ammonius-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 27
ΠΕΡΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΕΥΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ . p . 42b37 Ἐπεὶ δ᾿ ἔχομεν περὶ ὦν οἱ συλλογισμοὶ ἕως τέλους τοῦ πρώτου τμήματος τοῦ περὶ γενέσεως συλλογισμῶν . δείκνυσι διὰ τούτων ὁ Ἀριστοτέλης ὅτι τὰ καθόλου τῶν μερικῶν ἑτοιμότερα πρὸς ἀνασκευὴν ἤπερ πρὸς κατασκευήν , τὰ δὲ μερικὰ τοὐναντίον ἑτοιμότερα πρὸς κατασκευὴν ἤπερ πρὸς ἀνασκευήν . προλαμβάνει γὰρ ὅτι τὸ μὲν παντὶ μοναχῶς δείκνυται , τὸ δὲ οὐδενὶ τριχῶς , ἐν πρώτῳ μοναχῶς , ἐν δευτέρῳ διχῶς , τὸ τινὶ τετραχῶς , ἐν πρώτῳ μοναχῶς , ἐν τρίτῳ τριχῶς , τὸ οὐ παντὶ ἑξαχῶς , ἐν πρώτῳ μοναχῶς , ἐν δευτέρω διχῶς , ἐν τρίτῳ τριχῶς . τούτων προληφθέντων ἕκαστον τῶν τεττάρων προβλημάτων κατασκευάζεται καὶ ἀνασκευάζεται τοσαυταχῶς · ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΕΤΑΙ ΑΝΑΣΚΕΥΑΖΕΤΑΙ παντί μοναχῶς ἑξαχῶς διὰ τὸ οὐ παντί οὐδενί τριχῶς τετραχῶς διὰ τὸ τινί τινί τετραχῶς τριχῶς διὰ τὸ οὐδενί οὐ παντί ἑξαχῶς μοναχῶς διὰ τὸ παντί . ἐπεὶ οὑν τὰ μὲν καθόλου μοναχῶς ἡ τριχῶς · κατασ·κευάζεται , τὰ δ’ ἐν μέρει τετραχῶς ἡ ἑξαχῶς , εὐεπιχειρητότερα τὰ με|ρικὰ τῶν καθόλου πρὸς κατασκευήν . καὶ ἐπειδὴ τὰ μὲν καθόλου ἀνασκευάζεται ἢ ἑξαχῶς ἡ τετραχῶς , τὰ δ’ ἐν μέρει τριχῶς ἡ μοναχῶς , εὐεπιχειρητότερα ἄρα τὰ καθόλου τῶν μερικῶν πρὸς ἀνασκευήν · Δεύτερον ἐπιχείρημα . εἰ τὸ καθόλου ἀναιρεῖται καὶ διὰ τοῦ ἐναντίου καὶ διὰ τοῦ ἀντιφατικοῦ , τὸ δὲ μερικὸν διὰ μόνου τοῦ ἀντιφατικοῦ , τὸ καθόλου ἄρα τοῦ μερικοῦ ἑτοιμότερον ἀναιρεῖται . ὅτι δὲ τὸ καθόλου τοῦ μερικοῦ καὶ δυσκολώτερον κατασκευάζεται , δείκνυσι διχῶς ἡ λέξις · τῶν γὰρ μερικῶν τὸ μὲν οὐ παντὶ ἐν πλείοσι σχήμασιν ἤπερ τὰ καθόλου , τὸ δὲ τινὶ διὰ πλειόνων τρόπων ἤπερ τὰ καθόλου . ἀλλ’ ἐπεὶ τοῦτο τοῦ πρώτου ἐστὶν ἐπιχειρήματος , ἐπάγει νεωτέραν κατασκευὴν τοιαύτην · ετοιμότερον κατασκευάζεται τὰ μερικὰ τῶν καθόλου , ἐπειδὴ τὰ μὲν καθόλου δι’ ἑαυτῶν δείκνυται μόνων , τὰ δὲ μερικὰ καὶ δι’ ἑαυτῶν καὶ διὰ τῶν καθόλου · εἰ γὰρ παντί , καὶ τινί , καὶ εἰ οὐδενί , καὶ οὐ παντί . p . 