ἀληθῶς · ὑπὸ ποίαν γὰρ κατηγορίαν | ταῦτα ἀνάξομεν ; ἢ δεηθῶμεν ἑνδεκάτης ; ὅπερ ἄτοπον .
Lemmas: οὐ ἴδιος δέ σής οὐσία οὗτος , ἀλλά καί ὁ διαφορά ὁ μή ὑπόκειμαι ὁ ἀποδίδωμι ὁ οὐσία ἴδιος ἐκβάλλω ὡς μή μόνος οὗτος ὑπάρχω ἀλλά καί ὁ διαφορά . καί ἐκ οὗτος δῆλος εἰμί χωρίζω ὁ διαφορά ὁ οὐσία · ὥστε συμβαίνω αὐτός συμβαίνω εἰμί , ὅσπερ ἄτοπος · καί αὐτός γάρ ὁ Ἀριστοτέλης δοκέω οὐσία αὐτός εἰμί , ὥστε ἐκ οὗτος καί ὁ εἶδος συμπληρόω καί οὐσιωδῶς αὐτός κατηγορέω · εἰμί γάρ μή εἰμί οὐσία , συμβαίνω ἐκ συμβεβηκός οὐσία γίγνομαι , ὅσπερ ἄτοπος . εἴπερ οὖν ὁ διαφορά οὐσία εἰμί ὁ γάρ ὁ οὐσία μέρος οὐσία εἰμί καί ὁ ὁρισμός ἐκ ὁ ὁ οὐσία μέρος συνίστημι ) , πῶς φημί ὁ Ἀριστοτέλης οὐ ἴδιος δέ οὐσία οὗτος ἀλλά καί ὁ διαφορά ὡς ὁ διαφορά δηλονότι ἕτερος εἰμί παρά ὁ οὐσία ; φημί οὖν ὅτι ὁ οὐσία ὁ μέν εἰμί νοητός ὁ δέ αἰσθητής , καί ὁ αἰσθητής ὁ μέν ἀίδιος ὡς ὁ οὐράνιος ὁ δέ ἐν γένεσις καί φθορά , καί οὗτος ὁ μέν εἰμί ἁπλόος ὡς ὁ λογικός ὁ θνητός , ὅσπερ διαφορά εἰμί οὐσιώδης ὁ φύσις συγκεράννυμι πρός γένεσις ἄνθρωπος , ὁ δέ σύνθετος ὡς ὁ γένος καί ὁ εἶδος καί ὁ ἄτομος . διδάσκω οὖν ἐνταῦθα ὁ Ἀριστοτέλης περί μόνος ὁ σύνθετος οὐσία ὁ ἐν γένεσις καί φθορά , λέγω δή περί τε ἄτομος καί εἶδος καί γένος . ἀμελέω ὅς καί παραβάλλω ὁ οὐσία πρός ἀλλήλων παραβάλλω ὁ εἶδος μόνος καί ὁ γένος , ἔτι δέ καί ὁ ἄτομος ἐπεί καί περί οὗτος πρόκειμαι αὐτός διδάσκω , ὁ δέ διαφορά μνήμη οὐδαμοῦ ποιέω , ἐπεί ἁπλόος εἰμί , ὁ δέ συντίθημι , ὡς εἴρω , ὁ λόγος ποιέω . διά οὗτος οὖν ὁ αἴτιος εἶπον ὁ Ἀριστοτέλης ὅτι οὐ ἴδιος ὁ οὐσία ὑπάρχω οὗτος , οὐ ἀπλόος δέ πᾶς εἶπον , ἀλλά ὁ σύνθετος . εἰκότως δέ οὗτος · ὑπάρχω γάρ οὖον μόνος ὁ σύνθετος , ἀλλά καί ὁ ἁπλόος , οὗτος εἰμί ὁ διαφορά , ὁ λογικός καί ὁ ἄλογος . καί διά οὗτος δοκέω ἀφορίζω ὁ διαφορά ὁ οὐσία . ἄλλος δέ φημί ὅτι ὁ διαφορά ἀπλόος οὐ εἰμί οὐσία , ἀλλά οὗτος ὁ μέν εἰμί πρός ὁ οὐσία ὡς ὁ λογικός καί ὁ θνητός , ὁ δέ πρός ὁ συμβεβηκός καί οὗτος μᾶλλον γειτνιάζω ὡς ὁ ἐν κόραξ μέλας ἢ ἐν ὁ κύκνος λευκός , ὁ δέ ἀκριβῶς ἐν μέσος ὁ οὐσία καί ὁ συμβεβηκός ὡς ἐν ὁ πῦρ ὁ θερμότης · οὗτος γάρ μετέχω μέν συμβεβηκός καθό ποιότης , μετέχω δέ καί οὐσία καθό συμπληρωτικός ὁ ὑπόκειμαι . οὗτος δέ εὐφυής μέν ἐπιβάλλω , οὖον μήv πάντῃ ἀληθής · ὑπό ποῖος γάρ κατηγορία | οὗτος ἀνάγω ; ἢ δήω ἑνδέκατος ; ὅσπερ ἄτοπος .