alexander-philosophy.in-aristotelis-meteorologicorum-libros-commentaria 4
Τὸ τέταρτον ἐπιγραφόμενον τῶν Ἀριστοτέλους Μετεωρολογικῶν ἔστι μὲν Ἀριστοτέλους , οὐ μὴν τῆς μετεωρολογικῆς πραγματείας · οὐ γὰρ ἐκείνης οἰκεῖα τὰ ἐν αὐτῷ λεγόμενα · μᾶλλον δὲ ὅσον ἐπὶ τοῖς λεγομένοις εἴη ἄν ἑπόμενον τοῖς Περὶ γενέσεως καὶ φθοράς . εἰπὼν γὰρ ἐν ἐκείνοις περὶ τῶν τεσσάρων δυνάμεων τῶν ἁπτῶν , θερμότητος , ψυχρότητος , ξηρότητος , ὑγρότητος , καὶ δείξας ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ τούτων τῶν δυνάμεων τὰ στοιχεῖα γινόμενα , καὶ εἰπὼν τὰς μὲν ποιητικὰς τῶν δυνάμεων εἶναι , τὰς δὲ παθητικάς , ἐν τούτῳ τίνα ἐστὶν ἃ ἑκάστη αὐτῶν δύναμις ποιεῖ ἢ πάσχει , λέγει , καὶ τίνα τὰ γινόμενα ὑπ’ αὐτῶν . Ἐπεὶ δὲ τέτταρα τὰ αἴτια διώρισται τῶν στοιχείων . Ὑπομιμνήσκει ἡμᾶς τῶν ἐν τῷ δευτέρῳ τῶν Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς δεδειγμένων · δέδειχε γὰρ ἐκεῖ τέσσαρα αἴτια εἶναι , καθ’ ἃ εἰδοποιεῖται τὰ πρῶτα σώματα , τουτέστι τὰ στοιχεῖα · θερμότης γὰρ καὶ ψυχρότης , ξηρότης τε καὶ ὑγρότης . αὗται γὰρ ἐδείχθησαν πρῶται οὖσαι τῶν ἁπτῶν ἐναντιώσεων , κατὰ δὲ τὰς πρώτας ἁπτὰς ἐναντιώσεις εἰδοποιεῖται τὰ στοιχεῖα · τῶ γὰρ ἁπτὰ εἶναι ἐν ὑποστάσει τέ ἐστι καὶ τοῦ μαθηματικοῦ σώματος διαφέρει . διὰ τοῦτο γὰρ καὶ τὰ στοιχεῖα τέσσαρα , ὅτι τέσσαρα καὶ τὰ οἷς εἰδοποιεῖται . τῶν γὰρ τεσσάρων αἱ μὲν πᾶσαι συμπλοκαὶ κατὰ δύο συντιθεμένων ἕξ εἰσιν . ὧν ἐπεὶ αἱ δύο ἐξ ἀντικειμένων οὖσαι ἀνύπαρκτοί εἰσιν , αἱ καταλειπόμεναι τέτταρές εἰσιν , αἷς εἰδοποιεῖται τὰ στοιχεῖα · τὸ μὲν γὰρ πῦρ θερμότητι καὶ ξηρότητι , ἀὴρ δὲ θερμότητι καὶ ὑγρότητι , τὸ δὲ ὕδωρ ὑγρότητι καὶ ψυχρότητι , γῆ δὲ ψυχρότητι καὶ ξηρότητι . οὐδὲν γὰρ τοῖς ἐναντίοις οἷόν τε εἰδοποιεῖσθαι , ὡς ἅμα ἢ θερμὸν καὶ ψυχρὸν εἶναι ἢ ξηρόν τε καὶ ὑγρόν . τῶν δὲ τεσσάρων τὰ μὲν δύο φησὶν εἶναι ποιητικά , τὴν θερμότητα καὶ ψυχρότητα , τὰ δὲ δύο παθητικά , τὴν ξηρότητα καὶ ὑγρότητα · εἶπε δὲ καὶ τοῦτο ἐν τοῖς Περὶ γενέσεως . ὅτι δὲ τῶν προειρημένων τὰ μέν ἐστι ποιητικά , τὰ δὲ παθητικά , πίστεις παρέχεται , τὴν μὲν διὰ τῆς ἐπαγωγῆς , τὴν δὲ ἐκ τοῦ λόγου τοῦ ὁριστικοῦ . διὰ μὲν τῆς ἐπαγωγῆς , ὅτι φαίνεται ἐν πᾶσιν ἡ μὲν θερμότης καὶ ψυχρότης ὁρίζουσαι καὶ συμφύουσαι καὶ μεταβάλλουσαι . ὁρίζειν μὲν οὖν λέγει τὸ συνάγειν καὶ παχύνειν ἢ πηγνύναι οὕτως , | ὥστε τὰ πρότερον μὴ ἔχοντα ἴδιον σχῆμα δι’ ὑγρότητα , ἀλλ’ ἀεὶ ὑπὸ τοῦ περιέχοντος σχηματιζόμενα ἴδιον λαμβάνειν σχῆμα καὶ ἴδιον ὅρον ἕ . καλεῖται γὰρ ἀόριστα μὲν τὰ ὑγρά , ὅσα δι’ ὑγρότητα οὐκ ἔχει σχῆμα οἰκεῖον , ὡς ἀήρ , ὕδωρ , ὡρισμένα δὲ τὰ οἰκεῖον ἔχοντα σχῆμα καὶ μὴ λυσχηματιζόμενα τῷ περιέχοντι . τὸ γοῦν ὕδωρ ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ παγὲν ἀόριστον ὂν ὁρίζεται καὶ οἰκεῖόν τι σχῆμα λαμβάνει . καὶ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ δὲ τὰ ὑγρὰ παχυνόμενα ὁρίζεται , ὡς τὸ μέλι ὑπὸ τοῦ πυρὸς καὶ ὅλως ὅσα δι’ ἑψήσεως παχύτερα γινόμενα σχῆμα οἰκεῖον λαμβάνει , ὡς μηκέτι τῷ περιέχοντι αὐτὰ σχηματίζεσθαι . ἀλλὰ μὴν καὶ ὅτι συμφύουσι καὶ ἑνοῦσι τὰ διωρισμένα , φανερόν . τὸ μὲν γὰρ πῦρ τὰ ὁμογενῆ ἀλλήλοις συγκρίνει τε καὶ συμφύει , ἐξαιροῦν ἐξ αὐτῶν καὶ διακρῖνον πᾶν τὸ ἀλλότριον · ἴδιον γὰρ τοῦ πυρὸς τοῦτο · οἷον χρυσοῦ τὸ μὲν ἀλλότριον ἐξαιρεῖ , ἄν τε ἄργυρος ἄν τε χαλκὸς ἡ , συμφύει δὲ τὰ μόρια αὐτοῦ ἀλλήλοις · τὸ δέ γε ψυχρὸν οὐ τὰ ὁμογενῆ μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰ ἀνομοιογενῆ συμφύει · τῇ γὰρ πήξει πάντα τὰ ἅμα ὄντα καὶ παρακείμενα ἑνοῖ . ὅτι δὲ καὶ μεταβλητικά ἐστι τὸ θερμὸν καὶ ψυχρόν , δῆλον · καὶ γὰρ ὑγραίνουσι καὶ ξηραίνουσι καὶ σκληρύνουσι καὶ λύουσι . τὰ μὲν γὰρ ὑπὸ θερμοῦ σκληρότερα γίνεται , τὰ δ’ ὑπὸ ψυχροῦ , καὶ πάλιν ὑγραίνεται ὑφ’ ἑκατέρου