ammonius-philosophy.in-aristotelis-categorias-commentarius 1.1.11
Παρώνυμα δὲ λέγεται ὅσα ἀπό τινος . Ἰστέον ὅτι ἐν τοῖς παρωνύμοις τέσσαρά τινα θεωρεῖται , δύο μὲν ἤγουν κοινων·ία καὶ διαφορὰ περὶ τὸ ὄνομα , καὶ δύο ἤγουν κοινωνία καὶ διαφορὰ περὶ τὸ πρᾶγμα , ὥσπερ γραμματικὴ καὶ γραμματικός · ἔστι γὰρ ἐπὶ τούτοις κοινωνία μὲν περὶ τοὔνομα φανερῶς , καὶ ἡ διαφορὰ δὲ κατὰ τὴν τελευταίαν συλλαβήν , ὅτι ἐπὶ μὲν τοῦ ἐστι κος , ἐπὶ δὲ τοῦ κη . ὁμοίως δὲ καὶ περὶ τὸ πρᾶγμα · * καὶ γὰρ ὁ γραμματικὸς οὐσία ἐστίν , ἡ δὲ γραμ - ματικὴ ἐπιστήμη · τις ἤγουν ποιότης καὶ κατὰ συμβεβηκός . ἐὰν γὰρ ἓν τούτων ἀπολειφθῇ , οὐκ ἔστι παρώνυμα · ἔστω γὰρ περὶ τὸ ὄνομα κοινωνία καὶ διαφορά , ἔστω δὲ καὶ ἡ περὶ τὸ πρᾶγμα κοινωνία , διαφορὰ δὲ μὴ εἴη , καὶ οὐκ ἔσται παρώνυμα , οἷον πλάτανος καὶ πλατάνιστος · ἐνταῦθα γὰρ οὐκ ἄν εἴποιμεν παρώνυμα · ταὐτὸ γάρ ἐστιν . πάλιν ἔστω τὰ ἄλλα πάντα ἀκολούθως , κοινωνία δὲ μὴ εἴη κατὰ τὸ πρᾶγμα , καὶ ὁμοίως οὐκ ἔσται παρώνυμα , ὡς ἐπὶ τῆς ῾ Ελένης καὶ τοῦ ῾ Ελένου . πάλιν ἔστω τὰ ἄλλα πάντα ἀκολούθως , διαφορὰ δὲ μὴ εἴη κατὰ τὴν τελευταίαν συλλαβήν , | καὶ οὐκ ἔσται παρώνυμα , ὡς ἐπὶ τῆς μουσικῆς ἐπιστήμης καὶ μουσικῆς γυναι - κός · ὁμώνυμα γὰρ <ταῦτα> καὶ οὐ παρώνυμα . πάλιν ἔστω τὰ ἄλλα , δὲ μὴ εἴη περὶ τὸ ὄνομα καὶ ὁμοίως οὐκ ἔσται παρώνυμα , ὡς ἐπὶ τῆς ἀρετῆς καὶ τοῦ σπουδαίου . χρὴ γοῦν τὰ παρώνυμα πάντα ἔχειν τὰ εἰρη - μένα , ὡς ἐπὶ τῆς γραμματικῆς τέχνης καὶ τοῦ γραμματικοῦ · λέγεται γὰρ ἐπ’ αὐτῶν παρωνύμως . πάνυ οὗν συντόμως ὁ φιλόσοφος πάντα τὰ εἰρη - μένα περιέλαβεν · εἰρηκὼς γὰρ τὸ ἀπό τινος τὴν κατὰ τὸ πρᾶγμα κοινω - νίαν καὶ ἑτερότητα ἐδήλωσεν · εἰ γὰρ ἀπό τινος , δῆλον ὅτι ἔχει κοινωνίαν πρὸς ἐκεῖνο , εἰ δὲ ὅλως ἀπ’ αὐτοῦ , δῆλον ὅτι καὶ διαφέρει · εἰ γὰρ μὴ διέφερεν , ἀπό τινος οὐκ ἐλέγετο , ἀλλ’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἂν ἦν . εἰπὼν δὲ διαφέροντα τῇ πτώσει τὴν κατὰ τοὔνομα προσηγορίαν ἔχει τὴν κοινωνίαν καὶ τὴν διαφορὰν παρίστησι τοῦ ὀνόματος · διαφέρει γὰρ τῇ πτώσει κατὰ τὸ τέλος τοῦ ὀνόματος γραμματικὴ γραμματικός · πτῶσιν γὰρ ὁ φιλόσοφος καλεῖ τὴν ἀναλογίαν τῆς τελευταίας συλλαβῆς καὶ οὐχ , ὡς