42b27 Περὶ ὧν οἱ συλλογισμοί , τουτέστιν τῶν προβλημάτων · ἐπάγει γὰρ καὶ ποῖον εὐεπιχειρητότερον ἢ πρὸς κατασκευὴ ἢ πρὸς ἀνασκευήν . p . 43a1 Φανερὸν οὖν ὅτι τὸ μὲν καθόλου κατηγορικόν . κατασκευάζεται μὲν γὰρ μοναχῶς , ἀνασκευάζεται δ’ ἑξαχῶς . τὰ δὲ ὅμοια καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν · τὸ δὲ δεύτερον ἐπιχείρημα διαιρεῖ τὰ ( ?? ) εἰς δύο , εἰς καθόλου καὶ μερικά , διὰ τοῦ ὅλως δ᾿ ἐστὶν ἀναιροῦντι μὲν τὰ καθόλου τῶν ἐν μέρει ῥᾴω . p . 43a6 Καὶ ἐπὶ τῶν στερητικῶν . τὸ γὰρ οὐδενὶ ἀναιρεῖται καὶ διὰ τοῦ παντὶ καὶ διὰ τοῦ τινί , ὃ οὐδενὶ ἢ τινὶ ] ἐν δύο σχήμασι δείκνυται . p . 43a9 Κατασκευάζοντι δὲ ῥᾴω . τὸ λοιπὸν μέρος τοῦ δευτέρου ἐπιχειρήματος , ὃ καὶ διχῶς δείκνυται · πρῶτον ἐκ τοῦ πλεοναχῶς δείκνυσθαι τὰ μερικὰ ἤπερ τὰ καθόλου ἢ κατὰ σχήματα ἢ κατὰ τοὺς τρόπους . p . 43 a 10 Ὅλως τε οὐ δεῖ . οὐχ ὥσπερ , φησίν , τὰ καθόλου διὰ τῶν μερικῶν ἀναιρεῖται καὶ τὰ μερικὰ διὰ τῶν καθόλου , οὕτω καὶ τὰ μερικὰ διὰ τῶν καθόλου κατασκευάζεται καὶ τὰ καθόλου διὰ τῶν μερικῶν · ἀλλὰ τὰ | μὲν μερικὰ διὰ τῶν καθόλου εἰσφέρεται , οὐκέτι δὲ καὶ τὰ καθόλου διὰ τῶν μερικῶν , ἀλλὰ δι’ ἑαυτῶν μόνον · εἰ μὲν γὰρ παντί , καὶ τινί · οὐ μὴν εἰ τινί , καὶ παντί . καὶ ἐπεὶ τὰ μὲν μερικὰ διχῶς κατασκευάζεται , καὶ δι’ ἑαυτῶν καὶ διὰ τῶν περιεχόντων καθόλου , τἄ δὲ καθόλου μοναχῶς δι’ ἑαυτῶν γὰρ μόνον ) , ἑτοιμότερα τὰ μερικὰ τῶν καθόλου πρὸς κατασκευήν · σκευήν · ἀλλὰ μὴν δέδεικται τὰ καθόλου τῶν μερικῶν εὐεπιχειρητότερα εἰς ἀνασκευήν · συνελόντι ἄρα τὰ καθόλου τῶν μερικῶν τοῦτο γὰρ δεῖ προσυπακοῦσαι ) ῥᾷον σκευάζειν ἢ κατασκευάζειν . p . 43a16 Ὅπως μὲν οὖν γίνεται ἅπας συλλογισμός , ὅτ’ ἐπ’ εὐθείας καὶ ὁ δι’ ἀδυνάτου . κυρίως δὲ τὸ γίνεται περὶ γενέσεως συλλογισμῶν τοῦ τμήματος ὄντος . ἢ πῶς γίνεται ὁ κατηγορικὸς καὶ ὁ ὑποθετικός · ἄμφω γὰρ ἀνάγονται εἰς τὰ τρία σχήματα , οἱ μὲν κατηγορικοὶ καθ’ ὅλους ἑαυτούς , οἱ δ’ ὑποθετικοὶ διὰ τὰς κατασκευὰς ἢ τοῦ ἀδυνάτου ἡ τῆς προσλήφεως . p . 43a16 Καὶ διὰ πόσων ὅρων . ὅτι τριῶν τῶν προσεχῶν . p . 43 a 17 Καὶ πῶς ἐχουσῶν . ἢ κατὰ τὸ ἀπλοῦν καὶ σύνθετον τοῦ κατηγορικοῦ συλλογισμοῦ ἡ κατὰ τὸ κατηγορικὸν καὶ ὑποθετικὸν τοῦ ἀπλῶς συλλογισμοῦ . p . 43a18 Καὶ διὰ τοὺς ἀριθμοὺς τὰ ἐν μέρει τῶν καθόλου πρὸς κατασκευὴν εὐεπιχειρητότερα , πρὸς δὲ ἀνασκευὴν δυσεπιχειρητότερα , καὶ ὅτι , ὡς ἐν τῷ δευτέρῳ ἐπιχειρήματι , τὰ μὲν μερικὰ διχῶς κατασκευάζεται , τὰ δὲ καθόλου μοναχῶς , ἀνασκευάζεται δὲ τὰ μὲν μερικὰ μοναχῶς , τὰ δὲ καθόλου διχῶς .
