alexander-philosophy.in-librum-de-sensu-commentarium 1
εἰπὼν ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς περί τε ψυχῆς τῆς συμπάσης κοινῶς καὶ καθόλου καὶ ἰδίᾳ περὶ ἑκάστης τῶν δυνάμεων αὐτῆς , πόσαι τέ εἰσι καὶ τίνες καὶ ἐν τίσιν ἑκάστῃ αὐτῶν τὸ εἶναι , ἐν οἷς καὶ περὶ τῆς αἰσθητικῆς δυνάμεως ποιησάμενος τὸν λόγον , καὶ τίς τέ ἐστιν εἰπὼν καὶ εἰς πόσας αἰσθήσεις διαιρεῖται , καὶ ἰδίᾳ περὶ ἑκάστης τῶν αἰσθήσεων διεξελθὼν καὶ εἰπών , τίς μὲν ἡ δύναμις αὐτῶν ἑκάστης , ἀφ’ ἧς τὸ αἰσθά|νεσθαι , αἰσθά| νεσθαι , τίς δὲ ἡ ἐνέργεια καὶ περὶ τί , ποιησάμενος δὲ καὶ περὶ τοῦ καθ’ ἑκάστην αἴσθησιν αἰσθητοῦ λόγον , ἐφ’ ὅσον ἦν χρήσιμον αὐτῷ πρὸς τὴν τῶν αἰσθήσεων ἐνέργειαν , ἐν τούτῳ τῷ βιβλίῳ περί τε τῶν αἰσθητηρίων λέγει , τί τὸ αἰσθητήριον ἑκάστης αἰσθήσεως καὶ ἐκ τίνος , ἐπεὶ μὴ οἷόν τε ἦν ἄνευ αἰσθητηρίου αἰσθάνεσθαι διὰ γὰρ σώματος ἡ τῆς αἰσθητικῆς ψυχῆς ἐνέργεια , ὥσπερ οὖν καὶ αἰ τῶν ἄλλων ἢ τῶν γε πλείστων ἀεί ) , ἔτι δὲ περὶ τῶν αἰσθητῶν , τί τὸ ἑκάστῃ αἰσθήσει αἰσθητὸν καὶ τίνι ὄντι αὐτῷ κατὰ τὴν οἰκείαν φύσιν τὸ αἰσθητῷ εἶναι ὑπάρχει , ἐπεὶ μὴ ταὐτὸν τοῖς αἰσθητοῖς τό τε εἶναι καὶ τὸ αἰσθητοῖς εἶναι , ἦν δὲ εἰρημένον αὐτῷ περὶ αὐτῶν ὡς περὶ αἰσθητῶν . Δῆλοί δὲ καὶ ἡ ἐπιγραφὴ τοῦ βιβλίου τὴν πρόθεσιν τῆς κατ’ αὐτὸ πραγματείας . λέγων δὲ περὶ αἰσθητηρίων τε καὶ αἰσθητῶν ἐν αὐτῷ Περὶ αἰσθήσεως καὶ αἰσθητῶν ἐπέγραψεν αὐτό , ὡς καὶ τοῦ περὶ τῶν αἰσθητηρίων λόγου εἰς τὴν περὶ τῶν αἰσθήσεων συντελοῦντος θεωρίαν · κοινὴ γὰρ ἡ αἴσθησις ψυχῆς καὶ σώματος . ἢ αἰσθήσεων ἀντὶ τοῦ ‘αἰσθητηρίων’ · | αἰσθήσεις γὰρ καὶ τὰ αἰσθητήρια καλοῦσιν . Ἀρχόμενος δὲ τοὺ βιβλίου πρῶτον λέγει , ὅτι ἐστὶν ἀκόλουθος τῇ περὶ ψυχῆς θεωρίᾳ [ ὅτι ] ἡ περὶ τῶν ζῴων καὶ τῶν ἐμψύχων πάντων καὶ [ ἡ ] περὶ τῶν ἐνεργειῶν αὐτῶν , τῶν τε κοινῶν καὶ τῶν ἰδίων καθ’ ἕκαστον 10 εἶδος αὐτῶν · ἀρχὴ γὰρ τῶν ψυχὴν ἐχόντων ἁπάντων ἡ ψυχή . λέγει δὲ 5 καὶ τίνες μὲν αὐτῶν κοιναί , τίνες δὲ ἴδιαι . τοῦ δὲ περὶ τῶν τῆς ψυχῆς ἐνεργειῶν λέγοντα εὐλόγως λέγειν περὶ τῶν ἐνεργειῶν τῶν τε ζῴων καὶ τῶν ζωὴν ἐχόντων αἰτίαν ἀποδέδωκε τὴν ὅτι αἱ ἐνέργειαι αὐτῶν αἵ τε κοιναὶ καὶ αἱ καθ’ ἕκαστον ἴδιοι σχεδὸν πᾶσαι κοιναὶ τῆς τε ψυχῆς καὶ 15 τοῦ σώματος · δι’ οὗ καὶ αὐτοῦ βεβαιοῦται τὸ ἐντελέχειαν εἶναι τὴν ψυχὴν 10 σώματος φυσικοῦ ὀργανικοῦ . πίστιν δὲ παραθέμενος τοῦ τὰς τῶν ἐμψύχων ἐνεργείας κοινὰς εἶναι ψυχῆς τε καὶ σώματος τὸ πάσας ἢ δι’ αἰσθήσεως ἢ μετ’ αἰσθήσεως γίνεσθαι , ὅτι ἡ αἴσθησις καὶ ἡ κατ’ αὐτὴν ἐνέργεια κοινὴ | ψυχῆς τε καὶ σώματος ὡς ἐναργὲς λαβὼν εὐλόγως τοῦ περὶ τῶν 8 20 αἰσθητηρίων ἄρχεται λόγου , ἐπειδὴ φθάνει μὲν εἰρῆσθαι αὐτῷ ὁ περὶ τῆς αἰσθητικῆς ψυχῆς λόγος , κοινὴ δὲ ἥ τε αἴσθησις καὶ ἡ κατ’ αὐτὴν ἐνέργεια ψυχῆς τε καὶ σώματος , ἔδει δὲ τὸν περὶ τῶν κοινῶν λέγοντα πρῶτον 5 περὶ αἰσθήσεως λέγειν · κοινοτάτη γάρ αὕτη πᾶσι τοῖς ζῴοις καὶ φανερωτάτη τῶν κατὰ ψυχὴν ἐνεργειῶν . Eπεὶ δὲ περὶ ψυχῆς καθ’ αὑτὴν διώρισται πρότερον καὶ περὶ τῶν δυνάμ ἔων ἑκάστης κατὰ μόριον α ὒ τ ἡ ς . Ἀρχόμενος τοῦ βιβλίου , ὅτι ἀκόλουθος ἡ ἐν αὐτῷ πραγματεία τῇ περὶ ψυχῆς δείκνυσιν , ὡς εἶπον · ἀκόλουθος μὲν γὰρ τῷ περὶ ψυχῆς λόγῳ ὁ περὶ τῶν ζῴων τε καὶ ψυχὴν ἐχόντων λόγος καὶ τῶν ἐνεργειῶν τῶν τούτων , τῶν τε ἰδίων καθ’ ἕκαστον εἶδος τῶν ζ καὶ τῶν κοινῶν . αἱ δὲ ἐνέο - γειαι αὐτοῖς οὐκ ἄνευ σώματος · διὰ γὰρ αἰσθήσεως αἱ πλεῖσται σχεδόν , ἡ δὲ αἴσθησις κοινὴ ψυχῆς I τε καὶ σώματος . καθ’ αὑτὴν δὲ εἶπε περὶ ψυχῆς διωρίσθαι ἀντὶ τοῦ ἰδίᾳ τε κοινῶς καὶ καθόλου περὶ ὅλης ψυχῆς καὶ ἰδίᾳ περὶ τῶν μορίων τε καὶ δυνάμεων αὐτῆς ἑκάστης . ἐν γὰρ τοῖς nερὶ ψυχῆς πρῶτον μὲν καθόλου περὶ ψυχῆς ἐποιήσατο τὸν λόγον καὶ ὡρίσατο αὐτήν , ὡς ἦν οἷόν τε τὰ ἔχοντα ἐν αὑτοῖς τὸ μέν τι πρῶτον καὶ ἀτελέστερον τὸ δὲ δεύτερον καὶ τελειότερον ὁρίσασθαι · ἔπειτα περὶ ἑκάστης τῶν δυνάμεων διεξῆλθε , περὶ τῆς θρεπτικῆς , περὶ τῆς αἰσθητικῆς , περὶ τῆς φανταστικῆς , περὶ τῶν ἄλλων ἑκάστης . ἡ περὶ ψυχῆς καθ’ ἑαυτήν , ὅτι μὴ καὶ περὶ τοῦ σώματος , σὺν ᾧ τῇ ψυχῇ καὶ τὸ εἶναι · διὰ τοῦτο γὰρ νῦν περὶ τῶν αἰσθητηρίων ἐρεῖ . εἰπὼν δὲ περὶ τῶν ζῴων ἑπόμενον εἶναι τὴν ἑ π ἴσ’ κ εὐͅ ι ν π ο ι ἡ σ α σ θ α ι , προσέθηκε τὸ καὶ περὶ τῶν ζωὴν ἐχόντων , ὅτι μὴ πάντα τὰ ψυχὴν ἔχοντα ζῷα , εἴ γε ὥρισται τὸ ζῷον , ὡς ἐν τοῖς Ilspl ψυχῆς εἴρηται , | αἰσθήσει . ἡ δὲ θρεπτικὴ ψυχὴ πρὸ τῆς αἰσθητικῆς οὖσα ἐν οἷς ἐστι μόνη , ταῦτα ἔμψυχα μέν ἐστι καὶ ζωὴν ἔχει , οὐ μὴν καὶ ζῷά ἐστιν · ὁποῖά ἐστι τὰ φυτά . λέγοι δ’ ἄν ζωὴν ἔχε ἱν καὶ τὰ μόρια τῶν ζῴων . τίς δὲ ἡ περί τε τῶν ζῴων καὶ ἡ περὶ τῶν ζωὴν ἐχόντων πραγματεία , ἔδειξε διὰ τοῦ εἰπεῖν τίνες εἰσὶν ἴδιαι καὶ τίνες κοιναὶ πράξεις αὐτῶν . εἴη δ’ ἄν τὸ τίνες εἰσὶ ἴδιαι καὶ τίνες κοιναὶ ἴσον τῷ περὶ τῶν ἰδίων καὶ τῶν κοινῶν’ · οὐ γὰρ διαίρεσιν αὐτῶν προτίθεται ποιήσασθαι , ἀλλ’ εἰπεῖν περὶ αὐτῶν . τῷ δὲ τῆς πράξεως ὀνόματι καὶ νῦν , ὥσπερ οὖν καὶ ἐν ἄλλοις εἴωθε , κοινότερον ἀντὶ τοῦ τῆς ἐνεργείας κέχρηται · κυρίως γὰρ πρᾶξις λογικὴ ἡ ἐνέργειά ἐστιν , ἧς οὐδὲν τῶν ἀλόγων οἷόν τε κοινωνεῖν . Τὰ μὲν οὖν εἰρημένα περὶ ψυχῆς . Εἰρηκὼς ἀκολουθεῖν τοῖς περὶ ψυχῆς εἰρημένοις τὴν περὶ τε ζῴων καὶ τῶν ζωὴν ἐχόντων θεωρίαν ( ἑκάστου δὲ τούτων δύναμις καὶ εἶδος ἡ ψυχή ) , καὶ διελὼν τὸν περὶ | τούτων λόγον εἴς τε τὰς κοινὰς ἐνεργείας αὐτῶν καὶ εἰς τὰς ἰδίους , περὶ τῶν κοινῶν πρῶτον ἐνεργειῶν ἢ πάντων τῶν ἐμψύχων ἢ τῶν γε πλείστων ποιήσεται <τὸν λόγον> , καὶ μετὰ τοῦτο περὶ τῶν ἰδίων ἐνεργειῶν ἑκάστου εἴδους ἐρεῖ ζῴων , πρῶτον περὶ ζῴων ἰστορήσας · χρήσιμος γὰρ ἡ περὶ ζῴων ἱστορία καὶ διαίρεσις πρὸς τὰς ἰδίας ἐνεργείας ἑκάστου τε εἴδους ζῴων καὶ τῶν μορίων αὐτῶν . αἱ γὰρ κοιναὶ τῶν ἐμψύχων ἐνέργειαι συνάπτουσί πὼς τῷ κοινῷ περὶ ψυχῆς λόγῳ · τίνες δέ εἰσιν αὗται , ἑξῆς ἐρεῖ . Ὅσα , φησίν , ἡμῖν περὶ ψυχῆς εἴρηται , ταῦτα κείσθω ὡς ἀρχαὶ τῶν μελλόντων λέγεσθαι . ὑποθέσεις γὰρ ἔθος τοῖς ἀνδράσι τὰς ἀρχὰς λέγειν τὰς ἀναποδείκτους , ἃς καὶ ἀξιώματα λέγουσιν . ὑποθέσεις δὲ λέγουσι καὶ ἃ ἔχοντα ἀπόδειξιν χωρὶς τῆς οἰκείας ἀποδείξεως λαμβάνουσί τε καὶ ὑποτίθενται , ὡς δείξοντες αὐτὰ ὕστερον , χρησόμενοι δὲ αὐτοῖς νῦν πρὸς ἄλλα ὡς ἀρχαῖς . <τὰ περὶ ψυχῆς> | οὖν , φησίν , εἰρημένα τε καὶ δεδειγμένα νῦν ὡς ὑποθέσεις καὶ ἀρχαὶ τῶν μελλόντων λέγεσθαι κείσθω . φθάνει γὰρ δεδεῖχθαι , καὶ οὐκέτι περὶ ἐκείνων νῦν ποιήσεται τὸν λόγον . Ὅτι δὲ περὶ ὧν προέθετο ὡς ἑπομένων τῇ περὶ ψυχῆς θεωρίᾳ εἰπεῖν λέγει , τοῦτο δέ ἐστι τὸ περὶ τῶν ἐνεργειῶν τῶν ζῴων τίνες εἰσὶ καὶ διὰ τί γίνονται θεωρῆσαι , ἀλλ’ οὐ προθέμενος περὶ ζῴων λέγειν πρῶτον περὶ ἄλλων τινῶν τὸν λόγον ποιεῖται , ὥς τινες ᾠήθησαν , νῦν μὲν περὶ αἰσθητηρίων τε καὶ αἰσθητῶν λέγων , μετὰ ταῦτα περὶ ζωῆς τε καὶ θανάτου καὶ ὕπνου καὶ ἐγρηγόρσεως καὶ τῆς καθ’ ὕπνον μαντικῆς , εἶθ’ ὕστερον περὶ ζῴων , ἀλλὰ καὶ ταῦτα τῆς προτεθείσης ἔχεται πραγματείας ( ἔστι γὰρ τῶν κοινῶν τὰ μὲν τοῖς ζῴοις πᾶσι , τὰ δὲ καὶ τοῖς ζωὴν ἔχουσιν ὐπάρχοντα ) , αὐτὸς ἐδήλωσε δι’ ὧν ἐπιφέρει . εἰπὼν γὰρ τὰ μἑν εἰρημένα περὶ ψυχῆς ὑποκείσθω , περὶ δὲ τῶν λοιπῶν , φησί , λέγωμεν καὶ πρῶτον περὶ τῶν πρώτων , εἰπὼν ἐπιφέρει · φαίνεται δὲ τὰ μέγιστα καὶ τὰ καινὰ καὶ τὰ ἴδια τῶν ζῷων κοινὰ τῆς τε ψυχῆς ὄντα καὶ τοῦ σώματος . ἔστι δὲ ὃ λέγει ὅτι τὰ μὲν ] μέγιστα τῶν κατὰ τὰς τῶν ζῴων ἐνεργείας τάς τε κοινὰς αὐτῶν καὶ τὰς ἰδίας ἑκάστου γένους φαίνεται κοινὰ εἶναι ψυχῆς τε καὶ σώματος , καὶ οὐ τῆς ψυχῆς αὐτῆς καθ’ αὑτήν , δεικνὺς ἡμῖν ὅτι καὶ τὴν περὶ αὐτῶν θεωρίαν οὕτω χρὴ ποιεῖσθαι , συνεπισκεπτομένους καὶ τὰ τοῦ σώματος μόρια , ἐν οἷς καὶ δι’ ὧν αἱ τῶν ψυχὴν ἐχόντων ἐνέργειαι . ὅτι δὲ αἱ πλεῖσται τῶν ψυχικῶν ἐνεργειῶν διὰ σώματος καὶ ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς προείρηκε . τίνα δέ ἐστι τὰ μέγιστά τε καὶ κοινὰ ἔργα τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος , ἑξῆς λέγει . αἴσθησις γὰρ καὶ μνήμη καὶ θυμὸς καὶ ἐπιθυμία καὶ ὅλως ὄρεξις καὶ πρὸς τούτοις ἡδονὴ καὶ λύπη φανερώτατα μὲν καὶ τῶν ζῴων σχεδὸν ἁπάντων ἐστὶν ἔργα καὶ | κοιναὶ ἐνέργειαι αὐτῶν . ἔστι δὲ ταῦτα πάντα κοινὰ ψυχῆς τε καὶ σώματος , περὶ ὧν τῶν μὲν πλείστων ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς προείρηται , περὶ δὲ ἐνίων ὕστερον ἐρεῖ . αἴσθησις μὲν οὗν καὶ ἐπιθυμία καὶ ἡδονὴ καὶ λύπη κοινὰ πάντων , θυμὸς δὲ καὶ μνήμη τῶν πλείστων . ἤρτηται δὲ ταῦτα πάντα τῆς αἰσθήσεως · ἥ τε γὰρ μνήμη , ὡς δείξει ( ἐρεῖ δὲ περὶ μνήμης ἐν τοῖς ἑξῆς , οὐ προείρηκέ πω ) , * * * περί τε ὀρέξεως καὶ ἡδονῆς καὶ λύπης ὅτι ἕπεται ταῦτα τοῖς αἴσθησιν ἔχουσιν ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς δέδειχε . Πρὸς τούτοις δὲ ἄλλα τινά ἐστι τὰ μὲν πάντων τῶν ζωῆς μετεχόντων κοινά , τὰ δὲ τῶν ζῴων τὰ μὲν πάντων τὰ δὲ τῶν πλείστων , καὶ περὶ ὧν ἐφεξῆς τὴν θεωρίαν κατὰ τὴν πρόθεσιν ποιήσεται , ὁμοίως τοῖς εἰρημένοις κοινὰ ψυχῆς τε καὶ σώματός ἐστι . διὸ καὶ ἅμα περὶ ἑκατέρου αὐτῶν ποιήσεται τὸν λόγον . | τίνα δέ ἐστιν αὐτὰ ἑξῆς ἐκτίθεται λέγων · τυγχάνουσι δὲ τούτων τὰ μέγιστα τέτταρες ὗσαι συζυγίαι τὸν ἀριθμόν , καὶ καταριθμεῖται αὐτάς , περὶ ὧν μεῖά τὸν περὶ αἰσθητηρίων τε καὶ αἰσθητῶν λόγον τὴν θεωρίαν παραδίδωσι . πρῶτον δὲ περὶ τούτων λέγει , καὶ δι’ ἣν αἰτίαν ἐρεῖ . τὸ δὲ καὶ γὰρ ταῦτα σχεδὸν ὐπάρχει πᾶσι πᾶ σί’ τοῖς ζῴοις εἶπε διὸ προσθήσει · οὐ γὰρ μόνον τάδε κοινά , ἀλλὰ κἀκεῖνα . λέγει δὲ φυσικοῦ εἶναι τὸ περὶ ὑγιείας καὶ νόσου τὰς πρώτας ἰδεῖν ἀρχάς , τουτέστιν ἐκ τίνων πρώτων ἀρχῶν τε καὶ ἐν τίσι πρώτοις ἡ ὑγίεια καὶ ἡ νόσος , ὅτι ἐν συμμετρίᾳ τῶν πρώτων δυνάμεων , ξηρῶν ὑγρῶν , θερμῶν ψυχρῶν . καὶ ὅτι οἰκεία ἡ περὶ τούτων θεωρία τῇ περὶ ζῴων ἔδειξεν εἰπών · οὕτε γὰρ ὑγίειαν οὔτε νόσον οἷόν τε γίνεσθαι τοῖς ἐστε . ρημένοις ζωῆς . Περὶ μὲν οὗν τῶν τεττάρων συζυγιῶν ὧν προείρηκε φέρεται ἐν τῆ πραγματείᾳ τῇ Φυσικῇ αὐτοῦ βιβλία , δι’ ὧν περὶ αὐτῶν ἐπραγματέύσατο , λέγω δὲ Περὶ ἐγρη |γόρσεως καὶ ὕπνου καὶ νεότητος καὶ γήρως καὶ ἀναπνοῆς καὶ ζωῆς καὶ θανάτου · τὰ δὲ Περὶ ὑγιείας καὶ νόσου , εἰ ἐγένετο , οὐ σῴζεται . ἔστι δὲ καὶ τούτων κοινὰ μὲν πάντων τῶν ζῴων ἐγρήγορσις καὶ ὕπνος , εἰ μή που γένος ἰχθύων ἔστι τι ἄγρυπνον , ὃ ζητεῖ ἐν τῇ Περὶ ζῴων ἱστορίᾳ , ἡ δὲ νεότης καὶ τὸ γῆρας πάντων τῶν ζωῆς μετεχόντων κοινά , οὐ τῶν ζῴων μόνον καὶ γὰρ ἐν τοῖς φυτοῖς ἥ τε νεότης καὶ τὸ γῆρας , ὥσπερ οὖν καὶ ἡ ζωὴ καὶ ὁ θάνατος ) , ἀναπνοὴ δὲ καὶ ἐκπνοὴ κοινὰ τοῖς πλείστοις τῶν ζῴων ὅσα πνεύμονα ἔχει . Ὅτι δὲ τὸ περὶ ὑγιείας τε καὶ νόσου τὰς πρώτας ἀρχὰς ἐπισκέψασθαι , τίνες εἰσί , τοῦ φυσικοῦ καὶ φιλοσόφου , συνίστησι καὶ ἐκ τοῦ τῶν τε φυσικῶν τοὺς πλείστους περὶ αὐτῶν πεποιῆσθαι λόγον καὶ ἐν τούτοις παύεσθαι τὴν φυσικὴν θεωρίαν καὶ τῶν ἰατρῶν τοὺς χαριεστάτους ἀπὸ τούτων τὴν ἀρχὴν | τῆς τῶν ἰατρικῶν θεωρίας ποιεῖσθαι ὡς φυσικῶν ὄντων . ἅμα καὶ δείκνυσιν ἡμῖν , κατὰ τί συνῆπται ἡ ἰατρικὴ τῇ φυσικῇ , καὶ ὅτι ἔστιν ὑπὸ τὴν φυσικὴν τὰς ἀρχὰς παρ’ ἐκείνης ἔχουσα , ὡς ὀπικὴ μὲν παρὰ γεωμετρίας , ἁρμονικὴ δὲ παρ’ ἀριθμητικῆς , κυβερνητικὴ δὲ παρὰ ἀστρολογίας . Ὅτι δὲ πάντα τὰ λεχθέντα κοινὰ τῆς ψυχῆς ἐστι καὶ τοῦ σώματος , προειπὼν τὸ φαίνεται δὲ τὰ μέγιστα καὶ τὰ κοινὰ καὶ τὰ ἴδια τῶν ζῴων κοινὰ τῆς ψυχῆς ὄντα καὶ τοῦ σώματος καὶ μετὰ ταῦτά τινα ἐξ αὐτῶν τούτων παραθέμενος ἦν ( ἦν ταῦτα αἴσθησις , μνήμη , θυμός , ἐπιθυμία , ἡδονή , λύπη ) , πρὸς δὲ τούτοις καὶ ἄλλα εἰπὼν εἶναι τὰ μὲν κοινὰ τῶν ζωὴν ἐχόντων πάντων τὰ δὲ ζῴων τινῶν , καὶ τὰ μέγιστα καὶ φανερώτατα τῶν κοινῶν ἐκθέμενος καὶ τὰς συζυγίας δείξας τὰς πέντε , περὶ ὧν καὶ ποιήσασθαι πρῶτον λόγον ἐπηγγείλατο , ἐπειδὴ καὶ κατὰ φύσιν ἐστὶ πρῶτα , ὅτι δὲ ταῦτα κοινὰ τῆς τε ψυχῆς ἐστι καὶ τοῦ σώματος δείκνυσι διὰ τοῦ | μηδὲν αὐτῶν χωρὶς αἰσθήσεως γίνεσθαι . πάντα γὰρ μετ’ αἰσθήσεως , τὰ δὲ μετ’ αἰσθήσεως διὰ σώματος . ὅτι δὲ οὐδὲν αὐτῶν χωρὶς αἰσθήσεως δείκνυσι λέγων πάντα γὰρ τὰ μὲν μετ’ αἰσθήσεως συμβαίνει , τὰ δὲ δι’ αἰσθήσεως . ἐγρήγορσις μὲν γὰρ μετ’ αἰσθήσεως , εἴ γε διακρινομένης τῆς τροφῆς καὶ τῶν αἰσθήσεων διεγειρομένων καὶ ἐξ ἀργίας εἰς ἐνέργειαν μεταβαλλουσῶν ἡ ἐγρήγορσις . ὁμοίως καὶ μετὰ αἰσθήσεως ἡδονή τε καὶ λύπη , ἔτι δὲ ὑγίειά τε καὶ νόσος . δι’ αἰσθήσεως δὲ νεότης τε καὶ γῆρας · ἑκάτερον γὰρ τούτων ἐν τῷ πὼς ἔχειν τὰς αἰσθήσεις . Πάθος δὲ τῆς αἰσθήσεως ὕπνος ἂν εἴη · ταύτης γάρ τι πασχούσης ὁ ὕπνος · ἡ γὰρ ἐκ τῆς τροφῆς ἀναθυμίασις ὅταν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἀθρόα ἀνενεχθεῖσα καὶ καταψυχθεῖσα ὑπὸ τῶν περὶ τὸν ἐγκέφαλον εἰς τὸ κάτω πάλιν , ὅθεν ἀνηνέχθη , κατενεχθῇ , βαρουμένη ἡ αἴσθησις ὑπὸ τῆς ἐν αὐτῇ ὑγρότητος αὐτή τε | ἐμποδίζεται πρὸς τὸ ἐνεργεῖν καὶ ἡσυχάζει καὶ αἰτία τοῖς ζῴοις ὕπνου γίνεται . ἕξις δὲ ἡ αἴσθησις ἂν εἴη . · ἐν γὰρ τῷ αἴσθησιν ἔχειν τὸ εἶναι τοῖς ζῴοις . φυλακαὶ δὲ καὶ σωτηρίαι αἱ μνῆμαι καὶ αἱ ἀναμνήσεις , φθοραὶ δὲ καὶ στερήσεις αἱ λῆθαί τε καὶ ὁ θάνατος . ὅτι μὲν οὖν μετ’ αἰσθήσεως καὶ οὐκ ἄνευ αἰσθήσεως αἱ προειρημέναι συζυγίαι , διὰ τούτων γνώριμον . κοινότερον δ’ ἄν λέγοιτο ἐπὶ τῶν φυτῶν τὸ γήρας καὶ ἡ νεότης · ἡ δὲ ζωὴ καὶ ὁ θάνατος καὶ ἐν τοῖς οὐκ ἔχουσιν αἴσθησιν τῶν ἐμψύχων ἐστίν , ἀλλ’ ἔν γε τοῖς ζῴοις καὶ ταῦτα μετ’ αἰσθήσεως . Ὅτι δὲ ἡ αἴσθησις διὰ τοῦ σώματος γίνεται καὶ διὶ λόγου , φησί , γνώριμον καὶ χωρὶς τοῦ λόγου ἐναργές . καὶ γὰρ αὐτόθεν ἐναργὲς τὸ τὰς αἰσθήσεις διὰ σωματικῶν ὀργάνων γίνεσθαι , καὶ διὰ τοῦ λόγου ῥᾷον δεῖξαι · τὸ γὰρ αἰσθάνεσθαί ἐστι τὸ τῶν αἰσθητῶν ἀντιλαμβάνεσθαι διὰ τῶν αἰσθητηρίων , ἅ ἐστι σώματα . Ἀλλὰ περὶ μὲν αἰσθήσεως καὶ τοῦ αἰσθάνεσθαι , τί τέ 15 ἐστι κα ) διὰ τί συμβαίνει τοῖς ζῴοις τοῦτο τὸ πάθος , εἴρηται πρότερον ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς . | Δείξας ὅτι δι’ αἰσθήσεως τὰ κοινὰ ἔργα τε καὶ πάθη τῶν ζῴων , ἔχων δὲ καὶ τὸ τὴν αἴσθησιν κοινὸν ἔργον εἶναι ψυχῆς τε καὶ σώματος , ἔχει μὲν ἑπόμενον τοῖς εἰρημένοις τὸ δεῖν περὶ αἰσθήσεως εἰπεῖν πρὸ τούτων ἃ δι’ αἰσθήσεως ἢ μετὰ αἰσθήσεως ὑπὸ τῶν ζῴων γίνεται · πρῶτον γὰρ τῶν κοινῶν , οὗ τἆλλα προσδεῖται . ἐπεὶ δὲ τὰ μὲν εἴρηται περὶ αἰσθήσεως τὰ δὲ ῥηθήσεται , τῶν μὲν εἰρημένων ἡμᾶς ὑπομιμνῄσκει ( εἴρηται δὲ ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς περὶ τῆς αἰσθητικῆς ψυχῆς καὶ δυνάμεως καὶ περὶ τῆς ἐνεργείας τῆς κατ’ αὐτήν ) · τούτων ’δε ὡς εἰρημένων καὶ ἐν οἷς εἴρηται ὑπομιμνῄσκει ἡμάς , προσθήσει δὲ νῦν τὸν περὶ τῶν αἰσθητηρίων λόγον ( κοινὸν γὰρ ἦν ἡ αἴσθησις ψυχῆς τε καὶ σώματος , ὥστε ὁ περὶ τῶν αἰσθητηρίων λόγος τῷ περὶ αἰσθήσεως συνῆπται ) , ἔτι δὲ τὸν περὶ τῶν αἰσθητῶν , ἐπειδὴ περὶ ταῦτα ἡ τῆς αἰσθήσεως ἐνέργεια · περὶ ὧν καὶ αὐτῶν ἐπ’ ὀλίγον μὲν προείρηται καὶ ἐν | τοῖς Περὶ ψυχῆς , ἐπὶ πλέον δὲ καὶ ἀκριβέστερον νῦν ῥηθήσεται . ὐπομιμνῄσκει δὲ ἡμᾶς διὰ βραχέων τε καὶ σαφῶς · τῶν περὶ αἰσθήσεως εἰρημένων τε καὶ δεδιδαγμένων ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς αὐτῷ , ὅτι πᾶσι μὲν τοῖς ζῴοις ἀνάγκη αἴσθησιν ἔχειν · ταύτῃ γὰρ τὰ ζῷα τῶν μὴ ζῴων χωρίζεται . ἔδειξε δὲ ἐκεῖ ὅτι ἁπτὰ ὄντα καὶ μὴ ἁπλᾶ ἀλλὰ σύνθετα καὶ ἐν συμμετρία , τινὶ τῶν ὑποκειμένων τὸ εἶναι ἔχοντα , εἰ μὴ ἁπτόμενα ἦν καὶ αἰσθανόμενα ὡς φυλάσσεσθαι τὰ φθαρτικὰ αὐτῶν , ὑπὸ τῶν ὑπερβολῶν ἂν τῶν ἐν τοῖς ἁπτομένοις αὐτῶν ἐφθείρετο . πάθος δὲ τὴν αἴσθησιν εἶπεν , ὅτι αἰσθάνεσθαι διὰ πάθους . Οὐκέτι μέντοι ἐν πᾶσι τοῖς ζῴοις πᾶσαι αἱ αἰσθήσεις , ἀλλ’ ἐν πᾶσι μὲν ἁφή τε καὶ γεῦσις . ἐδείχθη γὰρ ἐπὶ τέλει τοῦ τρίτου Περὶ ψυχῆς ὅτι τῆς ἁφῆς τὰ ζῷα στερηθέντα ἅμα καὶ τοῦ εἶναι παύεται ( τῆς μεσότητος καὶ συμμετρίας τῶν σωμάτων , ἐν ᾗ τοῖς ζῴοις τὸ εἶναι , φθορά ἐστιν ἡ τῆς ἁφῆς φθορά ) , ἀλλὰ | καὶ ὅτι ἡ γεῦσις τῆς τροφῆς οὖσα κριτική τε καὶ ληπτικὴ ἀναγκαία τοῖς ζῴοις , εἴγε χωρὶς τοῦ τρέφεσθαι ἀδύνατον αὐτὰ σῴζεσθαι . ἔστι γὰρ ὁ χυμὸς τοὐ γευστικοῦ μορίου τῶν ἐν ἡμῖν πάθος , τουτέστι τῆς γεύσεως . ἡ γὰρ γεῦσις , δι’ οὗ τρεφόμεθα μόριον ἡμῶν οὖσα . τούτου ἀντιλαμβάνεται καὶ ὑπὸ τούτου πάσχει πὼς · τὸ γὰρ ἡδὺ διακρίνει ἡμῶν τὸ δι’ οὗ γευόμεθα , ὅπερ ἐστὶν ἡ γλῶττα · αὕτη γὰρ ὑπὸ τοῦ χυμοῦ πάσχουσα αἰσθάνεται αὐτοῦ καὶ γεύεται . Εἰπὼν δὲ τὸ γὰρ ἡδὺ διακρίνει καὶ τὸ λυπηρὸν αὐτῇ περὶ τὴν τροφὴν , ὥστε τὸ μὲν φεύγειν τὸ οε διώκειν ἐπήνεγκε τὴν αἰτίαν ὅτι ὁ μὲν χυμός , οὗ αἰσθανόμεθα , πάθος ἐστὶ τοῦ γευστικοῦ μορίου . διὸ εὐλόγως ἡμῖν εἴρηται τὸ τὴν γεῦσιν τὸ ἡδὺ καὶ τὸ λυπηρὸν διακρίνειν τὸ ἐν τῇ τροφῇ ἐν τῷ πάσχειν · τὸ γὰρ γευστικόν , ὅ ἐστι μόριον ἡμῶν , ὑπὸ τοῦ γευστοῦ . πάσχον τὸ ἡδὺ καὶ τὸ λυπηρὸν καὶ τὸ τρόφιμον καὶ μὴ διακρίνει . γράφεται καὶ ἀντὶ τοῦ γευστικοῦ μορίου’ ‘τοῦ θρεπτικοῦ μο|ρίου πάθος’ , καὶ οὕτως ἂν λέγοιτο τῆς θρεπτικῆς δυνάμεως τῆς ψυχῆς πάθος ὁ χυμὸς εἶναι , ὡς ὑπὸ τοῦ χυμοῦ πασχούσης τῆς δυνάμεως ταύτης . ἄτοπον δὲ τὸ λέγειν ὑπὸ χυμῶν πάσχειν τὴν θρεπτικὴν δύναμιν · τὸ μὲν γὰρ ὑπὸ χυμῶν πάσχειν τὸ αἰσθάνεσθαι χυμῶν ἐστι , τὸ δὲ θρεπτικὸν ἄλλο τοῦ αἰσθητικοῦ . διὸ ἄμεινον , εἰ οὕτως εἴη ἔχουσα ἡ γραφή , μὴ ἐπὶ τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς ἀναφέρειν τὸ θρεπτικόν , ὥς φησι δεῖν ἀκούειν τῆς λέξεως Ἀσπάσιος , ἀλλ’ ἐπὶ τὸ μόριον δι’ οὗ τρεφόμεθα ( τούτου γὰρ χυμός ) , ἵν ᾖ τοῦ τρέφειν δυναμένου μορίου πάθος τὸν χυμὸν λέγων , οὗ ἐστιν ἡ γεῦσις ἀντιληπτική . ἀμείνων δὲ ἡ πρότερον ῥηθεῖσα γραφή . γράφεται καὶ οὕτως · καὶ ὅλως ὁ χυμός ἐστι τοῦ γευστικοῦ θρεπτικοῦ μορίου πάθος . κἄν ᾖ οὕτως γεγραμμένον , εἴη ἂν τὸ λεγόμενον ὅτι τοῦ γευστικοῦ μορίου ὅ ἐστι θρεπτικὸν ὁ χυμὸς πάθος , ἵν’ ᾖ τὸ μὲν γευστικὸν ὡς γένος , διαφορὰ δὲ τοῦ γευστικοῦ τὸ θρεπτικὸν καὶ μή . τοῦ δὴ γευστικοῦ θρεπτικοῦ , ὅ ἐστι μόριον ἢ | εἶδος τοῦ γευστικοῦ , πάθος ἐστὶν ὁ χυμός , γευστικὸν δὲ ἡ αἴσθησις ἡ γευστική . καὶ εἴη ἂν αὕτη ἡ γραφὴ ἔχουσα ἀμφότερα τὰ εἰρημένα ἐν ταῖς πρὸ ταύτης δύο γραφαῖς . Ἡ μὲν οὖν ἁφή τε καὶ ἡ γεῦσις κοινὴ πᾶσι τοῖς ζῴοις · αἱ δὲ διά τινων μεταξὺ ἄλλων γινόμεναι αἰσθήσεις , οἷαί εἰσιν αἱ · καταλειπόμεναι τρεῖς , οὐκέτι πάντων εἰσὶ κοιναὶ τῶν ζῴων , ὡς καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς εἴρηκεν . ἐν οἷς μέντοι εἰσίν , ὥσπερ πρὸς σωτηρίαν αὐτοῖς συντελοῦσαί εἰσιν , ὡς καὶ τοῦτο ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς εἴρηκε . τῷ γὰρ κατὰ τόπον εἶναι κινητικὰ καὶ μεταβλητικὰ τῆς τε ὄψεως δεῖται , ὅπως φυλάττηται καἰ μὴ περιπίπτῃ τοῖς φθαρτικοῖς αὐτῶν , καὶ τῆς ὀσφρήσεως , ὅπως προσισθάνηται τῆς τροφῆς . ἀλλὰ καὶ ἡ τῶν ψόφων ἀντίληφις εἰς σωτηρίαν συντελεῖ · πολλοὶ γὰρ ψόφοι † τῶν ζῴων εἰσὶ φθαρτικοί , οὓς φυλάσσεται . ἀλλὰ καὶ ἐπιβουλὰς τὰς ἐξ ἀλλήλων φυλάσσεται τὰ ζῷα διὰ τοῦ | ψόφου προαισθανόμενα αὐτῶν . ὃν ποιεῖ ἢ προσιόντα ἢ ὑποχωροῦντα ἢ ὑφιστάμενα . ἀλλὰ καὶ τροφῆς † εὐπορίαν πολλάκις τοῦ ψόφου σημήναντος · πολλὰ γοῦν τῶν σαρκοφάγων τῷ ψόφῳ † διακρίνουσιν ἁλώσιμα αὐτοῖς ζῷα , καὶ οὕτως αὐτοῖς ἐπιτίθεται . Πᾶσαι μὲν οὖν αἱ αἰσθήσεις σωτηρίας ἕνεκα τοῖς ζῴοις ὑπάρχουσιν , ἤδη δὲ καὶ εἰς φρόνησίν τινες αὐτῶν συντελοῦσι τοῖς φρονήσεως δεκτικοῖς ; ὡς μὴ μόνον τοῦ ἀναγκαίου χάριν αὐτὰς ἐν αὐτοῖς εἶναι , ἀλλὰ καὶ τοῦ εὖ . πολλὰς γάρ , φησί , εἰσαγγέλλουσι διαφοράς , ἐξ ὧν ἥ τε τῶν νοητῶν ἐπιγίνεται φρόνησις καὶ ἡ τῶν πρακτῶν . λέγει δὲ ταῦτα περί τε τῆς ὄψεως καὶ τῆς ἀκοῆς , ὡς καὶ αὐτὸς προιὼν δηλοῖ . ὅτι δὲ ἀρχαὶ πράξεως τε καὶ θεωρίας αἱ δι’ αὐτῶν ἀντιλήψεις καὶ διαφοραὶ τούτων ὧν ἀντιλαμβάνονται , δῆλον . αἵ τε γὰρ τῶν ὁρατῶν διαφοραὶ εἰς ἔννοιαν ἡμᾶς ἤγαγον | φωτός τε καὶ σκότους , τουτέστιν ἡμέρας τε καὶ νυκτός , ἀρ’ ὧν ὁρμώμενοι τὰ ποιητικὰ τούτων ἐζητήσαμεν · ὅθεν ἡ περὶ τοῦ κόσμου καὶ τῶν ἐν αὐτῷ θεωρία , ἃ ποιητικὰ νυκτός τε καὶ ἡμέρας ἀνὰ μέρος ὁρῶντες γινόμενα καὶ ἀριθμοῦ ἐπίνοιαν ἔσχομεν , ὥς φησι Πλάτων’ · ἀλλὰ καὶ τὸ τὴν σελήνην μὴ ἀεὶ ὁμοίως πεφωτίσθαι εἰς ἔννοιαν ἡμᾶς ἤγαγεν , ὅτι μὴ οἰκεῖον αὐτῆς τὸ λαμπρὸν τοῦτο φῶς · ἀλλὰ καὶ αἱ τῶν κινήσεων τῶν ἄστρων καὶ μεγεθῶν φαινόμεναι διαφοραί ( καὶ γὰρ τούτων ἡ ὄψις ἀντιλαμβάνεται μάλιστα , εἰ καὶ κοινὰ αὐτῇ ταῦτα τὰ αἰσθητὰ καὶ πρὸς ἄλλας · πάντων γὰρ τῶν σωμάτων τὰ μεγέθη καὶ αἱ κινήσεις καὶ ὁ ἀριθμὸς καἰ τὰ σχήματα τῇ ὄψει αἰσθητά , ἐπεὶ καὶ ὁρᾶται πάντα τὰ σώματα τῷ κεχρῶσθαι . διὰ γὰρ τῶν ἰδίων αἰσθητῶν καὶ μετὰ τούτων ἡ τῶν κοινῶν αἴσθησις ἑκάστη γίνεται · διὸ ἡ ἀκοὴ τοῦ ἐν ψόφῳ μεγέθους μόνου αἰσθάνεται καὶ τοῦ ἐν τούτῳ ἀριθμοῦ καὶ τῆς | ἐν τούτῳ κινήσεως , ὁμοίως δὲ 27 καὶ τῶν ἄλλων αἰσθήσεων ἑκάστη · ) περί τε τῆς κατὰ κίνησιν ὁμαλότητος αὐτῶν εἰς ἔννοιαν ἡμᾶς ἤγαγε καὶ περὶ τῆς ἀιδιότητος αὐτῶν καὶ περὶ τοῦ μεγέθους τοῦ κατὰ ἀλήθειαν αὐτῶν ἐξετάσεως . προσήγαγε δὲ ἡμᾶς ἡ τούτων θέα καὶ ἐπὶ τὴν ζήτησιν τοῦ πρώτου αἰτίου , ὃ τῆς τοιαύτης τάξεως τε καὶ φορᾶς αὐτοῖς αἴτιόν ἐστι . καὶ πρὸς τὰς πράξεις δὲ ἡμᾶς παιδεύει πὼς · περὶ γὰρ τὰ καθ’ ἕκαστα αἱ πράξεις , ἅ ἐστιν αἰσθητά τε καὶ ὁρατά , ἐκ δὲ τῆς περὶ ταῦτα ἐμπειρίας τὸ πλεῖστον τῆς φρονήσεως . παρατηρήσαντες γὰρ ἐκ τῶν συμβαινόντων ἐν τοῖς αἰσθητοῖς τά τε ὠφέλιμα καὶ τὰ βλαβερὰ καθόλου περὶ αὐτῶν δόξαν λαμβάνομεν , τὰ μὲν τοιαῦτα λέγοντες εἷναι φευκτά τε καὶ βλαβερά , τὰ δὲ τοιαῦτα αἱρετά τε καὶ ὠφέ - λιμα · ἐξ ὧν τὸ βουλεύεσθαι ἡμῖν περὶ τῶν μελλόντων . ἀλλὰ καὶ ἡ τοῦ καλοῦ καὶ ἡ τοῦ αἰσχροῦ ἔννοια βεβαιοῦται ἡμῖν ὑπὸ τῆς ὄψεως · ὁρώμενα γὰρ τὰ αἰσχρὰ μισητότερα , καὶ τὰ καλά τε καὶ σεμνὰ ζηλω|τότερα . ὅτι δὲ καὶ ἡ ἀκοὴ πρός τε πρᾶξιν καὶ θεωρίαν χρήσιμος , πρόδηλον , εἴγε ἀκούοντες μανθάνομεν τὰ κατὰ τὰς ἐπιστήμας . Συγκρίνων δὲ τήν τε ὄψιν καὶ τὴν ἀκοήν , ἃς καὶ πρὸς φρόνησιν εἶπε τοῖς φρονήσεως δεκτικοῖς συντελεῖν τήν τε πρακτικὴν καὶ τὴν θεωρητικήν , λέγει πρὸς μὲν τὰ ἀναγκαῖα χρησιμωτέραν τὴν ὄψιν εἶναι καθ’ αὑτήν ὧν γάρ ἐστι καθ’ αὑτὴν ἀντιληπτική , ταῦτα πρὸς σωτηρίαν τοῖς ἔχουσιν αὐτήν ἐστι χρήσιμα · καὶ γὰρ ἃ δεῖ προφυλάξασθαι δείκνυσι , καὶ τίνα αἱρεῖσθαι δεῖ ) , πρὸς μέντοι τὴν ἐπιστήμην τὴν ἀκοήν φησι κατὰ συμβεβηκὸς πλέον συντελεῖν · διὰ γὰρ ταύτης αἱ μαθήσεις τε καὶ ἱστορίαι . κατὰ συμβεβηκὸς δὲ εἶπεν , ὅτι προηγουμένως μὲν ἡ ἀκοὴ ψόφων ἐστὶν ἀντιληπτική , καιὰ συμβεβηκὸς δὲ καὶ λόγων · ὅτι γὰρ καὶ ὁ λόγος ψόφος τίς ἐστι , [ τούτων ] ἀκοὴ ἀντιλαμβάνεται αὐτοῦ . | Ὅτι δ’ ἡ μὲν ὄψις πρὸς τὰ ἀναγκαῖα χρησιμωτέρα καθ’ αὑτήν , ἡ δὲ ἀκοὴ πρὸς νοῦν καὶ φρόνησιν κατὰ συμβεβηκός , δείκνυσι διὰ τοῦ τὴν μὲν ὄψιν πολλὰς εἰσαγγέλλειν διαφορὰς τῷ πάντα τὰ σώματα μετὰ Χρώματος εἶναι ὁρατά , μὴ εἶναι δὲ τά χρώματα καθ’ αὑτά . πάντα οὗν τὰ χρώματα ἡ ὄψις ὁρῶσα αἰτία γίνεται τοῦ τὰ μὲν οἰκεῖα αἱρεῖσθαι , τὰ δὲ ἀλλότρια φεύγειν τε καὶ ἀποστρέφεσθαι · πλεῖσται δὲ αἱ τῶν χρωμάτων διαφοραί . αἰσθανομένη δὲ πάντων τῶν σωμάτων τῷ κεχρῶσθαι αὐτὰ τῶν κοινῶν αἰσθητῶν μάλιστά ἐστιν αἰσθητική · μάλιστα γὰρ τοῖς σώμασι παρακολούθει , ὧν αἰσθάνεται . μέγεθος γὰρ καὶ σχῆμα καὶ κίνησις καὶ ἀριθμὸς ἐν τούτοις πρώτως τε καὶ κυρίως . ἀπὸ γὰρ τῶν ἀριθμητῶν καὶ καὶ ἡ τοῦ ἀριθμοῦ ἐπίνοια , ἀριθμητὰ δὲ τὰ αἰσθητά , ἃ τῷ κεχωρισμένα ἀλλήλων ὁρᾶσθαι καὶ ἀριθμητά ἐστιν . ἡ δὲ αἴσθησις αὕτη καὶ μεγέθους καὶ κινήσεως καὶ σχήματος καὶ ἀριθμοῦ αἰσθάνεται διὰ τῆς τῶν χρωμάτων ἀντιλήψεως . πλείστας οὖν διαφορὰς ἡ ὄψις ἡμῖν μηνύει , ἐξ ὧν τὸ χρήσιμον ἡμῖν τὸ κατὰ τὰς αἱρέσεις μὲν τῶν ὠφελίμων φυγὰς δὲ τῶν βλαβερῶν περιγίνεται , οὐ τοῖς λογικοῖς μόνον , ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς ἔχουσιν αὐτήν . Ἡ δὲ ἀκοὴ διαφορῶν μὲν οὐ πολλῶν ἐστιν αἰσθητική · τὰς γὰρ τῶν ψόφων διαφορὰς διαγιγνώσκει καθ’ αὑτὴν μόνας , ὥστε τοῖς πλείστοις τῶν ἐχόντων αὐτὴν ὀλίγον παρέχεται τὸ χρήσιμον · τοῖς δὲ λογικοῖς καὶ λόγου αἴσθησίν τε καὶ σύνεσιν ἔχουσιν οὐ τὰς τῶν ψόφων μόνον διαφοράς , ἀλλ’ ἤδη καὶ τὰς τῆς φωνῆς σημαίνει . ἐπεὶ δὲ ὁ λόγος αἴτιος τῶν μαθήσεων ἀκουστὸς ὤν ψόφος γὰρ καὶ αὐτὸς ἢ διὰ ψόφου · κατὰ συμβεβηκὸς γὰρ ἡ ἀκοὴ τοῦ λόγου αἰσθητική · οὐ γὰρ ὡς λόγου , ἀλλὰ ἐπεὶ συμβέβηκεν αὐτῷ ψόφῳ εἶναι ) , αἰτία ἡμῖν ἡ ἀκοὴ ἐπιστήμης τε καὶ θεωρίας γίνεται . διὰ τί δὲ γίνεται ἡ ἀκοή , τοῦ λόγου οὖσα ἀκουστική , μαθήσεως ἡμῖν | αἰτία , ἔδειξε · διὰ γὰρ τὸ τὸν λόγον ἐξ ὀνομάτων συγκεῖσθαι , τὰ δὲ ὀνόματα σύμβολά τινων εἶναι καὶ σημεῖα · φωναὶ γὰρ σημαντικαὶ τὰ ὀνόματα ὀνόματα γὰρ καὶ τὰ ῥήματα λέγει νῦν ) , ὁ λόγος γὰρ ἐκ τούτων ἔχει τὴν σύνθεσιν . ὅτι δὲ κατὰ συμβεβηκὸς ἡ ἀκοὴ ἡμῖν αἰτία τοῦ ἀντιλαμβάνεσθαι λόγου , δῆλον ἐκ τοῦ τῶν μὴ ὁμοφώνων ἡμᾶς ἀκούειν μὲν ὁμοίως , ἀλλὰ μὴ ὡς λόγου τῶν λεγομένων συνιέναι · οὐ γὰρ ἐν τῷ ἀκούειν τὸ συνιέναι , ἀλλὰ διὰ τὸ ἀκούειν . εἴη δ᾿ ἂν τὸ ἀκόλουθον τῆς λέξεως · ὁ γὰρ αἴτιος τῆς μαθήσεως , ὢν κατὰ συμβεβηκός , ἀλλ’ οὐ καθ’ αὑτὸν ἀκουστός' · οὐ γὰρ ᾗ λόγος ἀκουστὸς καθ’ αὑτόν , ἀλλ’ ᾗ ψόφος . Ὅτι δὲ πρὸς φρόνησιν καὶ ἐπὶ πλέον ἡ ἀκοὴ τῆς ὄψεως σημεῖον ἐτίθετο τὸ καὶ τῶν ἐστερημένων ἑκατέρας τῶν αἰσθήσεων τούτων ἐκ γενετῆς τοὺς τυφλοὺς τῶν | κωφῶν <καὶ ἐνεῶν> φρονιμωτέρους εἶναι , ὡς τὴν τῆς φρονήσεως αἰτίαν ἔχοντας . λέγει δὲ [ ἐννεοὺς ] τοὺς μὴ δυναμένους τῇ ἀκοῇ κεχρῆσθαι κωφούς , <ἐνεοὺς δὲ τοὺς μὴ λαλοῦντας> μηδὲ ἀκούοντας · ἀκόλουθον γὰρ κωφοῖς τε καὶ ἐνεοῖς εἶναι . εἴη δ’ ἂν πρὸς μὲν τὴν ἐξ ἀρχῆς ζήτησιν καὶ αἴσθησιν τῶν ἐν θεωρίᾳ ἡ ὄψις συμβαλλομένη πλέον , πρὸς δὲ τὴν τῶν εὕρῃ μένων μάθησιν ἡ ἀκοή . Περὶ μὲν οὖν τῆς δυνάμεως , ἣν ἕχει τῶν αἰσθήσεων ἑκάστη , πρότερον εἴρηται . Ὅτι δ’ ἀναγκαῖος ὁ περὶ αἰσθήσεως λόγος τῷ περὶ τῶν κοινῶν ἐνεργειῶν τῶν ζῴων τὸν λόγον ποιουμένῳ , ἥτις θεωρία τῇ περὶ ψυχῆς συνῆπται , φανερόν . κοινότατόν τε γὰρ τοῖς ζῴοις πᾶσιν ἔργον τὸ αἰσθάνεσθαι , καὶ προσέτι καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον ἔργων τῶν κοινῶν δι’ αἰσθήσεως ἢ μετ’ αἰσθήσεως γινόμενον δέδεικται . ἀλλ’ ἐπεὶ ἡ αἴσθησις , ὥσπερ οὖν καὶ τῶν ἄλλων ἐνεργειῶν αἱ πλεῖσται τῶν ὑπὸ τῶν ζῴων ἐνεργουμένων , κοινὴ σώματός τε καὶ ψυχῆς ἐστι , φθάνει δὲ περὶ τῆς αἰσθητικῆς δυνάμεως ἰῆς ψυχῆς ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς εἰρῆσθαι , τοῦτο μὲν ἡμᾶς ὑπομιμνῄσκει τοῦ μὴ νῦν πάλιν περὶ τούτου λέγειν ἰὴν αἰτίαν ἀπὸ διδούς , περὶ δὲ τοῦ σώματος δι’ οὗ ἡ αἴσθησις γίνεται ( ἔστι δὲ τοῦτο αἰσθητήρια ) νῦν προτίθησι . λέγει δέ τινας τῶν περὶ αἰσθήσεων εἰρηκότων ζητεῖν ἑκάστην αἴσθησιν ἐξ ἑκάστου ἰῶν σωματικῶν στοιχείων ποιεῖν , καὶ πέντε τῶν αἰσθήσεων οὐσῶν ] οὐκ εὐποροῦντας συνάγειν εἰς τέσσαρα στοιχεῖα πέντε οὔσας αὐτὰς ζητεῖν περὶ τῆς πέμπτης , ἐκ τίνος αὐτὴν χρὴ λέγειν εἶναι σώματος . λέγοιτο δ’ ἂν τοῦτο περὶ τῆς ἐν τῷ Τιμαίῳ δόξης , ἥτις ἀναφέρεται μὲν εἰς τοὺς Πυθαγορείους , εἴρηται δ’ ἐν τῷ Τιμαίῳ . ἐκεῖ γὰρ τὴν ὄσφρησιν ὁ Τίμαιός φησι καὶ τὸ τῶν ὀσμῶν γένος ἡμιγενὲς εἶναι καὶ μικτόν πὼς · ‘ μεταβάλλοντος γὰρ ὕδατος εἰς ἀέρα ἡ ἀέρος εἰς ὕδωρ ἐν τῷ μεταξὺ τούτων ” , | φησί , “ γεγόνασι . ” καὶ εἴη ἂν ἡ ὄσφρησις αὕτη <ἡ> πέμπτη ‘περὶ ἧς ἐγλίχοντο’ . τῶν γὰρ ἄλλων πυρὸς μὲν τὴν ὄψιν ἐποίουν , ἀέρος δὲ τὴν ἀκοὴν καὶ τὴν γεῦσιν ὕδατος , τὴν δὲ ἁφὴν γῆς . Πλὴν τὴν ὄψιν φησὶ ποιεῖν ἐκ πυρὸς πάντας , ἤτοι τοὺς εἰς τὰ στοιχεῖα ἀνάγοντας τὰ αἰσθητήρια ἢ καὶ τοὺς ἄλλως περὶ τούτων εἰπόντας · καὶ γὰρ πάντες ἀπλῶς πυρὸς εἶναι εἶπον , Δημόκριτος δὲ ἐξ ὕδατος . ἢ τὸ πάντες ἀντὶ τοῦ πάντως . ἤτοι εἴρηκεν οἱ πάντα τὰ αἰσθητήρια * * * ὡς εἶναι τὸ πάντες ἀντὶ τοῦ πάντες πάντα . καὶ ὅθεν ὁρμηθέντες ὑπολαμβάνουσι τὴν ὄψιν πυρὸς εἶναι , λέγει · διὰ τὸ πάθους τινὸς γινομένου περὶ τὴν ὄψιν ἀγνοεῖν τὴν αἰτίαν . τὸ δὲ πάθος , οὗ τὴν αἰτίαν ἀγνοοῦσι καὶ ἐπὶ τούτῳ ἐκ πυρὸς αὐτὴν εἶναί φασιν , ἐπιφέρει · θλιβομένου γὰρ καὶ κινουμένου τοῦ ὀφθαλμοῦ φαίνεται πῦρ ἐκλάμπειν . Τὸ γινόμενον καὶ τὸ ἀναπεῖσαν αὐτοὺς ἐκ πυρὸς λέγειν προθεὶς προστίθησι καὶ τὸ χρήσιμον αὐτῷ εἰς τὸ δεῖξαι ὅτι μὴ διὰ τὸ εἶναι ἐκ πυρὸς ἡ ὄψις διὰ τοῦτο λάμπει . | λέγει γάρ · τοῦτο δὲ ἐν τῷ σκότει πέφυκε συμβαίνειν ἢ τῶν βλεφάρων ἐπικεκαλυμμένων · γίνεται γὰρ καὶ τότε σκότος . πῶς οὗν αὐτῷ τὸ ἐν τῷ σκότει τοῦτο γίνεσθαι περὶ τὴν ὄψιν χρήσιμον , προελθὼν ὀλίγον ἐρεῖ · τὰ γὰρ λεῖα πέφυκεν ἐν τῷ σκότει λάμπειν . Τὸ δὲ θλιβομένου τοῦ ὀφθαλμοῦ φαίνεσθαι πῦρ ἐκλάμπειν ἐξ αὐτοῦ φησιν ἔχειν καὶ ἑτέραν ἀπορίαν , ὡς καὶ τοῦ προειρημένου ἀπορίαν παρέξοντος τοῖς μὴ λέγουσιν ἐκ πυρὸς τὴν ὄψιν εἶναι ἢ τὴν ἀρχὴν διὰ τὴν ἀπορίαν ταύτην κατενεχθέντων τινῶν ἐπὶ τὸ ἐκ πυρὸς λέγειν τὴν ὄψιν εἶναι · ὡς γὰρ λυτικὸν τοῦ ἀπορουμένου τοῦτο φέρουσιν . ἀπορεῖται γὰρ τί αἴτιον τοῦ δοκεῖν ἐν τῇ θλίψει τοῦ ὀφθαλμοῦ πῦρ ἐκλάμπειν . ἔστι δὲ ἣν προστίθησιν ἀπορία αὕτη , εἰ μὴ ἔστι λανθάνειν αὑτὸν καὶ ὁρῶντα , ὡς δοκεῖν μὲν ὁρᾶν , | μηδὲν δὲ ὁρᾶν ὁρώμενον . ἂν γὰρ ἡ ὄψις τότε ὁρᾷ τι , δῆλον ὅτι ἑαυτὴν ὁρᾷ · οὐ γάρ δὴ ἄλλο γέ τί ἐστι τότε ὁρώμενον ὑπ’ αὐτῆς . εἰ δὲ αὐτὴ ἑαυτὴν ὁρᾷ , ἀπορήσαι ἄν τις διὰ τί ἠρεμοῦσα καὶ μὴ θλιβομένη ἑαυτὴν οὐχ ὁρᾷ , καὶ ἔτι μᾶλλον πῶς ἑαυτήν · οὐ γὰρ αἰσθάνεται τὰ αἰσθητήρια , εἰ μὴ αἴσθησις πρός τι καὶ ἄλλου τινός . Προαπορήσας δὲ τῷ ἑξῆς λύσιν ἀμφοτέρων πειρᾶται , τήν τε τοῦ δοκεῖν πῦρ εἶναι τὴν ὄψιν καὶ τὴν τοῦ αὑτὴν ὁρᾶν , ὅταν θλίβηται καὶ παράγηται , ἠρεμοῦσαν δὲ μηκέτι . τὸ δὲ αἴτιον τούτου τε καὶ τοῦ ἡρετότε μοῦντι τῷ ὀφθαλμῷ μὴ συμβαίνειν τοῦτο καὶ τῆς ἀπορίας καὶ τῆς διὰ τί θλιβομένη ἡ ὄψις αὑτὴν ὁρᾷ , ἠρεμοῦσα δὲ οὔ , καὶ ὅλως τοῦ δοκεῖν πῦρ εἶναι τὴν ὄψιν ἐντεῦθεν ληπτέον . καὶ λέγει , λύων τὰ εἰρημένα , ὅτι τὰ λεῖα πέφυκεν ἐν τῷ σκότει λάμπειν , οὐ μέντοι γε φῶς ποιεῖν · | ὃ καὶ φθάνει εἰρηκέναι καὶ ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς . ὅσα γὰρ αὐτὰ μὲν σκότου ὄντος ὁρῶμεν , οὐ μέντοι δι’ αὐτὰ καὶ ἄλλα , ταῦτά ἐστιν ἃ στίλβει μέν , φῶς δὲ οὐ ποιεῖ . τοιοῦτον δὲ καὶ τὸ τοῦ ὀφθαλμοῦ μέλαν καὶ μέσον , ὃ κόρην καλοῦμεν , λεῖόν τε καὶ διὰ τὴν λειότητα στίλβον . τῷ μὲν οὖν στίβειν σκότους καὶ αὐτό , ὡς τὰ λεῖα , ὁρατόν ἐστι σκότους · διὸ καὶ ὁρᾶται τότε . προεῖπε γὰρ ὅτι τοῦτὸ δἑ ἐν τῷ σκότει πέφυκε συμβαίνειν ἢ τῶν βλεφάρων ἐπικεκαλυμμένων · γίνεται γὰρ καὶ τότε σκότος . Κινουμένου δὲ τοῦ ὀφθαλμοῦ τοῦτο συμβαίνει , ἀλλ’ οὐκ ἠρεμοῦντος , ὅτι ἡ αἴσθησις τῶν πρός τί ἐστι καὶ πρὸς ἄλλο . ἕως μὲν οὖν ἄν ἠρεμῇ ἐπιμύουσα , μία ἐστὶ καὶ οὐδὲν ὁρᾷ · ὅταν δὲ θλίβηται καὶ κινῆται , ἐν τῇ ταχείᾳ παραγωγῇ μία οὖσα δύο πὼς γίνεται , ὁρωμένη τε καὶ ὁρῶσα , ὁρωμένη μὲν ἐν τῇ παραγωγῇ , ὁρῶσα δὲ ἐν τῇ εἰς τὸ κατὰ φύσιν ἐπανόδῳ . | στίλβει μὲν γὰρ καὶ παραγομένη , καὶ ἔστιν ὅσον ἐπὶ τούτῳ ὁρατὸν τότε , οὐχ ὁρᾷ δέ , ὅτι μία ἐστὶ καὶ αὐτή ἐστι δι’ ἧς ὁρῶμεν , ἀλλ’ οὐχ ἣν ὁρῶμεν . ὅταν δὲ ταχέως κινηθῇ παραχθεῖσα καὶ ἐπανελθοῦσα εἰς τὴν αὑτῆς χώραν , διὰ τὸ τάχος καὶ ὁρῶσα καὶ ὁρωμένη γίνεται , καταλαμβάνουσα τὴν ἐν τῇ παραγωγῇ στιλβηδόνα , ἣν ἐποίησεν αὐτὴ παραχθεῖσα θεῖσα πρὸ τοῦ παύσασθαι διὰ τὸ τάχος ἰῆς κινήσεως , καὶ ὁρῶσα ὡς ἀπ’ ἄλλου τινὸς γινομένην . καὶ γὰρ ἑώρα [ <ἄν> , εἰ ἦν ἀπ’ ἄλλου καὶ μὴ ἀπ’ αὐτῆς · ἦν δ’ ἂν τοῦτο , εἰ αὐτῆς κατὰ χώραν μενούσης ἄλλο τι ἦν στίλβον ἐνταῦθα κείμενον , εἰς ὃ αὐτὴ παρήχθη * * * τὴν ἀπ’ αὐτῆς στιλβηδόνα ἐπιμύουσα οὖσαν ἐντὸς τῶν βλεφάρων ἑώρα ἄν ( οὐ γὰρ δὴ φωτὸς χρεία πρὸς τὴν τῶν στιλβόντων ὄψιν , ἀλλ’ ἱκανὰ αὐτὰ τὴν αἰτίαν αὑτοῖς τὰ τοιαῦτα τοῦ ὁρᾶσθαι παρέχειν , ἂν ᾖ μόνον ἐν διαφανεῖ ) . ταύτην δή , ἐπεὶ μὴ ἀπ’ ἄλλου ἐστὶν ἀλλ’ ἀφ’ αὑτῆς , ἀεὶ μὲν ἐπιμύουσα | οὐχ ὁρᾷ · ὅταν δὲ οὕτως κινηθῇ , ὡς γίνεσθαι τρόπον τινὰ διὰ τὸ τάχος τῆς κινήσεως δύο σημεῖα , <ἐπεὶ> ἔστι διαφανὲς καὶ ἐντὸς τοῦ ὀφθαλμοῦ , διὰ τοῦτο στίλβουσα ὁρᾶται . Τί δή ποτ’ οὖν τὸ μέσον τοῦ ὀφθαλμοῦ , περὶ οὗ λέγει ὅτι <λάμπει> , οὐχ ὁρᾶται νυκτὸς καὶ ὑπὸ τῶν εἰς αὐτὸ ἀποβλεπόντων , ὥσπερ τὰ ἄλλα τὰ στίλβοντα , ὧν ἔνια καὶ αὐτὸς παρατίθεται κεφαλαὶ γὰρ ἰχθύων τινῶν καὶ ὁ τῆς σηπίας θολός , ἀλλὰ καὶ ὀφθαλμοὶ λεόντων καὶ δὲ καὶ ἄλλων τινῶν ζῴων , τούτων δέ ἐστι καὶ ἡ πυγολαμπίς ) ; ἡ αἰτιατέον τούτου τὸ ἐπικείμενον δέρμα · ἐπισκοτεῖ γὰρ ὁ ὑμὴν οὗτος τῇ κόρῃ στιλβούσῃ πρὸς τὸ <μὴ> ὑπὸ τῶν ἔξωθεν ὁρᾶσθαι . οὐ γὰρ ὅμοιος πάντων ὀφθαλμῶν ὁ ἐπικείμενος ὑμὴν αὐτοῖς · ἀλλ’ οὐδὲ ἡ στιλβηδὼν ὁμοία τῶν λείων πάντων . τὰ μὲν οὖν ἄλλα τὰ λεγόμενα εὔλογα , ἴσως δ’ ἐκεῖνο συσπαράδεκτόν τισι δόξει τὸ δύνασθαι αὐτὸν <καὶ> ὁρῶντα καὶ ὁρώμενον γίνεσθαι διὰ τὸ τάχος τῆς παραγωγῆς ὡς ἄλλον γινόμενον καὶ ἄλλον . εἰ μὲν γὰρ ὑπομένειν ἐδύνατο κἂν ἐπ’ ὀλίγον ἡ στιλβηδὼν ἡ ἐπὶ τῇ παραγωγῇ γενομένη καὶ † ἄλλο τι μόριον ἀπὸ τῆς κόρης † ἔν τινι ἄλλῳ γινομένη ἐστὶ τὸ διαφανές , ἦν πιθανὸν τὸ ἐν τῇ οἰκείᾳ χώρα γενομένην τὴν ὄψιν καταλαμβάνουσαν ἔτι τὸ αὐτῇ πάθος ἐγγινόμενον ἐκεῖ ἔνθα παρήχθη ὁρᾶν . ἐπεὶ δὲ τοῦτο ἀδύνατον ( οὐδὲ γὰρ ἐπὶ τῶν ἄλλων τῶν στιλβόντων τοιοῦτον γίνεται , ἀλλ’ ἅμα τῷ παρενεχθῆναι τὸ στίλβον καὶ ἡ ἀπ’ αὐτῶν παύεται στιλβηδών · οὐ μόνον γὰρ τοῦτο ἐπὶ τῶν στιλβόντων , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πάντων τῶν ὁρωμένων γίνεται , τῷ μηδὲν χρῶμα τὸ διαφανὲς παθητικῶς ἐν αὑτῷ δέχεσθαι , ὅτι μηδὲ τὴν ἀρχὴν τὸ φῶς · καὶ γὰρ ἐκεῖνο ἐκ<στὰν> τοῦ διαφανοῦς συμπαύεται ἔται τῶ φωτίζειν πεφυκότι ) , εἰ δὲ ἐπὶ πάντων οὕτω , πῶς ἄν ἡ κόρη ἐν τῷ κατὰ φύσιν γινομένη , εἰ καὶ ταχέως κινηθείη , δύναιτο καταλαμβάνειν τὸ στίλβον ὃ ἐν αὐτῇ ἐστι καὶ συμμεταφέρεται αὐτῇ ; ὡς γὰρ οὐ δύναται | ἅμα καὶ ἐν τῇ οἰκείᾳ χώρᾳ εἶναι καὶ μὴ εἶναι , κἀν ταχέως κινῆται , οὕτως τὴν στιλβηδόνα τὴν ἀπ’ αὐτῆς ὁρᾶν ὡς οὖσαν κατ’ ἄλλο . μήποτ’ οὖν οὐχ οὕτω χρὴ δύο γίνεσθαι τὴν ὄψιν ὑπολαμβάνειν ἐν τῆ κινήσει , ὡς δύο ὁλοκλήρων γινομένων καὶ τοῦ αὐτοῦ κατὰ τὸ αὐτὸ ὁρῶντός τε ἅμα καὶ ὁρωμένου , μορίου δὲ ὁρωμένου . ὅταν γὰρ οὕτω παραχθῇ , ὡς μήτε τῆς οἰκείας χώρας πάντη ἔξω εἶναι πᾶσα μήτε πάντη μένειν κατὰ φύσιν ἔχου σὰ παρήχθη δὲ ἐπί τι οὕτως , ὡς τὸ καταλειπόμενον ὑπ’ αὐτῆς ἐν τῇ οἰκείᾳ χώρᾳ ὁρᾶν ἔτι δύνασθαι , τῷ ἐπ’ εὐθείας εἶναι τοῖς φλεβίοις , δι’ ὧν ἐγένετο τὴν κατὰ τὸ ὁρᾶν γινομένην κίνησιν διαπέμπειν ἐπὶ τὴν πρώτην αἴσθησιν τὴν στιλβηδόνα τὴν ἐπὶ τοῦ παραχθέντος μέρους ὡς ἀπ’ ἄλλου τινὸς γινομένην ) , ὁρᾶ τὸ μέρος τὸ αὑτῆς ὡς ἄλλο , τῷ ὁρατὸν ἐν τῷ παρὰ φύσιν αὐτὸ γινόμενον τόπῳ ἀντὶ ὁρῶντος γεγονέναι . | τοιοῦτον γὰρ καὶ τὸ ὁρώμενόν ἐστι τότε · οὐ γὰρ ὁλόκληρός τις ἡ ὄψις γίνεται . δύναται δὲ καὶ πᾶσα μὲν παρῆχθαι · ἐν δὲ τῇ εἰς τὸ φύσιν ἐπανόδῳ τὸ φθάσαν μόριον αὐτῆς [ οὗ ] ὲπανεληλυθέναι τὸ καταλειπόμενον ἔτι καὶ ἐν τῇ παραγωγῇ ὂν ὁρᾷ · οὐ γὰρ ἀμέγεθες σῶμα δι’ οὗ ὁρῶμεν . τοῦτο δὲ καὶ τοῦ πῦρ εἶναι αὐτὴν δόξαι τισὶν αἴτιον . ὅτι γὰρ τὸ πῦρ στίλβει , ὑπέλαβον καὶ πᾶν τὸ στίλβον πῦρ εἶναι , φανερῶς κατὰ τὴν ἀντιστροφὴν διαμαρτάνοντες · πολλὰ γὰρ στίλβει οὐκ ὄντα πῦρ , ὡς τὰ πρὸ ὀλίγου εἰρημένα . Τὸ δὲ ἐκείνως δὲ αὐτὸς αὑτὸν ὁρᾷ ὁ ὀφθαλμὸς ὥσπερ καὶ ἐν τῇ ἀνακλάσει ἴσον ἐστὶ τῷ ‘οὕτω δὲ ἐν τῇ τοιαύτῃ κινήσει καὶ θλίψει τοῦ ὀφθαλμοῦ αὐτὸς αὑτὸν ὁρᾷ ὁ ὀφθαλμός , ὥσπερ καὶ ἐν τοῖς κατόπτροις καὶ ἐν πᾶσιν , ἐν οἷς κατὰ ἀνάκλασιν αὑτὸν ὁρᾷ.’ καὶ γὰρ ἐπ’ ἐκείνων ὥσπερ δύο ὁ εἷς γίνεται , ὁ μὲν κατὰ τὴν ἔμφασίν τε καὶ ὁρώμενος ἐν τῷ κατόπτρῳ , ὁ δὲ ἀφ’ οὗ ἡ ἔμφασις , ὅς ἐστιν ὁ | ὁρῶν . ὅτι δὲ ὁρᾷ ὁ ὀφθαλμὸς καὶ μὴ πάντη ὢν ἐν ἰῇ αὑτοῦ χώρᾳ , δηλοῦσιν οἱ τὴν ὄψιν διάστροφοι . Ἐπεί , εἴ γε πῦρ ἦν , καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς φησιν καὶ ἐν τῷ Τιμαίῳ γέγραπται . Δείξας τοῦ γινομένου πάθους ἐν τῇ τοῦ ὀφθαλμοῦ θλίψει τὴν αἰτίαν , ὑφ’ οὗ πάθους ἀνεπείσθησάν τινες ἐκ πυρὸς εἶναι τὴν ὄψιν λέγειν , νῦν ὅτι μὴ οἷόν τε αὐτὴν εἶναι ἐκ πυρὸς δείκνυσιν ἀντιλέγων Ἐμπεδοκλεῖ τε καὶ Πλάτωνι , οἳ ταύτης ἐγένοντο τῆς δόξης καί φασιν ἐκ τυρὸς οὖσαν αὐτήν , τῷ ἐκπέμπειν ἐξ αὑτῆς φῶς , ὡς ἀπὸ τῶν λαμπτήρων φῶς ἐκπέμπεται , οὕτως ὁρᾶν . εἰ γὰρ οὕτως τὸ ὁρᾶν γίνεται , διὰ τί , φησίν , οὐχὶ καὶ ἐν τῷ σκότει ἡ ὄψις ὁρᾷ , εἴγε ἐν τῷ φωτὶ μὲν ὁρᾷ , φῶς δὲ αὐτὴ ἑαυτῇ παρεῖχεν ἐκπέμπουσα ἐξ αὑτῆς ; Εἰπὼν δὲ τοῦτο , ἣν αἰτίαν ὁ Πλάτων’ τοῦ μὴ δύνασθαι τὴν ὄψιν ὁρᾶν ἐν τῷ σκότει φέρει , ταύτην δείκνυσιν οὖσαν κενήν . λέγει γὰρ τὸ φῶς τοῦτο τὸ ἀπὸ τῆς ὄψεως | ἐξιόν , ὅταν μὲν φωτὸς ὄντος ἐξίῃ , σῴζεσθαί τε καὶ μιγνύμενον συγγενεῖ ὄντι τῷ ἐκτὸς φωτὶ αἴτιον ἡμῖν γίνεσθαι τοῦ ὁρᾶν , ὅταν δὲ σκότος ᾗ πρὸς ἀνόμοιον τὸ περιέχον ἐκπῖπτον ἀποσβέννυσθαι . ἡ δὲ λέξις ἡ ἐκ τοῦ Τιμαίου δι’ ἧς ταῦτα λέγει αὕτη · “ τοῦ πυρὸς ὅσον τὸ μὲν καίειν οὐκ ἔσχε , τὸ δὲ παρέχειν φῶς ἥμερον οἰκεῖον ἑκάστης ἡμέρας , σῶμα ἐμηχανήσαντο γίνεσθαι . τὸ γὰρ ἐντὸς ἡμῶν ἀδελφὸν τούτου πῦρ εἰλικρινὲς ἐποίησαν διὰ τῶν ὀμμάτων ῥεῖν λεῖον μὲν καὶ πυκνὸν ὅλον μέν , μάλιστα δὲ τὸ μέσον συμπιλήσαντες τῶν ὀμμάτων , ὥστε τὸ μὲν ἄλλο ὅσον παχύτερον στέγειν πᾶν , τὸ τοιοῦτον δὲ μόνον αὐτὸ καθαρὸν <διηθεῖν> . ὅταν οὖν μεθημερινὸν ᾖ φῶς περὶ τὸ τῆς ὄψεως ῥεῦμα , τότε ἐκπῖπτον ὅμοιον πρὸς ὅμοιον , ξυμπαγὲς γενόμενον , ἓν σῶμα οἰκειωθὲν ξυνέστη κατὰ τὴν τῶν ὀμμάτων εὐθυωρίαν , ὅπῃπερ ἂν ἀντερείδῃ τὸ προσπῖπτον ἔνδοθεν | πρὸς ὃ τῶν ἔξωθεν συνήντησεν . ὁμοιοπαθὲς δὴ δι’ ὁμοίοτητα πᾶν γενόμενον , ὅτου τε ἂν αὐτό ποτε ἐφάπτηται καὶ ὃ ἄν ἄλλο ἐκείνου , τούτου τὰς κινήσεις διαδιδὸν εἰς ἅπαν τὸ σῶμα μέχρι τῆς ψυχῆς αἴσθησιν παρέσχετο ταύτην , ἣν δὴ ὁρᾶν ἔφαμεν , ἀπελθόντος δὲ εἰς νύκτα τοῦ συγγενοῦς πυρὸς ἀποτέμνεται . πρὸς γὰρ ἀνόμοιον ἐξιὸν ἀλλοιοῦται αὐτὸ καὶ κατασβέννυται , ξυμφυὲς οὐκέτι τῷ πλησίον ἀέρι γινόμενον ἅτε πῦρ οὐκ ἔχοντι · παύεται οὖν ὅρων , ἔτι ’δε ἐπαγωγὸν ὕπνου γίνεται . οτι οε τοῦτο κενῶς λέγεται τὸ ὑπὸ τοῦ σκότους ἀποσβέννυσθαι τὸ ἐξιὸν ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν φῶς , δείκνυσι . τίς γὰρ ὅλως ἐστὶν ἀπόσβεσις φωτός ; τὸ γὰρ θερμόν τε καὶ ξηρόν , τουτέστι τὸ πῦρ , πέφυκεν ἀποσβέννυσθαι ὑπὸ τοῦ ὑγροῦ τε καὶ ψυχροῦ , ὥσπερ ὁρῶμεν τὸ ἐν τοῖς ἄνθραξι καὶ ξύλοις πῦρ καὶ τὴν φλόγα · ὧν τῷ φωτὶ οὐδέτερον ὑπάρχειν φησί , τὸ ἀνθρακῶδες πῦρ ἢ φλόγα εἶναι . I εἰ δὲ τοῦτο , οὐδ’ ἂν ἀποσβεννύοιτο ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ ἢ τοῦ ὑγροῦ . ἢ οὐδέτερον ὑπάρχειν τῷ φωτί φησι τῶν οἷς τὸ πῦρ σβέννυται · οὔτε γὰρ ὑπὸ τοῦ ὑγροῦ οὔτε ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ σβέννυται . ἢ μᾶλλον ἡ γραφή ἐστι τοιαύτη · ‘οἶον δοκεῖ τὸ ἐν τοῖς ἀνθρακώδεσιν εἴναι πῦρ καὶ ἡ φλόξ ἐν τῷ φωτί . οὐδέτερον δὲ φαίνεται ὑπάρχον περὶ τὸ σκότος . τοῦτο γὰρ οὔτε ὑγρὸν οὕτε ψυχρόν , οἷς ἀποσβέννυται᾿ . ᾧ καὶ τὸ ἐπιφερόμενον ἐστιν . Εἰ δ’ ἄρα ὑπάρχει μέν , ἀλλὰ διὰ τὸ ἠρέμα λανθάνει . Εἰ γάρ τις λέγει ‘ὐπάρχει μὲν τῷ σκότει ἢ ἄμφω ταῦτα ἢ τὸ ἕτερον , διὰ δὲ τὸ ἠρέμα αὐτῷ ὑπάρχειν ἡμᾶς μὲν λανθάνει , σβέννυσι μέντοι τὸ φῶς τῇ ἐνούσῃ μὲν ἐν αὐτῷ δυνάμει , ἡμῖν δὲ ἀδήλῳ ὡς ἄν λεπτὸν ὂν καὶ εὐπαθές’ , ἔδει τούτῳ τῷ λόγῳ μεθ’ ἡμέραν ἀπο|σβέννυσθαι ὑπὸ τού . τῶν , ὑφ’ ὧν καὶ τὸ ἰσχυρότερον , φλόξ , ἀποσβέννυται , ἔν τε τῷ ὕδατι διὰ τὴν ὑγρότητα καὶ ἐν τοῖς πάγοις διὰ τὴν ψυχρότητα , ὡς γίνεσθαι ἐν τοῖς πάγοις σκότος · τὸ γοῦν ἐν τοῖς ἄνθραξι πῦρ καὶ ἡ φλὸξ ταῦτα πάσχοντα ὁρᾶται . οὐδὲν δὲ τοιοῦτον ὁρῶμεν γινόμενον . εἰ δὲ ὑπὸ τούτων μὴ ἄπο . σβέννυται τὸ φῶς , οὐδ’ ἂν ἐν τῷ σκότει τὸ ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν ἐκπεμπόμενον ἀποσβεννύοιτο . εἰ δὲ μὴ σβεννυμένου αὐτοῦ ἔδει ὁρᾶν ἡμᾶς , εἰ ἐξεπέμπετο , οὐχ ὁρῶμεν δέ , οὐδ’ ἂν ἐκπέμποιτο τὴν ἀρχήν , ὡς ὁ Τίμαιος λέγει . ὅτι δὲ μή ἐστι τὸ σκότος ὑγρὸν καὶ ψυχρόν , ἅνπερ ἐστὶ σβεστικὰ πυρός , καὶ ἐντεῦθεν δῆλον · γίνεται γὰρ καὶ ἐν τοῖς ξηροῖς καὶ θερμοῖς τόποις , οὐ μόνον ἐν τοῖς αντικειμενοις . ἔτι εἰ ἦν τῳ ἐκπέμπειν φὼς τὸ ὁρᾶν , οὐκ ἔδει τὰ ἐν τῷ ὕδατι ὄντα ὁρᾶν . πῶς γὰρ οἷόν τε ἐν ὕδατι πῦρ τε καὶ φῶς τοιοῦτον διαμένειν καὶ μὴ σβέννυσθαι ; ἔτι εὐλογώτερον ἦν τὸ ὀλίγον φῶς τοῦτο ἐκπεμπόμενον ἡμέρας ἀποσβέννυσθαι μᾶλλον ἢ σκότους · ὁρῶμεν γὰρ τὸ πλεῖον πῦρ καὶ τὸ πλεῖον φῶς τοῦ ὀλίγου φθαρτικά . ἃ γάρ νυκτὸς φωτίζει , ταῦτα ἡμέρας οὔσης ἐξασθενεῖ · ὥστε εὐλογώτερον , εἰ τῷ ἐκπέμπειν φῶς τὸ ὁρᾶν , νυκτὸς μᾶλλον ὁρᾶν τὰ ζῷα ἢ μεθ’ ἡμέραν . Εἰπὼν δὲ ταῦτα περὶ τῆς δόξης τοῦ Πλάτωνος ἐπὶ τὴν Ἐμπεδοκλέους μέτεισι δόξαν . λέγει δὲ αὐτὸν ποτὲ μὲν τὸ ἀπὸ τῆς ὄψεως ἐκπεμπόμενον φῶς αἰτιᾶσθαι τοῦ ὁρᾶν , ποτὲ δὲ ἀπορροίας τινὰς ἀπὸ τῶν ὁρωμένων . καὶ πρῶτόν γε παρατίθεται αὐτοῦ τὰ ἔπη δι’ ὧν ἡγεῖται καὶ αὐτὸς π εἶ ’ναι τὸ φῶς καὶ τοῦτο ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν προχεῖσθαί τε καὶ ἐκπέμπεσθαι καὶ τούτῳ τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι . ἀπεικάζει γὰρ διὰ τῶν ἐπῶν τὸ ἐκπεπόμενον ἀπὸ τῆς ὄψεως σῶς τῶ διὰ τῶν λυχνούχων φωτί . ὡς γὰ ὁδοιπορεῖν τις νυκτὸς μέλλων λύχνον παρασκευασάμενος ἐντίθησιν εἰς λαμπτῆρα ὁ γὰρ λαμπτὴρ τὰ μὲν ἔξωθεν πνεύματα | ἀπείργει τε καὶ κωλύει , τοῦ δὲ πυρὸς τὸ λεπτότατον εἰς τὸ ἔξω διίησιν , ὅπερ ἐστὶ φῶς ) , οὕτω , φησί , καὶ ἐν ταῖς μήνιγξι καθειργόμενον τὸ πῦρ ὑπὸ λεπτῶν ὑμένων περιέχεται , οἳ τὰ μὲν ἔξωθεν προσπίπτοντα λυμαντικὰ τοῦ πυρὸς ἀπείργουσι καὶ οὐκ ἐῶσιν ἐνοχλεῖν τῇ κόρῃ , τὸ δὲ λεπτότατον τοῦ πυρὸς εἰς τὸ ἔξω διιᾶσιν . ἀμουργοὺς δὲ τοὺς λαμπτῆρας λέγοι ἄν τοὺς ἀπειρκτικοὺς ἀπὸ τοῦ ἀπερύκειν τὰ πνεύματα καὶ σκέπειν τὸ περιεχόμενον ὑπ’ αὐτῶν πῦρ · ἢ ἀμουργοὺς τοὺς πυκνοὺς καὶ διὰ πυκνότητα ἀπερύκοντας τὰ πνεύματα , ταναὸν δὲ τὸ πῦρ τὸ διὰ λεπτότητα τεινόμενόν τε καὶ διεκπίπτειν διὰ τῶν πυκνῶν δυνάμενον . κατὰ βηλὸν δὲ κατὰ τὸν οὐρανόν · Ὅμηρος · „ ῥίπτεσκεν τεταγὼν ἀπὸ βηλοῦ , ὄφρ’ ἂν ἵκηται γῆν ὀλιγηπελέων “ . λεπτῇσι δὲ ὀθόνῃσιν ἐχεύατο κύκλοπα κούρην εἶπεν ἀντὶ τοῦ λεπτοῖς ὑμέσι περιέλαβε τὴν κυκλοτερῆ κόρην , πρὸς τὸ ὄνομα τῆς κόρης χρησάμενος ποίη|τικῶς ταῖς ὀθόναις ἀντὶ τῶν ὑμένων . δείξας δὲ αὐτὸν διὰ τούτων τῶν ἐπῶν ταῦτα λέγοντα , προστίθησι τὸ ὁτὲ μὲν οὕτως ὁρᾶν φησιν , ὁτὲ δὲ ταῖς ἀπορροίαις ταῖς ἀπὸ τῶν ὁρωμένων ἀπορρεῖν τινά , ἃ προσπίπτοντα τῇ ὄψει , ὅταν ἐναρμόσῃ τοῖς ἐν αὐτῇ πόροις τῷ εἶναι σύμμετρα , εἴσω τε χωρεῖν καὶ οὕτως τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι . ταύτης τῆς δόξης καὶ Πλάτων μνημονεύει ὡς οὕσης Ἐμπεδοκλέους ἐν Μένωνι , καὶ ὁρίζεται κατὰ τὴν δόξαν τὴν ἐκείνου τὸ χρῶμα ἀπορροὴν σωμάτων ὄψει σύμμετρον καὶ αἰσθητήν . Δημόκριτος δ’ ὅτι μὲν ὕδωρ φησὶν εἶναι , λέγει καλῶς , ὅτι δ΄ οἴεται τὸ ὁρᾶν εἶναι τὴν ἔμφασιν , οὐ καλῶς . Ἀντειπὼν τοῖς ἐκ πυρὸς τὴν ὄψιν ποιοῦσιν ἐπὶ τὴν Δημοκρίτειον δόξαν μετελήλυθε , καὶ τὸ μὲν ἐξ ὕδατος τὴν ὄψιν λέγειν αὐτὸν εἶναι ἐπαινεῖ , τὸν δὲ τρόπον καθ’ ὃν γίνεσθαι τὸ ὁρᾶν λέγει οὐκ ἀποδέχεται . λέγει γὰρ Δημόκριτος τὸ ὁρᾶν εἶναι τὸ τὴν ἔμφασιν τὴν ἀπὸ τῶν ὁρωμένων δέχεσθαι . ἔστι δὲ ἡ ἔμφασις τὸ ἐμφαινόμενον εἶδος ἐν τῇ κόρῃ , ὁμοίως δὲ καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις τῶν διαφανῶν , ὅσα οἷά τε τὴν ἔμφασιν φυλάττειν ἐν αὑτοῖς . ἡγεῖται δὲ αὐτός τε καὶ πρὸ αὐτοῦ Λεύκιππος καὶ ὕστερον δὲ οἱ περὶ τὸν Ἐπίκουρον εἴδωλά τινα ἀπορρέοντα ὁμοιόμορφα τοῖς ἅς ὧν ἀπορρεῖ ταῦτα δέ ἐστι τὰ ὁρατά ) ἐμπίπτειν τοῖς τῶν ὁρώντων ὀφθαλμοῖς καὶ οὕτως τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι . οὗ τεκμήριον παρατίθεται τὸ ἀεὶ τῶν ὁρώντων ἐν τῇ κόρῃ εἶναι τὴν τοῦ ὁρωμένου ἔμφασιν καὶ εἴδωλον · ὃ δὴ καὶ τὸ ὁρᾶν εἶναι . ἀντιλέγει δὲ πρὸς τὴν δόξαν τοῦ Δημοκρίτου ταύτην τοῦτο μὲν συμβαίνειν λέγων τὴν ἔμφασιν ) διὰ τὸ τὸ ὄμμα λεῖον εἶναι · τὰ γὰρ λεῖα πάντα πέφυκε τὴν τοιαύτην ἀπὸ τῶν ὁρατῶν ἔμφασιν δέχεσθαι , οὐχ ὁ ὀφθαλμὸς μόνος . ὅτι δὲ οἴεται τὸ ὁρᾶν εἶναι τὴν ἔμφασιν , οὐ καλῶς τοῦτ’ ἔστιν ‘ὅτι δὲ οἴεται τὴν ἔμφασιν αἰτίαν εἶναι τοῦ ὁρᾶν , οὐ καλῶς.' Καὶ ἔστιν οὐκ ἐν ἐκείνῳ , ἀλλ’ ἐν | τῷ ὁρῶντι · ἀνάκλασις γὰρ τὸ πάθος . Δοκεῖ μοι σφόδρα βραχέως εἰρῆσθαι τὸ λεγόμενον , διὸ καὶ ἀσαφὲς εἶναι . ἔστι γὰρ ὃ λέγει · καὶ ἔστιν οὐκ ἐν ἐκείνῳ τὸ ὁρᾶν , τουτέστιν οὐ ( ?? ) διὰ τὴν ἔμφασιν οὐδὲ ἐν τῇ ἐμφάσει ἐστὶ τὸ ὁρᾶν , ἀλλ’ ἐν τῷ ὀρῶντι , τουτέστι τῷ ἔχοντι τὴν ὁρατικὴν δύναμιν · ἡ γὰρ ἔμφασις ἀνάκλασίς τίς ἐστι καὶ πάθος’ . ἢ τὸ καὶ ἔστιν οὐκ ἐν ἐκείνῳ , ἀλλ’ ἐν τῷ ὁρῶντι · ἀνάκλασις γὰρ τὸ πάθος ἴσον ἐστὶ τῷ καὶ ἔστιν οὐκ ἐν τῇ ἐμφάσει τὸ ὁρᾶν , ἀλλ’ ἐν τῷ ὁρῶντι ἡ ἔμφασις’ . οὗ δεικτικὸν τὸ ἐπενεχθὲν τὸ ἀνάκλασις γὰρ τὸ πάθος . ἐν γὰρ τῷ ὀφθαλμῷ , ὅς ἐστιν ὁ ὁρῶν , ἡ ἔμφασις , διότι λεῖος . ἡ γὰρ ἔμφασις πάθος τί ἐστι κατὰ ἀνάκλασιν γινόμενον ἐν τοῖς λείοις τε καὶ σύστασίν τινα ἔχουσιν , ὡς δύνασθαι σῴζειν τὸ ἐμφαινόμενον διὰ τοῦ μεταξὺ διαφανοῦς γινόμενον , ὁποῖόν ἐστι καὶ ὁ ὀφθαλμός . ὅθεν πάλιν ὡς τὸ ὁρατὸν ἔχοντος ἐν αὑτῷ , τοῦτο δέ ἐστιν ἡ ἔμφασις , ἐπ’ ἄλλο τι διάδοσις τῆς ἐμφάσεως γίνεται καὶ ἐπ’ αὐτὸν τὸν ὁρῶντα . τῷ οὖν καὶ τὸν ὀφθαλμὸν τοιοῦτον εἶναι ( λεῖος γάρ ) γίνεται καὶ ἐν τούτω ἡ ἔμφασις κατὰ τὴν τῶν ὁρωμένων ἀνάκλασιν διὰ τοῦ μεταξὺ διαφανοῦς , ὅταν κατ’ ἐνέργειαν τοιοῦτον ᾖ . κοινότερον δὲ χρῆται τῷ τῆς ἀνακλάσεως ἐπὶ τῆς ἐμφάσεως ὀνόματι , ὡς καθωμιλημένῳ ἐπὶ τούτων · ἐπεὶ ὅτι γε οὐ κατ’ ἀνάκλασιν ταῦτα γίνεται , ὡς δοκεῖ τοῖς ἀπὸ τῶν μαθημάτων , ἀλλὰ τῇ τοῦ διαφανοῦς διακονίᾳ , ὃ πάσχον πὼς ὑπὸ τοῦ ὁρωμένου διαδίδωσιν ὃ πάσχει πάθος τοῖς λείοις τε καὶ στέγειν αὐτὰ καὶ σῴζειν δυναμένοις , ὅταν ἐπ’ εὐθείας ᾖ ταῦτα τοῦ ὁρωμένου κείμενα , ἀπὸ τούτων πάλιν πάσχον ὡς ἀπ’ ἀρχῆς τινος τὸ πάθος διαδίδωσιν ἐπὶ ταῦτα ἀφ’ ὧν τὴν ἀρχὴν ἔπαθεν , εἴρηκεν , ὅτε ἔλεγεν ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς περὶ τοῦ πῶς ὁρῶμεν . εἰπὼν δὲ τὴν ἔμφασιν οὐ τὸ ὁρώμενον εἶναι ἀλλὰ πάθος τι καὶ ἀνάκλασιν , προστίθησιν ὅτι μηδέπω περὶ τῶν ἐμφάσεων τε καὶ ἀνακλάσεων δῆλον <ἦν> τῷ | Δημοκρίτῳ ἴσως , μήτε τί εἰσιν αἱ ἐμφάσεις μήτε πῶς γίνονται μήτε ὅτι τά λεῖα καὶ στέγειν δυνάμενα πάντα τῶν τοιούτων ἐμφάσεων δεκτικά , οὐχ αἱ ὄψεις μόνον . εἰπὼν δὲ ταῦτα προστίθησιν ὅτι καὶ τοῦτο ἄτοπον τὸ μὴ ἐπελθεῖν αὐτῷ ἀπορῆσαι διὰ τί πλειόνων ὄντων τῶν τὰς ἐμφάσεις καί . ὡς αὐτὸς ἡγεῖται , τὰ εἴδωλα δεχομένων 5 μόνος ὁ ὀφθαλμὸς ὁρᾷ . εἰ γάρ ἐπέστησε τούτῳ , οὐκ ἄν ἐδόκει αὐτῷ ἔμφασις ἡ ὁρῶσα εἶναι . πολλὰ γὰρ ἄψυχα δέχεται τὴν τοιαύτην ἔμφασιν , ἀλλ’ οὐχ ὁρᾷ . μὲν οὖν εἶναι τὴν ὄψιν ὕδατος , ἀληθές μέν , οὐ μέντοι συμβαίνει τὸ ὁρᾶν ᾗ ὕδωρ . Ἀληθὲς μέν φησι τὸ ὑπὸ Δημοκρίτου λεγόμενον εἶναι , τὸ ὅτι ἡ ὄψις ὕδατός ἐστιν · οὐ μὴν διότι ὕδωρ ἐστὶ καὶ ἐξ ὕδατος , διὰ τοῦτο ὁρᾷ , ἀλλὰ καθότι συμβέβηκε τῷ ὕδατι διαφανεῖ εἶναι · διὰ γὰρ διαφανοῦς τὸ ὁρᾶν . διὸ καὶ δι’ ὕδατος · διαφανὲς γὰρ καὶ τοῦτο . | ἑξῆς δὲ προστίθησι καὶ τὴν αἰτίαν δι’ ἥν , ὀφείλοντος διαφανοῦς εἶναι τούτου ᾧ ὁρῶμεν , ὄντος δὲ διαφανοῦς οὐκ ἔλαττον τοῦ ἀέρος ἢ τοῦ ὕδατος , ἐστιν ὕδατος ὁ ὀφθαλμός . λέγει γάρ · διὰ τὸ εὐφυλακτότερον εἶναι τὸ ὕδωρ τοὺ ἀέρος καὶ δύνασθαι μᾶλλον σῴζεσθαι ἐν ᾧ ἂν ἀποληφθῇ ὁ γὰρ ἀὴρ εὐδιάπνευστός τε καὶ δυσαπόληπτος τῷ διαπνεῖσθαι ῥᾳδίως ) εἴη ἂν ἐξ ὕδατος , καὶ διὰ τὸ φυλακτικώτερον εἶναι τοῦ τόπου τὸ ὕδωρ τοῦ ἀέρος καὶ μᾶλλον συνεστάναι τούτου γὰρ τὸ εὐυποληπτότερον ὄνομα , ᾧ κέχρηται , σημαντικόν ) · σύστασιν γὰρ μᾶλλον ἔχει , εὐρίπιστος γὰρ ὁ ἀήρ . καὶ ἔστιν ὁ μὲν ἀὴρ διαφανὴς μόνον διὰ λεπτότητα , τὸ δὲ ὕδωρ καὶ διαφανὲς καὶ ἐμφανές . δι’ οὗ μὲν οὖν ὁρῶμεν ἀρκεῖ τοῦτο διαφανὲς εἶναι , ᾧ δὲ ὁρῶμεν , τοῦτο καὶ ἐμφανὲς καὶ τοιοῦτον οἷον δέχεσθαι δύνασθαί τε καὶ σῴζειν τὰ τῶν ὁρωμένων εἴδη · ἢ οὐδὲν ἡ ἔμφασις πρὸς τὸ ὁρᾶν συντελεῖ , ἀλλ’ ἱκανὴ ἡ διαφάνεια , ὡς εἶπεν . ἔτι δύο ὑπεροχῶν οὐσῶν ἐν τῷ διαφανεῖ καὶ | ὄντος ἄκρως μὲν ἀραιοῦ τοὐ ἀέρος , στερεῶν δὲ πάλιν τῶν ὡρισμένων διαφανῶν ( ταῦτα δέ ἐστι τὰ ἴδιον πέρας ἔχοντα , ὡς ὕελός τε καὶ τῶν λίθων οἱ τοιοῦτοι ) , μέσον ἐστὶν ἑκατέρου τῶν ἄκρων τούτων τὸ ὕδωρ · ἔδει δὲ τὸ ἑκατέρων ἀντιληψόμενον τῶν ὑπερβολῶν ἐν μέσῳ εἶναι ἑκατέρου ( εἰ γὰρ ἦν ἐκ τοῦ ἑτέρου τῶν ἄκρων , οὐκ ἂν ἀντελαμβάνετο τοῦ ἑτέρου πόρρω ὄντος καὶ κατὰ πολὺ διεστῶτος , ἐπεί , ὡς αὐτὸς εἴρηκεν ἐν τῷ δευτέρῳ Περὶ ψυχῆς , δεῖ εἶναι τὸ δι’ οὗ αἰσθανόμεθα ) . ἔστι δὲ τοιοῦτον τὸ ὕδωρ πρὸς τὰ ἄλλα διαφανῆ · εἰκότως οὖν ἐκ τούτου ἡ ὄψις . Ὅτι δὲ ἐξ ὕδατός ἐστιν ἡ κόρη δι’ ἧς ὁρῶμεν , καὶ ἐξ αὐτῶν δείκνυσι τῶν ὀφθαλμῶν · διαφθειρομένων γὰρ τούτων τὸ ἐκρέον ὕδωρ φαίνεται ὄν . ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς παντελῶς ἔτι τῶν ἐμβρύων νεογνοῖς φησι τῇ τε ψυχρότητι καὶ τῆ λαμπρότητι ὑπερβάλλειν τὸ ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς ὑγρόν . † δῆλόν ἐστι καὶ ἐκ τῶν ἀνατομῶν | τὰ τοῦ ὀφθαλμοῦ · οὐ γὰρ ἄλλο τί ἐστιν ἢ ὑγρὸν τὸ περιεχόμενον ἐν ἐκείνῳ τῷ χιτῶνι , ἔνθα ἡ κόρη . λέγει δὲ καὶ διὰ τοῦτο ἐν τοῖς ἐναίμοις τῶν ζῴων τὸ λευκὸν τοῦ ὄμματος λιπαρὸν εἶναι μάλιστα , ὅπως διαμένῃ τὸ ὑγρὸν τὸ αὐτόθι ἄπηκτον θαλπόμενον διὰ τούτου . διὸ 15 ἀρριγότατος ὁ ὀφθαλμός ἐστι . τὰ μὲν οὖν τῶν ζῴων ἔναιμα ταύτην τὴν 5 βοήθειαν ἔχει πρὸς τὸ μὴ πήγνυσθαι αὐτῶν τὸ ἐν τοῖς ὄφ’ ὀφθαλμοῖς ὑγρόν · τὰ δὲ ἄναιμα πιμελὴν μὲν οὐκ ἔχει , σκληρόφθαλμα δέ ἐστι διὰ τήν τῶν περικειμένων χιτώνων τῷ ὑγρῷ δι’ οὗ ὁρῶσι στερέοτητα καὶ ὑπὸ τούτων σκέπονται . Ἄλογον δ’ ὅλως τὸ ἐξιόντι τινὶ τὴν ὄψιν ὁρᾶν . Εἰπὼν μεταξὺ τὴν Δημοκρίτου δόξαν ἐπάνεισι πάλιν ἐπὶ τὴν πρότερον ῥηθεῖσαν . καὶ ἐπεὶ οἱ ἐκ πυρὸς τὴν ὄψιν ποιοῦντες ἔλεγον τὸ ὁρᾶν γενέσθαι ἐξιόντος τινὸς φωτὸς ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν , καθόλου ἐνστὰς πρὸς τὸ ἐξιόντι τινὶ ἀπὸ τῶν ὀφθαλ|μῶν τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι , ἀνελὼν τοῦτο συναναιρήσει αὐτῷ καὶ ὃ τούτῳ εἵπετο · εἵπετο δὲ καὶ τὸ ἐκ τοῦ πυρὸς τὴν ὄψιν εἶναι . τῷ δὲ μὴ ἐξιόντι τινὶ ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι συναναιροῖτ’ ἄν καὶ τὸ ἀνάκλασιν γίνεσθαι . ἄλογον γάρ , φησίν , ὅλως τὸ ἐξιόντι τινὶ ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι . ἐπεὶ δὲ τῶν ὁμοίως λεγόντων τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι οἱ μὲν μέχρι τοῦ ὁρωμένου ἡγοῦντο τὸ ἐξιὸν ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἀποτείνεσθαι , ὥσπερ οἱ μαθηματικοί , οἵτινες δι’ ἀκτίνων ἐξιουσῶν ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν καὶ μέχρι τῶν ὁρωμένων ἀποτεινομένων ὁρᾶν ἡμᾶς λέγουσι ( κῶνον γάρ τινά φασιν ἐκ τῶν ἀκτίνων γίνεσθαι κορυφὴν ἔχοντα τὴν ὄψιν , βάσιν δὲ τὸ ὁρώμενον , καὶ τούτῳ τῷ κώνῳ περιλαμβάνεσθαί τε τὰ ὁρώμενα καὶ οὕτως ὁρᾶσθαι , τῆς τοῦ κώνου βάσεως περιλαμβανούσης αὐτά ) , οἱ δὲ μέχρι τινὸς τὸ ἐκπεμπόμενον ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν φῶς προιέναι φασίν , ἔπειτα συμμιγὲς γίνεσθαι τῷ ἔξω φωτὶ καὶ τούτου τοῦ ἐξ ἀμφοῖν συστάντος τε καὶ συμφύντος φωτὸς | κατὰ τὸ πέρας τοῖς ὀφθαλμοῖς προσπίπτοντος καὶ διαγγέλλοντος τὸ πάθος τῷ ὀφθαλμῷ τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι , ὡς Πλάτωνι δοκεῖ , ἀμφοτέρας φησὶ τὰς δόξας ἀτόπους , πρὸς μαθηματικοὺς οὐδὲν ἀντιλέγων ἄλλο , πρὸς δὲ τοὺς τὸ φῶς ἐξιέναι λέγοντας , ἔπειτα συμφύεσθαι τῷ ἀπὸ τῶν ὁρωμένων φωτὶ λέγει , ἐπειδὴ τῶν πῦρ 5 τὴν ὄψιν εἶναι λεγόντων αὕτη ἡ δόξα ἐστίν , ἣν αὐτῷ προηγουμένως ἀνελεῖν πρόκειται . Λέγοιτο δ΄ ἂν καὶ πρὸς ἐκείνους πρῶτον μὲν ὅτι ἀνάγκη σῶμα εἶναι τὸ ἐκπεμπόμενον · οὐ γὰρ δὴ οἷόν τε ἀσώματόν τι κινηθῆναι καθ’ αὑτὸ τοπικῶς . ὄντος δὲ σώματος τοῦ ἐκπεμπομένου , πῶς οὐκ ἀναλίσκεται . τὰ ὁρῶντα τοσοῦτον ἀφεστῶτα τοῦ ὁρωμένου , ὅσον ὁ οὐρανὸς ἡμῶν ; καὶ γὰρ εἰ λεπτότητι τὸ ἐκπεμπόμενον σῶμα διαφέροι , ἀλλ’ οὖν τὸ πλῆθος τοῦ διαστήματος ἱκανὸν καὶ μεῖζον καταναλῶσαι σῶμα οὗ τὰ ζῷα ἔχει , κἀν εἰς λεπτότατόν τις αὐτὸ ἀναλύσῃ . | νῦν δὲ οὐδὲν ἐλάττον ὁρᾶται τὰ ζῷα γινόμενα , ὅτε τὰ ἀπὸ τοσούτου διαστήματος ὁρᾷ ἢ ὁπότε ἐπιμύει . ἔτι εἰ λεπτὸν οὕτως τὸ προχεόμενόν ἐστιν , ὡς δύνασθαι ἐπὶ τοσοῦτον ἀποτεινόμενον μηδὲν φανερῶς ἀπαναλίσκειν τοῦ ἀφ’ οὗ προχέεται σώματος , πῶς οὐκ εὔφθαρτόν ἐστιν ὑπὸ τοῦ τυχόντος ; τὰ γὰρ λεπτότατα τῶν σωμάτων εὐπαθῆ . φαίνεται δὲ τοῦτο μηδὲ ὑπὸ τῶν βιαιοτάτων ἀνέμων ἐκτρέπεσθαι δυνάμενον ἰῆς ἐπ’ εὐθείας τάξεως . ἔτι εἰ οὕτως ἐστὶ λεπτόν , διὰ τί δὴ καὶ ἐπιμυόντων ἡμῶν οὐ προχεῖται διὰ τῶν ἐν τῶ βλεφάρῳ πόρων ; καὶ διὰ τί οὐχ ὁρῶμεν καὶ τότε ; πολὺ γὰρ λεπτότερον τὸ ῥεῦμα τὸ τῶν ἀκτίνων τῶν ἱδρώτων οἳ ἐκκρίνονται δι’ αὐτοῦ . ἀλλ’ οὐδὲ τὰ βλέφαρα ἐπιμυόντων οὕτως ἥρμοσται πρὸς ἄλληλα , ὡς μὴ δύνασθαι τὰς ἀκτῖνας οὕτως οὔσας λεπτὰς προχεῖσθαι . καὶ γὰρ εἰ διὰ τῶν στερεῶν διαφανῶν οἷαί τέ εἰσι διέρχεσθαι ὁρῶμεν γὰρ διὰ τῶν τοιούτων τὰ ἐπέκεινα , ὡς διὰ τῶν σπέκλων τε καὶ τῶν φεγγιτῶν | λίθων ) , δῆλον ὡς καὶ διὰ τοῦ δέρματος τοῦ βλεφάρου δύναιτ’ ἄν προχεῖσθαι . ἔτι διὰ τί οὐκ εἰς στενὸν ἀπολήγουσιν αἱ ἀκτῖνες ἐκπεμπόμεναι , ὥσπερ καὶ πάντα τὰ ἀπό τινων ; ἀπορρέον γὰρ ὕδωρ ἐν τῇ προόδῳ στενούμενον ὁρῶμεν , ἀλλὰ καὶ ἡ φλὸξ εἰς ὀξὺ ἀπολήγει . ταύτας δὲ τοὐναντίον ἐκχεομένας πλατύνεσθαί φασι καὶ ἀπολήγειν εἰς κώνου βάσιν . ἔπειτα εἰ σῶμά ἐστι τὸ ἐκπεμπόμενον , δῆλον ὡς καὶ τόπον καθέξει . εἰ δὲ μηδέν ἐστι κενόν , ἤτοι σῶμα διὰ σώματος χωρήσει καὶ δύο σώματα ἅμα ἐν τῷ αὐτῷ ἔσται τόπῳ ἢ καὶ πλείω , εἰ πλείους ἅμα εἶεν οἱ ὁρῶντές τι ταὐτόν , ἢ ἀντιπερίστασις ἔσται , εἰ μὲν ἐν ἀέρι ὁρῶμεν , ἀέρος , εἰ δὲ ἐν ὕδατι , ὕδατος . εἰς τί οὖν ἡ ἀντιπερίστασις ; οὔτε γὰρ εἰς τὸν ὀφθαλμὸν καὶ τὴν κόρην οἷόν τε δέχεσθαι τὸ ἀντιμεθιστάμενον ταῖς ἀκτῖσιν ὕδωρ , ὅταν δὴ ἐν ὕδατι βλέπωμεν , οὔτε διὰ τῆς ἀναπνοῆς ἡμᾶς δέχεσθαι αὐτό · οὐδὲ γὰρ ἀναπνέομεν τὴν ἀρχὴν | ἐν ὕδατι ὄντες . ζητητέον οὖν <ἐν> τῇ τοῦ ὕδατος ἀντιπεριστάσει τὸ πρὸς τί τοῦτο τὸ σῶμα τὸ δι’ οὗ φέρεται ὁ κῶνος . ἑνὸς μὲν γὰρ ὁρῶντος τῷ ἐκείνου κώνῳ ἂν ἀντιπεριΐστατο · εἰ δὲ καὶ δεύτερος ὁρῴη καὶ τρίτος τὸ αὐτό , πῶς ἔτι , καθ’ ὃ συμβάλλουσιν ἀλλήλοις οἱ κῶνοι , ἀντιπερίστασις ἔσται ; εἰ γὰρ τὸ μόριον τοὐ κώνου τῷ μορίῳ τοῦ κώνου ἀντιπεριΐσταται , εἷς ἄν μόνος ὁρῴη , οὗ τοὐ κώνου τὸ μόριον κατέχει τὸν τόπον ἐκεῖνον τὸν πρὸς τῶ ὁρωμένῳ . ὧν γὰρ ἀντιπεριέστη τὰ μέρη τῶν κώνων , πῶς ἄν ἔτι ὁρῷεν οὗτοι ; ἀλλὰ μὴν πάντες ἅμα ὁρῶσιν . ἀνάγκη ἄρα δι’ ἀλλήλων χωρεῖν τοὺς κώνους καὶ πολλὰ σώματα ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν κατέχειν τόπον , ὃν καὶ τὸ τοῦ ἑνὸς κώνου μόριον κατέχει . ἔτι εἰ πᾶσα κίνησις ἐν χρόνῳ , κατὰ δὲ τὴν τῶν ἀκτίνων ἔκχυσίν τε καὶ τάσιν ἐπὶ τὸ ὁρώμενον τὸ ὁρᾶν , ἐν χρόνῳ ὀψόμεθα . ἀλλὰ | μὴν ἀδύνατον τὸ αὐτό τι καὶ ἰσοταχῶς κινούμενον ἐν τῷ ἴσῳ χρόνῳ κινηθῆναι τόδε τι τὸ διάστημα καὶ τὸ τούτου πολλαπλάσιον . ὁρῶμεν δὲ ἅμα τῷ ἀναβλέψαι , εἰ φῶς εἴη , τά τε ἐγγὺς καὶ τὰ πορρωτάτω . ἔτι εἰ πολλοὶ ἅμα τὸ αὐτὸ ὁρῷεν ἐκ διαφόρων τόπων καὶ φέροιντο οἱ κῶνοι ἢ ὅ τι δὴ καὶ ἔστι τὸ φερόμενον ἀπὸ τῆς ὄψεως ἐπὶ τὸ ὁρώμενον ἀπὸ πάντων τῶν ὁρώντων , ἀνάγκη δι’ ἀλλήλων φέρεσθαι τὰ φερόμενα καὶ περιλαμβάνοντα τὸ ὁρώμενον . οὕτως δὲ τέμνοιντο ἂν ὑπ’ ἀλλήλων οἱ κῶνοι . οὗ γινομένου ἀνάγκη λύεσθαι τὴν τῶν ἐκπεμπομένων σωμάτων ἐπὶ τὸ ὁρώμενον συνέχειαν , διαιρουμένης δὲ ταύτης οὐδ’ ἂν ὁρᾶν ἔτι δυνατὸν εἴη . τὸ δ’ αὐτὸ τοῦτο ἀνάγκη γίνεσθαι καὶ εἰ δύο τινὲς εἶεν οἱ ὁρῶντες ἄντικρυς ἑστῶτες ἀλλήλων , εἴη δὲ ἐπ’ εὐθείας ἑκατέρῳ τῶν ὁρώντων ὁρατόν τι κείμενον , οἱ δὲ ὁρῷεν | μὴ τὰ καθ’ αὑτοὺς ἀλλ’ ἑκάτερος αὐτῶν τὸ τῷ ἑτέρῳ ἐπ’ εὐθείας κεἰ μένον · καὶ γὰρ οὕτως ἀνάγκη κατὰ τὸ μέσον συμβάλλειν τε τοὺς κώνους ἀλλήλοις καὶ τέμνεσθαι ὑπ’ ἀλλήλων , ἢ τὸν ἕτερον διὰ τοῦ ἑτέρου χωρεῖν · οὕτως δ’ ἂν πάλιν δύο σώματα γένοιτ’ ἐν τῷ αὐτῷ . ἔτι οἱ ἐξ ἐναντίας ἀλλήλους ὁρῶντες πῶς ὁρᾶν δυνήσονται ; ἢ γὰρ οἱ κῶνοι ἀπαντῶντες ἀλλήλοις οὐ προελεύσονται , εἰ εἶεν ἰσοσθενεῖς , ὥστε οὐδέτερος οὐδέτερον ὄψεται , ἢ ὁ ἕτερος τὸν ἕτερον ὄψεται , οὐκέτι δὲ καὶ ὁ ἕτερος τὸν ἕτερον . ἔτι εἰ σῶμά ἐστι τὸ ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἀπορρέον ᾧ ὁρῶμεν , ἤτοι ἀὴρ ἔσται ἢ πῦρ · ταῦτα γὰρ λεπτότατα τῶν ἐν ἡμῖν σωμάτων . ἀλλ’ ἀέρα μὲν οὐκ εὔλογόν ἐστιν . ἔστι γὰρ καὶ πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν καὶ πρὸ τῆς κόρης ἀήρ μάτην οὖν ἔνδοθεν ἐκπέμποιτο ἄν . εἰ δὲ πῦρ τὸ ἐκπεμπόμενον ( τοῦτο λεπτότερόν τε καὶ εὐκινητότερον ) , πυρὸς δὲ ἡ ἄνω κίνησις κατὰ φύσιν , πῶς οὐκ εἰς τὸ ἄνω μόνον ὁρῶιμεν , ἀλλὰ καὶ τὰ ὑφ’ ἡμᾶς καὶ κάτω , καὶ ἰσοταχῶς γε καὶ ὁμοίως ; ἢ τί ἔσται τὸ μετὰ τὸ προχυθῆναι ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν τὸ πῦρ εἰς τὰ κάτω αὐτὸ βίᾳ κινοῦν ; ἔτι πῶς τὰ κατὰ τοῦ ὕδατος ὁρῶμεν ; πῦρ γὰρ πᾶν ἐν ὕδατι σβέννυται , καὶ ὅσῳ ἄν λεπτότερόν τε ᾖ καὶ ἔλαττον , θᾶττον . ἀλλ’ οὐδὲ διὰ τῆς ὄψεως εὔλογον φέρεσθαι πῦρ · ὕδατος γὰρ καὶ ἡ κόρη . ἔτι εἰ πῦρ ἐστι τὸ ἐκπεμπόμενον , ἔδει αὐτό , εἰ καὶ μὴ μεθ’ ἡμέραν , ἀλλὰ νυκτός γε ὁρᾶσθαι . ἀλλὰ ἐφωτίζετ’ ἂν ὁ ἀὴρ ὁ περὶ τοὺς ὁρῶντας , εἴγε πλείους ἅμα νυκτὸς ἑώρων ἐν ὀλίγῳ ἀέρι συγκεκλεισμένοι · τὸ γὰρ λέγειν ἀποσβέννυσθαι διὰ τὴν παχύτητα τοῦ ἀέρος τοῦ σκοτώδους τὸ ἐκπεμπόμενον ἐκ τῆς ὄψεως νύκτωρ πῦρ εὔηθες · πολὺ γὰρ τὸ ὕδωρ παχύτερον ὂν οὐ σβέννυσιν αὐτό . εἰ δὲ λέγοιεν φῶς τὸ ἐκπεμπόμενον εἷναι , δεικτέον αὐτοῖς ὅτι τε ἀσώματον καὶ οὐχ | οἷόν τε ἐκπέμπεσθαι καὶ προχεῖσθαι , ὥς φασι . γίνεται γὰρ κατὰ σχέσιν τοῦ φωτίζεσθαι πεφυκότος πρὸς τὸ φωτίζειν δυνάμενον · διὸ οὐδὲ κίνησις φωτός ἐστιν . ἅμα γοῦν ὁρῶμεν καὶ τὰ ἐγγὺς καὶ τὰ πόρρω τοῦ φωτίζειν πεφυκότος φωτιζόμενα , ὅσα ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ διαστήματος οἷά τε φωτίζεσθαι ὑπ’ αὐτοῦ · ὃ ἦν ἂν ἀδύνατον , εἰ ἦν τὸ φῶς σῶμα . ὅτι δὲ σχέσις τις καὶ κατὰ σχέσιν τοῦ φωτίζοντος πρὸς τὸ φωτιζόμενον καὶ μὴ οὐσία τις καὶ σῶμα τὸ φῶς , δῆλον καὶ ἐκ τοῦ μηδ᾿ ἐπ’ ὀλίγον ὐπομένειν αὐτὸ τοῦ φωτίζοντος παρενεχθέντος . Καὶ ταῦτα μὲν καὶ τοιαῦτα λέγοιτ’ ἄν πρὸς τοὺς ἐκπέμποντάς τι σῶμα ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἕως τῶν ὁρωμένων . ἀλλ’ οὐδ’ ἀπὸ τῶν ὁρωμένων εὔλογον ἀπορρέον τι προσπίπτειν τοῖς ὀφθαλμοῖς , καὶ οὕτως τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι . σχεδὸν γὰρ ὅσα ἕπεται ἀδύνατα τοῖς ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν λέγουσί τι ἀπορρεῖν , ἕπεται καὶ τοῖς ἀπὸ τῶν ὁρωμένων , πρὸς δὲ ἐκείνοις ἔτι καὶ τὸ μὴ οἷόν τε εἶναι τοῦ μεταξὺ διαστήματος τοῦ τε ὁρῶντος καὶ τοῦ | ὁρωμένου 07 25 αἴσθησιν γίνεσθαί τινα , εἰ οὕτως γίνοιτο τὸ ὁρᾶν . πῶς δὲ ἔτι ἀθρόον τι ὀφθήσεται ; ἀνάγκη γὰρ κατὰ τοσοῦτον ὁρᾶσθαι , ὅσον ἡ κόρη δέχεται · τοσοῦτον γὰρ καὶ δέξεται τῆς ἀπορροῆς . πῶς δὲ οὐ κάμνει ἡ ὄψις τοσούτων καὶ οὕτως συνεχῶν ἐμπιπτόντων αὐτῇ σωμάτων , οὖσα οὕτως εὐπαθής ; ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἐν ἄλλοις ἐπὶ πλέον εἴρηται . Ὁ δὲ Ἀριστοτέλης εἰπὼν ἄλογον δὲ ὅλως τὸ ἐξιόντι τινὶ τὴν ὄψιν ὁρᾶν καὶ ἀποτείνεσθαι μέχρι τῶν ἄστρων , ἢ μέχρι τινὸς ἐξιοῦσαν συμφύεσθαι , καθάπερ ἔλεγόν τινες , καὶ τῆς ἑτέρας δόξης τὴν ἀτοπίαν ἐνδειξάμενος διὰ τοῦ εἰπεῖν ἀποτείνεσθαι μέχρι τῶν ἄστρων ( παραλογώτατον γὰρ τοσοῦτον δύνασθαι ἐκπέμπεσθαι σῶμα ἔκ τινος τῶν ὁρώντων , ὡς ἀποτείνεσθαι αὐτὸ μέχρι τῶν ἄστρων [ δύνασθαι ] ) , πρὸς συμφύεσθαι λέγοντας τὸ ἐκπεμπόμενον φῶς τῷ ἐκτὸς φωτὶ λέγων φησί · τούτου μὲν γὰρ βέλτιον τὸ ἐν ἁρχῇ συμφύεσθαι τοῦ ὄμματος , ἀλλὰ καὶ τοῦτο εὕηθες . λέγει δέ , ὅτι βέλτιον ἦν τοῦ λέγειν τῷ ἐκπεμφθέντι ἐκ τῆς ὄψεως φωτὶ | ἐκτὸς γινομένῳ τὸ ἐκτὸς φῶς συμφύεσθαι τὸ λέγειν τὸ ἐκτὸς τῷ ἐντὸς πρὸ τοῦ ἐκπεμφθῆναι συμφύεσθαι πρὸς τῇ κόρῃ καὶ ἐν τῇ κόρῃ · τοῦτο γάρ ἐστι τὸ ἐν ἀρχῇ σὺ συμφύεσθαι τοῦ ὄμματος . διὰ τί δὲ τοῦτο βέλτιον ; ἢ ὅτι οὐδὲν ἐδεῖτο τῆς ἀπὸ τῆς ὄψεως τοῦ φωτὸς ἀπορροίας , εἰ μὴ ἤμελλεν αὐτὸ περιλήψεσθαι τὸ ὁρατόν , ἀλλ’ εἶναι μεταξὺ φῶς τὸ τὴν αἰτίαν αὐτοῦ τοῦ ὁρᾶσθαι τὸ ὁρώμενον παρασχόν ; ὃ γὰρ τῶ ἐκπεμπομένῳ Φωτὶ πρὸς τὸ ὁρᾶν φασιν αὐτὸ συντελειῶν , τοῦ τὸ ἐδύνατο καὶ μὴ ἐκπεμφθέντι συντελεῖν πρὸς αὐτῇ τῇ κόρῃ καὶ χωρὶς ἀπορροίας . πῶς γὰρ τῷ ἐκπεμφθέντι φωτὶ ἡ ὄψις ὁρᾷ καὶ τί πάσχοντι ὑπὸ τοῦ ἐκτὸς φωτός ; οὐ γὰρ διαδιδόντος τὸ τοῦ ὁρατοῦ εἶδος · ἄμεινον οὖν ἦν λέγειν ἐντὸς ὄντι αὐτῷ διαδίδοσθαι ὑπ’ · αὐτοῦ . καὶ γὰρ εἰ μὲν πεφώτισται τὰ μέχρι τῆς κόρης , τί δεῖ δευτέρου φωτὸς ( ?? ) τοῦ ἐκπεμπομένου ; εἰ δὲ σκότος μέν ἐστι περὶ τὴν κόρην , πορρωτέρω δέ τὸ φῶς , τὸ ἐξιὸν φῶς | εἰς σκότος [ ἐξιὸν ] σβεσθήσεται πρὸ τοῦ συμφυὲς 69 ἐκείνῳ γενέσθαι , εἴγε σβεστικόν ἐστιν αὐτοῦ τὸ σκότος , ὡς λέγουσί τινες · οὕτως δὲ πρὸς οὐδὲν ἂν εἴη χρήσιμον . διὰ δὴ ταῦτα ἄμεινον , φησίν , ἦν τὸ ἐκτὸς φῶς συμφύεσθαι λέγειν τῇ κόρῃ καὶ τῶ ἐν αὐτῇ φωτί . ( ?? ) εὔηθες δὲ καὶ τοῦτο , φησί , καὶ διὰ τί εὔηθες προστίθησι . τό τε 5 γὰρ συμφύεσθαι τί ἐστιν φωτὶ πρὸς φῶς ; ὁ γὰρ Πλάτων’ σύμφυσιν εἶπε γίνεσθαι τοῦ τ’ ἐξιόντος ἐκ τῆς ὄψεως φωτὸς καὶ τοῦ ἐκτός . λέγων γὰρ τὴν αἰτίαν τοῦ σκότους ὄντος μὴ ὁρᾶν ἔτι τὴν ὄψιν φησίν · “ ἀπελθόντος δὲ εἰς νύκτα τοῦ ξυγγενοῦς πυρὸς ἀποτέμνεται . πρὸς γὰρ ἀνόμοιον ἐξιὸν ἀλλοιοῦταί τε αὐτὸ καὶ κατασβέννυται , ξυμφυὲς οὐκέτι τῷ πλησίον ἀέρι γινόμενον ἅτε πῦρ οὐκ ἔχοντι.’’ διότι οὖν [ ἐν ] ἐκείνῳ τῷ τὸ πῦρ τὸ φῶς ἔχοντι ἀέρι συμφύεται τὸ ἐξιὸν ἐξ ἡμῶν φῶς , διὰ τοῦτο ὁρᾶν φησιν ἡμᾶς . τὸ | δὲ συμφύεσθαι λέγειν φωτὶ φῶς εὔηθες εἶναι λέγει . τί γὰρ τὸ συμφύεσθαι σημαίνει ; † οὐδὲ γὰρ ἀσωμάτων τὸ συμφύεσθαι οὐδὲ τὸ τυχὸν τῷ τυχόντι συμφύεται , ἀλλὰ δεῖ πρῶτον μὲν σώματα εἷναι τὰ συμφυόμενα , ἔπειτα οἰκειότητά τινα ἔχειν πρὸς ἄλληλα . τὸ δὴ λέγειν τὰς ὄψεις καὶ τὸ ἀπ’ αὐτῶν φῶς τῷ ἐκτὸς φωτὶ συμφύεσθαι ἀτοπώτατον · ἀσώματόν τε γὰρ τὸ φῶς , καὶ προσέτι ἐναργὲς τὸ μηδεμίαν σύμφυσιν φωτὸς πρὸς φῶς γίνεσθαι . ὁρῶμεν γὰρ ὅτι , ὅταν φῶς φωτὶ ἀπὸ διαφόρων τῶν φωτιζόντων ἅμα γένηται , οὐδεμία αὐτῶν γίνεται σύμφυσις , ἀλλὰ πάλιν διίσταται διισταμένων τῶν ἀφ’ ὧν τὸ φῶς ἐστι · δύο οὖν λύχνων καιομένων ἐν τῷ αὐτῷ ἄν τὸν ἕτερόν τις χωρίσῃ , συγχωρίζεται αὐτῷ καὶ τὸ ἀπ’ αὐτοῦ φῶς ἐπιδήλως · ἔλαττον γὰρ τὸ καταλειπόμενον γίνεται . πῶς δ’ οὐκ ἄλογον τὸ αὐτὸ ταῖς μὲν ὄψεσι μὴ δύνασθαι ὁρᾶν ἡμᾶς μηδὲ τῷ φωτὶ τῷ ἐκπεμπομένῳ | διὰ τῶν ὀμμάτων , τῷ δὲ ταύταις ταῖς ὄψεσι καὶ τῳ φωτὶ τούτῳ συμπεφυκοτι , ὅταν προσπέσῃ τινι τῶν ὁράτων ; ἔπειτα ’δε πότερον , κἄν πλειόνων ὄψεις πρὸς τὸ αὐτὸ φῶς προσπέσωσιν , ἅπασαι τούτῳ προσφύονται καὶ πάντες ὁρῶσι διὰ μιᾶς ὄψεως ; ἢ τίς ὁ τῆς συμφύσεως αὐταῖς τρόπος ; καὶ τίς ἡ τοῦ φωτὸς τοῦ ἑκάστου ἐν τῇ συμφύσει τῇ πρὸς † τὴν ἑκάστου τῶν ὁρώντων † ἰδίων διαίρεσις ; Ἀπορήσας δὲ πῶς λέγειν οἷόν τε φῶς φωτὶ συμφύεσθαι , προσαπορεῖ καὶ πῶς τῇ κόρῃ καὶ τῷ ἐν αὐτῇ φωτὶ τὸ ἐκτὸς φῶς συμφύεται . πῶς γὰρ τὸ ἐντὸς τῆς ὄψεως τῷ ἐκτὸς φωτὶ συμφύεται ; εἰ γὰρ τῷ συμφύεσθαι τὸ ἀφ’ ἡμῶν τῷ ἐκτὸς τὸ ὁρᾶν ἐστι , πῶς ἐκείνῳ τῷ ἐντὸς συμφύεται τὸ ἐκτός ; οὐ γὰρ ἡ κόρη ἐστὶν ἡ ὁρῶσα οὐδὲ ὁ ὀφθαλμός · οὐ γὰρ ἐπὶ τῷ ἐσχάτῳ τοῦ ὄμματος ἡ ψυχὴ οὐδὲ τὸ αἰσθητικόν , ὥς φησιν , ἀλλά ἐστι τὸ αἰσθητικὸν ἐν ἄλλῳ , ὡς ἔδειξεν ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς . δῆλον οὖν ὅτι καὶ τῷ ἐντὸς δι’ οὗ ὁρῶμεν ἐνδεῖ τοῦ ἐκτὸς φωτός · πᾶν γὰρ ὁμοίως δεῖ διατίθεσθαι τὸ μέχρι τῆς αἰσθητικῆς ἀρχῆς . ἀλλὰ μὴν οὐχ οἷόν τε λέγειν τὸ ἐκτὸς φῶς συμφύεσθαι τῷ ἐντὸς φωτί · μέση γὰρ ἡ μῆνιγξ οὖσα κωλύσει ταύτην τὴν σύμφυσιν , εἴγε σῶμα τὸ φῶς * * * διὰ τὸ ἀσώματα μὴ ἀλλήλοις συμφῦναι . εἰ δὴ δεῖ μὲν συμφῦναι τὸ ἐντὸς φῶς τῷ ἐκτὸς φωτί , ἵνα αἴσθηται ἡ ψυχή , τοῦτο δὲ ἀδύνατον μὴ εἰσιόντος φωτὸς πρὸς αὐτήν , οὐδ’ ἄν ὁρῴη . εἰ γὰρ τῷ μιχθέντι φωτὶ ὁρῶμεν , τὸ δὲ ἐντὸς οὐ μίγνυται τῷ ἐκτός , οὐδ’ ἄν ὁρῴημεν ἐκείνῳ · οὐ γὰρ δὴ ἄκρᾳ ὀψόμεθα τῇ κόρῃ . μήνιγγα δὲ ἄν λέγοι τὸν τὴν κόρην περιέχοντα χιτῶνα · οὕτω καὶ Ἐμπεδοκλῆς λέγων ἐδείχθη πρὸ ὀλίγου ὡς δ’ ὁπότ’ ἐν μή|νιγξιν ἐεργμένον ὠγύγιον φῶς . ὥστε ἄμεινον μὲν τοῦ ἐκπέμπεσθαι λέγειν τὸ ἐντὸς φῶς πρὸς τὸ ἐκτὸς εὐθὺς τῇ ἐντὸς † χώρᾳ συμφύεσθαι , ἀδύνατον δὲ καὶ οὕτως · τὸ γὰρ ἐκτὸς φῶς οὐκ ἂν συμφύοιτο τῷ ἐντὸς τῷ μέσην εἶναι τὴν μήνιγγα . οὔκ<ουν> ἄν διὰ τῆς τοῦ φωτὸς γίνοιτο τὸ ὁρᾶν , εἰ εἴη τὸ φῶς σῶμα καὶ δέοι αὐτὸ ἅψασθαι του ῳ συμφύεται . Περὶ μὲν οὖν τοῦ μὴ δύνασθαι ὁρᾶν ἄνευ φωτὸς εἴρηται ἐν ἄλλοις . Ἀντειπὼν πρὸς τοὺς λέγοντας ἐξιόντι τινὶ ἀπὸ τῆς ὄψεως τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι καὶ δείξας πῶς λέγουσιν ἄτοπα , λέγει αὐτὸς τὴν αὑτοῦ δόξαν . καὶ περὶ μὲν τοῦ μὴ δύνασθαι ὁρᾶν ἄνευ φησιν ἐν ἄλλοις εἰρῆσθαι · εἴρηκε δὲ ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς . τὸ γὰρ χρῶμα , ὅπερ ἐστὶν ὁρατὸν καθ’ αὑτό , εἶπε κινητικὸν εἶναι τοῦ κατ’ ἐνέργειαν διαφανοῦς , κατ’ ἐνέργειαν δὲ διαφανὲς | τὸ πεφωτισμένον , ἐπειδὴ καὶ τὸ φῶς ἐτέθη ἐνέργεια εἶναι τοῦ διαφανοῦς ἡ διαφανές . εἴτε οὖν φῶς τὸ μεταξὺ τοῦ τε ὁρωμένου καὶ τῆς ὁρώσης ὄψεως εἴτε ἀὴρ πεφωτισμένος , ἡ διὰ τούτου γινομένη κίνησις ὑπὸ τοῦ ὁρατοῦ ἐστιν ἡ τοῦ ὁρᾶν αἰτία · κινητικὸν γὰρ τὸ ὁρατὸν τῆς τοιαύτης φύσεως . τὸ δὲ εἴτε φῶς εἴτε ἀήρ ἐστι τὸ μεταξὺ εἶπεν , ὅτι τὸ φῶς μὲν αἴτιον , οὐ μὴν τοῦτο χωρὶς ἀέρος ἢ ἄλλου τινὸς διαφανοῦς οἷόν τε εἶναι · τῆς γὰρ τοιαύτης φύσεως ἔδειξε τὸ φῶς εἶδός τε καὶ ἐντελέχειαν ὄν . τὸ οὖν εἴτε ἀὴρ ἴσον ἐστὶ τῷ εἴτε σῶμά τι τοιοῦτον οἷον ἔχειν ἐν αὑτῷ τὸ φῶς’ . Διὸ καὶ εὐλόγως , φησί , τὸ ἐντός ἐστιν ὕδατος ( τουτέστιν ἡ κόρη · αὕτη γὰρ ἐντός , ἀλλ’ οὐ μεταξύ ἐστι τοῦ τε ὁρωμένου καὶ τοῦ ὄμματος ) · τὸ γὰρ ὕδωρ διαφανὲς καὶ τοιοῦτον οἷον δέχεσθαι τὸ φῶς . δεῖ γὰρ ὥσπερ τὸ ἐκτὸς τὸ μεταξὺ πεφωτίσθαι , οὕτω καὶ τὸ ἐντὸς τὸ μέχρι τῆς αἰσθήσεως τε καὶ τῆς αἰσθητικῆς δυνάμεως πεφω|τίσθαι , εἰ μέλλει τι ὁραθήσεσθαι . ὡς γὰρ ἔξω μὴ ὄντος φωτὸς ἀδύνατον ὁραθῆναί τι , οὕτως οὐδὲ ἐντός , εἰ μὴ φωτισθείη τὸ μέχρι τῆς αἰσθητικῆς ψυχῆς , οὐκ ἂν ὁραθείη τι . διὸ καὶ τὸ ἐντὸς <χρὴ> διαφανὲς εἶναι καὶ τοιοῦτον οἷον ἀναγκαῖον ἄρα ὕδωρ εἶναι τοῦτο , ἐπεὶ μὴ ἀήρ ἐστιν . ἔλαβε δὲ μὴ εἶναι <ἀέρα> τὸ ἐντὸς τοῦ ὀφθαλμοῦ , ἤτοι ὅτι μὴ λέγει τις τοῦτο , ἢ ὅτι φαίνεται μήτε ἐν ταῖς ἀνατομαῖς μήτε ἐν ταῖς πληγαῖς ἀὴρ ἐμπεριειλημμένος ἐκεῖ , ἢ ὅτι δεῖ μέν , ὥσπερ εἴρηκε , διαφανὲς εἶναι τὸ ἐντὸς τοῦ ὀφθαλμοῦ , εὐφυλακτότερον δὲ καὶ εὐυποληπτότερον τὸ ὕδωρ τοῦ ἀέρος , κατ’ ἄμφω δὲ εὐφυλακτότερον , ὅτι τε οὐ μόνον διαφανὲς ἀλλὰ καὶ ἐμφανές , ὡς μᾶλλον τὰ εἴδη τῶν ὁρατῶν δέχεσθαι , καὶ ὅτι μᾶλλον στέγειν τι καὶ φυλάσσειν δύναται · ὁ γὰρ ἀὴρ ῥευστός τε καὶ διαπνευστός . | Οὐ γὰρ ἑπὶ τοῦ ἐσχάτου ὄμματος ἡ ψυχὴ ἢ τῆς ψυχῆς τὸ αἰσθητικόν . εἰπὼν ὁρᾶται δὲ ὥσπερ καὶ ἔξω οὐκ ἄνευ φωτός , οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ ἐντὸς τοῦ δεῖν καὶ τὸ ἐντὸς διαφανὲς εἶναι αἰτίαν παρατίθεται , ὅτι μή ἐστιν ἡ ψυχὴ καὶ ἡ ὁρατικὴ δύναμις ἐν τῷ ὀφθαλμῷ . εἰ γὰρ ἦν ἐπ’ ἄκρου τοῦ ὀφθαλμοῦ , οὐδὲν ἔδει τὸ ἐντὸς εἶναι διαφανές · αὔταρκες γὰρ ἄν ἦν τὸ ἐκτός . ἐπεὶ δὲ οὔκ ἐστιν αὐτοῦ ( ἦν γὰρ ἂν καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων αἰσθητηρίων ὁμοίως · οὕτως δὲ οὐκ ἂν ἦν συναίσθησίς τις γινομένη , ἄλλου μορίου τῆς ψυχῆς ἐν ἄλλῳ ὄντος καὶ ἐπ’ ἄλλου τεταγμένου , οὐδ’ ἂν ἐδυνάμεθα ὅτι ἕτερα τὰ ὧν αἰσθανόμεθα ἀλλήλων τοῖς διαφόροις αἰσθητηρίοις κρίνειν , μὴ ἔχοντες ἓν τὸ ἀντιλαμβανόμενον αὐτῶν , ὡς εἶπεν ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς · τοῦ γὰρ αἰσθανομένου τινῶν τὸ καὶ τὰς διαφορὰς κρίνειν αὐτῶν . ὥσπερ γάρ , εἰ ἄλλος μὲν ἤκουεν , ἄλλος δὲ ἑώρα , οὐχ οἷόν τε ἦν κρίνειν τὸν ὁρῶντα τὰ τοῦ ἀκούοντος , οὕτως δὲ καὶ ἐφ’ ἡμῶν ἀπηρτημέναι ἂν ἦσαν | αἱ δυνάμεις ἀλλήλων ) , οὐχ οὕτως δὲ ἔχοντος ὁρῶμεν ὅτι δὲ οὐκ ἐπ’ ἄκρου τοῦ ὀφθαλμοῦ ἡ ὁρατικὴ ψυχὴ καὶ ὅτι τὸ μέχρι τῆς δυνάμεως ἐκείνης διαφανές ἐστι , δι’ οὗ φωτιζομένου τὸ ὁρᾶν γίνεται , πιστοῦται καὶ ἐκ τῶν ἀποβαινόντων · τρωθεῖσι γάρ , φησίν , ἐν πολέμῳ τισὶ περὶ τὸν κρόταφον οὕτως , ὥστε ἀποτμηθῆναι τοὺς τοῦ ὄμματος πόρους , ἐν οἷς τὸ διαφανές , ἔδοξεν ἐξαίφνης σκότος γίνεσθαι ὡς ἀποσβεσθέντος λύχνου , διὰ τὸ ἀποτμηθῆναι ἀπὸ τοῦ μετὰ τὴν κόρην διαφανοῦς τὴν κόρην οὖσαν ὥσπερ τινὰ λαμπτῆρα φωτίζοντα , δι’ ἧς τὸ ἐντὸς πᾶν τὸ μέχρι τῆς ὁρατικῆς δυνάμεως ἐφωτίζετο ἀπὸ τοῦ ἐκτὸς φωτός , οὗ τὴν συνέχειαν ἡ πληγὴ διελοῦσα καὶ κωλύσασα αὐτὸ φωτίζεσθαι ὥσπερ ἔσβεσε τὸ ἐν αὐτῷ φῶς ) , εἰ δὲ μὴ ἄκρῳ τῷ ὀφθαλμῷ ὁρῶμεν , καὶ διὰ τοῦτο δεῖ καὶ τὸ ἐντὸς διαφανὲς εἶναι τὸ μέχρι τῆς αἰσθητικῆς ψυχῆς . οὐ διαφανὲς δὲ τὸ πῦρ , ὡς ἡ ὄψις . | Ὥστ᾿ εἴπερ ἐπὶ τούτων συμβαίνει καθάπερ ἐλέγομεν . Δείξας τὴν ὄψιν ὕδατος οὖσαν , εἰ οὕτως , φησίν , ἐπὶ τῆς ὄψεως ἔχει καὶ διὰ τοῦτο , καθὰ ἐγλίχοντό τινες , ἕκαστον αἰσθητήριον ἑκάστῳ τῶν στοιχείων ἀνατίθεται , τὴν μὲν ὄψιν ὕδατος εἶναι θετέον , τὴν δὲ ἀκοὴν ἀέρος αὕτη δὲ ἡ τῶν ψόφων ἀκουστική ) , τὴν δὲ ὄσφρησιν πυρός . Καὶ πῶς οἷόν τε προσβιβάζειν καὶ δεικνύναι ὅτι ἡ ὄσφρησις πυρός , λέγει · ὃ γὰρ ἐνεργείᾳ ἡ ὄσφρησις , τοῦτο δυνάμει τὸ ὀσφραντικόν , διὰ τούτου δεικνὺς οὕτως ἐκ πυρός ( τοῦναντίον γάρ , ὡς δείξει ἄλλοθι , ἐνέργεια <καὶ ἡ δύναμις , ἡ δὲ ἐνέργεια> περὶ τὴν ὄσφρησιν , ἀλλ’ οὐ ὀσφραντικόν ) , καίτοι ἐπὶ τῆς ὄψεως εἰπὼν τὸ ὁρατικόν | ὕδατος εἶναι καὶ ἐπὶ τῆς ἀκοῆς ἁέρος τὸ τῶν ψόφων αἰ σθηιικόν . ἔστι δὲ ὃ λέγει ‘ὅ ἐστι κατ’ ἐνέργειαν ἡ ὄσφρησις , τοῦτο δυνάμει ἐστὶ τὸ ὀσφραντικόν’ · δυνάμει γὰρ τὰ ὁρατὰ ἡ ὄψις πρὸ τοῦ ὁρᾶν , καὶ δυνάμει τὰ ἀκουστὰ ἡ ἀκοὴ πρὶν ἀκούειν , καὶ ἡ ὄσφρησις οὖν δυνάμει τὰ ὀσφραντὰ πρὶν ὀσφρᾶσθαι . ἡ γὰρ κατ’ ἐνέργειαν ὄσφρησις τὸ ὀσφραντόν ἐστιν , ὥσπερ ἡ κατ’ ἐνέργειαν ὄψις τὸ ὁρατόν , εἴ γε τῇ τῶν εἰδῶν τῶν αἰσθητῶν λήψει τὸ αἰσθάνεσθαι , καὶ εἴη ἄν † ὃ λέγει ὃ γὰρ ἐνεργείᾳ ἡ ὄσφρησις , τοῦ τὸ δυνάμει τὸ ὀσφραντικόν ἐστι . ἡ δ’ ἐνεργείᾳ ὄσφρησις ἡ αὐτὴ τῷ κατ’ ἐνέργειαν ὀσφραντῷ · τὸ γὰρ ὀσφραντὸν καὶ ἡ κατ’ ἐνέργειαν ὄσφρησις τὸ αὐτό . ἀλλὰ μὴν τὸ ὀσφραντὸν καὶ ἡ ὀσμή , ἧς ἡ ὄσφρησις ἀντιλαμβάνεται , ξηρὰ καὶ καπνώδης ἐστὶν ἀναθυμίασις · ἡ δὲ τοιαύτη ἀναθυμίασις πυρώδης τε καὶ ἐκ πυρός ( τοῦτο δὲ δῆλον ἔκ τε τῶν θυμιωμένων — ὀσμὴν γὰρ τότε μάλιστα ποιεῖ — , καὶ τὰ ἄνθη δὲ ἐν θερμοτέρῳ ἀέρι πλείονα τὴν ὀσμὴν ποιεῖ , ὥσπερ τινὸς ἀναθυμιάσεως γινομένης ἀπ’ αὐτῶν ) · | διὰ γὰρ τῆς τοιαύτης ἀναθυμιάσεως ἡ εἰς πῦρ μεταβολή . ἐρεῖ δὲ προιὼν περὶ τοῦ τί ποτέ ἐστι τὸ ὀσφραντόν · τοιαύτη γὰρ καὶ ἡ κατ’ ἐνέργειαν ὄσφρησις . Προσβιβάζων δὲ πῶς ἄν τις τὴν ὄσφρησιν τοῦ πυρὸς εἶναι λέγοι βουλόμενος ἕκαστον αἰσθητήριον ἑκάστῳ τῶν στοιχείων ἀνατιθέναι ( οὐ γὰρ δὴ ἀρέσκοντα αὑτῷ λέγει · εἶπε γὰρ ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς μήτ’ ἐκ πυρὸς μόνου μήτ᾿ ἐκ γῆς εἶναί τι δύνασθαι αἰσθητήριον , καὶ τήν γε ὄσφρησιν ἐν ἐκείνοις ἀνέθηκεν ἢ ἀέρι ἢ ὕδατι ) φησὶ δὴ καὶ κατὰ τοῦτο δύνασθαι δείκνυσθαι τὴν ὄσφρησιν πυρὸς οὖσαν , ὅτι τὸ τῆς ὀσφρήσεως αἰσθητήριον περὶ τὸν ἐγκέφαλόν ἐστι . δεῖ μὲν γὰρ τὴν τοῦ θερμοῦ ὕλην ψυχρὰν εἶναι , ψυχρότερος δὲ ὁ ἐγκέφαλος τῇ αὑτοῦ φύσει . τοιαύτη ἄρα καὶ ἡ δυνάμει ὄσφρησις καὶ τὸ δυνάμει ὀσφραντικόν . ἀλλ’ εἰ τὸ δυνάμει τι ὂν ὕλη | ἐκείνου ὃ δυνάμει , δυνάμει δὲ καὶ ἡ ὄσφρησις τὸ ὀσφραντὸν <ὂν> εἴη ἄν ὕλη τοῦ ὀσφραντοῦ , ὕλη δὲ τὸ ψυχρὸν τοῦ θερμοῦ καὶ ἔστι ψυχρὸν τὸ ὀσφραντικὸν τῷ ἀπὸ τοῦ ἐγκεφάλου τε καὶ περὶ τὸν ἐγκέφαλον εἶναι , τὸ ὀσφραντὸν ἄρα θερμόν . εἰ δὲ τοῦτο , ἡ κατ’ ἐνέργειαν ὄσφρησις θερμή τε καὶ διὰ θερμοῦ γινομένη παρουσίαν , καὶ οὕτως ὁ λέγων τὴν ὄσφρησιν πυρὸς εἶναι εὖ ἄν δοκοίη λέγειν . δυνάμει γὰρ θερμὴ ἡ τοῦ ψυχροῦ ὔ λῆ ἐστὶν ἀντὶ τοῦ ἰὴ ἐκ τοῦ ψυχροῦ’ , οὐ τὸ αἰσθητήριον οὖν δείκνυσι πυρός , ὅτι ἡγεῖται τὴν ἀρχὴν ἀδύνατον τοῦτο , ἀλλὰ τὸ ὀσφραντὸν καὶ τὴν κατ’ ἐνέργειαν ὄσφρησιν . Λέγει δὲ καὶ τὴν τοῦ ὄμματος γένεσιν τὸν αὐτὸν ἔχειν τρόπον · ἀπὸ γὰρ τοῦ ἐγκεφάλου τὴν σύστασιν ἔχει , ὃς ὑγρότατός τε καὶ ψυχρότατος τῶν ἐν τῷ σώματι μορίων ἐστί . τοιοῦτον δὲ τὸ | ὕδωρ , δι’ οὗ ἡ ὄψις ἀπὸ τοῦ ἐγκεφάλου τὴν γένεσιν ἔχουσα * * * οὐ πυρός , ἀλλὰ ὕδατός εἰσι , δῆλον ὅτι οὐδ’ ἄν ἡ ὄ·σφρησις πυρός , εἴ γε ἐξ ἐκείνου , εἴη . προελθὼν μέντοι λέγει διὰ τοῦτο εἶναι τὴν ὄσφρησιν καὶ τὸ αἰσθητήριον τοῦτο περὶ τὸν ἐγκέφαλον , ὅπως εἰς συμμετρίαν αἰσθήσεως ἄγηται ὁ περὶ τὸν ἐγκέφαλον τόπος . τὰ γὰρ ὀσφραντὰ καὶ ἡ ὀσμὴ θερμά · τοιαύτη γὰρ ἡ καπνώδης ἀναθυμίασις . ἀλλ’ εἴ τις ἕποιτο τοῖς εἰρημένοις , λέγοι ἂν ὁμοίως τῇ ὀσφρήσει καὶ τὴν ὄψιν εἶναι θερμοῦ τε καὶ πυρός , εἴγε τὸ μὲν ψυχρὸν ὕλη ἐστὶ τῶν ὁρατῶν , τούτοις δὲ ἡ αὐτή ἐστιν ἡ κατ’ ἐνέργειαν ὄψις , ὡς τοῖς ὀσφραντοῖς ἡ ὄσφρησις . ἀλλὰ δῆλον ὡς ἄλλως ἐπιχειρῶν ταῦτα λέγει , οὐχ ὡς ἀρεσκόμενος αὐτοῖς . ἢ ἀμφότερα μὲν περὶ τὸν ἐγκέφαλον ψυχρὸν ὄντα , ἀλλὰ τὸ μὲν ὀσφραντικόν , ᾗ ψυχρόν ἐστιν , ὀσφραντικόν ( διὸ καί , ᾗ τοιοῦτον , αἰσθητικὸν δυνάμει καὶ θερμόν ) , τὸ δὲ οὐχ ᾗ ψυχρόν ὁρατικόν , ἀλλ’ ἡ ὑγρόν τε καὶ διαφανές · διαφανοῦς γὰρ ἐνέργεια τό τε φῶς καὶ τὸ χρῶμα . τὴν δὲ ἁφὴν ἀναθετέον , φησί , τῇ γῇ , ὁμοίως δὲ καὶ τὸ γευστικὸν ὄργανον , ἐπεὶ ἡ γεῦσις ἁφῆς τι εἶδος , ὡς εἶναι τῶν τεσσάρων σωμάτων γῆς μὲν τὰς δύο , ἁφήν τε καὶ γεῦσιν , ὕδατος δὲ τὴν ὄψιν , ἀέρος δὲ τὴν ἀκοήν , πυρὸς δὲ τὴν ὄσφρησιν . ὅτι δὲ μὴ ἀρεσκόμενος ταύτῃ τῇ δόξῃ , ἀλλὰ πιθανολογῶν τίθησι , πρόδηλον · ἔδειξε γὰρ ὅτι μὴ οἷόν τε ἐκ γῆς εἶναί τι αἰσθητήριον καὶ διὰ τοῦ τῶν ἐν ἡμῖν ὅσα πλέον γῆς ἔχει ἀναίσθητα εἶναι , ὡς τρίχας , ὄνυχας , ὀστᾶ . ἀλλὰ καὶ τὴν γεῦσιν ἐν ὑγρότητι καὶ δι’ ὑγρότητος γινομένην ἔδειξεν . ἢ οὐδὲ νῦν τὰ αἰσθητήρια ἐκ γῆς φησιν ὄντα , ἀλλὰ τὰς ἐνεργείας αὐτῶν τοιαύτας γίνεσθαι , ὃν τρόπον ἔδειξε καὶ ἐπὶ τὴς ὀσφρήσεω Ετι δὲ πιθανολογῶν καὶ δεικνὺς πῶς ἄν τις ἐπιχειρήσειεν πρὸς τὸ ἑκάστην αἴσθησιν ἑκάστου τῶν στοιχείων εἶναι καὶ ἐξ οὗ , προστίθησι λέγων · καὶ διὰ τοῦτο πρὸς τῇ καρδίᾳ τὸ αἰσθητήριον αὐτῶν , τῆς γεύσεως καὶ τῆς ἁφῆς · ἀντίκειται γὰρ τῷ ἐγκεφάλῳ αὕτη , καί ἐστιν θερμότατον τῶν μορίων . εἰπὼν γὰρ ἐκ πυρὸς τὴν ὄσφρησιν εἶναι καὶ διὰ τοῦτο περὶ τὸν ἐγκέφαλον εἶναι τὸ τῆς ὀσφρήσεως ἴδιον αἰσθητήριον ὕλη γὰρ τὸ ψυχρὸν τῷ θερμῷ , ἐπεὶ καθόλου τὸ ἐναντίον τῷ ἐναντίῳ ὕλη · θερμὴ δὲ ἡ ὄσφρησις , εἴγε τῆς καπνώδους ἀναθυμιάσεως ) , πάλιν φησὶ διὰ τοῦτο τὰ τῆς ἁφῆς τε καὶ τῆς γεύσεως ὄργανα εἶναι περὶ τῇ καρδίᾳ , ὡς τούτων μὲν τῶν αἰσθητηρίων ὄντων θερμῶν τῇ αὑτῶν φύσει ἡ γὰρ σὰρξ οὐ τοιαύτη ) , τῆς δὲ ἐνεργείας αὐτῶν περὶ ψυχρὰ γινοἁφὴ μένῃς μᾶλλον εἴγε γῆς καὶ τῶν ἀντιτυπίαν ἐχόντων γεωδῶν μάλιστα ἡ ἀντιλαμβάνεται . οὐδὲ τοῦτο δὲ ὑγιῶς δόξει λέγεσθαι · οὐδὲ γὰρ ἡ ἁφὴ γῆς ( ὡς | εἶπε πρὸ ὀλίγου περὶ τῆς ὀσφρήσεως λέγων πυρὸς δὲ τὴν ὄσφρησιν ) , ἀλλ’ εἶπε τὸ δὲ ἁπτικὸν γῆς , τὸ αἰσθητήριον οὕτω γῆς λέγων · οὐ θερμὸν δὲ ἡ γῆ . μήποτ’ οὖν οὐχ ὡς ὁμοίων οὐσῶν τῶν αἰσθήσεων καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον περὶ τῇ καρδίᾳ , καθ’ ὃν [ ἡ ] περὶ ἐγκεφάλῳ ἥ τε ὄσφρησις καὶ ἡ ὄψις , λέγει , ἀλλ’ ὅτι ὁμοίως ὡς περὶ ἐκείνῳ ὄντι ψυχροτάτῳ τῶν ἐν τῷ σώματι μορίων ἥ τε ὄσφρησις καὶ ἡ ὄψις , οὕτω περὶ τῇ καρδίᾳ ἥ τε ἁφὴ καὶ ἡ γεῦσις οὔσῃ θερμοτάτῃ τῶν μορίων . θερμὴ γὰρ ἡ καρδία καὶ κατὰ τοῦτο ἀντικειμένη τῷ ἐγκεφάλῳ · διὸ ἐκεῖνος μὲν ὕλη τῷ θερμῷ , ἡ δὲ καρδία τῷ ψυχρῷ . οὐκέτι περὶ τὸν ἐγκέφαλον δὲ λέγων αἰσθητήριά τινα εἶναι ἤδη καὶ τὴν αἰσθητικὴν ψυχὴν τὴν διὰ τούτων αὐτοῦ λέγει εἶναι · διὰ γὰρ τοῦτο εἰπὼν διὸ καὶ περὶ τὸν ἐγκέφαλον προσέθηκε τῷ τόπῳ . μίαν | γὰρ τῷ ἀριθμῷ τὴν αἰσθητικὴν ψυχὴν λέγει , καὶ ταύτην ἐν τῇ καρδίᾳ λέγει . διὸ οὐδὲ τὰ πρὸς τῷ ἐγκεφάλῳ ὄργανα αἰσθητικὰ ἀπὸ τούτου τὴν ἀρχὴν ἔχει , ἀλλ’ ἄρχεται μὲν ἀπὸ τῆς καρδίας , διὰ δὲ τούτου πρώτου ἡ ὁδὸς αὐτῶν · ἀπὸ γὰρ τῆς καρδίας πόροι τινὲς ἐπὶ τὸν ἐγκέφαλον διατείνουσι τρεῖς , εἶτα ἀπὸ τοῦ ἐγκεφάλου ὁ μὲν αὐτῶν ἐπὶ τὴν ὄψιν , ὁ δὲ ἐπὶ τὴν ἀκοήν , ὁ δὲ ἐπὶ τὴν ὄσφρησιν καθήκουσιν . οἱ δὲ τῆς ἁφῆς καὶ τῆς γεύσεως εὐθὺς ἐπὶ τὴν καρδίαν ἐπ’ εὐθείας τέτανται , ἀλλ’ οὐ διὰ τῆς ἐπὶ τὸν ἐγκέφαλον ὁδοῦ . εἰπὼν δὲ ταῦτα περὶ τῶν αἰσθητηρίων ἑξῆς ἐπὶ τὸν τῶν αἰσθητῶν μέτεισι λόγον τῶν καθ’ ἕκαστον αἰσθητήριον οὐ γὰρ περὶ τῶν κοινῶν αἰσθητῶν νῦν λέγει ) . καθόλου μὲν οὖν τί τὸ ἔργον αὐτῶν ἐστιν ἑκάστου ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς φησιν εἰρῆσθαι τίνες δέ εἰσιν οἱ καθόλου περὶ αὐτῶν λόγοι προστίθησιν ) · ὅτι γὰρ τὸ διατιθέναι πὼς τήν τε αἴσθησιν καὶ τὸ αἰσθητήριον , | καὶ ὅτι τὸ ἐνεργεῖν καθ’ ἕκαστον τῶν αἰσθητηρίων τό τε εἶδος τῶν αἰσθητῶν χωρὶς τῆς ὑποκειμένης ὕλης αὐτοῖς δέχεσθαι , καὶ ὅτι ἡ κατ’ ἐνέργειαν αἴσθησις καὶ τὸ αἰσθητὸν τὰ αὐτά , περὶ τούτων προείρηται . τί δέ ποτε ἕκαστον <ὂν> τῶν ἑκάστῃ αἰσθήσει αἰσθητῶν τῇ οἰκείᾳ αἰσθήσει γίνεται , νῦν λέγει τε καὶ προστίθησι τὴν ἑκάστου αὐτῶν φύσιν , τίς ποτέ ἐστι δεικνύς , ἐπεὶ μὴ ταὐτὸν αὐτοῖς τό τε εἶναι καὶ τὸ αἰσθητοῖς εἶναι . κοινὸν μὲν οὖν τὸ αἰσθητόν , περὶ οὗ εἴρηται ( τὸ γὰρ αἰσθήσει ἀντιληπτόν ) , ἴδιον δὲ ἑκάστου ἡ οἰκεία φύσις τε καὶ οὐσία καθ’ ἣν διαφέροντα ἕτερά τε ἀλλήλων ἐστὶ καὶ οὐ τῇ αὐτῇ αἰσθήσει αἰσθητὰ πάντα . τὸ δὲ ὁμοίως καὶ περὶ ἁφῆς ἐπισκεπτέον εἶπεν ἀντὶ τοῦ περὶ ἁπτοῦ’ · τοῦτο γὰρ τὸ αἰσθητόν , ἡ δὲ ἁφὴ αἴσθησις . καὶ πρῶτόν γε περὶ χρωμάτων εἰπεῖν προτίθεται , ἅ ἐστι τῇ ὄψει αἰσθητά . ἐστι μὲν οὖν ἕκαστον διχῶς λεγόμενον , τὸ μὲν ἐνεργείᾳ , τὸ δὲ δυνάμει λεγόμενον ] . Εἴρηται δὲ ἡ διαίρεσις αὕτη ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς . τὸ μὲν οὖν ἐνερπρώτου γείᾳ αἰσθητὸν πῶς ταὐτὸν τῇ κατ’ ἐνέργειαν αἰσθήσει καὶ πῶς ἕτερον ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς φησιν εἰρῆσθαι · εἴρηται δὲ ὅτι τῷ μὲν ἀριθμῷ ἓν τὸ κατ’ ἐνέργειαν αἰσθητὸν καὶ ἡ κατ’ ἐνέργειαν αἴσθησις , τῷ λόγῳ δὲ ἕτερα . ἄλλο δέ ἐστι τῷ λόγῳ κατ’ ἐνέργειαν αἰσθήσει εἶναι καὶ ἄλλο κατ’ ἐνέργειαν αἰσθητῷ . ἀντὶ δὲ τοῦ ταῦτα εἰπεῖν φησι · τὸ μὲν οὖν ἐνεργείᾳ χρῶμα καὶ ὁ ψόφος <πῶς ἐστι τὸ αὐτὸ ἢ ἕτερον ταῖς κατ᾿ ἐνέργειαν αἰσθήσεσιν> . οὐ γὰρ τὸ κατ’ ἐνέργειαν χρῶμα ταὐτόν ἐστι κατ’ ἐνέργειαν ὄψει οὐδὲ ὁ κατ’ ἐνέργειαν ψόφος ὁ αὐτὸς τῇ ἀκοῇ · δύναται γὰρ ἐνεργείᾳ ταῦτα εἶναι καὶ μὴ ὁρώμενα , ἀλλ’ οὐκέτι οἷόν τε ἐνεργείᾳ αὐτοῖς αἰσθητοῖς εἶναι χωρὶς αἰσθήσεως . ἔστιν οὖν τὸ λεγόμενον · ‘τὸ μὲν οὖν ἐνεργείᾳ χρῶμα αἰσθητὸν καὶ ὁ | ἐνεργείᾳ ψόφος αἰσθητὸς πῶς ἐστι ταὐτὰ τὸ μὲν τῇ κατ’ ἐνέργειαν ὄψει , τὸ δὲ τῇ κατ’ ἐνέργειαν ἀκοῇ , καὶ κατὰ τί ἕτερα , ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς εἴρηται’ . ἐδήλωσε δὲ τοῦτο διὰ τοῦ εἰπεῖν ταῖς κατ’ ἐνέργειαν αἰσθήσεσι · ταύταις γὰρ τὰ κατ’ ἐνέργειαν αἰσθητὰ ἀντίκειται . τί δὲ ὂν ἕκαστον αὐτῶν , τό τε χρῶμα καὶ ὁ ψόφος καὶ ἕκαστον τῶν κατὰ τὰς ἄλλας αἰσθήσεις ὁμοίως , δυνάμει ἐστὶν αἰσθητὸν διὰ γὰρ τοῦ εἰπεῖν ποιήσει τὴν αἴσθησιν καὶ τὴν ἐνέργειαν τὸ δυνάμει αἰσθητὸν ἐδήλωσεν ) , ὅπερ ἦν τὸ ἕτερον τῶν εἰς ἃ ἡ διαίρεσις αὐτῷ τοῦ αἰσθητοῦ ἐγεγόνει , περὶ οὖν τοῦ οὕτως αἰσθητοῦ νῦν , φησί , λέγωμεν , τουτέστι τοῦ δυνάμει . Ὥσπερ οὖν εἴρηται περὶ φωτὸς ἐν ἐκείνοις , ὅτι ἐστὶ χρῶμα τοῦ διαφανοῦς κατὰ συμβεβηκός . Ὑπομιμνῄσκει ἡμᾶς τῶν ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς εἰρημένων περὶ φωτός , ὅτι ἐστὶ χρῶμα τοῦ διαφανοῦς κατὰ συμβεβηκός . ἐδείχθη γὰρ ἐν ἐκείνοις ὅτι τὸ φῶς ἐστιν ἐντελέχεια τοῦ διαφανοῦς , ᾗ διαφανές , καὶ ὥσπερ χρῶμα τοῦ διαφανοῦς , οὐχ ἀπλῶς , ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκός , ὅτι μὴ παθητικῶς ἀναδέχεται τὸ διαφανὲς τὸ φῶς , ἀλλὰ κατὰ σχέσιν τὴν πρὸς αὐτὸ ποιὰν τοῦ φωτίζειν πεφυκότος ποτὲ μὲν πεφώτισται , ποτὲ δὲ οὔ . διὸ οὐκ οἰκεῖον αὐτοῦ χρῶμα τὸ φῶς ὥσπερ τῶν ἄλλων τῶν κεχρωσμένων · ἐν ἐκείνοις μὲν γὰρ μένει τὸ χρῶμα ὡς οἰκεῖον ὄν , ἐπὶ δὲ τοῦ φωτὸς οὐχ οὕτως · καὶ ὁ ] αὐτὸς ἐξηγούμενος προσέθηκε τὸ ὅταν γὰρ ᾖ τι πυρῶδες ἐν διαφανεῖ . καὶ τὸ μὲν κατὰ συμβεβηκὸς χρῶμα τοιοῦτον · πῶς δὲ γίνεται κατὰ σχέσιν πυρώδους τινὸς ἐν διαφανεῖ προσέθηκεν ( ἡ μὲν γὰρ παρουσία τοῦ τοιούτου ἐν διαφανεῖ φῶς , ἡ δὲ ἀπουσία σκότος ) , πῶς κατὰ συμβεβηκὸς φῶς τὸ χρῶμα τοὐ διαφανοῦς ὑπομιμνῄσκων . τῷ δὲ ὥσπερ οὖν εἴρηται περὶ φωτὸς ἐν ἐκείνοις ὅτι ἐστὶ χρῶμα τοῦ διαφανοῦς οὐδὲν δοκεῖ ἀνταποδε|δόσθαι . εἴη δ’ ἄν ἀκόλουθον τὸ ‘κείσθω τοῦτο καὶ μενέτω’ , μεθ’ ὃ εἴη ἄν τὸ ὃ δὲ λέγομεν διαφανὲς οὐκ ἔστιν ἴδιον ἀέρος ἢ ὕδατος . μέλλων δὲ περὶ χρωμάτων λέγειν εὐλόγως ὐπομιμνῄσκει ἡμᾶς ὅτι καὶ τὸ φῶς χρῶμα ὂν μάλιστά τε καὶ πρῶτον <ὁρατόν> , εἴγε δι’ αὐτοῦ καὶ ἡ τῶν ἄλλων χρωμάτων αἴσθησις οὐκ ἐν ἄλλῳ τινὶ γίνεται ἢ ἐν διαφανεῖ , δεικνὺς καὶ συνιστὰς διὰ τούτου ὅτι ἡ τοιαύτη φύσις χρωμάτων ἐστὶ δεκτική . Λαβὼν δὲ τὸ φῶς χρῶμα ὂν ἐν διαφανεῖ γίνεσθαι , ἑξῆς τίς ἐστιν ἡ φύσις τοῦ διαφανοῦς ἡ τῶν χρωμάτων δεκτικὴ καὶ ἐν τίσιν ἐστὶ καὶ τίς ἡ τῶν διαφάνειαν ἐχόντων σωμάτων πρὸς ἄλληλα διαφορὰ ἐνδείκνυται · εἶτα καὶ τὴν τῶν κεχρωσμένων πρὸς τὰ πεφωτισμένα δείξει διαφοράν , καὶ ὅτι εὐλόγως τὰ μὲν οἰκεῖον ἔχει τὸ χρῶμα καὶ τοῦτο ἐν τῷ πέρατι , τὰ δὲ πεφωτισμένα οὔτε οὕτως οὔτε ἐν τούτῳ . ὅ γὰρ λέγομεν , φησί , διαφανὲς οὐκ ἔστιν ἴδιον ἀέρος ἢ ὕδα|τος , ὧν ἐστί τε καὶ γίνεται τὸ φῶς χρῶμα κατὰ συμβεβηκός . εἰπὼν δὲ ὅτι μὴ ἴδιον τὸ διαφανὲς ἀέρος ἢ ὕδατος , προσέθηκεν ὅτι μηδὲ ἄλλου τινὸς τῶν οὕτως λεγομένων σωμάτων · λέγονται γὰρ διαφανεῖς λίθοι τινές . οὐδὲ τούτων οὖν τινος ἴδιον ἡ διαφάνεια , ἀλλ’ ἔστι κοινὴ φύσις τις καὶ δύναμις οὐ χωριστὴ οὖσα οὐδὲ καθ’ αὑτὴν ὑφίστασθαι δυναμένη , ὥσπερ οὖν οὐδ’ ἄλλη τις δύναμις , ἀλλ’ ἔν τε τούτοις οὖσα ἃ διαφανῆ λέγομεν , ἀέρι λέγω καὶ ὕδατι , καὶ ὧν κατηγοροῦμεν τὸ διαφανές , καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις πᾶσι σώμασι , τοῖς μὲν μᾶλλον , τὸ ἲς δὲ ἧττον , τῷ πάντα τὰ σώματα ἔχειν τι τῆς δυνάμεως ἐν αὐτοῖς . Λαβὼν δὲ τὸ τὴν διαφάνειαν φύσιν τινὰ καὶ δύναμιν εἶναι ἐν πᾶσι τοῖς σώμασι , τοῖς μὲν μᾶλλον , τοῖς δὲ ἧττον , προσλαμβάνει τούτῳ τὸ ὡς τῶν σωμάτων , καθὸ σώματα , ἀνάγκη τι εἶναι ἔσχατον καὶ πέρας , ἐπειδὴ μηδὲν ἄπειρον σῶμα , ὡς δέδεικται , καὶ ἔστι τοῦτο ἐπιφάνεια , οὕτως φησὶν ἔσχατόν τι | τοιοῦτον εἶναι καὶ τῆς διαφανείας . τοῦτο δὲ τὸ τῆς διαφανείας πέρας οὐχ ὡς κεχωρισμένον τῆς ἐπιφανείας οὕτως ἐστὶ τοῦ σώματος πέρας , ἀλλ’ ὡς ἐν ταύτῃ καὶ σὺν ταύτῃ ὄν · ὡς γὰρ ἔχει πρὸς ἄλληλα τό τε διαφανὲς καὶ τὸ σῶμα , οὕτως ἔχει καὶ τὰ πέρατα αὐτῶν πρὸς ἄλληλα . ἐπ’ ἐκείνων δὲ οὐκ ἄλλο μέν ἐστι τὸ σῶμα , ἄλλο δέ τι κεχωρισμένον αὐτοῦ τὸ διαφανές · ἀλλ’ ἔστι τὸ σῶμα αὐτὸ διαφανές , κατὰ τὴν τοιαύτην δὲ δύναμιν χρωμάτων δεκτικόν . ἔστι δὲ καὶ τὸ πέρας αὐτοῦ ἐπιφάνεια τοιαύτη κεχρωσμένη , ὡς εἶναι , καθὸ μὲν σῶμα , τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ πέρας , καθὸ δὲ τοιόνδε καὶ διαφανές , τὸ χρῶμα . [ ἐστι ποιότης ἐν τῇ ἐπιφανείᾳ , καθὸ μὲν σῶμα , ἐπιφάνειαν , καθὸ δὲ τοιόνδε , λευκήν ] . ἔστι γὰρ φύσις ἐν τοῖς σώμασι δεκτικὴ χρωμάτων , ἥτις ἐστὶν ἡ διαφάνεια . ὡς γὰρ θερμότητος ἢ ψυχρότητος ἢ ὑγρότητος ἢ ξηρότητος ἢ μανότητος ἢ πυκνότητος οἷόν τε τὰ μὲν μᾶλλον μετέχειν τῶν σωμά|των , τὰ δὲ ἧττον , οὐκ οὐσῶν χωριστῶν δυνάμεων , οὕτως καὶ τῆς διαφανείας . ὡς γὰρ πᾶσι τοῖς ἐν ἄλλῳ πεφυκόσι γίνεσθαί τε καὶ εἶναι ἔστι τι ὑποκείμενον ἐπιτη - δειότητα ἔχον πρὸς τὸ κατ’ αὐτὸ εἰδοποεῖσθαι καὶ ὕλη ἐστὶν αὐτῶν καὶ γὰρ βαρεῖ καὶ κούφῳ καὶ μεγάλῳ καὶ μικρῷ καὶ θερμῷ καὶ ψυχρῷ καὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς ἀνάλογον τούτοις ἔχουσιν ὕλη τις ὑπόκειται ) , οὕτω δὲ καὶ τοῖς χρώμασι καὶ τῇ κατὰ ταῦτα ἐναντιώσει ( καὶ γὰρ ταῦτα τῶν ἐν ἄλλοις γίνεσθαι πεφυκότων ) , καὶ ἔστιν αὕτη ἡ ἐν τοῖς σώμασι διαφάνεια . καὶ τὰ σώματα , καθό ἐστι διαφανῆ , καὶ τὸ χρῶμα ἔχει τε καὶ δέχεται · πᾶν γὰρ σῶμα κατὰ τὴν τοιαύτην δύναμιν χρώματός ἐστι δεκτικόν . ἔστι δὲ οὐκ ἐν πᾶσιν ἴση ἡ φύσις αὕτη τοῖς σώμασιν , ἀλλ’ ἐν οἷς μὲν μᾶλλον , ἐν οἷς δὲ ἧττον · καὶ τὰ μέν ἐστιν αὐτῶν ἀόριστα , τὰ δὲ διωρισμένα . κατὰ δὲ τὰς διαφορὰς ταύτας καὶ ἡ τῶν χρωμάτων ἐν αὐτοῖς διαφορά . πάντα μὲν οὖν τὰ σώματα τῆς φύσεως ταύτης τῆς διαφανείας κεκοινώνηκεν , ἀλλὰ τὰ μὲν μᾶλλον,| τὰ δὲ ἧττον . ἰδίως δὲ διαφανῆ , ὡς εἴθισται λέγεσθαι , τῶν σωμάτων μόνα τὰ δίοπτα , ἀπὸ τοῦ * * * φαινόμενον μὲν κυρίως λέγεσθαι τὸ τῇ ὄψει ἀντιληπτὸν παρὰ τὸ φάος ( φάος δὲ τὸ φῶς ) , ὧν δὴ τοῦτο χρῶμα , ταῦτα διαφανῆ . τὰ γὰρ δεχόμενα τὸ φάος ἤτοι φῶς , δι’ οὗ πάντα τὰ ὁρώμενα ὁρᾶται , ταῦτα λέγεται συνήθως διαφανῆ κατὰ ἄμφω , ὅτι τε τὸ φῶς δέχεται , ὅ ἐστι φάος , καὶ διότι τοῖς ἄλλοις πᾶσιν αἴτια ταῦτα τοῦ φαίνεσθαί τε καὶ ὁρᾶσθαι · τὰ γὰρ χρώματα διὰ τούτου ὁρᾶται καὶ τούτου κινητικά . δέχεται δὲ τὸ φῶς τὰ ἀόριστα διαφανῆ τῷ μὴ ἔχειν οἰκεῖον χρῶμα · τὰ γὰρ ἀόριστα , ὥσπερ τὸ πέρας ἴσχε παρ’ ἄλλου οὐκ ἔχοντα οἰκεῖόν τε καὶ ὡρισμένον , οὕτω δὴ καὶ τὰ χρώματα . δι’ οὗ δὴ ταῦτα φαίνεται , τοῦτο δὲ ἰδίως καλοῦμεν διαφανές . οὐ πάντα γάρ , ὡς εἴρηται , τὰ ἔχοντα τὴν διαφάνειαν ὁμοίως ἐστὶ διαφανῆ · ἀλλὰ τὰ μὲν μᾶλλον αὐτῆς , τὰ δὲ ἧττον μετέχει . καὶ ἔστι τὰ μὲν ἀόριστα τῶν σωμάτων διὰ τὸ <μηδεμίαν> μοῖραν τε καὶ γῆς ἔχειν ἐν αὑτοῖς ἅ ] καὶ μᾶλλον διαφανῆ καὶ ἐν τῷ βάθει , τὰ δὲ ἕτερα ἧττον , διότι γῆς ταῦτα ἐν αὑτοῖς μετέχει , ἥτις ἐλάχιστα διαφανής ἐστι · τὸ γὰρ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον μίξει τοῦ ἐναντίου . μάλιστα μὲν γὰρ ὁρατὸν καὶ διαφανὲς τῶν σωμάτων , ὃ αὐτό τέ ἐστιν ὁρατὸν καὶ διαφανὲς καὶ τοῖς ἄλλοις τοῦ ὁρᾶσθαι αἴτιον γίνεται · τοιοῦτον δὲ σῶμα τὸ φωτίζειν πεφυκός , ὥσπερ τό τε θεῖον καὶ τὸ πῦρ . κατὰ λόγον δὲ κατὰ τὴν πρὸς τοῦτο γειτνίασιν καὶ οἰκειότητα καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον κεκοινώνηκε τῆς διαφανείας , ἀὴρ μὲν μᾶλλον ( διὸ καὶ τάχιστα οὗτος φωτὸς ἀναπίμπλαται ) , δευτέρως δὲ τὸ ὕδωρ , τελευταία δὲ ἡ γῆ · διὸ καὶ ἐλάχιστα αὕτη διαφανής · καὶ γὰρ ὅσα ἐκ γῆς εἶναι δοκοῦντά ἐστι διαφανῆ , ὕδατος μᾶλλον ἢ γῆς ὄνια αὐτὰ εὕροι τις ἄν · καὶ τῇ ταύτης δὲ μίξει τὰ ἔλαττον διαφανῆ τῶν σωμάτων οὕτως διαφανῆ . καὶ γὰρ δὴ ὁ μὲν ἀὴρ οἰκεῖός πὼς τῷ πυρί · διὸ καὶ ταχέως ἐμπίπλαται φωτός . τὸ δὲ ὕδωρ καὶ τροφὴ δοκεῖ τῷ | πυρὶ εἶναι καὶ γὰρ ἐν τοῖς καιομένοις ὅλοις ἡ ὑγρότης ἐστὶν <ἡ> ἐν αὐτοῖς καιομένη , καὶ ἐφ’ ταύτην ἔχει , καίεται · τοιοῦτον γὰρ καὶ ὁ καπνός . ἡ δὲ γῆ πορρωτάτω ἀφέστηκεν αὐτοῦ ( διὸ καὶ ἥκιστα αὕτη διαφανής ) · διὸ καὶ εἰκότως τὴν στερήσεως πὼς τοῦ φωτὸς χώραν ἔχει , οὔτε αὐτὴ δεχομένη τὸ φῶς ἐν αὑτῇ , ὅτῳ τ’ ἂν ἄλλῳ μιχθῇ , ἀντιφράττουσα αὐτῷ καὶ κωλύουσα φωτίζεσθαι δί’ ὅλου , ὡς ὁρῶμεν ἐπὶ τοῦ ἀέρος ἐν ᾧ καπνός ἐστι · πολὺ γὰρ τὸ γεῶδες ἐν τῷ καπνῷ . οὐδὲ ἡ φλὸξ δίοπτος , διότι καὶ αὐτὴ γεῶδές τι ἔχει μεμιγμένον , εἴγ’ ἐστὶ καπνὸς καιόμενος καὶ ἡ φλόξ . διὸ οὐ κονιορτοῦ ὄντος ἐν τῷ ἀέρι διαφανὴς ἔτι ὁ ἀὴρ μένει . κέρας δὲ καὶ τὸ χελώνιον διαφανῆ ἐργασθέντα πὼς γίνεται , ὅτι τὸ πλεῖστον ὕδατος ἐν αὐτοῖς · δηλοῖ δὲ τῷ μαλακτὰ εἶναι . τὰ μὲν οὖν μάλιστα διαφανῆ τῶν σωμάτων τὸ μάλιστα ὁρατὸν | τῶν χρωμάτων δέχεται , τοῦτο δέ ἐστὶ τὸ φῶς , καὶ δι’ ὅλων αὐτῶν , τῷ μὴ ἔχειν τὸ ἀντιφράττον καὶ τῷ ἀόριστα εἶναι · δι’ ὃ καὶ τῶν ἄλλων χρωμάτων ὁρατὸν ἕκαστον · τῷ δὲ εἶναι ὑγρά τε καὶ ἀόριστα καὶ μὴ δύνασθαι στέγειν τοῦτο ὃ δέχεται οὐ παθητικῶς χρώννυται . διὸ οὐκ ἀεὶ τὸ χρῶμα τοῦτο ἔχει , ἀλλ’ ἀπελθόντος τοῦ πεφυκότος φωτίζειν αὐτὰ ἐν στερήσει τούτου γίνεται · ὡς εἴγε στέγειν ἐδύνατο τὸ χρῶμα , ἦν <ἂν> ἀεὶ φῶς αὐτοῖς . ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλλα χρώματα ὁμοίως δέχεται · κινεῖται γὰρ ὑπὸ τούτων δι’ οἰκειότητα . ὅσα δὲ στερεὰ τῶν σωμάτων καὶ γῆς ἔχοντα πλεῖον , οὔτε δίοπτα ταῦτα , διότι μηδὲ ὁμοίως διαφανῆ , οὕτε τὸ φῶς ἔτι δέχεται · οὐ γὰρ τῶν τοιούτων σωμάτων οἰκεῖον χρῶμα τὸ φῶς . ἔχει μέντοι οἰκεῖόν τι χρῶμα · στερεὰ γὰρ ὄντα καὶ στέγειν δυνάμενα τοῦτο ὃ τὴν ἀρχὴν ἐδέξατο καὶ ἔσχεν ἐκ τῆς τῶν διαφανῶν | ἐν αὐτῷ ποιᾶς μίξεως , ὁρᾶται μὲν διὰ τοῦ φωτός , ὃ κυριώτατά τε καὶ μάλιστα ὁρατόν , οὐ μὴν αὐτὸ τὸ φῶς ὡς χρῶμα δεχόμενα · καθόσον δὲ μετέχει τῆς διαφανείας , κατὰ τοσοῦτον καὶ οὕτως κέχρωσται . ὅσα μὲν γὰρ μᾶλλον αὐτῶν ἐστι διαφανῆ φωτοειδὲς ἔχει τὸ χρῶμα , ἔχοντα μεμιγμένον ἐν αὑτοῖς τὸ τοιούτου χρώματος αἴτιον , τὰ ὅ ἐγγὺς τούτοις λευκόν · τὰ γὰρ μᾶλλον ὁρατὸν ἔχοντα τὸ χρῶμα μᾶλλόν ἐστι καὶ διαφανῆ . τὰ δὲ μέλανα στερήσει διαφανείας τοιαῦτα , ὡς τὸ σκότος ἀπουσίᾳ τοῦ φωτίζειν πεφυκότος . καὶ τοιαύτη μὲν ἡ τοῦ χρώματος φύσις καὶ ἡ τῆς ἐν τοῖς σώμασι διαφανείας . Ὥσπερ οὖν ἐπὶ τῶν σωμάτων ἀνάγκη τιεἶναι ἔσχατον . Λαβὼν ὅτι τὸ χρῶμα ἐν τῷ διαφανεῖ καὶ γὰρ τὸ φῶς ἐν τούτῳ καὶ τοῦτο ὂν κατὰ συμβεβηκὸς χρῶμα — τοῦτο γὰρ τῆς τῶν χρωμάτων φύσεως δεκτικόν — καὶ τούτῳ συμβεβηκὸς ὡς ὑποκειμένῳ τῷ χρώματι τούτου ἐστὶ τὸ χρῶμα , λέγω | δὴ τοῦ διαφανοῦς ) * * * ὡς γὰρ τοῦ σώματος , καθὸ σῶμά ἐστιν , ἀναγκαίως ἐστὶν ἔσχατόν τι καὶ πέρας ( οὐδὲν γὰρ ἄπειρον σῶμά ἐστι , παντὸς δὲ σώματος ἔσχατον ἡ ἐπιφάνεια ) , οὕτως καὶ τῆς ἐν τοῖς σώμασι διαφανείας καὶ τῶν σωμάτων , καθό ἐστι διαφανῆ , ἀναγκαῖον εἶναί τι πέρας , ταὐτὸν μὲν ὂν τῷ ἀριθμῷ τῷ τοῦ σώματος πέρατι , ὅτι καὶ τὰ ὧν πέρατα ταῦτα ἓν κατ’ ἀριθμόν , οὐ ταὐτὸν δὲ τῷ λόγῳ , ὅτι μηδὲ ταὐτὸν ἦν τό τε σώματι εἶναι καὶ τὸ διαφανεῖ · σώματα μὲν γὰρ ἀλλήλων οὐκ ἔστι μᾶλλον καὶ ἧττον , διαφανῆ δὲ τὰ μὲν μᾶλλον , τὰ δὲ ἧττόν ἐστι . τοῦ μὲν οὖν σώματος , ὡς σώματος , πέρας ἡ ἐπιφάνεια , τοῦ δὲ διαφανοῦς , ὡς διαφανοῦς , τὸ χρῶμα · διὸ καὶ ταὐτόν πὼς καὶ οὐ ταὐτὸν ἐπιφάνειά τε καὶ χρῶμα . τὸ δὲ πέρας τοῦ διαφανοῦς χρῶμα · κατὰ δὲ τὸ πέρας ὁρᾶται τὰ κεχρωσμένα , ὥστε πέρας τὸ χρῶμα . καθὸ μὲν γὰρ ὁρᾶται , | κατὰ τοῦτο καὶ χρῶμα ἔχει · κατὰ δὲ τὸ πέρας ὁρᾶται · κατὰ τοῦτο ἄρα ἔχει τὸ χρῶμα , καὶ τοῦτό ἐστιν αὐτῶν , ὡς διαφανῶν , πέρας . οὐκέτι γὰρ τὰ οὕτω διαφανῆ καὶ διὰ βάθους ἐστὶ τοιαῦτα · τῶν γὰρ ἀορίστων διαφανῶν ἡ διαφάνεια διὰ βάθους . Ἡ μὲν οὖν τοῦ φωτὸς φύσις ἀορίστῳ διαφανεῖ ἐστι . Ἀόριστον μὲν γὰρ διαφανὲς τὸ ὑγρὸν καὶ μὴ ἔχον οἰκεῖον ὅρον , ᾧ ἀντιδιαιρεῖται τὸ στερεὸν σῶμα , σῶμα ἁπλῶς λέγων αὐτό , ὡς ἐμφαινομένης τῆς στερεότητος ἐν τῷ σώματι , ἐπεὶ οὐδέν γε ἔλαττον καὶ τὸ ἀόριστον σῶμα σῶμα . τὴν διαφορὰν δὲ φωτός τε καὶ χρώματος καὶ τῶν ἐν οἷς ταῦτα διαφανῶν δείκνυσι διὰ τούτων . τὸ μὲν γὰρ φῶς ἐν τῷ ἀορίστῳ διαφανεῖ καὶ οἰκεῖον οὐκ ἔχοντι τέλος . ὡς γὰρ οὐκ ἔχει τὰ | τοιαῦτα σώματα , καθὸ σώματα , οἰκεῖόν τι πέρας , ἀλλ’ ἀεὶ ὑπὸ ἄλλου ὁρίζεται καὶ περατοῦται , οὕτως οὐδὲ χρῶμα οἰκεῖον ἔχει τῷ τὸ μὲν χρῶμα πέρας καὶ τοῦτο εἶναι τοῦ σώματος , καθὸ διαφανές τε καὶ χρώματος δεκτικὸν καὶ ὁρατόν , ταῦτα δὲ μὴ ἔχειν οἰκεῖον πέρας . ἐπεὶ δέ ἐστι καὶ ἐν τοῖς στερεοῖς ἡ διαφάνεια καὶ οἰκεῖον ἔχει πέρας ταῦτα καὶ ὡρισμένον , τοῦ ἐν τοῖς στερεοῖς σώμασι διαφανοῦς ἀνάγκη μὲν εἶναι ἔσχατόν τι καὶ τοῦτο ὡρισμένον , ὥσπερ καὶ καθὸ σώματα ἦν · συνοδεύει γὰρ καὶ ἐν τῷ ὑποκειμένῳ τό τε ὡς σώματος καὶ τὸ ὡς διαφανοῦς πέρας . Τοῦτο δ᾿ ὅτι τὸ χρῶμά ἐστι προσβιβάζει ἀπὸ τῶν συμβεβηκότων . τὸ γὰρ χρῶμα ἢ ἐν τῷ πέρατι τοῦ σώματός ἐστι ἢ πέρας τοῦ σώματός ἐστι . καὶ ὅτι τοῦτο οὕτως ἔχει , παρατίθεται τὴν τῶν Πυθαγορείων δόξαν , ὅτι τὴν ἐπιφάνειαν . ὅ ἐστι πέρας τοῦ σώματος , χρόαν ἔλεγον . παραθέμενος δὲ τὴν ἐκείνων δόξαν , ἐπα|νορθῶν αὐτὴν λέγει εἶναι μὲν ἐν τῷ πέρατι τοῦ σώματος , ὅπερ ἐστὶν ἡ ἐπιφάνεια τὸ χρῶμα , οὐ μὴν εἶναι τὸ τοῦ σώματος πέρας . καὶ * * * ὡς σώματός ἐστι πέρας τὸ χρῶμα · τὸ μὲν γὰρ χρῶμα ποιότης , ἡ δὲ ἐπιφάνεια ποσόν , εἴγε μέγεθος ἐπὶ δύο διεστώς · καὶ πᾶν μὲν σῶμα ἐπιφάνειαν ἔχει , οὐ πᾶν δὲ κέχρωσται . καὶ οὔτε , εἰ μία <κατ᾿ ἀριθμὸν ἐπιφάνεια> , ἐξ ἀνάγκης ἓν κατ’ ἀριθμὸν γὰρ ἐν τῇ μιᾷ κατ’ ἀριθμὸν ἐπιφανείᾳ καὶ τὰ ἐναντία εἶναι χρώματα ) , οὔτε , εἰ ἓν κατ’ ἀριθμὸν χρῶμα , ἀνάγκη καὶ ἐπιφάνειαν κατ’ ἀριθμὸν εἶναι μίαν . ὅτι δὲ μὴ τοῦ σώματος , καθὸ σῶμα , πέρας τὸ χρῶμα , ἀλλὰ τοῦ διαφανοῦς , καὶ αὐτὸς διὰ τῶν ἑξῆς δείκνυσι , καὶ ὅτι τὸ διαφανές ἐστι τὸ ἐν τοῖς σώμασι χρωμάτων δεκτικόν . Ἀλλὰ τὴν αὐτὴν δεῖ φύσιν νομίζειν . Προθέμενος δεῖξαι ὅτι τὸ χρῶμα οὐ τὸ τοῦ σώματος πέρας ἐστίν , | ἀλλ’ ἐν τῷ τοῦ σώματος πέρατι , πέρας ὂν οὐχ ὡς σώματος , ἀλλὰ τοῦ διαφανοῦς , καθὸ διαφανές , πρῶτον δείκνυσιν ὅτι τὸ ἐν τοῖς στερεοῖς σώμασι διαφανές ἐστι τὸ χρώματος δεκτικόν . τὴν γὰρ αὐτήν , φησί , δεῖ νομίζειν φύσιν καὶ ἐν τοῖς στερεοῖς εἶναί τε καὶ συνθέτοις σώμασι τὴν τοῦ χρώματος δεκτικήν , ἥτις καὶ ἔξω τῶν στερεῶν σωμάτων ὁρᾶται χρωματιζομένη · τοιαύτη δὲ ἀήρ τε καὶ ὕδωρ . δείκνυσι δὲ διὰ τούτων ὅτι τὸ διαφανὲς χρώματος δεκτικόν . ἔξω δὲ εἶπε ταῦτα χρωματίζεσθαι , ὅτι ὑπό τινος ἔξωθεν φωτίζεταί τε καὶ χρώννυται οἰκεῖον οὐκ ἔχοντα <χρῶμα> γὰρ ἐξ αὑτῶν καὶ οἰκεῖον ἔχοντα χρῶμα ἐντὸς κεχρῶσθαι λέγει , διότι οἰκεῖον ἔχει καὶ ἐν αὑτοῖς τὸ χρῶμα καὶ τὸ αἴτιον τοῦ χρώματος ) · ἡ γὰρ αὐγὴ καὶ τὸ φῶς τὸ ἐν τοῖς ἀορίστοις διαφανέσι γινόμενον , οἷά ἐστιν ἀὴρ καὶ ὕδωρ , ἀλλὰ καὶ κίνησις | ἡ ὑπὸ τῶν χρωμάτων τούτων † ἐστί χρωματίζεται · 105 ἐν γὰρ τούτοις αὐγή τις γίνεται , καὶ ἐν τῷ ἀέρι καὶ ἐν τῷ ὕδατι , ὑπό τινων ἀνθῶν , ὡς χρώννυσθαι δοκεῖν αὐτά . ἢ αὐγὴν τὸ φῶς εἶπε τὸ γινόμενον ἐν αὐτοῖς , χρῶμα ὄν πὼς αὐτῶν . καὶ ἐν τοῖς στερεοῖς ἄρα ἡ φύσις ἡ αὐτή ἐστιν ἡ τὰ χρώματα δεχομένη . Ἑξῆς δὲ προστίθησι , κατὰ τί αὐτοῖς ἡ διαφορά , τούτοις τε τοῖς ἀορίστοις διαφανέσιν , ἃ εἶπεν ἔξω * * * ὄντα χρωματίζεσθαι , καὶ τοῖς ὡρισμένοις . ἐπὶ μὲν γὰρ ἐκείνων διὰ τὸ ἀόριστα αὐτὰ εἶναι καὶ μὴ παθητικῶς ἀναδέχεσθαι τὰ χρώματα οὐ τὸ αὐτὸ φαίνεται χρῶμα οὐδὲ ἡ αὐτὴ αὐγὴ ἐγγύς τε προσιόντων καὶ ἀφισταμένων πορρωτέρω ( κατὰ γὰρ ποιὰν σχέσιν καὶ θέσιν τῶν δι’ αὐτῶν ὁρωμένων πρὸς τὰ ὁρῶντα καὶ ποσὴν ἀπόστασιν διάφορον τὸ ἐν αὐτοῖς χρῶμα φαίνεται καὶ μεταβάλλον τῷ μὴ αὐτὰ ἀναδέχεσθαι τὸ χρῶμα τὸ ὁρώμενον · κινούμενα δέ πὼς ὑπ’ αὐτῶν αἴτια τοῖς ὁρῶσι τοῦ ὁρᾶσθαι ταῦτα γίνεται ) , ἐν δὲ τοῖς σώμασι ( πάλιν δὲ σώματα τὰ στερεὰ λέγει ) | τὸ αὐτὸ μένει τ·ὸ ὁρώμενον , ἐγγύς τε καὶ πορρωτέρω ἀποχωρούντων , ἄν γε ᾖ τὸ διάστημα σύμμετρον · οὐ γὰρ τὸ ἐν τούτοις χρῶμα ἐν τῷ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχει , ἀλλ’ ἔστιν ἐν αὐτοῖς τοῦτο δι’ οὗ αὐτὰ ὁρᾶται , ἀλλ’ οὐ διὰ τούτων . ἀλλ’ ἐπειδὴ πολλάκις καὶ ἐν τοῖς οἰκεῖον ἔχουσί τι χρῶμα καὶ στερεοῖς τὸ περιέχον ἢ πυκνότερον ὂν ἢ λεπτότερον , μᾶλλον πεφωτισμένον ἢ ἧττον , κατὰ ποιὰν τοῦ φωτὸς σχέσιν πρὸς τὰ χρώματα καὶ τὴν μῖξιν τὴν πρὸς ταῦτα ἄλλοτε ἀλλοῖα ποιεῖ φαίνεσθαι τὰ ὁρώμενα , ὡς ἐπὶ τοῦ τῆς περιστερᾶς τραχήλου , διὰ τοῦτο ἀσφαλῶς προσέθηκεν τὸ ἐὰν μὴ τὸ περιέχον ποιῇ μεταβάλλειν , ὥρισται καὶ ἡ φαντασία τῆς χρόας . ἢ τὸ ἐὰν μὴ τὸ περιέχον ποιῇ μεταβάλλειν εἶπεν ἐπὶ τῶν σωμάτων , λέγων τὰ στερεά · πολλάκις γὰρ καὶ τούτων τὸ χρῶμα ἀλλοῖον ὑπὸ τοῦ περιέχοντος γίνεται ἢ θερμοτέρου ἢ ψυχροτέρου ἢ ὅλως τοιούτου ὄντος , ὡς ὑπ’ αὐτοῦ πάσχειν τὸ κεχρωσμένον καὶ μετα - βάλλειν . | Προσθεὶς ’δε τὴν διαφορὰν τῶν τε ἐν τοῖς ἀορίστοις διαφανέσι χρωμάτων καὶ τῶν ἐν τοῖς ὡρισμένοις , τὴν αἰτίαν ἀποδιδοὺς χρήσιμον γὰρ ἦν αὐτῷ πρὸς τὸ μὴ ἡγεῖσθαί τινας διὰ τοῦτο τὰ μὲν ἀόριστα διαφανῆ εἶναι , τὰ δὲ ὡρισμένα μηκέτι ) δῆλον , φησίν , ὅτι ἡ αὐτὴ φύσις καὶ τὸ αὐτὸ καὶ ἐν τοῖς στερεοῖς καὶ ἐν τοῖς ἐκτός τε <χρωματιζομένοις> ἀορίστοις χρώματός ἐστι δεκτικόν , καὶ ἔστι τοῦτο διαφανές . καθ’ ὅσον ἄρα ὑπάρχει καὶ ἐν τοῖς σώμασιν ἡ διαφάνεια , κατὰ τοσοῦτον αὐτοῖς καὶ χρώματος μέτεστιν . ὅτι δὲ τοῖς μὲν μᾶλλον τοῖς δὲ ἧττον ὑπάρχει ἡ φύσις αὕτη οὖσα ἐν πᾶσι , προειρήκαμεν . Εἰπὼν δὲ τοῦτο καὶ λαβὼν ὅτι ἐν τῷ διαφανεῖ , νῦν προστίθησιν ὅτι ἐν τῷ πέρατι τούτου , ἀλλ’ οὐκ ἐν τῷ τοῦ σώματος , ὡς ἐδόκει τοῖς Πυθαγορείοις . ὅτι μὲν γὰρ ἐν πέρατι ἡ χρόα ὡς ἐναργὲς λαμβάνει · ὁρατὰ γὰρ τὰ σώματα κατὰ τὸ πέρας . καθ’ ὃ γὰρ ἕκαστον τῶν ὁρατῶν ὁρατόν ἐστι , τοῦτο τὸ χρῶμά ἐστιν αὐτοῦ · κατὰ δὲ τὸ πέρας τὰ ὡρισμένα διαφανῆ ἐστι · τὸ πέρας ἄρα τοῦ ὡρισμένου διαφανοῦς , καθὸ διαφανές , χρῶμά ἐστι . τὰ γὰρ ἐν βάθει τῶν σωμάτων λέγοιτ’ ἂν δυνάμει χρῶμα ἔχειν , ὥσπερ καὶ ὁρατὰ εἶναι · ὡς γὰρ τὸ ὁρατὰ εἶναι ἔχει , οὕτως ἔχει καὶ τὸ κεχρῶσθαι . πᾶν γὰρ χρῶμα ὁρατὸν τῇ αὑτοῦ φύσει , εἰ καὶ μὴ τὸ εἶναι αὐτῷ ἐν τούτω . τὸ δὲ φῶς οὐκ ἂν εἴη χρῶμά τι ἁπλῶς οὐδὲ ὑπὸ τὸν τοῦ χρώματος λόγον , ὅτι μὴ παθητικῶς αὐτὸ ἔχει τε καὶ δέχεται τὰ διαφανῆ . προστίθησι δέ , βεβαιῶν τὸ πέρας εἷναι τὸ χρῶμα , ὅτι καὶ αὐτῶν τῶν διαφανῶν εἴ τι οἰκεῖόν ἐστί τινος χρῶμα , καὶ τοῦτο κατὰ τὸ πέρας ὁρατόν ἐστι · τὸ γὰρ φῶς οὐ χρῶμα ἦν αὐτῶν · οὐ γὰρ ἴδιον . Εἰπὼν δὲ ταῦτα ἑξῆς προστίθησι καὶ τὴν αἰτίαν τῆς τῶν χρωμάτων τῶν ἐν τοῖς σώμασι διαφορᾶς | λέγων · ἔστι μὲν οὖν εἶ ’ναι ἐν τῷ διαφανεῖ τοῦθ’ ὅπερ καὶ ἐν τῷ ἀέρι ποιεῖ φῶς . ἔστι δὲ τὸ λεγόμενον τὸ φῶς τὸ ἐν τοῖς ἀορίστοις γινόμενον διαφανέσι χρῶμά πὼς ὄν · καὶ γὰρ αὐτὸ παρουσίᾳ φωτὸς ἤ τινος φύσεως φωτίζειν τε καὶ χρωννύναι δυναμένης γίνεται , ἧς ἁπελθούσης σκότος ἐν τῷ διαφανεῖ γίνεται , στέρησις φωτὸς ὄν . ὡς οὖν ἐπὶ τῶν ἀορίστων διαφανῶν ἔχει τὸ ἐν‘ ἐκείνοις χρῶμα παρουσίᾳ γινόμενον τοῦ φωτίζειν δυναμένου , οὕτως φησὶν ἔχειν καὶ ἐπὶ τῶν ὡρισμένων τὸ χρῶμα τὸ οἰκεῖον αὐτῶν ἑκάστου . ἐν οἷς μὲν γὰρ αὐτῶν οὖσι διαφανέσι ἐστὶ καὶ τὸ ὑφ’ οὗ χρώννυσθαι πέφυκε τὸ διαφανὲς τοιαύτη δὲ ἦν ἡ λαμπρὰ καὶ πυρώδης φύσις ) , ταῦτα ὁρατά τε μᾶλλον καὶ μᾶλλον χρώννυται ἔχοντα τὸ χρῶμα ὡρισμένον τε καὶ μένον , ὅτι καὶ τὸ παρεκτικὸν καὶ αἴτιον τοῦ χρώματος ἐν αὑτοῖς ἔχει , καὶ ταῦτ’ ἐστὶ τὰ λευκὸν ἔχοντα τὸ χρῶμα · καὶ γὰρ ἡ χιών , διότι πλεῖστον ἀέρος ἔχει , | ἔτι δὲ καὶ ἐξ ] ὕδατος , διαφανῶν ἀμφοτέρων , μάλιστα † δὲ διαφανὴς καὶ λευκὴ διὰ τὴν κίνησίν τε καὶ τρῖψιν τοῦ ἀέρος <ὃς> κινούμενος τοῦ καὶ ἀφρώδους χρώματος αἴτιος · ἡ γὰρ κίνησις αὐτὸν συνάγουσα διὰ τὴν περιέχουσαν τοῦ νέφους ψυχρότητα παχύτερον ποιεῖ θερμαίνουσα καὶ συνίστησι , καὶ οὕτως κρατηθεὶς ὑπὸ τοῦ ἐκτὸς ψυχροῦ πήγνυται . ἐν οἷς δὲ μὴ ἔστιν ἢ ἧττόν ἐστιν ἡ τοιαύτη φύσις , ταῦτα μέλανά τε καὶ ἐν στερήσει χρώματος ἀνάλογον τῷ σκότῳ <τῷ> ἐν τοῖς διαφανέσιν ὄντ’ , ὁπόταν παρῇ τὸ φωτίζειν τε καὶ χρωννύναι αὐτὰ δυνάμενον . καὶ τὰ μεταξὺ δὲ χρώματα δῆλον ὅτι κατὰ τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν τῆς ποιᾶς τοῦ ἐν τούτοις παρουσίας τε καὶ μίξεως γένοιτο ἄν , ὃ ἐφεξῆς ζητήσει . ἔοικε δὲ οὐ τῇ τοῦ διαφανοῦς ἐπιτάσει τε καὶ ἀνέσει τὴν τῶν χρωμάτων ἀνατιθέναι διαφοράν , ἀλλὰ τῇ τοῦ φωτίζειν καὶ χρωννύναι πεφυκότος αὐτὸ παρουσίᾳ τε καὶ ἀπουσίᾳ . ἢ ἐξ ἀμφοῖν | ἄν γίνοιτο · καὶ γὰρ τῇ διαφανείᾳ καὶ τῇ παρουσίᾳ τοὐ χρωννύναι πεφυκότος τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον εἶναι εἴη ἄν καὶ τὸ διαφανέσι μᾶλλον <ἢ ἧττον> τοῖς στερεοῖς ἐν τῇ ποιᾷ μίξει τῶν προειρημένων · Περὶ δὲ τῶν ἄλλων χρωμάτων ἤδη διελομένοις ἲς ποσαχῶς ἐνδέχεται γίνεσθαι λεκτέον . ’Ev τοῖς στερεοῖς σώμασι τὴν μὲν μῖξιν καὶ παρουσίαν τοῦ φωτίζειν πεφυκότος ἐν τῷ διαφανεῖ τὸ λευκὸν χρῶμα ποιεῖν εἰπών , τὴν δὲ ἀπουσίαν τούτου τὸ μέλαν ἀναλόγως τῷ ἐν τῷ ἀορίστῳ διαφανεῖ γινομένῳ φωτί τε καὶ σκότῳ , ἐφεξῆς ζητεῖ περὶ τῶν μεταξὺ χρωμάτων τοῦ τε λευκοῦ καὶ τοῦ μέλανος , πῶς γίνεται . ἐπεὶ δὲ δοκεῖ μίξει γίνεσθαι τῶν ἐναντίων , ἐκτίθεται τοὺς τρόπους , καθ’ οὓς δύναται ἡ κατὰ τὰ χρώματα διαφορὰ γίνεσθαι ἐκ τῆς τοῦ λευκοῦ τε καὶ μέλανος μίξεως . ‘’Ενδέχεται μὲν γάρ , φησί , καὶ παρ’ ἄλληλα τιθέμενα τό τε μέλαν καὶ τὸ λευκόν , ὡς ἑκάτερον μὲν αὐτῶν εἶναι διὰ μικρότητα ἀόρατον , τὸ δὲ ἐκ τῆς συνθέσεως αὐτῶν ὁρατὸν γίνεσθαι , ποιεῖν ἄλλου τινὸς ὄψιν χρώματος.’ ἔστι γάρ τινα ἃ κατ’ ἰδίαν μὲν | ὄντα ἐκφεύγει τὴν ὄψιν , συντεθέντα δὲ ἀλλήλοις ὁρᾶται . ἀπὸ γοῦν διαστήματός τινος πυρὸν μὲν ἕνα κείμενον οὐκ ἄν τις ἴδοι · εἰ δὲ σωρὸς πυρῶν γένοιτο , ὁρῷτο ἂν ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ διαστήματος . ὡς δὲ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ διαστήματος τούτων τὸ μὲν ὁρατόν , τὸ δὲ οὔ , οὕτως δύναταί τινα διὰ μικρότητα μηδ’ ὅλως κινεῖν τὴν ὄψιν καθ’ αὑτά . τὸ δὴ ἐκ τῆς τοιαύτης τῶν προειρημένων χρωμάτων παραθέσεως ὁρώμενον οὐδετέρῳ μὲν ταὐτὸν ἔσεσθαι τῶν παρακειμένων ἀλλήλοις , ἔσεσθαι μέντοι τὶ χρῶμα , εἴγε καὶ ὁρατόν · ἄλλο ἄρα τι εἶδος χροιᾶς . ἔσεσθαι δὲ κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῶν παρατιθεμένων τε καὶ συντιθεμένων ἀλλήλοις λευκῶν τε καὶ μελάνων τῶν διὰ σμικρότητα ἀοράτων πλείω καὶ διαφέροντα ἀπογεννώμενα χρώματα · ἄλλο | μὲν γὰρ ἴσων ἴσοις παρατιθεμένων , ἄλλο δὲ κατὰ τὴν ἑκατέρου τε ὑπεροχὴν καὶ τὴν τῆς ὑπεροχῆς ἀναλογίαν · οὐ γὰρ ὅμοιον διπλασίων τε τῶν λευκῶν ὄντων καὶ ἡμιολίων ἢ ἐν ἄλλῃ τινὶ ὑπεροχῇ . ὁ δ’ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τῆς τοῦ μέλανος ὑπεροχῆς . καὶ τὰ μὲν ἐν λόγῳ τινὶ καὶ σύμμετρα τῶν ὑπαρχόντων πρὸς ἄλληλα ἔσεσθαι , τὰ δὲ ἐν ὑπεροχῇ ἁπλῇ , καὶ ἔσεσθαι αὐτῶν ἡδέα μὲν καὶ προσηνῆ τὰ ἐν λόγῳ τῆς ὑπεροχῆς ὄντα σύμμετρα , οὐ τοιαῦτα δὲ τὰ ἀσύμμετρα ἀνάλογον τοῖς κατὰ τὰς συμφωνίας · καὶ γὰρ ἐν ἐκείνοις ἡ διαφορὰ κτὰ τοὺς ἐν τοῖς ἀριθμοῖς τῆς ὑπεροχῆς λόγους . ἡ μὲν γὰρ ἔχουσα ὡς δύο πρὸς ἓν διαπασῶν καλεῖταί τε καὶ ἔστιν , ἡ δὲ τῶν τριῶν πρὸς τέσσαρα διατεσσάρων · ὅταν δὲ μηδένα λόγον ἔχωσιν οἱ φθόγγοι πρὸς ἀλλήλους , ἀνάρμοστον καὶ ἀσύμφωνον τὸ ἀκουόμενόν ἐστιν , ἀκουόμενον μέντοι . οὕτως δὲ καὶ ἐπὶ τῆς τῶν λευκῶν τε καὶ μελάνων παραθέσεως τῶν διὰ μικρότητα | ἀοράτων ἕξειν τὰ ἀπογεννώμενα χρώματα , οἷον τριῶν δυσὶν ἢ τεσσάρων δυσὶν ἢ τριῶν τέτρασι παρατιθεμένων τε καὶ μιγνυμένων , καὶ τῶν μὲν , ἐν ἀναλογίᾳ , τῶν ’δε ἔξω ταύτης , καὶ ἡδέα μὲν τὰ ἐν ἀναλογίᾳ τῶν συντιθεμένων , ὡς τὸ ἁλουργὸν καὶ τὸ φοινικοῦν καὶ τὰ τοιαῦτα , τὰ δὲ ὅσα πληκτικὰ καὶ ἀηδῆ οὐκ ἐν ἀναλογία . καὶ ὀλίγα φησὶν ἔσεσθαι τὰ ἡδέα διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν , δι’ ἣν καὶ τὰ συμφώνως ἡρμοσμένα τοιαῦτα , ἢ καὶ πάσας μὲν τὰς χρόας ἐν ἀριθμοῖς τισι τῶν παρατιθεμένων ἀλλήλοις γίνεσθαι , ἀλλὰ τὰς μὲν τεταγμένας παραθέσεις αὐτῶν εἶναι , ἐξ ὧν τὰ ἡδέα χρώματα , τὰς δὲ ἀτάκτους , γίνεσθαι δὲ τὰς ἀτάκτους οὐκ ἐν τῇ τῆς ὑπεροχῆς ἀσυμμετρίᾳ , ἀλλ’ ἐν τῇ τῆς παραθέσεως ἀταξίᾳ . ἔστι γὰρ τὰ δέκα τοῖς πέντε ποικίλως παρατιθέναι , καθ’ ἃς διαφορὰς παραθέσεων διαφορὰν ἔσεσθαι καὶ τῶν χρωμάτων . Μῆ καθαρὰς δ’ ἄν λέγοι παραθέσεις τἀς μὴ ὁμοίων . καθαρὰ μὲν γάρ , εἰ παρὰ δύο φέρε εἰπεῖν ἓν | εἴη κείμενον ἐν πάσῃ τῇ μίξει , οὐ καθαρὰ δέ , ὅταν τὰ μὲν παρὰ δύο , τὰ δὲ παρὰ τρία , τὰ δὲ παρὰ ἕν . εἷς μὲν οὖν τρόπος οὗτος τοῦ πλήθους τῶν χρῶ μάτων , δύο μὲν ὄντων κατὰ τὸ ὑποκείμενον τῶν χρωμάτων , πολλῶν ’δε γινομένων τῷ λόγῳ ᾦ καὶ τῇ μίξει τε καὶ παραθέσει τῇ ποιᾷ τούτων , ἐν φαντασίᾳ τὸ πλῆθος τῶν χρωμάτων ἐχόντων , οὐκ ἐν ὑποστάσει . οὕτως τινὲς καὶ τὰς κράσεις γίνεσθαι λέγουσιν . Εἷς μὲν οὖν τρόπος τῆς γενέσεως τῶν χρῶμ’ ἄτων οὗτος , εἷς δὲ τὸ φαίνεσθαι δι’ ἀλλήλων . ἰπὼν τὴν δόξαν τὴν τῇ ποιᾷ παραθέσει τοῦ λευκοῦ τε καὶ μέλανος τὴν τῶν ἄλλων χρωμάτων φαντασίαν γίνεσθαι λέγουσαν , δευτέραν πάλιν ἐκτίθεται δόξαν , καθ’ ἣν δοκεῖ καὶ αὐτὴν δύνασθαι μὴ ὄντων ἄλλων χρωμάτων φαντασίαν γίνεσθαι , μόνων ὄντων ἐν ὑποστάσει τοῦ τε λευκοῦ καὶ τοῦ μέλανος . ἔστι δὲ αὕτη ἡ τῷ δύνασθαι δι’ ἀλλήλων τὸ λευκὸν καὶ τὸ μέλαν ὁρᾶσθαι τὴν τῶν μεταξὺ χρωμάτων φαντασίαν ἀνατιθεῖσα . πῶς δὲ διαφαίνεσθαι δι’ ἄλλη λῶν τὰ χρώματα δύναται καὶ φαντασίαν διάφορον ἀποτελεῖν δεικνὺς παρέθετο τοὺς γραφεῖς . οὗτοι γὰρ ὑπαλείφοντές τινα ἐναργεστέραν χρόαν , εἶτα ἐπαλείψαντες ἔξωθεν αὐτῇ τινα ἔλαττον ἔχουσαν τὸ ἐναργὲς ποιοῦσιν ἄλλην φαίνεσθαι καὶ οὐχ ὁποία ἦν · τοῦτο δὲ ποιοῦσιν , ὅταν ὡς ἐν ὕδατι ἢ ἐν ἀέρι βούλωνταί τι ποιῆσαι φαινόμενον . ἀλλὰ καὶ ὁ ἥλιος διὰ μὲν καθαροῦ τοῦ ἀέρος λευκὸς φαίνεται , ὅταν δὲ δι’ ἀχλύος ἢ καπνοῦ βλέπηται , φοινικοῦς ὁρᾶται . τὸ γὰρ ἐπιτιθέμενον χρῶμα ὅταν διαφέρον ᾖ τοῦ ὑποκειμένου , οὐδετέρου φαντασία ὁλόκληρος σῴζεται , ἀλλ’ ἄλλο τι παρ’ ἑκάτερον αὐτῶν τὸ φαινόμενόν ἐστιν . ἔστι δὲ καὶ τοῦτον τὸν τρόπον πλῆθος χρωμάτων κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῶν τε διορωμένων καὶ τῶν δι’ ὧν διορᾶται , ὄντων γε λευκοῦ τε καὶ μέλανος . εἰ μὲν γὰρ εἴη ὑπερέχον τὸ ἐν βάθει ὂν λευκὸν τοῦ ἐπιπολῆς ὄντος μέλανος , ἄλλου χρώμάτος ἡ φαντασία , εἰ ’δε ἰσάζοι , ἄλλη , | καὶ εἰ ἀνάπαλιν λαμβάνοιτο , ἄλλη καὶ διάφορος κατὰ τοὺς λόγους τῶν ὑπεροχῶν ἡ τοῦ ἐν βάθει ἢ τοῦ ἐπιπολῆς . ὅτι δὲ μὴ ἡ αὐτὴ δόξα αὕτη τῇ πρὸ ταύτης , δῆλον · ἐκεῖ μὲν γὰρ παράθεσις ἦν ἀοράτων κατ’ αὐτά , ἐνταῦθα δὲ ὁρατῶν σύνθεσις , τῶν μὲν ὑποτιθεμένων , τῶν δὲ ἐπιτιθεμένων . Τὸ μὲν οὖν ὥσπερ οἱ ἀρχαῖοι λέγειν ἀπόρροιαν εἶναι τὴν χροιὰν . ἐκθέμενος τὰς δόξας τὰς δύο , καθ’ ἃς αἱ τῶν πλειόνων χρωμάτων φαντασίαι κατὰ μῖξιν τῶν ἐναντίων , τοῦ τε λευκοῦ καὶ τοῦ μέλανος , γίνεσθαι † δοκεῖ ἐν ἣ ἦν δόξα προκαταβεβλημένη περὶ τοῦ ὁρᾶν ὑπὸ τῶν ἀρχαίων , ὡς ἄρα τοῦ ὁρᾶν κατὰ τὴν ἀπὸ τῶν ὁρωμένων ἀπόρροιαν γινομένου · εἴδωλα γάρ τινα ὁμοιόμορφα ἀπὸ τῶν ὁρωμένων συνεχῶς ἀπορρέοντα καὶ ἐμπίπτοντα τῇ ὄψει τοῦ ὁρᾶν ᾐτιῶντο . τοιοῦτοι δὲ ἦσαν οἵ τε περὶ Λεύκιππον καὶ Δημόκριτον , οἳ καὶ ἐκ τῆς τῶν ἀοράτων διὰ | μικρότητα 118 παραθέσεως τὴν τῶν μεταξὺ χρωμάτων φαντασίαν ἐποίουν · ἀλλὰ καὶ Ἐμπεδοκλῆς οὕτω τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι λέγει , ὡς πρὸ ὀλίγου ἐμνημόνευσα . ὅτι δὲ μὴ ὑγιὴς ἡ δόξα μηδὲ οὕτως οἷόν τε τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι , ἀλλ’ ὡς αὐτὸς ἔδειξεν , ὑπομιμνῄσκει ἡμᾶς καθόλου δεικνὺς ὅτι μὴ κατὰ τὰς ἀπορροίας τὰς ἀπὸ τῶν ὁρωμένων τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι οἷόν τε . εἰ γὰρ οὕτω , δι’ ἁφῆς ἡ ἀντίληψις τῇ ὄψει ἔσται , εἴγε τὰ ἀπορρέοντα σώματα ὄντα τῷ ἐμπίπτειν αὐτὰ † ἢ ὁραθεισῶν * * * οὐκέτι προσέθηκεν τὸ ἑπόμενον ἄτοπον . εἴη δ’ ἄν , εἰ εἴη δι’ ἁφῆς , δεῖν αὐτὴν ψυχροῦ θερμοῦ , ὑγροῦ <ξηροῦ> καὶ τῶν ἁπτῶν ἐναντιώσεων ἀντιλαμβάνεσθαι · οὐδενὸς δὲ τούτων ἀντιληπτική . ἔτι εἰ συνεχὴς ἀπὸ τῶν ὁρωμένων ἀπόρροια , πῶς οὐκ ἀναλίσκεται ταχέως τοσαύτης σωματικῆς ἀποκρίσεως ἀπ’ αὐτῶν γινομένης ; εἰ δὲ ἀντιπροσκρίνεται αὐτοῖς ἄλλα , πρῶτον μὲν διὰ τί | τοῦτο οὐκ ἀεὶ γίνεται ἐπ’ αὐτῶν , ὥστε ἴσα [ τε ] αὐτὰ διαμένειν ; τίς τε αἰτία τοῦ ὡρισμένως καὶ πάλιν ὡρισμένως μειοῦσθαι ; ἔπειτα πῶς ὁμοιοσχήμονα διαμένει ; τὰ μὲν γὰρ ἀπορρέοντα ὁμοιόμορφα διὰ τοῦτο γοῦν καὶ χρωμάτων ἡ ὄψις ἀντιλαμβάνεται ) · τὰ δὲ προσκρινόμενα διὰ τί τοιαῦτά ἐστι ; καὶ εἰ συνεχὴς ἡ ἀπόρροια ἀφ’ ἑκάστου καὶ κατὰ πάντα τὰ μόρια , πῶς οὐκ ἐμποδίσει τὰ ἀποκρινόμενα τοῖς φερομένοις , ἵνα <μὴ> προσκριθῇ , ἢ ἐκεῖνα τούτοις , ἵνα φέρηται ; πῶς δὲ λεπτὰ ὄντα οὐ σκεδασθήσεται ἀνέμων ὄντων ; ὁρῶμεν γάρ , κἀν ἄνεμος ᾖ μεταξύ . ἔτι πῶς διαστήματος ἀντίληψις γίνεται , εἰ τὰ ἐμπίπτοντα ὁ ὀφθαλμὸς ὁρᾷ ; πῶς δὲ καὶ μύοντες οὐκ ὀψόμεθα , εἰ οὕτως ἐστὶ τὰ φερόμενα λεπτά ; δυνήσεται γὰρ καὶ μυόντων διὰ τῶν πόρων εἴσω χωρεῖν . διὰ τί δὲ καὶ ἐπιτεθέντος τοῦ ὁρωμένου <τοῖς ὀφθαλμοῖς> οὐκ ὀψόμεθα ; καὶ γὰρ τότε ἀπορρεύσεται τὰ εἴδωλα καὶ δέξεται αὐτὰ ὁ ὀφθαλμός . ἡ διὰ τί φωτὸς χρεία πρὸς τὸ ὁρᾶν , δεχομένου τὸ ὁρώμενον τοῦ | ὀφθαλμοῦ , γίνεται ; ἔτι ἤτοι τὰ ἀπορρέοντα παράκειται τῷ ὀφθαλμῷ ἢ τότε φέρεται , ὅταν εἰς αὐτὰ ἐπιστραφῇ . εἰ μὲν οὖν παράκειται , οὐδ’ ὅλως διαστήματος ἀντίληψις ἔσται · εἰ δὲ τότε φέρεται , πρῶτον μὲν ἐν πλείονι χρόνῳ τὰ πλεῖον ἀφεστῶτα ὀψόμεθα , ὅπερ οὐχ οὕτως γινόμενον ὁρῶμεν · εἶτα εἰ τῷ τοῦ ἀέρος τοῦ πρότερον ἀπορρέοντός τε καὶ ἐμπίπτοντος τοῦ εἰδώλου τῇ ὄψει ποσῷ , ὃς καὶ αὐτὸς ἐμπίπτει τὶ ὄψει , κατ’ αὐτοὺς τὸ διάστημα ὁραθήσεται , πρῶτον μὲν πῶς τοσοῦτον ἀέρα ἡ ὄψις δέξεται ( καθ᾿ ἑκάστην γὰρ φορὰν εἰδώλου τοσοῦτον ἀέρα δέξεται , ὅσος ἐστὶν ὁ μεταξὺ αὐτοῦ τε καὶ τοῦ ὁρωμένου ) ; εἶτα ἕξει τινὰ ἰσχὺν τὰ ἀπορρέοντα εἴδωλα , ὡς τοῦτον προωθεῖν δύνασθαι ; εἶτα πῶς , ὅταν ἄνεμος ᾖ , τοῦτο ἔτι σωθήσεται ; ὁ γὰρ ἄνεμος ὁρᾶται παρασύρων τὸν μεταξὺ ἀέρα . εἰ δὴ τὰ εἴδωλα λεπτότερα ὄντα διαδύε|ται τὴν τῶν ἀνέμων βίαν , πῶς οὐχὶ διὰ τοῦ ἀέρος διαἀντιπροσκρίνεται δύσεται ; τί δὲ ἔσται καὶ τὸ ἀναμετροῦν τὸν εἰσιόντα εἰς τὴν ὄψιν ἀέρα ; πῶς δὲ καὶ τὸ μέγεθος καὶ τὸ σχῆμα τοῦ ὁρωμένου ἡ ὄψις κρινεῖ , κατὰ τὸ τῆς κόρης μέγεθος δεχομένη ἀπὸ τοῦ φερομένου εἰδώλου μόριον ; καὶ γὰρ εἰ πολλάκις καὶ πολλὰ δέχεται , πῶς καὶ διὰ τί ἄλλοτε ἄλλο μέρος τοῦ εἰδώλου δέξεται , καὶ οὐχὶ ἀεὶ τὸ αὐτὸ καὶ ἐκ διαστημάτων ; εἰ δὲ καὶ ἀεὶ τὸ παρακείμενον , τίς ἡ σύνθεσις τούτων ἐν τῇ ὄψει , ὡς θέατρον ἢ ναὸν δοκεῖν ἑωρακέναι διὰ οὕτω μικρῶν μορίων τῶν ἐμπιπτόντων ἀπὸ τοῦ ἀπ’ αὐτῶν εἰδώλου φερομένου ; πῶς δὲ οὐ μεταξὺ ἀπ’ ἄλλων τινῶν εἰδώλων ἐμπιπτόντων τῇ ὄψει τινὰ διασπάσει τὴν τῆς ὄψεως τῆς τοῦ πρώτου συνέχειαν , εἰ δεῖ τοσαυτάκις καὶ τοσαῦτα εἴδωλα ἐνεχθῆναι ἀπό τινος πρὸς αὐτήν , ὡς κατὰ τὸ τῆς κόρης μέγεθος δεχομένην ἀπ’ αὐτῶν τι ὅλον ἀεὶ δέξασθαι , ἄλλο ἀπ’ ἄλλου εἰδώλου μέρος λαμβάνουσαν ; πῶς δὲ καὶ ἀπὸ τῶν λείων ὡς ἐσχηματισμένα τὰ εἴδωλα λαμβάνει , οὐκ ἐχόντων ἐξοχάς ; ἢ πῶς ἀπὸ τῶν κατόπτρων ; ἢ πῶς αἱ ἐξοχαὶ ἀφ’ ὧν δύναται φέρεσθαι μένουσιν ἐν τῇ ὄψει , εἰ οὕτως ἐστὶ λεπτὰ καὶ ἀσθενῆ τὰ εἴδωλα , καὶ οὐ συγχέονται ; διὰ τί δὲ κἂν ὀλίγον ἀπελθόντος τοῦ ὁρωμένου , ταῦτα μένει † ἢ ἐξ ὧν ἐν τῇ ὄψει ; τὸ δὲ λέγειν μυωπίζεσθαι τὴν ὄψιν ὑπὸ τῶν φερομένων ἐπ’ αὐτὴν εἰδώλων καὶ διορίζεσθαι καὶ πρὸς τὸ ὁρᾶν παρασκευάζεσθαι οὐκέτι τηρούντων ἐστὶ τὸ διὰ τῶν εἰδώλων γίνεσθαι τὸ ὁρᾶν . δῆλον γὰρ ὅτι μυωπισθεῖσα ἡ ὄψις ὑπὸ τοῦ εἰδώλου ἄλλο τι ὄψεται , εἰ μὴ τὸ εἴδωλον . τί οὖν ταῦτα καὶ πῶς ; καὶ ταῦτα μὲν καὶ τοιαῦτα λέγειν ἔστι πρὸς τοὺς ἀπὸ τῶν ὁρατῶν ἀπορρεῖν τι λέγοντας καὶ οὕτως ὁρᾶσθαι τὰ ὁρώμενα . Αὐτὸς δὲ μόνον ὑπομνήσας ὅτι μὴ εὔλογον οὕτως τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι , ἔχων δεδειγμένον ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ὅτι μηδὲ ἀπὸ τῆς ὄψεως οἷόν τε 25 λέγειν ἀπορρεῖν τι καὶ οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν , τίθησι | τὴν αὑτοῦ δόξαν , ἣν ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς κατεσκεύασε , λέγων · ὥστ’ εὐθὺς κρεῖττον φάναι τῷ κινεῖσθαι τὸ μεταξὺ τῆς αἰσθήσεως ὑπὸ τοῦ αἰσθητοῦ γίνεσθαι τὴν αἴσθησιν ἢ ἁφῇ καὶ ἀπορροίᾳ . δοκεῖ γὰρ αὐτῷ πάσχουσα μὲν καὶ ἡ ὄψις ὑπὸ τῶν ὁρατῶν αἰσθάνεσθαι , ὥσπερ καὶ τῶν ἄλλων αἰσθήσεων ἑκάστη , ἀλλ’ οὐχὶ ποιοῦσά τι καὶ ἐκπέμπουσα , πάσχουσα δὲ οὐ τῷ δέχεσθαι ἀπορρέοντά τινα ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν , ἀλλὰ τῷ τὸ μεταξὺ τῆς τε ὄψεως καὶ τοῦ ὁρωμένου διαφανές , ὅταν κατ’ ἐνέργειαν ᾖ τοιοῦτο ( τοιοῦτον δέ ἐστι τὸ πεφωτισμένον ) , κινεῖσθαι ὑπὸ τῶν ὁρατῶν , τουτέστι τῶν χρωμάτων κινητικὸν γὰρ τὸ χρῶμα τοῦ κατ’ ἐνέργειαν διαφανοῦς ) · τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον ὑπὸ τῶν χρωμάτων κινεῖσθαι τὸ κατ’ ἐνέργειαν διαφανές , ὡς κινούμένον ὑπὸ τῆς τοῦ φωτίζειν πεφυκότος παρουσίας τὸ δυνάμει φῶς δέχεταί τε καὶ φωτίζεται . κινούμενον γάρ πὼς καὶ διατιθέμενον τὸ κατ’ ἐνέργειαν διαφανὲς ὑπὸ τῶν ὁρατῶν τὸ εἶδος αὐτῶν διαδίδωσι τῇ κόρῃ , ὁμοίως ὡς ἔλαβεν , οὔσῃ καὶ αὐτῇ διαφανεῖ . καὶ | οὕτως διὰ ταύτης δεχομένης διὰ τοῦ διαφανοῦς τοῦ μεταξὺ <τὸ> εἶδος τοῦ ὁρωμένου καὶ μέχρι τοῦ πρώτου αἰσθητικοῦ αὐτὸ τῷ τὸν μεταξὺ πόρον τοῦ τοιούτου σώματος εἶναι πλήρη , τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι εὔλογον , καὶ ὅτι οὐ κατὰ τὰς ἀπὸ τῶν ὁρατῶν ἀπορροίας . ἑξῆς λέγει καὶ τὸ ἑπόμενον ἄτοπον τοῖς ἅμα μὲν τῆ παραθέσει τῶν ἀοράτων διὰ μικρότητα τῶν ] χρωμάτων τὴν μῖξιν τῶν παρὰ τὸ λευκόν τε καὶ μέλαν χρωμάτων γίνεσθαι λέγουσιν , ἅμα δὲ τὴν ἀπόρροιαν τοῦ ὁρᾶν αἰτιωμένοις . Ἐπὶ μὲν οὖν τῶν παρ’ ἄλληλα κειμένων ἀνάγκη ὥσπερ καὶ μέγεθος λαμβάνειν ἀόρατον οὕτω καὶ χρόνον ἀναίσθητον . Ἔστι δὲ ὃ λέγει ὅτι τοῖς τῇ παραθέσει ταύτῃ τὴν ὁρατὴν τῶν χρωμάτων μῖξίν τε καὶ φύσιν ἀνατιθεῖσιν , ἔτι δὲ τὸ ὁρᾶν τῇ ἀπὸ τῶν ὁρωμένων ἀπορροίᾳ γίνεσθαι λέγουσιν ἕπεται , ὥσπερ σῶμά τι καὶ μέγεθος λαμβάνουσιν ἀόρατον τῆ αὑτοῦ φύσει , οὕτως λέγειν καὶ χρόνον τινὰ ἀναίσθητον εἶναι . πᾶσα μὲν | γὰρ κίνησις ἐν χρόνῳ . διὸ καὶ ἡ ἀπὸ τῶν ὁρωμένων ἀπόρροια διὰ κινήσεως ἐπὶ τὰς ὄψεις ἀφικνουμένη δηλονότι ἐν χρόνῳ ἄν τινι ἀφικνοῖτο . τοῦ δὲ τοῦτον τὸν χρόνον ἀναίσθητον αὐτοῖς ἀναγκαῖον εἶναι λέγειν καὶ τὴν αἰτίαν παρατίθησιν . Ἴνα λανθάνωσιν αἱ κινήσεις ἀφικνούμεναι καὶ ἓν δοκῇ διὰ τὸ ἅμα φαίνεσθαι . Ἐπεὶ γὰρ κατὰ βραχὺ γίνεται τῇ ὄψει κατὰ τοὺς οὕτω λέγοντας τὸ ὁρᾶν ὅσον γὰρ οἵα τε δέξασθαι ἡ κόρη τοῦ εἰδώλου , τοσοῦτον καθ’ ἑκάστην ἔμπτωσιν ὁρᾷ ) , δοκεῖ δὲ ὡς ἅπαξ καὶ μιᾷ προσβολῇ καὶ ὡς ἓν ὁρᾶν τὸ ὁρώμενον , δεῖ ἐν ἀναισθήτοις χρόνοις τὰς τῶν τηλικούτων ἐμπτώσεις γινομένας διαλανθάνειν , ἵνα μὴ κατὰ μικρὰ ἀλλ’ ἀθρόον αὐτὸ ὁρᾶν δοκῇ . πᾶσι μὲν οὖν τοῖς οὕτω τὸ ὁρᾶν λέγουσι γίνεσθαι ἀναισθήτων χρόνων χρεία · τοῖς δὲ καὶ τὴν τῶν χρωμάτων διαφορὰν τῇ τῶν ἀναισθήτων σωμάτων παραθέσει ἀνατιθεῖσιν , εἴγε καὶ τῇ ἀπορροίᾳ λέγοιεν τῇ ἀπὸ τῶν | ὁρωμένων τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι , διπλασιάζεται τὸ ἄτοπον . οὐ γὰρ μόνον ἀναίσθητα μεγέθη τούτοις ἀνάγκη λέγειν , ἀλλὰ καὶ χρόνους ἀναισθήτους . δύναται καὶ ὡς ἰδίως ἑπόμενον τὸ δεῖν λέγειν ἀναισθήτους χρόνους εἶναι τοῖς καὶ τῇ τῶν σωμάτων κατὰ μικρὰ παραθέσει τὴν τῶν χρωμάτων διαφορὰν ἀνατιθεῖσιν εἰρηκέναι . οὕτως δ’ ἂν † πολλὰ ἂν τὰ ὁρώμενα ὡς ἓν ὄψεταί τις , εἰ λανθάνοι ἡ ἀφ’ ἑκάστου αὐτῶν ἀπόρροια καθ’ αὑτὴν ἐμπίπτουσα τοῖς ὀφθαλμοῖς καὶ δοκεῖ ὡς μία ἅπαξ καὶ † ἀφανὲς τοῦ ὁρωμένου γίνεσθαι . Ἐνταῦθα δὲ οὐδεμία ἀνάγκη . Ἐνταῦθα λέγει ἐπὶ τῆς δόξης τῆς δι’ ἀλλήλων τὰ χρώματα ὁρᾶσθαι λεγούσης καὶ οὕτως αὐτῶν τὴν μῖξιν ποιούσης . τὸ γὰρ ἐπιπολῆς χρῶμα κινούμενον ὑπὸ τοῦ ὑποκειμένου αὐτῷ ἀλλοίαν τὴν φαντασίαν ποιήσει τοῦ ὁρωμένου , καὶ καιὰ τὰς τῶν ὑποκειμένων διαφορὰς ἔσται | καὶ ἡ τοῦ ὁρωμένου φαντασία διάφορος . ὅτι δὲ βελτίων ἡ δόξα αὕτη ἡ περὶ μίξεως χρωμάτων τῆς πρὸ αὐτῆς ἔδειξεν ἐπενεγκὼν τὸ ὥστ’ εἰ μὴ ἐνδέχεται μηδὲν εἶναι μέγεθος ἀόρατον , ἀλλὰ πᾶν ἔκ τινος ἀποστήματος ὁρατόν . ταύτῃ γὰρ ἐκείνης αὕτη πλέον ἕξει , ὅτι οὐκ ἔστι κατὰ ταύτην ἀόρατόν τι σῶμα . περὶ μέντοι τοῦ ἀναισθήτυος χρόνους μὴ ἔσεσθαι ἐπὶ ταύτης οὐδὲν εἶπεν , ὅτι ἀνάγκη τοῦτο ἐπὶ ταύτης γίνεσθαι , εἰ κατὰ ἀπορροίας τῶν ὁρωμένων λέγοι τις γίνεσθαι τὸ ὁρᾶν . Δύναται τὸ λεγόμενον οὕτως εἰρῆσθαι . ἐκθέμενος τὰς δύο δόξας , καθ’ ἃς οἷόν τε πλείω φαίνεσθαι τὰ χρώματα , τήν τε κατὰ παράθεσιν τῶν διὰ μικρότητα ἀοράτων , ἥτις ἦν δόξα τῶν πρὸ αὐτοῦ , καὶ τὴν κατὰ ἐπιπρόσθησιν , 10 ἑξῆς εἶπε πῶς γινομένου τοῦ ὁρᾶν δύναται σῴζεσθαι τὸ τὴν τῶν χρωμάτων μῖξιν κατά | τινα γίνεσθαι τούτων τῶν τρόπων · οὐ γὰρ ταῖς ἀπορροίαις , ὡς ᾤοντο οἱ πρὸ αὐτοῦ ( ἁφὴ γὰρ οὕτω καὶ ἡ ὄψις ἔσται ) , ἀλλὰ τῇ τοῦ μεταξὺ τῆς ὄψεως καὶ τοῦ ὁρωμένου διαφανοῦς κινήσει ὑπὸ τῶν ὁρατῶν . εἰπὼν δὲ ὅτι ἄτοπον τὸ τῇ ἀπορροίᾳ τὴν ὄψιν γίνεσθαι λέγειν καὶ δεικνὺς πῶς , παρατίθεται καὶ δείκνυσι τὸ συμβαῖνον ἄτοπον τοῖς παραθέσει τῶν ἀοράτων τὴν τῶν χρωμάτων μῖξιν <γίνεσθαι> λέγουσιν , εἰ ἀπορροίᾳ λέγοιεν τὸ ὁρᾶν . οὐ γὰρ μόνον αὐτοῖς ἀναγκαῖον ἔσται ἀόρατά τινα μεγέθη λέγειν , ἀλλὰ καὶ ἀναίσθητον χρόνον , καὶ διπλασιασθήσεται τὸ ἄτοπον , εἴγε μήτε ἀναίσθητον τῇ αὑτοῦ φύσει μέγεθός ἐστιν , ὡς ἐρεῖ , μήτε ἀναίσθητος χρόνος . πᾶσι μὲν γὰρ τοῖς ἀπορροίας αἰτιωμένοις ἀκολουθεῖ τὸ ἀναίσθητον χρόνον εἶναι λέγειν . εἰ δέ τινες τῇ τῶν ἀοράτων παραθέσει τὴν μῖξιν τῶν χρωμάτων αὐτῶν γίνεσθαι λέγοιεν , ὡς ἔλεγον οἱ πρὸ αὐτοῦ , τούτοις ἀκολουθήσει ἅμα μὲν μεγέθη ὑποτί|θσθαι ἀόρατα εἶναι , ὃ καὶ αὐτὸ ἄτοπον ἅμα δὲ καὶ χρόνον ἀναίσθητον , ὡς ἴσον εἶναι τὸ ἐπὶ μὲν οὖν τῶν παρ’ ἄλληλα κειμένων τῷ ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν παρ’ ἄλληλα κειμένων , ὡς μεγέθη τινὰ ὑποτίθεσθαι ἀόρατα εἶναι , οὕτως ἀνάγκη ἔσται καὶ χρόνους ἀναισθήτους λέγειν.’ οὕτως γὰρ τὰ κατὰ μικρὸν ἐμπίπτοντα μόρια τῇ κόρῃ καὶ κατὰ τοσοῦτον , ὅσον ἡ κόρη δέξασθαι δύναται , ὡς ἕν τε καὶ συνεχὲς ὁραθήσεται , εἰ λανθάνοι ἡ διαφορὰ τῶν χρόνων καθ’ οὓς ἐμπίπτει τῇ κόρῃ τὰ ὁρώμενα εἴδωλα καὶ εἷς δοκεῖ εἶναι ἐν ᾧ τὸ πᾶν ὁρᾷ . δύο δὲ ἄτοπα ἀκολουθήσει τῇ τοιαύτῃ δόξῃ , τό τε μεγέθη τινὰ λέγειν ἀόρατα καὶ χρόνους ἀναισθήτους , ὧν οὐδέτερον ἀληθές , ὡς προελθὼν δείξει . Εἰπὼν δὲ τὸ ἑπόμενον ἄτοπον τοῖς τὸ ὁρᾶν ταῖς ἀπὸ τῶν ὁρωμένων ἀπορροίαις ἀνατιθεῖσι καὶ δείξας αὐτὸ ἐπὶ παραδείγματος τοῦ τὴν τῶν χρωμάτων μῖξιν ἐκ τῆς τῶν ἀοράτων παραθέσεως γίνεσθαι ἕπεται γὰρ καὶ 10 χρόνους | ἀναισθήτους τίθεσθαι ) , ὅτι μὴ τοῦτο ἕπεται τὸ ἄτοπον τοῖς διὰ τῆς τῶν μεταξὺ κινήσεως τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι λέγουσιν ἐπιφέρει , πάλιν ἐπὶ τούτου παραδείγματι χρώμενος τῇ δόξῃ τῇ κατὰ τὴν ἐπιπρόσθησιν τῶν χρωμάτων τὴν μῖξιν αὐτῶν γίνεσθαι λεγούσῃ . λέγει γὰρ ἐνταῦθα οὐδεμία ἀνάγκη , τὸ ἐνταῦθα λέγων ἐπὶ τῆς δόξης τῆς διὰ τῆς κινήσεως τοῦ μεταξὺ τὸ ὁρᾶν γίνεσθαι λεγούσης , ἣν προέκρινεν αὐτός . οὐκέτι γὰρ τοῖς οὕτω λέγουσι γίνεσθαι τὸ ὁρᾶν ἀνάγκη λέγειν ἀναίσθητόν τι μέγεθος ἣ ἀναίσθητόν τινα χρόνον εἶναι , καὶ διὰ τί δείκνυσιν ἐπὶ τῶν χρωμάτων τῶν ἐπαληλιμμένων ἀλλήλοις · οὔτε γὰρ ἀναίσθητα οὕτως τὰ κεχρωσμένα λαμβάνουσιν οὔτε χρόνου δεησόμενα πρὸς τὸ τὰς ἀπὸ τούτων ἀπορροίας πρὸς τὴν ὄψιν ἐνεχθῆναι . ἀλλὰ τὸ ἐπιπολῆς χρῶμα τῷ διαφανεῖ τῷ μεταξὺ τῆς τε ὄψεως καὶ ἑαυτοῦ γειτνιῶν ἄλλως μὲν διαθήσει τὸ διαφανὲς τὸ μεταξὺ ἁπλοῦν τε καὶ καθ’ | ἑαυτὸ ὄν , ἄλλως δέ , εἰ εἴη τι αὐτῷ ὑποκείμενον ὑφ’ οὗ πάσχοι . οὐ γὰρ ὡς ἁπλοῦν ἔτι διατίθησι τὸ μεταξὺ διαφανές , ἀλλ’ ὡς μεμιγμένον καὶ ἕτερόν τι ὂν διὰ τὴν τοὐ ὑπαληλιμμένου χρώματος αὐτῷ διαφορὰν καὶ τὸ ὑπ’ αὐτοῦ πάθος γινόμενον ἐν αὐτῷ . εἰπὼν δὲ ταῦτα καὶ δείξας ἐπιφέρει · ὥστ’ εἰ μὴ ἐνδέχεται μηδὲν εἶναι μέγεθος ἀόρατον , ἀλλὰ πᾶν ἔκ τινος ἀποστήματος ὁρατόν , καὶ αὕτη τις ἄν εἴη χρωμάτων μῖξις , λέγων ὅτι εἰ μὴ εἴη μεγέθη τινὰ ἀόρατα , ἡ ἐκείνως λεγομένη μῖξις γίνεσθαι τῶν χρωμάτων κατὰ τὴν τῶν ἀοράτων παράθεσιν οὐκ ἄν εἴη , εἴγε μηδὲν μέγεθος ἀόρατον , αὕτη δὲ ἡ δευτέρα δόξα ῥηθεῖσα γίνοιτ’ ἂν καὶ αὐτὴ τῆς τῶν χρωμάτων μίξεως αἰτία , ἡ κατὰ τὴν ἐπάλειψιν καὶ ἐπιπρόσθησιν ἄλλου ἄλλῳ . ἐρεῖ γὰρ καὶ ἄλλην τινὰ καὶ τήνδε κυριωτέραν . Καὶ μὴ ὄντων δὲ μεγεθῶν ἀοράτων τινῶν , ὅμως φησὶ μηδὲν κωλύειν καὶ τῇ παραθέσει τῶν χρωμάτων δόξαι τινὰ μῖξιν γίνεσθαι τοῖς ἀπὸ πλείονος διαστήματος ὁρῶσι τὰ τοῦτον τὸν τρόπον παρακείμενα . περὶ γὰρ τοῦ μηδὲν εἶναι μέγεθος ἀόρατον τῇ αὑτοῦ φύσει μηδὲ οὕτως δύνασθαι τὴν μῖξιν τῶν χρωμάτων γίνεσθαι , ὡς ἐκ τῆς τῶν ἀοράτων πυρῶν παραθέσεως , ἐν ὑστέρῳ , φησί , δειχθήσεται . Εἰ δέ ἐστι μῖξις τῶν σωμάτων μὴ μόνον τὸν τρόπον τοῦτον ὅνπερ οἴονταί τινες , παρ’ ἄλληλα τῶν ἐλαχίστων τιθεμένων , ἀδήλων δὲ ἡμῖν διὰ τὴν αἴσθησιν . Διὰ τούτων τίθησι τὴν αὑτοῦ δόξαν , ᾗ συγκατατίθεται μᾶλλον τῶν προειρημένων . αἱ μὲν γὰρ προειρημέναι οὐ μῖξιν χρωμάτων , ἀλλὰ φαντασίαν μίξεως εἰσάγουσιν · διὸ οὐδὲ ὑπόστασίν τινα διδόασι τοῖς ἄλλοις χρώμασιν . <καθ᾿> ἣν δὲ αὐτὸς νῦν τίθησι δόξαν , μῖξις τε ἀληθῶς ἐστι καὶ ὕπαρξις ἔστι δὲ ἡ κατὰ μῖξιν τῶν σωμάτων γινομένη . εἰ γὰρ ἔστι μῖξις τῶν σωμάτων , οὐ κατὰ παράθεσιν μόνον , ὡς ᾤοντο οἱ πρὸ αὐτοῦ , παρ’ ἄλληλα τιθεμένων τῶν | ἐλαχίστων καὶ ἀδήλων ἡμῖν διὰ τὸ ἀναίσθητα εἶναι , ἀλλὰ καὶ ὅλων δι’ ὅλων τρεπομένων , ὡς ἐν τοῖς Περὶ γενέσεως δέδειχε περὶ μίξεως λέγων ( τοῖς μὲν γὰρ παραθέσει τὴν γίνεσθαι λέγουσιν ἀκολουθεῖ ταῦτα μόνον μίγνυσθαι λέγειν ἀλλήλοις . ὅσα ἐνδέχεται διελεῖν εἰς τὰ ἐλάχιστα . ἔστι δὲ ταῦτα ἐφ’ · ὧν οἷόν τε τῶν ὁμοειδῶν ἕν τι κατ’ ἀριθμὸν λαβεῖν , ὃ μηκέτι εἰς ὅμοια διαιρεῖται · διὸ καὶ ἀδιαίρετον ταύτῃ . ἔστι δὲ τοῦτο ἐπὶ τῶν στερεῶν τε καὶ ἀνομοιομερῶν , οἷον ἀνθρώπων , ἵππων , κυνῶν , βοῶν , σπερμάτων . ἐν ἑκάστῳ γὰρ τούτων ἐστί τι τὸ κατ’ ἀριθμὸν ἕν , ὃ καὶ ἐλάχιστόν ἐστι τῶν ἐν τῷ αὐτῷ γένει , τῷ μηκέτ’ εἰς ὅμοια διαιρεθῆναι δύνασθαι · οὕτε γὰρ ὁ εἷς καὶ ἀριθμὸν ἄνθρωπος εἰς ἀνθρώπους ἔτι διαιρεῖται οὕτε ὁ ἵππος οὔτε ἄλλο τι τῶν τοιούτων . τῶν δὴ τοιούτων καὶ οὕτως ἀδιαιρέτων ἑκάστων κατὰ παράθεσιν μῖξις . ἵπποι γὰρ κυσὶ καὶ | ἀνθρώποις καὶ κριθαὶ πυροῖς καὶ κέγχροις οὕτω μίγνυνται τῇ τῶν ἐλαχίστων ἐν αὐτοῖς σῳζομένων παραθέσει , ὅταν πολλὰ ᾖ · οὐ γάρ δὴ εἷς ἵππος ἑνὶ ἀνθρώπῳ παρατεθεὶς μεμῖχθαι λέγεται ἢ εἷς πυρὸς κριθῇ μιᾷ . ὅσα δὲ ὑγρά τε καὶ ὁμοιομερῆ καὶ μὴ οἷόν τε αὐτῶν τὸ ἐλάχιστον λαβεῖν , ταῦτα οὐκέτι οἷόν τε τῇ παραθέσει τῶν ἐλαχίστων μίγνυσθαι λέγειν , ἀλλ’ ἐν τούτοις διὰ παντὸς ἡ μῖξις , ἃ καὶ κυρίως μεμῖχθαι λέγεται · ἔστι δὲ ταῦτα ἐφ’ ὧν τὸ κεκράσθαι κατηγοροῦμεν . πῶς δὲ τοῦτο δυνατὸν ὅλον τι δι’ ὅλου μίγνυσθαι ἔδειξεν ἐν τοῖς Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς , ὅτε περὶ μίξεως ἔλεγε · διὸ καὶ λέγει ἐν τοῖς Περὶ μίξεως εἰρηκέναι . εἶπε γὰρ ἐκεῖ τὸ τὴν ὕλην [ δι᾿ ] ἀμφοτέρων μεμιγμένων εἶναι τὴν αὐτήν , καὶ διὰ τοῦτο ἑκάτερον αὐτῶν καὶ ποιητικὸν τοῦ ὧ μίγνυται καὶ παθητικὸν ὑπ’ ἐκείνου εἶναι , ὅταν ἰσάζωνται ταῖς δυνάμεσι 20 τὰ μιγνύμενα [ ἢ ] , ὡς μὴ τὸ ἕτερον αὐτῶν κατισχῦσαν θάτερον εἰς τὸ ἴδιον εἶδος | αὑτοῦ μεταβάλλειν , ἀλλ’ ὡς ἑκάτερον ἄμα ποιοῦν τε καὶ πάσχον , ἀποβάλλοντα τὰς ὑπεροχάς , ὧν παρουσῶν ἦν ἀλλήλων διαφέροντα , καὶ τὸ μὲν ὕδωρ φέρε εἰπεῖν , τὸ δὲ οἶνος , ἐν μέσῳ καταστῇ , καὶ ἕν τι εἶδος ἐξ ἀμφοτέρων γένηται καὶ † ἡνωμένα , ἀλλ’ οὐ παραθέσει τῷ εἶναι εὐόριστα καὶ ὑγρὰ † τό τε δι’ ὅλων τι μεμῖχθαι . καὶ ἡ τοιαύτη μῖξις ἅμ καὶ κρᾶσις καλεῖται ) , οὕτω δὴ μιγνυμένων τῶν σωμάτων ἀνάγκη καὶ τὰ χρώματα τὰ ἐν τοῖς σώμασι τοῖς μιγνυμένοις μίγνυσθαι ἀλλήλοις ὅλα δι’ ὅλων . Ὤσπερ οὖν καὶ τὰ ἄλλα αὐτῶν πάθη , οὕτω δὴ καὶ ἡ τῶν ἐναντίων χρωμάτων μῖξις ἔστιν , ἣν καὶ αἰτίαν φησὶ τοῦ πολλὰς εἶναι χρόας · οὐ γὰρ τὴν ἐπιπόλασιν οὐδὲ τὴν παράθεσιν πολλὰ ποιεῖν χρώματα , ἀλλὰ μόνον φαντασίαν πλειόνων . ἐπὶ δὲ τῆς τοιαύτης μίξεως πρὸς ἀλήθειαν πολλὰ τὰ χρώματα γίνεται . ὅτι γὰρ μὴ τῷ φαίνεσθαι μόνον τὸ πλῆθος τῶν χρωμάτων , ἀλλὰ | τῇ ὑποστάσει , ἔδειξε διὰ τοῦ εἰπεῖν οὐ γὰρ πόρρωθεν μὲν ἐγγύθεν δὲ οὐ φαίνεται μία χροιά . τὰ γὰρ τῇ φαντασία πολλὰ καὶ διαφέροντα , οὐ τῇ ὑποστάσει , πόρρωθεν μὲν ὁρώμενα ἄλλα φαίνεται , ἐγγύθεν δὲ τὰ αὐτά , ὥσπερ καὶ τὰ ἔξω † τὴν τῶν ἄλλων μῖξιν ποιοῦσι . πολλὰς δέ φησι διαφορὰς ἔσεσθαι χρωμάτων τῶν κατὰ τὴν τοιαύτην μῖξιν τῷ κατὰ διαφέροντας λόγους αὐτῶν τὴν μῖξιν γίνεσθαι , καὶ τὰ μὲν ἐν ἀναλογίᾳ τινὶ καὶ λόγῳ τῶν μιγνυμένων γίνεσθαι , τὰ δὲ καθ’ ὑπεροχὴν μόνον , ὥσπερ ἐλέγετο καὶ ἐπὶ ἰῆς παρ’ ἄλληλα τῶν ἀοράτων θέσεως ἢ τῶν ἐπιτιθεμένων ἄλλων ἄλλοις . ὡς γὰρ ἐπ’ ἐκείνων λέγεσθαι ἐδύνατο τὸ πλῆθος γίνεσθαι τῶν χρωμάτων τῇ ποιᾷ σχέσει τῶν παρακειμένων ἢ ἐπιπροσθούντων , οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς μίξεως τῇ ποιᾷ τῶν μιγνυμένων σχέσει πρὸς ἄλληλα . διὰ 20 γὰρ τὴν τοιαύτην τῶν μίγνυ μένων διαφορὰν ἔσται καὶ τὰ μὲν ἡδέα | μᾶλλον , τὰ οε ἦττον τῶν χρωμάτων . Εἰπὼν δὲ ταῦτα , διὰ ποίαν αἰτίαν τὰ εἴδη τῶν χρωμάτων ἐστὶν ὡρι - σμένα , ἀλλ’ οὐχὶ ἄπειρα , ὁμοίως δὲ καἰ τῶν ἄλλων αἰσθητῶν , χυμῶν τε καὶ ψόφων καὶ τῶν ὀσφραντῶν τε καὶ ἁπτῶν , ὕστερόν φησιν ἐπισκεπτέον · ἐρεῖ δὲ τὴν αἰτίαν προιών . ὧν γάρ ἐστι τὰ πέρατα καὶ τὰ ἔσχατα ὡριμένα , τούτων ἀνάγκη καὶ τὰ μεταξὺ ὡρίσθαι . ἐν οἷς δὲ γένεσίς ἐστιν ἐναντία , πέρατα τούτων τὰ ἐναντία · τὰ μὲν γὰρ ἐναντία πλεῖστον ἀλλήλων διέστηκε , τὰ δὲ πλεῖστον διεστῶτα πέρατα , ὅταν ἐν ταὐτῷ ἡ διάστασις αὐτῶν ᾖ γένει . πάντα δὲ τὰ αἰσθητὰ ἐναντίωσιν ἔχει , ὥστε πάντων τῶν αἰσθητῶν τὰ πέρατα ὥρισται , καὶ διὰ ταῦτα καὶ τὰ μεταξύ . καὶ τί μέν ἐστι τὸ χρῶμα καὶ διὰ τίνα αἰτίαν πολλὰ χρώματα καὶ διαφέροντα ἀλλήλων ἔστιν εἰρῆσθαί φησιν , ὅπερ ἦν προκείμενον . | Περὶ δὲ ψόφου , φησίν , εἴρηται πρότερον ἐν τὸ ἲς Περὶ Προθέμενος περὶ αἰσθητῶν λέγειν , περὶ μὲν χρωμάτων , ἅ ἐστιν ὁρατά , 10 εἴρηκε , περὶ δὲ ψόφου καὶ φωνῆς ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς φησιν αὐταρκῶς εἰρῆσθαι . εἴρηκε δὲ ἐν ἐκείνοις ὅτι ψόφος μέν ἐστι τοῦ ψοφητικοῦ ἐνέργεια , ἔστι δὲ ψοφητικὸν μὲν ὁ ἀήρ , ἡ δὲ ἐνέργεια αὐτοῦ γίνεται ὡς ψοφητικοῦ ὑποκειμένου , ὥστε καὶ πληγῇ τοιαύτῃ τε καὶ ὑπὸ τοιούτων ὑφ’ ὧν θρύπτεσθαι φερόμενος κωλύεται · γίνεται δὲ τοῦτο , ὅταν θᾶττον ἡ ἀπὸ τῆς πληγῆς κίνησις ἐν αὐτῷ γένηται τῆς οἰκείας αὐτοῦ θρύψεως . φωνὴ δὲ πληγὴ τοῦ ἀναπνεομένου ἀέρος ὑπὸ τῆς ἐν τοῖς μορίοις τούτοις ψυχῆς πρὸς τὴν καλουμένην ἀρτηρίαν μετά τινος φαντασίας . Περὶ δὲ ὀσμῆς καὶ χυμοῦ λεκτέον · σχεδὸν γάρ ἐστι τὸ αὐτὸ πάθος , οὐκ ἐν τοῖς αὐτοῖς δέ ἐστιν ἑκάτερον αὐτῶν . Περὶ ὀσμῆς καὶ χυμοῦ προθέμενος λέγειν , ὧν τὸ μὲν τῇ ὀσφρήσει αἰ|σθητόν ἐστι , τὸ δὲ τῇ γεύσει , τοῦ ἅμα αὐτῶν μνημονεῦσαι τὴν αἰτίαν παρέθετο εἰπὼν σχεδὸν γάρ ἐστι τὸ αὐτὸ πάθος , οὐκ ἐν τοῖς αὐτοῖς δέ , τὸ μὲν αὐτὸ πάθος , ὅτι δοκεῖ αὐτῷ καὶ ὁ χυμὸς καὶ ἡ ὀσμὴ ἐναποπλυνομένου καὶ ὥσπερ ἀποματτομένου τοῦ ἐν χυμοῖς ξηροῦ ἐν τῷ ὑγρῷ γίνεσθαι , οὐκ ἐν τῷ αὐτῷ δέ , ὅτι ὁ μὲν χυμὸς ἐν τῷ ὕδατι , ἡ δὲ ὀσμὴ μάλιστα μὲν ἐν τῷ ἀέρι , γίνεται δὲ καὶ ἐν τῷ ὕδατι . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων προιὼν δείξει . εἰπὼν δὲ σχεδὸν τὸ αὐτὸ πάθος εἶναι , τουτέστι δι’ ὁμοίου πάθους ἑκατέραν τῶν ποιοτήτων τούτων γίνεσθαι , τοῦ ὁμοίων ὄντων αὐτῶν καὶ ὁμοίως γινομένων ἐναργέστερον τὸν χυμὸν ἡμῖν τῆς ὀσμῆς εἶναι τὴν αἰτίαν προστίθησιν , ὅτι γὰρ χειρίστην [ τε ] ἔχομεν αἴσθησιν τὴν ὄσφρησιν τῶν τε ἄλλων ζῴων καὶ πασῶν τῶν ἐν ἡμῖν αὐτοῖς αἰσθή - σεων , ἀκριβεστάτην πάλιν τὴν ἁφὴν τῶν τε ἄλλων αἰσθήσεων καὶ τῶν ἄλλων ζῴων ( διὰ τοῦτο γοῦν οὐδὲ τὰς ὑπερβολὰς τὰς κατὰ τὸν χειμῶνα καὶ θέρος φέρειν | ὁμοίως τοῖς ἄλλοις δυνάμεθα ) · καὶ ἡ γεῦσις δὲ ἁφῆς . εἴρηκε δὲ περὶ τούτων καὶ ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς . Ἡ μὲν οὖν τοῦ ὕδατος φύσις βούλεται ἄχυμος εἶναι . Πρῶτον τοῦ περὶ χυμῶν ἄρχεται λόγου , καὶ τὸ μὲν <τὸ> ὕδωρ εἶναι καθ’ αὑτὸ καὶ μὴ αἰσθητὸν τῇ γεύσει ὡς ἐναργὲς λαμβάνει ( τὰ γὰρ μάλιστα καθαρὰ καὶ εἰλικρινῆ ὕδατα τοιαῦτα ) , οὐδ’ ἄλλο δέ τι τῶν ἁπλῶν σωμάτων ἔγχυμον καθ’ αὑτό , ὡς ἐρεῖ . ἐπεὶ δὲ δοκεῖ ἐν τοῖς ὑδατώδεσιν ὁ χυμὸς εἶναι καὶ ἡ γεῦσις διὰ τοῦ τοιούτου ὑγροῦ γίνεσθαι ἄνευ γὰρ τοιαύτης ὑγρότητος οὐχ οἷόν τε γεῦσιν γίνεσθαι , <ὡς> ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς εἴρηται , ἀλλ’ ἔστι παρὰ τὰς τῶν ὑγρῶν μεταβολάς ) , πῶς δ’ ἐν τούτῳ γίνεται ζητεῖ , καὶ πρῶτόν γε ἐκτίθεται τὰς προκαταβεβλημένας δόξας περὶ τούτων , αἷς ἀντειπὼν ἐκτίθεται τὴν δόξαν τὴν ἑαυτοῦ . ἢ γάρ ὡς Ἐμπεδοκλεῖ δοκεῖ , ἀνάγκη τὸ ὕδωρ ἔχειν ἐν | αὑτῷ πάντα τὰ γένη πάντων τῶν χυμῶν , τουτέστι πάντα τὰ ειοη τῶν χυμῶν , ἐγκαταμεμιγμένα , ἀναίσθητα δὲ διὰ μικρότητα , τουτέστι διαφεύγοντα τὴν αἴσθησιν διὰ τὴν μικρότητα , καὶ δηλονότι διεσπάρθαι καὶ ὀλίγον ἔγχυμον μεμῖχθαι , ὅταν δὲ ὑπὸ τῶν φυτῶν ἢ ὅλως ὑπὸ τῶν χυμόν τινα ἔχειν δοκούντων ἑλκυσθῇ καὶ ἀθροισθῇ τε καὶ ἅμα γένηται πλείω ὅμοια ἀλλήλοις , τότε αἰσθητὰ ἐν τούτοις αὐτὰ γίνεσθαι καὶ διαφέροντα <τὰ> ἀπὸ τοῦ ὕδατος ἀναίσθητα . Ἢ δεῖ τοὺς χυμοὺς οὕτως ἐκ τοῦ ὕδατος ἀεὶ γίνεσθαι , ἢ μὴ ἔχειν μὲν τὸ ὕδωρ τοὺς χυμοὺς ἤδη κατ’ ἐνέργειαν , εἶναι δὲ αὐτὸ ὕλην τῶν χυμῶν . τὸ δὲ οἷον πανστερμίαν χυμῶν εἶπεν ἀντὶ τοῦ πάντων τῶν χυμῶν ἔχειν ἐν αὑτῷ τὰ γεννητικά , οὐ μὴν κατὰ ταὐτὸ μόριον δεκτικὸν εἶναι . καὶ γὰρ οἱ πάντα ἐν πᾶσι μεμῖχθαι λέγοντες , ὡς Ἀναξαγόρας , ἐκ πάντων μὲν πάντα ἐκκρίσει γεννῶσιν , οὐ μὴν οὲ ἐκ του αὐτοῦ μορίου διαφέροντα . ἐκ γὰρ τοῦ αὐτοῦ μίγματος τῇ μὲν ἐκκρίσει τῶν ὀστῶν καὶ τῇ πρὸς ἄλληλα συγκρίσει ὀστοῦν φησι γίνεσθαι , τῇ δὲ τῶν νεύρων νεῦρον , ἀλλ’ οὐ τῇ τῶν ὀστῶν νεῦρον . τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ τὸ ὕδωρ φησὶν ὕλην τῶν χυμῶν εἶναι , οὐχ ὡς ἐκ τοῦ τυχόντος τὸν τυχόντα χυμὸν γίνεσθαι , ἀλλ’ 15 ὡς ἐκ τοῦδε τόνδε κατ’ ἐπιτηδειότητα τοῦ λαμβανομένου ὕδατος πρὸς ἕκαστον τῶν χυμῶν , ὡς ἅπαντας μὲν ἐξ ὕδατος γίνεσθαι , ἄλλον δὲ ἐξ ἄλλου μέρους καὶ κατὰ τὰς τῶν διαφόρων ὑδάτων πέψεις τε καὶ συστάσεις τὴν τῶν χυμῶν διαφοράν , τῷ εἶναι μὲν ἐν τῷ ὕδατι τὰ πάντων γεννητικὰ τῶν χυμῶν σώματα , οὐ μὴν ἐν πᾶσι ταὐτά , ἀλλ’ ἐν μὲν τῷδέ τινι τὰ τούτων , ἐν δὲ τῷδε πάλιν τὰ ἄλλου τινός , καὶ οὕτως γίνεσθαι μέν τοὺς χυμοὺς ἐκ τοῦ ὕδατος πάντας <ὡς> ἐξ ὕλης , <ὡς> , ἐξ ὧν τὸ ὕδωρ ἐστίν , | τούτων γίνεσθαι τοὺς χυμούς , οὐ μὴν τὸν τυχόντα χυμὸν ἐκ τοῦ τυχόντος ὕδατος τῷ μηδ’ ἔχειν πᾶν μόριον ὕδατος τὰ πάντων τῶν χυμῶν γεννητικὰ σώματα ἐν αὑτῷ . εἴη δ’ ἂν διὰ τούτων μνημονεύσας τῆς δόξης τῶν περὶ Δημόκριτον , οἳ τὰς ἀτόμους στοιχεῖα πάντων ἔθεντο . ὅτι δὲ ἡ δόξα αὕτη ἄλλη τῆς Ἐμπεδοκλέυος δῆλον · κατὰ μὲν γὰρ τὴν Ἐμπεδοκλέους δόξαν προϋπάρχουσιν ἐνεργείᾳ οἱ χυμοὶ ἐν τῷ ὕδατι , κατὰ ’δε ταύτην γίνονται καὶ ] κατ’ ἐπιτηδειότητα τὴν πρὸς αὐτοὺς τῶν τοῦ ὕδατος μορίων . Τρίτην προστίθησι δόξαν ταῖς προειρημέναις τὴν λέγουσαν τὸ μὲν ὕδωρ αὐτὸ μηδεμίαν ἔχειν διαφορὰν ἐν αὑτῶ , ὡς ἐκ τοῦδε μὲν τοῦ μέρους αὐτοῦ τόνδε γίνεσθαι τὸν χυμόν , ἐκ τοῦδε δὲ ἄλλον , ἀλλ’ ὅμως παντὸς χυμοῦ ὕλην εἶναι , αὐτὸ δὲ τὸ ποιητικὸν τῶν ἐν τῷ ὕδατι χυμῶν γινομένων 5 τῆς τῶν ἐν αὐτῷ γινομένων χυμῶν διαφορᾶς αἴτιον γίνεσθαι , οἷον εἴ τις τὸν ἥλιον ἢ ὅλως τὸ θερμὸν | λέγοι ποιητικὸν τῶ χυμῶν . τῷ γὰρ μᾶλλον ἢ ἧττον τῷ ] θερμαίνειν καὶ τῇ τῆς θερμότητος διαφορᾷ καὶ τῆς πέψεως τῆς ἀπὸ τῆς θερμότητος γινομένης τὴν τῶν ἐν τῷ ὕδατι χυμῶν διαφορὰν ἀνάπτουσιν . Εἰς † δὲ τὰς προειρημένας δόξας , πρῶτον πρὸς τὴν Ἐμπεδοκλέους ἐνίσταται καὶ δείκνυσιν αὐτὴν ψευδῆ τε καὶ ἐπιπόλαιον . εἰ γὰρ ἐν τῷ ὕδατι οἱ χυμοὶ καὶ τῷ ἕλκειν αὐτοὺς τὰ φυτὰ οἵ τε ἐν τοῖς καρποῖς χυμοὶ καὶ οἱ ἄλλοι καὶ αἱ διαφοραὶ αὐτῶν ἐν τῷ ἑλκομένῳ ὕδατι καὶ ἀπὸ τούτου , ἔδει , ὅτε μὴ ἕλκει τὰ φυτὰ τὸ ὕδωρ , μηκέτι μεταβολὴν τῶν χυμῶν τῶν ἐν τοῖς καρποῖς αὐτοῖς γίνεσθαι , ἀλλὰ μένειν αὐτοὺς τοιούτους , ὁποῖοι ἀπὸ τοῦ ὕδατος ἐλήφθησάν τε καὶ εἱλκύσθησαν . νῦν δὲ ὁρῶμεν μετὰ τὸ ἀφαιρεθῆναι τοὺς καρποὺς ἐκ τῶν φυτῶν καὶ τεθῆναι ἐν τῷ ἡλίῳ , ἀφαιρεθέντων αὐτῶν τῶν σκεπόντων αὐτοὺς περικαρπίων , ὡς ἐπὶ τῶν καρύων , πλείστην αὐτοὺς μεταβολὴν ἐν τῷ θερμαίνεσθαι λαμβάνοντας . | καὶ τὸ ἁλλ’ ἐν αὐτῷ τῷ περικαρπίῳ μεταβάλλοντας ἴσον ἂν εἴη τῷ ‘ἀλλὰ παρὰ τὴν τοῦ περικαρπίου μονήν τε καὶ ἀφαίρεσιν ἀλλασσομένους καὶ μεταβάλλοντας ἐν τούτῳ καὶ γινομένους ὁποῖοί εἰσιν.’ οὗ σημεῖον τὸ περιαιρεθέντων αὐτῶν μεταβάλλειν κατὰ τοὺς χυμοὺς αὐτὰ δύνασθαι . ἀλλὰ καὶ τὸ ἀφαιρουμένων τῶν περικαρπίων εἴρηκεν ἀντὶ τοῦ τῶν καρπῶν ἀφαιρουμένων ἀπὸ τῶν φυτῶν , οἳ ἀφαιροῦνται τῷ τὰ ἐν οἷς εἰσιν ἀφαιρεθῆναι . εἰσὶ δὲ ἐν τοῖς περικαρπίοις ἄπεπτά τέ τινα καὶ πικρά , ἃ ἀφαιρεθέντα μείναντά τινα χρόνον πέσσεταί τε καὶ ἐδώδιμα γίνεται , ὡς τοῦ ὄντος ἐν αὐτοῖς ὑγροῦ μεταβάλλοντος κατὰ τοὺς χυμούς , ἀλλ’ οὐκ ἐκ τοῦ ἐκτὸς ὕδατος τῶν χυμῶν σπωμένων . ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν καρπῶν διακριθέντες τε καὶ χωρισθέντες οἱ χυμοί , ὡς ἀπὸ τῶν σταφυλῶν ὁ οἶνος καὶ τὸ ἔλαιον ἀπὸ τῶν ἐλαιῶν , πολλὰς ἴσχουσι διαφορὰς κατὰ τοὺς χυμοὺς καὶ μεταβολάς . ἐξ ὧν δῆλον ὅτι μὴ τῷ ἀπὸ τοῦ ὕδατος αὐτοὺς ἐγγίνεσθαι ἐνυπάρχοντας αὐτῷ ἐνεργείᾳ τὴν οὐσίαν ἔχουσιν . ἀλλὰ καὶ ἑψόμενοι οἱ χυμοὶ παντοδαποὶ γίνονται · καίτοι γε οὐκέτι σπῶνται ἐκ τοῦ ὕδατος . οὕτως ἑψόμενος ὁ οἶνος καὶ τὰ ἄλλα τοὺς χυμοὺς ἐν τῇ ἑψήσει παντοδαποὺς ἴσχει . εἰπὼν δὲ ταῦτα πρὸς τὴν δόξαν τὴν Ἐμπεδοκλέους , ὁμοίως τούτῳ φησὶν ἀδύνατον καὶ τὸ πανσπερμίας ὕλην εἶ ’ναι τὸ ὕδωρ τῷ ἐξ ἄλλου μορίου αὐτοῦ ἄλλον γίνεσθαι χυμόν . ὁρῶμεν γὰρ ὅτι ἐκ τοῦ αὐτοῦ ὕδατος διαφέροντες χυμοὶ γίνονται , ὥσπερ καὶ ἐκ τῆς αὐτῆς τροφῆς διαφέροντα σώματα · καὶ γὰρ νεῦρον καὶ ὀστοῦν καὶ σὰρξ καὶ φλέψ . ἢ γὰρ τῷ τὰ λαμβάνοντα τὸ ὕδωρ διαφέρειν ἀλλήλων , ὡς τὰ φυτὰ ἐγγὺς ἀλλήλων ὄντα , εἰ τὸ μὲν εἴη ἄμπελος , τὸ δὲ συκῆ , τὸ δὲ ἐλαία , τὸ δὲ ἄλλο τι · ἀλλὰ καὶ ἐν ἑκάστῳ φυτῷ <δῆλον> ἄλλον μὲν χυμὸν <εἶναι> ἄλλον δὲ τοῦ περικαρπίου , καὶ αὐτοῦ τούτου ἄλλον μὲν ὄντος ἀπέπτου , ἄλλον δὲ πεπεμμένου . ἀλλὰ καὶ ὅλως πλασματώδης ἡ δόξα καὶ οὐδὲν πιθανὸν ἔχουσα . | Δείξας δὲ καὶ ταύτην τὴν δόξαν ἄτοπον , ἐπὶ τὴν τρίτην μέτεισιν , ἥτις αὐτὸ μὲν τὸ ὕδωρ ἀδιάφορον ἔλεγεν εἶναι , αἴτιον δὲ τὸ πάντων ποιη - τικὸν καὶ κινητικὸν αὐτοῦ , τοῦτο ’δε ἦν τὸ θερμόν , <ᾧ> τῆς ἐν αὐτῷ χυμῶν γενέσεως τε καὶ διαφορᾶς τὴν αἰτίαν ἀνατίθησιν . αἰτιᾶται δὲ καὶ ταύτης τῆς δόξης τὸ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ λέγειν μόνου ἐν τῷ ὕδατι γίνεσθαι χυμούς · συνεργὸν μὲν γὰρ καὶ τὸ πῦρ καὶ τὸ θερμὸν τῇ τῶν χυμῶν γενέσει , ὡς γῆ , ἐν τῷ ὕδατι , ὡς καὶ αὐτός φησιν , οὐ μὴν μόνον αὐτὸ δύναται ποιητικὸν εἶναι τῶν χυμῶν . ὃ δεικνὺς λαμβάνει ὅτι λεπτότατον πάν · τῶν τῶν οὕτως ὑγρῶν , τουτέστι τῶν ἀναπληστικῶν , τὸ ὕδωρ ἐστί . διὸ οὐδὲ παχύνεται θερμαινόμενον καθ’ αὑτό . εἰ δὲ μὴ παχύνεται , οὐδὲ χυμόν τινα λαμβάνει αὐτὸ καθ’ αὑτὸ θερμαινόμενόν τε καὶ ἑψόμενον · πάντες γὰρ οἱ χυμοὶ πάχος ἔχουσι . εἰπὼν δὲ λεπτότατον εἶναι πάντων τῶν τοιούτων οὕτων ὑγρῶν τὸ ὕδωρ , τὸ ἔλαιον ἐπιπολάζειν τῷ ὕδατί φησιν οὐ διὰ πεπτότητᾷ , ἀλλὰ | διὰ γλισχρότητα , καὶ ταύτῃ καὶ ἑπεκτείνεσθαι ἑπὶ πλέον καὶ ἀναπληστικὸν μᾶλλον τοῦ ὕδατος εἶναι διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν . τὸ δὲ ὕδωρ ψαθυρὸν καὶ εὔθρυπτον · διὸ καὶ οὐκ εὐφύλακτον οὐδὲ ἀναπληστικὸν ὁμοίως . λαβὼν δὲ τὸ εἶνα : λεπτότατον τὸ ὕδωρ , πιστοῦται τοῦτο καὶ διὰ τοῦ θερμαινόμενον αὐτὸ καθ’ αὑτὸ τῷ ] μηδεμίαν σύστασιν λαμβάνειν · διὰ δὲ τὴν λεπτότητα οὐ παχύνεται ἑψόμενόν τε καὶ θερμαινόμενον . πάντες δὲ οἱ χυμοὶ ἐν συστάσει τινί , ὥστ’ εἰ μὴ τὸ ὕδωρ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ συνίσταται καθ’ αὑτό οὐδ’ ἂν τῶν ἐν αὐτῶ γινομένων χυμῶν τὸ θερμὸν μόνον αἴτιον εἴη , ἀλλὰ συναίτιον . Εἰπὼν δὲ ταῦτα καὶ δείξας ὅτι τὸ θερμὸν συναίτιον μὲν τῆς τῶν χυμῶν ἐν τῷ ὕδατι γενέσεως ἐστιν , οὐ μὴν αἴτιον , ἐφεξῆς τὴν αὑτοῦ δόξαν προστίθησι λέγων · φαίνονται δὲ οἰ χυμοὶ ὅσοιπερ καὶ ἐν τοῖς περικαρπίοις οὗτοι ὑπάρχοντες καὶ ἐν τῇ γῇ . λαμβάνει δὲ διὰ τούτων τὰς τῶν | χυμῶν ποιότητας πάσας καὶ ἐν τῇ γῇ εἶναι . δι’ οὗ πιστοῦται τὸ μὴ μόνον τὸ ὕδωρ αὔταρκες πρὸς χυμῶν σύστασίν τε καὶ γένεσιν εἶναι , ἀλλὰ τῷ παρὰ τῆς γῆς τι λαμβάνειν γίνεσθαι τοιοῦτον . τούτου δὲ μαρτυρίοις χρῆται τῇ τε τῶν ἀρχαίων φυσιολόγων τῶν πλείστων δόξῃ , οἳ τοιοῦτόν φασι τὸ ὕδωρ εἶναι , δι’ οἵας ἄν γῆς πορεύηται , ὡς παρὰ τῆς γῆς τοῦ ὕδατος τὸν χυμὸν λαμβάνοντος , ἀλλὰ καὶ ἐκ ] τῇ ἐναργείᾳ . τά τε γὰρ ἁλμυρὰ τῶν ὑδάτων τῷ διὰ τῆς τοιαύτης γῆς διηθεῖσθαι τοιαῦτά ἐστιν οἱ γὰρ ἅλες εἶδός τι τῆς γῆς εἰσι , δι’ ὧν τὸ διηθούμενον ὕδωρ άλμυρὸν γίνεται ) , καὶ καθόλου ὁποία ἄν ἡ τῆς γῆς ποιότης ᾖ . τοιοῦτος καὶ ὁ χυμὸς τοῦ δι᾿ αὐτῆς ῥέοντος γινόμενος ὁρᾶται , διὰ μὲν ἀσφαλτώδους ἀσφαλτώδης , διὰ δὲ πικρᾶς πικρός · τὰ γοῦν διὰ τῆς τέφρας διηθούμενα πικρὰ γίνεται . διὰ τοῦτο γὰρ καὶ πλεῖσται πηγῶν καὶ κρηνῶν εἰσι δια - φοραί · | αἱ μὲν γὰρ πικραὶ τῶν κρηνῶν εἰσιν , αἱ δὲ ὀξεῖαι παρὰ τὰς τῆς γῆς δι’ ἧς ῥέουσι διαφοράς . ἱστόρηται δὲ τὰ τοιαῦτα Θεοφράστῳ ἐν τοῖς Περὶ ὕδατος . διὰ τοῦτο οὖν φησιν εὐλόγως καὶ τοὺς χυμοὺς ἐν τοῖς ἐκ τῆς γῆς φυομένοις , τουτέστιν ἐν τοῖς φυτοῖς , καὶ ταύτῃ τρεφομένοις μετὰ ὑγρότητος ἐγγίνεσθαι μάλιστα . λαμβάνει γὰρ καὶ σπᾶ τὸ ἀπολαῦσαν τῆς γῆς ὕδωρ , ἐν ᾗ καὶ δι’ ἧς ῥέον αὐτὰ τὰ φυτὰ δέχεται αὐτό . οὐχ ὡς τῆς γῆς δὲ ἐγχύμου κατὰ τὴν αὑτῆς φύσιν οὔσης λέγοι ἄν οὐδὲν γὰρ τῶν ἁπλῶν σωμάτων τῇ αὑτοῦ φύσει ἔγχυμον εἶναι δοκεῖ ) , ἀλλ’ ὡς πρώτης αὐτῆς κατὰ τὴν ὡς ] πρός τινα ὑγρότητα ὑπὸ θερμότητος μῖξιν πασχούσης τε καὶ δεχομένης ταῦτα . οὐ γὰρ τοῦτο λέγει , ὅτι παρὰ τῆς γῆς ἐχούσης ἤδη τοὺς χυμοὺς πάντας ἐνεργείᾳ τὸ ὕδωρ λαμβάνει · οὐκέτι γὰρ ἄν ἦν ὁ λόγος αὐτῷ καθόλου περὶ γενέσεως χυμῶν , ἀλλὰ περὶ τῶν ἐν τῷ ὕδατι . τοῦ δὲ ἀπὸ τοῦ ξηροῦ τοῦ ἐν τῇ γῇ τὴν γένεσιν τῶν χυμῶν ἐν τῶ ὑγρῷ γίνεσθαι μαρτύριον παρέθετο τὸ καὶ | τῆς ἤδη ποιότητάς τινας ἢ χυμοὺς ἐχούσης γῆς ἀπολαύειν τὸ διηθούμενον ὕδωρ δι’ αὐτῆς , ὡς πεφυκὸς πάσχειν ὑπ’ αὐτῆς · ὑγρότης δ’ ἄν τις εἴη καὶ ἡ ἐν τῇ γῇ τὸν χυμὸν δεδεγμένη . εἰπὼν δὲ τοῦτο , καὶ κατὰ τί εὔλογον πάσχειν τι τὸ ὕδωρ ὑπὸ γῆς λέγει . πάσχειν γὰρ πέφυκε τὸ ὑγρὸν ὑπὸ τοῦ αὐτῷ ἐναντίου , ὥσπερ καὶ τὰ ἄλλα ἐναντία ὑπὸ τῶν ἐναντίων αὐτοῖς . ἐναντίον δὲ τῷ ὑγρῷ τὸ ξηρόν · ἔστι δὲ ξηρὸν ἡ γῆ μάλιστα . ἔστι μὲν γὰρ καὶ τὸ πῦρ ξηρόν , διὸ καὶ ὑπὸ τούτου πάσχει τὸ ὑγρόν · ἀλλ’ ἔστι τὸ μὲν πῦρ μάλιστα εἰδοπεποιημένον κατὰ τὸ θερμόν , εἰ καὶ ὅτι μάλιστά ἐστι καὶ ξηρόν , ἡ δὲ γῆ κατὰ τὸ ξηρόν , εἰ καὶ ψυχρά ἐστιν . εἶπε δὲ καὶ ὑπὸ τοῦ πυρὸς πάσχειν 25 αὐτό , οὐκ ἀργῶς · εἰς γὰρ τὴν τῶν χυμῶν τῶν γινομένων ἐν αὐτῷ γένεσιν καὶ τὸ θερμὸν συντελεῖ , οὐχ ἡ γῆ μόνη . εἰρῆσθαι δέ φησι ταῦτα ἐν τοῖς περὶ | στοιχείων , λέγων τὰ Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς . ἐν ἐκείνοις γὰρ μάλιστα τὸν περὶ τῆς φύσεως τε καὶ οὐσίας τῶν τεσσάρων σωμάτων , ἃ καὶ στοιχεῖα λέγεται , λόγον πεποίηται . ἐν οἷς εἴρηκε καὶ κατὰ τί μάλιστα εἰδοποιεῖται τῶν σωμάτων τῶν ἁπλῶν ἕκαστον , ὅτι γῆ μὲν μᾶλλον ὑπὸ τοῦ ξηροῦ ἢ τοῦ ψυχροῦ , ὕδωρ δὲ ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ μᾶλλον ἢ ὑγροῦ , ἀὴρ δὲ ὑπὸ τοῦ ὑγροῦ μᾶλλον ἢ θερμοῦ , πῦρ δὲ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ μᾶλλον εἰπὼν δὲ τὰ ἐναντία ὑπὸ τῶν ἐναντίων πάσχειν , διὸ καὶ τὸ ὑγρὸν ὑπὸ τοὐ ξηροῦ καὶ ἔμπαλιν τὸ γὰρ πλεονάζον ποιητικόν εἶναι ] ) , εἶναι δὲ καὶ τὸ πῦρ ξηρόν , μάλιστα δὲ τὴν γῆν , προστίθησι τούτοις ὅτι καθὸ τὸ μὲν πῦρ ἐστι τῶν στοιχείων , τὸ δὲ ὕδωρ , τὸ δὲ γῆ , τὸ δὲ ἀήρ , οὐδὲν οὔτε ποιεῖν οὔτε πάσχειν πεφύκασιν · οὐσία γὰρ αὐτά , οὐσία δὲ οὐσίᾳ οὐκ ἔστιν ἐναντία , ἐν δὲ τοῖς ἐναντίοις τὸ ποιεῖν τε καὶ πάσχειν . διὸ καὶ προσέθηκεν οὐδ’ ἄλλο | οὐδέν · οὐδὲν γὰρ σῶμα , καθὸ σῶμα , ποιεῖ ἢ πάσχει , ὅτι μηδ’ ἐναντιότης ἐν αὐτοῖς · καθὸ δὲ ἐν ἑκάστῳ αὐτῶν ἐναντιότης ἐνυπάρχει , κατὰ τοῦτο ποιητικά ἐστιν ἀλλήλων καὶ παθητικά . ἐναντιότης δὲ ἐν τῷ ὕδατι πρὸς μὲν τὴν γῆν κατὰ τὴν ὑγρότητα ξηρὰ γὰρ ἡ γῆ μάλιστα ) , πρὸς δὲ τὸ πῦρ κατ’ ἄμφω μέν καὶ γὰρ κατὰ τὴν ξηρότητα καὶ θερμότητα , τὸ γὰρ ὕδωρ ὑγρὸν καὶ ψυχρὸν [ ὂν ] ) , μᾶλλον δὲ κατὰ ψυχρότητα , ἐπεὶ τούτῳ μὲν τὸ ψυχρὸν οἰκειότερον , τοῦ δὲ πυρὸς οἰκεῖον τὸ θερμὸν μάλιστα . Μάθοι δ’ ἄν τις ἐκ τούτων τὴν Ἀριστοτέλους δόξαν περὶ τῶν ποιούντων τε καὶ πασχόντων . οὔτε γὰρ τὰ σώματα αὐτῷ δοκεῖ ποιεῖν τε καὶ πάσχειν , ὡς ἀρέσκει τοῖς ἀπὸ Στοάς , οὔτε πάλιν τὰ ἀσώματα , ὡς ἐδόκει τοῖς περὶ Πλάτωνα , ἀλλὰ κατὰ τὰς ἐν αὐτοῖς ἐναντιώσεις οὔσας ἀσωμάτους . πῶς οὗν , εἰ τῷ μὲν ὕδατι τὸ εἶναι ὕδατι ἐν ὑγρότητι καὶ ψυχρότητι , τῷ δὲ πυρὶ ἐν θερμότητι καὶ ξηρό|τητι , οὐκ ἐναντίον τὸ ὕδωρ τῷ πυρὶ καὶ καθὸ ὕδωρ καὶ πῦρ ; ἢ εἰ καὶ ὅτι μάλιστα κατὰ ταῦτα εἰδοποιεῖται ἑκάτερον αὐτῶν , ἀλλ’ οὐ ταῦτά ἐστι τὸ πῦρ καὶ τὸ ὕδωρ · οὐ γάρ ἐστιν εἴδη μόνον , ἀλλ’ ἔστι καὶ ὑποκείμενόν τι αὐτοῖς ἔχον ταύτας τὰς ποιότητας , σὺν ᾧ τὸ μὲν ὕδωρ ἐστί , τὸ δὲ πῦρ . ἡ γοῦν ῥοπὴ αὐτοῖς οὐκ ἔστι πρώτως ἐναντία · οὐ γὰρ ὥσπερ τὸ πῦρ κουφότατον , οὕτως καὶ τὸ ὕδωρ βαρύ . τατον · ἀλλὰ καὶ μεθ’ ὕλης τὸ εἶναι αὐτοῖς , ἥτις ἐστὶν ἡ αὐτὴ ἐν πᾶσιν αὐτοῖς . Εἰπὼν δὲ ὅτι εὔλογον πάσχειν τὸ ὑγρὸν ὑπὸ τοῦ ξηροῦ ἦν δὲ τὸ μὲν ἐν τῷ ὕδατι , τὸ δὲ ἐν τῇ γῇ ) , πῶς ὑπὸ τοῦ ἐν τῇ γῇ ξηροῦ πάσχει τὸ ἐν τῷ ὕδατι ὑγρὸν ἐν τῇ τῶν χυμῶν γενέσει λέγει . ὡς γὰρ οἱ ἐναποπλύνοντες ἐν τῷ ὑγρῷ τὰ κεχρωσμένα χρωματίζουσι καὶ τὸ ὕδωρ τῷ τοῦ ἐναποπλυνομένου χρώματι , ὁμοίως δὲ καὶ οἱ τὰ τοὺς χυμοὺς ἔχοντα ἀπολαύει γὰρ τὸ | ὕδωρ τῶν χυμῶν τῶν ἐν τοῖς ἀποπλυνομένοις ἐν αὐτῷ ) , οὕτω φησὶ καὶ ὑπὸ τῆς φύσεως γίνεσθαι · τὸ γὰρ ξηρὸν καὶ γεῶδες ἐναποπλύνουσαν τῷ ὑγρῷ καὶ διὰ τούτου διηθοῦσαν αὐτὴν τὸ ὑγρόν , χρωμένην τῷ θερμῷ καὶ διὰ τούτου κινοῦσαν αὐτὸ γεννᾶν ἐν αὐτῷ τὸν χυμόν . τῷ δὲ οὕτω καὶ ἡ φύσις τὸ ξηρὸν καὶ γεῶδες λείποι ἂν τὸ ‘ἐναποπλύνει τῷ ὑγρῷ.’ τοῦ δὲ καὶ διὰ τοῦ ξῆ ῥοῦ καὶ γεώδους διηθοῦσα ἐξηγητικὸν ἂν εἴη τὸ ‘ἐναποπλύνουσα καὶ χρωμένη ἐν τῇ διηθήσει τῷ θερμῷ καὶ κινοῦσα αὐτό , τουτέστιν ἀλλοιοῦσα αὐτὸ καὶ συνιστῶσα καὶ πέσσουσα , ποιὸν παρασκευάζει · ἔγχυμον γάρ.’ ἀνατίθησι δὴ τὴν γένεσιν τῶν χυμῶν τῇ διηθήσει τοῦ ὑγροῦ ἐν τῷ ξηρῷ τῷ ἐν τῇ γῇ ὄντι κινοῦν - τος αὐτὸ καὶ μεταβάλλοντος καὶ συνιστῶντος τοῦ θερμοῦ . ἐν γὰρ τῇ δι’ ἐκείνου διήθησέ καὶ τῇ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ γινομένῃ ἐν αὐτῷ πέψει τε καὶ συστάσει ἡ γένεσις τοῦ χυμοῦ , οὐ τῆς γῆς ἐχούσης τὸν χυμὸν ἐν αὑτῇ , ὡς ἐδόκει πρὸ ὀλίγου λέγειν βουλόμενος συστῆσαι τὸ | ἀπολαύειν τινὸς τὸ ἐν τῷ ὕδατι ὑγρὸν ἀπὸ τῆς ἐν τῇ γῇ ξηρότητος διηθούμενον δι’ αὐτῆς . εἰ γὰρ ἦν ἡ γῆ ἔχουσα ἐνεργείᾳ τοὺς χυμοὺς καὶ παρ’ αὐτῆς τὸ ὕδωρ ἀπεμάττετο , οὐκ ἔδει αὐτοὺς παρὰ τὴν τῶν δεχομένων τὸ τοιοῦτον ὕδωρ διαφορὰν φυτῶν ἀλλάσσεσθαι , ἀλλ’ αὐτοὺς ποιεῖν ἐν αὑτοῖς τοὺς ὁμοίους χυμοὺς τὸ ὅμοιον . τοῦτο γὰρ ᾐτιάσατο καὶ τῶν πανσπερμίαν τὸ ὕδωρ λεγόντων εἶναι τῶν χυμῶν καὶ οὕτως ὕλην . εἰ δὲ ἡ γένεσις τῶν χυμῶν ἐν τῇ διηθήσει τοῦ γεώδους ξηροῦ τοῦ ἐν ἰῇ γῇ ἐν ὕδατι διὰ τὴν ὑπὸ θερμότητος κίνησιν , καὶ εἶεν ἂν καὶ οἱ ἐν τῇ γῇ χυμοὶ τοῦτον ἐγγινόμενοι τὸν τρόπον ἐγκαταμίξει τινὸς ὑδατώδους ὑγροῦ καὶ θερμότητος ποιᾶς · ἔχει δὲ ἡ γῆ ἐν αὑτῇ καὶ θερμότητα καὶ ὑγρότητα ἐγκαταμεμιγμένας . Eἰπὼν δὲ πῶς γίνεται ὁ χυμός , ὁρίζεται αὐτόν . λέγει γὰρ χυμὸν εἶναι τὸ ὑπὸ τοῦ ἐν τῇ γῇ ξηροῦ γινόμενον πάθος ἐν τῷ ὑγρῷ τῆς γεύσεως τῆς κατὰ δύναμιν ἀλλοιωτικὸν ὂν εἰς ἐνέργειαν . διὰ μὲν οὖν τοῦ τὸ πάθος λαβεῖν καὶ τὸ θερμὸν συμπαραλαβὼν δι’ οὗ τὸ ἐγγινόμενον πάθος ὑπὸ τοῦ ξηροῦ ἐν τῷ ὑγρῷ · τὸ δὲ τῆς γεύσεως τῆς κατὰ δύναμιν ἀλλοιωτικὸν εἰς ἐνέργειαν σημαίνει μὲν αὐτὸ τὸ κινοῦν οὕτω τὴν γεῦσιν καὶ ἀλλοιοῦν , ὡς ἄγειν αὐτὴν ἀπὸ τοῦ δυνάμει εἰς τὸ ἐνεργείᾳ · ποιητικὸν γὰρ ὁ χυμὸς τῆς κατ’ ἐνέργειαν γεύσεως . Ότι δὲ προὑπαρχούσης τῆς αἰσθητικῆς δυνάμεως ὁ χυμὸς εἰς ἐνέργειαν κινητικὸς γίνεται , ἀλλ’ οὐκ αὐτὸς τῆς δυνάμεως τῆς γευστικῆς αἴτιος , δηλοῖ δι’ ὧν προστίθησι λέγων · οὐγ ἂρ κατὰ τὸ μανθάνειν , ἀλλὰ κατὰ τὸ θεωρεῖν ἐστι τὸ αἰσθάνεσθαι . ὃ ἴσον ἐστὶ τῷ ‘οὐ γὰρ ἐγγίνεται ἡ αἰσθητικὴ δύναμις ἐν τῷ αἰσθάνεσθαι , ὡς ἡ ἐπιστήμη ἐν τοῖς μανθάνουσιν , ἀλλὰ προυπάρχουσα καὶ οὖσα δυνάμει ἐνεργεῖ , ὡς ὁ ἔχων πρότερον τὴν ἐπιστήμην , ἔπειτα ἐνεργῶν κατὰ ταύτην.’ τίς δὲ ἡ δυνάμει αἴσθησις καὶ τίς ἡ κατ’ ἐνέργειαν εἴρηκεν ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς . τὸ δὲ ἄγει γὰρ τὸ αἰσθητικὸν εἰς τοῦτο δυνάμει προυπάρχον ἴσον ἐστὶ τῷ ‘ἄγεται γὰρ τὸ αἰσθητικὸν ὑπὸ τοὐ αἰσθητοῦ εἰς ἐνέργειαν , ὂν τοιοῦτον δυνάμει πρὸ τούτου᾿ ᾧ προσέθηκε καὶ τὰ ἑξῆς δηλωτικὰ ὄντα τοῦ εἰς ποίαν ἐνέργειαν ἄγεται καὶ ἐκ ποίας δυνάμεως . ἐπεὶ δὲ μὴ μόνον τὸ κατὰ τὸν χυμὸν πάθος ἐν τῷ ὑγρῷ ὑπὸ τοῦ ξηροῦ ἐγγίνεται ( κἂν γὰρ χρῶμα ἐναποπλυθῇ , ὁμοίως καὶ τὸ ὕδωρ χρώννυται ) , ἀλλὰ καὶ ὀσμαὶ ὁμοίως ἐν αὐτῷ γίνονται , διὰ τοῦτο εὐλόγως προσέθηκε τὸ ἴδιον τοῦ ὡς χυμοῦ *** πάθος ἐστὶ τῆς γεύσεως τῆς κατὰ δύναμιν ἄλλοιωτικὸν εἰς ἐνέργειαν . Ὅτι δὲ ἡ ξηρότης ἡ ἐν τῇ γῇ τῆς τῶν χυμῶν γενέσεως αἰτία , δῆλον καὶ ἐκ τῆς τῶν ἑψομένων ὑδάτων διαφορᾶς , ἣ γίνεται παρὰ τὴν ἐγκατάμιξιν τῆς γεώδους ξηρότητος · τῶν γοῦν ὀμβρίων ὑδάτων τὸ μὲν | τοῦ χει - 159 μῶνος γλυκύτατον , τὸ δὲ τοῦ θέρους ἧττον , ἥκιστα δὲ τὸ μετοπώρου . πάλιν δ’ αὖ βορείοις μὲν ποτιμώτερον τὸ ὑόμενον , νοτίοις δὲ ἁλυκώτερον , καὶ ταῖς μὲν ἐπομβρίαις γλυκύ , τοῖς δὲ αὐχμοῖς ἁλυκόν · χειμῶνος μὲν γὰρ ὑγρῶν τῶν περὶ τὴν γῆν ὄντων ἄμικτοι αἱ ἀναθυμιάσεις ἀνάγονται τῆς γεώδους ξηρότητος , θέρους δὲ ἧττον ὄντων ὑγρῶν τῶν περὶ τὴν γῆν συν - αναφέρεταί τι τῇ ἀναθυμιάσει συνεπισπώμενον τοῦ γεώδους · ἔτι δὲ μᾶλλον τοῦ μετοπώρου πλέον ἀνασπᾶται τοῦ γεώδους διὰ τὸ μάλιστα τότε πάντα ἀνεξηράνθαι ὑπὸ τοῦ ἐν τῷ θέρει καύματος . πάλιν τοῖς μὲν βορείοις ἅτε πνέουσιν ἀπὸ τῶν ἐνύγρων πολὺ τὸ πότιμον , νοτίοις δὲ διὰ τὸ ἀπὸ ξηρῶν καὶ κατακεκαυμένων πολὺ τὸ γεῶδες . οὕτω δὲ καὶ ἐν τοῖς αὐχμοῖς · καὶ γὰρ ἐν τούτοις ἀνάγεται τὸ γεῶδες καὶ ἁλυκὸν πολύ , ἐναντίον δὲ ἐν ταῖς ἐπομβρίαις . οὕτως οὖν εὔλογον καὶ τοὺς χυμοὺς ἅπαντας γίνεσθαι τῇ | τε ἐγκαταμίξει τῆς γεώδους ξηρότητος καὶ τῇ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ γινομένῃ πέψει αὐτῶν [ ἡγεῖται ] διὰ τῆς συμμέτρου θερμότητος . φθείρονται γοῦν οἱ πολλάκις , ὅταν ὑπὸ τοῦ ψύχους αἱ πέψεις αὐτῶν ἀναλυθῶσι καὶ ἐξυγραν - θῶσιν ὥσπερ διακρινομένης τῆς ἐγκαταμεμιγμένης τῷ ὑγρῷ ξηρότητος . μετὰ γὰρ τὴν ὑπὸ τοῦ ψύχους γινομένην πῆξιν ἐν αὐτοῖς λυόμενα ἐξυγραίνεταί τε καὶ ἐξαεροῦται · ἐνυπάρχει γὰρ τὸ ὑγρὸν ἐν τοῖς χυμοῖς . οὐ γὰρ ἐκκρίσει τινὶ ἰοῦ ὑγροῦ ἀπὸ τοῦ ξηροῦ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ γινομένῃ οἱ χυμοί , ἀλλὰ πέψει καὶ συστροφῇ · ὅτι γὰρ ἐνυπάρχει τὸ ὑγρὸν ἐν τοῖς πεττομένοις , δῆλον ἐκ τοῦ λυθείσης τῆς πέψεως ἀνυγραίνεσθαι αὐτά . πολλοὶ δὲ τῶν καρπῶν τὴν ἀρχὴν ἐν τοῖς ψυχροῖς τόποις οὔτε πεπαίνονται οὔτε τὸν ἴδιον χυμὸν λαμβάνουσιν , ὡς τοῦ θερμοῦ ποιητικοῦ γινομένου τῆς πέψεως αὐτῶν καὶ τῶν ἐν αὐτοῖς χυμῶν . | Ὅτι δὲ οὐ παντὸς ξηροῦ ἀλλὰ τροφίμου οἱ χυμοὶ ἡ πάθος εἰσὶν ἢ στέρησις , δεῖ λαβεῖν ἐντεῦθεν . Εἰπὼν τὸν χυμὸν εἶναι τὸ ὑπὸ τοῦ ξηροῦ τοῦ ἐν τῇ γῇ ἐν τῷ ὕδατι γινόμενον πάθος διὰ θερμότητος τῆς γεύσεως τῆς κατὰ δύναμιν ἀλλοιωτικὸν εἰς ἐνέργειαν , ὅτι εὐλόγως προσέθηκε τῷ λόγῳ τὸ τῆς γεύσεως τῆς κατὰ δύναμιν ἀλλοιωτικὸν εἰς ἐνέργειαν νῦν δείκνυσιν . οὐ γὰρ πᾶν πάθος ἐν τῷ ὑγρῷ ὑπὸ τοῦ ξηροῦ γινόμενον χυμός · καὶ γὰρ ἡ ὀσμὴ ὑπὸ ξηρότητος ἐν ὑγρῷ γίνεται , ὡς προϊὼν δείξει , ἀλλ’ οὐ χυμὸς τοῦτο . ἔτι δὲ καὶ ἁπτὴ ἡ τροφή , ἀλλ’ οὐ , καθὸ ἁπτή , τρέφει , ἀλλὰ κατὰ τὸ πάθος τὸ γευστόν . ὃ δηλῶσαι βουληθεὶς εἶπεν ἀλλ’ ἁ τοῦ τροφίμου , τῷ τροφίμῳ ἀντὶ τοῦ γευστοῦ χρησάμενος . Εἰπὼν δὲ τοῦ τροφίμου πάθος εἶναι τοὺς χυμοὺς προσέθηκεν ἢ στέρησις , λέγων τοῦ τροφίμου στέρησιν , τουτέστι τοῦ γλυκέος · τοῦτο γὰρ τὸ τρόφιμον , ὡς δείξει . δοκεῖ γὰρ αὐτῷ ὁ μὲν γλυκὺς χυμὸς τρόφιμος εἶναι , στέρησις δὲ τούτου ὁ πικρός τε καὶ ἁλμυρός , γευστοὶ δὲ | ἀμφότεροι · ὡς γὰρ ἐπὶ τῶν χρωμάτων τὸ ἐναντίον τῷ μάλιστα ὁρατῷ τοῦτο δέ ἐστι τὸ λευκόν ) , ὅπερ ἐστὶ τὸ μέλαν ὁρατὸν ὂν καὶ αὐτό , οὕτως καὶ ἐπὶ τῶν χυμῶν τὸ ἐναντίον τῷ μάλιστα γευστῷ μάλιστα δὲ γευστὸν τὸ τροφιμώτατον , τοιοῦτον δὲ τὸ γλυκύ ) στέρησις τούτου . καὶ γὰρ καθόλου τῶν ἐναντίων δοκεῖ αὐτῷ τὸ ἐν τῇ χείρονι συστοιχίᾳ στέρησις εἶναι . ἐπεὶ τοίνυν καὶ τὸ γλυκὺ καὶ τὸ τούτῳ ἐναντίον , τὸ πικρόν , γευστά τε καὶ χυμοὶ καὶ ἐκ τῆς τούτων ποιᾶς μίξεως πάντες οἱ ἄλλοι χυμοί , ὥσπερ τὰ χρώματα ἔκ τε τοῦ λευκοῦ καὶ τοῦ μέλανος , τὸ γευστὸν καθόλου ἐδήλωσε τὰ ἐν τοῖς χυμοῖς ἐναντία εἰπών , ἐξ ὧν οἱ πάντες χυμοί · ταῦτα δέ ἐστι τὸ γλυκὺ καὶ τὸ πικρόν . ὡς ἐπεὶ τὸ γλυκὺ τρόφιμον , τοῦ τροφίμου ξηροῦ πάθος εἶπεν ἐν τῷ ὑγρῷ τὸν χυμὸν ἢ τῆς τούτου στερησεως ἀντὶ του πικροῦ · τούτου γὰρ ἐναντίον , ἐναντίον δὲ τῷ γλυκεῖ καὶ ἡ στέρησις αὐτοῦ . ὅτι μὲν γὰρ οὔτε τὸ | ξηρὸν αὐτὸ καθ’ αὑτὸ οὔτε τὸ ὑγρὸν τρέφει , ὡς γνώριμον λαμβάνει · ἐν γὰρ τῇ τούτων μίξει ποιᾷ ἡ τροφή . λείπει δὲ τῷ ὅτι οὔτε τὸ ξηρὸν ἄνευ τοῦ ὑγροῦ οὔτε τὸ ὑγρὸν ἄνευ τοῦ ξηροῦ τὸ χυμὸς καὶ τροφή · τούτω γὰρ ἀκολουθεῖ τὸ τροφὴ γὰρ οὐχ ἓν μόνον . Οτι δὲ μὴ πᾶν πάθος τὸ γινόμενον ἐκ τῆς τῶν τοιούτων μίξεως χυμός ἐστιν , ἑξῆς δείκνυσιν · ἡ γὰρ προσφερομένη τροφὴ τοῖς ζῴοις καὶ 1 ἁπτή ἐστι . διὰ τοῦτο γοῦν καὶ τὴν γεῦσιν εἶδός τι ἁφῆς λέγει εἶναι , ὅτι καὶ τῶν ἁπτῶν ἐναντιοτήτων ἐστὶν ἀντιληπτική . ἀλλ’ οὐκ ἔστιν ἡ τροφὴ τροφή , καθὸ ἁπτή ἐστιν . οὐ γάρ , καθὸ θερμὴ ἢ ψυχρὰ ἢ μαλακὴ ἢ τινα ἄλλην ἀπτὴν ἐναντίωσιν ἔχει , τρέφει · ἀλλὰ καθόσον μὲν ἁπτή ἐστι , κατὰ τοσοῦτον αὐξήσεως ἐστι τοῖς τρεφομένοις καὶ φθίσεως αἰτία . καθὸ γὰρ θερμὸν ἢ ψυχρόν ἐστι τὸ τρέφον , ἢ προσκρίνεται ἢ ἀποκρίνεται · | τὸ γὰρ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν πέψεως καὶ ἀπεψίας αἴτιον , ὧν ἡ μὲν πέψις προσκρίσεως τε καὶ αὐξήσεως αἰτία , ἡ δὲ ἀπεψία φθίσεως τε καὶ ἀτροφίας . συνεργεῖ δὲ πρὸς τὴν σύμφυτον ἐν τοῖς ζῴοις θερμότητα , δι’ ἧς αἱ πέψεις , τῇ θρεπτικῇ ψυχὴ ( τούτῳ γὰρ ὀργάνῳ πρὸς τῆν’ πέψιν ἡ δύναμις αὕτη χρῆται ) καὶ ἡ τῶν προσφερομένων θερμότης τε καὶ ψυχρότης . ὥστε κατὰ μὲν τὸ πάθος τοῦτο τὸ ἁπτὸν γινόμενον καὶ αὐτὸ ὑπὸ τοῦ ξηροῦ ἐν τῷ ὑγρῷ ἐκ τούτων γὰρ ἡ τροφὴ οὖσα καὶ ἁπτή ἐστιν ) οὔκ εἰσιν οἱ χυμοί . δύναται γὰρ ἡ 15 τροφή , καθόσον ἁπτή ἐστιν , αὐξήσεως εἰρῆσθαι αἰτία , ὅτι τὸ σῶμα ἁπτόν · ἡ γὰρ ἀντιτυπία ἀπιόν , ἐν ᾗ τῶ σώματι τὸ εἶναι · ἀλλὰ καὶ ἀφ’ ὧν εἰδοποιεῖται τὰ πρῶτα σώματα , ἐν οἷς αὐτοῖς τὸ εἶναι , ἁπτὰ καὶ ταῦτα . κατὰ δὲ σώματος προσθήκην τε καὶ ἀπουσίαν αἱ αὐξήσεις τε καὶ αἱ μειώσεις . ὥστε ἡ τροφή , καθὸ μὲν σῶμα , αὔξει , ὡς ἐν τοῖς Περὶ γενέσεως εἶπε | καθὸ γὰρ σῶμά ἐστι , ποσόν ἐστι ) , καθόσον δὲ γλυκεῖα , τρέφει , καὶ κατὰ 165 τοῦτο δὲ καὶ κινητικὴ τῆς κατὰ δύναμιν γεύσεως εἰς ἐνέργειαν . τούτων μὲν γὰρ αἴτιον ἢ θέρμ’ ὂν ἢ ψυχρόν . τούτων , λέγει αὐξήσεως καὶ φθίσεως , αἰτίαν τὴν τροφὴν εἶναι , κἄν θερμή ἐστι κἂν ψυχρὰ καὶ ὅλως ἁπτή . ταῦτα γάρ , φησί , ποιεῖ καὶ αὔξησιν καὶ φθίσιν , ἤτοι λέγων τὰ ἁπτὰ ἀπλῶς ἢ τῶν ἁπτῶν τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρόν . καθ’ ὃ πάθος ἄρα ἐγγινόμενον τῷ ὑγρῷ ὑπὸ τοῦ ξηροῦ τό τε γεύεσθαι τοῖς ζῴοις καὶ τὸ τρέφεσθαι , κατ’ αὐτὸ τοῦτο ὁ χυμός . κατὰ τί οὖν τρέφει ; καθὸ γευστόν ἐστι δηλονότι , ἀλλ’ οὐ καθὸ ἁπτόν . Ἁπλῶς οὖν δεικτικὸν παρέθετο x003E ; τὸ πᾶν τὸ τρεφόμενον ἢ γλυκεῖ χυμῷ ἁπλῶς ἢ μεμιγμένῳ τρέφεσθαι , ἅ ἐστι γευστά , ἀλλ’ οὐχ ἁπτά . ὡς ἄνευ γλυκέος μὴ δυ|ναμένης τροφῆς εἷναι . ἡ δὲ μικτὴ εἴη ἄν ἔκ τε τῆς γλυκείας καὶ τῆς ἐναντίας ταύτῃ τῆς πικρᾶς , <ὥσπερ τῷ γάρ , ὡς προιὼν ἐρεῖ , τὸ γλυκὺ καὶ τρόφιμον ἐπιπολαστικὸν εἶναι , τούτῳ καὶ μίξεως τινος ὁ τοιοῦτος χυμὸς πρὸς τὸ τρέφειν δεῖται . ἐπιπολαστικὸν δὲ τὸ γλυκὺ τῷ κοῦφόν τε εἶναι καὶ ἄνω φέρεσθαι · διὰ τοῦτο γὰρ καὶ τρόφιμον . Εἶναι μὲν οὖν φησι τὸν περὶ τοῦ τίσι καὶ πῶς τρεφόμεθά τε καὶ αὐξόμεθα τοῖς περὶ γενέσεως λόγοις οἰκεῖον . εἴρηκε δὲ περὶ μὲν αὐξήσεως ἰδίως ἐν τὸῖς Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς , περὶ δὲ τροφῆς ἐν τοῖς Περὶ ζῴων γενέσεως . διὸ τὸν μὲν ἀκριβῆ περὶ αὐτῶν λόγον εἰς ἐκείνας ἀνατίθεται ὡς οἰκειοτέρας τὰς πραγματείας , νῦν δὲ ὅσον ἀναγκαῖον πρὸς τὴν τοῦ προκειμένου | δεῖξιν ἐπιμνησθῆναί φησι δεῖν αὐτῶν . λέγει δὲ τὸ θερμὸν τῆς τε αὐξήσεως τοῖς σώμασιν αἴτιον διὰ τῆς πέψεως τῆς τροφῆς γίνεσθαι καὶ τῆς δημιουργίας τε καὶ γενέσεως τῆς τροφῆς · ποιητικὸν γὰρ αὐτῆς τοῦτο τῷ φύσιν ἔχειν ἀπὸ τοῦ ὑγροῦ τοῦ χυμὸν ἔχοντος ἤδη τὸ κοῦφον μὲν καὶ γλυκὺ ἕλκειν , τὸ δ’ ἁλμυρὸν καὶ πικρὸν καταλείπειν διὰ τὸ βάρος · τὸ γὰρ κουφότερον αὑτῷ συναναφέρει κινούμενον εἰς τὸν ἄνω x003E ; κατὰ φύσιν , τὸ δὲ βαρὺ καταλείπει . Τοῦτο δὲ ὡς γνώριμον ἀπὸ τῶν ἀναθυμιάσεων λαμβάνει · οὕτω γὰρ αἱ ἀναθυμιάσεις γίνονιαι . τοῦτο δὴ οὖν ὃ ἐν τοῖς ἔξω σώμασι τὸ θερμὸν ὁρᾶται ποιοῦν , ποιεῖν φησιν αὐτὸ καὶ ἐν Τῇ’ φύσει τῶν ζῴων τε καὶ φυτῶν , ἕλκειν μὲν τὸ ἔνδον θερμὸν ἀπὸ τῆς τροφῆς τῆς ἐνεθείσης τὸ κοῦφον καὶ γλυκὺ καὶ προσκρίνειν , καταλείπειν δὲ τὸ βαρὺ τῷ εἶναι πικρόν τε καὶ ἁλμυρόν , ὅ ἐστι τὸ περίτ|τωμα . εἰ γὰρ ταῦτα βαρέα ὄντα καὶ πικρὰ ὑπομένει , 168 δῆλον ὡς τὸ κοῦφον καὶ ἐναντίον τούτοις γλυκύ . καὶ εἴη ἂν αἰτία τις καὶ αὕτη τοῦ τοῖς γλυκέσι τρέφεσθαι τά τρεφόμενα . ὅτι δὲ γλυκὺ τὸ ἀναφερόμενόν τε καὶ † τρέφον ὑπὸ τοῦ θερμοῦ καὶ οὐχ ἀπλῶς κοῦφον , ἀλλ’ ἔστι τὸ κοῦφον καὶ γλυκύ , δῆλον καὶ αὐτὸ ἐκ τῶν ἀναθυμιάσεων · πᾶν γὰρ τὸ ὄμβριον γλυκύ , καίτοι τοῦ πλείστου ἀπὸ τῆς θαλάσσης ἀτμι - ζομένου οὔσης ἁλμυρᾶς · εἴρηται δὲ περὶ τούτων ἐν τοῖς Μετεωρολογικοῖς . Προηγουμένως μὲν οὗν ὁ γλυκὺς χυμὸς τρόφιμος · οἱ δὲ ἄλλοι χυμοὶ ἀναμίγνυνται εἰς τὴν τροφήν ἣν ἔξωθεν προσφερόμεθα , ἀντὶ τοῦ ἡδύσματος , φησίν , οὐχ ὡς τρόφιμοι καθ’ ἑαυτούς , ὥσπερ τὸ ἁλμυρὸν καὶ τὸ ὀξύ · ὡς γὰρ τούτους τοὺς χυμοὺς ἡδύσματος χάριν τοῖς γλυκέσι παραμεμιγμένους ὁρῶμεν παραμυθουμένους τὴν καθ’ ἑκάστην γεῦσιν ὑπερβολὴν τῆς γλυκύτητος | οὕτως καὶ τοὺς ἄλλους χυμοὺς τῆς χρείας χάριν ταύτης τοῖς γλυκέσιν ἀναμίγνυσθαι ἀντισπῶντας τὸ τοῦ γλυκέος ἐπιπολαστικόν , ἀλλ’ οὐχ ὡς τροφίμους καθ’ αὑτούς . ἀφ’ ὧν δῆλον ὅτι τὸ ἔνδον θερμὸν τοῖς γλυκέσι τρέφει καθ’ ὃν καὶ προείρηκε τρόπον . Ὥσπερ δὲ τὰ χρώματα ἐκ λευκοῦ τε καὶ μέλανος μίξεως ἐστιν . Εἰπὼν τρόφιμον μὲν εἶναι χυμὸν τὸν γλυκύν , ἐναντίον δὲ καὶ κατὰ στέρησιν τούτου ’τον πικρὸν , οεικνυσιν ὅτι πάντες οἱ χυμοὶ ἐκ τῆς τούτων τῶν ἐναντίων ποιᾶς μίξεως , ὥσπερ καὶ τὰ χρώματα ἐκ λευκοῦ τε καὶ μέλανος , καὶ κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς μίξεως τῶν ἐναντίων χυμῶν πρὸς ἀλλήλους γίνεσθαι τὴν τῶν μεταξὺ διαφοράν , ὡς ἐπὶ τῶν χρωμάτων , εἴτε πάντων τῶν χυμῶν κατ’ ἀριθμούς τινας ὡρισμένους καὶ ἀναλογίας ἐκ τῆς τῶν ἐναντίων μίξεως γινομένων , εἴτε τῶν μὲν τὴν ἡδονὴν ποιούντων οὕτως , τῶν δ’ ἄλλων ὡς ἔτυχεν . | Ἑξῆς δὲ καὶ τὰ εἴδη τῶν χυμῶν ἐκτίθεται καὶ λέγει τίνας αὐτῶν τοῖς ἄκροις τε καὶ ἐναντίοις συντάσσειν δεῖ , τίνας δὲ ἐκ τῆς μίξεως τῶν ἐναντίων γίνεσθαι λέγειν . τὸν μὲν οὖν λιπαρὸν χυμὸν τῷ γλυκεῖ φησι τὸν αὐτὸν εἶναι τρόφιμος γὰρ οὗτος ) , τὸν δ᾿ ἁλμυρὸν τῷ πικρῷ , τὸν δὲ δριμὺν καὶ αὐστηρὸν καὶ στρυφνὸν καὶ ὀξὺν ἐν μέσῳ εἶναι , γινομένους ἐκ τῆς ποιᾶς τῶν ἄκρων μίξεως . Εἰπὼν δὲ ὁμοίως γίνεσθαι τοὺς μεταξὺ χυμοὺς ἐκ τῆς τῶν ἐναντίων , τοῦ τε γλυκέος καὶ τοῦ πικροῦ , μίξεως , ὡς καὶ τὰ χρώματα τοῦ λευκοῦ καὶ τοὐ μέλανος μιγνυμένων , νῦν κατὰ τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν τὴν ὁμοιότητα δείκνυσιν οὖσαν · ἑπτὰ γὰρ εἴδη εἷναι ἀμφοτέρων , τῶν μὲν χυμῶν ἃ κατηρίθμηκε · καὶ γὰρ τὸ ἁλμυρὸν ὡς εἶδός τι ἄλλο καὶ οὐ πάντη ταὐτὸν τῶ πικρῷ εἶναι . ὡς δὲ τὸ λιπαρὸν τῷ γλυκεῖ συνῆψεν , οὕτω φησὶ καὶ ἐν τοῖς χρώμασι δεῖν | τὸ ξανθὸν ἐν τῷ λευκῷ καταριθμεῖν , τὸ δὲ φαιὸν ἐν τῷ μέλανί πως εἶναι , ὥσπερ ἦν καὶ ἐν τοῖς χυμοῖς τὸ ἁλμυρὸν ἐν τῶ πικρῷ . ὡς δ’ ἐπ’ ἐκείνων ἦν μέν πὼς τὸ ἁλμυρὸν ἐν τῷ πικρῷ , ἄλλο μὴν εἶδος , καὶ διὰ τοῦτο ἑπτὰ χυμῶν εἴδη , οὕτως καὶ ἐπὶ τῶν χρωμάτων ἔσεσθαι κατὰ τὸ φαιὸν εἶδός τι χρώματος · οὕτω γὰρ λέγοντος αὐτοῦ σώζοιτο ἂν τὸ τὰ εἴδη τῶν χρωμάτων ἑπτὰ εἶναι . τὸ γὰρ φοινικοῦν καὶ τὸ ἁλουργὲς καὶ τὸ πράσινον καὶ τὸ κυανοῦν , ἃ λέγει μεταξὺ τῶν τριῶν ἐκείνων τοῦ τε λευκοῦ καὶ τοῦ μέλανος καὶ τοῦ φαιοῦ , τὰ ἑπτὰ εἴδη ποιήσει τῶν χρωμάτων . εἰ μὲν οὖν φυλάσσοι τις τὸ μὲν ξανθὸν ἐν χρώμασι καὶ συνάπτοι τὸ φαιὸν καὶ τὸ μέλαν , ἐν δὲ τοῖς [ πικροῖς ] χυμοῖς τὸ *** πικρὸν καὶ τὸ ἁλμυρόν , ἑπτὰ εἴδη ἑκατέρου αὐτῶν ἔσται , ὡς εἰρήκει · ὡς , εἰ δή τις † μήτε ταῦτα συντιθείη καὶ τὰ πρῶτα | διαιροίη , ἴσα μὲν καὶ οὕτως ἔσται τά τε τῶν χυμῶν εἴδη καὶ τὰ τῶν χρωμάτων , οὐ μὴν ἑπτά , ἀλλ’ ἢ ἓξ ἢ ὀκτώ . ἐπεὶ δὲ γίνεταί τινα χρώματα οὐ μόνον κατὰ τὴν τοῦ λευκοῦ τε καὶ μέλανος μῖξιν , ἀλλὰ καὶ τῶν μεταξὺ πάλιν μιγνυμένων ἀλλήλοις ( διὸ καὶ ἄπειρά πὼς εἶναι δοκεῖ τὰ χρώματα ) , τὰ ἄλλα φησὶν ἐκ τῆς τούτων γίνεσθαι μίξεως , τῶν πρώτων χρωμάτων ὄντων ὅσων εἴρηκεν . Εἰπὼν δὲ τὴν μῖξιν ὁμοίως τῶν τε χρωμάτων καὶ τῶν χυμῶν γίνεσθαι , καὶ τὰ εἴδη ἴσα εἶναι