τινά · ἀλλὰ καὶ μαλάττεταί τινα πρὸς τὸ πῦρ δηλονότι διὰ τὴν ἀπ’ αὐτοῦ θερμότητα . ὡς δὲ φαίνεται τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν ὁρίζοντά τε καὶ συμφύοντα καὶ μεταβάλλοντα , οὕτω πάλιν φαίνεται τὸ ὑγρὸν καὶ τὸ ξηρὸν ταῦτα πάσχοντα · ταῦτα γὰρ ὑπ’ ἐκείνων πάσχοντα τὰ προειρημένα πάθη ὁρίζεται . ὁρίζεται μὲν γὰρ τὸ ὑγρὸν παχυνόμενον καὶ πηγνύμενον , μαλάσσεται δὲ ἀνιέμενον τὸ ξηρόν τε καὶ σκληρόν , πήγνυται δὲ τὸ ὑγρόν · αὐτά τε γὰρ καθ’ αὑτὰ ὄντα τό τε ὑγρὸν καὶ τὸ ξηρὸν τὰ προειρημένα πάθη πάσχοντα ὁρᾶται ὑπό τε τοῦ θερμοῦ καὶ τοῦ ψυχροῦ καὶ ὅσα ἐξ ἀμφοτέρων αὐτῶν μέμικται . δείξας δὲ τῇ ἐπαγωγῇ καὶ διὰ τῆς ἐναργείας τὰ μὲν ὄντα αὐτῶν ποιητικά , τὰ δὲ παθητικά , δῆλόν φησι τὸ αὐτὸ τοῦτο καὶ ἐκ τῶν λόγων , οὓς ἀποδίδομεν ὁριζόμενοι τὰς φύσεις αὐτῶν . τὸ μὲν γὰρ θερμόν τε καὶ ψυχρὸν ὁριζόμενοι συγκριτικὰ λέγομεν · τὸ μὲν γὰρ θερμὸν συγκριτικὸν μὲν τῶν ὁμογενῶν φαμεν , διακριτικὸν δὲ τῶν διαφερόντων τε καὶ ἀλλοτρίων , τὸ δὲ ψυχρὸν πάντων λέγομεν συγκριτικὸν εἶναι τῶν τε ὁμογενῶν ἀλλήλοις καὶ τῶν ἀλλοτρίων · τὸ δὲ συγκρίνειν καὶ διακρίνειν ποιεῖν ἐστιν , ὥστε ἐν τῷ λόγῳ αὐτῶν καὶ τῇ οὐσίᾳ τὸ ποιεῖν . τὸ δέ γε ξηρὸν καὶ ὑγρὸν ὁριζόμεθα τῷ εὐορίστῳ τε καὶ δυσορίστῳ , ἅ ἐστι τοῦ πάσχειν . Δείξας δὲ ὅτι τὰ μὲν τῶν τεσσάρων , οἷς εἰδοποιεῖται τὰ πρῶτα σώματα , ποιητικά ἐστι ( τὸ γὰρ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρόν ) , τὰ δὲ παθητικά ( τὸ γὰρ ὑγρόν τε καὶ ξηρόν ) , μετὰ ταῦτά φησι δεῖν λαβεῖν τὰς ἐργασίας αὐτῶν , ἃς ἐργάζονται τὰ ποιητικά , καὶ τῶν παθητικῶν τὰ εἴδη , τουτέστι τίνα ἔργα ἐστὶ τὰ γινόμενα ὑπὸ τῶν ποιητικῶν , καὶ τίνες αὐτῶν αἱ κατ’ εἶδος διαφοραί , καὶ τίνα πάθη ἃ πάσχει τὰ παθητικά , καὶ τίνες αἱ τούτων κατ’ εἶδος πάλιν διαφοραί . πρῶτον μὲν οὖν καθόλου ἡ ἁπλῆ γένεσις καὶ ἡ φυσικὴ μεταβολὴ τούτων τῶν δυνάμεων ἐστιν ἔργον . τὴν γένεσίν φησι τὴν καθόλου καὶ τὴν φυσικὴν μεταβολὴν ὑπὸ τούτων γίνεσθαι τῶν δυνάμεων καὶ κατὰ ταύτας . πλῆν δὲ γένεσιν εἶπεν ἀντὶ τοῦ τὴν κυρίως γένεσιν , ἀλλ’ οὐ τὴν μετὰ προσθήκης · τὶς γὰρ γένεσις καὶ ἡ ἀλλοίωσις . προσέθηκε δὲ καὶ τὸ τὴν φυσικὴν μεταβολήν , ὅτι μὴ μόνη ἡ ἁπλὴ γένεσίς ἐστι φυσικὴ μεταβολή , ἀλλὰ καὶ ἄλλαι τινές , αἵτινες καὶ αὐταὶ ὑπὸ τούτων γίνονται γίνονται τῶν δυνάμεων , ὡς αὐξήσεις καρπῶν μεταβολαί τε καὶ πέψεις καὶ τἆλλα τὰ τοιαῦτα . οὐ μόνον δὲ ἡ γένεσις , ἀλλὰ καὶ ἡ ἀντικειμένη φωρὰ αὐτῇ ἡ κατὰ φύσιν γινομένη ὑπὸ τούτων γίνεται τῶν δυνάμεων . κατὰ φύσιν γὰρ παντὶ τῷ γινομένῳ φθαρῆναι · ἡ δὲ κατὰ φύσιν γινομένη φθορά , αὕτη δέ ἐστιν ἡ διὰ γῆρας λοιπὸν καὶ ἀσθένειάν τε καὶ κατάψυξιν , οὕτως γίνεται · οὐ γὰρ δὴ καὶ ἡ βίαιος , οἷον εἴ τις ξίφει πληγεὶς διαφθαρείη . αὗται μὲν οὖν τοῖς τε φυτοῖς ὑπάρχουσι καὶ τοῖς ζῴοις καὶ τὸ ἲς μέρεσιν αὐτῶν . τὰς δυνάμεις λέγει τὰς τέσσαρας , καθ’ ἃς ἡ γένεσις καὶ ἡ φθορά · πασῶν γὰρ αὐτῶν ἕκαστον τῶν εἰρημένων μετἔχει , καὶ οὐχ ὥσπερ τὰ στοιχεῖά τε καὶ ἁπλᾶ σώματα δύο μόνας αὐτῶν ἔχει ἐν αὑτοῖς , ὡς προείρηται . ἑξῆς δὲ προστίθησι , τίς ἐστιν ἡ ἁπλῆ τε καὶ φυσικὴ γένεσις . μεταβολὴν δή φησιν αὐτὴν εἶναι γινομένην ὑπὸ τῶν ποιητικῶν δυνάμεων , τῆς θερμότητος δηλονότι καὶ τῆς ψυχρότητος , μεταβαλλουσῶν τὰ πάσχειν ὑπ’ αὐτῶν πεφυκότα , ἃ καὶ ὕλην ὠνόμασε διὰ τὸ δύναμιν ἔχειν καὶ ἐπιτηδειότητα τοῦ πάσχειν , ἅ ἐστιν ἥ τε ξηρότης καὶ ὑγρότης , ὅταν ἔχωσι δηλονότι λόγον πρὸς αὐτὰ τοῦτον , καθ’ ὃν τὰ μὲν ποιεῖν , τὰ δὲ πάσχειν οἷά τε . οὐ γὰρ ὁποσονοῦν θερμὸν ὁποσονοῦν ξηρὸν ἢ ὑγρὸν ἢ ὑγραίνει ἡ ξηραίνει , ἀλλὰ δεῖ λόγου τινὸς καὶ συμμετρίας . Εἰπὼν δὲ τὴν γένεσιν τὴν κατὰ φύσιν μεταβολὴν εἶναι τῶν ὑλικῶν τε καὶ παθητικῶν δυνάμεων ὑπὸ τῶν ποιητικῶν , ἥτις μεταβολὴ γίνεται , ὅταν ἐν ἀναλογίᾳ τοιαύτῃ πρὸς