Lemmas: περί κατασκευή ΚΑΙ ἀνασκευή πρόβλημα . p . 42b37 ἐπεί δέ ἔχω περί οὖν ὁ συλλογισμός ἠώς τέλος ὁ πρῶτος τμῆμα ὁ περί γένεσις συλλογισμός . δείκνυμι διά οὗτος ὁ Ἀριστοτέλης ὅτι ὁ καθόλου ὁ μερικός ἑτοῖμος πρός ἀνασκευή ἤ2 πρός κατασκευή , ὁ δέ μερικός ἐναντίος ἑτοῖμος πρός κατασκευή ἤ2 πρός ἀνασκευή . προλαμβάνω γάρ ὅτι ὁ μέν πᾶς μοναχός δείκνυμι , ὁ δέ οὐδείς τριχῶς , ἐν πρῶτος μοναχός , ἐν δύο διχῶς , ὁ τις τετραχῶς , ἐν πρῶτος μοναχός , ἐν τρίτος τριχῶς , ὁ οὖον πᾶς ἑξαχῶς , ἐν πρῶτος μοναχός , ἐν δύο διχῶς , ἐν τρίτος τριχῶς . οὗτος προλαμβάνω ἕκαστος ὁ τέσσαρες πρόβλημα κατασκευάζω καί ἀνασκευάζω τοσαυταχῶς · κατασκευάζω ἀνασκευάζω πᾶς μοναχός ἑξαχῶς διά ὁ οὖον πᾶς οὐδείς τριχῶς τετραχῶς διά ὁ τις τις τετραχῶς τριχῶς διά ὁ οὐδείς οὖον πᾶς ἑξαχῶς μοναχός διά ὁ πᾶς . ἐπεί ἐν ὁ μέν καθόλου μοναχός ὁ τριχῶς · κατασκευάζω , ὁ δέ ἐν μέρος τετραχῶς ὁ ἑξαχῶς , εὐεπιχείρητος ὁ μερικός ὁ καθόλου πρός κατασκευή . καί ἐπεί ὁ μέν καθόλου ἀνασκευάζω ἢ ἑξαχῶς ὁ τετραχῶς , ὁ δέ ἐν μέρος τριχῶς ὁ μοναχός , εὐεπιχείρητος ἄρα ὁ καθόλου ὁ μερικός πρός ἀνασκευή · Δεύτερος ἐπιχείρημα . εἰμί ὁ καθόλου ἀναιρέω καί διά ὁ ἐναντίος καί διά ὁ αντιφατικός , ὁ δέ μερικός διά μόνος ὁ αντιφατικός , ὁ καθόλου ἄρα ὁ μερικός ἑτοῖμος ἀναιρέω . ὅτι δέ ὁ καθόλου ὁ μερικός καί δύσκολος κατασκευάζω , δείκνυμι διχῶς ὁ λέξις · ὁ γάρ μερικός ὁ μέν οὖον πᾶς ἐν πλείων σχῆμα ἤ2 ὁ καθόλου , ὁ δέ τις διά πλείων τρόπος ἤ2 ὁ καθόλου . ἀλλά ἐπεί οὗτος ὁ πρῶτος εἰμί ἐπιχείρημα , ἐπάγω νέος κατασκευή τοιοῦτος · ἑτοῖμος κατασκευάζω ὁ μερικός ὁ καθόλου , ἐπεί ὁ μέν καθόλου διά ἑαυτοῦ δείκνυμι μόνος , ὁ δέ μερικός καί διά ἑαυτοῦ καί διά ὁ καθόλου · εἰμί γάρ πᾶς , καί τις , καί εἰμί οὐδείς , καί οὖον πᾶς . p . 42b27 περι ὅς ὁ συλλογισμός , τουτέστιν ὁ πρόβλημα · ἐπάγω γάρ καί ποῖος εὐεπιχείρητος ἢ πρός κατασκευή ἢ πρός ἀνασκευή . p . 43a1 Φανερός οὖν ὅτι ὁ μέν καθόλου κατηγορικός . κατασκευάζω μέν γάρ μοναχός , ἀνασκευάζω δέ ἑξαχῶς . ὁ δέ ὅμοιος καί ἐπί ὁ λοιπός · ὁ δέ δύο ἐπιχείρημα διαιρέω ὁ ( ?? ) εἰς δύο , εἰς καθόλου καί μερικός , διά ὁ ὅλως δέ εἰμί ἀναιρέω μέν ὁ καθόλου ὁ ἐν μέρος ῥᾴδιος . p . 43a6 καί ἐπί ὁ στερητικός . ὁ γάρ οὐδείς ἀναιρέω καί διά ὁ πᾶς καί διά ὁ τις , ὅς οὐδείς ἢ τις ] ἐν δύο σχῆμα δείκνυμι . p . 43a9 κατασκευάζω δέ ῥᾴδιος . ὁ λοιπός μέρος ὁ δύο ἐπιχείρημα , ὅς καί διχῶς δείκνυμι · πρῶτος ἐκ ὁ πλεοναχός δείκνυμι ὁ μερικός ἤ2 ὁ καθόλου ἢ κατά σχῆμα ἢ κατά ὁ τρόπος . p . 43 a 10 ὅλος τε οὖον δεῖ . οὐ ὥσπερ , φημί , ὁ καθόλου διά ὁ μερικός ἀναιρέω καί ὁ μερικός διά ὁ καθόλου , οὗτος καί ὁ μερικός διά ὁ καθόλου κατασκευάζω καί ὁ καθόλου διά ὁ μερικός · ἀλλά ὁ | μέν μερικός διά ὁ καθόλου εἰσφέρω , οὐκέτι δέ καί ὁ καθόλου διά ὁ μερικός , ἀλλά διά ἑαυτοῦ μόνος · εἰμί μέν γάρ πᾶς , καί τις · οὖον μήv εἰμί τις , καί πᾶς . καί ἐπεί ὁ μέν μερικός διχῶς κατασκευάζω , καί διά ἑαυτοῦ καί διά ὁ περιέχω καθόλου , ὁ δέ καθόλου μοναχός διά ἑαυτοῦ γάρ μόνος ) , ἑτοῖμος ὁ μερικός ὁ καθόλου πρός κατασκευή · σκευή · ἀλλά μήv δείκνυμι ὁ καθόλου ὁ μερικός εὐεπιχείρητος εἰς ἀνασκευή · συναιρέω ἄρα ὁ καθόλου ὁ μερικός οὗτος γάρ δεῖ προσυπακούω ) ῥᾳδίως σκευάζω ἢ κατασκευάζω . p . 43a16 ὅπως μέν οὖν γίγνομαι ἅπας συλλογισμός , ὅτι ἐπί εὐθύς καί ὁ διά ἀδύνατος . κύριος δέ ὁ γίγνομαι περί γένεσις συλλογισμός ὁ τμῆμα εἰμί . ἢ πῶς γίγνομαι ὁ κατηγορικός καί ὁ ὑποθετικός · ἄμφω γάρ ἀνάγω εἰς ὁ τρεῖς σχῆμα , ὁ μέν κατηγορικός κατά ὅλος ἑαυτοῦ , ὁ δέ ὑποθετικός διά ὁ κατασκευή ἢ ὁ ἀδύνατος ὁ ὁ προσλήφεως . p . 43a16 καί διά πόσος ὁράω . ὅτι τρεῖς ὁ προσεχής . p . 43 a 17 καί πῶς ἔχω . ἢ κατά ὁ ἀπολόω καί συντίθημι ὁ κατηγορικός συλλογισμός ὁ κατά ὁ κατηγορικός καί ὑποθετικός ὁ ἀπλόος συλλογισμός . p . 43a18 καί διά ὁ ἀριθμός ὁ ἐν μέρος ὁ καθόλου πρός κατασκευή εὐεπιχείρητος , πρός δέ ἀνασκευή δυσεπιχείρητος , καί ὅτι , ὡς ἐν ὁ δύο ἐπιχείρημα , ὁ μέν μερικός διχῶς κατασκευάζω , ὁ δέ καθόλου μοναχός , ἀνασκευάζω δέ ὁ μέν μερικός μοναχός , ὁ δέ καθόλου διχῶς .