alexander-rhetoric.de-figuris 1.1
α΄ . Ἔστι μὲν οὐχ ἡ τυχοῦσα δυσκολία περὶ τῶν τοῦ λόγου σχημάτων εἰπεῖν · καὶ γὰρ αὐτὰ τῷ πλήθει δυς - πόριστά ἐστι τῶν μὲν καὶ ἄπειρα φασκόντων εἶναι τὰ σχήματα , τῶν δὲ οὐκ ἄπειρα μέν , πολλὰ δὲ καὶ ἀπερίλη - πτα , καὶ πρὸς τούτῳ γε οὐ ῥᾴδιον διακρῖναι το σχῆμα ἀπὸ τοῦ τρόπου , καὶ τὰ τῆς διανοίας καὶ τῆς λέξεως ἀπʼ ἀλλήλων · ὅμως δέ , ὡς ἄν οἷόν τε ᾖ , πειρασώμεθα περὶ αὐτῶν διεξελθεῖν , τά τε ὑπὸ τῶν ἀκριβέστερον περὶ αὐτῶν γεγραφότων παραδεδομένα τιθέντες καὶ διακρί - νοντες αὐτὰ ἀπʼ ἀλλήλων , ὡς δυνατόν , τά τε κατὰ τὴν διάνοιαν καὶ τὴν λέξιν , χωρὶς μὲν τὰ τῆς διανοίας , χω - ρὶς δὲ τὰ τῆς λέξεως τάττοντες · προεκθέμενοι δὲ τὴν πρὸς τοὺς τρόπους καθόλου τῶν σχημάτων διαφορὰν καὶ τὴν πρὸς ἄλληλα τῶν τε τῆς διανοίας καὶ τῆς λέξεως οὕτως εἰς τὸν περὶ αὐτῶν τρεψόμεθα λόγον . διαφέρει τοίνυν σχῆμα τρόπου , ὅτι ὁ μὲν τρόπος περὶ ἓν ὄνομα γίνεται ἀρετή , ὥσπερ ὁ βαρβαρισμὸς κακία , τὸ δὲ σχῆμα περὶ πλείω ὀνόματα κόσμησις , ὡς ὁ σολοικισμὸς ἀκοσμία , ὥστε τὴν αὐτὴν εἶναι διαφορὰν βαρβαρισμοῦ τε πρὸς σολοικισμὸν ὡς ἐν κακίᾳ , καὶ τρόπου πρὸς σχῆμα ὡς ἐν ἀρετῇ λόγου · καθάπερ γὰρ ἐν μὲν τῷ βαρβαρισμῷ ὄνομα διορθοῦμεν , ἐν δὲ τῷ σολοικισμῷ σύνταξιν ὀνο - μάτων , οὕτω τὸν μὲν τρόπον εἰς τὸ σύνηθες μεταβάλ - λοντες ὀνόματος εἰς ὄνομα ποιησόμεθα τὴν μετάθεσιν , τὸ δὲ σχῆμα εἰς τὸ κατὰ φύσιν μεταποιοῦντες τὴν σύν - τάξιν μετακινήσομεν . ἔτι δὲ διαφέρει καὶ ταύτῃ σχῆμα τρόπου , ὅτι ὁ μὲν τρόπος ἀλλότριον ἀντὶ τοῦ ἰδίου ὅνομα ἔχει · τὴν γὰρ τροπὴν ἐκ τοῦ κυρίου λαμβάνει , οἷον κο - ρ υφὴν ὄρεος καὶ πόδα νείατον Ἴδης , τὸ δὲ σχῆ - μα τὸ ἴδιον ὄνομα τοῦ πράγματος σώζει , πῶς μέντοι κείμενον καὶ ὑπʼ αὐτῆς τῆς λέξεως πεπλασμένον · με - νούσης γὰρ τῆς κυρίας λέξεως τοιώσδε εἰλημμένης ἀπο - τελεῖται , ὡς ἔχει τὸ ἐπὶ σαυτὸν καλεῖς , ἐπὶ τοὺς νόμους καλεῖς . τούτοις μὲν οὖν ἢ ἀμφοτέροις ἢ τῷ ἑτέρῳ σχῆμα τοῦ τρόπου διενήνοχε , τὸ δὲ τῆς λέξεως σχῆμα τοῦ τῆς διανοίας διαφέρει , ὅτι τὸ μὲν τῆς λέξεως κινηθείσης τῆς λέξεως τῆς συσχούσης τὸ σχῆμα ἀπόλλυ - ται , οἷον ἀλλʼ ἢ τούτους μεταπεμπτέον , ἢ ἄλ - λην μὴ ἐλάττω στρατιὰν ἐπιπεμπτέον · εἰ γὰρ ἀντὶ τοῦ ἐπιπεμπτέον ἀποσταλτέον εἴποι τις , ἀπόλλυται τὸ σχῆμα τῆς παρονομασίας · τοῦ δὲ τῆς δια - νοίας σχήματος , κἄν τὰ ὀνόματα κινῇ τις , κἄν ἑτέροις ὀνόμασιν ἐξενέγκῃ , τὸ αὐτὸ πρᾶγμα μένει , ὁμοίως δὲ κἂν ἡ σύνταξις κινηθῇ ἢ προστεθῇ καὶ ἀφαιρεθῇ τι , λύεται τὸ σχῆμα τῆς λέξεως . τὸ γοῦν ἐπὶ σαυτὸν κα - λεῖς , ἄν οὕτως ἐξενέγκῃ τις , καλεῖς ἐπὶ σαυτὸν καὶ τοὺς νόμους , λέλυται · καὶ τὸ καί μοι μὴ θορυβήσῃ τις , ἔστι μὲν προδιόρθωσις , εἰ δὲ αὐτὸ οὕτως ἐξενέγκῃ , ἀλλὰ μὴ θορυβήσῃ τις , οὕτω γενέσθαι , δέομαι μεθʹ ἡσυχίας ἀνασχέσθαι μου , μένει τὸ αὐτὸ σχῆμα · ἡ γὰρ διάνοια οὐδὲν πάσχει τῶν ὀνομάτων τρεπομένων . τοιού - τη μὲν οὖν ἐν τούτοις ἐστὶν ἡ διαφορά .
Lemmas: Α΄ . εἰμί μέν οὐ ὁ τυγχάνω δυσκολία περί ὁ ὁ λόγος σχῆμα εἶπον · καί γάρ αὐτός ὁ πλῆθος δύο - ποριστής εἰμί ὁ μέν καί ἤπειρος φάσκω εἰμί ὁ σχῆμα , ὁ δέ οὐ ἤπειρος μέν , πολύς δέ καί ἀπερίλη - Πτα , καί πρός οὗτος γε οὖον ῥᾴδιος διακρίνω ὁ σχῆμα ἀπό ὁ τρόπος , καί ὁ ὁ διάνοια καί ὁ λέξις ἀπό ἀλλήλων · ὅμως δέ , ὡς ἄν οἷος τε εἰμί , πειράζω περί αὐτός διεξέρχομαι , ὁ τε ὑπό ὁ ἀκριβής περί αὐτός γράφω παραδίδωμι τίθημι καί διακρίς - νοντες αὐτός ἀπό ἀλλήλων , ὡς δυνατός , ὁ τε κατά ὁ διάνοια καί ὁ λέξις , Χωρὶς μέν ὁ ὁ διάνοια , χόω - ἔρις δέ ὁ ὁ λέξις τάσσω · προεκτίθεμαι δέ ὁ πρός ὁ τρόπος καθόλου ὁ σχῆμα διαφορά καί ὁ πρός ἀλλήλων ὁ τε ὁ διάνοια καί ὁ λέξις οὕτως εἰς ὁ περί αὐτός τρέπω λόγος . διαφέρω τοίνυν σχῆμα τρόπος , ὅτι ὁ μέν τρόπος περί εἷς ὄνομα γίγνομαι ἀρετή , ὥσπερ ὁ βαρβαρισμός κακία , ὁ δέ σχῆμα περί πλείων ὄνομα κόσμησις , ὡς ὁ σολοικισμός ἀκοσμία , ὥστε ὁ αὐτός εἰμί διαφορά βαρβαρισμός τε πρός σολοικισμός ὡς ἐν κακία , καί τρόπος πρός σχῆμα ὡς ἐν ἀρετή λόγος · καθάπερ γάρ ἐν μέν ὁ βαρβαρισμός ὄνομα διορθόω , ἐν δέ ὁ σολοικισμός σύνταξις ὀνο - Μάτων , οὗτος ὁ μέν τρόπος εἰς ὁ συνήθης μεταβάλλω - λοντες ὄνομα εἰς ὄνομα ποιέω ὁ μετάθεσις , ὁ δέ σχῆμα εἰς ὁ κατά φύσις μεταποιέω ὁ σῦς - τάξις μετακινέω . ἔτι δέ διαφέρω καί οὗτος σχῆμα τρόπος , ὅτι ὁ μέν τρόπος ἀλλότριος ἀντί ὁ ἴδιος ὄνομα ἔχω · ὁ γάρ τροπή ἐκ ὁ κύριος λαμβάνω , οἷος κ - ρ ὑφή ὄρος καί πούς νέατος Ἴδη , ὁ δέ ἔχω - μή ὁ ἴδιος ὄνομα ὁ πρᾶγμα σῴζω , πῶς μέντοι κεῖμαι καί ὑπό αὐτός ὁ λέξις πλάσσω · ἐγώ - νέω γάρ ὁ κύριος λέξις τοῖος λαμβάνω ἀπος - τελέω , ὡς ἔχω ὁ ἐπί σαυτοῦ καλέω , ἐπί ὁ νόμος καλέω . οὗτος μέν οὖν ἢ ἀμφότερος ἢ ὁ ἕτερος σχῆμα ὁ τρόπος διαφέρω , ὁ δέ ὁ λέξις σχῆμα ὁ ὁ διάνοια διαφέρω , ὅτι ὁ μέν ὁ λέξις κινέω ὁ λέξις ὁ συνέχω ὁ σχῆμα ἀπόλλυμι - ὁ , οἷος ἀλλά ἢ οὗτος μεταπεμπτέον , ἢ ἄλμα - Λην μή μικρός στρατία ἐπιπεμπτέον · εἰμί γάρ ἀντί ὁ ἐπιπεμπτέον ἀποσταλτέον εἶπον τις , ἀπόλλυμι ὁ σχῆμα ὁ παρονομασία · ὁ δέ ὁ διά - Νοιᾶς σχῆμα , ἄν ὁ ὄνομα κινέω τις , ἄν ἕτερος ὄνομα ἐκφέρω , ὁ αὐτός πρᾶγμα μένω , ὁμοίως δέ κἀν ὁ σύνταξις κινέω ἢ προστίθημι καί ἀφαιρέω τίς , λύω ὁ σχῆμα ὁ λέξις . ὁ γοῦν ἐπί σαυτοῦ ἄν - λίς , ἄν οὕτως ἐκφέρω τις , καλέω ἐπί σαυτοῦ καί ὁ νόμος , λύω · καί ὁ καί ἐγώ μή θορυβέω τις , εἰμί μέν προδιόρθωσις , εἰμί δέ αὐτός οὕτως ἐκφέρω , ἀλλά μή θορυβέω τις , οὗτος γίγνομαι , δήω μετά ἡσυχία ἀνέχω ἐγώ , μένω ὁ αὐτός σχῆμα · ὁ γάρ διάνοια οὐδείς πάσχω ὁ ὄνομα τρέπω . οιὁ - ὅς μέν οὖν ἐν οὗτος εἰμί ὁ διαφορά .