ἄλληλα ὧσι , καθ’ ἣν τὰ μὲν αὐτῶν ποιεῖν , τὰ δὲ πάσχειν ὑπ’ ἐκείνων πέφυκεν ( οὕτως γὰρ γίνεται τά τε φυτὰ καὶ τὰ ζῷα , τῶν ἐν τῇ ὕλῃ παθητικῶν δυνάμεων πασχουσῶν καὶ μεταβαλλομένων ὑπὸ τῶν ποιητικῶν ) , γένεσις μὲν οὖν , φησί , γίνεται τοῦ προκειμένου , ὅταν αἱ ποιητικαὶ δυνάμεις κρατῶσι τῶν παθητικῶν τε καὶ ὑλικῶν · ὅταν δὲ μὴ κρατῇ τὰ ποιοῦντα τῶν πασχόντων , ἀλλ’ ἐξασθενῇ δι’ ἀσυμμετρίαν , τῷ ἢ αὐτὰ ἀσθενέστερά τε εἶναι καὶ ἐλάττω , ἢ ἐκεῖνα ἰσχυρότερά τε καὶ πλείω , τότε κατὰ μέρος μὲν ἢ μόλυνσις ἢ ἀπεψία γίνεται . ἤτοι δὲ μόλυνσιν λέγει τὴν ἐπὶ τῶν ἑψομένων ( ὅταν γὰρ μὴ κρατήσῃ τὸ πῦρ , μολύνεται καὶ οὐχ ἕψεται , ὡς μετ’ ὀλίγον ἐρεῖ ) , τὴν δὲ ἀπεψίαν ἐπὶ τῆς τῶν ζῴων τροφῆς , ὅταν μὴ κρατηθῇ ὑπὸ τῆς ἐνούσης θερμότητος εἰς τὸ χρήσιμον , ἀλλὰ διαφθαρῇ , ἢ ἐκ παραλλήλου ἄμφω εἶπε , καὶ τὴν μόλυνσιν ὡς ἀπεψίαν οὖσαν θείς . τὸ δὲ κατὰ μέρος μὲν προσκείμενον δηλωτικόν ἐστι τοῦ εἰ κατὰ μέρος τι γένοιτο ἡ τοιαύτη τοῦ ποιοῦντος ἀσθένεια , ὡς μὴ τὸ ὅλον φθεῖραι , ἀλλά τι τῶν μορίων τῶν τῷ ὅλῳ προσκρινομένων , καθ’ ἃ μεταβάλλοντα ἢ αὔξεται τὸ ὑποκείμενον ἢ τρέφεται , τότε ἡ περὶ ταῦτα τοῦ ποιοῦντος ἀσθένεια ἀπεψίαν καὶ μόλυνσιν ποιεῖ . εἰπὼν δὲ τὴν κατὰ μέρος ἀσθένειαν τοῦ ποιοῦντος τὴν ἀπεψίαν ποιεῖν , λέγει ὅτι τῇ δὲ οὐ τινὶ γενέσει οὐδὲ κατὰ μέρος , ἀλλ’ ἁπλῇ ἐναντίον καὶ κοινὸν σῆψις . πάσα γὰρ ὥσπερ γένεσις ἁπλὴ τε καὶ κατὰ φύσιν τῷ ὑπὸ τῶν ποιούντων τὰ πάσχοντα πάσχειν , τῶν μὲν κρατούντων , τῶν δὲ κρατουμένων , οὕτως καὶ πᾶσα φυσικὴ φθορὰ μὴ κρατούντων τῶν ποιητικῶν τῆς ὕλης κατὰ σῆψιν γίνεται . πᾶσαν γάρ φησι τὴν κατὰ φύσιν φθορὰν ὁδὸν εἰς σῆψιν εἶναι , ὥσπερ τὸ μὲν γῆρας ἐπὶ τῶν ζῴων , τὴν δὲ αὔανσιν ἐπὶ τῶν φυτῶν · ἄμφω γὰρ σῆψις . τέλος δὲ τὸ κατὰ φύσιν ἑκάστῳ τῶν συνθέτων τε καὶ φύσει συνεστώτων σαπρότης τε καὶ σῆψις , ἂν μὴ ᾖ βίαιος ἡ φθορά , ἥτις φθορὰ οὐκ ἔστιν ἡ κατὰ φύσιν . οὐ γὰρ σηπομένη σὰρξ φθείρεται , ὅταν καυθῇ , ὁμοίως οὐδὲ ὀστοῦν οὐδέ τι τῶν ἄλλων τοῦ ζῴου μορίων · πάντων μέντοι τούτων ἡ κατὰ φύσιν φθορὰ σῆψίς ἐστι . σημεῖον δὲ τοῦ τὴν κατὰ φύσιν αὐτῶν φθορὰν σῆψιν εἶναι ἐποιήσατο τὸ πρῶτον αὐτὰ ἐξυγρααίνεσθαι . ἐκ τούτων γὰρ καὶ τὴν ἀρχὴν ἐγένετο , ὁρισθέντος τοῦ ξηροῦ τῷ ὑγρῷ καὶ τῇ τούτου μίξει οἰκεῖον ὅρον καὶ σχῆμα λαβόντος τοῦ συναμφοτέρου , ἐργαζομένων τοῦτο τῶν ποιητικῶν , ἅπερ ἦν ἡ θερμότης τε καὶ ψυχρότης . ἡ μὲν οὖν γένεσις οὕτως · ἡ δὲ φθορά , ὅταν κρατῇ τοῦ ὁρίζοντος , ὅπερ ἦν τὸ ποιητικόν ( τοῦτο δ’ ἦν τὸ θερμὸν προηγουμένως ) , τὸ ὁριζόμενον ὑπ’ αὐτοῦ , τουτέστι τὸ ξηρόν ( τὸ γὰρ ὁριζόμενον ἦν τοῦτο τῇ τοῦ ὑγροῦ μίξει · καὶ γὰρ τὸ ξηρὸν ἀόριστον καὶ μὴ συνημμένον ἀλλὰ διαπῖπτον , ἄν μὴ ὑγρότητος ἔχῃ τι ) · ὅταν οὖν τὸ ὁριζόμενον καὶ τὸ πάσχον κρατῇ τοῦ ὁρίζοντος αὐτὸ καὶ ποιοῦντος διὰ τὸ περιέχον , τῷ τὴν ἐν τῷ περιέχοντι πλείω θερμότητα ἀναλίσκειν τὴν ἐν τῷ φθειρομένῳ ἐλάττω οὖσαν . διὸ τὰ φθειρόμενα ὑγραίνεται πρῶτον , ὅπερ ἐστὶ σῆψις · σῆψις γὰρ ἡ εἰς ὑγρὸν τοῦ ὑποκειμένου μεταβολὴ δι’ ἔνδειαν τῆς οἰκείας θερμότητος γινομένη ὑπὸ τοῦ περιέχοντος , ὡς δείξει . Εἰπὼν δὲ πάντα τὰ κατὰ φύσιν φθειρόμενα σήπεσθαι , ἰδίως φησὶ τὴν σῆψιν λέγεσθαι ἐπὶ τῶν κατὰ μέρος φθειρομένων , ὅταν χωρισθῇ καὶ ἐκστῇ τῆς οἰκείας φύσεως , τουτέστι τῆς ἐν αὐτοῖς κινητικῆς ἀρχῆς · τοιοῦτον δὲ τὸ ἐν ἑκάστῳ θερμόν . διὰ τοῦτο δέ φησι πάντα τὰ ἄλλα σήπεσθαι πλὴν πυρός , ὅτι μάλιστα ποιητικὸν τὸ θερμόν · τὸ δὴ τούτῳ εἰδοποιούμενον οὐ σήπεται , τῷ τὴν σῆψιν γίνεσθαι , ὅταν κρατῇ τὸ πάσχον τοῦ σηπομένου πράγματος τοῦ ποιητικοῦ τοῦ ἐν αὐτῷ , ἐν δὲ τῷ πυρὶ οὐχ οἷόν τε πυρὶ ὄντι κρατηθῆναι τὸ ἐν αὐτῶ θερμὸν ὑπό τινος τῶν ἐν αὐτῶ · κατὰ τοῦτο γὰρ τὸ πῦρ πῦρ . ὁ γὰρ ἀὴρ εἰ καὶ αὐτὸς τῇ αὑτοῦ φύσει θερμός , ἀλλὰ δευτέρως , καὶ μᾶλλον εἰδοποιεῖται τῷ ὑγρῷ ἢ τῷ θερμῷ . ἔτι ἡ τοῦ ἐν τῷ ὑγρῷ θερμοῦ φθορὰ σῆψις , οὐδὲν δὲ ὑγρότητος ἐν τῷ πυρί . ἡ δὲ γῆ εἰ καὶ μὴ ὑγρότητα ἔχει ἐν τῇ οἰκείᾳ φύσει , ἀλλ’ ἀεί γε ὑγρότης τίς ἐστιν ἐν αὐτῇ , δι’ ἣν συμμένει . ἐπὶ τούτοις τί ποτέ ἐστιν ἡ σῆψις ὁρίζεται , καὶ φησὶν εἶναι αὐτὴν φθορὰν τῆς ἐν ἑκάστῳ ὑγρῷ οἰκείας καὶ κατὰ φύσιν θερμότητος ὑπὸ ἀλλοτρίας θερμότητος , εἶναι δὲ τὴν ἀλλοτρίαν θερμότητα , ὑφ’ ἧς πλείονος οὔσης φθείρεται ἡ ἐν τοῖς ὑγροῖς οἰκεία τε καὶ κατὰ φύσιν θερμότης , τὴν ἐν τῷ περιέχοντι . | Ὥστ᾿ ἐπεὶ κατ’ ἔνδειαν πάσχει . Εἰπὼν πᾶσαν τὴν κατὰ φύσιν φθορὰν σῆψιν εἶναι , εἰπὼν δὲ καὶ τί ἐστι σῆψις , καὶ δείξας διὰ τοῦ λόγου ὅτι τὸ θερμόν ἐστι τὸ ἐν τῷ περιέχοντι τῆς σήψεως αἴτιον , ἐπεὶ ἔκειτο αὐτῷ τὰ δύο εἶναι ποιητικά , τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρόν , πῶς καὶ τὸ ψυχρὸν τῆς σήψεως ἐστιν αἴτιον λέγει . ἐπεὶ γὰρ τὰ σηπόμενα κατ’ ἔνδειαν τοῦ οἰκείου καὶ κατὰ φύσιν αὐτοῖς θερμοῦ φθείρεται , καθὸ δὲ ἐνδεές τί ἐστι τῆς θερμῆς δυνάμεως , ψυχρόν , ἀμφότερα ἄν αἴτια εἴη τῆς σήψεως , καὶ τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρόν . ὥστε κοινὸν τὸ πάθος , ἡ σῆψις , ψυχρότητός τε οἰκείας καὶ θέρμης ἀλλοτρίας . διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ξηρότερα γίνεται τὰ σηπόμενα πάντα . διὰ τούτων τὴν αἰτίαν ἀποδίδωσι τοῦ τὰ σηπόμενα μετὰ τὸ ὑγρότερα γενέσθαι ξηρὰ λοιπὸν γίνεσθαι · τῷ γὰρ ἐξιὸν τὸ οἰκεῖον θερμὸν καὶ διαπνεόμενον συνεξάγειν καὶ συνεξατμίζειν καὶ τὸ ἐν αὐτῷ ὑγρόν , καὶ μηκέτ’ εἶναι τὸ ἄλλην ἐπισπασόμενον ὑγρότητα . τὸ γὰρ οἰκεῖον ἐν ἑκάστῳ θερμὸν ἐπακτικόν ἐστιν ὑγρότητος ἕλκον ἔξωθεν αὐτήν . δείκνυσι δὲ καὶ ὅτι ἀκολούθως τοῖς εἰρημένοις ἧττον ἐν τοῖς ψύχεσι τὰ σηπόμενα σήπεται ἢ ἐν ταῖς ἀλέαις · ἧττον γὰρ τότε τὸ θερμὸν ἐν τῷ περιέχοντι ὂν οὐ κρατεῖ τοῦ ἐν ἑκάστῳ θερμοῦ · ἐν δὲ τῷ θέρει πλεῖον . λέγει δὲ καὶ τὰς αἰτίας τοῦ μήτε τὸ πεπηγὸς μήτε τὸ θερμόν τε καὶ ζέον σήπεσθαι . τὸ μὲν γὰρ πεπηγὸς τῷ μᾶλλον εἶναι ψυχρὸν αὐτὸ ἢ θερμὸν τὸν περιέχοντα αὐτὸ ἀέρα , οὐ κρατεῖται ὑπ’ αὐτοῦ , ὥστε καὶ ἐξάγεσθαι αὐτοῦ τὸ ἐν αὐτῷ θερμόν · τὸ δὲ σῆπον καὶ μεταβάλλον κρατοῦν τοῦ σηπομένου καὶ κινοῦν αὐτὸ σήπει . τὸ δὲ θερμόν τε καὶ ζέον τῷ πλείω εἶναι τὴν ἐν αὐτῷ θερμότητα τῆς ἐν τῷ περιέχοντι οὐ κρατεῖται ὑπ’ αὐτῆς · τὸ γὰρ πλεῖον θερμὸν τοῦ ἐλάττονος κρατοῦν σβέννυσί τε αὐτὸ καὶ φθείρει . ἀλλὰ καὶ τὸ κινούμενον καὶ ῥέον ἧττον τοῦ ἀκινητίζοντος σήπεται . διὸ τὰ σταδαῖα ὕδατ’ τῶν ῥεόντων εὐσηπτότερα · τῆς γὰρ ἐν τοῖς ῥέουσί τε καὶ κινουμένοις ἐνυπαρχούσης θερμότητος ὑπὸ τῆς κινήσεως ζωπυρουμένης ἀσθενεστέρα γίνεται ἡ ἐν τῶ ἀέρι τῷ περιέχοντι θερμότης . διὰ τὴν αὐτὴν δὲ αἰτίαν καὶ τὸ πλεῖον ἧττον τοῦ ὀλίγου σήπεται . εὐσηπτότερον γὰρ τὸ ἔλαττον τῷ ἐλάττονα ἔχειν τὴν θερμότητα , τῷ μᾶλλον ὑπὸ τῆς ἐν τῷ περιέχοντι κρατεῖσθαι θερμότητος . ἐν γὰρ τῷ πλείονί φησι πλεῖον καὶ τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν ἐνυπάρχειν · διὸ μήτε ὑπὸ τῆς θερμότητος τῆς ἐν τῷ περιέχοντι κρατούμενον σήπεσθαι ῥᾳδίως μήτε ὑπὸ τῆς ψυχρότητος πάσχειν ταῦτα πάλιν , ὅσα διὰ τὴν τῆς ψυχρότητος ἐπικράτειαν πάσχει τὰ πάσχοντα . διὸ τοῦτό φησι τὴν θάλασσαν κατὰ μέρη μὲν διαιρουμένην σήπεσθαι ταχύ · αἱ γοῦν ἀπ’ αὐτῆς ἀπολαμβανόμεναι λίμναι σήπονται · ἅπασα δὲ οὐ σήπεται . ὁμοίως καὶ τῶν ἄλλων ὑδάτων τὰ ἐλάττω εὐσηπτότερα τῶν πολλῶν . λέγει δὲ καὶ τὴν αἰτίαν τοῦ ἐν τοῖς σηπομένοις καὶ ζῷά τινα γεννᾶσθαι , ὡς σκώληκας , ἐμπίδας , κώνωπας · τῷ γὰρ τὴν ἀποκρινομένην ἐξ αὐτῶν θερμότητα φυσικὴν εἶναι συνίσταται τὰ συναποκρινόμενα αὐτῇ σώματα , ἂν ἔτ’ ἔχῃ ὑγρότητός τι . Τί μὲν οὖν ἐστι γένεσις καὶ τί φθορά , εἴρηται . Ὑπομιμνήσκει τῶν εἰρημένων · εἴρηται δὲ ἡ μὲν γένεσις εἶναι