αὐτῶν κατ’ ἄλλην τινὰ ὁμοιότητα δείκνυσιν αὐτῶν ὡς γὰρ τὸ μέλαν ἐναντίον x003E ; τῷ λευκῷ στέρησις ἐν διαφανεῖ λευκοῦ , οὕτως τὸ ἁλμυρὸν καὶ τὸ πικρὸν στέρησις τοῦ γλυκέος ἐν τῷ τροφίμῳ ὑγρῶ ) , ἅμα διὰ τούτων ἐξηγούμενος ἡμῖν , πῶς εἶπε τὴν πρὸ ὀλίγου λέξιν τὴν “ ὅτι δὲ οὐ παντὸς ξηροῦ , ἀλλὰ τροφίμου οἱ χυμοὶ ἢ πάθος εἰσὶν ἢ στέρησις ” · τὴν γὰρ στέρησιν | λέγει τοῦ γλυκέος , ὃ καὶ τρόφιμον δέδειχε , τὸ πικρόν τε καὶ ἁλμυρόν · ἐξ ὧν ἡ τῶν ἄλλων γένεσις ἁπάντων . ὃ μὴ νοήσαντες οἱ ὑπομνηματισάμενοι τὸ βιβλίον ἀλλοκότως τὴν λέξιν ταύτην ἐξηγήσαντο . σημεῖον δὲ τοῦ στέρησιν εἶναι τοῦ γλυκέος τὸ πικρὸν παρέθετο τὸ καὶ τὴν τέφραν τῶν κατακαιομένων πικρὰν εἶναι · τοιαύτη γὰρ γίνεται τῷ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ τὸ γλυκὺ πᾶν καὶ πότιμον ἐξικμά - ζεσθαι . Δημόκριτος δὲ καὶ οἱ πλεῖστοι τῶν φυσιολόγων ὅσοι λέγουσι περὶ αἰσθήσεως ἀτοπώτατον ποιοῦσι . Δείξας ὅτι ἡ τροφή , καίτοι ἁπτὴ οὖσα , οὐ καθὸ ἁπτή ἐστι τροφή ἐστι , διὰ τούτων αἰτιᾶται τόν τε Δημόκριτον καὶ τῶν φυσιολόγων τοὺς πλείστους ὡς πάσας τὰς αἰσθήσεις ἁφὰς ποιοῦντας καὶ πάντα τὰ αἰσθητὰ ἁπτά τε καὶ δι’ ἁφῆς γνωρίζεσθαι λέγοντας . πῶς δὲ ἁφὰς ἐποίουν πάσας τὰς αἰσθήσεις , λέγει · τῷ γὰρ πάντα τὰ αἰσθητὰ ἁπτὰ ποιεῖν , τῶν δὲ ἁπτῶν ἁφὴν | αἴσθησιν , ἁπάντων ἄν τῶν αἰσθητῶν ἁφὴ αἰσθάνοιτο καὶ γίνοιντο ἄν πᾶσαι αἱ αἰσθήσεις ἁφαί . ἁπτὰ δὲ ἐποίουν πάντα αἰσθητά , ὅτι τῇ ἀπορροίᾳ τῇ ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν καὶ τῇ τούτων ἐμπτώσει εἰς τὰ αἰσθητήρια τὴν ἀντίληψιν ἔλεγον γίνεσθαι , τῶν αἰσθητηρίων κινουμένων ὑπ’ αὐτῶν κατὰ τὰς τῶν ἐν αὐτοῖς σχημάτων τε καὶ μεγεθῶν καὶ λειοτήτων καὶ τραχυτήτων διαφοράς . ἔτι τὸ λευκὸν καὶ τὸ γλυκὺ καὶ τὸ εὐῶδες καὶ τῶν ἄλλων δὲ ἕκαστον αἰσθητῶν οὐδενὶ ἑτέρῳ φασὶν ἀλλήλων οἱ περὶ Δημόκριτον διαφέρειν ἢ τοῖς σχήμασι καὶ τοῖς μεγέθεσι καὶ ταῖς λειότησί τε καὶ τραχύτησι . ταῦτα γὰρ τοῖς αἰσθανομένοις τοιαῦτα φαίνεται , ὁποῖα φαίνεται , παρὰ τὸ τὴν ἁφὴν τὴν καθ’ ἑκάστην αἴσθησιν ὑπ’ αὐτῶν ἐμπιπτόντων οὕτω πάσχειν τε καὶ διατίθεσθαι . Εἰπὼν δὲ γίνεσθαι πάσας τὰς αἰσθήσεις ἁφὰς κατὰ τοὺς οὕτω λέγοντας , τοῦτο δέ , φησίν , ὅτι ἀδύνατόν ἐστιν οὐ χαλεπὸν συνιδεῖν . λέγοι δ’ ἄν τοῦτο , ὅτι , εἰ πᾶσαι ἁφαί , ἔδει τῶν ἁπτῶν αὖ τἀς ἐναντιώσεων | ἀντιλαμβάνεσθαι , ὧν ὁρῶμεν τοὺς ἁπτομένους τινῶν ἀντιλαμβανομένους · ἔστι δὲ ταῦτα σκληρὰ μαλακά , τραχέα λεῖα , θερμὰ ψυχρά , ὑγρὰ ξηρὰ καὶ τὰ ὅσα ἁπτά · νῦν δὲ τούτων ἄν τις ἁψάμενος αἴσθηται , οὐδενὸς ἀντιλαμβάνεται ὀξώδους καὶ γλυκέος καὶ πικροῦ καὶ λευκοῦ καὶ μέλανος . ἔτι δὲ εἰ ἁφὴ ἡ ὄψις ἦν , ἔδει αὐτὴν ἐπιτιθεμένων αὐτῇ τῶν ὁρατῶν ἀντιλαμβάνεσθαι , ὁμοίως καὶ τὴν ὄσφρησιν ὀσφραίνεσθαι καὶ τὴν ἀκοὴν ἀκούειν · νῦν δὲ ἂν μὴ ἐξ ἀποστήματος καὶ διὰ μέσου τινός οὐκ αἰσθάνονται . ἔτι εἰ πᾶν αἰσθητὸν τῇ ἁφῇ προσπίπτοι , τοῦτο οὐκ ἔδει πικρόν , ἂν οὕτω τύχῃ , τῇ γεύσει δοκεῖν ἢ μέλαν τῇ ὄψει ἡ δυσῶδες τῇ ὀσφρήσει , ἀλλὰ καὶ ταύταις λεῖον ἢ πάντως γε τοιοῦτον ὃ κατάλληλον ἄν τῷ λείῳ εἴη , καὶ πᾶν τὸ λεῖον ἀεὶ ἡ πικρὸν ἢ γλυκὺ ὁμοίως εἶναι , ἀλλ’ οὐ τῶν λείων τὸ μὲν πικρὸν τὸ δὲ γλυκὺ ἢ τὸ μὲν λευκὸν τὸ δὲ μέλαν · ἐκ γὰρ τῆς διαφορᾶς τῆς τοιαύτης δῆλον ὡς ἄλλων | τινῶν φύσεων περὶ τὰ ὑποκείμενα αἱ αἰσθήσεις αὗται ἀντιληπτικαὶ καὶ οὐ τῶν αὐτῶν . ἔτι τε εἰ πᾶσαι ἁφαί , τί πλειόνων αἰσθήσεων ἔδει ; ἐξήρκει γὰρ καὶ μίαν εἶναι . Ἔτι δὲ τοῖς κοινοῖς τῶν αἰσθήσεων πασῶν χρῶνται ὡς ἰδίοις · μέγεθος γὰρ καὶ σχῆμα καὶ τὸ τραχὺ καὶ τὸ λεῖον . Καὶ τοῦτό φησιν ἁμαρτάνειν ἐν τῷ περὶ αἰσθήσεων λόγῳ τοὺς περὶ Δημόκριτον , ὅτι τὰ κοινὰ αἰσθητὰ ἴδια ποιοῦσι τῶν αἰσθήσεων . φθάνει δὲ εἰρηκέναι καὶ ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς τίνα μέν ἐστι κοινὰ αἰσθητά , τίνα δὲ ἴδια , καὶ ὅτι αἱ αἰσθήσεις ἐν τοῖς ἰδίοις ἑκάστη αἰσθητοῖς ἀληθεύει , περὶ δὲ τὰ κοινὰ διαψεύδεται . καὶ νῦν δέ τινα τῶν κοινῶν παρατίθεται , δεικνὺς ὅτι τὰ κοινὰ αἰσθητὰ ἴδια ποιοῦσι . μέγεθος γὰρ καὶ σχῆμα κοινὰ αἰσθητά , ὧν νῦν μνημονεύει , ὥσπερ καὶ κίνησις καὶ ἀριθμὸς καὶ | στάσις καὶ διάστημα . προστίθησι δὲ τῷ μεγέθει καὶ τῷ σχήματι ὡς κοινὰ καὶ αὐτὰ αἰσθητὰ νῦν τό τε τραχὺ καὶ τὸ λεῖον καὶ τὸ ὀξὺ καὶ τὸ ἀμβλὺ τὸ ἐν ὄγκοις , ὡς οὐκ ὄντα ταῦτα σχήματα διὰ τὸ μὴ ὑποπίπτειν ἴσως τῷ ὅρῳ τοῦ σχήματος . τὸ δὲ ἐν ὄγκοις προσέθηκεν , ἐπεὶ τὸ τραχὺ καὶ τὸ λεῖον καὶ ὀξὺ καὶ ἐν ψόφῳ , ἔστι δὲ ὀξὺ καὶ ἐν χυμῷ · ὧν τὰ μὲν ἀκοῆς ἴδια αἰσθητά , τὰ δὲ γεύσεως . Τὰ δὲ ἐν ὄγκοις φησίν , ὥσπερ καὶ τὰ ἄλλα τὰ εἰρημένα , κοινὰ εἶναι τῆς τε ἁφῆς καὶ τῆς ὄψεως , καὶ εἰ μὴ πασῶν . ὡς γὰρ σχημάτων ἡ ὄψις ἐστὶν ἀντιληπτική , οὕτω καὶ τοὐ ἐν ὄγκοις τραχέος τε καὶ λείου καὶ ὀξέος καὶ ἀμβλέος . σημεῖον δὲ τοῦ κοινὰ αὐτὰ εἶναι παρέθετο τὸ περὶ ταῦτα ἀπατᾶσθαι αὐτάς , οὐκ ἀπατωμένας περὶ τὰ ἴδια · ἡ γὰρ ὄψις οὐκ ἀπατωμένη περὶ τὰ ἴδια χρώματα ἀπατᾶται περὶ ταῦτα . Διαφορὰν δὲ τοσαύτην τῶν | ἰδίων αἰσθητῶν ἐχόντων πρὸς τὰ κοινά , ἐκεῖνοι τὰ ἴδια τοῖς κοινοῖς συνάπτουσι . πῶς δὲ τοῦτο ποιοῦσιν , ἑξῆς λέγει · Δημόκριτος γὰρ τὰ χρώματα , τὸ λευκὸν καὶ τὸ μέλαν , ἴδια ὄψεως ὄντα , εἰς τὸ λεῖον ἄγει καὶ τὸ τραχύ , τὸ μὲν λευκὸν λεῖον , τὸ δὲ μέλαν τραχὺ λέγων , ἃ κοινὰ τῇ ὄψει πρὸς τὴν ἁφήν ἐστιν , ὥστε γίνεται αὐτῷ τὸ κοινὸν αἰσθητὸν τῷ ἰδίῳ τῆς ὄψεως ταὐτόν . πάλιν τῆς μὲν γεύσεως ἴδια αἰσθητὰ οἱ χυμοί · οἱ δὲ περὶ Δημόκριτον τοῖς σχήμασι τοὺς χυμοὺς ἀνατιθέασι · παρὰ γὰρ τὴν τούτων διαφορὰν τὴν τῶν χυμῶν φασι διαφορὰν γίνεσθαι , ὀξεῖς μὲν χυμοὺς λέγοντες εἶναι τοὺς ἐκ τῶν τοιούτων σχημάτων συγκειμένους , γλυκεῖς δὲ τοὺς ἐκ λείων τε καὶ περιφερῶν . αἱ γὰρ ἄτομοι κατὰ τὰς τῶν σχημάτων ὧν ἔχουσι διαφορας διαφέροντας τοὺς χυμοὺς τῶν ἐκ τῆς συμπλοκῆς αὐτῶν γινομένων ποιοῦσι . γίνεται οὖν πάλιν τὰ σχήματα κοινὰ ὄντα αἰσθητὰ ἴδια τῆς γεύσεως κατ’ αὐτούς . | Δείξας δὲ ὅτι τὰ σχήματα κοινὰ αἰσθητὰ ὄνια ἴδια κατ’ αὐτοὺς ἐπὶ ] τῆς γεύσεως γίνεται , ἐπιφέρει ὅτι καίτοι ] τὰ κοινὰ ἢ οὐδεμιᾶς ἄν εἴη ἴδια ἢ μᾶλλον τῆς ὄψεως ( ἐπιζητήσαι δ᾿ ἄν τις διὰ τί μᾶλλον τῶν σχημάτων ἡ ὄψις τῆς ἁφῆς εἴη ἂν κριτική . ἢ ἐπεὶ πάντων τῶν κοινῶν ἡ ὄψις ἀντιληπτική , κατὰ τοῦτο ἄν εἴη μᾶλλον ταύτης τὰ κοινά · πλήθους γὰρ καὶ διαστήματος οὐκ ἔστιν ἡ ἁφὴ ἀντιληπτική ) . εἰ δὲ τὴν γεῦσίν τις λέγοι μᾶλλον τῶν κοινῶν ἀντιληπτικὴν εἶναι τῆς γὰρ ἀκριβεστάτης περί τι αἰσθήσεως ἐστι τὸ τῶν κατ’ αὐτὸ ἐλαχίστων ἀντιλαμβάνεσθαί τε καὶ διακρίνειν αὐτά · τῶν δὲ ἐλαχίστων σχημάτων τὴν γεῦσίν φασιν ἀντιλαμβάνεσθαι . ὧν γὰρ οὐδεμία αἴσθησις ἀντιλαμβάνεται ὄγκων ὡς ὀξέων ἢ λείων , τούτων ἡ γεῦσις αἰσθάνεται κατ’ αὐτούς , εἴγε οἱ χυμοὶ ἐκ σχημάτων ) , <ἐχρῆν αὐτὴν καὶ x003E ; ἄλλων κοινῶν μάλιστα εἰ οὖν τῶν μὲν σχη|μάτων μὴ μόνον ἐν τοῖς χυμοῖς ἀλλὰ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ἄλλοις ὄντων , αἰσθάνεσθαι δὲ τῶν ἐλαχίστων καὶ δυσαισθητοτάτων ταύτης , καὶ τῶν ἄλλων ῥᾳδίως αἰσθανθήσεται . νῦν δὲ οὐκέτι τῶν ἄλλων σχῆμ’ ἄτων ἐστὶν ἡ γεῦσις ἀντιληπτική . πῶς γὰρ κύβου ἡ γεῦσις , καθὸ 1 γεῦσις , κριτική ; δύο δὲ γραφῶν φερομένων μᾶλλον σῴζει τὴν τῶν λεγομένων διάνοιαν ἡ οὕτως ἔχουσα · τὰ γοῦν ἐλάχιστα τῆς ἀκριβεστάτης αἰσθήσεως ἐστιν διακρίνειν περὶ ἕκαστον γένος . ὥστε ἐχρῆν τὴν γεῦσιν καὶ τῶν ἄλλων κοινῶν αἰσθάνεσθαι . Ἔτι τὰ μὲν αἰσθητὰ ἅπαντα ἔχει ἐναντίωσιν . Καὶ διὰ ταύτης τῆς ἐπιχειρήσεως δείκνυσιν ὅτι μή ἐστι τὰ σχήματα μήτε ὁρατὰ μήτε γευστὰ μήτε ὅλως ἴδια αἰσθητά . πάντα μὲν γὰρ τὰ ἴδια αἰσθητὰ ἔχει ἐναντίωσιν , τὰ τῆς ὄψεως λευκόν τε καὶ μέλαν , τὰ τῆς γεύ|σεως γλυκὺ καὶ πικρόν , τὰ τῆς ἀκοῆς ὀξὺ καὶ ἀμβλύ , τὰ τῆς ἁφῆς θερμὸν καὶ ψυχρόν , ὑγρὸν καὶ ξηρὸν καὶ ὅσων ἡ ἁφὴ ἐναντιώσεων , ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς ὀσφρητοῖς ἐναντίωσίς ἐστι . σχῆμα δὲ σχήματι οὐκ ἔστιν ἐναντίον . ὥστε εἰ ἐν τοῖς γευστοῖς ἐστιν ἐναντίωσις , ἐν δὲ σχήμασιν οὐκ ἔστιν , οὐκ ἂν τὰ σχῆ μάτα εἴη γευστά , οὕτως δὲ οὐδ’ ὅλως αἰσθητὰ ὡς ἴδιά τινος αἰσθήσεως . ἐπεὶ δὲ φαντασίαν ἀποτελεῖ τὸ περιφερὲς ἐναντίον εἶναι τῶ γωνίας ἔχοντι , διὰ τοῦ εἰπεῖν τίνι γὰρ τῶν πολυγωνίων τὸ περιφερὲς ἐναντίον ; ἔδειξεν ὅτι μηδὲ ἔστιν ἐν αὐτοῖς ἐναντιότης . δεῖ μὲν γὰρ ἓν ἑνὶ ἐναντίον εἶναι . ποῖον δ’ ἔσται τῶν πολυγωνίων σχημάτων ἐναντίον τῷ κύκλω ; οὐ γὰρ μᾶλλον τόδε ἢ ἄλλο τι . *** οὐκ ἔστιν ἀλλήλοις τὰ αὐτά . ἔτι ὅτι τῷ κύκλῳ οὐδέν ἐστιν ἐναντίον , διὸ οὐδὲ τῇ κύκλῳ κινήσει , διὰ πλειόνων ἐν τοῖς Περὶ | οὐρανοῦ δέδεικται καθόλου . ὥστε εἰ τὰ μὲν ἴδια αἰσθητὰ ἐναντίωσιν ἔχει , τὰ δὲ σχήματα οὐκ ἔχει ἐναντίωσιν , οὐκ ἂν εἴη τὰ σχήματα ἴδια αἰσθητά . ἔτι ἀπείρων ὄντων τῶν σχημάτων ἀναγκαῖον καὶ αὐτοὺς ἀπείρους εἶναι , εἰ οἱ χυμοὶ τά ] σχήματα . ἄπειρα δὲ τὰ σχήματα διαφέροντα ἀλλ·ήλων κατὰ Δημόκριτὸν . x003E ; καὶ ἀπείρους διαφορὰς εἶναι χυμῶν . εἶτα ἐπεὶ ἐδύνατό τις λέγειν , φεύγων τὸ ἄτοπον , τὸ εἶναι μὲν ἀπείρους χυμῶν διαφοράς , μὴ μέντοι πάσας αἰσθητὰς εἶναι , πρὸς τὸ ῥηθὲν ἀνθυπήνεγκεν · διὰ τί γὰρ ὁ μὲν τῶν χυμῶν αἴσθησιν ποιήσει , ὁ δ’ οὔ ; δεῖται γὰρ τοῦτο λόγου · Καὶ περὶ μὲν τοῦ χυμοῦ καὶ γευστοῦ εἴρηται · τὰ δ’ ἄλλα πάθη τῶν χυμῶν . Περὶ χυμοῦ , ὅ ἐστι γευστόν , εἰρῆσθαί φησιν ἡμῖν , τί ποτέ ἐστι καὶ τίς ἡ γεῦσις αὐτοῦ , ὃ ἦν οἰκεῖον τῇ προκειμένῃ πραγματείᾳ · τὰ γὰρ ἄλλα πάθη τῶν χυμῶν , | τίνες τε αὐτῶν διαφοραὶ καὶ τίνες ἑκάστου χυμοῦ οἰκεῖαι καὶ προσεχεῖς γενέσεις , οἰκεῖά φησιν εἶναι τῇ περὶ φύτων φυσιολογίᾳ . καὶ ἔστι Περὶ φυτῶν Θεοφράστῳ πραγματεία γεγραμμένη · Ἀριστοτέλους γὰρ οὐ φέρεται .
Lemmas: εἶπον ἐν ὁ περι Ψυχή περί τε Ψυχή ὁ σύμπας κοινῶς καί καθόλου καί ἴδιος περί ἕκαστος ὁ δύναμις αὐτός , πόσος τε εἰμί καί τίς καί ἐν τίσις ἕκαστος αὐτός ὁ εἰμί , ἐν ὅς καί περί ὁ αἰσθητικός δύναμις ποιέω ὁ λόγος , καί τίς τε εἰμί εἶπον καί εἰς πόσος αἴσθησις διαιρέω , καί ἴδιος περί ἕκαστος ὁ αἴσθησις διεξέρχομαι καί εἶπον , τίς μέν ὁ δύναμις αὐτός ἕκαστος , ἀπό ὅς ὁ αἰσθάνομαι , αἰσθάνομαι νω , τίς δέ ὁ ἐνέργεια καί περί τίς , ποιέω δέ καί περί ὁ κατά ἕκαστος αἴσθησις αἰσθητής λόγος , ἐπί ὅσος εἰμί χρήσιμος αὐτός πρός ὁ ὁ αἴσθησις ἐνέργεια , ἐν οὗτος ὁ βιβλίον περί τε ὁ αἰσθητήριον λέγω , τίς ὁ αἰσθητήριον ἕκαστος αἴσθησις καί ἐκ τίς , ἐπεί μή οἷος τε εἰμί ἄνευ αἰσθητήριον αἰσθάνομαι διά γάρ σῶμα ὁ ὁ αἰσθητικός Ψυχή ἐνέργεια , ὥσπερ οὖν καί ὁ ὁ ἄλλος ἢ ὁ γε πλεῖστος ἀεί ) , ἔτι δέ περί ὁ αἰσθητής , τίς ὁ ἕκαστος αἴσθησις αἰσθητός καί τίς εἰμί αὐτός κατά ὁ οἰκεῖος φύσις ὁ αἰσθητός εἰμί ὑπάρχω , ἐπεί μή αὐτός ὁ αἰσθητός ὁ τε εἰμί καί ὁ αἰσθητός εἰμί , εἰμί δέ εἴρω αὐτός περί αὐτός ὡς περί αἰσθητής . Δῆλος δέ καί ὁ ἐπιγραφή ὁ βιβλίον ὁ πρόθεσις ὁ κατά αὐτός πραγματεία . λέγω δέ περί αἰσθητήριον τε καί αἰσθητής ἐν αὐτός περι αἴσθησις καί αἰσθητής ἐπιγράφω αὐτός , ὡς καί ὁ περί ὁ αἰσθητήριον λόγος εἰς ὁ περί ὁ αἴσθησις συντελέω θεωρία · κοινός γάρ ὁ αἴσθησις Ψυχή καί σῶμα . ἢ αἴσθησις ἀντί ὁ ‘αἰσθητηρίων’ · | αἴσθησις γάρ καί ὁ αἰσθητήριον καλέω . Ἀρχόμενος δέ ὅς βιβλίον πρῶτος λέγω , ὅτι εἰμί ἀκόλουθος ὁ περί Ψυχή θεωρία [ ὅτι ] ὁ περί ὁ ζῷον καί ὁ ἔμψυχος πᾶς καί [ ὁ ] περί ὁ ἐνέργεια αὐτός , ὁ τε κοινός καί ὁ ἴδιος κατά ἕκαστος 10 εἶδος αὐτός · ἀρχή γάρ ὁ ψυχή ἔχω ἅπας ὁ ψυχή . λέγω δέ 5 καί τίς μέν αὐτός κοινός , τίς δέ ἴδιος . ὁ δέ περί ὁ ὁ Ψυχή ἐνέργεια λέγω εὔλογος λέγω περί ὁ ἐνέργεια ὁ τε ζῷον καί ὁ ζωή ἔχω αἴτιος ἀποδίδωμι ὁ ὅτι ὁ ἐνέργεια αὐτός ὁ τε κοινός καί ὁ κατά ἕκαστος ἴδιος σχεδόν πᾶς κοινός ὁ τε Ψυχή καί 15 ὁ σῶμα · διά ὅς καί αὐτός βεβαιόω ὁ ἐντελέχεια εἰμί ὁ ψυχή 10 σῶμα φυσικός ὀργανικός . πίστις δέ παρατίθημι ὁ ὁ ὁ ἔμψυχος ἐνέργεια κοινός εἰμί Ψυχή τε καί σῶμα ὁ πᾶς ἢ διά αἴσθησις ἢ μετά αἴσθησις γίγνομαι , ὅτι ὁ αἴσθησις καί ὁ κατά αὐτός ἐνέργεια κοινός | Ψυχή τε καί σῶμα ὡς ἐναργής λαμβάνω εὔλογος ὁ περί ὁ 8 20 αἰσθητήριον ἄρχω λόγος , ἐπεί φθάνω μέν εἴρω αὐτός ὁ περί ὁ αἰσθητικός Ψυχή λόγος , κοινός δέ ὅς τε αἴσθησις καί ὁ κατά αὐτός ἐνέργεια Ψυχή τε καί σῶμα , ἐσθίω δέ ὁ περί ὁ κοινός λέγω πρῶτος 5 περί αἴσθησις λέγω · κοινός γάρ οὗτος πᾶς ὁ ζῷον καί φανερός ὁ κατά ψυχή ἐνέργεια . ὁράω δέ περί Ψυχή κατά ἑαυτοῦ διά-ὁρίζω πρότερος καί περί ὁ δυνάμ ἐάω ἕκαστος κατά μόριον ὅς ὒ τ ὁ Σ . Ἀρχόμενος ὁ βιβλίον , ὅτι ἀκόλουθος ὁ ἐν αὐτός πραγματεία ὁ περί Ψυχή δείκνυμι , ὡς εἶπον · ἀκόλουθος μέν γάρ ὁ περί Ψυχή λόγος ὁ περί ὁ ζῷον τε καί ψυχή ἔχω λόγος καί ὁ ἐνέργεια ὁ οὗτος , ὁ τε ἴδιος κατά ἕκαστος εἶδος ὁ ζ καί ὁ κοινός . ὁ δέ Ενέο - γειαι αὐτός οὐ ἄνευ σῶμα · διά γάρ αἴσθησις ὁ πλεῖστος σχεδόν , ὁ δέ αἴσθησις κοινός Ψυχή I τε καί σῶμα . κατά ἑαυτοῦ δέ εἶπον περί Ψυχή διά-ὁρίζω ἀντί ὁ ἴδιος τε κοινῶς καί καθόλου περί ὅλος Ψυχή καί ἴδιος περί ὁ μόριον τε καί δύναμις αὐτός ἕκαστος . ἐν γάρ ὁ ὅς Ψυχή πρῶτος μέν καθόλου περί Ψυχή ποιέω ὁ λόγος καί ὁρίζω αὐτός , ὡς εἰμί οἷος τε ὁ ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ μέν τίς πρῶτος καί ἀτελής ὁ δέ δύο καί τέλειος ὁρίζω · ἔπειτα περί ἕκαστος ὁ δύναμις διεξέρχομαι , περί ὁ θρεπτικός , περί ὁ αἰσθητικός , περί ὁ φανταστικός , περί ὁ ἄλλος ἕκαστος . ὁ περί Ψυχή κατά ἑαυτοῦ , ὅτι μή καί περί ὁ σῶμα , σύν ὅς ὁ Ψυχή καί ὁ εἰμί · διά οὗτος γάρ νῦν περί ὁ αἰσθητήριον εἴρω . εἶπον δέ περί ὁ ζῷον ἕπω εἰμί ὁ ὅς π ἴσος Κ εὕω ι Ν π ὁ ι ὁ Σ ὅς Σ θ ὅς ι , προστίθημι ὁ καί περί ὁ ζωή ἔχω , ὅτι μή πᾶς ὁ ψυχή ἔχω ζῷον , εἰμί γε ὁρίζω ὁ ζῷον , ὡς ἐν ὁ Ilspl Ψυχή εἴρω , | αἴσθησις . ὁ δέ θρεπτικός ψυχή πρό ὁ αἰσθητικός εἰμί ἐν ὅς εἰμί μόνος , οὗτος ἔμψυχος μέν εἰμί καί ζωή ἔχω , οὖον μήv καί ζῷον εἰμί · ὁποῖος εἰμί ὁ φυτός . λέγω δέ ἄν ζωή ἔχω ἐν καί ὁ μόριον ὁ ζῷον . τίς δέ ὁ περί τε ὁ ζῷον καί ὁ περί ὁ ζωή ἔχω πραγματεία , δείκνυμι διά ὁ εἶπον τίς εἰμί ἴδιος καί τίς κοινός πρᾶξις αὐτός . εἰμί δέ ἄν ὁ τίς εἰμί ἴδιος καί τίς κοινός ἴσος ὁ περί ὁ ἴδιος καί ὁ κοινός · οὖον γάρ διαίρεσις αὐτός προτίθημι ποιέω , ἀλλά εἶπον περί αὐτός . ὁ δέ ὁ πρᾶξις ὄνομα καί νῦν , ὥσπερ οὖν καί ἐν ἄλλος εἴωθα , κοινός ἀντί ὁ ὁ ἐνέργεια χράομαι · κύριος γάρ πρᾶξις λογικός ὁ ἐνέργεια εἰμί , ὅς οὐδείς ὁ ἄλογος οἷος τε κοινωνέω . ὁ μέν οὖν εἴρω περί Ψυχή . ἐρῶ ἀκολουθέω ὁ περί Ψυχή εἴρω ὁ περί τε ζῷον καί ὁ ζωή ἔχω θεωρία ( ἕκαστος δέ οὗτος δύναμις καί εἶδος ὁ ψυχή ) , καί διαιρέω ὁ περί | οὗτος λόγος εἰς τε ὁ κοινός ἐνέργεια αὐτός καί εἰς ὁ ἴδιος , περί ὁ κοινός πρῶτος ἐνέργεια ἢ πᾶς ὁ ἔμψυχος ἢ ὁ γε πλεῖστος ποιέω ὅστε λόγος , καί μετά οὗτος περί ὁ ἴδιος ἐνέργεια ἕκαστος εἶδος εἴρω ζῷον , πρῶτος περί ζῷον ἱστορέω · χρήσιμος γάρ ὁ περί ζῷον ἱστορία καί διαίρεσις πρός ὁ ἴδιος ἐνέργεια ἕκαστος τε εἶδος ζῷον καί ὁ μόριον αὐτός . ὁ γάρ κοινός ὁ ἔμψυχος ἐνέργεια συνάπτω πως ὁ κοινός περί Ψυχή λόγος · τίς δέ εἰμί οὗτος , ἑξῆς εἴρω . ὅσα , φημί , ἐγώ περί Ψυχή εἴρω , οὗτος κεῖμαι ὡς ἀρχή ὁ μέλλω λέγω . ὑπόθεσις γάρ ἔθος ὁ ἀνήρ ὁ ἀρχή λέγω ὁ ἀναπόδεικτος , ὅς καί ἀξίωμα λέγω . ὑπόθεσις δέ λέγω καί ὁ ἔχω ἀπόδειξις Χωρὶς ὁ οἰκεῖος ἀπόδειξις λαμβάνω τε καί ὑποτίθημι , ὡς δείκνυμι αὐτός ὕστερος , χράω2 δέ αὐτός νῦν πρός ἄλλος ὡς ἀρχή . ὅς περί ψυχή | οὖν , φημί , εἴρω τε καί δείκνυμι νῦν ὡς ὑπόθεσις καί ἀρχή ὁ μέλλω λέγω κεῖμαι . φθάνω γάρ δείκνυμι , καί οὐκέτι περί ἐκεῖνος νῦν ποιέω ὁ λόγος . ὅτι2 δέ περί ὅς προτίθημι ὡς ἕπομαι ὁ περί Ψυχή θεωρία εἶπον λέγω , οὗτος δέ εἰμί ὁ περί ὁ ἐνέργεια ὁ ζῷον τίς εἰμί καί διά τίς γίγνομαι θεωρέω , ἀλλά οὖον προτίθημι περί ζῷον λέγω πρῶτος περί ἄλλος τις ὁ λόγος ποιέω , ὅς τις οἴομαι , νῦν μέν περί αἰσθητήριον τε καί αἰσθητής λέγω , μετά οὗτος περί ζωή τε καί θάνατος καί ὕπνος καί ἐγρήγορσις καί ὁ κατά ὕπνος μαντικός , εἶτα ὕστερος περί ζῷον , ἀλλά καί οὗτος ὁ προτίθημι ἔχω πραγματεία ( εἰμί γάρ ὁ κοινός ὁ μέν ὁ ζῷον πᾶς , ὁ δέ καί ὁ ζωή ἔχω ὑπάρχω ) , αὐτός δηλόω διά ὅς ἐπιφέρω . εἶπον γάρ ὁ μέν εἴρω περί Ψυχή ὑπόκειμαι , περί δέ ὁ λοιπός , φημί , λέγω καί πρῶτος περί ὁ πρῶτος , εἶπον ἐπιφέρω · φαίνω δέ ὁ μέγας καί ὁ καινός καί ὁ ἴδιος ὁ ζῷον κοινός ὁ τε Ψυχή εἰμί καί ὁ σῶμα . εἰμί δέ ὅς λέγω ὅτι ὁ μέν ] μέγας ὁ κατά ὁ ὁ ζῷον ἐνέργεια ὁ τε κοινός αὐτός καί ὁ ἴδιος ἕκαστος γένος φαίνω κοινός εἰμί Ψυχή τε καί σῶμα , καί οὖον ὁ Ψυχή αὐτός κατά ἑαυτοῦ , δείκνυμι ἐγώ ὅτι καί ὁ περί αὐτός θεωρία οὗτος χρή ποιέω , συνεπισκέπτομαι καί ὁ ὁ σῶμα μόριον , ἐν ὅς καί διά ὅς ὁ ὁ ψυχή ἔχω ἐνέργεια . ὅτι δέ ὁ πλεῖστος ὁ ψυχικός ἐνέργεια διά σῶμα καί ἐν ὁ περι Ψυχή προαγορεύω . τίς δέ εἰμί ὁ μέγας τε καί κοινός ἔργον ὁ Ψυχή καί ὁ σῶμα , ἑξῆς λέγω . αἴσθησις γάρ καί μνήμη καί θυμός καί ἐπιθυμία καί ὅλως ὄρεξις καί πρός οὗτος ἡδονή καί λύπη φανερός μέν καί ὁ ζῷον σχεδόν ἅπας εἰμί ἔργον καί | κοινός ἐνέργεια αὐτός . εἰμί δέ οὗτος πᾶς κοινός Ψυχή τε καί σῶμα , περί ὅς ὁ μέν πλεῖστος ἐν ὁ περι Ψυχή προερέω , περί δέ ἔνιοι ὕστερος εἴρω . αἴσθησις μέν ἐν καί ἐπιθυμία καί ἡδονή καί λύπη κοινός πᾶς , θυμός δέ καί μνήμη ὁ πλεῖστος . ἀρτέομαι δέ οὗτος πᾶς ὁ αἴσθησις · ὅς τε γάρ μνήμη , ὡς δείκνυμι ( εἴρω δέ περί μνήμη ἐν ὁ ἑξῆς , οὖον προαγορεύω πω ) , * * * περί τε ὄρεξις καί ἡδονή καί λύπη ὅτι ἕπω οὗτος ὁ αἴσθησις ἔχω ἐν ὁ περι Ψυχή δείκνυμι . πρός οὗτος δέ ἄλλος τις εἰμί ὁ μέν πᾶς ὁ ζωή μετέχω κοινός , ὁ δέ ὁ ζῷον ὁ μέν πᾶς ὁ δέ ὁ πλεῖστος , καί περί ὅς ἐφεξῆς ὁ θεωρία κατά ὁ πρόθεσις ποιέω , ὁμοίως ὁ εἴρω κοινός Ψυχή τε καί σῶμα εἰμί . διό καί ἅμα περί ἑκάτερος αὐτός ποιέω ὁ λόγος . | τίς δέ εἰμί αὐτός ἑξῆς ἐκτίθημι λέγω · τυγχάνω δέ οὗτος ὁ μέγας τέσσαρες ὕω συζυγία ὁ ἀριθμός , καί καταριθμέω αὐτός , περί ὅς μείης ὁ περί αἰσθητήριον τε καί αἰσθητής λόγος ὁ θεωρία παραδίδωμι . πρῶτος δέ περί οὗτος λέγω , καί διά ὅς αἴτιος εἴρω . ὁ δέ καί γάρ οὗτος σχεδόν ὑπάρχω πᾶς πᾶ θεός ὁ ζῷον εἶπον διό προστίθημι · οὖον γάρ μόνος ὅδε κοινός , ἀλλά ἐκεῖνος . λέγω δέ φυσικός εἰμί ὁ περί ὑγίεια καί νόσος ὁ πρῶτος ὁράω ἀρχή , τουτέστιν ἐκ τίνω πρῶτος ἀρχή τε καί ἐν τίσις πρῶτος ὁ ὑγίεια καί ὁ νόσος , ὅτι ἐν συμμετρία ὁ πρῶτος δύναμις , ξηρός ὑγρός , θερμός ψυχρός . καί ὅτι οἰκεῖος ὁ περί οὗτος θεωρία ὁ περί ζῷον δείκνυμι εἶπον · ἵημι γάρ ὑγίεια οὔτε νόσος οἷος τε γίγνομαι ὁ εἰμί . ῥήγνυμι ζωή . περι μέν ἐν ὁ τέσσαρες συζυγία ὅς προαγορεύω φέρω ἐν τῆ πραγματεία ὁ φυσικός αὐτός βιβλίον , διά ὅς περί αὐτός πραγματεύομαι , λέγω δέ περι ἐγρη |γόρσεως καί ὕπνος καί νεότης καί γῆρας καί ἀναπνοή καί ζωή καί θάνατος · ὁ δέ περι ὑγίεια καί νόσος , εἰμί γίγνομαι , οὖον σῴζω . εἰμί δέ καί οὗτος κοινός μέν πᾶς ὁ ζῷον ἐγρήγορσις καί ὕπνος , εἰμί μή ποῦ γένος ἰχθύς εἰμί τίς ἄγρυπνος , ὅς ζητέω ἐν ὁ περι ζῷον ἱστορία , ὁ δέ νεότης καί ὁ γῆρας πᾶς ὁ ζωή μετέχω κοινός , οὖον ὁ ζῷον μόνος καί γάρ ἐν ὁ φυτός ὅς τε νεότης καί ὁ γῆρας , ὥσπερ οὖν καί ὁ ζωή καί ὁ θάνατος ) , ἀναπνοή δέ καί ἐκπνοή κοινός ὁ πλεῖστος ὁ ζῷον ὅσος πνεύμων ἔχω . ὅτι2 δέ ὁ περί ὑγίεια τε καί νόσος ὁ πρῶτος ἀρχή ἐπισκοπέω , τίς εἰμί , ὁ φυσικός καί φιλόσοφος , συνίστημι καί ἐκ ὁ ὁ τε φυσικός ὁ πλεῖστος περί αὐτός ποιέω λόγος καί ἐν οὗτος παύω ὁ φυσικός θεωρία καί ὁ ἰατρός ὁ χαρίεις ἀπό οὗτος ὁ ἀρχή | ὁ ὁ ἰατρικός θεωρία ποιέω ὡς φυσικός εἰμί . ἅμα καί δείκνυμι ἐγώ , κατά τίς συνάπτω ὁ ἰατρικός ὁ φυσικός , καί ὅτι εἰμί ὑπό ὁ φυσικός ὁ ἀρχή παρά ἐκεῖνος ἔχω , ὡς ὀπικός μέν παρά γεωμετρία , ἁρμονικός δέ παρά ἀριθμητικός , κυβερνητικός δέ παρά ἀστρολογία . ὅτι2 δέ πᾶς ὁ λέγω κοινός ὁ Ψυχή εἰμί καί ὁ σῶμα , προεῖπον ὁ φαίνω δέ ὁ μέγας καί ὁ κοινός καί ὁ ἴδιος ὁ ζῷον κοινός ὁ Ψυχή εἰμί καί ὁ σῶμα καί μετά οὗτος τις ἐκ αὐτός οὗτος παρατίθημι εἰμί ( εἰμί οὗτος αἴσθησις , μνήμη , θυμός , ἐπιθυμία , ἡδονή , λύπη ) , πρός δέ οὗτος καί ἄλλος εἶπον εἰμί ὁ μέν κοινός ὁ ζωή ἔχω πᾶς ὁ δέ ζῷον τις , καί ὁ μέγας καί φανερός ὁ κοινός ἐκτίθημι καί ὁ συζυγία δείκνυμι ὁ πέντε , περί ὅς καί ποιέω πρῶτος λόγος ἐπαγγέλλω , ἐπεί καί κατά φύσις εἰμί πρῶτος , ὅτι δέ οὗτος κοινός ὁ τε Ψυχή εἰμί καί ὁ σῶμα δείκνυμι διά ὁ | μηδείς αὐτός Χωρὶς αἴσθησις γίγνομαι . πᾶς γάρ μετά αἴσθησις , ὁ δέ μετά αἴσθησις διά σῶμα . ὅτι δέ οὐδείς αὐτός Χωρὶς αἴσθησις δείκνυμι λέγω πᾶς γάρ ὁ μέν μετά αἴσθησις συμβαίνω , ὁ δέ διά αἴσθησις . ἐγρήγορσις μέν γάρ μετά αἴσθησις , εἰμί γε διακρίνω ὁ τροφή καί ὁ αἴσθησις διεγείρω καί ἐκ ἀργία εἰς ἐνέργεια μεταβάλλω ὁ ἐγρήγορσις . ὁμοίως καί μετά αἴσθησις ἡδονή τε καί λύπη , ἔτι δέ ὑγίεια τε καί νόσος . διά αἴσθησις δέ νεότης τε καί γῆρας · ἑκάτερος γάρ οὗτος ἐν ὁ πως ἔχω ὁ αἴσθησις . πάθος δέ ὁ αἴσθησις ὕπνος εἄν εἰμί · οὗτος γάρ τίς πάσχω ὁ ὕπνος · ὁ γάρ ἐκ ὁ τροφή ἀναθυμίασις ὅταν ἐπί ὁ κεφαλή ἀθρόος ἀναφέρω καί καταψύχω ὑπό ὁ περί ὁ ἐγκέφαλος εἰς ὁ κάτω πάλιν , ὅθεν ἀναφέρω , καταφέρω , βαρέω ὁ αἴσθησις ὑπό ὁ ἐν αὐτός ὑγρότης αὐτός τε | ἐμποδίζω πρός ὁ ἐνεργέω καί ἡσυχάζω καί αἰτία ὁ ζῷον ὕπνος γίγνομαι . ἕξις δέ ὁ αἴσθησις εἄν εἰμί . · ἐν γάρ ὁ αἴσθησις ἔχω ὁ εἰμί ὁ ζῷον . φυλακή δέ καί σωτηρία ὁ μνήμη καί ὁ ἀναμιμνήσκω , φθορά δέ καί στερέω ὁ λήθη τε καί ὁ θάνατος . ὅτι μέν οὖν μετά αἴσθησις καί οὐ ἄνευ αἴσθησις ὁ προερέω συζυγία , διά οὗτος γνώριμος . κοινός δέ ἄν λέγω ἐπί ὁ φυτός ὁ γήρας καί ὁ νεότης · ὁ δέ ζωή καί ὁ θάνατος καί ἐν ὁ οὐ ἔχω αἴσθησις ὁ ἔμψυχος εἰμί , ἀλλά ἐν γε ὁ ζῷον καί οὗτος μετά αἴσθησις . ὅτι2 δέ ὁ αἴσθησις διά ὁ σῶμα γίγνομαι καί Διί λόγος , φημί , γνώριμος καί Χωρὶς ὁ λόγος ἐναργής . καί γάρ αὐτόθεν ἐναργής ὁ ὁ αἴσθησις διά σωματικός ὄργανον γίγνομαι , καί διά ὁ λόγος ῥᾳδίως δείκνυμι · ὁ γάρ αἰσθάνομαι εἰμί ὁ ὁ αἰσθητής ἀντιλαμβάνω διά ὁ αἰσθητήριον , ὅς εἰμί σῶμα . ἀλλά περί μέν αἴσθησις καί ὁ αἰσθάνομαι , τίς τε 15 εἰμί ἄν ) διά τίς συμβαίνω ὁ ζῷον οὗτος ὁ πάθος , εἴρω πρότερος ἐν ὁ περι Ψυχή . | δείκνυμι ὅτι διά αἴσθησις ὁ κοινός ἔργον τε καί πάθος ὁ ζῷον , ἔχω δέ καί ὁ ὁ αἴσθησις κοινός ἔργον εἰμί Ψυχή τε καί σῶμα , ἔχω μέν ἕπω ὁ εἴρω ὁ δήω περί αἴσθησις εἶπον πρό οὗτος ὁ διά αἴσθησις ἢ μετά αἴσθησις ὑπό ὁ ζῷον γίγνομαι · πρῶτος γάρ ὁ κοινός , ὅς ἄλλος προσδέω . ἐπεί δέ ὁ μέν εἴρω περί αἴσθησις ὁ δέ εἴρω , ὁ μέν εἴρω ἐγώ ὑπομιμνῄσκω ( εἴρω δέ ἐν ὁ περι Ψυχή περί ὁ αἰσθητικός Ψυχή καί δύναμις καί περί ὁ ἐνέργεια ὁ κατά αὐτός ) · οὗτος ἐσθίω ὡς εἴρω καί ἐν ὅς εἴρω ὑπομιμνῄσκω ἡμέτερος , προστίθημι δέ νῦν ὁ περί ὁ αἰσθητήριον λόγος ( κοινός γάρ εἰμί ὁ αἴσθησις Ψυχή τε καί σῶμα , ὥστε ὁ περί ὁ αἰσθητήριον λόγος ὁ περί αἴσθησις συνάπτω ) , ἔτι δέ ὁ περί ὁ αἰσθητής , ἐπεί περί οὗτος ὁ ὁ αἴσθησις ἐνέργεια · περί ὅς καί αὐτός ἐπί ὀλίγος μέν προερέω καί ἐν | ὁ περι Ψυχή , ἐπί πλέω δέ καί ἀκριβής νῦν εἴρω . ὑπομιμνήσκω δέ ἐγώ διά βραχύς τε καί σαφῶς · ὁ περί αἴσθησις εἴρω τε καί διδάσκω ἐν ὁ περι Ψυχή αὐτός , ὅτι πᾶς μέν ὁ ζῷον ἀνάγκη αἴσθησις ἔχω · οὗτος γάρ ὁ ζῷον ὁ μή ζῷον χωρίζω . δείκνυμι δέ ἐκεῖ ὅτι ἁπτός εἰμί καί μή ἁπλόος ἀλλά σύνθετος καί ἐν συμμετρία , τις ὁ ὑπόκειμαι ὁ εἰμί ἔχω , εἰμί μή ἅπτω εἰμί καί αἰσθάνομαι ὡς φυλάσσω ὁ φθαρτικός αὐτός , ὑπό ὁ ὑπερβολή εἄν ὁ ἐν ὁ ἅπτω αὐτός φθείρω . πάθος δέ ὁ αἴσθησις εἶπον , ὅτι αἰσθάνομαι διά πάθος . οὐκέτι μέντοι ἐν πᾶς ὁ ζῷον πᾶς ὁ αἴσθησις , ἀλλά ἐν πᾶς μέν ἁφή τε καί γεῦσις . δείκνυμι γάρ ἐπί τέλος ὁ τρίτος περι Ψυχή ὅτι ὁ ἁφή ὁ ζῷον στερέω ἅμα καί ὁ εἰμί παύω ( ὁ μεσότης καί συμμετρία ὁ σῶμα , ἐν ὅς ὁ ζῷον ὁ εἰμί , φθορά εἰμί ὁ ὁ ἁφή φθορά ) , ἀλλά | καί ὅτι ὁ γεῦσις ὁ τροφή εἰμί κριτικός τε καί ληπτικός ἀναγκαῖος ὁ ζῷον , εἰ Χωρὶς ὁ τρέφω ἀδύνατος αὐτός σῴζω . εἰμί γάρ ὁ χυμός ὁ γευστικός μόριον ὁ ἐν ἐγώ πάθος , τουτέστι ὁ γεῦσις . ὁ γάρ γεῦσις , διά ὅς τρέφω μόριον ἐγώ εἰμί . οὗτος ἀντιλαμβάνω καί ὑπό οὗτος πάσχω πως · ὁ γάρ ἡδύς διακρίνω ἐγώ ὁ διά ὅς γεύω , ὅσπερ εἰμί ὁ γλῶσσα · οὗτος γάρ ὑπό ὁ χυμός πάσχω αἰσθάνομαι αὐτός καί γεύω . εἶπον δέ ὁ γάρ ἡδύς διακρίνω καί ὁ λυπηρός αὐτός περί ὁ τροφή , ὥστε ὁ μέν φεύγω ὁ οεʹ διώκω ἐπιφέρω ὁ αἴτιος ὅτι ὁ μέν χυμός , ὅς αἰσθάνομαι , πάθος εἰμί ὁ γευστικός μόριον . διό εὔλογος ἐγώ εἴρω ὁ ὁ γεῦσις ὁ ἡδύς καί ὁ λυπηρός διακρίνω ὁ ἐν ὁ τροφή ἐν ὁ πάσχω · ὁ γάρ γευστικός , ὅς εἰμί μόριον ἐγώ , ὑπό ὁ γευστός . πάσχω ὁ ἡδύς καί ὁ λυπηρός καί ὁ τρόφιμος καί μή διακρίνω . γράφω καί ἀντί ὁ γευστικός μορία τοῦτος θρεπτικός μόριον πάθος , καί οὕτως εἄν λέγω ὁ θρεπτικός δύναμις ὁ Ψυχή πάθος ὁ χυμός εἰμί , ὡς ὑπό ὁ χυμός πάσχω ὁ δύναμις οὗτος . ἄτοπος δέ ὁ λέγω ὑπό χυμός πάσχω ὁ θρεπτικός δύναμις · ὁ μέν γάρ ὑπό χυμός πάσχω ὁ αἰσθάνομαι χυμός εἰμί , ὁ δέ θρεπτικός ἄλλος ὁ αἰσθητικός . διό ἀγαθός , εἰμί οὕτως εἰμί ἔχω ὁ γραφεύς , μή ἐπί ὁ δύναμις ὁ Ψυχή ἀναφέρω ὁ θρεπτικός , ὅς φημί δήω ἀκούω ὁ λέξις Ἀσπάσιος , ἀλλά ἐπί ὁ μόριον διά ὅς τρέφω ( οὗτος γάρ χυμός ) , ἵνα εἰμί ὁ τρέφω δύναμαι μόριον πάθος ὁ χυμός λέγω , ὅς εἰμί ὁ γεῦσις ἀντιληπτικός . ἀγαθός δέ ὁ πρότερος εἴρω γραφεύς . γράφω καί οὕτως · καί ὅλως ὁ χυμός εἰμί ὁ γευστικός θρεπτικός μόριον πάθος . ἄν εἰμί οὕτως γράφω , εἰμί εἄν ὁ λέγω ὅτι ὁ γευστικός μόριον ὅς εἰμί θρεπτικός ὁ χυμός πάθος , ἵνα εἰμί ὁ μέν γευστικός ὡς γένος , διαφορά δέ ὁ γευστικός ὁ θρεπτικός καί μή . ὁ δή γευστικός θρεπτικός , ὅς εἰμί μόριον ἢ | εἶδος ὁ γευστικός , πάθος εἰμί ὁ χυμός , γευστικός δέ ὁ αἴσθησις ὁ γευστικός . καί εἰμί εἄν οὗτος ὁ γραφή ἔχω ἀμφότερος ὁ εἴρω ἐν ὁ πρό οὗτος δύο γραφεύς . ὁ μέν οὖν ἁφή τε καί ὁ γεῦσις κοινός πᾶς ὁ ζῷον · ὁ δέ διά τίνω μεταξύ ἄλλος γίγνομαι αἴσθησις , οἷος εἰμί ὁ · καταλείπω τρεῖς , οὐκέτι πᾶς εἰμί κοινός ὁ ζῷον , ὡς καί αὐτός ἐν ὁ περι Ψυχή εἴρω . ἐν ὅς μέντοι εἰμί , ὥσπερ πρός σωτηρία αὐτός συντελέω εἰμί , ὡς καί οὗτος ἐν ὁ περι Ψυχή εἴρω . ὁ γάρ κατά τόπος εἰμί κινητικός καί μεταβλητικός ὁ τε ὄψις δήω , ὅπως φυλάσσω καίω μή περιπίπτω ὁ φθαρτικός αὐτός , καί ὁ ὄσφρησις , ὅπως προσίημι ὁ τροφή . ἀλλά καί ὁ ὁ ψόφος ἀντιλαμβάνω εἰς σωτηρία συντελής · πολύς γάρ ψόφος † ὁ ζῷον εἰμί φθαρτικός , ὅς φυλάσσω . ἀλλά καί ἐπιβουλή ὁ ἐκ ἀλλήλων φυλάσσω ὁ ζῷον διά ὁ | ψόφος προαισθάνομαι αὐτός . ὅς ποιέω ἢ πρόσειμι ἢ ὑποχωρέω ἢ ὑφιστάω . ἀλλά καί τροφή † εὐπορία πολλάκις ὁ ψόφος σημαίνω · πολύς γοῦν ὁ σαρκοφάγος ὁ ψόφος † διακρίνω ἁλώσιμος αὐτός ζῷον , καί οὕτως αὐτός ἐπιτίθημι . πᾶς μέν οὖν ὁ αἴσθησις σωτηρία ἕνεκα ὁ ζῷον ὑπάρχω , ἤδη δέ καί εἰς φρόνησις τις αὐτός συντελέω ὁ φρόνησις δεκτικός ; ὡς μή μόνος ὁ ἀναγκαῖος χάρις αὐτός ἐν αὐτός εἰμί , ἀλλά καί ὁ εὕω . πολύς γάρ , φημί , εἰσαγγέλλω διαφορά , ἐκ ὅς ὅς τε ὁ νοητός ἐπιγίγνομαι φρόνησις καί ὁ ὁ πράκτης . λέγω δέ οὗτος περί τε ὁ ὄψις καί ὁ ἀκοή , ὡς καί αὐτός προέρχομαι δηλόω . ὅτι δέ ἀρχή πρᾶξις τε καί θεωρία ὁ διά αὐτός ἀντίληψις καί διαφορά οὗτος ὅς ἀντιλαμβάνω , δῆλος . ὁ τε γάρ ὁ ὁρατής διαφορά εἰς ἔννοια ἐγώ ἄγω | φάος τε καί σκότος , τουτέστιν ἡμέρα τε καί νύξ , ἀρά ὅς ὁρμάω ὁ ποιητικός οὗτος ζητέω · ὅθεν ὁ περί ὁ κόσμος καί ὁ ἐν αὐτός θεωρία , ὁ ποιητικός νύξ τε καί ἡμέρα ἀνά μέρος ὁράω γίγνομαι καί ἀριθμός ἐπίνοια ἔχω , ὅς φημί Πλάτων · ἀλλά καί ὁ ὁ σελήνη μή ἀεί ὁμοίως φωτίζω εἰς ἔννοια ἐγώ ἄγω , ὅτι μή οἰκέω αὐτός ὁ λαμπρός οὗτος φάος · ἀλλά καί ὁ ὁ κίνησις ὁ ἄστρον καί μέγεθος φαίνω διαφορά ( καί γάρ οὗτος ὁ ὄψις ἀντιλαμβάνω μάλιστα , εἰμί καί κοινός αὐτός οὗτος ὁ αἰσθητός καί πρός ἄλλος · πᾶς γάρ ὁ σῶμα ὁ μέγεθος καί ὁ κινέω καί ὁ ἀριθμός καίω ὁ σχῆμα ὁ ὁράω αἰσθητής , ἐπεί καί ὁράω πᾶς ὁ σῶμα ὁ χρῴζω . διά γάρ ὁ ἴδιος αἰσθητής καί μετά οὗτος ὁ ὁ κοινός αἴσθησις ἕκαστος γίγνομαι · διό ὁ ἀκοή ὁ ἐν ψόφος μέγεθος μόνος αἰσθάνομαι καί ὁ ἐν οὗτος ἀριθμός καί ὁ | ἐν οὗτος κίνησις , ὁμοίως δέ 27 καί ὁ ἄλλος αἴσθησις ἕκαστος · ) περί τε ὁ κατά κίνησις ὁμαλότης αὐτός εἰς ἔννοια ἐγώ ἄγω καί περί ὁ ἀιδιότης αὐτός καί περί ὁ μέγεθος ὁ κατά ἀλήθεια αὐτός ἐξέτασις . προσάγω δέ ἐγώ ὁ οὗτος θέα καί ἐπί ὁ ζήτησις ὁ πρῶτος αἴτιος , ὅς ὁ τοιοῦτος τάξις τε καί φορός αὐτός αἴτιος εἰμί . καί πρός ὁ πρᾶξις δέ ἐγώ παιδεύω πως · περί γάρ ὁ κατά ἕκαστος ὁ πρᾶξις , ὅς εἰμί αἰσθητής τε καί ὁρατής , ἐκ δέ ὁ περί οὗτος ἐμπειρία ὁ πλεῖστος ὁ φρόνησις . παρατηρέω γάρ ἐκ ὁ συμβαίνω ἐν ὁ αἰσθητός ὁ τε ὠφέλιμος καί ὁ βλαβερός καθόλου περί αὐτός δόξα λαμβάνω , ὁ μέν τοιοῦτος λέγω ἵημι φευκτός τε καί βλαβερός , ὁ δέ τοιοῦτος αἱρετός τε καί οἴφω - λίμα · ἐκ ὅς ὁ βουλεύω ἐγώ περί ὁ μέλλω . ἀλλά καί ὁ ὁ καλός καί ὁ ὁ αἰσχρός ἔννοια βεβαιόω ἐγώ ὑπό ὁ ὄψις · ὁράω γάρ ὁ αἰσχρός μισητός , καί ὁ καλός τε καί σεμνός ζηλωτός . ὅτι δέ καί ὁ ἀκοή πρός τε πρᾶξις καί θεωρία χρήσιμος , πρόδηλος , εἰ ἀκούω μανθάνω ὁ κατά ὁ ἐπιστήμη . συγκρίνω δέ ὁ τε ὄψις καί ὁ ἀκοή , ὅς καί πρός φρόνησις εἶπον ὁ φρόνησις δεκτικός συντελέω ὁ τε πρακτικός καί ὁ θεωρητικός , λέγω πρός μέν ὁ ἀναγκαῖος χρήσιμος ὁ ὄψις εἰμί κατά ἑαυτοῦ ὅς γάρ εἰμί κατά ἑαυτοῦ ἀντιληπτικός , οὗτος πρός σωτηρία ὁ ἔχω αὐτός εἰμί χρήσιμος · καί γάρ ὁ δεῖ προφυλάσσω δείκνυμι , καί τίς αἱρέω δεῖ ) , πρός μέντοι ὁ ἐπιστήμη ὁ ἀκοή φημί κατά συμβαίνω πλέω συντελέω · διά γάρ οὗτος ὁ μανθάνω τε καί ἱστορία . κατά συμβαίνω δέ εἶπον , ὅτι προηγουμένως μέν ὁ ἀκοή ψόφος εἰμί ἀντιληπτικός , Καία συμβαίνω δέ καί λόγος · ὅτι γάρ καί ὁ λόγος ψόφος τίς εἰμί , [ οὗτος ] ἀκοή ἀντιλαμβάνω αὐτός . | ὅτι2 δέ ὁ μέν ὄψις πρός ὁ ἀναγκαῖος χρήσιμος κατά ἑαυτοῦ , ὁ δέ ἀκοή πρός νόος καί φρόνησις κατά συμβεβηκός , δείκνυμι διά ὁ ὁ μέν ὄψις πολύς εἰσαγγέλλω διαφορά ὁ πᾶς ὁ σῶμα μετά χρῶμα εἰμί ὁρατής , μή εἰμί δέ ὁ χρῶμα κατά ἑαυτοῦ . πᾶς ἐν ὁ χρῶμα ὁ ὄψις ὁράω αἰτία γίγνομαι ὁ ὁ μέν οἰκεῖος αἱρέω , ὁ δέ ἀλλότριος φεύγω τε καί ἀποστρέφω · πλεῖστος δέ ὁ ὁ χρῶμα διαφορά . αἰσθάνομαι δέ πᾶς ὁ σῶμα ὁ χρῴζω αὐτός ὁ κοινός αἰσθητής μάλα εἰμί αἰσθητικός · μάλιστα γάρ ὁ σῶμα παρακολουθέω , ὅς αἰσθάνομαι . μέγεθος γάρ καί σχῆμα καί κίνησις καί ἀριθμός ἐν οὗτος πρῶτος τε καί κύριος . ἀπό γάρ ὁ ἀριθμητής καί καί ὁ ὁ ἀριθμός ἐπίνοια , ἀριθμητός δέ ὁ αἰσθητής , ὁ ὁ χωρίζω ἀλλήλων ὁράω καί ἀριθμητής εἰμί . ὁ δέ αἴσθησις οὗτος καί μέγεθος καί κίνησις καί σχῆμα καί ἀριθμός αἰσθάνομαι διά ὁ ὁ χρῶμα ἀντίληψις . πλεῖστος οὖν διαφορά ὁ ὄψις ἐγώ μηνύω , ἐκ ὅς ὁ χρήσιμος ἐγώ ὁ κατά ὁ αἵρεσις μέν ὁ ὠφέλιμος φυγάς δέ ὁ βλαβερός περιγίγνομαι , οὖον ὁ λογικός μόνος , ἀλλά καί πᾶς ὁ ἔχω αὐτός . ὁ δέ ἀκοή διαφορά μέν οὖον πολύς εἰμί αἰσθητικός · ὁ γάρ ὁ ψόφος διαφορά διαγιγνώσκω κατά ἑαυτοῦ μόνος , ὥστε ὁ πλεῖστος ὁ ἔχω αὐτός ὀλίγος παρέχω ὁ χρήσιμος · ὁ δέ λογικός καί λόγος αἴσθησις τε καί σύνεσις ἔχω οὖον ὁ ὁ ψόφος μόνος διαφορά , ἀλλά ἤδη καί ὁ ὁ φωνή σημαίνω . ἐπεί δέ ὁ λόγος αἴτιος ὁ μάθησις ἀκουστός εἰμί ψόφος γάρ καί αὐτός ἢ διά ψόφος · κατά συμβαίνω γάρ ὁ ἀκοή ὁ λόγος αἰσθητικός · οὖον γάρ ὡς λόγος , ἀλλά ἐπεί συμβαίνω αὐτός ψόφος εἰμί ) , αἰτία ἐγώ ὁ ἀκοή ἐπιστήμη τε καί θεωρία γίγνομαι . διά τίς δέ γίγνομαι ὁ ἀκοή , ὁ λόγος εἰμί ἀκουστικός , μάθησις ἐγώ | αἰτία , δείκνυμι · διά γάρ ὁ ὁ λόγος ἐκ ὄνομα σύγκειμαι , ὁ δέ ὄνομα σύμβολον τίνω εἰμί καί σημεῖον · φωνή γάρ σημαντικός ὁ ὄνομα ὄνομα γάρ καί ὁ ῥῆμα λέγω νῦν ) , ὁ λόγος γάρ ἐκ οὗτος ἔχω ὁ σύνθεσις . ὅτι δέ κατά συμβαίνω ὁ ἀκοή ἐγώ αἰτία ὁ ἀντιλαμβάνω λόγος , δῆλος ἐκ ὁ ὁ μή ὁμόφωνος ἐγώ ἀκούω μέν ὁμοίως , ἀλλά μή ὡς λόγος ὁ λέγω συνίημι · οὖον γάρ ἐν ὁ ἀκούω ὁ συνίημι , ἀλλά διά ὁ ἀκούω . εἰμί δέ εἄν ὁ ἀκόλουθος ὁ λέξις · ὁ γάρ αἴτιος ὁ μάθησις , εἰμί κατά συμβεβηκός , ἀλλά οὖον κατά ἑαυτοῦ ἀκουστός · οὖον γάρ ὅς λόγος ἀκουστός κατά ἑαυτοῦ , ἀλλά ὅς ψόφος . ὅτι2 δέ πρός φρόνησις καί ἐπί πλέω ὁ ἀκοή ὁ ὄψις σημεῖον τίθημι ὁ καί ὁ στερέω ἑκάτερος ὁ αἴσθησις οὗτος ἐκ γενετή ὁ τυφλός ὁ | κωφός καί ἐνεός φρόνιμος εἰμί , ὡς ὁ ὁ φρόνησις αἴτιος ἔχω . λέγω δέ [ ἐνεός ] ὁ μή δύναμαι ὁ ἀκοή χράομαι κωφός , ἐνεός δέ ὁ μή λαλέω μηδέ ἀκούω · ἀκόλουθος γάρ κωφός τε καί ἐνεός εἰμί . εἰμί δέ εἄν πρός μέν ὁ ἐκ ἀρχή ζήτησις καί αἴσθησις ὁ ἐν θεωρία ὁ ὄψις συμβάλλω πλέω , πρός δέ ὁ ὁ εὑρίσκω Μένων μάθησις ὁ ἀκοή . περι μέν οὖν ὁ δύναμις , ὅς ἕχω ὁ αἴσθησις ἕκαστος , πρότερος εἴρω . ὅτι2 δέ ἀναγκαῖος ὁ περί αἴσθησις λόγος ὁ περί ὁ κοινός ἐνέργεια ὁ ζῷον ὁ λόγος ποιέω , ὅστις θεωρία ὁ περί Ψυχή συνάπτω , φανερός . κοινός τε γάρ ὁ ζῷον πᾶς ἔργον ὁ αἰσθάνομαι , καί προσέτι καί ὁ ἄλλος ἕκαστος ἔργον ὁ κοινός διά αἴσθησις ἢ μετά αἴσθησις γίγνομαι δείκνυμι . ἀλλά ἐπεί ὁ αἴσθησις , ὥσπερ οὖν καί ὁ ἄλλος ἐνέργεια ὁ πλεῖστος ὁ ὑπό ὁ ζῷον ἐνεργέω , κοινός σῶμα τε καί Ψυχή εἰμί , φθάνω δέ περί ὁ αἰσθητικός δύναμις εἷς Ψυχή ἐν ὁ περι Ψυχή εἴρω , οὗτος μέν ἐγώ ὑπομιμνῄσκω ὁ μή νῦν πάλιν περί οὗτος λέγω ἰά αἴτιος ἀπό δίδωμι , περί δέ ὁ σῶμα διά ὅς ὁ αἴσθησις γίγνομαι ( εἰμί δέ οὗτος αἰσθητήριον ) νῦν προτίθημι . λέγω δέ τις ὁ περί αἴσθησις λέγω ζητέω ἕκαστος αἴσθησις ἐκ ἕκαστος ἰά σωματικός στοιχεῖον ποιέω , καί πέντε ὁ αἴσθησις εἰμί ] οὐ εὐπορέω συνάγω εἰς τέσσαρες στοιχεῖον πέντε εἰμί αὐτός ζητέω περί ὁ πέμπτος , ἐκ τίς αὐτός χρή λέγω εἰμί σῶμα . λέγω δέ εἄν οὗτος περί ὁ ἐν ὁ Τίμαιος δόξα , ὅστις ἀναφέρω μέν εἰς ὁ Πυθαγόρειος , εἴρω δέ ἐν ὁ Τίμαιος . ἐκεῖ γάρ ὁ ὄσφρησις ὁ Τίμαιος φημί καί ὁ ὁ ὀσμή γένος ἡμιγενής εἰμί καί μικτός πως · ‘ μεταβάλλω γάρ ὕδωρ εἰς ἀήρ ὁ ἀήρ εἰς ὕδωρ ἐν ὁ μεταξύ οὗτος ” , | φημί , “ γίγνομαι . ” καί εἰμί εἄν ὁ ὄσφρησις οὗτος <ἡ> πέμπτος περί ὅς γλίχομαι . ὁ γάρ ἄλλος πυρός μέν ὁ ὄψις ποιέω , ἀήρ δέ ὁ ἀκοή καί ὁ γεῦσις ὕδωρ , ὁ δέ ἁφή γῆ . πλήν ὁ ὄψις φημί ποιέω ἐκ πυρός πᾶς , ἤτοι ὁ εἰς ὁ στοιχεῖον ἀνάγω ὁ αἰσθητήριον ἢ καί ὁ ἄλλως περί οὗτος εἶπον · καί γάρ πᾶς ἀπλόος πυρός εἰμί εἶπον , Δημόκριτος δέ ἐκ ὕδωρ . ἢ ὁ πᾶς ἀντί ὁ πάντως . ἤτοι εἴρω ὁ πᾶς ὁ αἰσθητήριον * * * ὡς εἰμί ὁ πᾶς ἀντί ὁ πᾶς πᾶς . καί ὅθεν ὁρμάω ὑπολαμβάνω ὁ ὄψις πυρός εἰμί , λέγω · διά ὁ πάθος τις γίγνομαι περί ὁ ὄψις ἀγνοέω ὁ αἴτιος . ὁ δέ πάθος , ὅς ὁ αἴτιος ἀγνοέω καί ἐπί οὗτος ἐκ πυρός αὐτός εἰμί φημί , ἐπιφέρω · θλίβω γάρ καί κινέω ὁ ὀφθαλμός φαίνω πῦρ ἐκλάμπω . ὁ γίγνομαι καί ὁ ἀναπείθω αὐτός ἐκ πυρός λέγω προτίθημι προστίθημι καί ὁ χρήσιμος αὐτός εἰς ὁ δείκνυμι ὅτι μή διά ὁ εἰμί ἐκ πυρός ὁ ὄψις διά οὗτος λάμπω . | λέγω γάρ · οὗτος δέ ἐν ὁ σκότος φύω συμβαίνω ἢ ὁ βλέφαρον ἐπικαλύπτω · γίγνομαι γάρ καί τότε σκότος . πῶς ἐν αὐτός ὁ ἐν ὁ σκότος οὗτος γίγνομαι περί ὁ ὄψις χρήσιμος , προέρχομαι ὀλίγος εἴρω · ὁ γάρ λεῖος φύω ἐν ὁ σκότος λάμπω . ὁ δέ θλίβω ὁ ὀφθαλμός φαίνω πῦρ ἐκλάμπω ἐκ αὐτός φημί ἔχω καί ἕτερος ἀπορία , ὡς καί ὁ προερέω ἀπορία παρέξειμι ὁ μή λέγω ἐκ πυρός ὁ ὄψις εἰμί ἢ ὁ ἀρχή διά ὁ ἀπορία οὗτος καταφέρω τις ἐπί ὁ ἐκ πυρός λέγω ὁ ὄψις εἰμί · ὡς γάρ λυτικός ὁ ἀπορέω οὗτος φέρω . ἀπορέω γάρ τίς αἴτιος ὁ δοκέω ἐν ὁ θλῖψις ὁ ὀφθαλμός πῦρ ἐκλάμπω . εἰμί δέ ὅς προστίθημι ἀπορία οὗτος , εἰμί μή εἰμί λανθάνω ἑαυτοῦ καί ὁράω , ὡς δοκέω μέν ὁράω , | μηδείς δέ ὁράω ὁράω . εἄν γάρ ὁ ὄψις τότε ὁράω τίς , δῆλος ὅτι ἑαυτοῦ ὁράω · οὖον γάρ δή ἄλλος γε τίς εἰμί τότε ὁράω ὑπό αὐτός . εἰμί δέ αὐτός ἑαυτοῦ ὁράω , ἀπορέω ἄν τις διά τίς ἠρεμέω καί μή θλίβω ἑαυτοῦ οὐ ὁράω , καί ἔτι μᾶλλον πῶς ἑαυτοῦ · οὖον γάρ αἰσθάνομαι ὁ αἰσθητήριον , εἰμί μή αἴσθησις πρός τίς καί ἄλλος τις . Προαπορέω δέ ὁ ἑξῆς λύσις ἀμφότερος πειράω , ὁ τε ὁ δοκέω πῦρ εἰμί ὁ ὄψις καί ὁ ὁ ἑαυτοῦ ὁράω , ὅταν θλίβω καί παράγω , ἠρεμέω δέ μηκέτι . ὁ δέ αἴτιος οὗτος τε καί ὁ ἡρετότε Μούντι ὁ ὀφθαλμός μή συμβαίνω οὗτος καί ὁ ἀπορία καί ὁ διά τίς θλίβω ὁ ὄψις ἑαυτοῦ ὁράω , ἠρεμέω δέ οὖον , καί ὅλως ὁ δοκέω πῦρ εἰμί ὁ ὄψις ἐντεῦθεν ληπτέος . καί λέγω , λύω ὁ εἴρω , ὅτι ὁ λεῖος φύω ἐν ὁ σκότος λάμπω , οὖον μέντοι γε φάος ποιέω · | ὅς καί φθάνω εἴρω καί ἐν ὁ περι Ψυχή . ὅσος γάρ αὐτός μέν σκότος εἰμί ὁράω , οὖον μέντοι διά αὐτός καί ἄλλος , οὗτος εἰμί ὁ στίλβω μέν , φάος δέ οὖον ποιέω . τοιοῦτος δέ καί ὁ ὁ ὀφθαλμός μέλας καί μέσος , ὅς κόρη καλέω , λεῖος τε καί διά ὁ λειότης στίλβω . ὁ μέν οὖν στιβέω σκότος καί αὐτός , ὡς ὁ λεῖος , ὁρατός εἰμί σκότος · διό καί ὁράω τότε . προεῖπον γάρ ὅτι οὗτος δέ ἐν ὁ σκότος φύω συμβαίνω ἢ ὁ βλέφαρον ἐπικαλύπτω · γίγνομαι γάρ καί τότε σκότος . κινέω δέ ὁ ὀφθαλμός οὗτος συμβαίνω , ἀλλά οὐ ἠρεμέω , ὅτι ὁ αἴσθησις ὁ πρός τίς εἰμί καί πρός ἄλλος . ἠώς μέν οὖν ἄν ἠρεμέω ἐπιμύω , εἷς εἰμί καί οὐδείς ὁράω · ὅταν δέ θλίβω καί κινέω , ἐν ὁ ταχύς παραγωγή εἷς εἰμί δύο πως γίγνομαι , ὁράω τε καί ὁράω , ὁράω μέν ἐν ὁ παραγωγή , ὁράω δέ ἐν ὁ εἰς ὁ κατά φύσις ἐπάνοδος . | στίλβω μέν γάρ καί παράγω , καί εἰμί ὅσος ἐπί οὗτος ὁρατός τότε , οὐ ὁράω δέ , ὅτι εἷς εἰμί καί αὐτός εἰμί διά ὅς ὁράω , ἀλλά οὐ ὅς ὁράω . ὅταν δέ ταχέως κινέω παράγω καί ἐπανέρχομαι εἰς ὁ ἑαυτοῦ χώρα , διά ὁ τάχος καί ὁράω καί ὁράω γίγνομαι , καταλαμβάνω ὁ ἐν ὁ παραγωγή στιλβηδών , ὅς ποιέω αὐτός παράγω τίθημι πρό ὁ παύω διά ὁ τάχος εἷς κίνησις , καί ὁράω ὡς ἀπό ἄλλος τις γίγνομαι . καί γάρ ὁράω [ ἄν , εἰμί εἰμί ἀπό ἄλλος καί μή ἀπό αὐτός · εἰμί δέ εἄν οὗτος , εἰμί αὐτός κατά χώρα Μένων ἄλλος τίς εἰμί στίλβω ἐνταῦθα κεῖμαι , εἰς ὅς αὐτός παράγω * * * ὁ ἀπό αὐτός στιλβηδών ἐπιμύω εἰμί ἐντός ὁ βλέφαρον ὁράω ἄν ( οὖον γάρ δή φάος χρεία πρός ὁ ὁ στίλβω ὄψις , ἀλλά ἱκανός αὐτός ὁ αἴτιος ἑαυτοῦ ὁ τοιοῦτος ὁ ὁράω παρέχω , εἄν εἰμί μόνος ἐν διαφανής ) . οὗτος δή , ἐπεί μή ἀπό ἄλλος εἰμί ἀλλά ἀπό ἑαυτοῦ , ἀεί μέν ἐπιμύω | οὐ ὁράω · ὅταν δέ οὕτως κινέω , ὡς γίγνομαι τρόπος τις διά ὁ τάχος ὁ κίνησις δύο σημεῖον , ἐπεί εἰμί διαφανής καί ἐντός ὁ ὀφθαλμός , διά οὗτος στίλβω ὁράω . τις δή πρός οὖν ὁ μέσος ὁ ὀφθαλμός , περί ὅς λέγω ὅτι <λάμπει> , οὐ ὁράω νύξ καί ὑπό ὁ εἰς αὐτός ἀποβλέπω , ὥσπερ ὁ ἄλλος ὁ στίλβω , ὅς ἔνιοι καί αὐτός παρατίθημι κεφαλή γάρ ἰχθύς τις καί ὁ ὁ σηπία θολός , ἀλλά καί ὀφθαλμός λέων καί δέ καί ἄλλος τις ζῷον , οὗτος δέ εἰμί καί ὁ πυγολαμπίς ) ; ὁ αἰτιατέον οὗτος ὁ ἐπίκειμαι δέρμα · ἐπισκοτέω γάρ ὁ ὑμήν οὗτος ὁ κόρη στίλβω πρός ὁ <μὴ> ὑπό ὁ ἔξωθεν ὁράω . οὖον γάρ ὅμοιος πᾶς ὀφθαλμός ὁ ἐπίκειμαι ὑμήν αὐτός · ἀλλά οὐδέ ὁ στιλβηδών ὅμοιος ὁ λεῖος πᾶς . ὁ μέν οὖν ἄλλος ὁ λέγω εὔλογος , ἴσως δέ ἐκεῖνος συσπαράδεκτόν τις δοκέω ὁ δύναμαι αὐτός <καὶ> ὁράω καί ὁράω γίγνομαι διά ὁ τάχος ὁ παραγωγή ὡς ἄλλος γίγνομαι καί ἄλλος . εἰμί μέν γάρ ὑπομένω δύναμαι κἀν ἐπί ὀλίγος ὁ στιλβηδών ὁ ἐπί ὁ παραγωγή γίγνομαι καί † ἄλλος τίς μόριον ἀπό ὁ κόρη † ἐν τις ἄλλος γίγνομαι εἰμί ὁ διαφανής , εἰμί πιθανός ὁ ἐν ὁ οἰκεῖος χώρα γίγνομαι ὁ ὄψις καταλαμβάνω ἔτι ὁ αὐτός πάθος ἐγγίγνομαι ἐκεῖ ἔνθα παράγω ὁράω . ἐπεί δέ οὗτος ἀδύνατος ( οὐδέ γάρ ἐπί ὁ ἄλλος ὁ στίλβω τοιοῦτος γίγνομαι , ἀλλά ἅμα ὁ παραφέρω ὁ στίλβω καί ὁ ἀπό αὐτός παύω στιλβηδών · οὖον μόνος γάρ οὗτος ἐπί ὁ στίλβω , ἀλλά καί ἐπί πᾶς ὁ ὁράω γίγνομαι , ὁ μηδείς χρῶμα ὁ διαφανής παθητικός ἐν ἑαυτοῦ δέχομαι , ὅτι μηδέ ὁ ἀρχή ὁ φάος · καί γάρ ἐκεῖνος ἐκ<στὰν> ὁ διαφανής