οἱ γραμματικοί , τὴν ἀπὸ τῆς ὀρθῆς ἐπὶ τὴν γενικὴν καὶ δοτικὴν ἑτερότητα . ᾿Ιστέον δὲ ὅτι τινὲς τὰ παρώνυμα μέσα εἶναι λέγουσιν ἀκριβῶς τῶν τε ὁμωνύμων καὶ τῶν συνωνύμων , κοινωνοῦντα μὲν αὐτοῖς , καθὸ καὶ ταῦτα κἀκεῖνα κοινωνίαν ὀνόματος ἔχειν ἐθέλει , διαφέροντα δὲ τῶν μὲν ὁμωνύμων , διότι ἐκεῖνα μέν , τὰ ὁμώνυμά φημι , παντελῶς διάφορα ἔχει τὰ πράγματα , ταῦτα δὲ κοινωνοῦντα , τῶν δὲ συνωνύμων διαφέροντα τὰ παρώπερὶ ] νυμα , διότι ἐκεῖνα μὲν παντελῆ κοινωνίαν ἐπιφέρει τοῖς πράγμασι , τὰ δὲ παρώνυμα καὶ διαφορὰν ἐπιζητεῖ . εἰδέναι δὲ δεῖ ὅτι ἀκριβῶς μέσα οὐκ ἔστι τὰ παρώνυμα , ἀλλὰ μᾶλλον πλησιάζει τοῖς συνωνύμοις · κοινωνεῖ γὰρ αὐτοῖς καὶ κατὰ τὴν κοινωνίαν τοῦ ὀνόματος καὶ τοῦ πράγματος , πλὴν τοσοῦτον μόνον αὐτῶν διαφέρει , ὅτι τὰ παρώνυμα οὐ παντελῆ κοινωνίαν ἔχει τοὐ πράγματος καὶ τοῦ ὀνόματος , ἀλλά τινα ἐλάττονα καὶ διαφορὰν ἐν τούτοις ἔχει . τῶν δὲ ὁμωνύμων οὐκ ὀλίγῳ τινὶ διέστηκε τὰ παρώνυμα , τοσοῦτον μόνον αὐτοῖς πλησιάζοντα κατὰ τὴν κοινωνίαν τοῦ ὀνόματος , ἀλλὰ καὶ ἐν ταύτῃ τῇ κοινωνίᾳ θεωρεῖταί τις διαφορά · τὰ μὲν γὰρ ὁμώνυμα παντελῆ κοινωνίαν ἐθέλει ἔχειν αὐτοῦ τοῦ ὀνόματος , τὰ δὲ παρώνυμα καὶ διαφορὰν ἐθέλει τινὰ ἔχειν · ὥστε μᾶλλον τοῖς συνωνύμοις πλησιάζει τὰ παρώνυμα . |
Lemmas: παρώνυμος δέ λέγω ὅσος ἀπό τις . ἰστέον ὅτι ἐν ὁ παρώνυμος τέσσαρες τις θεωρέω , δύο μέν ἤγουν κοινωνία καί διαφορά περί ὁ ὄνομα , καί δύο ἤγουν κοινωνία καί διαφορά περί ὁ πρᾶγμα , ὥσπερ γραμματικός καί γραμματικός · εἰμί γάρ ἐπί οὗτος κοινωνία μέν περί ὄνομα φανερῶς , καί ὁ διαφορά δέ κατά ὁ τελευταῖος συλλαβή , ὅτι ἐπί μέν ὁ εἰμί κος , ἐπί δέ ὁ καί . ὁμοίως δέ καί περί ὁ πρᾶγμα · * καί γάρ ὁ γραμματικός οὐσία εἰμί , ὁ δέ γραμ - ματικὴ ἐπιστήμη · τις ἤγουν ποιότης καί κατά συμβεβηκός . ἐάν γάρ εἷς οὗτος ἀπολείπω , οὐ εἰμί παρώνυμος · ἵστημι γάρ περί ὁ ὄνομα κοινωνία καί διαφορά , ἵστημι δέ καί ὁ περί ὁ πρᾶγμα κοινωνία , διαφορά δέ μή εἰμί , καί οὐ εἰμί παρώνυμος , οἷος πλάτανος καί πλάτανος · ἐνταῦθα γάρ οὐ ἄν εἶπον παρώνυμος · αὐτός γάρ εἰμί . πάλιν ἵστημι ὁ ἄλλος πᾶς ἀκόλουθος , κοινωνία δέ μή εἰμί κατά ὁ πρᾶγμα , καί ὁμοίως οὐ εἰμί παρώνυμος , ὡς ἐπί ὁ ῾ Ἑλένη καί ὁ ῾ Ἕλενος . πάλιν ἵστημι ὁ ἄλλος πᾶς ἀκόλουθος , διαφορά δέ μή εἰμί κατά ὁ τελευταῖος συλλαβή , | καί οὐ εἰμί παρώνυμος , ὡς ἐπί ὁ μουσικός ἐπιστήμη καί μουσικός γυνή - γυνή · ὁμώνυμος γάρ αὐτός καί οὖον παρώνυμος . πάλιν ἵστημι ὁ ἄλλος , δέ μή εἰμί περί ὁ ὄνομα καί ὁμοίως οὐ εἰμί παρώνυμος , ὡς ἐπί ὁ ἀρετή καί ὁ σπουδαῖος . χρή γοῦν ὁ παρώνυμος πᾶς ἔχω ὁ εἴρω - Μένα , ὡς ἐπί ὁ γραμματικός τέχνη καί ὁ γραμματικός · λέγω γάρ ἐπί αὐτός παρώνυμος . πάνυ ἐν σύντομος ὁ φιλόσοφος πᾶς ὁ εἴρω - Μένα περιλαμβάνω · ἐρῶ γάρ ὁ ἀπό τις ὁ κατά ὁ πρᾶγμα κοινός - νία καί ἑτερότης δηλόω · εἰμί γάρ ἀπό τις , δῆλος ὅτι ἔχω κοινωνία πρός ἐκεῖνος , εἰμί δέ ὅλως ἀπό αὐτός , δῆλος ὅτι καί διαφέρω · εἰμί γάρ μή διαφέρω , ἀπό τις οὐ λέγω , ἀλλά αὐτός ὁ πρᾶγμα εἄν εἰμί . εἶπον δέ διαφέρω ὁ πτῶσις ὁ κατά ὄνομα προσηγορία ἔχω ὁ κοινωνία καί ὁ διαφορά παρίστημι ὁ ὄνομα · διαφέρω γάρ ὁ πτῶσις κατά ὁ τέλος ὁ ὄνομα γραμματικός γραμματικός · πτῶσις γάρ ὁ φιλόσοφος καλέω ὁ ἀναλογία ὁ τελευταῖος συλλαβή καί οὐ , ὡς ὁ γραμματικός , ὁ ἀπό ὁ ὀρθός ἐπί ὁ γενικός καί δοτικός ἑτερότης . Ἰστέον δέ ὅτι τις ὁ παρώνυμος μέσος εἰμί λέγω ἀκριβῶς ὁ τε ὁμώνυμος καί ὁ συνώνυμος , κοινωνέω μέν αὐτός , καθό καί οὗτος ἐκεῖνος κοινωνία ὄνομα ἔχω ἐθέλω , διαφέρω δέ ὁ μέν ὁμώνυμος , διότι ἐκεῖνος μέν , ὁ ὁμώνυμος φημί , παντελῶς διάφορος ἔχω ὁ πρᾶγμα , οὗτος δέ κοινωνέω , ὁ δέ συνώνυμος διαφέρω ὁ παροράω ] νυμα , διότι ἐκεῖνος μέν παντελής κοινωνία ἐπιφέρω ὁ πρᾶγμα , ὁ δέ παρώνυμος καί διαφορά ἐπιζητέω . οἶδα δέ δεῖ ὅτι ἀκριβῶς μέσος οὐ εἰμί ὁ παρώνυμος , ἀλλά μᾶλλον πλησιάζω ὁ συνώνυμος · κοινωνέω γάρ αὐτός καί κατά ὁ κοινωνία ὁ ὄνομα καί ὁ πρᾶγμα , πλήν τοσοῦτος μόνος αὐτός διαφέρω , ὅτι ὁ παρώνυμος οὖον παντελής κοινωνία ἔχω ὁ πρᾶγμα καί ὁ ὄνομα , ἀλλά τις μικρός καί διαφορά ἐν οὗτος ἔχω . ὁ δέ ὁμώνυμος οὐ ὀλίγος τις διΐστημι ὁ παρώνυμος , τοσοῦτος μόνος αὐτός πλησιάζω κατά ὁ κοινωνία ὁ ὄνομα , ἀλλά καί ἐν οὗτος ὁ κοινωνία θεωρέω τις διαφορά · ὁ μέν γάρ ὁμώνυμος παντελής κοινωνία ἐθέλω ἔχω αὐτός ὁ ὄνομα , ὁ δέ παρώνυμος καί διαφορά ἐθέλω τις ἔχω · ὥστε μᾶλλον ὁ συνώνυμος πλησιάζω ὁ παρώνυμος . |