μεταβολὴ ὑπὸ τῶν ποιητικῶν δυνάμεων τῆς ὑποκειμένης ὕλης κατὰ τὰς δυνάμεις τὰς παθητικάς , ἥτις γίνεται , ὅταν ἐν ἀναλογία τοιαύτῃ ᾖ τὰ ποιοῦντα πρὸς τὰ πάσχοντα , ὡς κρατεῖν αὐτῶν . ἐν μέντοι τοῖς Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς ἀπέδωκε τὴν γένεσιν μεταβολὴν ἐκ τοῦ δυνάμει ὄντος εἰς τὸ ἐνεργείᾳ ὄν , κοινότερον ἐκεῖ καὶ καθολικώτερον ἀποδοὺς αὐτῆς τὸν λόγον , ἐνταῦθα δὲ προσεχέστερον ἤδη καὶ φυσικώτερον , εἴ γε φυσικοῦ τὸ καὶ τὴν ὕλην , ἐν ᾗ γίνεται τὰ κατὰ φύσιν γινόμενα , ἐν τῷ ὁρισμῷ συμπεριλαμβάνειν . ἡ δὲ φθορὰ ἀνάπαλιν · ὅταν γὰρ κρατῇ τοῦ ποιητικοῦ τὸ παθητικὸν διὰ τὸ περιέχον · ὁδὸς γὰρ εἰς σῆψιν . σῆψις γὰρ ἡ κατὰ φύσιν φθορὰ πᾶσα , ἡ δὲ σῆψις καθόλου γίνεται τοῦτον τὸν τρόπον . Λοιπὸν δὲ εἰπεῖν τὰ ἐχόμενα εἴδη , ὅσα αἱ εἰρημέναι δυνάμεις ἐργάζονται ἐξ ὑποκειμένων τῶν φύσει συνεστώτων ἤδη . Εἰπὼν περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς λοιπόν φησιν εἶναι τὸ εἰπεῖν τὰ εἴδη τὰ ἐχόμενα τῶν προειρημένων , ἅπερ ἐστὶν ἥ τε γένεσις καὶ φθορά , ἃ καὶ αὐτὰ γίνεται ὑπὸ τῶν δυνάμεων τῶν προειρημένων . ταῦτα δ’ ἐστὶ τὰ δι’ ὧν αἱ εἰρημέναι δυνάμεις ἕκαστον ὧν ποιοῦσι ποιοῦσιν ἐν ταῖς ἤδη συνεστώσαις φυσικαῖς οὐσίαις · αὗται δ’ εἰσὶ τὰ σώματα τῶν τε ζῴων τε καὶ φυτῶν . ἔστι δὴ τούτων κοινὰ μέν , δι’ ὧν ἕκαστον τῶν ἐν τοῖς προειρημένοις γίνεται , πέψις καὶ ἀπεψία , ἀνάλογον ὄντα τὸ μὲν γενέσει , τὸ δὲ φθορᾷ , ὑπὸ μὲν τοῦ θερμοῦ ἡ πέψις , ὑπὸ δὲ τοῦ ψυχροῦ ἡ ἀπεψία , ἑκάτερον ὑφ’ ἑκατέρου προηγουμένως . ὑφ’ ἑκάτερον δὲ τούτων ὑπὸ μὲν τὴν πέψιν πέπανσις , ἕψησις , ὄπτησις ( ταῦτα γὰρ ἀλλήλων εἴδει πέψεις ἅπαντα ) , ὑπὸ δὲ τὴν ἀπεψίαν ὠμότης , μόλυνσις , στάτευσις · καὶ γὰρ τούτων ἕκαστον ἀπεψία τις . καὶ ἔστιν ὥσπερ ἡ πέψις τῇ ἀπεψίᾳ ἐναντίον , οὕτω καὶ τῶν ὑπ’ αὐτὰ τῇ μὲν πεπάνσει ἡ ὠμότης , τῇ δὲ ἑψήσει ἡ μόλυνσις , τῇ δὲ ὀπτήσει ἡ στατευσις . εἰπὼν δὲ ειοη εἶναι τῆς μεν πέψεως πέπανσιν , ἕψησιν , ὄπτησιν , τῆς δὲ ἀπεψίας ὠμότητα , μόλυνσιν , στάτευσιν , δεῖν φησιν ὑπολαμβάνειν ὅτι μὴ κύρια τὰ ὀνόματά ἐστιν ταῦτα τῶν πραγμάτων , καθ’ ὧν λαμβάνεται , ἀλλ’ ἐπεὶ οὐκ ἔστι κείμενον ὄνομα ἓν κοινὸν καὶ καθόλου κατὰ πάντων τῶν ὁμοίων , τὸ ἐπί τινων κείμενον ἐπὶ πᾶν τὸ ὅμοιον μεταφέρομεν , ὡς προἰόντος ἔσται τοῦ λόγου γνώριμον . ἑξῆς δὲ τί ποτέ ἐστι τῶν προειρημένων ἕκαστον λέγει , καὶ πρῶτόν γε ὅτι ποιέ ἐστιν ἡ πέψις φησί . λέγει δὴ πέψιν εἶναι τελείωσιν ὑπὸ τοῦ φυσικοῦ καὶ οἰκείου θερμοῦ ἐκ τῶν ἀντικειμένων παθητικῶν . ἐπί τε γὰρ τῶν ζῴων ἡ ὑπὸ τῆς θρεπτικῆς ψυχῆς διὰ τοῦ φυσικοῦ τε καὶ οἰκείου θερμοῦ τῆς τροφῆς τελείωσις , ὡς τὴν δυνάμει τροφὴν ἐνεργείᾳ γενέσθαι , πέψις · ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἄνων πάντων ἡ πέψις ὑπὸ τοῦ ἐν αὐτοῖς θερμοῦ τελειουμένοις γίνεται . τὸ δὲ ἐκ τῶν ἀντικειμένων μένων παθητικῶν εἶπεν ἀντὶ τοῦ ἐκ τῆς ὑποκειμένης ὕλης , ἥτις ὑπὸ τοῦ θερμοῦ καὶ εἰς τὰ ἀντικείμενα ὧν ἔχει παθῶν μεταβάλλεται . διττῆς γὰρ οὔσης τῆς τροφῆς , τῆς μὲν πρώτης τῆς πρὸ τοῦ πεφθῆναι , τῆς δὲ ἐσχάτης τῆς μετὰ τὴν πέψιν , ἐναντία ἐστὶν ἡ πρώτη τῇ ἐσχάτῃ · διὸ καὶ ἐν τοῖς Περὶ γενέσεως εἶπε τὸ τρεφόμενον τρέφεσθαι πῇ μὲν ὑπ’ ἐναντίου πῇ δὲ ὑπὸ ὁμοίου . ἡ μὲν γὰρ ἄπεπτος ἐντι τροφή , ἣν προσφερόμεθα , ἐναντία τῷ τρεφομένῳ , ἡ δὲ μετὰ τὴν πέψιν , ἥτις ἤδη προσκρίνεται καὶ ἔστι κυρίως ἤδη τροφή , ὁμοία . γίνεται μὲν γὰρ κατ’ ἀλλοίωσίν τε καὶ μεταβολὴν καὶ πέττεται πᾶν τὸ πεττόμενον · ἡ δὲ μεταβολὴ ἐξ ἐναντίου εἰς ἐναντίον . τὴν δὲ ὕλην τὴν πεττομένην ἀντικειμένην εἶπε τῷ ἐξ αὐτῆς πεττομένῳ καὶ τελειουμένῳ καὶ εἰς τὸ εἶδος ἀγομένῳ . λέγει δ’ αὐτὴν καὶ παθητικήν · πᾶσα γὰρ τοιαύτη · διὰ γὰρ τοῦ πάσχειν ἡ τελείωσις αὐτῆς . καὶ αὐτὸς δὲ ἐξηγούμενος τὸ προειρημένον προσέθηκε · ταῦτα γάρ , φησίν , ἐστί , λέγων τὰ ἀντικείμενα καὶ παθητικά , ἡ οἰκεία ἑκάστῳ ὕλη . οὐ γὰρ ἐν πᾶσι τοῖς πεττομένοις τὸ αὐτὸ ὑποκείμενον , οὐδ’ ἐν πᾶσι τὰ αὐτά ἐστι τὰ πεσσόμενα , ἀλλ’ ὅταν πεφθῇ , τετελείωταί τε καὶ ὃ ἦν δυνάμει , τοῦτο ἐνεργείᾳ γέγονεν . ἀρχὴν δὲ καὶ αἰτίαν τῆς τελειώσεως τὴν οἰκείαν θερμότητα τὴν ἐν τῷ τρεφομένῳ γίνεσθαι λέγει · τούτῳ γὰρ ἡ φύσις ὀργάνῳ χρῆται προηγουμένῳ πρὸς τὴν πέψιν , κἄν διά τινος τῶν ἐκτὸς βοηθείας συνεπιτελεσθῇ ἡ πέψις . πολλὰ γὰρ καὶ τῶν ἔξω δοκεῖ συνεργεῖν τῇ τῆς τροφῆς πέψει , ὡς λουτρά , γυμνάσια , ἀλλὰ ταῦτα συνεργὰ μὲν γίνεται τῇ πέψει εὐκατεργαστότερα καὶ εὐμεταβλητότερα ποιοῦντα τὰ πεσσόμενα , ἀρχὴ δὲ καὶ αἰτία ἡ ἐν τῷ τρεφομένῳ θερμότης . εἰπὼν δὲ τὴν πέψιν τελείωσιν εἶναι , τίς ἐστιν ἡ τελείωσις καὶ τὸ τέλος τοῦ ἐκ τῆς πέψεως γινομένου λέγει . ἐπί τινων μὲν οὖν φησιν εἶναι τὸ τέλος τῆς πέψεως τὴν φύσιν · ἐπεὶ δὲ διττὴ ἡ φύσις , ἡ μὲν ὡς ὕλη , ἡ δὲ ὡς εἶδος , προσέθηκε , ποία φύσις τὸ τῆς πέψεως τέλος · ἡ γὰρ ὡς εἶδος καὶ οὐσία · κατὰ γὰρ τὸ εἶδος ἡ ἑκάστου οὐσία καὶ τὸ εἶναι αὐτῷ ὅ ἐστι . τῆς πέψεως οὖν ἐπί τινων τέλος φησὶν εἶναι τὸ εἶδος τὸ κατὰ φύσιν ἀπολαβεῖν αὐτό , ὡς ἐπὶ τῶν καρπῶν . τοιαύτη γὰρ ἡ τούτων πέψις , ὡς ἐπὶ τῆς τροφῆς · καὶ γὰρ ταύτης τέλος τὸ εἰς τὸ εἶδος μεταβάλλειν τοῦ τρεφομένου φυσικὸν ὄν . ἐπεὶ δὲ οὐ μόνον ἐπὶ τῆς τροφῆς ἡ πέψις λέγεται , ἀλλὰ καὶ ἄλλα τινὰ πέσσεσθαί φαμεν , ὡς τὸ γλεῦκος , ὡς τὰ φύματα καὶ τὰ ἄλλα τὰ τοιαῦτα , ἐπὶ τῶν οὕτω πεσσομένων τὸ τέλος φησὶν εἶναι τῆς πέψεως τὸ μεταβάλλειν εἴς τινα μορφήν , ἐν ᾗ γινόμενον χρήσιμον καὶ εὐεργέστερον ἡμῖν γίνεται . τίς δέ ἐστιν ἡ ὑποκειμένη μορφὴ ἐξηγούμενος εἶπεν · ὅταν γὰρ τοιονδὶ ἢ τοσονδὶ τὸ ὑγρὸν γένηται ἢ ὀπτώμενον ἢ ἑψόμενον ἢ σηπόμενον ἢ ἄλλως πὼς θερμαινόμενον , ὡς χρήσιμον εἶναι , τότε πεπέφθαι φαμεν αὐτό . οὕτως τὸ γλεῦκος πέσσεσθαι λέγομεν καὶ τὰ ἐν τοῖς φύμασι συνιστάμενα · τὸ μὲν γὰρ γλεῦκος πεπέφθαι λέγομεν , ὅταν οἶνος γένηται , τὰ δὲ ἐν τοῖς φύμασι συνιστάμενα , ὅταν πύον γένηται , τὸ δὲ ῥεῦμα τὸ ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς , ὅταν λήμη · ὁμοία καὶ ἡ ἐπὶ τῶν φλεγμάτων πέψις λεγομένη . συμβαίνει δέ , φησί , τοῦτο πάσχειν πᾶσι τοῖς πεσσομένοις , τὸ πέσσεσθαί τε καὶ πεπέφθαι τότε , ὅταν ἡ ὑποκειμένη ὕλη τε καὶ ὑγρότης κρατηθῇ ὑπὸ τῆς φυσικῆς θερμότητος . ἕως γὰρ ἄν , φησίν , ἐν τοῖς τοιούτοις ὑγροῖς πᾶσι τὸ θερμὸν τὸ ἐν αὐτοῖς ἐν ἀναλογίᾳ τινὶ ᾖ τοιαύτῃ πρὸς τὸ ὑγρόν , ὡς δύνασθαι κινεῖν αὐτὸ καὶ μεταβάλλειν , φύσις αὐτῶν τοῦτο · ἡ γὰρ ἐν ἑκάστῳ ἀρχὴ κινητικὴ καθ’ αὑτὸ καὶ μὴ κατὰ συμβεβηκός , ὡς ἐδείχθη ἐν τῇ Φυσικῇ ἀκροάσει , φύσις ἐκείνου . ὅτι δὲ τῷ κρατεῖσθαι τὸ ὑγρὸν ὑπὸ τοῦ θερμοῦ τοῦ οἰκείου ἡ πέψις συνίσταται , λέγει . διὸ καὶ | ὑγείας , φησί , σημεῖα τὰ τοιαῦτα , τουτέστι τὰ πεπέφθαι λεγόμενα , καὶ οὖρα καὶ ὑποχωρήσεις , καὶ ὅλως τὰ περιττώματα , ὅτι ἡ τούτων πέψις σημεῖόν ἐστι τοῦ κρατεῖν ἐν τῷ ζῴῳ τὴν οἰκείαν θερμότητα τοῦ ὑγροῦ · τοῦτο γὰρ τὸ ἀόριστον . λέγει δὲ καὶ ὁποῖα γίνεται τὰ πεττόμενα · ἀνάγκη γάρ , φησίν , αὐτὰ παχύτερα καὶ θερμότερα τῶν ἀπέπτων εἶναι · τὸ γὰρ θερμὸν θερμότερά τε καὶ παχύτερα καὶ εὐογκότερα καὶ ξηρότερα ἀποτελεῖ . Εἰπὼν δὲ τί ποτ’ ἐστὶν ἡ πέψις , ἑξῆς λέγει περὶ τοῦ ἐναντίου αὐτῇ · τοῦτο δ’ ἐστὶν ἡ ἀπεψία . φησὶ δὴ τὴν ἀπεψίαν εἶναι ἀτέλειαν δι’ ἔνδειαν τῆς οἰκείας θερμότητος · ἡ δὲ ἔνδεια τῆς οἰκείας θερμότητος οἰκεία ψυχρότης ἐστίν , ὥστε εἴη ἂν ἡ ἀπεψία ἀτέλεια δι’ οἰκείαν ψυχρότητα . ὥσπερ δὲ τὴν πέψιν εἰπὼν τελειότητα προσέθηκε καὶ τὸ τίνων ( τῶν ἀντικειμένων παθητικῶν , ταῦτα δ’ ἦν τὰ ὑποκείμενα τῇ πέψει , ὕλη ὄντα ) , οὕτως εἰπὼν καὶ τὴν ἀπεψίαν ἀτέλειάν τινων , τίνων προσέθηκε · τῶν γὰρ ἀντικειμένων , φησίν , παθητικῶν , ταῦτα