συμπαύω ἔτης ὁ φωτίζω φύω ) , εἰμί δέ ἐπί πᾶς οὗτος , πῶς ἄν ὁ κόρη ἐν ὁ κατά φύσις γίγνομαι , εἰμί καί ταχέως κινέω , δύναμαι καταλαμβάνω ὁ στίλβω ὅς ἐν αὐτός εἰμί καί συμμεταφέρομαι αὐτός ; ὡς γάρ οὖον δύναμαι | ἅμα καί ἐν ὁ οἰκεῖος χώρα εἰμί καί μή εἰμί , ἐν ταχέως κινέω , οὕτως ὁ στιλβηδών ὁ ἀπό αὐτός ὁράω ὡς εἰμί κατά ἄλλος . μήποτε οὖν οὐ οὗτος χρή δύο γίγνομαι ὁ ὄψις ὑπολαμβάνω ἐν τῆ κινέω , ὡς δύο ὁλόκληρος γίγνομαι καί ὁ αὐτός κατά ὁ αὐτός ὁράω τε ἅμα καί ὁράω , μόριον δέ ὁράω . ὅταν γάρ οὗτος παράγω , ὡς μήτε ὁ οἰκεῖος χώρα πάντῃ ἔξω εἰμί πᾶς μήτε πάντῃ μένω κατά φύσις ἔχω σός παράγω δέ ἐπί τίς οὕτως , ὡς ὁ καταλείπω ὑπό αὐτός ἐν ὁ οἰκεῖος χώρα ὁράω ἔτι δύναμαι , ὁ ἐπί εὐθύς εἰμί ὁ φλέβιον , διά ὅς γίγνομαι ὁ κατά ὁ ὁράω γίγνομαι κίνησις διαπέμπω ἐπί ὁ πρῶτος αἴσθησις ὁ στιλβηδών ὁ ἐπί ὁ παράγω μέρος ὡς ἀπό ἄλλος τις γίγνομαι ) , ὁράω ὁ μέρος ὁ ἑαυτοῦ ὡς ἄλλος , ὁ ὁρατός ἐν ὁ παρά φύσις αὐτός γίγνομαι τόπος ἀντί ὁράω γίγνομαι . | τοιοῦτος γάρ καί ὁ ὁράω εἰμί τότε · οὖον γάρ ὁλόκληρος τις ὁ ὄψις γίγνομαι . δύναμαι δέ καί πᾶς μέν παράγω · ἐν δέ ὁ εἰς ὁ φύσις ἐπάνοδος ὁ φθάνω μόριον αὐτός [ ὅς ] ἐπανέρχομαι ὁ καταλείπω ἔτι καί ἐν ὁ παραγωγή εἰμί ὁράω · οὖον γάρ ἀμεγέθης σῶμα διά ὅς ὁράω . οὗτος δέ καί ὁ πῦρ εἰμί αὐτός δόξα τις αἴτιος . ὅτι γάρ ὁ πῦρ στίλβω , ὑπολαμβάνω καί πᾶς ὁ στίλβω πῦρ εἰμί , φανερῶς κατά ὁ ἀντιστροφή διαμαρτάνω · πολύς γάρ στίλβω οὐ εἰμί πῦρ , ὡς ὁ πρό ὀλίγος εἴρω . ὁ δέ ἐκείνως δέ αὐτός ἑαυτοῦ ὁράω ὁ ὀφθαλμός ὥσπερ καί ἐν ὁ ἀνάκλασις ἴσος εἰμί ὁ ὕω δέ ἐν ὁ τοιοῦτος κινέω καί θλῖψις ὁ ὀφθαλμός αὐτός ἑαυτοῦ ὁράω ὁ ὀφθαλμός , ὥσπερ καί ἐν ὁ κάτοπτρον καί ἐν πᾶς , ἐν ὅς κατά ἀνάκλασις ἑαυτοῦ ὁράω καί γάρ ἐπί ἐκεῖνος ὥσπερ δύο ὁ εἷς γίγνομαι , ὁ μέν κατά ὁ ἔμφασις τε καί ὁράω ἐν ὁ κάτοπτρον , ὁ δέ ἀπό ὅς ὁ ἔμφασις , ὅς εἰμί ὁ | ὁράω . ὅτι δέ ὁράω ὁ ὀφθαλμός καί μή πάντῃ εἰμί ἐν εἷς αὐτός χώρα , δηλόω ὁ ὁ ὄψις διάστροφος . ἐπεί , εἰμί γε πῦρ εἰμί , καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς φημί καί ἐν ὁ Τίμαιος γράφω . δείκνυμι ὁ γίγνομαι πάθος ἐν ὁ ὁ ὀφθαλμός θλῖψις ὁ αἴτιος , ὑπό ὅς πάθος ἀναπείθω τις ἐκ πυρός εἰμί ὁ ὄψις λέγω , νῦν ὅτι μή οἷος τε αὐτός εἰμί ἐκ πυρός δείκνυμι ἀντιλέγω Ἐμπεδοκλῆς τε καί Πλάτων , ἕ οὗτος γίγνομαι ὁ δόξα καί φημί ἐκ τυρός εἰμί αὐτός , ὁ ἐκπέμπω ἐκ ἑαυτοῦ φάος , ὡς ἀπό ὁ λαμπτήρ φάος ἐκπέμπω , οὕτως ὁράω . εἰμί γάρ οὕτως ὁ ὁράω γίγνομαι , διά τίς , φημί , οὐ καί ἐν ὁ σκότος ὁ ὄψις ὁράω , εἰ ἐν ὁ φάος μέν ὁράω , φάος δέ αὐτός ἑαυτοῦ παρέχω ἐκπέμπω ἐκ ἑαυτοῦ ; εἶπον δέ οὗτος , ὅς αἴτιος ὁ Πλάτων ὁ μή δύναμαι ὁ ὄψις ὁράω ἐν ὁ σκότος φέρω , οὗτος δείκνυμι εἰμί κενός . λέγω γάρ ὁ φάος οὗτος ὁ ἀπό ὁ ὄψις | ἔξειμι , ὅταν μέν φάος εἰμί ἔξειμι , σῴζω τε καί μίγνυμι συγγενής εἰμί ὁ ἐκτός φάος αἴτιος ἐγώ γίγνομαι ὁ ὁράω , ὅταν δέ σκότος ὅς πρός ἀνόμοιος ὁ περιέχω ἐκπίπτω ἀποσβέννυμι . ὁ δέ λέξις ὁ ἐκ ὁ Τίμαιος διά ὅς οὗτος λέγω οὗτος · “ ὁ πυρός ὅσος ὁ μέν καίω οὐ ἔχω , ὁ δέ παρέχω φάος ἥμερος οἰκέω ἕκαστος ἡμέρα , σῶμα μηχανάομαι γίγνομαι . ὁ γάρ ἐντός ἐγώ ἀδελφός οὗτος πῦρ εἰλικρινής ποιέω διά ὁ ὄμμα ῥέω λεῖος μέν καί πυκνός ὅλος μέν , μάλιστα δέ ὁ μέσος συμπιλέω ὁ ὄμμα , ὥστε ὁ μέν ἄλλος ὅσος παχύς στέγω πᾶς , ὁ τοιοῦτος δέ μόνος αὐτός καθαρός <διηθεῖν> . ὅταν οὖν μεθημερινός εἰμί φάος περί ὁ ὁ ὄψις ῥεῦμα , τότε ἐκπίπτω ὅμοιος πρός ὅμοιος , συμπαγής γίγνομαι , εἷς σῶμα οἰκειόω συνίστημι κατά ὁ ὁ ὄμμα εὐθυωρία , ὅπῃ εἄν ἀντερείδω ὁ προσπίπτω ἔνδοθεν | πρός ὅς ὁ ἔξωθεν συναντάω . ὁμοιοπαθής δή διά ομοιότητα πᾶς γίγνομαι , ὅστις τε εἄν αὐτός ποτός ἐφάπτω καί ὅς ἄν ἄλλος ἐκεῖνος , οὗτος ὁ κινέω διαδίδωμι εἰς ἅπας ὁ σῶμα μέχρι ὁ Ψυχή αἴσθησις παρέχω οὗτος , ὅς δή ὁράω φημί , ἀπέρχομαι δέ εἰς νύξ ὁ συγγενής πυρός ἀποτέμνω . πρός γάρ ἀνόμοιος ἐξέρχομαι ἀλλοιόω αὐτός καί κατασβέννυμι , συμφυής οὐκέτι ὁ πλησίος ἀήρ γίγνομαι ἅτε πῦρ οὐ ἔχω · παύω οὖν ὁράω , ἔτι ἐσθίω ἐπαγωγός ὕπνος γίγνομαι . ὅτι οεʹ οὗτος κενός λέγω ὁ ὑπό ὁ σκότος ἀποσβέννυμι ὁ ἐξέρχομαι ἀπό ὁ ὀφθαλμός φάος , δείκνυμι . τίς γάρ ὅλως εἰμί ἀπόσβεσις φάος ; ὁ γάρ θερμός τε καί ξηρός , τουτέστι ὁ πῦρ , φύω ἀποσβέννυμι ὑπό ὁ ὑγρός τε καί ψυχρός , ὥσπερ ὁράω ὁ ἐν ὁ ἄνθραξ καί ξύλον πῦρ καί ὁ φλόξ · ὅς ὁ φάος οὐδέτερος ὑπάρχω φημί , ὁ ἀνθρακώδης πῦρ ἢ φλόξ εἰμί . I εἰμί δέ οὗτος , οὐδέ εἄν ἀποσβέννυμι ὑπό ὁ ψυχρός ἢ ὁ ὑγρός . ἢ οὐδέτερος ὑπάρχω ὁ φάος φημί ὁ ὅς ὁ πῦρ σβέννυμι · οὔτε γάρ ὑπό ὁ ὑγρός οὔτε ὑπό ὁ ψυχρός σβέννυμι . ἢ μᾶλλον ὁ γραφεύς εἰμί τοιοῦτος · οἶδα δοκέω ὁ ἐν ὁ ἀνθρακώδης εἶμι πῦρ καί ὁ φλόξ ἐν ὁ φάος . οὐδέτερος δέ φαίνω ὑπάρχω περί ὁ σκότος . οὗτος γάρ οὔτε ὑγρός ἵημι ψυχρός , ὅς ἀποσβέννυμι . ὅς καί ὁ ἐπιφέρω εἰμί . εἰμί δέ ἄρα ὑπάρχω μέν , ἀλλά διά ὁ ἠρέμα λανθάνω . εἰμί γάρ τις λέγω ὐπάρχω μέν ὁ σκότος ἢ ἄμφω οὗτος ἢ ὁ ἕτερος , διά δέ ὁ ἠρέμα αὐτός ὑπάρχω ἐγώ μέν λανθάνω , σβέννυμι μέντοι ὁ φάος ὁ ἔνειμι μέν ἐν αὐτός δύναμις , ἐγώ δέ ἄδηλος ὡς ἄν λεπτόν εἰμί καί εὐπαθής , ἐσθίω οὗτος ὁ λόγος μετά ἡμέρα ἀποσβέννυμι ὑπό ὅς . ὁ , ὑπό ὅς καί ὁ ἰσχυρός , φλόξ , ἀποσβέννυμι , ἐν τε ὁ ὕδωρ διά ὁ ὑγρότης καί ἐν ὁ πάγος διά ὁ ψυχρότης , ὡς γίγνομαι ἐν ὁ πάγος σκότος · ὁ γοῦν ἐν ὁ ἄνθραξ πῦρ καί ὁ φλόξ οὗτος πάσχω ὁράω . οὐδείς δέ τοιοῦτος ὁράω γίγνομαι . εἰμί δέ ὑπό οὗτος μή ἀπό . σβέννυμι ὁ φάος , οὐδέ εἄν ἐν ὁ σκότος ὁ ἐκ ὁ ὀφθαλμός ἐκπέμπω ἀποσβέννυμι . εἰμί δέ μή σβέννυμι αὐτός ἐσθίω ὁράω ἐγώ , εἰμί ἐκπέμπω , οὐ ὁράω δέ , οὐδέ εἄν ἐκπέμπω ὁ ἀρχή , ὡς ὁ Τίμαιος λέγω . ὅτι δέ μή εἰμί ὁ σκότος ὑγρός καί ψυχρός , ὅς εἰμί σβεστικός πῦρ , καί ἐντεῦθεν δῆλος · γίγνομαι γάρ καί ἐν ὁ ξηρός καί θερμός τόπος , οὖον μόνος ἐν ὁ ἀντίκειμαι . ἔτι εἰμί εἰμί ὁ ἐκπέμπω φώς ὁ ὁράω , οὐ ἐσθίω ὁ ἐν ὁ ὕδωρ εἰμί ὁράω . πῶς γάρ οἷος τε ἐν ὕδωρ πῦρ τε καί φάος τοιοῦτος διαμένω καί μή σβέννυμι ; ἔτι εὔλογος εἰμί ὁ ὀλίγος φάος οὗτος ἐκπέμπω ἡμέρα ἀποσβέννυμι μᾶλλον ἢ σκότος · ὁράω γάρ ὁ πλείων πῦρ καί ὁ πλείων φάος ὁ ὀλίγος φθαρτικός . ὁ γάρ νύξ φωτίζω , οὗτος ἡμέρα εἰμί ἐξασθενέω · ὥστε εὔλογος , εἰμί ὁ ἐκπέμπω φάος ὁ ὁράω , νύξ μᾶλλον ὁράω ὁ ζῷον ἢ μετά ἡμέρα . εἶπον δέ οὗτος περί ὁ δόξα ὁ Πλάτων ἐπί ὁ Ἐμπεδοκλῆς μέτειμι δόξα . λέγω δέ αὐτός ποτέ μέν ὁ ἀπό ὁ ὄψις ἐκπέμπω φάος αἰτιάομαι ὁ ὁράω , ποτέ δέ ἀπόρροια τις ἀπό ὁ ὁράω . καί πρότερος γε παρατίθημι αὐτός ὁ ἔπος διά ὅς ἡγέομαι καί αὐτός π εἰμί ναιός ὁ φάος καί οὗτος ἐκ ὁ ὀφθαλμός προχέω τε καί ἐκπέμπω καί οὗτος ὁ ὁράω γίγνομαι . ἀπεικάζω γάρ διά ὁ ἔπος ὁ ἐκπίνω ἀπό ὁ ὄψις σῶς ὁ διά ὁ λυχνοῦχος φάος . ὡς γε ὁδοιπορέω τις νύξ μέλλω λύχνος παρασκευάζω ἐντίθημι εἰς λαμπτήρ ὁ γάρ λαμπτήρ ὁ μέν ἔξωθεν πνεῦμα | ἀπείργω τε καί κωλύω , ὁ δέ πυρός ὁ λεπτός εἰς ὁ ἔξω διίημι , ὅσπερ εἰμί φάος ) , οὗτος , φημί , καί ἐν ὁ μῆνιγξ κατείργω ὁ πῦρ ὑπό λεπτός ὑμήν περιέχω , ἕ ὁ μέν ἔξωθεν προσπίπτω λυμαντικός ὁ πυρός ἀπείργω καί οὐ ἐάω ἐνοχλέω ὁ κόρη , ὁ δέ λεπτός ὁ πυρός εἰς ὁ ἔξω διίημι . ἀμουργός δέ ὁ λαμπτήρ λέγω ἄν ὁ ἀπειρκτικός ἀπό ὁ ἀπερύκω ὁ πνεῦμα καί σκέπω ὁ περιέχω ὑπό αὐτός πῦρ · ἢ ἀμουργός ὁ πυκνός καί διά πυκνότης ἀπερύκω ὁ πνεῦμα , ταναός δέ ὁ πῦρ ὁ διά λεπτότης τείνω τε καί διεκπίτνω διά ὁ πυκνός δύναμαι . κατά βηλός δέ κατά ὁ οὐρανός · Ὅμηρος · „ ῥίπτω τεταγών ἀπό βηλός , ὄφρα εἄν ἱκνέομαι γῆ ὀλιγηπελέων “ . λεπτός δέ ὀθόνη χέω Κύκλωψ κόρη εἶπον ἀντί ὁ λεπτός ὑμήν περιλαμβάνω ὁ κυκλοτερής κόρη , πρός ὁ ὄνομα ὁ κόρη χράω ποιητικός ὁ ὀθόνη ἀντί ὁ ὑμήν . δείκνυμι δέ αὐτός διά οὗτος ὁ ἔπος οὗτος λέγω , προστίθημι ὁ ὁτὲ μέν οὕτως ὁράω φημί , ὁτὲ δέ ὁ ἀπόρροια ὁ ἀπό ὁ ὁράω ἀπορρέω τις , ὁ προσπίπτω ὁ ὁράω , ὅταν ἐναρμόζω ὁ ἐν αὐτός πόρος ὁ εἰμί σύμμετρος , εἴδομαι τε χωρέω καί οὕτως ὁ ὁράω γίγνομαι . οὗτος ὁ δόξα καί Πλάτων μνημονεύω ὡς ὗσις Ἐμπεδοκλῆς ἐν Μένων , καί ὁρίζω κατά ὁ δόξα ὁ ἐκεῖνος ὁ χρῶμα ἀπορροή σῶμα ὁράω σύμμετρος καί αἰσθητής . Δημόκριτος δέ ὅτι μέν ὕδωρ φημί εἰμί , λέγω καλῶς , ὅτι Δ΄ οἴομαι ὁ ὁράω εἰμί ὁ ἔμφασις , οὖον καλῶς . ἀντεῖπον ὁ ἐκ πυρός ὁ ὄψις ποιέω ἐπί ὁ Δημοκρίτειος δόξα μετέρχομαι , καί ὁ μέν ἐκ ὕδωρ ὁ ὄψις λέγω αὐτός εἰμί ἐπαινέω , ὁ δέ τρόπος κατά ὅς γίγνομαι ὁ ὁράω λέγω οὐ ἀποδέχομαι . λέγω γάρ Δημόκριτος ὁ ὁράω εἰμί ὁ ὁ ἔμφασις ὁ ἀπό ὁ ὁράω δέχομαι . εἰμί δέ ὁ ἔμφασις ὁ ἐμφαίνω εἶδος ἐν ὁ κόρη , ὁμοίως δέ καί ἐν ὁ ἄλλος ὁ διαφανής , ὅσος οἷος τε ὁ ἔμφασις φυλάσσω ἐν ἑαυτοῦ . ἡγέομαι δέ αὐτός τε καί πρό αὐτός Λεύκιππος καί ὕστερος δέ ὁ περί ὁ Ἐπίκουρος εἴδωλον τις ἀπορρέω ὁμοιόμορφος ὁ ὅς ὅς ἀπορρέω οὗτος δέ εἰμί ὁ ὁρατής ) ἐμπίπτω ὁ ὁ ὁράω ὀφθαλμός καί οὕτως ὁ ὁράω γίγνομαι . ὅς τεκμήριον παρατίθημι ὁ ἀεί ὁ ὁράω ἐν ὁ κόρη εἰμί ὁ ὁ ὁράω ἔμφασις καί εἴδωλον · ὅς δή καί ὁ ὁράω εἰμί . ἀντιλέγω δέ πρός ὁ δόξα ὁ Δημόκριτος οὗτος οὗτος μέν συμβαίνω λέγω ὁ ἔμφασις ) διά ὁ ὁ ὄμμα λεῖος εἰμί · ὁ γάρ λεῖος πᾶς φύω ὁ τοιοῦτος ἀπό ὁ ὁρατής ἔμφασις δέχομαι , οὐ ὁ ὀφθαλμός μόνος . ὅτι δέ οἴομαι ὁ ὁράω εἰμί ὁ ἔμφασις , οὖον καλῶς οὗτος εἰμί ὅστις δέ οἴομαι ὁ ἔμφασις αἴτιος εἰμί ὁ ὁράω , οὖον καλῶς καί εἰμί οὐ ἐν ἐκεῖνος , ἀλλά ἐν | ὁ ὁράω · ἀνάκλασις γάρ ὁ πάθος . δοκέω ἐγώ σφόδρα βραχύς εἴρω ὁ λέγω , διό καί ἀσαφής εἰμί . εἰμί γάρ ὅς λέγω · καί εἰμί οὐ ἐν ἐκεῖνος ὁ ὁράω , τουτέστιν οὖον ( ?? ) διά ὁ ἔμφασις οὐδέ ἐν ὁ ἔμφασις εἰμί ὁ ὁράω , ἀλλά ἐν ὁ ὁράω , τουτέστι ὁ ἔχω ὁ ὁρατικός δύναμις · ὁ γάρ ἔμφασις ἀνάκλασις τίς εἰμί καί πάθος . ἢ ὁ καί εἰμί οὐ ἐν ἐκεῖνος , ἀλλά ἐν ὁ ὁράω · ἀνάκλασις γάρ ὁ πάθος ἴσος εἰμί ὁ καί εἰμί οὐ ἐν ὁ ἔμφασις ὁ ὁράω , ἀλλά ἐν ὁ ὁράω ὁ ἔμφασις . ὅς δεικτικός ὁ ἐπιφέρω ὁ ἀνάκλασις γάρ ὁ πάθος . ἐν γάρ ὁ ὀφθαλμός , ὅς εἰμί ὁ ὁράω , ὁ ἔμφασις , διότι λεῖος . ὁ γάρ ἔμφασις πάθος τίς εἰμί κατά ἀνάκλασις γίγνομαι ἐν ὁ λεῖος τε καί σύστασις τις ἔχω , ὡς δύναμαι σῴζω ὁ ἐμφαίνω διά ὁ μεταξύ διαφανής γίγνομαι , ὁποῖος εἰμί καί ὁ ὀφθαλμός . ὅθεν πάλιν ὡς ὁ ὁρατός ἔχω ἐν ἑαυτοῦ , οὗτος δέ εἰμί ὁ ἔμφασις , ἐπί ἄλλος τίς διάδοσις ὁ ἔμφασις γίγνομαι καί ἐπί αὐτός ὁ ὁράω . ὁ οὖν καί ὁ ὀφθαλμός τοιοῦτος εἰμί ( λεῖος γάρ ) γίγνομαι καί ἐν οὗτος ὁ ἔμφασις κατά ὁ ὁ ὁράω ἀνάκλασις διά ὁ μεταξύ διαφανής , ὅταν κατά ἐνέργεια τοιοῦτος εἰμί . κοινός δέ χράω ὁ ὁ ἀνάκλασις ἐπί ὁ ἔμφασις ὄνομα , ὡς καθομιλέω ἐπί οὗτος · ἐπεί ὅτι γε οὖον κατά ἀνάκλασις οὗτος γίγνομαι , ὡς δοκέω ὁ ἀπό ὁ μάθημα , ἀλλά ὁ ὁ διαφανής διακονία , ὅς πάσχω πως ὑπό ὁ ὁράω διαδίδωμι ὅς πάσχω πάθος ὁ λεῖος τε καί στέγω αὐτός καί σῴζω δύναμαι , ὅταν ἐπί εὐθύς εἰμί οὗτος ὁ ὁράω κεῖμαι , ἀπό οὗτος πάλιν πάσχω ὡς ἀπό ἀρχή τις ὁ πάθος διαδίδωμι ἐπί οὗτος ἀπό ὅς ὁ ἀρχή πάσχω , εἴρω , ὅτε λέγω ἐν ὁ περι Ψυχή περί ὁ πῶς ὁράω . εἶπον δέ ὁ ἔμφασις οὖον ὁ ὁράω εἰμί ἀλλά πάθος τίς καί ἀνάκλασις , προστίθημι ὅτι μηδέπω περί ὁ ἔμφασις τε καί ἀνάκλασις δῆλος <ἦν> ὁ | Δημόκριτος ἴσως , μήτε τίς εἰμί ὁ ἔμφασις μήτε πῶς γίγνομαι μήτε ὅτι ὁ λεῖος καί στέγω δύναμαι πᾶς ὁ τοιοῦτος ἔμφασις δεκτικός , οὐ ὁ ὄψις μόνος . εἶπον δέ οὗτος προστίθημι ὅτι καί οὗτος ἄτοπος ὁ μή ἐπέρχομαι αὐτός ἀπορέω διά τίς πλείων εἰμί ὁ ὁ ἔμφασις καί . ὡς αὐτός ἡγέομαι , ὁ εἴδωλον δέχομαι 5 μόνος ὁ ὀφθαλμός ὁράω . εἰμί γάρ ἐφίστημι οὗτος , οὐ ἄν δοκέω αὐτός ἔμφασις ὁ ὁράω εἰμί . πολύς γάρ ἄψυχος δέχομαι ὁ τοιοῦτος ἔμφασις , ἀλλά οὐ ὁράω . μέν οὖν εἰμί ὁ ὄψις ὕδωρ , ἀληθής μέν , οὖον μέντοι συμβαίνω ὁ ὁράω ὅς ὕδωρ . ἀληθής μέν φημί ὁ ὑπό Δημόκριτος λέγω εἰμί , ὁ ὅτι ὁ ὄψις ὕδωρ εἰμί · οὖον μήv διότι ὕδωρ εἰμί καί ἐκ ὕδωρ , διά οὗτος ὁράω , ἀλλά καθότι συμβαίνω ὁ ὕδωρ διαφανής εἰμί · διά γάρ διαφανής ὁ ὁράω . διό καί διά ὕδωρ · διαφανής γάρ καί οὗτος . | ἑξῆς δέ προστίθημι καί ὁ αἴτιος διά ὅς , ὀφείλω διαφανής εἰμί οὗτος ὅς ὁράω , εἰμί δέ διαφανής οὐ μικρός ὁ ἀήρ ἢ ὁ ὕδωρ , εἰμί ὕδωρ ὁ ὀφθαλμός . λέγω γάρ · διά ὁ εὐφύλακτος εἰμί ὁ ὕδωρ ὅς ἀήρ καί δύναμαι μᾶλλον σῴζω ἐν ὅς εἄν ἀπολαμβάνω ὁ γάρ ἀήρ εὐδιάπνευστος τε καί δυσαπόληπτος ὁ διαπνέω ῥᾳδίως ) εἰμί εἄν ἐκ ὕδωρ , καί διά ὁ φυλακτικός εἰμί ὁ τόπος ὁ ὕδωρ ὁ ἀήρ καί μᾶλλον συνίστημι οὗτος γάρ ὁ εὐυπόληπτος ὄνομα , ὅς χράομαι , σημαντικός ) · σύστασις γάρ μᾶλλον ἔχω , εὐρίπιστος γάρ ὁ ἀήρ . καί εἰμί ὁ μέν ἀήρ διαφανής μόνος διά λεπτότης , ὁ δέ ὕδωρ καί διαφανής καί ἐμφανής . διά ὅς μέν οὖν ὁράω ἀρκέω οὗτος διαφανής εἰμί , ὅς δέ ὁράω , οὗτος καί ἐμφανής καί τοιοῦτος οἷος δέχομαι δύναμαι τε καί σῴζω ὁ ὁ ὁράω εἶδος · ἢ οὐδείς ὁ ἔμφασις πρός ὁ ὁράω συντελής , ἀλλά ἱκανός ὁ διαφάνεια , ὡς εἶπον . ἔτι δύο ὑπεροχή εἰμί ἐν ὁ διαφανής καί | εἰμί ἄκρως μέν ἀραιός ὁ ἀήρ , στερεός δέ πάλιν ὁ ὁρίζω διαφανής ( οὗτος δέ εἰμί ὁ ἴδιος πέρας ἔχω , ὡς ὕαλος τε καί ὁ λίθος ὁ τοιοῦτος ) , μέσος εἰμί ἑκάτερος ὁ ἄκρος οὗτος ὁ ὕδωρ · ἐσθίω δέ ὁ ἑκάτερος ἀντιλαμβάνω ὁ ὑπερβολή ἐν μέσος εἰμί ἑκάτερος ( εἰμί γάρ εἰμί ἐκ ὁ ἕτερος ὁ ἄκρος , οὐ εἄν ἀντιλαμβάνω ὁ ἕτερος πόρρω εἰμί καί κατά πολύς διίστημι , ἐπεί , ὡς αὐτός εἴρω ἐν ὁ δύο περι Ψυχή , δεῖ εἰμί ὁ διά ὅς αἰσθάνομαι ) . εἰμί δέ τοιοῦτος ὁ ὕδωρ πρός ὁ ἄλλος διαφανής · εἰκότως οὖν ἐκ οὗτος ὁ ὄψις . ὅτι2 δέ ἐκ ὕδωρ εἰμί ὁ κόρη διά ὅς ὁράω , καί ἐκ αὐτός δείκνυμι ὁ ὀφθαλμός · διαφθείρω γάρ οὗτος ὁ ἐκρέω ὕδωρ φαίνω εἰμί . ἀλλά καί ἐν ὁ παντελῶς ἔτι ὁ ἔμβρυον νεογνός φημί ὁ τε ψυχρότης καί τῆ λαμπρότης ὑπερβάλλω ὁ ἐν ὁ ὀφθαλμός ὑγρός . † δῆλος εἰμί καί ἐκ ὁ ἀνατομή | ὁ ὁ ὀφθαλμός · οὖον γάρ ἄλλος τίς εἰμί ἢ ὑγρός ὁ περιέχω ἐν ἐκεῖνος ὁ χιτών , ἔνθα ὁ κόρη . λέγω δέ καί διά οὗτος ἐν ὁ ἔναιμος ὁ ζῷον ὁ λευκός ὁ ὄμμα λιπαρός εἰμί μάλιστα , ὅπως διαμένω ὁ ὑγρός ὁ αὐτόθι ἄπηκτος θάλπω διά οὗτος . διό 15 ἄρριγος ὁ ὀφθαλμός εἰμί . ὁ μέν οὖν ὁ ζῷον ἔναιμος οὗτος ὁ 5 βοήθεια ἔχω πρός ὁ μή πήγνυμι αὐτός ὁ ἐν ὁ ὑπό ὀφθαλμός ὑγρός · ὁ δέ ἄναιμος πιμελή μέν οὐ ἔχω , σκληρόφθαλμος δέ εἰμί διά ὁ ὁ περίκειμαι χιτών ὁ ὑγρός διά ὅς ὁράω στερεότητα καί ὑπό οὗτος σκέπω . ἄλογος δέ ὅλως ὁ ἔξειμι τις ὁ ὄψις ὁράω . εἶπον μεταξύ ὁ Δημόκριτος δόξα ἐπάνειμι πάλιν ἐπί ὁ πρότερος εἴρω . καί ἐπεί ὁ ἐκ πυρός ὁ ὄψις ποιέω λέγω ὁ ὁράω γίγνομαι ἔξειμι τις φάος ἀπό ὁ ὀφθαλμός , καθόλου ἐνίστημι πρός ὁ ἔξειμι τις ἀπό ὁ ὀφθαλμός ὁ ὁράω γίγνομαι , ἀναιρέω οὗτος συναναιρέω αὐτός καί ὅς οὗτος ἕπω · ἕπω δέ καί ὁ ἐκ ὁ πυρός ὁ ὄψις εἰμί . ὁ δέ μή ἔξειμι τις ἀπό ὁ ὀφθαλμός ὁ ὁράω γίγνομαι συναναιρέω ἄν καί ὁ ἀνάκλασις γίγνομαι . ἄλογος γάρ , φημί , ὅλως ὁ ἔξειμι τις ἀπό ὁ ὀφθαλμός ὁ ὁράω γίγνομαι . ἐπεί δέ ὁ ὁμοίως λέγω ὁ ὁράω γίγνομαι ὁ μέν μέχρι ὁ ὁράω ἡγέομαι ὁ ἐξέρχομαι ἀπό ὁ ὀφθαλμός ἀποτείνω , ὥσπερ ὁ μαθηματικός , ὅστις διά ἀκτίς ἔξειμι ἀπό ὁ ὀφθαλμός καί μέχρι ὁ ὁράω ἀποτείνω ὁράω ἐγώ λέγω ( κῶνος γάρ τις φημί ἐκ ὁ ἀκτίς γίγνομαι κορυφή ἔχω ὁ ὄψις , βάσις δέ ὁ ὁράω , καί οὗτος ὁ κῶνος περιλαμβάνω τε ὁ ὁράω καί οὕτως ὁράω , ὁ ὁ κῶνος βάσις περιλαμβάνω αὐτός ) , ὁ δέ μέχρι τις ὁ ἐκπέμπω ἀπό ὁ ὀφθαλμός φάος προίημι φημί , ἔπειτα συμμιγής γίγνομαι ὁ ἔξω φάος καί οὗτος ὁ ἐκ ἄμφω συνίστημι τε καί συμφύω φάος | κατά ὁ πέρας ὁ ὀφθαλμός προσπίπτω καί διαγγέλλω ὁ πάθος ὁ ὀφθαλμός ὁ ὁράω γίγνομαι , ὡς Πλάτων δοκέω , ἀμφότερος φημί ὁ δόξα ἄτοπος , πρός μαθηματικός οὐδείς ἀντιλέγω ἄλλος , πρός δέ ὁ ὁ φάος ἔξειμι λέγω , ἔπειτα συμφύω ὁ ἀπό ὁ ὁράω φάος λέγω , ἐπεί ὁ πῦρ 5 ὁ ὄψις εἰμί λέγω οὗτος ὁ δόξα εἰμί , ὅς αὐτός προηγουμένως ἀναιρέω πρόκειμαι . λέγω Δ΄ εἄν καί πρός ἐκεῖνος πρῶτος μέν ὅτι ἀνάγκη σῶμα εἰμί ὁ ἐκπέμπω · οὖον γάρ δή οἷος τε ἀσώματος τίς κινέω κατά ἑαυτοῦ τοπικός . εἰμί δέ σῶμα ὁ ἐκπέμπω , πῶς οὐ ἀναλίσκω . ὁ ὁράω τοσοῦτος ἀφίστημι ὁ ὁράω , ὅσος ὁ οὐρανός ἐγώ ; καί γάρ εἰμί λεπτότης ὁ ἐκπέμπω σῶμα διαφέρω , ἀλλά οὖν ὁ πλῆθος ὁ διάστημα ἱκανός καί μείζων καταναλίσκω σῶμα ὅς ὁ ζῷον ἔχω , ἐν εἰς λεπτός τις αὐτός ἀναλύω . | νῦν δέ οὐδείς ἐλάσσων ὁράω ὁ ζῷον γίγνομαι , ὅτε ὁ ἀπό τοσοῦτος διάστημα ὁράω ἢ ὁπότε ἐπιμύω . ἔτι εἰμί λεπτόν οὕτως ὁ προχέω εἰμί , ὡς δύναμαι ἐπί τοσοῦτος ἀποτείνω μηδείς φανερῶς ἀπαναλίσκω ὁ ἀπό ὅς προχέω σῶμα , πῶς οὐ εὔφθαρτος εἰμί ὑπό ὁ τυγχάνω ; ὁ γάρ λεπτός ὁ σῶμα εὐπαθής . φαίνω δέ οὗτος μηδέ ὑπό ὁ βίαιος ἄνεμος ἐκτρέπω δύναμαι εἷς ἐπί εὐθύς τάξις . ἔτι εἰμί οὕτως εἰμί λεπτός , διά τίς δή καί ἐπιμύω ἐγώ οὖον προχέω διά ὁ ἐν ὁ βλέφαρον πόρος ; καί διά τίς οὐ ὁράω καί τότε ; πολύς γάρ λεπτός ὁ ῥεῦμα ὁ ὁ ἀκτίς ὁ ἱδρώς ἕ ἐκκρίνω διά αὐτός . ἀλλά οὐδέ ὁ βλέφαρον ἐπιμύω οὕτως ἁρμόζω πρός ἀλλήλων , ὡς μή δύναμαι ὁ ἀκτίς οὕτως εἰμί λεπτός προχέω . καί γάρ εἰμί διά ὁ στερεός διαφανής οἷος τε εἰμί διέρχομαι ὁράω γάρ διά ὁ τοιοῦτος ὁ ἐπέκεινα , ὡς διά ὁ σπεκλόω τε καί ὁ φεγγίτης | λίθος ) , δῆλος ὡς καί διά ὁ δέρμα ὁ βλέφαρον δύο ἄν προχέω . ἔτι διά τίς οὐ εἰς στενός ἀπολήγω ὁ ἀκτίς ἐκπέμπω , ὥσπερ καί πᾶς ὁ ἀπό τίνω ; ἀπορρέω γάρ ὕδωρ ἐν ὁ πρόοδος στενόω ὁράω , ἀλλά καί ὁ φλόξ εἰς ὀξύς2 ἀπολήγω . οὗτος δέ ἐναντίος ἐκχέω πλατύνω φημί καί ἀπολήγω εἰς κῶνος βάσις . ἔπειτα εἰμί σῶμα εἰμί ὁ ἐκπέμπω , δῆλος ὡς καί τόπος κατέχω . εἰμί δέ μηδείς εἰμί κενός , ἤτοι σῶμα διά σῶμα χωρέω καί δύο σῶμα ἅμα ἐν ὁ αὐτός εἰμί τόπος ἢ καί πλείων , εἰμί πλείων ἅμα ἄγω ὁ ὁράω τίς αὐτός , ἢ ἀντιπερίστασις εἰμί , εἰμί μέν ἐν ἀήρ ὁράω , ἀήρ , εἰμί δέ ἐν ὕδωρ , ὕδωρ . εἰς τίς οὖν ὁ ἀντιπερίστασις ; οὔτε γάρ εἰς ὁ ὀφθαλμός καί ὁ κόρη οἷος τε δέχομαι ὁ ἀντιμεθίστημι ὁ ἀκτίς ὕδωρ , ὅταν δή ἐν ὕδωρ βλέπω , οὔτε διά ὁ ἀναπνοή ἐγώ δέχομαι αὐτός · οὐδέ γάρ ἀναπνέω ὁ ἀρχή | ἐν ὕδωρ εἰμί . ζητητέος οὖν ἐά ὁ ὁ ὕδωρ ἀντιπερίστασις ὁ πρός τίς οὗτος ὁ σῶμα ὁ διά ὅς φέρω ὁ κῶνος . εἷς μέν γάρ ὁράω ὁ ἐκεῖνος κῶνος εἄν ἀντιπεριίστημι · εἰμί δέ καί δύο ὁράω καί τρίτος ὁ αὐτός , πῶς ἔτι , κατά ὅς συμβάλλω ἀλλήλων ὁ κῶνος , ἀντιπερίστασις εἰμί ; εἰμί γάρ ὁ μόριον ὁ κῶνος ὁ μόριον ὁ κῶνος ἀντιπεριίστημι , εἷς ἄν μόνος ὁράω , ὅς ὁ κῶνος ὁ μόριον κατέχω ὁ τόπος ἐκεῖνος ὁ πρός ὁ ὁράω . ὅς γάρ αντιπεριιστημι ὁ μέρος ὁ κῶνος , πῶς ἄν ἔτι ὁράω οὗτος ; ἀλλά μήv πᾶς ἅμα ὁράω . ἀνάγκη ἄρα διά ἀλλήλων χωρέω ὁ κῶνος καί πολύς σῶμα εἷς καί ὁ αὐτός καταχέω τόπος , ὅς καί ὁ ὁ εἷς κῶνος μόριον κατέχω . ἔτι εἰμί πᾶς κίνησις ἐν χρόνος , κατά δέ ὁ ὁ ἀκτίς ἔκχυσις τε καί τάσις ἐπί ὁ ὁράω ὁ ὁράω , ἐν χρόνος ὁράω . ἀλλά | μήv ἀδύνατος ὁ αὐτός τίς καί ἰσοταχής κινέω ἐν ὁ ἴσος χρόνος κινέω ὅδε τίς ὁ διάστημα καί ὁ οὗτος πολλαπλάσιον . ὁράω δέ ἅμα ὁ ἀναβλέπω , εἰμί φάος εἰμί , ὁ τε ἐγγύς καί ὁ προσωτέρω . ἔτι εἰμί πολύς ἅμα ὁ αὐτός ὁράω ἐκ διάφορος τόπος καί φέρω ὁ κῶνος ἢ ὅς τίς δή καί εἰμί ὁ φέρω ἀπό ὁ ὄψις ἐπί ὁ ὁράω ἀπό πᾶς ὁ ὁράω , ἀνάγκη διά ἀλλήλων φέρω ὁ φέρω καί περιλαμβάνω ὁ ὁράω . οὕτως δέ τέμνω εἄν ὑπό ἀλλήλων ὁ κῶνος . ὅς γίγνομαι ἀνάγκη λύω ὁ ὁ ἐκπέμπω σῶμα ἐπί ὁ ὁράω συνέχεια , διαιρέω δέ οὗτος οὐδέ εἄν ὁράω ἔτι δυνατός εἰμί . ὁ δέ αὐτός οὗτος ἀνάγκη γίγνομαι καί εἰμί δύο τις ἄγω ὁ ὁράω ἄντικρυς ἵστημι ἀλλήλων , εἰμί δέ ἐπί εὐθύς ἑκάτερος ὁ ὁράω ὁρατός τίς κεῖμαι , ὁ δέ ὁράω | μή ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀλλά ἑκάτερος αὐτός ὁ ὁ ἕτερος ἐπί εὐθύς κεῖμαι μένω · καί γάρ οὕτως ἀνάγκη κατά ὁ μέσος συμβάλλω τε ὁ κῶνος ἀλλήλων καί τέμνω ὑπό ἀλλήλων , ἢ ὁ ἕτερος διά ὁ ἕτερος χωρέω · οὕτως δέ εἄν πάλιν δύο σῶμα γίγνομαι ἐν ὁ αὐτός . ἔτι ὁ ἐκ ἐναντίος ἀλλήλων ὁράω πῶς ὁράω δύναμαι ; ἢ γάρ ὁ κῶνος ἀπαντάω ἀλλήλων οὖον προέρχομαι , εἰμί ἄγω ἰσοσθενής , ὥστε οὐδέτερος οὐδέτερος ὁράω , ἢ ὁ ἕτερος ὁ ἕτερος ὁράω , οὐκέτι δέ καί ὁ ἕτερος ὁ ἕτερος . ἔτι εἰμί σῶμα εἰμί ὁ ἀπό ὁ ὀφθαλμός ἀπορρέω ὅς ὁράω , ἤτοι ἀήρ εἰμί ἢ πῦρ · οὗτος γάρ λεπτός ὁ ἐν ἐγώ σῶμα . ἀλλά ἀήρ μέν οὐ εὔλογος εἰμί . εἰμί γάρ καί πρό ὁ ὀφθαλμός καί πρό ὁ κόρη ἀήρ μάτην οὖν ἔνδοθεν ἐκπέμπω ἄν . εἰμί δέ πῦρ ὁ ἐκπέμπω ( οὗτος λεπτός τε καί εὐκίνητος ) , πυρός δέ ὁ ἄνω κίνησις κατά φύσις , πῶς οὐ εἰς ὁ ἄνω μόνος ὁρίζω , ἀλλά καί ὁ ὑπό ἐγώ καί κάτω , καί ἰσοταχής γε καί ὁμοίως ; ἢ τίς εἰμί ὁ μετά ὁ προχέω ἐκ ὁ ὀφθαλμός ὁ πῦρ εἰς ὁ κάτω αὐτός βία κινέω ; ἔτι πῶς ὁ κατά ὁ ὕδωρ ὁράω ; πῦρ γάρ πᾶς ἐν ὕδωρ σβέννυμι , καί ὅσος ἄν λεπτός τε εἰμί καί μικρός , ταχύς . ἀλλά οὐδέ διά ὁ ὄψις εὔλογος φέρω πῦρ · ὕδωρ γάρ καί ὁ κόρη . ἔτι εἰμί πῦρ εἰμί ὁ ἐκπέμπω , ἐσθίω αὐτός , εἰμί καί μή μετά ἡμέρα , ἀλλά νύξ γε ὁράω . ἀλλά φωτίζω εἄν ὁ ἀήρ ὁ περί ὁ ὁράω , εἰ πλείων ἅμα νύξ ὁράω ἐν ὀλίγος ἀήρ συγκλείω · ὁ γάρ λέγω ἀποσβέννυμι διά ὁ παχύτης ὁ ἀήρ ὁ σκοτώδης ὁ ἐκπέμπω ἐκ ὁ ὄψις νύκτωρ πῦρ εὐήθης · πολύς γάρ ὁ ὕδωρ παχύς εἰμί οὖον σβέννυμι αὐτός . εἰμί δέ λέγω φάος ὁ ἐκπέμπω ἵημι , δεικτέος αὐτός ὅτι τε ἀσώματος καί οὐ | οἷος τε ἐκπέμπω καί προχέω , ὅς φημί . γίγνομαι γάρ κατά σχέσις ὁ φωτίζω φύζω πρός ὁ φωτίζω δύναμαι · διό οὐδέ κίνησις φάος εἰμί . ἅμα γοῦν ὁράω καί ὁ ἐγγύς καί ὁ πόρρω ὁ φωτίζω φύζω φωτίζω , ὅσος ἀπό ὁ αὐτός διάστημα οἷος τε φωτίζω ὑπό αὐτός · ὅς εἰμί εἄν ἀδύνατος , εἰμί εἰμί ὁ φάος σῶμα . ὅτι δέ σχέσις τις καί κατά σχέσις ὁ φωτίζω πρός ὁ φωτίζω καί μή οὐσία τις καί σῶμα ὁ φάος , δῆλος καί ἐκ ὁ μηδέ ἐπί ὀλίγος ὑπομένω αὐτός ὁ φωτίζω παραφέρω . καί οὗτος μέν καί τοιοῦτος λέγω ἄν πρός ὁ εκπέμπω τίς σῶμα ἀπό ὁ ὀφθαλμός ἠώς ὁ ὁράω . ἀλλά οὐδέ ἀπό ὁ ὁράω εὔλογος ἀπορρέω τίς προσπίπτω ὁ ὀφθαλμός , καί οὕτως ὁ ὁράω γίγνομαι . σχεδόν γάρ ὅσος ἕπω ἀδύνατος ὁ ἀπό ὁ ὀφθαλμός λέγω3 τίς ἀπορρέω , ἕπω καί ὁ ἀπό ὁ ὁράω , πρός δέ ἐκεῖνος ἔτι καί ὁ μή οἷος τε εἰμί ὁ μεταξύ διάστημα ὁ τε ὁράω καί ὁ | ὁράω 07 25 αἴσθησις γίγνομαι τις , εἰμί οὕτως γίγνομαι ὁ ὁράω . πῶς δέ ἔτι ἀθρόος τίς ὁράω ; ἀνάγκη γάρ κατά τοσοῦτος ὁράω , ὅσος ὁ κόρη δέχομαι · τοσοῦτος γάρ καί δέχομαι ὁ ἀπορροή . πῶς δέ οὖον κάμνω ὁ ὄψις τοσοῦτος καί οὕτως συνεχής ἐμπίπτω αὐτός σῶμα , εἰμί οὕτως εὐπαθής ; ἀλλά περί μέν οὗτος ἐν ἄλλος ἐπί πλέω εἴρω . ὁ δέ Ἀριστοτέλης εἶπον ἄλογος δέ ὅλως ὁ ἔξειμι τις ὁ ὄψις ὁράω καί ἀποτείνω μέχρι ὁ ἄστρον , ἢ μέχρι τις ἔξειμι συμφύω , καθάπερ λέγω τις , καί ὁ ἕτερος δόξα ὁ ἀτοπία ἐνδείκνυμι διά ὁ εἶπον ἀποτείνω μέχρι ὁ ἄστρον ( παράλογος γάρ τοσοῦτος δύναμαι ἐκπέμπω σῶμα ἐκ τις ὁ ὁράω , ὡς ἀποτείνω αὐτός μέχρι ὁ ἄστρον [ δύναμαι ] ) , πρός συμφύω λέγω ὁ ἐκπέμπω φάος ὁ ἐκτός φάος λέγω φημί · οὗτος μέν γάρ ἀγαθός ὁ ἐν ἀρχή συμφύω ὁ ὄμμα , ἀλλά καί οὗτος ευήθης . λέγω δέ , ὅτι ἀγαθός εἰμί ὁ λέγω ὁ ἐκπέμπω ἐκ ὁ ὄψις φάος | ἐκτός γίγνομαι ὁ ἐκτός φάος συμφύω ὁ λέγω ὁ ἐκτός ὁ ἐντός πρό ὁ ἐκπέμπω συμφύω πρός ὁ κόρη καί ἐν ὁ κόρη · οὗτος γάρ εἰμί ὁ ἐν ἀρχή σύ συμφύω ὁ ὄμμα . διά τίς δέ οὗτος ἀγαθός ; ἢ ὅτι οὐδείς δήω ὁ ἀπό ὁ ὄψις ὁ φάος ἀπόρροια , εἰμί μή μέλλω αὐτός περιλαμβάνω ὁ ὁρατός , ἀλλά εἰμί μεταξύ φάος ὁ ὁ αἴτιος αὐτός ὁ ὁράω ὁ ὁράω παρέχω ; ὅς γάρ ὁ ἐκπέμπω Φάος πρός ὁ ὁράω φημί αὐτός συντέλεια , ὁ ὁ δύναμαι καί μή ἐκπέμπω συντελέω πρός αὐτός ὁ κόρη καί Χωρὶς ἀπόρροια . πῶς γάρ ὁ ἐκπέμπω φάος ὁ ὄψις ὁράω καί τίς πάσχω ὑπό ὁ ἐκτός φάος ; οὖον γάρ διαδίδωμι ὁ ὁ ὁρατής εἶδος · ἀγαθός οὖν εἰμί λέγω ἐντός εἰμί αὐτός διαδίδωμι ὑπό · αὐτός . καί γάρ εἰμί μέν φωτίζω ὁ μέχρι ὁ κόρη , τίς δεῖ δύο φάος ( ?? ) ὁ ἐκπέμπω ; εἰμί δέ σκότος μέν εἰμί περί ὁ κόρη , πρόσω δέ ὁ φάος , ὁ ἐξέρχομαι φάος | εἰς σκότος [ ἐξέρχομαι ] σβέννυμι πρό ὁ συμφυής 69 ἐκεῖνος γίγνομαι , εἰ σβεστικός εἰμί αὐτός ὁ σκότος , ὡς λέγω3 τις · οὕτως δέ πρός οὐδείς εἄν εἰμί χρήσιμος . διά δή οὗτος ἀγαθός , φημί , εἰμί ὁ ἐκτός φάος συμφύω λέγω ὁ κόρη καί ὁ ἐν αὐτός φάος . ( ?? ) εὐήθης δέ καί οὗτος , φημί , καί διά τίς εὐήθης προστίθημι . ὁ τε 5 γάρ συμφύω τίς εἰμί φάος πρός φάος ; ὁ γάρ Πλάτων σύμφυσις εἶπον γίγνομαι ὁ τε ἔξειμι ἐκ ὁ ὄψις φάος καί ὁ ἐκτός . λέγω γάρ ὁ αἴτιος ὁ σκότος εἰμί μή ὁράω ἔτι ὁ ὄψις φημί · “ ἀπέρχομαι δέ εἰς νύξ ὁ συγγενής πυρός ἀποτέμνω . πρός γάρ ἀνόμοιος ἐξέρχομαι ἀλλοιόω τε αὐτός καί κατασβέννυμι , συμφυής οὐκέτι ὁ πλησίος ἀήρ γίγνομαι ἅτε πῦρ οὐ ἔχω διότι οὖν [ ἐν ] ἐκεῖνος ὁ ὁ πῦρ ὁ φάος ἔχω ἀήρ συμφύω ὁ ἐξέρχομαι ἐκ ἐγώ φάος , διά οὗτος ὁράω φημί ἐγώ . ὁ | δέ συμφύω λέγω φάος φάος εὐήθης εἰμί λέγω . τίς γάρ ὁ συμφύω σημαίνω ; † οὐδέ γάρ ἀσώματος ὁ συμφύω οὐδέ ὁ τυγχάνω ὁ τυγχάνω συμφύω , ἀλλά δεῖ πρῶτος μέν σῶμα ἵημι ὁ συμφύω , ἔπειτα οἰκειότης τις ἔχω πρός ἀλλήλων . ὁ δή λέγω ὁ ὄψις καί ὁ ἀπό αὐτός φάος ὁ ἐκτός φάος συμφύω ἄτοπος · ἀσώματος τε γάρ ὁ φάος , καί προσέτι ἐναργής ὁ μηδείς σύμφυσις φάος πρός φάος γίγνομαι . ὁράω γάρ ὅτι , ὅταν φάος φάος ἀπό διάφορος ὁ φωτίζω ἅμα γίγνομαι , οὐδείς αὐτός γίγνομαι σύμφυσις , ἀλλά πάλιν διίστημι διίστημι ὁ ἀπό ὅς ὁ φάος εἰμί · δύο οὖν λύχνος καίω ἐν ὁ αὐτός ἄν ὁ ἕτερος τις χωρίζω , συγχωρίζω αὐτός καί ὁ ἀπό αὐτός φάος ἐπίδηλος · μικρός γάρ ὁ καταλείπω γίγνομαι . πῶς δέ οὐ ἄλογος ὁ αὐτός ὁ μέν ὄψις μή δύναμαι ὁράω ἐγώ μηδέ ὁ φάος ὁ ἐκπέμπω | διά ὁ ὄμμα , ὁ δέ οὗτος ὁ ὄψις καί ὁ φάος οὗτος συμφύω , ὅταν προσπίπτω τις ὁ ὁράω ; ἔπειτα ἐσθίω πότερος , ἄν πλείων ὄψις πρός ὁ αὐτός φάος προσπίπτω , ἅπας οὗτος προσφύω καί πᾶς ὁράω διά εἷς ὄψις ; ἢ τίς ὁ ὁ σύμφυσις αὐτός τρόπος ; καί τίς ὁ ὁ φάος ὁ ἕκαστος ἐν ὁ σύμφυσις ὁ πρός † ὁ ἕκαστος ὁ ὁράω † ἴδιος διαίρεσις ; ἀπορέω δέ πῶς λέγω οἷος τε φάος φάος συμφύω , προσαπορέω καί πῶς ὁ κόρη καί ὁ ἐν αὐτός φάος ὁ ἐκτός φάος συμφύω . πῶς γάρ ὁ ἐντός ὁ ὄψις ὁ ἐκτός φάος συμφύω ; εἰμί γάρ ὁ συμφύω ὁ ἀπό ἐγώ ὁ ἐκτός ὁ ὁράω εἰμί , πῶς ἐκεῖνος ὁ ἐντός συμφύω ὁ ἐκτός ; οὖον γάρ ὁ κόρη εἰμί ὁ ὁράω οὐδέ ὁ ὀφθαλμός · οὖον γάρ ἐπί ὁ ἔσχατος ὁ ὄμμα ὁ ψυχή οὐδέ ὁ αἰσθητικός , ὅς φημί , ἀλλά εἰμί ὁ αἰσθητικός ἐν ἄλλος , ὡς δείκνυμι ἐν ὁ περι Ψυχή . δῆλος οὖν ὅτι καί ὁ ἐντός διά ὅς ὁράω ἐνδέω ὁ ἐκτός φάος · πᾶς γάρ ὁμοίως δεῖ διατίθημι ὁ μέχρι ὁ αἰσθητικός ἀρχή . ἀλλά μήv οὐ οἷος τε λέγω ὁ ἐκτός φάος συμφύω ὁ ἐντός φάος · μέσος γάρ ὁ μῆνιγξ εἰμί κωλύω οὗτος ὁ σύμφυσις , εἰ σῶμα ὁ φάος * * * διά ὁ ἀσώματος μή ἀλλήλων συμφύω . εἰμί δή δεῖ μέν συμφύω ὁ ἐντός φάος ὁ ἐκτός φάος , ἵνα αἰσθάνομαι ὁ ψυχή , οὗτος δέ ἀδύνατος μή εἰσέρχομαι φάος πρός αὐτός , οὐδέ ἄν ὁράω . εἰμί γάρ ὁ μείγνυμι φάος ὁράω , ὁ δέ ἐντός οὖον μίγνυμι ὁ ἐκτός , οὐδέ ἄν ὁράω ἐκεῖνος · οὖον γάρ δή ἄκρος ὁράω ὁ κόρη . μῆνιγξ δέ ἄν λέγω ὁ ὁ κόρη περιέχω χιτών · οὗτος καί Ἐμπεδοκλῆς λέγω δείκνυμι πρό ὀλίγος ὡς δέ ὁπότε ἐν μῆνιγξ ἐέργω ὠγύγιος φάος . ὥστε ἀγαθός μέν ὁ ἐκπέμπω λέγω ὁ ἐντός φάος πρός ὁ ἐκτός εὐθύς ὁ ἐντός † χώρα συμφύω , ἀδύνατος δέ καί οὕτως · ὁ γάρ ἐκτός φάος οὐ εἄν συμφύω ὁ ἐντός ὁ μέσος εἰμί ὁ μῆνιγξ . οὔκουν ἄν διά ὁ ὁ φάος γίγνομαι ὁ ὁράω , εἰμί εἰμί ὁ φάος σῶμα καί δήω αὐτός ἅπτω ὁ ῳ συμφύω . περι μέν οὖν ὁ μή δύναμαι ὁράω ἄνευ φάος εἴρω ἐν ἄλλος . ἀντεῖπον πρός ὁ λέγω ἔξειμι τις ἀπό ὁ ὄψις ὁ ὁράω γίγνομαι καί δείκνυμι πῶς λέγω ἄτοπος , λέγω αὐτός ὁ αὐτός δόξα . καί περί μέν ὁ μή δύναμαι ὁράω ἄνευ φημί ἐν ἄλλος εἴρω · εἴρω δέ ἐν ὁ περι Ψυχή . ὁ γάρ χρῶμα , ὅσπερ εἰμί ὁρατός κατά ἑαυτοῦ , εἶπον κινητικός εἰμί ὁ κατά ἐνέργεια διαφανής , κατά ἐνέργεια δέ διαφανής | ὁ πεφωτισμένος , ἐπεί καί ὁ φάος τίθημι ἐνέργεια εἰμί ὁ διαφανής ὁ διαφανής . εἴτε οὖν φάος ὁ μεταξύ ὁ τε ὁράω καί ὁ ὁράω ὄψις εἴτε ἀήρ πεφωτισμένος , ὁ διά οὗτος γίγνομαι κίνησις ὑπό ὁ ὁρατής εἰμί ὁ ὁ ὁράω αἰτία · κινητικός γάρ ὁ ὁρατός ὁ τοιοῦτος φύσις . ὁ δέ εἴτε φάος εἴτε ἀήρ εἰμί ὁ μεταξύ εἶπον , ὅτι ὁ φάος μέν αἴτιος , οὖον μήv οὗτος Χωρὶς ἀήρ ἢ ἄλλος τις διαφανής οἷος τε εἰμί · ὁ γάρ τοιοῦτος φύσις δείκνυμι ὁ φάος εἶδος τε καί ἐντελέχεια εἰμί . ὁ οὖν εἴτε ἀήρ ἴσος εἰμί ὁ εἴτε σῶμα τίς τοιοῦτος οἷος ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ φῶς’ . Διὸ καί εὔλογος , φημί , ὁ ἐντός εἰμί ὕδωρ ( τουτέστιν ὁ κόρη · οὗτος γάρ ἐντός , ἀλλά οὖον μεταξύ εἰμί ὁ τε ὁράω καί ὁ ὄμμα ) · ὁ γάρ ὕδωρ διαφανής καί τοιοῦτος οἷος δέχομαι ὁ φάος . δεῖ γάρ ὥσπερ ὁ ἐκτός ὁ μεταξύ φωτίζω , οὗτος καί ὁ ἐντός ὁ μέχρι ὁ αἴσθησις τε καί ὁ αἰσθητικός δύναμις φωτίζω , εἰμί μέλλω τίς ὁράω . ὡς γάρ ἔξω μή εἰμί φάος ἀδύνατος ὁράω τίς , οὕτως οὐδέ ἐντός , εἰμί μή φωτίζω ὁ μέχρι ὁ αἰσθητικός Ψυχή , οὐ εἄν ὁράω τίς . διό καί ὁ ἐντός <χρὴ> διαφανής εἰμί καί τοιοῦτος οἷος ἀναγκαῖος ἄρα ὕδωρ εἰμί οὗτος , ἐπεί μή ἀήρ εἰμί . λαμβάνω δέ μή εἰμί ἀείρω ὁ ἐντός ὁ ὀφθαλμός , ἤτοι ὅτι μή λέγω τις οὗτος , ἢ ὅτι φαίνω μήτε ἐν ὁ ἀνατομή μήτε ἐν ὁ πληγή ἀήρ ἐμπεριλαμβάνω ἐκεῖ , ἢ ὅτι δεῖ μέν , ὥσπερ εἴρω , διαφανής εἰμί ὁ ἐντός ὁ ὀφθαλμός , εὐφύλακτος δέ καί εὐυπόληπτος ὁ ὕδωρ ὁ ἀήρ , κατά ἄμφω δέ εὐφύλακτος , ὅτι τε οὖον μόνος διαφανής ἀλλά καί ἐμφανής , ὡς μᾶλλον ὁ εἶδος ὁ ὁρατής δέχομαι , καί ὅτι μᾶλλον στέγω τίς καί φυλάσσω δύναμαι · ὁ γάρ ἀήρ ῥευστός τε καί διαπνευστός . | οὖον γάρ ἐπί ὁ ἔσχατος ὄμμα ὁ ψυχή ἢ ὁ Ψυχή ὁ αἰσθητικός . εἶπον ὁράω δέ ὥσπερ καί ἔξω οὐ ἄνευ φάος , οὗτος καί ἐπί ὁ ἐντός ὁ δήω καί ὁ ἐντός διαφανής εἰμί αἴτιος παρατίθημι , ὅτι μή εἰμί ὁ ψυχή καί ὁ ὁρατικός δύναμις ἐν ὁ ὀφθαλμός . εἰμί γάρ εἰμί ἐπί ἄκρος ὁ ὀφθαλμός , οὐδείς ἐσθίω ὁ ἐντός εἰμί διαφανής · αὐτάρκης γάρ ἄν εἰμί ὁ ἐκτός . ἐπεί δέ οὐ εἰμί αὐτός ( εἰμί γάρ εἄν καί ἐπί ὁ ἄλλος αἰσθητήριον ὁμοίως · οὕτως δέ οὐ εἄν εἰμί συναίσθησις τις γίγνομαι , ἄλλος μόριον ὁ Ψυχή ἐν ἄλλος εἰμί καί ἐπί ἄλλος τάσσω , οὐδέ εἄν δύναμαι ὅτι ἕτερος ὁ ὅς αἰσθάνομαι ἀλλήλων ὁ διάφορος αἰσθητήριον κρίνω , μή ἔχω εἷς ὁ ἀντιλαμβάνω αὐτός , ὡς εἶπον ἐν ὁ περι Ψυχή · ὁ γάρ αἰσθάνομαι τις ὁ καί ὁ διαφορά κρίνω αὐτός . ὥσπερ γάρ , εἰμί ἄλλος μέν ἀκούω , ἄλλος δέ ὁράω , οὐ οἷος τε εἰμί κρίνω ὁ ὁράω ὁ ὁ ἀκούω , οὕτως δέ καί ἐπί ἐγώ ἀπαρτάω εἄν εἰμί | ὁ δύναμις ἀλλήλων ) , οὐ οὕτως δέ ἔχω ὁράω ὅτι δέ οὐ ἐπί ἄκρος ὁ ὀφθαλμός ὁ ὁρατικός ψυχή καί ὅτι ὁ μέχρι ὁ δύναμις ἐκεῖνος διαφανής εἰμί , διά ὅς φωτίζω ὁ ὁράω γίγνομαι , πιστόω καί ἐκ ὁ ἀποβαίνω · τιτρώσκω γάρ , φημί , ἐν πόλεμος τις περί ὁ κρόταφος οὕτως , ὥστε ἀποτέμνω ὁ ὁ ὄμμα πόρος , ἐν ὅς ὁ διαφανής , δοκέω ἐξαπίνης σκότος γίγνομαι ὡς ἀποσβέννυμι λύχνος , διά ὁ ἀποτέμνω ἀπό ὁ μετά ὁ κόρη διαφανής ὁ κόρη εἰμί ὥσπερ τις λαμπτήρ φωτίζω , διά ὅς ὁ ἐντός πᾶς ὁ μέχρι ὁ ὁρατικός δύναμις φωτίζω ἀπό ὁ ἐκτός φάος , ὅς ὁ συνέχεια ὁ πληγή διαιρέω καί κωλύω αὐτός φωτίζω ὥσπερ σβέννυμι ὁ ἐν αὐτός φάος ) , εἰμί δέ μή ἄκρος ὁ ὀφθαλμός ὁράω , καί διά οὗτος δεῖ καί ὁ ἐντός διαφανής εἰμί ὁ μέχρι ὁ αἰσθητικός Ψυχή . οὖον διαφανής δέ ὁ πῦρ , ὡς ὁ ὄψις . | ὥστε εἴπερ ἐπί οὗτος συμβαίνω καθάπερ λέγω . δείκνυμι ὁ ὄψις ὕδωρ εἰμί , εἰμί οὕτως , φημί , ἐπί ὁ ὄψις ἔχω καί διά οὗτος , καθά γλίχομαι τις , ἕκαστος αἰσθητήριον ἕκαστος ὁ στοιχεῖον ἀνατίθημι , ὁ μέν ὄψις ὕδωρ εἰμί θετέος , ὁ δέ ἀκοή ἀήρ οὗτος δέ ὁ ὁ ψόφος ἀκουστικός ) , ὁ δέ ὄσφρησις πῦρ . καί πῶς οἷος τε προσβιβάζω καί δείκνυμι ὅτι ὁ ὄσφρησις πῦρ , λέγω · ὅς γάρ ἐνέργεια ὁ ὄσφρησις , οὗτος δύναμις ὁ ὀσφραντικός , διά οὗτος δείκνυμι οὕτως ἐκ πῦρ ( τουναντίον γάρ , ὡς δείκνυμι ἄλλοθι , ἐνέργεια καί ὁ δύναμις , ὁ δέ ἐνέργεια περί ὁ ὄσφρησις , ἀλλά οὖον ὀσφραντικός ) , καίτοι ἐπί ὁ ὄψις εἶπον ὁ ὁρατικός | ὕδωρ εἰμί καί ἐπί ὁ ἀκοή ἀήρ ὁ ὁ ψόφος ὁ σθηιικω . εἰμί δέ ὅς λέγω ὅς εἰμί κατά ἐνέργεια ὁ ὄσφρησις , οὗτος δύναμις εἰμί ὁ ὀσφραντικός · δύναμις γάρ ὁ ὁρατός ὁ ὄψις πρό ὁ ὁράω , καί δύναμις ὁ ἀκουστός ὁ ἀκοή πρίν ἀκούω , καί ὁ ὄσφρησις οὖν δύναμις ὁ ὀσφραντός πρίν ὀσφράομαι . ὁ γάρ κατά ἐνέργεια ὄσφρησις ὁ ὀσφραντός εἰμί , ὥσπερ ὁ κατά ἐνέργεια ὄψις ὁ ὁρατός , εἰμί γε ὁ ὁ εἶδος ὁ αἰσθητής λαμβάνω ὁ αἰσθάνομαι , καί εἰμί ἄν † ὅς λέγω ὅς γάρ ἐνέργεια ὁ ὄσφρησις , ὁ ὁ δύναμις ὁ ὀσφραντικός εἰμί . ὁ δέ ἐνέργεια ὄσφρησις ὁ αὐτός ὁ κατά ἐνέργεια ὀσφραντός · ὁ γάρ ὀσφραντός καί ὁ κατά ἐνέργεια ὄσφρησις ὁ αὐτός . ἀλλά μήv ὁ ὀσφραντός καί ὁ ὀσμή , ὅς ὁ ὄσφρησις ἀντιλαμβάνω , ξηρός καί καπνώδης εἰμί ἀναθυμίασις · ὁ δέ τοιοῦτος ἀναθυμίασις πυρώδης τε καί ἐκ πῦρ ( οὗτος δέ δῆλος ἐκ τε ὁ θυμιάω — ὀσμή γάρ τότε μάλιστα ποιέω — , καί ὁ ἄνθος δέ ἐν θερμός ἀήρ πλείων ὁ ὀσμή ποιέω , ὥσπερ τις ἀναθυμίασις γίγνομαι ἀπό αὐτός ) · | διά γάρ ὁ τοιοῦτος ἀναθυμίασις ὁ εἰς πῦρ μεταβολή . εἴρω δέ προέρχομαι περί ὁ τίς ποτός εἰμί ὁ ὀσφραντός · τοιοῦτος γάρ καί ὁ κατά ἐνέργεια ὄσφρησις . προσβιβάζω δέ πῶς ἄν τις ὁ ὄσφρησις ὁ πυρός εἰμί λέγω βούλομαι ἕκαστος αἰσθητήριον ἕκαστος ὁ στοιχεῖον ἀνατίθημι ( οὖον γάρ δή ἀρέσκω ἑαυτοῦ λέγω · εἶπον γάρ ἐν ὁ περι Ψυχή μήτε ἐκ πυρός μόνος μήτε ἐκ γῆ εἰμί τίς δύναμαι αἰσθητήριον , καί ὁ γε ὄσφρησις ἐν ἐκεῖνος ἀνατίθημι ἢ ἀήρ ἢ ὕδωρ ) φημί δή καί κατά οὗτος δύναμαι δείκνυμι ὁ ὄσφρησις πυρός εἰμί , ὅτι ὁ ὁ ὄσφρησις αἰσθητήριον περί ὁ ἐγκέφαλος εἰμί . δεῖ μέν γάρ ὁ ὁ θερμός ὕλη ψυχρός εἰμί , ψυχρός δέ ὁ ἐγκέφαλος ὁ αὐτός φύσις . τοιοῦτος ἄρα καί ὁ δύναμις ὄσφρησις καί ὁ δύναμις ὀσφραντικός . ἀλλά εἰμί ὁ δύναμις τίς εἰμί ὕλη | ἐκεῖνος ὅς δύναμις , δύναμις δέ καί ὁ ὄσφρησις ὁ ὀσφραντός ὕω εἰμί ἄν ὕλη ὁ ὀσφραντός , ὕλη δέ ὁ ψυχρός ὁ θερμός καί εἰμί ψυχρός ὁ ὀσφραντικός ὁ ἀπό ὁ ἐγκέφαλος τε καί περί ὁ ἐγκέφαλος εἰμί , ὁ ὀσφραντός ἄρα θερμός . εἰμί δέ οὗτος , ὁ κατά ἐνέργεια ὄσφρησις θερμός τε καί διά θερμός γίγνομαι παρουσία , καί οὕτως ὁ λέγω ὁ ὄσφρησις πυρός εἰμί εὕω ἄν δοκέω λέγω . δύναμις γάρ θερμός ὁ ὁ ψυχρός ὒ λάω εἰμί ἀντί ὁ ἰή ἐκ ὁ ψυχρόω , οὖον ὁ αἰσθητήριον οὖν δείκνυμι πῦρ , ὅτι ἡγέομαι ὁ ἀρχή ἀδύνατος οὗτος , ἀλλά ὁ ὀσφραντός καί ὁ κατά ἐνέργεια ὄσφρησις . Λέγος δέ καί ὁ ὁ ὄμμα γένεσις ὁ αὐτός ἔχω τρόπος · ἀπό γάρ ὁ ἐγκέφαλος ὁ σύστασις ἔχω , ὅς ὑγρός τε καί ψυχρός ὁ ἐν ὁ σῶμα μόριον εἰμί . τοιοῦτος δέ ὁ | ὕδωρ , διά ὅς ὁ ὄψις ἀπό ὁ ἐγκέφαλος ὁ γένεσις ἔχω * * * οὖον πῦρ , ἀλλά ὕδωρ εἰμί , δῆλος ὅτι οὐδέ ἄν ὁ ὄσφρησις πῦρ , εἰμί γε ἐκ ἐκεῖνος , εἰμί . προέρχομαι μέντοι λέγω διά οὗτος εἰμί ὁ ὄσφρησις καί ὁ αἰσθητήριον οὗτος περί ὁ ἐγκέφαλος , ὅπως εἰς συμμετρία αἴσθησις ἄγω ὁ περί ὁ ἐγκέφαλος τόπος . ὁ γάρ ὀσφραντός καί ὁ ὀσμή θερμός · τοιοῦτος γάρ ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις . ἀλλά εἰμί τις ἕπω ὁ εἴρω , λέγω εἄν ὁμοίως ὁ ὀσφραίνομαι καί ὁ ὄψις εἰμί θερμός τε καί πῦρ , εἰ ὁ μέν ψυχρός ὕλη εἰμί ὁ ὁρατής , οὗτος δέ ὁ αὐτός εἰμί ὁ κατά ἐνέργεια ὄψις , ὡς ὁ ὀσφραντός ὁ ὄσφρησις . ἀλλά δῆλος ὡς ἄλλως ἐπιχειρέω οὗτος λέγω , οὐ ὡς ἀρέσκω αὐτός . ἢ ἀμφότερος μέν περί ὁ ἐγκέφαλος ψυχρός εἰμί , ἀλλά ὁ μέν ὀσφραντικός , ὅς ψυχρός εἰμί , ὀσφραντικός ( διό καί , ὅς τοιοῦτος , αἰσθητικός δύναμις καί θερμός ) , ὁ δέ οὐ ὅς ψυχρός ὁρατικός , ἀλλά ὁ ὑγρός τε καί διαφανής · διαφανής γάρ ἐνέργεια ὁ τε φάος καί ὁ χρῶμα . ὁ δέ ἁφή ἀναθετέον , φημί , ὁ γῆ , ὁμοίως δέ καί ὁ γευστικός ὄργανον , ἐπεί ὁ γεῦσις ἁφή τίς εἶδος , ὡς εἰμί ὁ τέσσαρες σῶμα γῆ μέν ὁ δύο , ἁφή τε καί γεῦσις , ὕδωρ δέ ὁ ὄψις , ἀήρ δέ ὁ ἀκοή , πυρός δέ ὁ ὄσφρησις . ὅτι δέ μή ἀρέσκω οὗτος ὁ δόξα , ἀλλά πιθανολογέω τίθημι , πρόδηλος · δείκνυμι γάρ ὅτι μή οἷος τε ἐκ γῆ εἰμί τίς αἰσθητήριον καί διά ὁ ὁ ἐν ἐγώ ὅσος πλέω γῆ ἔχω ἀναίσθητος εἰμί , ὡς θρίξ , ὄνυξ , ὀστέον . ἀλλά καί ὁ γεῦσις ἐν ὑγρότης καί διά ὑγρότης γίγνομαι δείκνυμι . ἢ οὐδέ νῦν ὁ αἰσθητήριον ἐκ γῆ φημί εἰμί , ἀλλά ὁ ἐνέργεια αὐτός τοιοῦτος γίγνομαι , ὅς τρόπος δείκνυμι καί ἐπί σής ὄσφρησις ἔτι δέ πιθανολογέω καί δείκνυμι πῶς ἄν τις ἐπιχειρέω πρός ὁ ἕκαστος αἴσθησις ἕκαστος ὁ στοιχεῖον εἰμί καί ἐκ ὅς , προστίθημι λέγω · καί διά οὗτος πρός ὁ Καρδία ὁ αἰσθητήριον αὐτός , ὁ γεῦσις καί ὁ ἁφή · ἀντίκειμαι γάρ ὁ ἐγκέφαλος οὗτος , καί εἰμί θερμός ὁ μόριον . εἶπον γάρ ἐκ πυρός ὁ ὄσφρησις εἰμί καί διά οὗτος περί ὁ ἐγκέφαλος εἰμί ὁ ὁ ὄσφρησις ἴδιος αἰσθητήριον ὕλη γάρ ὁ ψυχρός ὁ θερμός , ἐπεί καθόλου ὁ ἐναντίος ὁ ἐναντίος ὕλη · θερμός δέ ὁ ὄσφρησις , εἰ ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις ) , πάλιν φημί διά οὗτος ὁ ὁ ἁφή τε καί ὁ γεῦσις ὄργανον εἰμί περί ὁ Καρδία , ὡς οὗτος μέν ὁ αἰσθητήριον εἰμί θερμός ὁ ἑαυτοῦ φύσις ὁ γάρ σάρξ οὖον τοιοῦτος ) , ὁ δέ ἐνέργεια αὐτός περί ψυχρός γινοἁφὴ μένω μᾶλλον εἰ γῆ καί ὁ ἀντιτυπία ἔχω γεώδης μάλιστα ὁ ἀντιλαμβάνω . οὐδέ οὗτος δέ ὑγιής δοκέω λέγω · οὐδέ γάρ ὁ ἁφή γῆ ( ὡς | εἶπον πρό ὀλίγος περί ὁ ὄσφρησις λέγω πυρός δέ ὁ ὄσφρησις ) , ἀλλά εἶπον ὁ δέ ἁπτικός γῆ , ὁ αἰσθητήριον οὗτος γῆ λέγω · οὖον θερμός δέ ὁ γῆ . μήποτε οὖν οὐ ὡς ὅμοιος εἰμί ὁ αἴσθησις καί κατά ὁ αὐτός λόγος περί ὁ Καρδία , κατά ὅς [ ὁ ] περί ἐγκέφαλος ὅς τε ὄσφρησις καί ὁ ὄψις , λέγω , ἀλλά ὅτι ὁμοίως ὡς περί ἐκεῖνος εἰμί ψυχρός ὁ ἐν ὁ σῶμα μόριον ὅς τε ὄσφρησις καί ὁ ὄψις , οὗτος περί ὁ Καρδία ὅς τε ἁφή καί ὁ γεῦσις εἰμί θερμός ὁ μόριον . θερμός γάρ ὁ καρδία καί κατά οὗτος ἀντίκειμαι ὁ ἐγκέφαλος · διό ἐκεῖνος μέν ὕλη ὁ θερμός , ὁ δέ καρδία ὁ ψυχρός . οὐκέτι περί ὁ ἐγκέφαλος δέ λέγω αἰσθητήριον τις εἰμί ἤδη καί ὁ αἰσθητικός ψυχή ὁ διά οὗτος αὐτός λέγω εἰμί · διά γάρ οὗτος εἶπον διό καί περί ὁ ἐγκέφαλος προστίθημι ὁ τόπος . εἷς | γάρ ὁ ἀριθμός ὁ αἰσθητικός ψυχή λέγω , καί οὗτος ἐν ὁ Καρδία λέγω . διό οὐδέ ὁ πρός ὁ ἐγκέφαλος ὄργανον αἰσθητικός ἀπό οὗτος ὁ ἀρχή ἔχω , ἀλλά ἄρχω μέν ἀπό ὁ Καρδία , διά δέ οὗτος πρῶτος ὁ ὁδός αὐτός · ἀπό γάρ ὁ Καρδία πόρος τις ἐπί ὁ ἐγκέφαλος διατείνω τρεῖς , εἶτα ἀπό ὁ ἐγκέφαλος ὁ μέν αὐτός ἐπί ὁ ὄψις , ὁ δέ ἐπί ὁ ἀκοή , ὁ δέ ἐπί ὁ ὄσφρησις καθήκω . ὁ δέ ὁ ἁφή καί ὁ γεῦσις εὐθύς ἐπί ὁ Καρδία ἐπί εὐθύς τείνω , ἀλλά οὖον διά ὁ ἐπί ὁ ἐγκέφαλος ὁδός . εἶπον δέ οὗτος περί ὁ αἰσθητήριον ἑξῆς ἐπί ὁ ὁ αἰσθητής μέτειμι λόγος ὁ κατά ἕκαστος αἰσθητήριον οὖον γάρ περί ὁ κοινός αἰσθητής νῦν λέγω ) . καθόλου μέν οὖν τίς ὁ ἔργον αὐτός εἰμί ἕκαστος ἐν ὁ περι Ψυχή φημί εἴρω τίς δέ εἰμί ὁ καθόλου περί αὐτός λόγος προστίθημι ) · ὅτι γάρ ὁ διατίθημι πως ὁ τε αἴσθησις καί ὁ αἰσθητήριον , | καί ὅτι ὁ ἐνεργέω κατά ἕκαστος ὁ αἰσθητήριον ὁ τε εἶδος ὁ αἰσθητής Χωρὶς ὁ ὑπόκειμαι ὕλη αὐτός δέχομαι , καί ὅτι ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις καί ὁ αἰσθητός ὁ αὐτός , περί οὗτος προερέω . τίς δέ ποτός ἕκαστος ὕω ὁ ἕκαστος αἴσθησις αἰσθητής ὁ οἰκεῖος αἴσθησις γίγνομαι , νῦν λέγω τε καί προστίθημι ὁ ἕκαστος αὐτός φύσις , τίς ποτός εἰμί δείκνυμι , ἐπεί μή αὐτός αὐτός ὁ τε εἰμί καί ὁ αἰσθητός εἰμί . κοινός μέν οὖν ὁ αἰσθητός , περί ὅς εἴρω ( ὁ γάρ αἴσθησις ἀντιληπτός ) , ἴδιος δέ ἕκαστος ὁ οἰκεῖος φύσις τε καί οὐσία κατά ὅς διαφέρω ἕτερος τε ἀλλήλων εἰμί καί οὖον ὁ αὐτός αἴσθησις αἰσθητός πᾶς . ὁ δέ ὁμοίως καί περί ἁφή ἐπισκεπτέος εἶπον ἀντί ὁ περί ἁπτός · οὗτος γάρ ὁ αἰσθητός , ὁ δέ ἁφή αἴσθησις . καί πρότερος γε περί χρῶμα εἶπον προτίθημι , ὅς εἰμί ὁ ὁράω αἰσθητής . εἰμί μέν οὖν ἕκαστος διχῶς λέγω , ὁ μέν ἐνέργεια , ὁ δέ δύναμις λέγω ] . ἔρομαι δέ ὁ διαίρεσις οὗτος ἐν ὁ περι Ψυχή . ὁ μέν οὖν ἐνερπρώτου γῆ αἰσθητός πῶς αὐτός ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις καί πῶς ἕτερος ἐν ὁ περι Ψυχή φημί εἴρω · εἴρω δέ ὅτι ὁ μέν ἀριθμός εἷς ὁ κατά ἐνέργεια