ammonius-philosophy.in-aristotelis-analytica-priora-sp 254v
μετάληψιν αὐτὴν καλεῖ διὰ τὸ μεταλαμβάνεσθαι ἀπὸ ἀμφιβολίας εἰς ἐνέργειαν · οὐκέτι γὰρ μετὰ ἐνδοιαστικοῦ συνδέσμου λέγεται . καὶ ἄμεινον ὁ Ἀριστοτέλης · οὐ γὰρ ἄλλη παρὰ τὰ προκείμενα προστίθεται , ὥσπερ ἐφεξῆς αὐτὸς καλεῖ κατὰ πρόσληψιν πρότασιν καθ’ οὗ ὁ ἄνθρωπος , κατὰ τούτου καὶ ζῷον’ · προστίθεται γὰρ ‘ἄνθρωπος δὲ κατὰ Σωκράτους’ . ὃ δ’ ἡμεῖς λέγομεν συμπέρασμα , ἐκεῖνοι ἐπιφορὰν καλοῦσι . τοὺς δ’ ὑποθετικοὺς συλλογισμοὺς ἀναποδείκτους καλοῦσι καὶ θέματα . γ̄ . τὴν ὁμοιότητα καὶ τὴν ἀνομοιότητα τῶν κατηγορικῶν συλλογισμῶν καὶ τῶν ὑποθετικῶν . ὃ τοίνυν ἐν τοῖς κατηγορικοῖς αἱ δύο προτάσεις , τοῦτο ἐν τοῖς ὑποθετικοῖς τὸ συνημμένον ἢ διεζευγμένον καὶ ἡ πρόσληψις · ὃ δ’ ἐκεῖ ἡ ἐλάττων , τοῦτο νῦν τὸ ἡγούμενον · καὶ ὃ ἡ μείζων , τοῦτο τὸ ἑπόμενον καὶ ἡ πρόσληψις · καὶ ὃ ἐν τοῖς κατηγορικοῖς ὁ μέσος ὅρος , τοῦτο νῦν ὁ σύνδεσμος ὁ ‛ εἰ’ τυχὸν ἢ ὁ ‛ ἤ ’ καὶ ἁπλῶς ἡ σχέσις · ποτὲ γὰρ καὶ μετοχὴ συνδεῖ , οἷον ἡλίου ὑπὲρ γῆν ὄντος ἡμέρα ἐστίν . διαφέρουσι δέ , ὅτι ἐν μὲν τοῖς κατηγορικοῖς ἄμφω αἱ προτάσεις ὁμολογούμεναι ἦσαν , καὶ ὅτι τρίτον παρὰ ταύτας τὸ συμπέρασμα κατασκευάζεται , νῦν δὲ μία μόνον σαφής , καὶ ἡ ἑτέρα δι’ αὐτῆς κατασκευάζεται . δ̄ . πόσα τὰ εἴδη τῶν ὑποθετικῶν συλλογισμῶν ; εἰσὶ τοίνυν οὗτοι οἱ ὑπογεγραμμένοι . πρῶτος ὁ ἐξ ἀκολουθίας τῇ θέσει τοῦ ἡγουμένου τὸ ἑπόμενον τιθείς · εἰ ἄνθρωπος , καὶ ζῷον · τὸ δὲ πρῶτον · καὶ τὸ δεύτερον . δεύτερος ὁ ἐξ ἀκολουθίας τῇ ἀναιρέσει τοῦ ἑπομένου τὸ ἡγούμενον ἀναιρῶν · εἰ ἄνθρωπος , καὶ ζῷον · ἀλλὰ μὴν οὐ ζῷον · οὐδὲ ἄνθρωπος . εἰ μὴ ζῷον , οὐδὲ ἄνθρωπος · ἀλλὰ μὴν ἄνθρωπος · ζῷον ἄρα . οὗτος δὲ καὶ σὺν ἀντιθέσει ἀντιστροφὴ λέγεται . τρίτος ὁ ἐκ διαστάσεως καὶ ἀποφατικῆς συμπλοκῆς τῇ θέσει ἀναιρῶν · οὐχὶ καὶ ἄνθρωπος καὶ ἵππος τὸ αὐτό · ἀλλὰ μὴν ἄνθρωπος · οὐκ ἄρα ἵππος . τέταρτος ὁ ἐκ διαστάσεως τῇ θέσει ἀναιρῶν · ἤτοι ἡμέρα ἐστὶν ἢ νύξ · ἀλλὰ μὴν ἡμέρα ἐστίν · οὐκ ἄρα νύξ .
Lemmas: μετάληψις αὐτός καλέω διά ὁ μεταλαμβάνω ἀπό ἀμφιβολία εἰς ἐνέργεια · οὐκέτι γάρ μετά ενδοιαστικός σύνδεσμος λέγω . καί ἀγαθός ὁ Ἀριστοτέλης · οὖον γάρ ἄλλος παρά ὁ πρόκειμαι προστίθημι , ὥσπερ ἐφεξῆς αὐτός καλέω κατά πρόσληψις πρότασις κατά ὅς ὁ ἄνθρωπος , κατά οὗτος καί ζῷον · προστίθημι γάρ ἄνθρωπος δέ κατά Σωκράτης . ὅς δέ ἐγώ λέγω συμπέρασμα , ἐκεῖνος ἐπιφορά καλέω . ὁ δέ ὑποθετικός συλλογισμός ἀναπόδεικτος καλέω καί θέμα . Γ . ὁ ὁμοιότης καί ὁ ἀνομοιότης ὁ κατηγορικός συλλογισμός καί ὁ ὑποθετικός . ὅς τοίνυν ἐν ὁ κατηγορικός ὁ δύο πρότασις , οὗτος ἐν ὁ ὑποθετικός ὁ συνάπτω ἢ διαζεύγνυμαι καί ὁ πρόσληψις · ὅς δέ ἐκεῖ ὁ μικρός , οὗτος νῦν ὁ ἡγέομαι · καί ὅς ὁ μείζων , οὗτος ὁ ἕπω καί ὁ πρόσληψις · καί ὅς ἐν ὁ κατηγορικός ὁ μέσος ὅρος , οὗτος νῦν ὁ σύνδεσμος ὁ ‛ εἰμί τυγχάνω ἢ ὁ ‛ ἤ ’ καί ἁπλόος ὁ σχέσις · ποτέ γάρ καί μετοχή συνδέω , οἷος ἥλιος ὑπέρ γῆ εἰμί ἡμέρα εἰμί . διαφέρω δέ , ὅτι ἐν μέν ὁ κατηγορικός ἄμφω ὁ πρότασις ὁμολογέω εἰμί , καί ὅτι τρίτος παρά οὗτος ὁ συμπέρασμα κατασκευάζω , νῦν δέ εἷς μόνος σαφής , καί ὁ ἕτερος διά αὐτός κατασκευάζω . δ̄ . πόσος ὁ εἶδος ὁ ὑποθετικός συλλογισμός ; εἰμί τοίνυν οὗτος ὁ ὑπογράφω . πρῶτος ὁ ἐκ ἀκολουθία ὁ θέσις ὁ ἡγέομαι ὁ ἕπω τίθημι · εἰμί ἄνθρωπος , καί ζῷον · ὁ δέ πρῶτος · καί ὁ δύο . δύο ὁ ἐκ ἀκολουθία ὁ ἀναίρεσις ὁ ἕπομαι ὁ ἡγέομαι ἀναιρέω · εἰμί ἄνθρωπος , καί ζῷον · ἀλλά μήv οὖον ζῷον · οὐδέ ἄνθρωπος . εἰμί μή ζῷον , οὐδέ ἄνθρωπος · ἀλλά μήv ἄνθρωπος · ζῷον ἄρα . οὗτος δέ καί σύν ἀντίθεσις ἀντιστροφή λέγω . τρίτος ὁ ἐκ διάστασις καί ἀποφατικός συμπλοκή ὁ θέσις ἀναιρέω · οὐ καί ἄνθρωπος καί ἵππος ὁ αὐτός · ἀλλά μήv ἄνθρωπος · οὐ ἄρα ἵππος . τέταρτος ὁ ἐκ διάστασις ὁ θέσις ἀναιρέω · ἤτοι ἡμέρα εἰμί ἢ νύξ · ἀλλά μήv ἡμέρα εἰμί · οὐ ἄρα νύξ .