αἰσθητός καί ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις , ὁ λόγος δέ ἕτερος . ἄλλος δέ εἰμί ὁ λόγος κατά ἐνέργεια αἴσθησις εἰμί καί ἄλλος κατά ἐνέργεια αἰσθητός . ἀντί δέ ὁ οὗτος εἶπον φημί · ὁ μέν οὖν ἐνέργεια χρῶμα καί ὁ ψόφος <πῶς εἰμί ὁ αὐτός ἢ ἕτερος ὁ κατά ἐνέργεια αἰσθάνομαι . οὖον γάρ ὁ κατά ἐνέργεια χρῶμα αὐτός εἰμί κατά ἐνέργεια ὁράω οὐδέ ὁ κατά ἐνέργεια ψόφος ὁ αὐτός ὁ ἀκοή · δύναμαι γάρ ἐνέργεια οὗτος εἰμί καί μή ὁράω , ἀλλά οὐκέτι οἷος τε ἐνέργεια αὐτός αἰσθητός εἰμί Χωρὶς αἴσθησις . εἰμί οὖν ὁ λέγω · τότος μέν οὖν ἐνέργεια χρῶμα αἰσθητός καί ὁ | ἐνέργεια ψόφος αἰσθητός πῶς εἰμί αὐτός ὁ μέν ὁ κατά ἐνέργεια ὁράω , ὁ δέ ὁ κατά ἐνέργεια ἀκοή , καί κατά τίς ἕτερος , ἐν ὁ περι Ψυχή λέγω . δηλόω δέ οὗτος διά ὁ εἶπον ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις · οὗτος γάρ ὁ κατά ἐνέργεια αἰσθητός ἀντίκειμαι . τίς δέ εἰμί ἕκαστος αὐτός , ὁ τε χρῶμα καί ὁ ψόφος καί ἕκαστος ὁ κατά ὁ ἄλλος αἴσθησις ὁμοίως , δύναμις εἰμί αἰσθητός διά γάρ ὁ εἶπον ποιέω ὁ αἴσθησις καί ὁ ἐνέργεια ὁ δύναμις αἰσθητός δηλόω ) , ὅσπερ εἰμί ὁ ἕτερος ὁ εἰς ὁ ὁ διαίρεσις αὐτός ὁ αἰσθητής γίγνομαι , περί οὖν ὁ οὕτως αἰσθητής νῦν , φημί , λέγω , τουτέστι ὁ δύναμις . ὥσπερ οὖν εἴρω περί φάος ἐν ἐκεῖνος , ὅτι εἰμί χρῶμα ὁ διαφανής κατά συμβεβηκός . ὑπομιμνῄσκω ἐγώ ὁ ἐν ὁ περι Ψυχή εἴρω περί φάος , ὅτι εἰμί χρῶμα ὁ διαφανής κατά συμβεβηκός . δείκνυμι γάρ ἐν ἐκεῖνος ὅτι ὁ φάος εἰμί ἐντελέχεια ὁ διαφανής , ὅς διαφανής , καί ὥσπερ χρῶμα ὁ διαφανής , οὐ ἀπλόος , ἀλλά κατά συμβεβηκός , ὅτι μή παθητικός ἀναδέχομαι ὁ διαφανής ὁ φάος , ἀλλά κατά σχέσις ὁ πρός αὐτός ποιός ὁ φωτίζω φύζω ποτέ μέν φωτίζω , ποτέ δέ οὖον . διό οὐ οἰκέω αὐτός χρῶμα ὁ φάος ὥσπερ ὁ ἄλλος ὁ χρώζω · ἐν ἐκεῖνος μέν γάρ μένω ὁ χρῶμα ὡς οἰκέω εἰμί , ἐπί δέ ὁ φάος οὐ οὕτως · καί ὁ ] αὐτός ἐξηγέομαι προστίθημι ὁ ὅταν γάρ εἰμί τίς πυρώδης ἐν διαφανής . καί ὁ μέν κατά συμβαίνω χρῶμα τοιοῦτος · πῶς δέ γίγνομαι κατά σχέσις πυρώδης τις ἐν διαφανής προστίθημι ( ὁ μέν γάρ παρουσία ὁ τοιοῦτος ἐν διαφανής φάος , ὁ δέ ἀπουσία σκότος ) , πῶς κατά συμβαίνω φάος ὁ χρῶμα ὁ διαφανής ὑπομιμνήσκω . ὁ δέ ὥσπερ οὖν εἴρω περί φάος ἐν ἐκεῖνος ὅτι εἰμί χρῶμα ὁ διαφανής οὐδείς δοκέω ἀνταποδίδωμι . εἰμί δέ ἄν ἀκόλουθος ὁ κεῖμαι οὗτος καί μένω , μετά ὅς εἰμί ἄν ὁ ὅς δέ λέγω διαφανής οὐ εἰμί ἴδιος ἀήρ ἢ ὕδωρ . μέλλω δέ περί χρῶμα λέγω εὔλογος ὑπομιμνήσκω ἐγώ ὅτι καί ὁ φάος χρῶμα εἰμί μάλα τε καί πρῶτος ὁρατός , εἰ διά αὐτός καί ὁ ὁ ἄλλος χρῶμα αἴσθησις οὐ ἐν ἄλλος τις γίγνομαι ἢ ἐν διαφανής , δείκνυμι καί συνίστημι διά οὗτος ὅτι ὁ τοιοῦτος φύσις χρῶμα εἰμί δεκτικός . λαμβάνω δέ ὁ φάος χρῶμα εἰμί ἐν διαφανής γίγνομαι , ἑξῆς τίς εἰμί ὁ φύσις ὁ διαφανής ὁ ὁ χρῶμα δεκτικός καί ἐν τίσις εἰμί καί τίς ὁ ὁ διαφαίνω ἔχω σῶμα πρός ἀλλήλων διαφορά ἐνδείκνυμι · εἶτα καί ὁ ὁ χρώζω πρός ὁ φωτίζω δείκνυμι διαφορά , καί ὅτι εὔλογος ὁ μέν οἰκέω ἔχω ὁ χρῶμα καί οὗτος ἐν ὁ πέρας , ὁ δέ φωτίζω οὔτε οὕτως οὔτε ἐν οὗτος . ὅς γάρ λέγω , φημί , διαφανής οὐ εἰμί ἴδιος ἀήρ ἢ ὕδω , ὅς εἰμί τε καί γίγνομαι ὁ φάος χρῶμα κατά συμβεβηκός . εἶπον δέ ὅτι μή ἴδιος ὁ διαφανής ἀήρ ἢ ὕδωρ , προστίθημι ὅτι μηδέ ἄλλος τις ὁ οὕτως λέγω σῶμα · λέγω γάρ διαφανής λίθος τις . οὐδέ οὗτος οὖν τις ἴδιος ὁ διαφάνεια , ἀλλά εἰμί κοινός φύσις τις καί δύναμις οὖον χωριστός εἰμί οὐδέ κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι δύναμαι , ὥσπερ οὖν οὐδέ ἄλλος τις δύναμις , ἀλλά ἐν τε οὗτος εἰμί ὁ διαφανής λέγω , ἀήρ λέγω καί ὕδωρ , καί ὅς κατηγορέω ὁ διαφανής , καί ἐν ὁ ἄλλος πᾶς σῶμα , ὁ μέν μᾶλλον , ὁ ἴς δέ κακός , ὁ πᾶς ὁ σῶμα ἔχω τίς ὁ δύναμις ἐν αὐτός . λαμβάνω δέ ὁ ὁ διαφαίνω φύσις τις καί δύναμις εἰμί ἐν πᾶς ὁ σῶμα , ὁ μέν μᾶλλον , ὁ δέ κακός , προσλαμβάνω οὗτος ὁ ὡς ὁ σῶμα , καθό σῶμα , ἀνάγκη τίς εἰμί ἔσχατος καί πέρας , ἐπεί μηδείς ἤπειρος σῶμα , ὡς δείκνυμι , καί εἰμί οὗτος ἐπιφάνεια , οὕτως φημί ἔσχατος τίς | τοιοῦτος εἰμί καί ὁ διαφάνεια . οὗτος δέ ὁ ὁ διαφάνεια πέρας οὐ ὡς χωρίζω ὁ ἐπιφάνεια οὕτως εἰμί ὁ σῶμα πέρας , ἀλλά ὡς ἐν οὗτος καί σύν οὗτος εἰμί · ὡς γάρ ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ τε διαφανής καί ὁ σῶμα , οὕτως ἔχω καί ὁ πέρας αὐτός πρός ἀλλήλων . ἐπί ἐκεῖνος δέ οὐ ἄλλος μέν εἰμί ὁ σῶμα , ἄλλος δέ τίς χωρίζω αὐτός ὁ διαφανής · ἀλλά εἰμί ὁ σῶμα αὐτός διαφανής , κατά ὁ τοιοῦτος δέ δύναμις χρῶμα δεκτικός . εἰμί δέ καί ὁ πέρας αὐτός ἐπιφάνεια τοιοῦτος χρῴζω , ὡς εἰμί , καθό μέν σῶμα , ὁ ἐπιφάνεια αὐτός πέρας , καθό δέ τοιόσδε καί διαφανής , ὁ χρῶμα . [ εἰμί ποιότης ἐν ὁ ἐπιφάνεια , καθό μέν σῶμα , ἐπιφάνεια , καθό δέ τοιόσδε , λευκός ] . εἰμί γάρ φύσις ἐν ὁ σῶμα δεκτικός χρῶμα , ὅστις εἰμί ὁ διαφάνεια . ὡς γάρ θερμότης ἢ ψυχρότης ἢ ὑγρότης ἢ ξηρότης ἢ μανότης ἢ πυκνότης οἷος τε ὁ μέν μᾶλλον μετέχω ὁ σώμα , ὁ δέ κακός , οὐ εἰμί χωριστής δύναμις , οὕτως καί ὁ διαφάνεια . ὡς γάρ πᾶς ὁ ἐν ἄλλος φύω γίγνομαι τε καί εἰμί εἰμί τίς ὑπόκειμαι ἐπιτη - δειοτηταω ἔχω πρός ὁ κατά αὐτός εἰδοποιέω καί ὕλη εἰμί αὐτός καί γάρ βαρύς καί κοῦφος καί μέγας καί μικρός καί θερμός καί ψυχρός καί ὁ ἄλλος ὁ ἀνάλογος οὗτος ἔχω ὕλη τις ὑπόκειμαι ) , οὗτος δέ καί ὁ χρῶμα καί ὁ κατά οὗτος ἐναντιόομαι ( καί γάρ οὗτος ὁ ἐν ἄλλος γίγνομαι φύζω ) , καί εἰμί οὗτος ὁ ἐν ὁ σῶμα διαφάνεια . καί ὁ σῶμα , καθό εἰμί διαφανής , καί ὁ χρῶμα ἔχω τε καί δέχομαι · πᾶς γάρ σῶμα κατά ὁ τοιοῦτος δύναμις χρῶμα εἰμί δεκτικός . εἰμί δέ οὐ ἐν πᾶς ἴσος ὁ φύσις οὗτος ὁ σῶμα , ἀλλά ἐν ὅς μέν μᾶλλον , ἐν ὅς δέ κακός · καί ὁ μέν εἰμί αὐτός ἀόριστος , ὁ δέ διά-ὁρίζω . κατά δέ ὁ διαφορά οὗτος καί ὁ ὁ χρῶμα ἐν αὐτός διαφορά . πᾶς μέν οὖν ὁ σῶμα ὁ φύσις οὗτος ὁ διαφάνεια κοινωνέω , ἀλλά ὁ μέν μᾶλλος ὁ δέ κακός . ἰδίως δέ διαφανής , ὡς ἐθίζω λέγω , ὁ σῶμα μόνος ὁ δίοπτος , ἀπό ὁ * * * φαίνω μέν κύριος λέγω ὁ ὁ ὁράω ἀντιληπτός παρά ὁ φάος ( φάος δέ ὁ φάος ) , ὅς δή οὗτος χρῶμα , οὗτος διαφανής . ὁ γάρ δέχομαι ὁ φάος ἤτοι φάος , διά ὅς πᾶς ὁ ὁράω ὁράω , οὗτος λέγω συνήθης διαφανής κατά ἄμφω , ὅτι τε ὁ φάος δέχομαι , ὅς εἰμί φάος , καί διότι ὁ ἄλλος πᾶς αἴτιος οὗτος ὁ φαίνω τε καί ὁράω · ὁ γάρ χρῶμα διά οὗτος ὁράω καί οὗτος κινητικός . δέχομαι δέ ὁ φάος ὁ ἀόριστος διαφανής ὁ μή ἔχω οἰκέω χρῶμα · ὁ γάρ ἀόριστος , ὥσπερ ὁ πέρας ἴσχω παρά ἄλλος οὐ ἔχω οἰκεῖος τε καί ὁρίζω , οὗτος δή καί ὁ χρῶμα . διά ὅς δή οὗτος φαίνω , οὗτος δέ ἰδίως καλέω διαφανής . οὖον πᾶς γάρ , ὡς εἴρω , ὁ ἔχω ὁ διαφαίνω ὁμοίως εἰμί διαφανής · ἀλλά ὁ μέν μᾶλλον αὐτός , ὁ δέ κακός μετέχω . καί εἰμί ὁ μέν ἀόριστος ὁ σῶμα διά ὁ <μηδεμίαν> μοῖρα τε καί γῆ ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὅς ] καί μᾶλλον διαφανής καί ἐν ὁ βάθος , ὁ δέ ἕτερος κακός , διότι γῆ οὗτος ἐν ἑαυτοῦ μετέχω , ὅστις μικρός διαφανής εἰμί · ὁ γάρ μάλα τε καί κακός μίξις ὁ ἐναντίος . μάλιστα μέν γάρ ὁρατός καί διαφανής ὁ σῶμα , ὅς αὐτός τε εἰμί ὁρατός καί διαφανής καί ὁ ἄλλος ὁ ὁράω αἴτιος γίγνομαι · τοιοῦτος δέ σῶμα ὁ φωτίζω φύω , ὥσπερ ὁ τε θέω καί ὁ πῦρ . κατά λόγος δέ κατά ὁ πρός οὗτος γειτνίασις καί οἰκειότης καί ὁ ἄλλος ἕκαστος κοινωνέω ὁ διαφάνεια , ἀήρ μέν μᾶλλον ( διό καί ταχύς οὗτος φάος ἀναπίμπλημι ) , δύο δέ ὁ ὕδωρ , τελευταῖος δέ ὁ γῆ · διό καί μικρός οὗτος διαφανής · καί γάρ ὅσος ἐκ γῆ εἰμί δοκέω εἰμί διαφανής , ὕδωρ μᾶλλον ἢ γῆ ὄνιον αὐτός εὑρίσκω τις ἄν · καί ὁ οὗτος δέ μίξις ὁ μικρός διαφανής ὁ σῶμα οὕτως διαφανής . καί γάρ δή ὁ μέν ἀήρ οἰκεῖος πως ὁ πῦρ · διό καί ταχέως ἐμπίμπλημι φάος . ὁ δέ ὕδωρ καί τροφή δοκέω ὁ | πῦρ εἰμί καί γάρ ἐν ὁ καίω ὅλος ὁ ὑγρότης εἰμί <ἡ> ἐν αὐτός καίω , καί ἐπί οὗτος ἔχω , καίω · τοιοῦτος γάρ καί ὁ καπνός . ὁ δέ γῆ προσωτέρω ἀφίστημι αὐτός ( διό καί ἥκιστος οὗτος διαφανής ) · διό καί εἰκότως ὁ στέρησις πως ὁ φάος χώρα ἔχω , οὔτε αὐτός δέχομαι ὁ φάος ἐν ἑαυτοῦ , ὅστις τε εἄν ἄλλος μίγνυμι , ἀντιφράσσω αὐτός καί κωλύω φωτίζω διά ὅλος , ὡς ὁράω ἐπί ὁ ἀήρ ἐν ὅς καπνός εἰμί · πολύς γάρ ὁ γεώδης ἐν ὁ καπνός . οὐδέ ὁ φλόξ δίοπτος , διότι καί αὐτός γεώδης τίς ἔχω μίγνυμι , εἰ εἰμί καπνός καίω καί ὁ φλόξ . διό οὖον κονιορτός εἰμί ἐν ὁ ἀήρ διαφανής ἔτι ὁ ἀήρ μένω . κέρας δέ καί ὁ χελώνιον διαφανής ἐργάζομαι πως γίγνομαι , ὅτι ὁ πλεῖστος ὕδωρ ἐν αὐτός · δηλόω δέ ὁ μαλακτός εἰμί . ὁ μέν οὖν μάλιστα διαφανής ὁ σῶμα ὁ μάλιστα ὁρατός | ὁ χρῶμα δέχομαι , οὗτος δέ εἰμί ὁ φάος , καί διά ὅλος αὐτός , ὁ μή ἔχω ὁ ἀντιφράσσω καί ὁ ἀόριστος εἰμί · διά ὅς καί ὁ ἄλλος χρῶμα ὁρατός ἕκαστος · ὁ δέ εἰμί ὑγρός τε καί ἀόριστος καί μή δύναμαι στέγω οὗτος ὅς δέχομαι οὖον παθητικός χρωννυος . διό οὐ ἀεί ὁ χρῶμα οὗτος ἔχω , ἀλλά ἀπέρχομαι ὁ φύζω φωτίζω αὐτός ἐν στερέω οὗτος γίγνομαι · ὡς εἰ στέγω δύναμαι ὁ χρῶμα , εἰμί ὅς ἀεί φάος αὐτός . ἀλλά καί ὁ ἄλλος χρῶμα ὁμοίως δέχομαι · κινέω γάρ ὑπό οὗτος διά οἰκειότης . ὅσος δέ στερεός ὁ σῶμα καί γῆ ἔχω πλείων , οὔτε δίοπτος οὗτος , διότι μηδέ ὁμοίως διαφανής , ἵημι ὁ φάος ἔτι δέχομαι · οὖον γάρ ὁ τοιοῦτος σῶμα οἰκέω χρῶμα ὁ φάος . ἔχω μέντοι οἰκεῖος τίς χρῶμα · στερεός γάρ εἰμί καί στέγω δύναμαι οὗτος ὅς ὁ ἀρχή δέχομαι καί ἔχω ἐκ ὁ ὁ διαφανής | ἐν αὐτός ποιός μίξις , ὁράω μέν διά ὁ φάος , ὅς κύριος τε καί μάλιστα ὁρατός , οὖον μήv αὐτός ὁ φάος ὡς χρῶμα δέχομαι · καθόσον δέ μετέχω ὁ διαφάνεια , κατά τοσοῦτος καί οὕτως χρῴζω . ὅσος μέν γάρ μᾶλλον αὐτός εἰμί διαφανής φωτοειδής ἔχω ὁ χρῶμα , ἔχω μίγνυμι ἐν ἑαυτοῦ ὁ τοιοῦτος χρῶμα αἴτιος , ὁ ὅς ἐγγύς οὗτος λευκός · ὁ γάρ μᾶλλον ὁρατός ἔχω ὁ χρῶμα μάλα εἰμί καί διαφανής . ὁ δέ μέλας στερέω διαφάνεια τοιοῦτος , ὡς ὁ σκότος ἀπουσία ὁ φωτίζω φύζω . καί τοιοῦτος μέν ὁ ὁ χρῶμα φύσις καί ὁ ὁ ἐν ὁ σῶμα διαφάνεια . ὥσπερ οὖν ἐπί ὁ σῶμα ἀνάγκη τίω ἔσχατος . λαμβάνω ὅτι ὁ χρῶμα ἐν ὁ διαφανής καί γάρ ὁ φάος ἐν οὗτος καί οὗτος εἰμί κατά συμβαίνω χρῶμα — οὗτος γάρ ὁ ὁ χρῶμα φύσις δεκτικός — καί οὗτος συμβαίνω ὡς ὑπόκειμαι ὁ χρῶμα οὗτος εἰμί ὁ χρῶμα , λέγω | δή ὁ διαφανής ) * * * ὡς γάρ ὁ σῶμα , καθό σῶμα εἰμί , ἀναγκαῖος εἰμί ἔσχατος τίς καί πέρας ( οὐδείς γάρ ἤπειρος σῶμα εἰμί , πᾶς δέ σῶμα ἔσχατος ὁ ἐπιφάνεια ) , οὕτως καί ὁ ἐν ὁ σῶμα διαφάνεια καί ὁ σῶμα , καθό εἰμί διαφανής , ἀναγκαῖος εἰμί τίς πέρας , αὐτός μέν εἰμί ὁ ἀριθμός ὁ ὁ σῶμα πέρας , ὅτι καί ὁ ὅς πέρας οὗτος εἷς κατά ἀριθμός , οὖον αὐτός δέ ὁ λόγος , ὅτι μηδέ αὐτός εἰμί ὁ τε σῶμα εἰμί καί ὁ διαφανής · σῶμα μέν γάρ ἀλλήλων οὐ εἰμί μᾶλλον καί κακός , διαφανής δέ ὁ μέν μᾶλλον , ὁ δέ ἥσσων εἰμί . ὁ μέν οὖν σῶμα , ὡς σῶμα , πέρας ὁ ἐπιφάνεια , ὁ δέ διαφανής , ὡς διαφανής , ὁ χρῶμα · διό καί αὐτός πως καί οὖον αὐτός ἐπιφάνεια τε καί χρῶμα . ὁ δέ πέρας ὁ διαφανής χρῶμα · κατά δέ ὁ πέρας ὁράω ὁ χρώζω , ὥστε πέρας ὁ χρῶμα . καθό μέν γάρ ὁράω , | κατά οὗτος καί χρῶμα ἔχω · κατά δέ ὁ πέρας ὁράω · κατά οὗτος ἄρα ἔχω ὁ χρῶμα , καί οὗτος εἰμί αὐτός , ὡς διαφανής , πέρας . οὐκέτι γάρ ὁ οὗτος διαφανής καί διά βάθος εἰμί τοιοῦτος · ὁ γάρ ἀόριστος διαφανής ὁ διαφάνεια διά βάθος . ὁ μέν οὖν ὁ φάος φύσις ἀόριστος διαφανής εἰμί . ἀόριστος μέν γάρ διαφανής ὁ ὑγρός καί μή ἔχω οἰκέω ὅρος , ὅς ἀντιδιαιρέω ὁ στερεός σῶμα , σῶμα ἁπλόος λέγω αὐτός , ὡς ἐμφαίνω ὁ στερεότης ἐν ὁ σῶμα , ἐπεί οὐδείς γε μικρός καί ὁ ἀόριστος σῶμα σῶμα . ὁ διαφορά δέ φάος τε καί χρῶμα καί ὁ ἐν ὅς οὗτος διαφανής δείκνυμι διά οὗτος . ὁ μέν γάρ φάος ἐν ὁ ἀόριστος διαφανής καί οἰκέω οὐ ἔχω τέλος . ὡς γάρ οὐ ἔχω ὁ | τοιοῦτος σῶμα , καθό σῶμα , οἰκεῖος τίς πέρας , ἀλλά ἀεί ὑπό ἄλλος ὁρίζω καί περατόω , οὕτως οὐδέ χρῶμα οἰκέω ἔχω ὁ ὁ μέν χρῶμα πέρας καί οὗτος εἰμί ὁ σῶμα , καθό διαφανής τε καί χρῶμα δεκτικός καί ὁρατός , οὗτος δέ μή ἔχω οἰκέω πέρας . ἐπεί δέ εἰμί καί ἐν ὁ στερεός ὁ διαφάνεια καί οἰκέω ἔχω πέρας οὗτος καί ὁρίζω , ὁ ἐν ὁ στερεός σῶμα διαφανής ἀνάγκη μέν εἰμί ἔσχατος τίς καί οὗτος ὁρίζω , ὥσπερ καί καθό σῶμα εἰμί · συνοδεύω γάρ καί ἐν ὁ ὑπόκειμαι ὁ τε ὡς σῶμα καί ὁ ὡς διαφανής πέρας . οὗτος δέ ὅτι ὁ χρῶμα εἰμί προσβιβάζω ἀπό ὁ συμβεβηκός . ὁ γάρ χρῶμα ἢ ἐν ὁ πέρας ὁ σῶμα εἰμί ἢ πέρας ὁ σῶμα εἰμί . καί ὅτι οὗτος οὕτως ἔχω , παρατίθημι ὁ ὁ Πυθαγόρειος δόξα , ὅτι ὁ ἐπιφάνεια . ὅς εἰμί πέρας ὁ σῶμα , χροιά λέγω . παρατίθημι δέ ὁ ἐκεῖνος δόξα , ἐπανορθόω αὐτός λέγω εἰμί μέν ἐν ὁ πέρας ὁ σῶμα , ὅσπερ εἰμί ὁ ἐπιφάνεια ὁ χρῶμα , οὖον μήv εἰμί ὁ ὁ σῶμα πέρας . καί * * * ὡς σῶμα εἰμί πέρας ὁ χρῶμα · ὁ μέν γάρ χρῶμα ποιότης , ὁ δέ ἐπιφάνεια ποσός , εἰ μέγεθος ἐπί δύο διίστημι · καί πᾶς μέν σῶμα ἐπιφάνεια ἔχω , οὖον πᾶς δέ χρῴζω . καί οὔτε , εἰμί εἷς καταί ἀριθμός ἐπιφάνεια , ἐκ ἀνάγκη εἷς κατά ἀριθμός γάρ ἐν ὁ εἷς κατά ἀριθμός ἐπιφάνεια καί ὁ ἐναντίος εἰμί χρῶμα ) , οὔτε , εἰμί εἷς κατά ἀριθμός χρῶμα , ἀνάγκη καί ἐπιφάνεια κατά ἀριθμός εἰμί εἷς . ὅτι δέ μή ὁ σῶμα , καθό σῶμα , πέρας ὁ χρῶμα , ἀλλά ὁ διαφανής , καί αὐτός διά ὁ ἑξῆς δείκνυμι , καί ὅτι ὁ διαφανής εἰμί ὁ ἐν ὁ σῶμα χρῶμα δεκτικός . ἀλλά ὁ αὐτός δεῖ φύσις νομίζω . προτίθημι δείκνυμι ὅτι ὁ χρῶμα οὖον ὁ ὁ σῶμα πέρας εἰμί , | ἀλλά ἐν ὁ ὁ σῶμα πέρας , πέρας εἰμί οὐ ὡς σῶμα , ἀλλά ὁ διαφανής , καθό διαφανής , πρῶτος δείκνυμι ὅτι ὁ ἐν ὁ στερεός σῶμα διαφανής εἰμί ὁ χρῶμα δεκτικός . ὁ γάρ αὐτός , φημί , δεῖ νομίζω φύσις καί ἐν ὁ στερεός εἰμί τε καί σύνθετος σῶμα ὁ ὁ χρῶμα δεκτικός , ὅστις καί ἔξω ὁ στερεός σῶμα ὁράω χρωματίζω · τοιοῦτος δέ ἀήρ τε καί ὕδωρ . δείκνυμι δέ διά οὗτος ὅτι ὁ διαφανής χρῶμα δεκτικός . ἔξω δέ εἶπον οὗτος χρωματίζω , ὅτι ὑπό τις ἔξωθεν φωτίζω τε καί χρωννυος οἰκέω οὐ ἔχω <χρῶμα> γάρ ἐκ ἑαυτοῦ καί οἰκέω ἔχω χρῶμα ἐντός χρῴζω λέγω , διότι οἰκέω ἔχω καί ἐν ἑαυτοῦ ὁ χρῶμα καί ὁ αἴτιος ὁ χρῶμα ) · ὁ γάρ αὐγή καί ὁ φάος ὁ ἐν ὁ ἀόριστος διαφανής γίγνομαι , οἷος εἰμί ἀήρ καί ὕδωρ , ἀλλά καί κίνησις | ὁ ὑπό ὁ χρῶμα οὗτος † εἰμί χρωματίζω · 105 ἐν γάρ οὗτος αὐγή τις γίγνομαι , καί ἐν ὁ ἀήρ καί ἐν ὁ ὕδωρ , ὑπό τίνω ἄνθος , ὡς χρώζω δοκέω αὐτός . ἢ αὐγή ὁ φάος εἶπον ὁ γίγνομαι ἐν αὐτός , χρῶμα εἰμί πως αὐτός . καί ἐν ὁ στερεός ἄρα ὁ φύσις ὁ αὐτός εἰμί ὁ ὁ χρῶμα δέχομαι . ἑξῆς δέ προστίθημι , κατά τίς αὐτός ὁ διαφορά , οὗτος τε ὁ ἀόριστος διαφανής , ὁ εἶπον ἔξω * * * εἰμί χρωματίζω , καί ὁ ὁρίζω . ἐπί μέν γάρ ἐκεῖνος διά ὁ ἀόριστος αὐτός εἰμί καί μή παθητικός ἀναδέχομαι ὁ χρῶμα οὖον ὁ αὐτός φαίνω χρῶμα οὐδέ ὁ αὐτός αὐγή ἐγγύς τε πρόσειμι καί ἀφίστημι πρόσω ( κατά γάρ ποιός σχέσις καί θέσις ὁ διά αὐτός ὁράω πρός ὁ ὁράω καί ποσός ἀπόστασις διάφορος ὁ ἐν αὐτός χρῶμα φαίνω καί μεταβάλλω ὁ μή αὐτός ἀναδέχομαι ὁ χρῶμα ὁ ὁράω · κινέω δέ πως ὑπό αὐτός αἴτιος ὁ ὁράω ὁ ὁράω οὗτος γίγνομαι ) , ἐν δέ ὁ σῶμα ( πάλιν δέ σῶμα ὁ στερεός λέγω ) | ὁ αὐτός μένω τ·ὸ ὁράω , ἐγγύς τε καί πρόσω ἀποχωρέω , ἄν γε εἰμί ὁ διάστημα σύμμετρος · οὖον γάρ ὁ ἐν οὗτος χρῶμα ἐν ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω , ἀλλά εἰμί ἐν αὐτός οὗτος διά ὅς αὐτός ὁράω , ἀλλά οὖον διά οὗτος . ἀλλά ἐπεί πολλάκις καί ἐν ὁ οἰκέω ἔχω τίς χρῶμα καί στερεός ὁ περιέχω ἢ πυκνός εἰμί ἢ λεπτός , μᾶλλον πεφωτισμένος ἢ κακός , κατά ποιός ὁ φάος σχέσις πρός ὁ χρῶμα καί ὁ μῖξις ὁ πρός οὗτος ἄλλοτε ἀλλοῖος ποιέω φαίνω ὁ ὁράω , ὡς ἐπί ὁ ὁ περιστερά τράχηλος , διά οὗτος ἀσφαλῶς προστίθημι ὁ ἐάν μή ὁ περιέχω ποιέω μεταβάλλω , ὁρίζω καί ὁ φαντασία ὁ χρώς . ἢ ὁ ἐάν μή ὁ περιέχω ποιέω μεταβάλλω εἶπον ἐπί ὁ σῶμα , λέγω ὁ στερεός · πολλάκις γάρ καί οὗτος ὁ χρῶμα ἀλλοῖος ὑπό ὁ περιέχω γίγνομαι ἢ θερμός ἢ ψυχρός ἢ ὅλως τοιοῦτος εἰμί , ὡς ὑπό αὐτός πάσχω ὁ χρῴζω καί μετά - βάλλω . | προστίθημι ἐσθίω ὁ διαφορά ὁ τε ἐν ὁ ἀόριστος διαφανής χρῶμα καί ὁ ἐν ὁ ὁρίζω , ὁ αἴτιος ἀποδίδωμι χρήσιμος γάρ εἰμί αὐτός πρός ὁ μή ἡγέομαι τις διά οὗτος ὁ μέν ἀόριστος διαφανής εἰμί , ὁ δέ ὁρίζω μηκέτι ) δῆλος , φημί , ὅτι ὁ αὐτός φύσις καί ὁ αὐτός καί ἐν ὁ στερεός καί ἐν ὁ ἐκτός τε χρωματίζω ἀόριστος χρῶμα εἰμί δεκτικός , καί εἰμί οὗτος διαφανής . κατά ὅσος ἄρα ὑπάρχω καί ἐν ὁ σῶμα ὁ διαφάνεια , κατά τοσοῦτος αὐτός καί χρῶμα μέτειμι . ὅτι δέ ὁ μέν μᾶλλον ὁ δέ κακός ὑπάρχω ὁ φύσις οὗτος εἰμί ἐν πᾶς , προαγορεύω . εἶπον δέ οὗτος καί λαμβάνω ὅτι ἐν ὁ διαφανής , νῦν προστίθημι ὅτι ἐν ὁ πέρας οὗτος , ἀλλά οὐ ἐν ὁ ὁ σῶμα , ὡς δοκέω ὁ Πυθαγόρειος . ὅτι μέν γάρ ἐν πέρας ὁ χρώς ὡς ἐναργής λαμβάνω · ὁρατός γάρ ὁ σῶμα κατά ὁ πέρας . κατά ὅς γάρ ἕκαστος ὁ ὁρατής ὁρατός εἰμί , οὗτος ὁ χρῶμα εἰμί αὐτός · κατά δέ ὁ πέρας ὁ ὁρίζω διαφανής εἰμί · ὁ πέρας ἄρα ὁ ὁρίζω διαφανής , καθό διαφανής , χρῶμα εἰμί . ὁ γάρ ἐν βάθος ὁ σῶμα λέγω εἄν δύναμις χρῶμα ἔχω , ὥσπερ καί ὁρατός εἰμί · ὡς γάρ ὁ ὁρατός εἰμί ἔχω , οὕτως ἔχω καί ὁ χρῴζω . πᾶς γάρ χρῶμα ὁρατός ὁ αὐτός φύσις , εἰμί καί μή ὁ εἰμί αὐτός ἐν οὗτος . ὁ δέ φάος οὐ εἄν εἰμί χρῶμα τίς ἁπλόος οὐδέ ὑπό ὁ ὁ χρῶμα λόγος , ὅτι μή παθητικός αὐτός ἔχω τε καί δέχομαι ὁ διαφανής . προστίθημι δέ , βεβαιόω ὁ πέρας ἵημι ὁ χρῶμα , ὅτι καί αὐτός ὁ διαφανής εἰμί τίς οἰκεῖος εἰμί τις χρῶμα , καί οὗτος κατά ὁ πέρας ὁρατός εἰμί · ὁ γάρ φάος οὖον χρῶμα εἰμί αὐτός · οὖον γάρ ἴδιος . εἶπον δέ οὗτος ἑξῆς προστίθημι καί ὁ αἴτιος ὁ ὁ χρῶμα ὁ ἐν ὁ σῶμα διαφορά | λέγω · εἰμί μέν οὖν εἰμί ναιός ἐν ὁ διαφανής οὗτος ὅσπερ καί ἐν ὁ ἀήρ ποιέω φάος . εἰμί δέ ὁ λέγω ὁ φάος ὁ ἐν ὁ ἀόριστος γίγνομαι διαφανής χρῶμα πως εἰμί · καί γάρ αὐτός παρουσία φάος ἤ τις φύσις φωτίζω τε καί χρώννυμι δύναμαι γίγνομαι , ὅς ἀπέρχομαι σκότος ἐν ὁ διαφανής γίγνομαι , στέρησις φάος εἰμί . ὡς οὖν ἐπί ὁ ἀόριστος διαφανής ἔχω ὁ ἐν ἐκεῖνος χρῶμα παρουσία γίγνομαι ὁ φωτίζω δύναμαι , οὕτως φημί ἔχω καί ἐπί ὁ ὁρίζω ὁ χρῶμα ὁ οἰκέω αὐτός ἕκαστος . ἐν ὅς μέν γάρ αὐτός εἰμί διαφανής εἰμί καί ὁ ὑπό ὅς χρώζω φύω ὁ διαφανής τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ λαμπρός καί πυρώδης φύσις ) , οὗτος ὁρατής τε μᾶλλον καί μᾶλλον χρωννυος ἔχω ὁ χρῶμα ὁρίζω τε καί μένω , ὅτι καί ὁ παρεκτικός καί αἴτιος ὁ χρῶμα ἐν ἑαυτοῦ ἔχω , καί αὐτός εἰμί ὁ λευκός ἔχω ὁ χρῶμα · καί γάρ ὁ χιών , διότι πλεῖστος ἀήρ ἔχω , | ἔτι δέ καί ἐκ ] ὕδωρ , διαφανής ἀμφότερος , μάλιστα † δέ διαφανής καί λευκός διά ὁ κίνησις τε καί τρῖψις ὁ ἀήρ ὅς κινέω ὁ καί ἀφρώδης χρῶμα αἴτιος · ὁ γάρ κίνησις αὐτός συνάγω διά ὁ περιέχω ὁ νέφος ψυχρότης παχύς ποιέω θερμαίνω καί συνίστημι , καί οὕτως κρατέω ὑπό ὁ ἐκτός ψυχρός πήγνυμι . ἐν ὅς δέ μή εἰμί ἢ ἥσσων εἰμί ὁ τοιοῦτος φύσις , οὗτος μέλας τε καί ἐν στερέω χρῶμα ἀνάλογος ὁ σκότος ὅς ἐν ὁ διαφανής εἰμί , ὁπόταν πείρω ὁ φωτίζω τε καί χρώννυμι αὐτός δύναμαι . καί ὁ μεταξύ δέ χρῶμα δῆλος ὅτι κατά ὁ αὐτός ἀναλογία ὁ ποιός ὁ ἐν οὗτος παρουσία τε καί μίξις γίγνομαι ἄν , ὅς ἐφεξῆς ζητέω . ἔοικα δέ οὖον ὁ ὁ διαφανής ἐπίτασις τε καί ἄνεσις ὁ ὁ χρῶμα ἀνατίθημι διαφορά , ἀλλά ὁ ὁ φωτίζω καί χρώννυμι φύζω αὐτός παρουσία τε καί ἀπουσία . ἢ ἐκ ἄμφω | ἄν γίγνομαι · καί γάρ ὁ διαφάνεια καί ὁ παρουσία ὁ χρώννυμι φύζω ὁ μᾶλλον ἢ κακός εἰμί εἰμί ἄν καί ὁ διαφανής μᾶλλον ἤ ἵημι ὁ στερεός ἐν ὁ ποιός μίξις ὁ προερέω · περι δέ ὁ ἄλλος χρῶμα ἤδη διαιρέω ἴς ποσαχῶς ἐνδέχομαι γίγνομαι λεκτέος . ’Ev ὁ στερεός σῶμα ὁ μέν μῖξις καί παρουσία ὁ φωτίζω φύζω ἐν ὁ διαφανής ὁ λευκός χρῶμα ποιέω εἶπον , ὁ δέ ἀπουσία οὗτος ὁ μέλας ἀνάλογος ὁ ἐν ὁ ἀόριστος διαφανής γίγνομαι φάος τε καί σκότος , ἐφεξῆς ζητέω περί ὁ μεταξύ χρῶμα ὁ τε λευκός καί ὁ μέλας , πῶς γίγνομαι . ἐπεί δέ δοκέω μίξις γίγνομαι ὁ ἐναντίος , ἐκτίθημι ὁ τρόπος , κατά ὅς δύναμαι ὁ κατά ὁ χρῶμα διαφορά γίγνομαι ἐκ ὁ ὁ λευκός τε καί μέλας μίξις . Ενδέχεται μέν γάρ , φημί , καί παρά ἀλλήλων τίθημι ὁ τε μέλας καί ὁ λευκός , ὡς ἑκάτερος μέν αὐτός εἰμί διά μικρότης ἀόρατος , ὁ δέ ἐκ ὁ σύνθεσις αὐτός ὁρατός γίγνομαι , ποιέω ἄλλος τις ὄψις χρώματος.’ εἰμί γάρ τις ὁ κατά ἴδιος μέν | εἰμί ἐκφεύγω ὁ ὄψις , συντίθημι δέ ἀλλήλων ὁράω . ἀπό γοῦν διάστημα τις πυρός μέν εἷς κεῖμαι οὐ ἄν τις ὁράω · εἰμί δέ σωρός πυρά γίγνομαι , ὁράω εἄν ἀπό ὁ αὐτός διάστημα . ὡς δέ ἀπό ὁ αὐτός διάστημα οὗτος ὁ μέν ὁρατός , ὁ δέ οὖον , οὕτως δύναμαι τις διά μικρότης μηδέ ὅλως κινέω ὁ ὄψις κατά ἑαυτοῦ . ὁ δή ἐκ ὁ τοιοῦτος ὁ προερέω χρῶμα παράθεσις ὁράω οὐδέτερος μέν αὐτός εἰμί ὁ παράκειμαι ἀλλήλων , εἰμί μέντοι τίς χρῶμα , εἰ καί ὁρατός · ἄλλος ἄρα τίς εἶδος χροιά . εἰμί δέ κατά ὁ ἀναλογία ὁ παρατίθημι τε καί συντίθημι ἀλλήλων λευκός τε καί μέλας ὁ διά μικρότης ἀόρατος πλείων καί διαφέρω ἀπογίγνομαι χρῶμα · ἄλλος | μέν γάρ ἴσος ἴσος παρατίθημι , ἄλλος δέ κατά ὁ ἑκάτερος τε ὑπεροχή καί ὁ ὁ ὑπεροχή ἀναλογία · οὖον γάρ ὅμοιος διπλάσιος τε ὁ λευκός εἰμί καί ἡμιόλιος ἢ ἐν ἄλλος τις ὑπεροχή . ὁ δέ αὐτός λόγος καί ἐπί ὁ ὁ μέλας ὑπεροχή . καί ὁ μέν ἐν λόγος τις καί σύμμετρος ὁ ὑπάρχω πρός ἀλλήλων εἰμί , ὁ δέ ἐν ὑπεροχή ἁπλόος , καί εἰμί αὐτός ἡδύς μέν καί προσηνής ὁ ἐν λόγος ὁ ὑπεροχή εἰμί σύμμετρος , οὖον τοιοῦτος δέ ὁ ἀσύμμετρος ἀνάλογος ὁ κατά ὁ συμφωνία · καί γάρ ἐν ἐκεῖνος ὁ διαφορά κτάομαι ὁ ἐν ὁ ἀριθμός ὁ ὑπεροχή λόγος . ὁ μέν γάρ ἔχω ὡς δύο πρός εἷς διαπασῶν καλέω τε καί εἰμί , ὁ δέ ὁ τρεῖς πρός τέσσαρες δίατεσσαρος · ὅταν δέ μηδείς λόγος ἔχω ὁ φθόγγος πρός ἀλλήλων , ἀνάρμοστος καί ἀσύμφωνος ὁ ἀκούω εἰμί , ἀκούω μέντοι . οὕτως δέ καί ἐπί ὁ ὁ λευκός τε καί μέλας παράθεσις ὁ διά μικρότης | ἀόρατος ἔχω ὁ ἀπογίγνομαι χρῶμα , οἷος τρεῖς δύο ἢ τέσσαρες δύο ἢ τρεῖς τέσσαρες παρατίθημι τε καί μείγνυμι , καί ὁ μέν , ἐν ἀναλογία , ὁ ἐσθίω ἔξω οὗτος , καί ἡδύς μέν ὁ ἐν ἀναλογία ὁ συντίθημι , ὡς ὁ ἁλουργός καί ὁ Φοινικοῦς καί ὁ τοιοῦτος , ὁ δέ ὅσος πληκτικός καί ἀηδής οὐ ἐν ἀναλογία . καί ὀλίγος φημί εἰμί ὁ ἡδύς διά ὁ αὐτός αἴτιος , διά ὅς καί ὁ σύμφωνος ἁρμόζω τοιοῦτος , ἢ καί πᾶς μέν ὁ χρώς ἐν ἀριθμός τις ὁ παρατίθημι ἀλλήλων γίγνομαι , ἀλλά ὁ μέν τάσσω παράθεσις αὐτός εἰμί , ἐκ ὅς ὁ ἡδύς χρῶμα , ὁ δέ ἄτακτος , γίγνομαι δέ ὁ ἄτακτος οὐ ἐν ὁ ὁ ὑπεροχή ἀσυμμετρία , ἀλλά ἐν ὁ ὁ παράθεσις ἀταξία . εἰμί γάρ ὁ δέκα ὁ πέντε ποικίλως παρατίθημι , κατά ὅς διαφορά παράθεσις διαφορά εἰμί καί ὁ χρῶμα . μής καθαρός δέ ἄν λέγω παράθεσις εἰς μή ὅμοιος . καθαρός μέν γάρ , εἰμί παρά δύο φέρω εἶπον εἷς | εἰμί κεῖμαι ἐν πᾶς ὁ μίξις , οὖον καθαρός δέ , ὅταν ὁ μέν παρά δύο , ὁ δέ παρά τρεῖς , ὁ δέ παρά εἷς . εἷς μέν οὖν τρόπος οὗτος ὁ πλῆθος ὁ χράω Μάτων , δύο μέν εἰμί κατά ὁ ὑπόκειμαι ὁ χρῶμα , πολύς ἐσθίω γίγνομαι ὁ λόγος οἶς καί ὁ μίξις τε καί παράθεσις ὁ ποιός οὗτος , ἐν φαντασία ὁ πλῆθος ὁ χρῶμα ἔχω , οὐ ἐν ὑπόστασις . οὕτως τις καί ὁ κρᾶσις γίγνομαι λέγω . εἷς μέν οὖν τρόπος ὁ γένεσις ὁ χρῶμα ἄατος οὗτος , εἷς δέ ὁ φαίνω διά ἀλλήλων . ἴψ ὁ δόξα ὁ ὁ ποιός παράθεσις ὁ λευκός τε καί μέλας ὁ ὁ ἄλλος χρῶμα φαντασία γίγνομαι λέγω , δύο πάλιν ἐκτίθημι δόξα , κατά ὅς δοκέω καί αὐτός δύναμαι μή εἰμί ἄλλος χρῶμα φαντασία γίγνομαι , μόνος εἰμί ἐν ὑπόστασις ὁ τε λευκός καί ὁ μέλας . εἰμί δέ οὗτος ὁ ὁ δύναμαι διά ἀλλήλων ὁ λευκός καί ὁ μέλας ὁράω ὁ ὁ μεταξύ χρῶμα φαντασία ἀνατίθημι . πῶς δέ διαφαίνω διά ἄλλος λάω ὁ χρῶμα δύναμαι καί φαντασία διάφορος ἀποτελέω δείκνυμι παρατίθημι ὁ γραφεύς . οὗτος γάρ ὑπαλείφω τις ἐναργής χροιά , εἶτα ἐπαλείφω ἔξωθεν αὐτός τις μικρός ἔχω ὁ ἐναργής ποιέω ἄλλος φαίνω καί οὐ ὁποῖος εἰμί · οὗτος δέ ποιέω , ὅταν ὡς ἐν ὕδωρ ἢ ἐν ἀήρ βούλομαι τίς ποιέω φαίνω . ἀλλά καί ὁ ἥλιος διά μέν καθαρός ὁ ἀήρ λευκός φαίνω , ὅταν δέ διά ἀχλύς ἢ καπνός βλέπω , Φοινικοῦς ὁράω . ὁ γάρ ἐπιτίθημι χρῶμα ὅταν διαφέρω εἰμί ὁ ὑπόκειμαι , οὐδέτερος φαντασία ὁλόκληρος σῴζω , ἀλλά ἄλλος τίς παρά ἑκάτερος αὐτός ὁ φαίνω εἰμί . εἰμί δέ καί οὗτος ὁ τρόπος πλῆθος χρῶμα κατά ὁ ἀναλογία ὁ τε διοράω καί ὁ διά ὅς διοράω , εἰμί γε λευκός τε καί μέλας . εἰμί μέν γάρ εἰμί ὑπερέχω ὁ ἐν βάθος εἰμί λευκός ὁ ἐπιπολή εἰμί μέλας , ἄλλος χρῶμα ὁ φαντασία , εἰμί ἐσθίω ἰσάζω , ἄλλος , | καί εἰμί ἀνάπαλιν λαμβάνω , ἄλλος καί διάφορος κατά ὁ λόγος ὁ ὑπεροχή ὁ ὁ ἐν βάθος ἢ ὁ ἐπιπολή . ὅτι δέ μή ὁ αὐτός δόξα οὗτος ὁ πρό οὗτος , δῆλος · ἐκεῖ μέν γάρ παράθεσις εἰμί ἀόρατος κατά αὐτός , ἐνταῦθα δέ ὁρατής σύνθεσις , ὁ μέν ὑποτίθημι , ὁ δέ ἐπιτίθημι . ὁ μέν οὖν ὥσπερ ὁ ἀρχαῖος λέγω ἀπόρροια εἰμί ὁ χροιά . ἐκτίθημι ὁ δόξα ὁ δύο , κατά ὅς ὁ ὁ πλείων χρῶμα φαντασία κατά μῖξις ὁ ἐναντίος , ὁ τε λευκός καί ὁ μέλας , γίγνομαι † δοκέω ἐν ὅς εἰμί δόξα προκαταβεβλημένος περί ὁ ὁράω ὑπό ὁ ἀρχαῖος , ὡς ἄρα ὁ ὁράω κατά ὁ ἀπό ὁ ὁράω ἀπόρροια γίγνομαι · εἴδωλον γάρ τις ὁμοιόμορφος ἀπό ὁ ὁράω συνεχῶς ἀπορρέω καί ἐμπίπτω ὁ ὁράω ὁ ὁράω αἰτιάομαι . τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ τε περί Λεύκιππος καί Δημόκριτος , ἕ καί ἐκ ὁ ὁ ἀόρατος διά | μικρότης 118 παράθεσις ὁ ὁ μεταξύ χρῶμα φαντασία ποιέω · ἀλλά καί Ἐμπεδοκλῆς οὗτος ὁ ὁράω γίγνομαι λέγω , ὡς πρό ὀλίγος μνημονεύω . ὅτι δέ μή ὑγιής ὁ δόξα μηδέ οὕτως οἷος τε ὁ ὁράω γίγνομαι , ἀλλά ὡς αὐτός δείκνυμι , ὑπομιμνῄσκω ἐγώ καθόλου δείκνυμι ὅτι μή κατά ὁ ἀπόρροια ὁ ἀπό ὁ ὁράω ὁ ὁράω γίγνομαι οἷος τε . εἰμί γάρ οὗτος , διά ἁφή ὁ ἀντίληψις ὁ ὁράω εἰμί , εἰ ὁ ἀπορρέω σῶμα εἰμί ὁ ἐμπίπτω αὐτός † ἢ ὁράω * * * οὐκέτι προστίθημι ὁ ἕπω ἄτοπος . εἰμί δέ ἄν , εἰμί εἰμί διά ἁφή , δήω αὐτός ψυχρός θερμός , ὑγρός αὐξηρός καί ὁ ἁπτός ἐναντίωσις ἀντιλαμβάνω · οὐδείς δέ οὗτος ἀντιληπτικός . ἔτι εἰμί συνεχής ἀπό ὁ ὁράω ἀπόρροια , πῶς οὐ ἀναλίσκω ταχέως τοσοῦτος σωματικός ἀπόκρισις ἀπό αὐτός γίγνομαι ; εἰμί δέ ἀντιπροσκρίνω αὐτός ἄλλος , πρῶτος μέν διά τίς | οὗτος οὐ ἀεί γίγνομαι ἐπί αὐτός , ὥστε ἴσος [ τε ] αὐτός διαμένω ; τίς τε αἰτία ὁ ὡρισμένως καί πάλιν ὡρισμένως μειόω ; ἔπειτα πῶς ὁμοιοσχήμων διαμένω ; ὁ μέν γάρ ἀπορρέω ὁμοιόμορφος διά οὗτος γοῦν καί χρῶμα ὁ ὄψις ἀντιλαμβάνω ) · ὁ δέ προσκρίνω διά τίς τοιοῦτος εἰμί ; καί εἰμί συνεχής ὁ ἀπόρροια ἀπό ἕκαστος καί κατά πᾶς ὁ μόριον , πῶς οὐ ἐμποδίζω ὁ ἀποκρίνω ὁ φέρω , ἵνα <μὴ> προσκρίνω , ἢ ἐκεῖνος οὗτος , ἵνα φέρω ; πῶς δέ λεπτόν εἰμί οὖον σκεδάννυμι ἄνεμος εἰμί ; ὁράω γάρ , ἐν ἄνεμος εἰμί μεταξύ . ἔτι πῶς διάστημα ἀντίληψις γίγνομαι , εἰμί ὁ ἐμπίπτω ὁ ὀφθαλμός ὁράω ; πῶς δέ καί μύω οὐ ὁράω , εἰμί οὕτως εἰμί ὁ φέρω λεπτός ; δύναμαι γάρ καί μύω διά ὁ πόρος εἴδομαι χωρέω . διά τίς δέ καί ἐπιτίθημι ὁ ὁράω αἰτέω ὀφθαλμός οὐ ὁράω ; καί γάρ τότε ἀπορρέω ὁ εἴδωλον καί δέχομαι αὐτός ὁ ὀφθαλμός . ὁ διά τίς φάος χρεία πρός ὁ ὁράω , δέχομαι ὁ ὁράω ὁ | ὀφθαλμός , γίγνομαι ; ἔτι ἤτοι ὁ ἀπορρέω παράκειμαι ὁ ὀφθαλμός ἢ τότε φέρω , ὅταν εἰς αὐτός ἐπιστρέφω . εἰμί μέν οὖν παράκειμαι , οὐδέ ὅλως διάστημα ἀντίληψις εἰμί · εἰμί δέ τότε φέρω , πρῶτος μέν ἐν πλείων χρόνος ὁ πλείων ἀφίστημι ὁράω , ὅσπερ οὐ οὕτως γίγνομαι ὁράω · εἶτα εἰμί ὁ ὁ ἀήρ ὁ πρότερος ἀπορρέω τε καί ἐμπίπτω ὁ εἴδωλον ὁ ὁράω ποσός , ὅς καί αὐτός ἐμπίπτω τίς ὁράω , κατά αὐτός ὁ διάστημα ὁράω , πρῶτος μέν πῶς τοσοῦτος ἀήρ ὁ ὄψις δέχομαι ( κατά ἕκαστος γάρ φορά εἴδωλον τοσοῦτος ἀήρ δέχομαι , ὅσος εἰμί ὁ μεταξύ αὐτός τε καί ὁ ὁράω ) ; εἶτα ἔχω τις ἰσχύς ὁ ἀπορρέω εἴδωλον , ὡς οὗτος προωθέω δύναμαι ; εἶτα πῶς , ὅταν ἄνεμος εἰμί , οὗτος ἔτι σῴζω ; ὁ γάρ ἄνεμος ὁράω παρασύρω ὁ μεταξύ ἀήρ . εἰμί δή ὁ εἴδωλον λεπτός εἰμί διαδύω ὁ ὁ ἄνεμος βία , πῶς οὐ διά ὁ ἀήρ διααντιπροσκρινω δύο ; τίς δέ εἰμί καί ὁ ἀναμετρέω ὁ εἴσειμι εἰς ὁ ὄψις ἀήρ ; πῶς δέ καί ὁ μέγεθος καί ὁ σχῆμα ὁ ὁράω ὁ ὄψις κρίνω , κατά ὁ ὁ κόρη μέγεθος δέχομαι ἀπό ὁ φέρω εἴδωλον μόριον ; καί γάρ εἰμί πολλάκις καί πολύς δέχομαι , πῶς καί διά τίς ἄλλοτε ἄλλος μέρος ὁ εἴδωλον δέχομαι , καί οὐ ἀεί ὁ αὐτός καί ἐκ διάστημα ; εἰμί δέ καί ἀεί ὁ παράκειμαι , τίς ὁ σύνθεσις οὗτος ἐν ὁ ὁράω , ὡς θέατρον ἢ ναός δοκέω ὁράω διά οὗτος μικρός μόριον ὁ ἐμπίπτω ἀπό ὁ ἀπό αὐτός εἴδωλον φέρω ; πῶς δέ οὖον μεταξύ ἀπό ἄλλος τις εἴδωλον ἐμπίπτω ὁ ὁράω τις διάσπασις ὁ ὁ ὄψις ὁ ὁ πρῶτος συνέχεια , εἰμί δεῖ τοσαυτάκις καί τοσοῦτος εἴδωλον φέρω ἀπό τις πρός αὐτός , ὡς κατά ὁ ὁ κόρη μέγεθος δέχομαι ἀπό αὐτός τίς ὅλος ἀεί δέχομαι , ἄλλος ἀπό ἄλλος εἴδωλον μέρος λαμβάνω ; πῶς δέ καί ἀπό ὁ λεῖος ὡς σχηματίζω ὁ εἴδωλον λαμβάνω , οὐ ἔχω ἐξοχή ; ἢ πῶς ἀπό ὁ κάτοπτρον ; ἢ πῶς ὁ ἐξοχή ἀπό ὅς δύναμαι φέρω μένω ἐν ὁ ὁράω , εἰμί οὕτως εἰμί λεπτόν καί ἀσθενής ὁ εἴδωλον , καί οὖον συγχέω ; διά τίς δέ κἀν ὀλίγος ἀπέρχομαι ὁ ὁράω , οὗτος μένω † ἢ ἐκ ὅς ἐν ὁ ὁράω ; ὁ δέ λέγω μυωπίζω ὁ ὄψις ὑπό ὁ φέρω ἐπί αὐτός εἴδωλον καί διορίζω καί πρός ὁ ὁράω παρασκευάζω οὐκέτι τηρέω εἰμί ὁ διά ὁ εἴδωλον γίγνομαι ὁ ὁράω . δῆλος γάρ ὅτι μυωπίζω ὁ ὄψις ὑπό ὁ εἴδωλον ἄλλος τίς ὁράω , εἰμί μή ὁ εἴδωλον . τίς οὖν οὗτος καί πῶς ; καί οὗτος μέν καί τοιοῦτος λέγω εἰμί πρός ὁ ἀπό ὁ ὁρατής ἀπορρέω τίς λέγω καί οὕτως ὁράω ὁ ὁράω . αὐτός δέ μόνος ὑπομιμνῄσκω ὅτι μή εὔλογος οὕτως ὁ ὁράω γίγνομαι , ἔχω δείκνυμι ἐν ὁ ἔμπροσθεν ὅτι μηδέ ἀπό ὁ ὄψις οἷος τε 25 λέγω ἀπορρέω τίς καί οὕτως ἐγώ ὁράω , τίθημι | ὁ αὐτός δόξα , ὅς ἐν ὁ περι Ψυχή κατασκευάζω , λέγω · ὥστε εὐθύς ἀγαθός φαίνω ὁ κινέω ὁ μεταξύ ὁ αἴσθησις ὑπό ὁ αἰσθητής γίγνομαι ὁ αἴσθησις ἢ ἁφή καί ἀπόρροια . δοκέω γάρ αὐτός πάσχω μέν καί ὁ ὄψις ὑπό ὁ ὁρατής αἰσθάνομαι , ὥσπερ καί ὁ ἄλλος αἴσθησις ἕκαστος , ἀλλά οὐ ποιέω τίς καί ἐκπέμπω , πάσχω δέ οὖον ὁ δέχομαι ἀπορρέω τις ἀπό ὁ αἰσθητής , ἀλλά ὁ ὁ μεταξύ ὁ τε ὄψις καί ὁ ὁράω διαφανής , ὅταν κατά ἐνέργεια εἰμί τοιοῦτος ( τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ πεφωτισμένος ) , κινέω ὑπό ὁ ὁρατής , τουτέστι ὁ χρῶμα κινητικός γάρ ὁ χρῶμα ὁ κατά ἐνέργεια διαφανής ) · ὁ αὐτός δέ τρόπος ὑπό ὁ χρῶμα κινέω ὁ κατά ἐνέργεια διαφανής , ὡς κινέω ὑπό ὁ ὁ φωτίζω φύζω παρουσία ὁ δύναμις φάος δέχομαι τε καί φωτίζω . κινέω γάρ πως καί διατίθημι ὁ κατά ἐνέργεια διαφανής ὑπό ὁ ὁρατής ὁ εἶδος αὐτός διαδίδωμι ὁ κόρη , ὁμοίως ὡς λαμβάνω , εἰμί καί αὐτός διαφανής . καί | οὕτως διά οὗτος δέχομαι διά ὁ διαφανής ὁ μεταξύ ὅς εἶδος ὁ ὁράω καί μέχρι ὁ πρῶτος αἰσθητικός αὐτός ὁ ὁ μεταξύ πόρος ὁ τοιοῦτος σῶμα εἰμί πλήρης , ὁ ὁράω γίγνομαι εὔλογος , καί ὅτι οὖον κατά ὁ ἀπό ὁ ὁρατής ἀπόρροια . ἑξῆς λέγω καί ὁ ἕπω ἄτοπος ὁ ἅμα μέν τῆ παράθεσις ὁ ἀόρατος διά μικρότης ὁ ] χρῶμα ὁ μῖξις ὁ παρά ὁ λευκός τε καί μέλας χρῶμα γίγνομαι λέγω , ἅμα δέ ὁ ἀπόρροια ὁ ὁράω αἰτιάομαι . ἐπί μέν οὖν ὁ παρά ἀλλήλων κεῖμαι ἀνάγκη ὥσπερ καί μέγεθος λαμβάνω ἀόρατος οὗτος καί χρόνος ἀναίσθητος . εἰμί δέ ὅς λέγω ὅτι ὁ ὁ παράθεσις οὗτος ὁ ὁρατός ὁ χρῶμα μίξις τε καί φύσις ἀνατίθημι , ἔτι δέ ὁ ὁράω ὁ ἀπό ὁ ὁράω ἀπόρροια γίγνομαι λέγω ἕπω , ὥσπερ σῶμα τίς καί μέγεθος λαμβάνω ἀόρατος τῆ αὐτός φύσις , οὕτως λέγω καί χρόνος τις ἀναίσθητος εἰμί . πᾶς μέν | γάρ κίνησις ἐν χρόνος . διό καί ὁ ἀπό ὁ ὁράω ἀπόρροια διά κίνησις ἐπί ὁ ὄψις ἀφικνέομαι δηλονότι ἐν χρόνος ἄν τις ἀφικνέομαι . ὁ δέ οὗτος ὁ χρόνος ἀναίσθητος αὐτός ἀναγκαῖος εἰμί λέγω καί ὁ αἴτιος παρατίθημι . ἵνα λανθάνω ὁ κινέω ἀφικνέομαι καί εἷς δοκέω διά ὁ ἅμα φαίνω . ἐπεί γάρ κατά βραχύς γίγνομαι ὁ ὁράω κατά ὁ οὗτος λέγω ὁ ὁράω ὅσος γάρ οἷος τε δέχομαι ὁ κόρη ὁ εἴδωλον , τοσοῦτος κατά ἕκαστος ἔμπτωσις ὁράω ) , δοκέω δέ ὡς ἅπαξ καί εἷς προσβολή καί ὡς εἷς ὁράω ὁ ὁράω , δεῖ ἐν ἀναίσθητος χρόνος ὁ ὁ τηλικόσδε ἔμπτωσις γίγνομαι διαλανθάνω , ἵνα μή κατά μικρός ἀλλά ἀθρόος αὐτός ὁράω δοκέω . πᾶς μέν οὖν ὁ οὗτος ὁ ὁράω λέγω γίγνομαι ἀναίσθητος χρόνος χρεία · ὁ δέ καί ὁ ὁ χρῶμα διαφορά ὁ ὁ ἀναίσθητος σῶμα παράθεσις ἀνατίθημι , εἰ καί ὁ ἀπόρροια λέγω ὁ ἀπό ὁ | ὁράω ὁ ὁράω γίγνομαι , διπλασιάζω ὁ ἄτοπος . οὖον γάρ μόνος ἀναίσθητος μέγεθος οὗτος ἀνάγκη λέγω , ἀλλά καί χρόνος ἀναίσθητος . δύναμαι καί ὡς ἰδίως ἕπω ὁ δήω λέγω ἀναίσθητος χρόνος εἰμί ὁ καί ὁ ὁ σῶμα κατά μικρός παράθεσις ὁ ὁ χρῶμα διαφορά ἀνατίθημι εἴρω . οὕτως δέ εἄν † πολύς εἄν ὁ ὁράω ὡς εἷς ὁράω τις , εἰμί λανθάνω ὁ ἀπό ἕκαστος αὐτός ἀπόρροια κατά ἑαυτοῦ ἐμπίπτω ὁ ὀφθαλμός καί δοκέω ὡς εἷς ἅπαξ καί † ἀφανής ὁ ὁράω γίγνομαι . ἐνταῦθα δέ οὐδείς ἀνάγκη . ἐνταῦθα λέγω ἐπί ὁ δόξα ὁ διά ἀλλήλων ὁ χρῶμα ὁράω λέγω καί οὕτως αὐτός ὁ μῖξις ποιέω . ὁ γάρ ἐπιπολή χρῶμα κινέω ὑπό ὁ ὑπόκειμαι αὐτός ἀλλοῖος ὁ φαντασία ποιέω ὁ ὁράω , καί Καία ὁ ὁ ὑπόκειμαι διαφορά εἰμί | καί ὁ ὁ ὁράω φαντασία διάφορος . ὅτι δέ ἀγαθός ὁ δόξα οὗτος ὁ περί μίξις χρῶμα ὁ πρό αὐτός δείκνυμι ἐπιφέρω ὁ ὥστε εἰμί μή ἐνδέχομαι μηδείς εἰμί μέγεθος ἀόρατος , ἀλλά πᾶς ἐκ τις ἀπόστημα ὁρατός . οὗτος γάρ ἐκεῖνος οὗτος πλέω ἔχω , ὅτι οὐ εἰμί κατά οὗτος ἀόρατος τίς σῶμα . περί μέντοι ὁ ἀναίσθητος χρόνος μή εἰμί ἐπί οὗτος οὐδείς εἶπον , ὅτι ἀνάγκη οὗτος ἐπί οὗτος γίγνομαι , εἰμί κατά ἀπόρροια ὁ ὁράω λέγω τις γίγνομαι ὁ ὁράω . δύναμαι ὁ λέγω οὕτως εἴρω . ἐκτίθημι ὁ δύο δόξα , κατά ὅς οἷος τε πλείων φαίνω ὁ χρῶμα , ὁ τε κατά παράθεσις ὁ διά μικρότης ἀόρατος , ὅστις εἰμί δόξα ὁ πρό αὐτός , καί ὁ κατά ἐπιπρόσθησις , 10 ἑξῆς εἶπον πῶς γίγνομαι ὁ ὁράω δύναμαι σῴζω ὁ ὁ ὁ χρῶμα μῖξις κατά | τις γίγνομαι οὗτος ὁ τρόπος · οὖον γάρ ὁ ἀπόρροια , ὡς οἴομαι ὁ πρό αὐτός ( ἁφή γάρ οὗτος καί ὁ ὄψις εἰμί ) , ἀλλά ὁ ὁ μεταξύ ὁ ὄψις καί ὁ ὁράω διαφανής κινέω ὑπό ὁ ὁρατής . εἶπον δέ ὅτι ἄτοπος ὁ ὁ ἀπόρροια ὁ ὄψις γίγνομαι λέγω καί δείκνυμι πῶς , παρατίθημι καί δείκνυμι ὁ συμβαίνω ἄτοπος ὁ παράθεσις ὁ ἀόρατος ὁ ὁ χρῶμα μῖξις <γίνεσθαι> λέγω , εἰμί ἀπόρροια λέγω ὁ ὁράω . οὖον γάρ μόνος αὐτός ἀναγκαῖος εἰμί ἀόρατος τις μέγεθος λέγω , ἀλλά καί ἀναίσθητος χρόνος , καί διπλασιάζω ὁ ἄτοπος , εἰ μήτε ἀναίσθητος ὁ αὐτός φύσις μέγεθος εἰμί , ὡς εἴρω , μήτε ἀναίσθητος χρόνος . πᾶς μέν γάρ ὁ ἀπόρροια αἰτιάομαι ἀκολουθέω ὁ ἀναίσθητος χρόνος εἰμί λέγω . εἰμί δέ τις ὁ ὁ ἀόρατος παράθεσις ὁ μῖξις ὁ χρῶμα αὐτός γίγνομαι λέγω , ὡς λέγω ὁ πρό αὐτός , οὗτος ἀκολουθέω ἅμα μέν μέγεθος ὑποτίθημι ἀόρατος εἰμί , ὅς καί αὐτός ἄτοπος ἅμα δέ καί χρόνος ἀναίσθητος , ὡς ἴσος εἰμί ὁ ἐπί μέν οὖν ὁ παρά ἀλλήλων κεῖμαι ὁ ἐπί μέν γάρ ὁ παρά ἀλλήλων κεῖμαι , ὡς μέγεθος τις ὑποτίθημι ἀόρατος εἰμί , οὕτως ἀνάγκη εἰμί καί χρόνος ἀναίσθητος λέγω οὕτως γάρ ὁ κατά μικρός ἐμπίπτω μόριον ὁ κόρη καί κατά τοσοῦτος , ὅσος ὁ κόρη δέχομαι δύναμαι , ὡς εἷς τε καί συνεχής ὁράω , εἰμί λανθάνω ὁ διαφορά ὁ χρόνος κατά ὅς ἐμπίπτω ὁ κόρη ὁ ὁράω εἴδωλον καί εἷς δοκέω εἰμί ἐν ὅς ὁ πᾶς ὁράω . δύο δέ ἄτοπος ἀκολουθέω ὁ τοιοῦτος δόξα , ὁ τε μέγεθος τις λέγω ἀόρατος καί χρόνος ἀναίσθητος , ὅς οὐδέτερος ἀληθής , ὡς προέρχομαι δείκνυμι . εἶπον δέ ὁ ἕπω ἄτοπος ὁ ὁ ὁράω ὁ ἀπό ὁ ὁράω ἀπόρροια ἀνατίθημι καί δείκνυμι αὐτός ἐπί παράδειγμα ὁ ὁ ὁ χρῶμα μῖξις ἐκ ὁ ὁ ἀόρατος παράθεσις γίγνομαι ἕπω γάρ καί 10 χρόνος | ἀναίσθητος τίθημι ) , ὅτι μή οὗτος ἕπω ὁ ἄτοπος ὁ διά ὁ ὁ μεταξύ κίνησις ὁ ὁράω γίγνομαι λέγω ἐπιφέρω , πάλιν ἐπί οὗτος παράδειγμα χράω ὁ δόξα ὁ κατά ὁ ἐπιπρόσθησις ὁ χρῶμα ὁ μῖξις αὐτός γίγνομαι λέγω . λέγω γάρ ἐνταῦθα οὐδείς ἀνάγκη , ὁ ἐνταῦθα λέγω ἐπί ὁ δόξα ὁ διά ὁ κίνησις ὁ μεταξύ ὁ ὁράω γίγνομαι λέγω , ὅς προκρίνω αὐτός . οὐκέτι γάρ ὁ οὗτος λέγω γίγνομαι ὁ ὁράω ἀνάγκη λέγω ἀναίσθητος τίς μέγεθος ὅς ἀναίσθητος τις χρόνος εἰμί , καί διά τίς δείκνυμι ἐπί ὁ χρῶμα ὁ ἐπαλείφω ἀλλήλων · οὔτε γάρ ἀναίσθητος οὕτως ὁ χρώζω λαμβάνω οὔτε χρόνος δήω πρός ὁ ὁ ἀπό οὗτος ἀπόρροια πρός ὁ ὄψις φέρω . ἀλλά ὁ ἐπιπολή χρῶμα ὁ διαφανής ὁ μεταξύ ὁ τε ὄψις καί ἑαυτοῦ γειτνιάω ἄλλως μέν διατίθημι ὁ διαφανής ὁ μεταξύ ἁπλόος τε καί κατά | ἑαυτοῦ εἰμί , ἄλλως δέ , εἰμί εἰμί τίς αὐτός ὑπόκειμαι ὑπό ὅς πάσχω . οὖον γάρ ὡς ἁπλόος ἔτι διατίθημι ὁ μεταξύ διαφανής , ἀλλά ὡς μίγνυμι καί ἕτερος τίς εἰμί διά ὁ ὁ ὑπαλείφω χρῶμα αὐτός διαφορά καί ὁ ὑπό αὐτός πάθος γίγνομαι ἐν αὐτός . εἶπον δέ οὗτος καί δείκνυμι ἐπιφέρω · ὥστε εἰμί μή ἐνδέχομαι μηδείς εἰμί μέγεθος ἀόρατος , ἀλλά πᾶς ἐκ τις ἀπόστημα ὁρατός , καί οὗτος τις ἄν εἰμί χρῶμα μίξις , λέγω ὅτι εἰμί μή εἰμί μέγεθος τις ἀόρατος , ὁ ἐκείνως λέγω μίξις γίγνομαι ὁ χρῶμα κατά ὁ ὁ ἀόρατος παράθεσις οὐ ἄν εἰμί , εἰ μηδείς μέγεθος ἀόρατος , οὗτος δέ ὁ δύο δόξα εἴρω γίγνομαι εἄν καί αὐτός ὁ ὁ χρῶμα μίξις αἰτία , ὁ κατά ὁ ἐπάλειψις καί ἐπιπρόσθησις ἄλλος ἄλλος . εἴρω γάρ καί ἄλλος τις καί ὅδε κύριος . καί μή εἰμί δέ μέγεθος ἀόρατος τις , ὅμως φημί μηδείς κωλύω καί ὁ παράθεσις ὁ χρῶμα δόξα τις μῖξις γίγνομαι ὁ ἀπό πλείων διάστημα ὁράω ὁ οὗτος ὁ τρόπος παράκειμαι . περί γάρ ὁ μηδείς εἰμί μέγεθος ἀόρατος ὁ αὐτός φύσις μηδέ οὕτως δύναμαι ὁ μῖξις ὁ χρῶμα γίγνομαι , ὡς ἐκ ὁ ὁ ἀόρατος πυρά παράθεσις , ἐν ὕστερος , φημί , δείκνυμι . εἰμί δέ εἰμί μίξις ὁ σῶμα μή μόνος ὁ τρόπος οὗτος ὅσπερ οἴομαι τις , παρά ἀλλήλων ὁ μικρός τίθημι , ἄδηλος δέ ἐγώ διά ὁ αἴσθησις . Ζεύς οὗτος τίθημι ὁ αὐτός δόξα , ὅς συγκατατίθημι μᾶλλον ὁ προερέω . ὁ μέν γάρ προερέω οὖον μῖξις χρῶμα , ἀλλά φαντασία μίξις εἰσάγω · διό οὐδέ ὑπόστασις τις δίδωμι ὁ ἄλλος χρῶμα . <καθ᾿> ὅς δέ αὐτός νῦν τίθημι δόξα , μίξις τε ἀληθής εἰμί καί ὕπαρξις εἰμί δέ ὁ κατά μῖξις ὁ σῶμα γίγνομαι . εἰμί γάρ εἰμί μίξις ὁ σῶμα , οὖον κατά παράθεσις μόνος , ὡς οἴομαι ὁ πρό αὐτός , παρά ἀλλήλων τίθημι ὁ | μικρός καί ἄδηλος ἐγώ διά ὁ ἀναίσθητος εἰμί , ἀλλά καί ὅλος διά ὅλος τρέπω , ὡς ἐν ὁ περι γένεσις δείκνυμι περί μίξις λέγω ( ὁ μέν γάρ παράθεσις ὁ γίγνομαι λέγω ἀκολουθέω οὗτος μόνος μίγνυμι λέγω ἀλλήλων . ὅσος ἐνδέχομαι διαιρέω εἰς ὁ μικρός . εἰμί δέ οὗτος ἐπί · ὅς οἷος τε ὁ ὁμοειδής εἷς τίς κατά ἀριθμός λαμβάνω , ὅς μηκέτι εἰς ὅμοιος διαιρέω · διό καί ἀδιαίρετος οὗτος . εἰμί δέ οὗτος ἐπί ὁ στερεός τε καί ἀνομοιομερής , οἷος ἄνθρωπος , ἵππος , κύω , βοῦς , σπέρμα . ἐν ἕκαστος γάρ οὗτος εἰμί τίς ὁ κατά ἀριθμός εἷς , ὅς καί ἐλάχιστος εἰμί ὁ ἐν ὁ αὐτός γένος , ὁ μηκέτι εἰς ὅμοιος διαιρέω δύναμαι · ἵημι γάρ ὁ εἷς καί ἀριθμός ἄνθρωπος εἰς ἄνθρωπος ἔτι διαιρέω ἵημι ὁ ἵππος οὔτε ἄλλος τίς ὁ τοιοῦτος . ὁ δή τοιοῦτος καί οὕτως ἀδιαίρετος ἕκαστος κατά παράθεσις μίξις . ἵππος γάρ κύων καί | ἄνθρωπος καί κριθή πυρά καί κέγχρος οὗτος μίγνυμι ὁ ὁ μικρός ἐν αὐτός σῴζω παράθεσις , ὅταν πολύς εἰμί · οὖον γάρ δή εἷς ἵππος εἷς ἄνθρωπος παρατίθημι μείγνυμι λέγω ἢ εἷς πυρός κρίνω εἷς . ὅσος δέ ὑγρός τε καί ὁμοιομερής καί μή οἷος τε αὐτός ὁ μικρός λαμβάνω , οὗτος οὐκέτι οἷος τε ὁ παράθεσις ὁ μικρός μίγνυμι λέγω , ἀλλά ἐν οὗτος διά πᾶς ὁ μίξις , ὁ καί κύριος μείγνυμι λέγω · εἰμί δέ οὗτος ἐπί ὅς ὁ κεράννυμι κατηγορέω . πῶς δέ οὗτος δυνατός ὅλος τίς διά ὅλος μίγνυμι δείκνυμι ἐν ὁ περι γένεσις καί φθορά , ὅτε περί μίξις λέγω · διό καί λέγω ἐν ὁ περι μίξις εἴρω . εἶπον γάρ ἐκεῖ ὁ ὁ ὕλη [ διά ] ἀμφότερος μίγνυμι εἰμί ὁ αὐτός , καί διά οὗτος ἑκάτερος αὐτός καί ποιητικός ὁ ἵημι μίγνυμι καί παθητικός ὑπό ἐκεῖνος εἰμί , ὅταν ἰσάζω ὁ δύναμις 20 ὁ μείγνυμι [ ἢ ] , ὡς μή ὁ ἕτερος αὐτός κατισχύω ἕτερος εἰς ὁ ἴδιος εἶδος | αὐτός μεταβάλλω , ἀλλά ὡς ἑκάτερος ἄμη ποιέω τε καί πάσχω , ἀποβάλλω ὁ ὑπεροχή , ὅς πάρειμι εἰμί ἀλλήλων διαφέρω , καί ὁ μέν ὕδωρ φέρω εἶπον , ὁ δέ οἶνος , ἐν μέσος καθίστημι , καί εἷς τίς εἶδος ἐκ ἀμφότερος γίγνομαι καί † ἑνόω , ἀλλά οὖον παράθεσις ὁ εἰμί εὐόριστος καί ὑγρός † ὁ τε διά ὅλος τίς μείγνυμι . καί ὁ τοιοῦτος μίξις ἅμα καί κρᾶσις καλέω ) , οὗτος δή μείγνυμι ὁ σῶμα ἀνάγκη καί ὁ χρῶμα ὁ ἐν ὁ σῶμα ὁ μείγνυμι μίγνυμι ἀλλήλων ὅλος διά ὅλος . ὤσπερ οὖν καί ὁ ἄλλος αὐτός πάθος , οὗτος δή καί ὁ ὁ ἐναντίος χρῶμα μίξις εἰμί , ὅς καί αἴτιος φημί ὁ πολύς εἰμί χρώς · οὖον γάρ ὁ ἐπιπόλασις οὐδέ ὁ παράθεσις πολύς ποιέω χρῶμα , ἀλλά μόνος φαντασία πλείων . ἐπί δέ ὁ τοιοῦτος μίξις πρός ἀλήθεια πολύς ὁ χρῶμα γίγνομαι . ὅτι γάρ μή ὁ φαίνω μόνος ὁ πλῆθος ὁ χρῶμα , ἀλλά | ὁ ὑπόστασις , δείκνυμι διά ὁ εἶπον οὖον γάρ πόρρωθεν μέν ἐγγύθεν δέ οὖον φαίνω εἷς χροιά . ὁ γάρ ὁ φαντασία πολύς καί διαφέρω , οὖον ὁ ὑπόστασις , πόρρωθεν μέν ὁράω ἄλλος φαίνω , ἐγγύθεν δέ ὁ αὐτός , ὥσπερ καί ὁ ἔξω † ὁ ὁ ἄλλος μῖξις ποιέω . πολύς δέ φημί διαφορά εἰμί χρῶμα ὁ κατά ὁ τοιοῦτος μῖξις ὁ κατά διαφέρω λόγος αὐτός ὁ μῖξις γίγνομαι , καί ὁ μέν ἐν ἀναλογία τις καί λόγος ὁ μείγνυμι γίγνομαι , ὁ δέ κατά ὑπεροχή μόνος , ὥσπερ λέγω καί ἐπί εἷς παρά ἀλλήλων ὁ ἀόρατος θέσις ἢ ὁ ἐπιτίθημι ἄλλος ἄλλος . ὡς γάρ ἐπί ἐκεῖνος λέγω δύναμαι ὁ πλῆθος γίγνομαι ὁ χρῶμα ὁ ποιός σχέσις ὁ παράκειμαι ἢ ἐπιπροσθέω , οὗτος καί ἐπί ὁ μίξις ὁ ποιός ὁ μείγνυμι σχέσις πρός ἀλλήλων . διά 20 γάρ ὁ τοιοῦτος ὁ μίγνυμι Μένων διαφορά εἰμί καί ὁ μέν ἡδύς | μᾶλλον , ὁ οεʹ ἀίσσω ὁ χρῶμα . εἶπον δέ οὗτος , διά ποῖος αἴτιος ὁ εἶδος ὁ χρῶμα εἰμί δικτάτωρ - σ́ω , ἀλλά οὐ ἤπειρος , ὁμοίως δέ καίω ὁ ἄλλος αἰσθητής , χυμός τε καί ψόφος καί ὁ ὀσφραντός τε καί ἁπτός , ὕστερον φημί ἐπισκεπτέος · εἴρω δέ ὁ αἴτιος προέρχομαι . ὅς γάρ εἰμί ὁ πέρας καί ὁ ἔσχατος ὁρίζω , οὗτος ἀνάγκη καί ὁ μεταξύ ὁρίζω . ἐν ὅς δέ γένεσις εἰμί ἐναντίος , πέρας οὗτος ὁ ἐναντίος · ὁ μέν γάρ ἐναντίος πλεῖστος ἀλλήλων διΐστημι , ὁ δέ πλεῖστος διίστημι πέρας , ὅταν ἐν αὐτός ὁ διάστασις αὐτός εἰμί γένος . πᾶς δέ ὁ αἰσθητός ἐναντίωσις ἔχω , ὥστε πᾶς ὁ αἰσθητής ὁ πέρας ὁρίζω , καί διά οὗτος καί ὁ μεταξύ . καί τίς μέν εἰμί ὁ χρῶμα καί διά τίς αἴτιος πολύς χρῶμα καί διαφέρω ἀλλήλων εἰμί λέγω φημί , ὅσπερ εἰμί πρόκειμαι . | περι δέ ψόφος , φημί , εἴρω πρότερος ἐν ὁ ἴς περι προτίθημι περί αἰσθητής λέγω , περί μέν χρῶμα , ὅς εἰμί ὁρατής , 10 εἴρω , περί δέ ψόφος καί φωνή ἐν ὁ περι Ψυχή φημί αὐτάρκης εἴρω . εἴρω δέ ἐν ἐκεῖνος ὅτι ψόφος μέν εἰμί ὁ ψοφητικός ἐνέργεια , εἰμί δέ ψοφητικός μέν ὁ ἀήρ , ὁ δέ ἐνέργεια αὐτός γίγνομαι ὡς ψοφητικός ὑπόκειμαι , ὥστε καί πλήσσω τοιοῦτος τε καί ὑπό τοιοῦτος ὑπό ὅς θρύπτω φέρω κωλύω · γίγνομαι δέ οὗτος , ὅταν ταχύς ὁ ἀπό ὁ πληγή κίνησις ἐν αὐτός γίγνομαι ὁ οἰκεῖος αὐτός θρύψις . φωνή δέ πληγή ὁ ἀναπνέω ἀήρ ὑπό ὁ ἐν ὁ μόριον οὗτος Ψυχή πρός ὁ καλέω ἀρτηρία μετά τις φαντασία . περι δέ ὀσμή καί χυμός λεκτέος · σχεδόν γάρ εἰμί ὁ αὐτός πάθος , οὐ ἐν ὁ αὐτός δέ εἰμί ἑκάτερος αὐτός . περι ὀσμή καί χυμός προτίθημι λέγω , ὅς ὁ μέν ὁ ὀσφραίνομαι αἰσθητός εἰμί , ὁ δέ ὁ γεύω , ὁ ἅμα αὐτός μνημονεύω ὁ αἴτιος παρατίθημι εἶπον σχεδόν γάρ εἰμί ὁ αὐτός πάθος , οὐ ἐν ὁ αὐτός δέ , ὁ μέν αὐτός πάθος , ὅτι δοκέω αὐτός καί ὁ χυμός καί ὁ ὀσμή ἐναποπλύνω καί ὥσπερ ἀπομάσσω ὁ ἐν χυμός ξηρός ἐν ὁ ὑγρός γίγνομαι , οὐ ἐν ὁ αὐτός δέ , ὅτι ὁ μέν χυμός ἐν ὁ ὕδωρ , ὁ δέ ὀσμή μάλιστα μέν ἐν ὁ ἀήρ , γίγνομαι δέ καί ἐν ὁ ὕδωρ . ἀλλά περί μέν οὗτος προέρχομαι δείκνυμι . εἶπον δέ σχεδόν ὁ αὐτός πάθος εἰμί , τουτέστι διά ὁμοιόω πάθος ἑκάτερος ὁ ποιότης οὗτος γίγνομαι , ὁ ὅμοιος εἰμί αὐτός καί ὁμοίως γίγνομαι ἐναργής ὁ χυμός ἐγώ ὁ ὀσμή εἰμί ὁ αἴτιος προστίθημι , ὅτι γάρ κακός [ τε ] ἔχω αἴσθησις ὁ ὄσφρησις ὁ τε ἄλλος ζῷον καί πᾶς ὁ ἐν ἐγώ αὐτός αἰσθός - σός , ἀκριβής πάλιν ὁ ἁφή ὁ τε ἄλλος αἴσθησις καί ὁ ἄλλος ζῷον ( διά οὗτος γοῦν οὐδέ ὁ ὑπερβολή ὁ κατά ὁ χειμών καί θέρος φέρω | ὁμοίως ὁ ἄλλος δύναμαι ) · καί ὁ γεῦσις δέ ἁφή . εἴρω δέ περί οὗτος καί ἐν ὁ περι Ψυχή . ὁ μέν οὖν ὁ ὕδωρ φύσις βούλομαι ἄχυμος εἰμί . Πρῶτος ὁ περί χυμός ἄρχω λόγος , καί ὁ μέν ὅς ὕδωρ εἰμί κατά ἑαυτοῦ καί μή αἰσθητός ὁ γεύω ὡς ἐναργής λαμβάνω ( ὁ γάρ μάλιστα καθαρός καί εἰλικρινής ὕδωρ τοιοῦτος ) , οὐδέ ἄλλος δέ τίς ὁ ἁπλόος σῶμα ἔγχυμος κατά ἑαυτοῦ , ὡς εἴρω . ἐπεί δέ δοκέω ἐν ὁ ὑδατώδης ὁ χυμός εἰμί καί ὁ γεῦσις διά ὁ τοιοῦτος ὑγρός γίγνομαι ἄνευ γάρ τοιοῦτος ὑγρότης οὐ οἷος τε γεῦσις γίγνομαι , ὁράω ἐν ὁ περι Ψυχή εἴρω , ἀλλά εἰμί παρά ὁ ὁ ὑγρός μεταβολή ) , πῶς δέ ἐν οὗτος γίγνομαι ζητέω , καί πρότερος γε ἐκτίθημι ὁ προκαταβάλλω δόξα περί οὗτος , ὅς ἀντεῖπον ἐκτίθημι ὁ δόξα ὁ ἑαυτοῦ . ἢ γάρ ὡς Ἐμπεδοκλῆς δοκέω , ἀνάγκη ὁ ὕδωρ ἔχω ἐν | ἑαυτοῦ πᾶς ὁ γένος πᾶς ὁ χυμός , τουτέστι πᾶς ὁ ἰόω ὁ χυμός , ἐγκαταμίγνυμαι , ἀναίσθητος δέ διά μικρότης , τουτέστι διαφεύγω ὁ αἴσθησις διά ὁ μικρότης , καί δηλονότι διασπείρω καί ὀλίγος ἔγχυμος μείγνυμι , ὅταν δέ ὑπό ὁ φυτός ἢ ὅλως ὑπό ὁ χυμός τις ἔχω δοκέω ἕλκω καί ἀθροίζω τε καί ἅμα γίγνομαι πλείων ὅμοιος ἀλλήλων , τότε αἰσθητός ἐν οὗτος αὐτός γίγνομαι καί διαφέρω <τὰ> ἀπό ὁ ὕδωρ ἀναίσθητος . ἤ δεῖ ὁ χυμός οὕτως ἐκ ὁ ὕδωρ ἀεί γίγνομαι , ἢ μή ἔχω μέν ὁ ὕδωρ ὁ χυμός ἤδη κατά ἐνέργεια , εἰμί δέ αὐτός ὕλη ὁ χυμός . ὁ δέ οἷος πανστερμίαν χυμός εἶπον ἀντί ὁ πᾶς ὁ χυμός ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ γεννητικός , οὖον μήv κατά αὐτός μόριον δεκτικός εἰμί . καί γάρ ὁ πᾶς ἐν πᾶς μείγνυμι λέγω , ὡς Ἀναξαγόρας , ἐκ πᾶς μέν πᾶς ἔκκρισις γεννάω , οὖον μήv οεʹ ἐκ ὁ αὐτός μόριον διαφέρω . ἐκ γάρ ὁ αὐτός μίγμα ὁ μέν ἔκκρισις ὁ ὀστέον καί ὁ πρός ἀλλήλων σύγκρισις ὀστέον φημί γίγνομαι , ὁ δέ ὁ νεῦρον νεῦρον , ἀλλά οὖον ὁ ὁ ὀστέον νεῦρον . ὁ αὐτός δή τρόπος καί ὁ ὕδωρ φημί ὕλη ὁ χυμός εἰμί , οὐ ὡς ἐκ ὁ τυγχάνω ὁ τυγχάνω χυμός γίγνομαι , ἀλλά 15 ὡς ἐκ ὅδε ὅδε κατά ἐπιτηδειότης ὁ λαμβάνω ὕδωρ πρός ἕκαστος ὁ χυμός , ὡς ἅπας μέν ἐκ ὕδωρ γίγνομαι , ἄλλος δέ ἐκ ἄλλος μέρος καί κατά ὁ ὁ διάφορος ὕδωρ πέσσω τε καί σύστασις ὁ ὁ χυμός διαφορά , ὁ εἰμί μέν ἐν ὁ ὕδωρ ὁ πᾶς γεννητικός ὁ χυμός σῶμα , οὖον μήv ἐν πᾶς αὐτός , ἀλλά ἐν μέν ὅδε τις ὁ οὗτος , ἐν δέ ὅδε πάλιν ὁ ἄλλος τις , καί οὕτως γίγνομαι μέν ὁ χυμός ἐκ ὁ ὕδωρ πᾶς ὁράω ἐκ ὕλη , ὁράω , ἐκ ὅς ὁ ὕδωρ εἰμί , | οὗτος γίγνομαι ὁ χυμός , οὖον μήv ὁ τυγχάνω χυμός ἐκ ὁ τυγχάνω ὕδωρ ὁ μηδέ ἔχω πᾶς μόριον ὕδωρ ὁ πᾶς ὁ χυμός γεννητικός σῶμα ἐν ἑαυτοῦ . εἰμί δέ εἄν διά οὗτος μνημονεύω ὁ δόξα ὁ περί Δημόκριτος , ἕ ὁ ἄτομος στοιχεῖον πᾶς τίθημι . ὅτι δέ ὁ δόξα οὗτος ἄλλος ὁ Ἐμπεδοκλῆς δῆλος · κατά μέν γάρ ὁ Ἐμπεδοκλῆς δόξα προυπάρχω ἐνέργεια ὁ χυμός ἐν ὁ ὕδωρ , κατά ἐσθίω οὗτος γίγνομαι καί ] κατά ἐπιτηδειότης ὁ πρός αὐτός ὁ ὁ ὕδωρ μόριον . Τρίτος προστίθημι δόξα ὁ προερέω ὁ λέγω ὁ μέν ὕδωρ αὐτός μηδείς ἔχω διαφορά ἐν ἑαυτοῦ , ὡς ἐκ ὅδε μέν ὁ μέρος αὐτός ὅδε γίγνομαι ὁ χυμός , ἐκ ὅδε δέ ἄλλος , ἀλλά ὅμως πᾶς χυμός ὕλη εἰμί , αὐτός δέ ὁ ποιητικός ὁ ἐν ὁ ὕδωρ χυμός γίγνομαι 5 ὁ ὁ ἐν αὐτός γίγνομαι χυμός διαφορά αἴτιος γίγνομαι , οἷος εἰμί τις ὁ ἥλιος ἢ ὅλως ὁ θερμός | λέγω ποιητικός ὁ χυμός . ὁ γάρ μᾶλλον ἢ κακός ὁ ] θερμαίνω καί ὁ ὁ θερμότης διαφορά καί ὁ πέψις ὁ ἀπό ὁ θερμότης γίγνομαι ὁ ὁ ἐν ὁ ὕδωρ χυμός διαφορά ἀνάπτω . εἰς † δέ ὁ προερέω δόξα , πρῶτος πρός ὁ Ἐμπεδοκλῆς ἐνίστημι καί δείκνυμι αὐτός ψευδής τε καί ἐπίπλοον . εἰμί γάρ ἐν ὁ ὕδωρ ὁ χυμός καί ὁ ἕλκω αὐτός ὁ φυτόν ὁ τε ἐν ὁ καρπός χυμός καί ὁ ἄλλος καί ὁ διαφορά αὐτός ἐν ὁ ἕλκω ὕδωρ καί ἀπό οὗτος , ἐσθίω , ὅτε μή ἕλκω ὁ φυτόν ὁ ὕδωρ , μηκέτι μεταβολή ὁ χυμός ὁ ἐν ὁ καρπός αὐτός γίγνομαι , ἀλλά μένω αὐτός τοιοῦτος , ὁποῖος ἀπό ὁ ὕδωρ λαμβάνω τε καί ἕλκω . νῦν δέ ὁράω μετά ὁ ἀφαιρέω ὁ καρπός1 ἐκ ὁ φυτός καί τίθημι ἐν ὁ ἥλιος , ἀφαιρέω αὐτός ὁ σκέπω αὐτός περικάρπιον , ὡς ἐπί ὁ κάρυον , πλεῖστος αὐτός μεταβολή ἐν ὁ θερμαίνω λαμβάνω . | καί ὁ ἀλλά ἐν αὐτός ὁ περικάρπιον μεταβάλλω ἴσος εἄν εἰμί ὁ ἀλλά παρά ὁ ὁ περικάρπιον μονή τε καί ἀφαίρεσις ἀλλάσσω καί μεταβάλλω ἐν οὗτος καί γίγνομαι ὁποῖος εἰσέρχομαι ὅς σημεῖον ὁ περιαιρέω αὐτός μεταβάλλω κατά ὁ χυμός αὐτός δύναμαι . ἀλλά καί ὁ ἀφαιρέω ὁ περικάρπιον εἴρω ἀντί ὁ ὁ καρπός ἀφαιρέω ἀπό ὁ φυτός , ἕ ἀφαιρέω ὁ ὁ ἐν ὅς εἰμί ἀφαιρέω . εἰμί δέ ἐν ὁ περικάρπιον ἄπεπτος τε τις καί πικρός , ὁ ἀφαιρέω μένω τις χρόνος πέσσω τε καί ἐδώδιμος γίγνομαι , ὡς ὁ εἰμί ἐν αὐτός ὑγρός μεταβάλλω κατά ὁ χυμός , ἀλλά οὐ ἐκ ὁ ἐκτός ὕδωρ ὁ χυμός σπάω . ἀλλά καί ἀπό ὁ καρπός διακρίνω τε καί χωρίζω ὁ χυμός , ὡς ἀπό ὁ σταφυλή ὁ οἶνος καί ὁ ἔλαιον ἀπό ὁ ἐλαία , πολύς ἴσχω διαφορά κατά ὁ χυμός καί μεταβολή . ἐκ ὅς δῆλος ὅτι μή ὁ ἀπό ὁ ὕδωρ αὐτός ἐγγίγνομαι ἐνυπάρχω αὐτός ἐνέργεια ὁ οὐσία ἔχω . ἀλλά καί ἕπομαι ὁ χυμός παντοδαπός γίγνομαι · καίτοι γε οὐκέτι ἕπω ἐκ ὁ ὕδωρ . οὕτως ἕπω ὁ οἶνος καί ὁ ἄλλος ὁ χυμός ἐν ὁ ἕψω παντοδαπός ἴσχω . εἶπον δέ οὗτος πρός ὁ δόξα ὁ Ἐμπεδοκλῆς , ὁμοίως οὗτος φημί ἀδύνατος καί ὁ πανσπερμία ὕλη εἰμί ναιός ὁ ὕδωρ ὁ ἐκ ἄλλος μόριον αὐτός ἄλλος γίγνομαι χυμός . ὁράω γάρ ὅτι ἐκ ὁ αὐτός ὕδωρ διαφέρω χυμός γίγνομαι , ὥσπερ καί ἐκ ὁ αὐτός τροφή διαφέρω σῶμα · καί γάρ νεῦρον καί ὀστέον καί σάρξ καί φλέψ . ἢ γάρ ὁ ὁ λαμβάνω ὁ ὕδωρ διαφέρω ἀλλήλων , ὡς ὁ φυτόν ἐγγύς ἀλλήλων εἰμί , εἰμί ὁ μέν εἰμί ἄμπελος , ὁ δέ συκέα , ὁ δέ ἐλαία , ὁ δέ ἄλλος τίς · ἀλλά καί ἐν ἕκαστος φυτός δῆλος ἄλλος μέν χυμός εἰμί ἄλλος δέ ὁ περικάρπιον , καί αὐτός οὗτος ἄλλος μέν εἰμί ἄπεπτος , ἄλλος δέ πέμπω . ἀλλά καί ὅλως πλασματώδης ὁ δόξα καί οὐδείς πιθανός ἔχω . | δείκνυμι δέ καί οὗτος ὁ δόξα ἄτοπος , ἐπί ὁ τρίτος μέτειμι , ὅστις αὐτός μέν ὁ ὕδωρ ἀδιάφορος λέγω εἰμί , αἴτιος δέ ὁ πᾶς ποιέω - τικὸν καί κινητικός αὐτός , οὗτος ἐσθίω εἰμί ὁ θερμός , Ἴ ὁ ἐν αὐτός χυμός γένεσις τε καί διαφορά ὁ αἴτιος ἀνατίθημι . αἰτιάομαι δέ καί οὗτος ὁ δόξα ὁ ὑπό ὁ θερμός λέγω μόνος ἐν ὁ ὕδωρ γίγνομαι χυμός · συνεργός μέν γάρ καί ὁ πῦρ καί ὁ θερμός ὁ ὁ χυμός γένεσις , ὡς γῆ , ἐν ὁ ὕδωρ , ὡς καί αὐτός φημί , οὖον μήv μόνος αὐτός δύναμαι ποιητικός εἰμί ὁ χυμός . ὅς δείκνυμι λαμβάνω ὅτι λεπτός πᾶς · ὁ ὁ οὕτως ὑγρός , τουτέστι ὁ ἀναπληστικός , ὁ ὕδωρ εἰμί . διό οὐδέ παχύνω θερμαίνω κατά ἑαυτοῦ . εἰμί δέ μή παχύνω , οὐδέ χυμός τις λαμβάνω αὐτός κατά ἑαυτοῦ θερμαίνω τε καί ἕπω · πᾶς γάρ ὁ χυμός πάχος ἔχω . εἶπον δέ λεπτός εἰμί πᾶς ὁ τοιοῦτος ἵημι ὑγρός ὁ ὕδωρ , ὁ ἔλαιον ἐπιπολάζω ὁ ὕδωρ φημί οὖον διά πίπτω , ἀλλά | διά γλισχρότης , καί οὗτος καί ἐπεκτείνω ἐπί πλέω καί ἀναπληστικός μᾶλλον ὁ ὕδωρ εἰμί διά ὁ αὐτός αἴτιος . ὁ δέ ὕδωρ ψαθυρός καί εὔθρυπτος · διό καί οὐ εὐφύλακτος οὐδέ ἀναπληστικός ὁμοίως . λαμβάνω δέ ὁ ἴς : λεπτός ὁ ὕδωρ , πιστόω οὗτος καί διά ὁ θερμαίνω αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ ] μηδείς σύστασις λαμβάνω · διά δέ ὁ λεπτότης οὖον παχύνω ἕπω τε καί θερμαίνω . πᾶς δέ ὁ χυμός ἐν σύστασις τις , ὥστε εἰμί μή ὁ ὕδωρ ὑπό ὁ θερμός συνίστημι κατά ἑαυτοῦ οὐδέ εἄν ὁ ἐν αὐτός γίγνομαι χυμός ὁ θερμός μόνος αἴτιος εἰμί , ἀλλά συναίτιος . εἶπον δέ οὗτος καί δείκνυμι ὅτι ὁ θερμός συναίτιος μέν ὁ ὁ χυμός ἐν ὁ ὕδωρ γένεσις εἰμί , οὖον μήv αἴτιος , ἐφεξῆς ὁ αὐτός δόξα προστίθημι λέγω · φαίνω δέ ὁ χυμός ὅσος καί ἐν ὁ περικάρπιον οὗτος ὑπάρχω καί ἐν ὁ γῆ . λαμβάνω δέ διά οὗτος ὁ ὁ | χυμός ποιότης πᾶς καί ἐν ὁ γῆ εἰμί . διά ὅς πιστόω ὁ μή μόνος ὁ ὕδωρ αὐτάρκης πρός χυμός σύστασις τε καί γένεσις εἰμί , ἀλλά ὁ παρά ὁ γῆ τίς λαμβάνω γίγνομαι τοιοῦτος . οὗτος δέ μαρτύριον χράω ὁ τε ὁ ἀρχαῖος φυσιόλογος ὁ πλεῖστος δόξα , ἕ τοιοῦτος φημί ὁ ὕδωρ εἰμί , διά οἷος ἄν γῆ πορεύω , ὡς παρά ὁ γῆ ὁ ὕδωρ ὁ χυμός λαμβάνω , ἀλλά καί ἐκ ] ὁ ἐνάργεια . ὁ τε γάρ ἁλμυρός ὁ ὕδωρ ὁ διά ὁ τοιοῦτος γῆ διηθέω τοιοῦτος εἰμί ὁ γάρ ἅλς εἶδος τίς ὁ γῆ εἰμί , διά ὅς ὁ διηθέω ὕδωρ ἁλμυρός γίγνομαι ) , καί καθόλου ὁποῖος ἄν ὁ ὁ γῆ ποιότης εἰμί . τοιοῦτος καί ὁ χυμός ὁ διά αὐτός ῥέω γίγνομαι ὁράω , διά μέν ἀσφαλτώδης ἀσφαλτώδης , διά δέ πικρός πικρός · ὁ γοῦν διά ὁ τέφρα διηθέω πικρός γίγνομαι . διά οὗτος γάρ καί πλεῖστος πηγή καί κρήνη εἰμί διά - φορός · | ὁ μέν γάρ πικρός ὁ κρήνη εἰμί , ὁ δέ ὀξύς παρά ὁ ὁ γῆ διά ὅς ῥέω διαφορά . ἱστορέω δέ ὁ τοιοῦτος Θεόφραστος ἐν ὁ περι ὕδωρ . διά οὗτος οὖν φημί εὔλογος καί ὁ χυμός ἐν ὁ ἐκ ὁ γῆ φύω , τουτέστιν ἐν ὁ φυτός , καί οὗτος τρέφω μετά ὑγρότης ἐγγίγνομαι μάλιστα . λαμβάνω γάρ καί σπάω ὁ ἀπολαύω ὁ γῆ ὕδωρ , ἐν ὅς καί διά ὅς ῥέω αὐτός ὁ φυτόν δέχομαι αὐτός . οὐ ὡς ὁ γῆ δέ ἔγχυμος κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις εἰμί λέγω ἄν οὐδείς γάρ ὁ ἁπλόος σῶμα ὁ αὐτός φύσις ἔγχυμος εἰμί δοκέω ) , ἀλλά ὡς πρῶτος αὐτός κατά ὁ ὡς ] πρός τις ὑγρότης ὑπό θερμότης μῖξις πάσχω τε καί δέχομαι οὗτος . οὖον γάρ οὗτος λέγω , ὅτι παρά ὁ γῆ ἔχω ἤδη ὁ χυμός πᾶς ἐνέργεια ὁ ὕδωρ λαμβάνω · οὐκέτι γάρ ἄν εἰμί ὁ λόγος αὐτός καθόλου περί γένεσις χυμός , ἀλλά περί ὁ ἐν ὁ ὕδωρ . ὁ δέ ἀπό ὁ ξηρός ὁ ἐν ὁ γῆ ὁ γένεσις ὁ χυμός ἐν ὁ ὑγρός γίγνομαι μαρτύριον παρατίθημι ὁ καί | ὁ ἤδη ποιότης τις ἢ χυμός ἔχω γῆ ἀπολαύω ὁ διηθέω ὕδωρ διά αὐτός , ὡς φύω πάσχω ὑπό αὐτός · ὑγρότης δέ ἄν τις εἰμί καί ὁ ἐν ὁ γῆ ὁ χυμός δέχομαι . εἶπον δέ οὗτος , καί κατά τίς εὔλογος πάσχω τίς ὁ ὕδωρ ὑπό γῆ λέγω . πάσχω γάρ φύω ὁ ὑγρός ὑπό ὁ αὐτός ἐναντίος , ὥσπερ καί ὁ ἄλλος ἐναντίος ὑπό ὁ ἐναντίος αὐτός . ἐναντίος δέ ὁ ὑγρός ὁ ξηρός · εἰμί δέ ξηρός ὁ γῆ μάλιστα . εἰμί μέν γάρ καί ὁ πῦρ ξηρός , διό καί ὑπό οὗτος πάσχω ὁ ὑγρός · ἀλλά εἰμί ὁ μέν πῦρ μάλιστα εἰδοποιέω κατά ὁ θερμός , εἰμί καί ὅτι μάλα εἰμί καί ξηρός , ὁ δέ γῆ κατά ὁ ξηρός , εἰμί καί ψυχρός εἰμί . εἶπον δέ καί ὑπό ὁ πυρός πάσχω 25 αὐτός , οὐ ἀργός · εἰς γάρ ὁ ὁ χυμός ὁ γίγνομαι ἐν αὐτός γένεσις καί ὁ θερμός συντελής , οὐ ὁ γῆ μόνος . εἴρω δέ φημί οὗτος ἐν ὁ περί | στοιχεῖον , λέγω ὁ περι γένεσις καί φθορά . ἐν ἐκεῖνος γάρ μάλιστα ὁ περί ὁ φύσις τε καί οὐσία ὁ τέσσαρες σῶμα , ὁ καί στοιχεῖον λέγω , λόγος ποιέω . ἐν ὅς εἴρω καί κατά τίς μάλιστα εἰδοποιέω ὁ σῶμα ὁ ἁπλόος ἕκαστος , ὅτι γῆ μέν μᾶλλον ὑπό ὁ ξηρός ἢ ὁ ψυχρός , ὕδωρ δέ ὑπό ὁ ψυχρός μᾶλλον ἢ ὑγρός , ἀήρ δέ ὑπό ὁ ὑγρός μᾶλλον ἢ θερμός , πῦρ δέ ὑπό ὁ θερμός μᾶλλον εἶπον δέ ὁ ἐναντίος ὑπό ὁ ἐναντίος πάσχω , διό καί ὁ ὑγρός ὑπό ὁ ξηρός καί ἔμπαλιν ὁ γάρ πλεονάζω ποιητικός εἰμί ] ) , εἰμί δέ καί ὁ πῦρ ξηρός , μάλιστα δέ ὁ γῆ , προστίθημι οὗτος ὅτι καθό ὁ μέν πῦρ εἰμί ὁ στοιχεῖον , ὁ δέ ὕδωρ , ὁ δέ γῆ , ὁ δέ ἀήρ , οὐδείς οὔτε ποιέω οὔτε πάσχω φύω · οὐσία γάρ αὐτός , οὐσία δέ οὐσία οὐ εἰμί ἐναντίος , ἐν δέ ὁ ἐναντίος ὁ ποιέω τε καί πάσχω . διό καί προστίθημι οὐδέ ἄλλος | οὐδείς · οὐδείς γάρ σῶμα , καθό σῶμα , ποιέω ἢ πάσχω , ὅτι μηδέ ἐναντιότης ἐν αὐτός · καθό δέ ἐν ἕκαστος αὐτός ἐναντιότης ἐν-ὑπάρχω , κατά οὗτος ποιητικός εἰμί ἀλλήλων καί παθητικός . ἐναντιότης δέ ἐν ὁ ὕδωρ πρός μέν ὁ γῆ κατά ὁ ὑγρότης ξηρός γάρ ὁ γῆ μάλιστα ) , πρός δέ ὁ πῦρ κατά ἄμφω μέν καί γάρ κατά ὁ ξηρότης καί θερμότης , ὁ γάρ ὕδωρ ὑγρός καί ψυχρός [ εἰμί ] ) , μᾶλλον δέ κατά ψυχρότης , ἐπεί οὗτος μέν ὁ ψυχρός οἰκεῖος , ὁ δέ πυρός οἰκέω ὁ θερμός μάλιστα . μανθάνω δέ ἄν τις ἐκ οὗτος ὁ Ἀριστοτέλης δόξα περί ὁ ποιέω τε καί πάσχω . οὔτε γάρ ὁ σῶμα αὐτός δοκέω ποιέω τε καί πάσχω , ὡς ἀρέσκω ὁ ἀπό Στοά , οὔτε πάλιν ὁ ἀσώματος , ὡς δοκέω ὁ περί Πλάτων , ἀλλά κατά ὁ ἐν αὐτός ἐναντίωσις εἰμί ἀσώματος . πῶς ἐν , εἰμί ὁ μέν ὕδωρ ὁ εἰμί ὕδωρ ἐν ὑγρότης καί ψυχρότης , ὁ δέ πῦρ ἐν θερμότης καί ξηρότης , οὐ ἐναντίος ὁ ὕδωρ ὁ πῦρ καί καθό ὕδωρ καί πῦρ ; ἢ εἰμί καί ὅτι μάλιστα κατά οὗτος εἰδοποιέω ἑκάτερος αὐτός , ἀλλά οὖον οὗτος εἰμί ὁ πῦρ καί ὁ ὕδωρ · οὖον γάρ εἰμί εἶδος μόνος , ἀλλά εἰμί καί ὑπόκειμαι τίς αὐτός ἔχω οὗτος ὁ ποιότης , σύν ὅς ὁ μέν ὕδωρ εἰμί , ὁ δέ πῦρ . ὁ γοῦν ῥοπή αὐτός οὐ εἰμί πρῶτος ἐναντίος · οὖον γάρ ὥσπερ ὁ πῦρ κοῦφος , οὕτως καί ὁ ὕδωρ βαρύς . ὅς · ἀλλά καί μετά ὕλη ὁ εἰμί αὐτός , ὅστις εἰμί ὁ αὐτός ἐν πᾶς αὐτός . εἶπον δέ ὅτι εὔλογος πάσχω ὁ ὑγρός ὑπό ὁ ξηρός εἰμί δέ ὁ μέν ἐν ὁ ὕδωρ , ὁ δέ ἐν ὁ γῆ ) , πῶς ὑπό ὁ ἐν ὁ γῆ ξηρός πάσχω ὁ ἐν ὁ ὕδωρ ὑγρός ἐν ὁ ὁ χυμός γένεσις λέγω . ὡς γάρ ὁ ἐναποπλύνω ἐν ὁ ὑγρός ὁ χρώζω χρωματίζω καί ὁ ὕδωρ ὁ ὁ ἐναποπλύνω χρῶμα , ὁμοίως δέ καί ὁ ὁ ὁ χυμός ἔχω ἀπολαύω γάρ ὁ | ὕδωρ ὁ χυμός ὁ ἐν ὁ ἀποπλύνω ἐν αὐτός ) , οὗτος φημί καί ὑπό ὁ φύσις γίγνομαι · ὁ γάρ ξηρός καί γεώδης ἐναποπλύνω ὁ ὑγρός καί διά οὗτος διηθέω αὐτός ὁ ὑγρός , χράω ὁ θερμός καί διά οὗτος κινέω αὐτός γεννάω ἐν αὐτός ὁ χυμός . ὁ δέ οὗτος καί ὁ φύσις ὁ ξηρός καί γεώδης λείπω εἄν ὁ ἐναποπλύνω ὁ ὑγρός ὁ δέ καί διά ὁ διαειδικός ῥόος καί γεώδης διηθέω ἐξηγητικός εἄν εἰμί ὁ ἐναποπλύνω καί χράω ἐν ὁ διήθησις ὁ θερμός καί κινέω αὐτός , τουτέστιν ἀλλοιόω αὐτός καί συνιστάω καί πέσσω , ποιός παρασκευάζω · ἔγχυμος γάρα ἀνατίθημι δή ὁ γένεσις ὁ χυμός ὁ διήθησις ὁ ὑγρός ἐν ὁ ξηρός ὁ ἐν ὁ γῆ εἰμί κινέω - ὅς αὐτός καί μεταβάλλω καί συνίστημι ὁ θερμός . ἐν γάρ ὁ διά ἐκεῖνος διηθώ καί ὁ ὑπό ὁ θερμός γίγνομαι ἐν αὐτός πέσσω τε καί σύστασις ὁ γένεσις ὁ χυμός , οὖον ὁ γῆ ἔχω ὁ χυμός ἐν ἑαυτοῦ , ὡς δοκέω πρό ὀλίγος λέγω βούλομαι συνίστημι ὁ | ἀπολαύω τις ὁ ἐν ὁ ὕδωρ ὑγρός ἀπό ὁ ἐν ὁ γῆ ξηρότης διηθέω διά αὐτός . εἰμί γάρ εἰμί ὁ γῆ ἔχω ἐνέργεια ὁ χυμός καί παρά αὐτός ὁ ὕδωρ ἀπομάσσω , οὐ ἐσθίω αὐτός παρά ὁ ὁ δέχομαι ὁ τοιοῦτος ὕδωρ διαφορά φυτός ἀλλάσσω , ἀλλά αὐτός ποιέω ἐν ἑαυτοῦ ὁ ὅμοιος χυμός ὁ ὅμοιος . οὗτος γάρ αἰτιάομαι καί ὁ πανσπερμία ὁ ὕδωρ λέγω εἰμί ὁ χυμός καί οὕτως ὕλη . εἰμί δέ ὁ γένεσις ὁ χυμός ἐν ὁ διήθησις ὁ γεώδης ξηρός ὁ ἐν εἷς γῆ ἐν ὕδωρ διά ὁ ὑπό θερμότης κίνησις , καί ἄγω εἄν καί ὁ ἐν ὁ γῆ χυμός οὗτος ἐγγίγνομαι ὁ τρόπος ἐγκαταμίγνυμι τις ὑδατώδης ὑγρός καί θερμότης ποιός · ἔχω δέ ὁ γῆ ἐν ἑαυτοῦ καί θερμότης καί ὑγρότης ἐγκαταμίγνυμι . ὁράω δέ πῶς γίγνομαι ὁ χυμός , ὁρίζω αὐτός . λέγω γάρ χυμός εἰμί ὁ ὑπό ὁ ἐν ὁ γῆ ξηρός γίγνομαι πάθος ἐν ὁ ὑγρός ὁ γεῦσις ὁ κατά δύναμις ἀλλοιωτικός εἰμί εἰς ἐνέργεια . διά μέν οὖν ὁ ὁ πάθος λαμβάνω καί ὁ θερμός συμπαραλαμβάνω διά ὅς ὁ ἐγγίγνομαι πάθος ὑπό ὁ ξηρός ἐν ὁ ὑγρός · ὁ δέ ὁ γεῦσις ὁ κατά δύναμις ἀλλοιωτικός εἰς ἐνέργεια σημαίνω μέν αὐτός ὁ κινέω οὗτος ὁ γεῦσις καί ἀλλοιόω , ὡς ἄγω αὐτός ἀπό ὁ δύναμις εἰς ὁ ἐνέργεια · ποιητικός γάρ ὁ χυμός ὁ κατά ἐνέργεια γεῦσις . ότι δέ προυπάρχω ὁ αἰσθητικός δύναμις ὁ χυμός εἰς ἐνέργεια κινητικός γίγνομαι , ἀλλά οὐ αὐτός ὁ δύναμις ὁ γευστικός αἴτιος , δηλόω διά ὅς προστίθημι λέγω · οὐ ἄρα κατά ὁ μανθάνω , ἀλλά κατά ὁ θεωρέω εἰμί ὁ αἰσθάνομαι . ὅς ἴσος εἰμί ὁ οὐ γάρ ἐγγίγνομαι ὁ αἰσθητικός δύναμις ἐν ὁ αἰσθάνομαι , ὡς ὁ ἐπιστήμη ἐν ὁ μανθάνω , ἀλλά προϋπάρχω καί εἰμί δύναμις ἐνεργέω , ὡς ὁ ἔχω πρότερος ὁ ἐπιστήμη , ἔπειτα ἐνεργός κατά ταύτη τίς δέ ὁ δύναμις αἴσθησις καί τίς ὁ κατά ἐνέργεια εἴρω ἐν ὁ περι Ψυχή . ὁ δέ ἄγω γάρ ὁ αἰσθητικός εἰς οὗτος δύναμις προυπάρχω ἴσος εἰμί ὁ ἄγω γάρ ὁ αἰσθητικός ὑπό ὁ αἰσθητής εἰς ἐνέργεια , εἰμί τοιοῦτος δύναμις πρό τοῦτος ὅς προστίθημι καί ὁ ἑξῆς δηλωτικός εἰμί ὁ εἰς ποῖος ἐνέργεια ἄγω καί ἐκ Ποίας δύναμις . ἐπεί δέ μή μόνος ὁ κατά ὁ χυμός πάθος ἐν ὁ ὑγρός ὑπό ὁ ξηρός ἐγγίγνομαι ( κἀν γάρ χρῶμα ἐναπολύω , ὁμοίως καί ὁ ὕδωρ χρωννυος ) , ἀλλά καί ὀσμή ὁμοίως ἐν αὐτός γίγνομαι , διά οὗτος εὔλογος προστίθημι ὁ ἴδιος ὁ ὡς χυμός *** πάθος εἰμί ὁ γεῦσις ὁ κατά δύναμις ἀλλοιωτικός εἰς ἐνέργεια . ὅτι2 δέ ὁ ξηρότης ὁ ἐν ὁ γῆ ὁ ὁ χυμός γένεσις αἰτία , δῆλος καί ἐκ ὁ ὁ ἕψω ὕδωρ διαφορά , ὅς γίγνομαι παρά ὁ ἐγκατάμιξις ὁ γεώδης ξηρότης · ὁ γοῦν Ὀμβρίων ὕδωρ ὁ μέν | ὁ χέω - 159 μόνος γλυκύς , ὁ δέ ὁ θέρος κακός , ἥκιστος δέ ὁ μετόπωρον . πάλιν δέ αὖος βόρειος μέν πότιμος ὁ ὕω , νότιος δέ ἁλυκός , καί ὁ μέν ἐπομβρία γλυκύς , ὁ δέ αὐχμός ἁλυκός · χειμών μέν γάρ ὑγρός ὁ περί ὁ γῆ εἰμί ἄμικτος ὁ ἀναθυμίασις ἀνάγω ὁ γεώδης ξηρότης , θέρος δέ κακός εἰμί ὑγρός ὁ περί ὁ γῆ σῦς - ἀναφέρω τίς ὁ ἀναθυμίασις συνεπισπάω ὁ γεώδης · ἔτι δέ μᾶλλον ὁ μετόπωρον πλέω ἀνασπάω ὁ γεώδης διά ὁ μάλιστα τότε πᾶς ἀναξηραίνω ὑπό ὁ ἐν ὁ θέρος καῦμα . πάλιν ὁ μέν βόρειος ἅτε πνέω ἀπό ὁ ἔνυγρος πολύς ὁ πότιμος , νότιος δέ διά ὁ ἀπό ξηρός καί κατακαίω πολύς ὁ γεώδης . οὗτος δέ καί ἐν ὁ αὐχμός · καί γάρ ἐν οὗτος ἀνάγω ὁ γεώδης καί ἁλυκός πολύς , ἐναντίος δέ ἐν ὁ ἐπομβρία . οὕτως οὖν εὔλογος καί ὁ χυμός ἅπας γίγνομαι ὁ | τε ἐγκαταμίγνυμι ὁ γεώδης ξηρότης καί ὁ ὑπό ὁ θερμός γίγνομαι πέσσω αὐτός [ ἡγέομαι ] διά ὁ σύμμετρος θερμότης . φθείρω γοῦν ὁ πολλάκις , ὅταν ὑπό ὁ ψῦχος ὁ πέσσω αὐτός ἀναλύω καί ἐξυγραίνω - τίθημι ὥσπερ διακρίνω ὁ ἐγκαταμίγνυμι ὁ ὑγρός ξηρότης . μετά γάρ ὁ ὑπό ὁ ψῦχος γίγνομαι πῆξις ἐν αὐτός λύω ἐξυγραίνω τε καί ἐξαερόω · ἐν-ὑπάρχω γάρ ὁ ὑγρός ἐν ὁ χυμός . οὖον γάρ ἔκκρισις τις ἰός ὑγρός ἀπό ὁ ξηρός ὑπό ὁ θερμός γίγνομαι ὁ χυμός , ἀλλά πέσσω καί συστροφή · ὅτι γάρ ἐν-ὑπάρχω ὁ ὑγρός ἐν ὁ πέσσω , δῆλος ἐκ ὁ λύω ὁ πέψις ἀνυγραίνω αὐτός . πολύς δέ ὁ καρπός ὁ ἀρχή ἐν ὁ ψυχρός τόπος οὔτε πεπαίνω οὔτε ὁ ἴδιος χυμός λαμβάνω , ὡς ὁ θερμός ποιητικός γίγνομαι ὁ πέψις αὐτός καί ὁ ἐν αὐτός χυμός . | ὅτι2 δέ οὖον πᾶς ξηρός ἀλλά τρόφιμος ὁ χυμός ὁ πάθος εἰμί ἢ στέρησις , δεῖ λαμβάνω ἐντεῦθεν . εἶπον ὁ χυμός εἰμί ὁ ὑπό ὁ ξηρός ὁ ἐν ὁ γῆ ἐν ὁ ὕδωρ γίγνομαι πάθος διά θερμότης ὁ γεῦσις ὁ κατά δύναμις ἀλλοιωτικός εἰς ἐνέργεια , ὅτι εὔλογος προστίθημι ὁ λόγος ὁ ὁ γεῦσις ὁ κατά δύναμις ἀλλοιωτικός εἰς ἐνέργεια νῦν δείκνυμι . οὖον γάρ πᾶς πάθος ἐν ὁ ὑγρός ὑπό ὁ ξηρός γίγνομαι χυμός · καί γάρ ὁ ὀσμή ὑπό ξηρότης ἐν ὑγρός γίγνομαι , ὡς προέρχομαι δείκνυμι , ἀλλά οὖον χυμός οὗτος . ἔτι δέ καί ἁπτός ὁ τροφή , ἀλλά οὖον , καθό ἁπτός , τρέφω , ἀλλά κατά ὁ πάθος ὁ γευστός . ὅς δηλόω βούλομαι εἶπον ἀλλά ὅς ὁ τρόφιμος , ὁ τρόφιμος ἀντί ὁ γευστός χράω . εἶπον δέ ὁ τρόφιμος πάθος εἰμί ὁ χυμός προστίθημι ἢ στέρησις , λέγω ὁ τρόφιμος στέρησις , τουτέστι ὁ γλυκύς · οὗτος γάρ ὁ τρόφιμος , ὡς δείκνυμι . δοκέω γάρ αὐτός ὁ μέν γλυκύς χυμός τρόφιμος εἰμί , στέρησις δέ οὗτος ὁ πικρός τε καί ἁλμυρός , γευστός δέ | ἀμφότερος · ὡς γάρ ἐπί ὁ χρῶμα ὁ ἐναντίος ὁ μάλιστα ὁρατός οὗτος δέ εἰμί ὁ λευκός ) , ὅσπερ εἰμί ὁ μέλας ὁρατός εἰμί καί αὐτός , οὕτως καί ἐπί ὁ χυμός ὁ ἐναντίος ὁ μάλιστα γευστός μάλιστα δέ γευστός ὁ τρόφιμος , τοιοῦτος δέ ὁ γλυκύς ) στέρησις οὗτος . καί γάρ καθόλου ὁ ἐναντίος δοκέω αὐτός ὁ ἐν ὁ χείρων συστοιχία στέρησις εἰμί . ἐπεί τοίνυν καί ὁ γλυκύς καί ὁ οὗτος ἐναντίος , ὁ πικρός , γευστός τε καί χυμός καί ἐκ ὁ οὗτος ποιός μίξις πᾶς ὁ ἄλλος χυμός , ὥσπερ ὁ χρῶμα ἐκ τε ὁ λευκός καί ὁ μέλας , ὁ γευστός καθόλου δηλόω ὁ ἐν ὁ χυμός ἐναντίος εἶπον , ἐκ ὅς ὁ πᾶς χυμός · οὗτος δέ εἰμί ὁ γλυκύς καί ὁ πικρός . ὡς ἐπεί ὁ γλυκύς τρόφιμος , ὁ τρόφιμος ξηρός πάθος εἶπον ἐν ὁ ὑγρός ὁ χυμός ἢ ὁ οὗτος στέρησις ἀντί ὁ πικρός · οὗτος γάρ ἐναντίος , ἐναντίος δέ ὁ γλυκύς καί ὁ στέρησις αὐτός . ὅτι μέν γάρ οὔτε ὁ | ξηρός αὐτός κατά ἑαυτοῦ οὔτε ὁ ὑγρός τρέφω , ὡς γνώριμος λαμβάνω · ἐν γάρ ὁ οὗτος μίξις ποιός ὁ τροφή . λείπω δέ ὁ ὅτι οὔτε ὁ ξηρός ἄνευ ὁ ὑγρός οὔτε ὁ ὑγρός ἄνευ ὁ ξηρός ὁ χυμός καί τροφή · οὗτος γάρ ἀκολουθέω ὁ τροφή γάρ οὐ εἷς μόνος . ὅτι δέ μή πᾶς πάθος ὁ γίγνομαι ἐκ ὁ ὁ τοιοῦτος μίξις χυμός εἰμί , ἑξῆς δείκνυμι · ὁ γάρ προσφέρω τροφή ὁ ζῷον καί 1 ἁπτός εἰμί . διά οὗτος γοῦν καί ὁ γεῦσις εἶδος τίς ἁφή λέγω εἰμί , ὅτι καί ὁ ἁπτός ἐναντιότης εἰμί ἀντιληπτικός . ἀλλά οὐ εἰμί ὁ τροφή τροφή , καθό ἁπτός εἰμί . οὖον γάρ , καθό θερμός ἢ ψυχρός ἢ μαλακός ἢ τις ἄλλος ἀπτήν ἐναντίωσις ἔχω , τρέφω · ἀλλά καθόσον μέν ἁπτός εἰμί , κατά τοσοῦτος αὔξησις εἰμί ὁ τρέφω καί φθίσις αἰτία . καθό γάρ θερμός ἢ ψυχρός εἰμί ὁ τρέφω , ἢ προσκρίνω ἢ ἀποκρίνω · | ὁ γάρ θερμός καί ὁ ψυχρός πέψις καί ἀπεψία αἴτιος , ὅς ὁ μέν πέψις πρόσκρισις τε καί αὔξησις αἰτία , ὁ δέ ἀπεψία φθίσις τε καί ἀτροφία . συνεργέω δέ πρός ὁ συμφύω ἐν ὁ ζῷον θερμότης , διά ὅς ὁ πέσσω , ὁ θρεπτικός ψυχή ( οὗτος γάρ ὄργανον πρός τηνῶ πέψις ὁ δύναμις οὗτος χράω ) καί ὁ ὁ προσφέρω θερμότης τε καί ψυχρότης . ὥστε κατά μέν ὁ πάθος οὗτος ὁ ἁπτός γίγνομαι καί αὐτός ὑπό ὁ ξηρός ἐν ὁ ὑγρός ἐκ οὗτος γάρ ὁ τροφή εἰμί καί ἁπτός εἰμί ) οὐ εἰμί ὁ χυμός . δύναμαι γάρ ὁ 15 τροφή , καθόσον ἁπτός εἰμί , αὔξησις εἴρω αἰτία , ὅτι ὁ σῶμα ἁπτός · ὁ γάρ ἀντιτυπία ἄπειμι , ἐν ὅς ὁ σῶμα ὁ εἰμί · ἀλλά καί ἀπό ὅς εἰδοποιέω ὁ πρῶτος σῶμα , ἐν ὅς αὐτός ὁ εἰμί , ἁπτός καί οὗτος . κατά δέ σῶμα προσθήκη τε καί ἀπουσία ὁ αὐξάνω τε καί ὁ μειόω . ὥστε ὁ τροφή , καθό μέν σῶμα , αὐξάνω , ὡς ἐν ὁ περι γένεσις εἶπον | καθό γάρ σῶμα εἰμί , ποσός εἰμί ) , καθόσον δέ γλυκύς , τρέφω , καί κατά 165 οὗτος δέ καί κινητικός ὁ κατά δύναμις γεῦσις εἰς ἐνέργεια . οὗτος μέν γάρ αἴτιος ἢ θέρμη εἰμί ἢ ψυχρός . οὗτος , λέγω αὔξησις καί φθίσις , αἴτιος ὁ τροφή εἰμί , ἄν θερμός εἰμί κἀν ψυχρός καί ὅλως ἁπτός . οὗτος γάρ , φημί , ποιέω καί αὔξησις καί φθίσις , ἤτοι λέγω ὁ ἁπτός ἀπλόος ἢ ὁ ἁπτός ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός . κατά ὅς πάθος ἄρα ἐγγίγνομαι ὁ ὑγρός ὑπό ὁ ξηρός ὁ τε γεύω ὁ ζῷον καί ὁ τρέφω , κατά αὐτός οὗτος ὁ χυμός . κατά τίς οὖν τρέφω ; καθό γευστός εἰμί δηλονότι , ἀλλά οὖον καθό ἁπτός . ἁπλός οὖν δεικτικός παρατίθημι x003E ; ὁ πᾶς ὁ τρέφω ἢ γλυκύς χυμός ἁπλόος ἢ μείγνυμι τρέφω , ὅς εἰμί γευστός , ἀλλά οὐ ἁπτός . ὡς ἄνευ γλυκύς μή δύναμαι τροφή ἵημι . ὁ δέ μικτός εἰμί ἄν ἐκ τε ὁ γλυκύς καί ὁ ἐναντίος οὗτος ὁ πικρός , ὥσπερ ὁ γάρ , ὡς προέρχομαι εἴρω , ὁ γλυκύς καί τρόφιμος ἐπιπολαστικός εἰμί , οὗτος καί μίξις τις ὁ τοιοῦτος χυμός πρός ὁ τρέφω δήω . ἐπιπολαστικός δέ ὁ γλυκύς ὁ κοῦφος τε εἰμί καί ἄνω φέρω · διά οὗτος γάρ καί τρόφιμος . εἰμί μέν οὖν φημί ὁ περί ὁ τίσις καί πῶς τρέφω τε καί αὐξάνω ὁ περί γένεσις λόγος οἰκέω . εἴρω δέ περί μέν αὔξησις ἰδίως ἐν ὅς περι γένεσις καί φθορά , περί δέ τροφή ἐν ὁ περι ζῷον γένεσις . διό ὁ μέν ἀκριβής περί αὐτός λόγος εἰς ἐκεῖνος ἀνατίθημι ὡς οἰκεῖος ὁ πραγματεία , νῦν δέ ὅσος ἀναγκαῖος πρός ὁ ὁ πρόκειμαι | δεῖξις ἐπιμιμνῄσκομαι φημί δήω αὐτός . λέγω δέ ὁ θερμός ὁ τε αὔξησις ὁ σῶμα αἴτιος διά ὁ πέψις ὁ τροφή γίγνομαι καί ὁ δημιουργία τε καί γένεσις ὁ τροφή · ποιητικός γάρ αὐτός οὗτος ὁ φύσις ἔχω ἀπό ὁ ὑγρός ὁ χυμός ἔχω ἤδη ὁ κοῦφος μέν καί γλυκύς ἕλκω , ὁ δέ ἁλμυρός καί πικρός καταλείπω διά ὁ βάρος · ὁ γάρ κοῦφος ἑαυτοῦ συναναφέρω κινέω εἰς ὁ ἄνω x003E ; κατά φύσις , ὁ δέ βαρύς καταλείπω . οὗτος δέ ὡς γνώριμος ἀπό ὁ ἀναθυμίασις λαμβάνω · οὗτος γάρ ὁ ἀναθυμίασις γίνος . οὗτος δή οὖν ὅς ἐν ὁ ἔξω σῶμα ὁ θερμός ὁράω ποιέω , ποιέω φημί αὐτός καί ἐν Τῆ φύσις ὁ ζῷον τε καί φυτός , ἕλκω μέν ὁ ἔνδον θερμός ἀπό ὁ τροφή ὁ ἐντίθημι ὁ κοῦφος καί γλυκύς καί προσκρίνω , καταλείπω δέ ὁ βαρύς ὁ εἰμί πικρός τε καί ἁλμυρός , ὅς εἰμί ὁ περίττωμα . εἰμί γάρ οὗτος βαρύς εἰμί καί πικρός ὑπομένω , 168 δῆλος ὡς ὁ κοῦφος καί ἐναντίος οὗτος γλυκύς . καί εἰμί εἄν αἰτία τις καί οὗτος ὁ ὁ γλυκύς τρέφω ὁ τρέφω . ὅτι δέ γλυκύς ὁ ἀναφέρω τε καί † τρέφω ὑπό ὁ θερμός καί οὐ ἀπλόος κοῦφος , ἀλλά εἰμί ὁ κοῦφος καί γλυκύς , δῆλος καί αὐτός ἐκ ὁ ἀναθυμίασις · πᾶς γάρ ὁ ὄμβριος γλυκύς , καίτοι ὁ πλεῖστος ἀπό ὁ θάλασσα ἀτμίς - ζέω εἰμί ἁλμυρός · εἴρω δέ περί οὗτος ἐν ὁ μετεωρολογικός . προηγουμένως μέν ἐν ὁ γλυκύς χυμός τρόφιμος · ὁ δέ ἄλλος χυμός ἀναμείγνυμι εἰς ὁ τροφή ὅς ἔξωθεν προσφέρω , ἀντί ὁ ἥδυσμα , φημί , οὐ ὡς τρόφιμος κατά ἑαυτοῦ , ὥσπερ ὁ ἁλμυρός καί ὁ ὀξύς · ὡς γάρ οὗτος ὁ χυμός ἥδυσμα χάρις ὁ γλυκύς παραμείγνυμι ὁράω παραμυθέομαι ὁ κατά ἕκαστος γεῦσις ὑπερβολή ὁ γλυκύτης | οὕτως καί ὁ ἄλλος χυμός ὁ χρεία χάρις οὗτος ὁ γλυκύς ἀναμείγνυμι ἀντισπάω ὁ ὁ γλυκύς ἐπιπολαστικός , ἀλλά οὐ ὡς τρόφιμος κατά ἑαυτοῦ . ἀπό ὅς δῆλος ὅτι ὁ ἔνδον θερμός ὁ γλυκύς τρέφω κατά ὅς καί προαγορεύω τρόπος . ὥσπερ δέ ὁ χρῶμα ἐκ λευκός τε καί μέλας μίξις εἰμί . εἶπον τρόφιμος μέν εἰμί χυμός ὁ γλυκύς , ἐναντίος δέ καί κατά στέρησις οὗτος ’τον πικρός , οεικνυσιν ὅτι πᾶς ὁ χυμός ἐκ ὁ οὗτος ὁ ἐναντίος ποιός μίξις , ὥσπερ καί ὁ χρῶμα ἐκ λευκός τε καί μέλας , καί κατά ὁ ἀναλογία ὁ μίξις ὁ ἐναντίος χυμός πρός ἀλλήλων γίγνομαι ὁ ὁ μεταξύ διαφορά , ὡς ἐπί ὁ χρῶμα , εἴτε πᾶς ὁ χυμός κατά ἀριθμός τις ὁρίζω καί ἀναλογία ἐκ ὁ ὁ ἐναντίος μίξις γίγνομαι , εἴτε ὁ μέν ὁ ἡδονά ποιέω οὕτως , ὁ δέ ἄλλος ὡς τυγχάνω . | ἑξῆς δέ καί ὁ εἶδος ὁ χυμός ἐκτίθημι καί λέγω τίς αὐτός ὁ ἄκρος τε καί ἐναντίος συντάσσω δεῖ , τίς δέ ἐκ ὁ μίξις ὁ ἐναντίος γίγνομαι λέγω . ὁ μέν οὖν λιπαρός χυμός ὁ γλυκύς φημί ὁ αὐτός εἰμί τρόφιμος γάρ οὗτος ) , ὁ δέ ἁλμυρός ὁ πικρός , ὁ δέ δριμύς καί αὐστηρός καί στρυφνός καί ὀξύς ἐν μέσος εἰμί , γίγνομαι ἐκ ὁ ποιός ὁ ἄκρος μίξις . εἶπον δέ ὁμοίως γίγνομαι ὁ μεταξύ χυμός ἐκ ὁ ὁ ἐναντίος , ὁ τε γλυκύς καί ὁ πικρός , μίξις , ὡς καί ὁ χρῶμα ὁ λευκός καί ὁ μέλας μείγνυμι , νῦν κατά ὁ ἀριθμός αὐτός ὁ ὁμοιότης δείκνυμι εἰμί · ἑπτά γάρ εἶδος ἵημι ἀμφότερος , ὁ μέν χυμός ὁ καταριθμέω · καί γάρ ὁ ἁλμυρός ὡς εἶδος τίς ἄλλος καί οὖον πάντῃ αὐτός ὁ πικρός εἰμί . ὡς δέ ὁ λιπαρός ὁ γλυκύς συνάπτω , οὗτος φημί καί ἐν ὁ χρῶμα δήω | ὁ ξανθός ἐν ὁ λευκός καταριθμέω , ὁ δέ φαιός ἐν ὁ μέλας πως εἰμί , ὥσπερ εἰμί καί ἐν ὁ χυμός ὁ ἁλμυρός ἐν ὁ πικρός . ὡς δέ ἐπί ἐκεῖνος εἰμί μέν πως ὁ ἁλμυρός ἐν ὁ πικρός , ἄλλος μήv εἶδος , καί διά οὗτος ἑπτά χυμός εἶδος , οὕτως καί ἐπί ὁ χρῶμα εἰμί κατά ὁ φαιός εἶδος τίς χρῶμα · οὗτος γάρ λέγω αὐτός σῴζω εἄν ὁ ὁ εἶδος ὁ χρῶμα ἑπτά εἰμί . ὁ γάρ Φοινικοῦς καί ὁ ἁλουργής καί ὁ πράσινος καί ὁ κυάνεος , ὁ λέγω μεταξύ ὁ τρεῖς ἐκεῖνος ὁ τε λευκός καί ὁ μέλας καί ὁ φαιός , ὁ ἑπτά εἶδος ποιέω ὁ χρῶμα . εἰμί μέν οὖν φυλάσσω τις ὁ μέν ξανθός ἐν χρῶμα καί συνάπτω ὁ φαιός καί ὁ μέλας , ἐν δέ ὁ [ πικρός ] χυμός ὁ *** πικρός καί ὁ ἁλμυρός , ἑπτά εἶδος ἑκάτερος αὐτός εἰμί , ὡς εἴρω · ὡς , εἰμί δή τις † μήτε οὗτος συντίθημι καί ὁ πρῶτος | διαιρέω , ἴσος μέν καί οὕτως εἰμί ὁ τε ὁ χυμός εἶδος καί ὁ ὁ χρῶμα , οὖον μήv ἑπτά , ἀλλά ἢ ἓξ ἢ ὀκτώ . ἐπεί δέ γίγνομαι τις χρῶμα οὖον μόνος κατά ὁ ὁ λευκός τε καί μέλας μῖξις , ἀλλά καί ὁ μεταξύ πάλιν μείγνυμι ἀλλήλων ( διό καί ἄπειρος πως εἰμί δοκέω ὁ χρῶμα ) , ὁ ἄλλος φημί ἐκ ὁ οὗτος γίγνομαι μίξις , ὁ πρῶτος χρῶμα εἰμί ὅσος εἴρω . εἶπον δέ ὁ μῖξις ὁμοίως ὁ τε χρῶμα καί ὁ χυμός γίγνομαι , καί ὁ εἶδος ἴσος εἰμί αὐτός κατά ἄλλος τις ὁμοιότης δείκνυμι αὐτός ὡς γάρ ὁ μέλας ἐναντίος x003E ; ὁ λευκός στέρησις ἐν διαφανής λευκός , οὕτως ὁ ἁλμυρός καί ὁ πικρός στέρησις ὁ γλυκύς ἐν ὁ τρόφιμος ὑγρός ) , ἅμα διά οὗτος ἐξηγέομαι ἐγώ , πῶς εἶπον ὁ πρό ὀλίγος λέξις ὁ “ ὅτι δέ οὖον πᾶς ξηρός , ἀλλά τρόφιμος ὁ χυμός ἢ πάθος εἰμί ἢ στέρησις ” · ὁ γάρ στέρησις | λέγω ὁ γλυκύς , ὅς καί τρόφιμος δείκνυμι , ὁ πικρός τε καί ἁλμυρός · ἐκ ὅς ὁ ὁ ἄλλος γένεσις ἅπας . ὅς μή νοέω ὁ ὑπομνηματίζω ὁ βιβλίον ἀλλόκοτος ὁ λέξις οὗτος ἐξηγέομαι . σημεῖον δέ ὁ στέρησις εἰμί ὁ γλυκύς ὁ πικρός παρατίθημι ὁ καί ὁ τέφρα ὁ κατακαίω πικρός εἰμί · τοιοῦτος γάρ γίγνομαι ὁ ὑπό ὁ θερμός ὁ γλυκύς πᾶς καί πότιμος ἐξικμά - ζω . Δημόκριτος δέ καί ὁ πλεῖστος ὁ φυσιόλογος ὅσος λέγω περί αἴσθησις ἄτοπος ποιέω . δείκνυμι ὅτι ὁ τροφή , καίτοι ἁπτός εἰμί , οὖον καθό ἁπτός εἰμί τροφή εἰμί , διά οὗτος αἰτιάομαι ὁ τε Δημόκριτος καί ὁ φυσιόλογος ὁ πλεῖστος ὡς πᾶς ὁ αἴσθησις ἁφή ποιέω καί πᾶς ὁ αἰσθητός ἁπτός τε καί διά ἁφή γνωρίζω λέγω . πῶς δέ ἁφή ποιέω πᾶς ὁ αἴσθησις , λέγω · ὁ γάρ πᾶς ὁ αἰσθητός ἁπτός ποιέω , ὁ δέ ἁπτός ἁφή | αἴσθησις , ἅπας ἄν ὁ αἰσθητής ἁφή αἰσθάνομαι καί γίγνομαι ἄν πᾶς ὁ αἴσθησις ἁφή . ἁπτός δέ ποιέω πᾶς αἰσθητής , ὅτι ὁ ἀπόρροια ὁ ἀπό ὁ αἰσθητής καί ὁ οὗτος ἔμπτωσις εἰς ὁ αἰσθητήριον ὁ ἀντίληψις λέγω γίγνομαι , ὁ αἰσθητήριον κινέω ὑπό αὐτός κατά ὁ ὁ ἐν αὐτός σχῆμα τε καί μέγεθος καί λειότητα καί τραχύτης διαφορά . ἔτι ὁ λευκός καί ὁ γλυκύς καί ὁ εὐώδης καί ὁ ἄλλος δέ ἕκαστος αἰσθητής οὐδείς ἕτερος φημί ἀλλήλων ὁ περί Δημόκριτος διαφέρω ἢ ὁ σχῆμα καί ὁ μέγεθος καί ὁ λειότης τε καί τραχύτης . οὗτος γάρ ὁ αἰσθάνομαι τοιοῦτος φαίνω , ὁποῖος φαίνω , παρά ὁ ὁ ἁφή ὁ κατά ἕκαστος αἴσθησις ὑπό αὐτός ἐμπίπτω οὗτος πάσχω τε καί διατίθημι . εἶπον δέ γίγνομαι πᾶς ὁ αἴσθησις ἁφή κατά ὁ οὗτος λέγω , οὗτος δέ , φημί , ὅτι ἀδύνατος εἰμί οὖον χαλεπός συνοράω . λέγω δέ ἄν οὗτος , ὅτι , εἰμί πᾶς ἁφή , ἐσθίω ὁ ἁπτός αὖος εἰς ἐναντίωσις | ἀντιλαμβάνω , ὅς ὁράω ὁ ἅπτω τις ἀντιλαμβάνω · εἰμί δέ οὗτος σκληρός μαλακός , τραχύς λεῖος , θερμός ψυχρός , ὑγρός ξηρός καί ὁ ὅσος ἁπτός · νῦν δέ οὗτος ἄν τις ἅπτω αἰσθάνομαι , οὐδείς ἀντιλαμβάνω ὀξώδης καί γλυκύς καί πικρός καί λευκός καί μέλας . ἔτι δέ εἰμί ἁφή ὁ ὄψις εἰμί , ἐσθίω αὐτός ἐπιτίθημι αὐτός ὁ ὁρατής ἀντιλαμβάνω , ὁμοίως καί ὁ ὄσφρησις ὀσφραίνομαι καί ὁ ἀκοή ἀκούω · νῦν δέ εἄν μή ἐκ ἀπόστημα καί διά μέσος τις οὐ αἰσθάνομαι . ἔτι εἰμί πᾶς αἰσθητός ὁ ἁφή προσπίπτω , οὗτος οὐ ἐσθίω πικρός , εἄν οὗτος τυγχάνω , ὁ γεύω δοκέω ἢ μέλας ὁ ὁράω ὁ δυσώδης ὁ ὀσφραίνομαι , ἀλλά καί οὗτος λεῖος ἢ πάντως γε τοιοῦτος ὅς κατάλληλος ἄν ὁ λεῖος εἰμί , καί πᾶς ὁ λεῖος ἀεί ὁ πικρός ἢ γλυκύς ὁμοίως εἰμί , ἀλλά οὖον ὁ λεῖος ὁ μέν πικρός ὁ δέ γλυκύς ἢ ὁ μέν λευκός ὁ δέ μέλας · ἐκ γάρ ὁ διαφορά ὁ τοιοῦτος δῆλος ὡς ἄλλος | τις φύσις περί ὁ ὑπόκειμαι ὁ αἴσθησις οὗτος ἀντιληπτικός καί οὖον ὁ αὐτός . ἔτι τε εἰμί πᾶς ἁφή , τίς πλείων αἴσθησις ἐσθίω ; ἐξαρκέω γάρ καί εἷς εἰμί . ἔτι δέ ὁ κοινός ὁ αἴσθησις πᾶς χράω ὡς ἴδιος · μέγεθος γάρ καί σχῆμα καί ὁ τραχύς καί ὁ λεῖος . καί οὗτος φημί ἁμαρτάνω ἐν ὁ περί αἴσθησις λόγος ὁ περί Δημόκριτος , ὅτι ὁ κοινός αἰσθητός ἴδιος ποιέω ὁ αἴσθησις . φθάνω δέ εἴρω καί ἐν ὁ περι Ψυχή τίς μέν εἰμί κοινός αἰσθητής , τίς δέ ἴδιος , καί ὅτι ὁ αἴσθησις ἐν ὁ ἴδιος ἕκαστος αἰσθητός ἀληθεύω , περί δέ ὁ κοινός διαψεύδω . καί νῦν δέ τις ὁ κοινός παρατίθημι , δείκνυμι ὅτι ὁ κοινός αἰσθητός ἴδιος ποιέω . μέγεθος γάρ καί σχῆμα κοινός αἰσθητής , ὅς νῦν μνημονεύω , ὥσπερ καί κίνησις καί ἀριθμός καί | στάσις καί διάστημα . προστίθημι δέ ὁ μέγεθος καί ὁ σχῆμα ὡς κοινός καί αὐτός αἰσθητός νῦν ὁ τε τραχύς καί ὁ λεῖος καί ὁ ὀξύς2 καί ὁ ἀμβλύς ὁ ἐν ὄγκος , ὡς οὐ εἰμί οὗτος σχῆμα διά ὁ μή ὑποπίπτω ἴσως ὁ ὅρος ὁ σχῆμα . ὁ δέ ἐν ὄγκος προστίθημι , ἐπεί ὁ τραχύς καί ὁ λεῖος καί ὀξύς2 καί ἐν ψόφος , εἰμί δέ ὀξύς2 καί ἐν χυμός · ὅς ὁ μέν ἀκοή ἴδιος αἰσθητής , ὁ δέ γεῦσις . ὁ δέ ἐν ὄγκος φημί , ὥσπερ καί ὁ ἄλλος ὁ εἴρω , κοινός εἰμί ὁ τε ἁφή καί ὁ ὄψις , καί εἰμί μή πᾶς . ὡς γάρ σχῆμα ὁ ὄψις εἰμί ἀντιληπτικός , οὗτος καί ὁ ἐν ὄγκος τραχύς τε καί λεῖος καί ὀξύς καί ἀμβλύς . σημεῖον δέ ὁ κοινός αὐτός εἰμί παρατίθημι ὁ περί οὗτος ἀπατάω αὐτός , οὐ ἀπατάω περί ὁ ἴδιος · ὁ γάρ ὄψις οὐ ἀπατάω περί ὁ ἴδιος χρῶμα ἀπατάω περί οὗτος . διαφορά δέ τοσοῦτος ὁ | ἴδιος αἰσθητής ἔχω πρός ὁ κοινός , ἐκεῖνος ὁ ἴδιος ὁ κοινός συνάπτω . πῶς δέ οὗτος ποιέω , ἑξῆς λέγω · Δημόκριτος γάρ ὁ χρῶμα , ὁ λευκός καί ὁ μέλας , ἴδιος ὄψις εἰμί , εἰς ὁ λεῖος ἄγω καί ὁ τραχύς , ὁ μέν λευκός λεῖος , ὁ δέ μέλας τραχύς λέγω , ὁ κοινός ὁ ὁράω πρός ὁ ἁφή εἰμί , ὥστε γίγνομαι αὐτός ὁ κοινός αἰσθητός ὁ ἴδιος ὁ ὄψις αὐτός . πάλιν ὁ μέν γεῦσις ἴδιος αἰσθητός ὁ χυμός · ὁ δέ περί Δημόκριτος ὁ σχῆμα ὁ χυμός ἀνατίθημι · παρά γάρ ὁ οὗτος διαφορά ὁ ὁ χυμός φημί διαφορά γίγνομαι , ὀξύς μέν χυμός λέγω εἰμί ὁ ἐκ ὁ τοιοῦτος σχῆμα σύγκειμαι , γλυκύς δέ ὁ ἐκ λεῖος τε καί περιφερής . ὁ γάρ ἄτομος κατά ὁ ὁ σχῆμα ὅς ἔχω διαφορά διαφέρω ὁ χυμός ὁ ἐκ ὁ συμπλοκή αὐτός γίγνομαι ποιέω . γίγνομαι οὖν πάλιν ὁ σχῆμα κοινός εἰμί αἰσθητός ἴδιος ὁ γεῦσις κατά αὐτός . | δείκνυμι δέ ὅτι ὁ σχῆμα κοινός αἰσθητός ὄνιον ἴδιος κατά αὐτός ἐπί ] ὁ γεῦσις γίγνομαι , ἐπιφέρω ὅτι καίτοι ] ὁ κοινός ἢ οὐδείς ἄν εἰμί ἴδιος ἢ μᾶλλον ὁ ὄψις ( ἐπιζητέω δέ ἄν τις διά τίς μᾶλλον ὁ σχῆμα ὁ ὄψις ὁ ἁφή εἰμί εἄν κριτικός . ἢ ἐπεί πᾶς ὁ κοινός ὁ ὄψις ἀντιληπτικός , κατά οὗτος ἄν εἰμί μᾶλλον οὗτος ὁ κοινός · πλῆθος γάρ καί διάστημα οὐ εἰμί ὁ ἁφή ἀντιληπτικός ) . εἰμί δέ ὁ γεῦσις τις λέγω μᾶλλον ὁ κοινός ἀντιληπτικός εἰμί ὁ γάρ ἀκριβής περί τίς αἴσθησις εἰμί ὁ ὁ κατά αὐτός μικρός ἀντιλαμβάνω τε καί διακρίνω αὐτός · ὁ δέ μικρός σχῆμα ὁ γεῦσις φημί ἀντιλαμβάνω . ὅς γάρ οὐδείς αἴσθησις ἀντιλαμβάνω ὄγκος ὡς ὀξύς ἢ λεῖος , οὗτος ὁ γεῦσις αἰσθάνομαι κατά αὐτός , εἰ ὁ χυμός ἐκ σχῆμα ) , <ἐχρῆν αὐτός καί x003E ; ἄλλος κοινός μάλιστα εἰμί οὖν ὁ μέν σχήμα μή μόνος ἐν ὁ χυμός ἀλλά καί ἐν πᾶς ὁ ἄλλος εἰμί , αἰσθάνομαι δέ ὁ μικρός καί δυσαίσθητος οὗτος , καί ὁ ἄλλος ῥᾳδίως αἰσθάνομαι . νῦν δέ οὐκέτι ὁ ἄλλος σχῆμα ἄατος εἰμί ὁ γεῦσις ἀντιληπτικός . πῶς γάρ κύβος ὁ γεῦσις , καθό 1 γεῦσις , κριτικός ; δύο δέ γραφεύς φέρω μᾶλλον σῴζω ὁ ὁ λέγω διάνοια ὁ οὕτως ἔχω · ὁ γοῦν μικρός ὁ ἀκριβής αἴσθησις εἰμί διακρίνω περί ἕκαστος γένος . ὥστε χρή ὁ γεῦσις καί ὁ ἄλλος κοινός αἰσθάνομαι . ἔτι ὁ μέν αἰσθητός ἅπας ἔχω ἐναντίωσις . καί διά οὗτος ὁ ἐπιχείρησις δείκνυμι ὅτι μή εἰμί ὁ σχῆμα μήτε ὁρατός μήτε γευστός μήτε ὅλως ἴδιος αἰσθητής . πᾶς μέν γάρ ὁ ἴδιος αἰσθητός ἔχω ἐναντίωσις , ὁ ὁ ὄψις λευκός τε καί μέλας , ὁ ὁ γεῦσις γλυκύς καί πικρός , ὁ ὁ ἀκοή ὀξύς2 καί ἀμβλύς , ὁ ὁ ἁφή θερμός καί ψυχρός , ὑγρός καί ξηρός καί ὅσος ὁ ἁφή ἐναντίωσις , ἀλλά καί ἐν ὁ ὀσφρητός ἐναντίωσις εἰμί . σχῆμα δέ σχῆμα οὐ εἰμί ἐναντίος . ὥστε εἰμί ἐν ὁ γευστός εἰμί ἐναντίωσις , ἐν δέ σχῆμα οὐ εἰμί , οὐ εἄν ὁ ἔχω μάτη εἰμί γευστός , οὕτως δέ οὐδέ ὅλως αἰσθητός ὡς ἴδιος τις αἴσθησις . ἐπεί δέ φαντασία ἀποτελέω ὁ περιφερής ἐναντίος εἰμί ὁ γωνία ἔχω , διά ὁ εἶπον τίς γάρ ὁ πολυγώνιον ὁ περιφερής ἐναντίος ; δείκνυμι ὅτι μηδέ εἰμί ἐν αὐτός ἐναντιότης . δεῖ μέν γάρ εἷς εἷς ἐναντίος εἰμί . ποῖος δέ εἰμί ὁ πολυγώνιον σχῆμα ἐναντίος ὁ κύκλος ; οὖον γάρ μᾶλλον ὅδε ἢ ἄλλος τίς . *** οὐ εἰμί ἀλλήλων ὁ αὐτός . ἔτι ὅτι ὁ κύκλος οὐδείς εἰμί ἐναντίος , διό οὐδέ ὁ κύκλος κινέω , διά πλείων ἐν ὁ περι | οὐρανός δείκνυμι καθόλου . ὥστε εἰμί ὁ μέν ἴδιος αἰσθητός ἐναντίωσις ἔχω , ὁ δέ σχῆμα οὐ ἔχω ἐναντίωσις , οὐ εἄν εἰμί ὁ σχῆμα ἴδιος αἰσθητής . ἔτι ἤπειρος εἰμί ὁ σχῆμα ἀναγκαῖος καί αὐτός ἤπειρος εἰμί , εἰμί ὁ χυμός ὁ ] σχῆμα . ἤπειρος δέ ὁ σχῆμα διαφέρω ἀλλήλων κατά Δημόκριτος . x003E ; καί ἤπειρος διαφορά εἰμί χυμός . εἶτα ἐπεί δύναμαι τις λέγω , φεύγω ὁ ἄτοπος , ὁ εἰμί μέν ἤπειρος χυμός διαφορά , μή μέντοι πᾶς αἰσθητός εἰμί , πρός ὁ ἐρώ ἀνθυπήνεγκεν · διά τίς γάρ ὁ μέν ὁ χυμός αἴσθησις ποιέω , ὁ δέ οὖον ; δήω γάρ οὗτος λόγος · καί περί μέν ὁ χυμός καί γευστός εἴρω · ὁ δέ ἄλλος πάθος ὁ χυμός . περι χυμός , ὅς εἰμί γευστός , λέγω φημί ἐγώ , τίς ποτός εἰμί καί τίς ὁ γεῦσις αὐτός , ὅς εἰμί οἰκέω ὁ πρόκειμαι πραγματεία · ὁ γάρ ἄλλος πάθος ὁ χυμός , | τίς τε αὐτός διαφορά καί τίς ἕκαστος χυμός οἰκεῖος καί προσεχής γένεσις , οἰκεῖος φημί εἰμί ὁ περί φύω φυσιολογία . καί εἰμί περι φυτός Θεόφραστος πραγματεία γράφω · Ἀριστοτέλης γάρ οὖον φέρω .