δ’ ἐστὶν ἡ ὑποκειμένη τοῖς πάθεσί τε καὶ ταῖς κατὰ τὴν πέψιν ἑκάστην μεταβολαῖς ὕλη . Εἰπὼν δὲ περί τε πέψεως καὶ ἀπεψίας , τί ἐστιν ἑκάτερον αὐτῶν , ἐπὶ τὸ περὶ τῶν ὑφ’ ἑκατέραν αὐτῶν εἰδῶν λέγειν μέτεισι , καὶ πρῶτόν γε τί ἐστι πέπανσις λέγει . φησὶ δὴ πέψιν τῷ γένει τὴν πέπανσιν εἶναι · ὅτι δ’ οὕτως ἔχει , ὁρισάμενος . τὴν πέπανσιν ἔδειξεν · ὡρίσατο γὰρ τὴν πέπανσιν πέψιν τῆς ἐν τοῖς περικαρπίοις τροφῆς . περικάρπια δὲ λέγει τὰ τοῖς καρποῖς περικείμενα , ἐν οἷς ἐστιν ὑγρότης τις , ἧς ἡ πέψις πέπανσις . ἐπεὶ δὲ ἡ πέψις τελείωσις . λαβὼν ὅτι ἡ πέπανσις πέψις , ἔχων δὲ καὶ ἐν τῷ τῆς πέψεως ὅρῳ κείμενον τὸ εἶναι αὐτὴν τελείωσιν , πότε ἐστὶν ἡ πέπανσις ἐπιτετελεσμένη , λέγει · ὅταν γὰρ τὰ ἐν τῷ περικαρπίῳ σπέρματα δύνηται ἀποτελεῖν τοιοῦτον ἕτερον οἷον αὐτό . καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον τέλειον οὕτω λέγεται , οἷον ἄνθρωπος τέλειος ἤδη ὁ γεννᾶν δυνάμενος μένος οἷον αὐτό , καὶ ἵππος ὁμοίως καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον . ἡ μὲν οὖν πέπανσις ἡ ἐν τοῖς περικαρπίοις τοιαύτη , ἧς καὶ κύριον ὄνομα δοκεῖ εἶναι ἡ πέπανσις · λέγεται δὲ καὶ ἄλλα πολλὰ πεπέφθαι καὶ πέπονα εἶναι , ὁμοειδῶς μὲν γινόμενα τῇ ἐν τοῖς περικαρπίοις πέψει , οὐ μὴν οἰκεῖον ἔχοντα ὄνομα , ἀλλὰ κατὰ μεταφορὰν τὴν ἀπὸ τῆς ἐν τοῖς περικαρπίοις πεπάνσεως οὕτως ὀνομαζόμενα . ὡς γὰρ προεῖπεν , οὐ κεῖται καθ’ ἕκαστον τῶν εἰδῶν τῶν τοιούτων τῶν τε ὑπὸ τὴν πέψιν καὶ τῶν ὑπὸ τὴν ἀπεψίαν κοινὸν ὄνομα , ἀλλ’ ἀπό τινος τῶν ὑπ’ αὐτὰ οὕτως ὀνομαζομένου καὶ τὰ ἄλλα καθ’ ὁμοιότητα καὶ μεταφορὰν ὁμοίως ὀνομάζεται . εἰπὼν δὲ μεταφορικῶς τινα ὀνομάζεσθαι διὰ τὸ μὴ κεῖσθαι οἰκεῖα ὀνόματα καθ’ ἕκαστον εἶδος πέψεως καὶ καθ’ ἑκάστην πέψεως τελείωσιν , προσέθηκε περὶ τὰ ὁριζόμενα ὑπὸ τῆς φυσικῆς θερμότητος καὶ ψυχρότητος , οὐχ ὡς πέψεως τινος γινομένης καὶ ὑπὸ ψυχρότητος ( κεῖται γὰρ ἡ πέψις ὑπὸ θερμότητος γίνεσθαι ) , ἀλλ’ ὡς πρὸς τὴν πέψιν συντελούσης καὶ τῆς ψυχρότητος · ἡ γὰρ | θερμότης ὡς ὕλην τὸ ὑγρὸν καὶ τὸ ψυχρὸν ὁρίζει ἐν τῇ πέψει κρατοῦσα . ὅτι δὲ καὶ τὰ ἄλλα , ἐφ’ ὧν δι’ ὁμοιότητα μεταφορικῶς τὸ τῆς πεπάνσεως ὄνομα κατηγορεῖται , ὁμοειδῶς γίνεται καὶ πεπαίνεται τοῖς ἐν τοῖς περικαρπίοις , ἔδειξεν εἰπὼν ἔστι δὲ ἡ φυμάτων καὶ φλέγματος καὶ τῶν τοιούτων πέπανσις ἡ ὑπὸ τοῦ ἐνυπάρχοντος αὐτοῖς θερμοῦ τοῦ ὄντος ἐν αὐτοῖς ὑγροῦ πέψις · ἀδύνατον γὰρ ὁρίζεσθαι τὸ ὑγρόν , εἰ μὴ κρατοῖτο ὑπὸ τοῦ θερμοῦ · ἦν δὲ ἡ πέπανσις ἡ ἐπὶ τῶν περικαρπίων τοιοῦτον . ἐκ μὲν οὖν πνευματικῶν . λέγει τὰ πεπαινόμενα ἐκ μὲν πνευματικῶν ὑδατώδη γίνεσθαι · συνίσταται γὰρ καὶ παχύνεται τὸ πνεῦμα ἐν τῇ εἰς ὕδωρ μεταβολῇ , τὰ δὲ ὑδατώδη πάλιν εἰς τὰ γεηρά · τὰ γὰρ ὑδατώδη ὅσῳ ἂν παχύνηται καὶ γεηρότερα γίνηται , πεπέφθαι μᾶλλον λέγεται · καθόλου τε πάντα τὰ πεπαινόμενα ἐκ λεπτῶν παχύτερα γίνεται . τὸ δὲ καὶ τὰ μὲν εἰς αὐτὴν ἡ φύσις ἄγει κατὰ τοῦτο τὰ δὲ ἐκβάλλει τοιοῦτον ἄν εἴη · τῶν πεπαινομένων τὰ μὲν εἰς φυσικὸν εἶδος μεταβάλλει , καθ’ ὅσον πεπαίνεται , καὶ ἔστιν αὐτοῖς τέλος τῆς πεπάνσεως κατὰ φύσιν ἡ εἰς τοῦτο μεταβολή , τὰ δὲ ἐκβάλλεται καὶ ἐκκρίνεται ἐκ τοῦ κατὰ φύσιν ἔχοντος , ὡς τὸ φλέγμα , τὸ πύον , ἡ λήμη , τὸ περίττωμα . Εἰπὼν δὲ τί ἐστι πέπανσις , ἑξῆς λέγει περὶ ὠμότητος , ἥτις ἔστι μὲν ὑπὸ τὴν ἀπεψίαν , ἐναντία δέ ἐστι τῇ πεπάνσει . λέγει δὴ ὠμότητα εἶναι τὸ ἐναντίον τῇ πεπάνσει · ἀπεψία γάρ ἐστι τῆς ἐν τῷ περικαρπίῳ τροφῆς ἡ κυρίως ὠμότης λεγομένη , ἥτις ἐστὶν ἡ ἀόριστος ὑγρότης , τουτέστιν ἡ ἀσύστατος . διὸ καί φησιν εἶναι τὴν ὠμότητα ἢ πνευματικὴν ἢ ὑδατώδη ἢ ἐξ ἀμφοῖν μεμιγμένην , εἰ μὲν οὖν τὸ ὀφεῖλον πεφθῆναι πνεῦμα , πνευματικήν , εἰ δὲ ὕδωρ , ὑδατώδη . δύναται δὲ καὶ ἐξ ἀμφοῖν εἶναι , ὅταν ὀφεῖλον τὸ πεσσόμενον παχυνθῆναι , τὸ δὲ μείνῃ πνευματικόν τε καὶ ὑδατῶδες . καὶ ἐπεὶ ἡ πέπανσις τελείωσις , δῆλον ὅτι ἡ ὠμότης ἀτέλεια ἔστι γινομένη δι’ ἔνδειαν φυσικοῦ θερμοῦ καὶ ἀσυμμετρίαν πρὸς τὸ πεπαινό - πεπαινόμενον ὑγρόν · ὅταν γὰρ ἔλαττον ᾖ τὸ θερμὸν ἢ ὥστε κρατεῖν δύνασθαι τοῦ ὑγροῦ , ἄπεπτον τὸ ὑγρὸν μένει . ἐπεὶ δὲ εἶπε τὸ ὑγρὸν εἶναι τὸ πεπαινόμενον , τίνα ἐστὶ τῶν ὑγρῶν τὰ πεπαινόμενα λέγει · ὅσα γὰρ παχύνεσθαι θερμαινόμενα δύναται · τὸ γὰρ πεπαινόμενον συνίσταται πᾶν . οὐδὲν δὲ ὑγρὸν ἄμικτον ξηρῷ καὶ γεώδει παχύνεται , διὸ οὐδὲ πεπαίνεται . δεῖ οὖν τὸ πεπαινόμενον ὑγρὸν ἔχειν ἐν αὑτῷ καὶ ξηρόν τι μεμιγμένον . διὰ τοῦτο γὰρ ὕδωρ μόνον τῶν ὑγρῶν θερμαινόμενον οὐ παχύνεται , ὅτι μὴ ἔχει ἐν τῇ οὐσίᾳ αὑτοῦ ξηρότητός τι · θᾶττον γὰρ θερμαινόμενον διατμίζεται , καὶ φθείρεται ἢ παχύνεται . ἔλαιον δὲ καὶ οἶνος θερμαινόμενα παχύνεται , ὅτι ἔχει ἐν τῇ αὑτῶν οὐσίᾳ καὶ ξηρόν τι καὶ γεῶδες . εἰπὼν δὲ ὅτι μηδὲν ὑγρὸν ἄμικτον ξηρῷ ὂν πεπαίνεται , περὶ τῆς ὠμότητος πάλιν λέγει καὶ τῆς ἐν αὐτῇ ἀτελείας · ἔκειτο γὰρ γίνεσθαι δι’ ἔνδειαν τοῦ φυσικοῦ θερμοῦ καὶ ἀσυμμετρίαν πρὸς τὸ ὑγρὸν τὸ πεπαινόμενον . ταύτην δέ φησι τὴν ἀσυμμετρίαν τοῦ θερμοῦ πρὸς τὸ πεπαινόμενον ὑγρὸν γίνεσθαι ἢ τῷ τὸ θερμὸν ὀλίγον εἶναι καὶ ἔλαττον τοῦ κατὰ φύσιν ἢ τῷ τὸ ὑγρὸν τὸ πεσσόμενον καὶ ὁριζόμενον πολὺ καὶ πλεῖον εἶναι τοῦ κατὰ φύσιν . διὰ τοῦτό φησι καὶ λεπτοὺς τοὺς χυμοὺς καὶ τὰς συστάσεις εἶναι τῶν ὠμῶν , καὶ ψυχροὺς μᾶλλον ἢ θερμούς , καὶ ἀβρώτους καὶ ἀπότους , ὡς μὴ κρατη - θέντος τοῦ ὑγροῦ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ . Ὥσπερ δὲ ἡ πέπανσις πολλαχῶς ἐλέγετο ( κύριον γὰρ ἦν ὄνομα τῆς πεπάνσεως τῶν καρπῶν , ἐλέγετο δὲ καὶ ἄλλα τινὰ πεπαίνεσθαι κατὰ μετα - φορὰν τὴν ἀπὸ τούτων , τῷ ὁμοίως τούτοις γίνεσθαι καὶ εἶναι ὁμοειδὲς τὸ ἐπ’ αὐτῶν γινόμενον τοῖς ἐπὶ τῶν καρπῶν ) , οὕτως φησὶ καὶ τὴν ὠμότητα λέγεσθαι πλεοναχῶς . οὐ γὰρ μόνον ἐπὶ τῶν καρπῶν ἡ ὠμότης λέγεται , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων , ἐφ’ ὧν καὶ ἡ πέπανσις · καὶ γὰρ οὖρα καὶ ὑποχωρήσεις τῆς γαστρὸς καὶ κατάρροι ὠμὰ λέγονται , ἃ πάντα τοιαῦτα εἶναι λέγεται τῷ μὴ κεκρατῆσθαι ὑπὸ τῆς οἰκείας θερμότητος μηδὲ συνεστάναι . ἤδη δὲ πορρωτέρω προιόντες καὶ κέραμον ὠμὸν λέγομεν καὶ γάλα καὶ ἄλλα πλείω · ὅσα γὰρ ἄν δυνάμενα μεταβλλ́λειν καὶ συlνίστασθαι ὑπὸ θερμότητος μὴ συσταθῇ μηδὲ πάθῃ τοῦτο , ὠμὰ λέγεται . τὰ γὰρ μὴ δυνάμενα συνίστασθαι ὑπὸ θερμότητος οὐ λέγεται ὠμά · τὸ γοῦν ὕδωρ οὐ λέγεται ὠμόν , ὅτι μὴ πέφυκεν ὑπὸ θερμοῦ παχύνεσθαι . καίτοι λέγεσθαί φησιν αὐτὸ ἑφθὸν δηλονότι καὶ ἀνέψητον , οὐ μὴν ὠμὸν ἡ πεπαντόν . ὅτι μὲν οὖν ὁ ὠμὸς κέραμος πορρωτέρω τῶν ἄλλων , καὶ οὐ πάντῃ ὁμοίως ἐκείνοις λέγεται , φανερόν · ἐκεῖνα μὲν γὰρ ἦν ὑπὸ τῆς οἰκείας θερμότητος πεπαινόμενα καὶ ὠμὰ ἐλέγετο , ὅτι μὴ τὸ οἰκεῖον ἐν αὐτοῖς θερμὸν ἐκράτει τοῦ ὑγροῦ , ὁ δὲ κέραμος ὠμὸς λέγεται τῷ τὸ ἔξωθεν προσαγόμενον αὐτῷ θερμὸν μὴ κεκρατηκέναι τῆς ὑγρότητος τῆς ἐν αὐτῷ . ἐπιζητήσαι δ’ ἄν τις , πῶς καὶ τὸ γάλα πορρωτέρω καὶ οὐχὶ ἐκείνοις ὁμοίως λέγεται ὠμόν . ἢ εἰ μὲν λέγοιτο ὠμὸν γάλα τὸ ἐν τῷ ζῴῳ , ὁμοίως ἄν τοῖς πρώτοις λέγοιτο · ὠμὸν γὰρ τοῦτο τῷ μὴ κεκρατῆσθαι ὑπὸ τῆς ἐν τῷ ζῴῳ θερμότητος τὴν ὑγρότητα τὴν ἐν αὐτῷ · εἰ δὲ λέγοιτο τὸ ἑψόμενον γάλα ἐν 10 πυρὶ ὠμόν , ὁμοίως ἂν λέγοιτο τῷ κεράμῳ ὠμόν · τῷ γὰρ ὑπὸ τῆς ἔξωθεν μὴ κεκρατῆσθαι θερμότητος . Εἰπὼν δὲ περὶ πεπάνσεως καὶ ὠμότητος , ὧν τὸ μὲν ἦν τῷ γένει πέψις , τὸ δ’ ἀπεψία , καὶ ὁρισάμενος ταῦτα καὶ τὰς αἰτίας δείξας , δι’ ἃς γίνεται , ἑξῆς περὶ ἑψήσεως λέγει καὶ τῆς ἐναντίας αὐτῆς μολύνσεως , καὶ πρῶτόν γε περὶ ἑψήσεως . λέγει δὴ τὴν ἕψησιν εἶναι καθόλου μὲν πέψιν ὑπὸ θερμότητος ὑγρᾶς τοῦ ἐνυπάρχοντος ἀορίστου ἐν τῷ ὑγρῷ , θερμότητος μὲν ὑγρᾶς εἰπών , ὅτι τὰ ἑψόμενα ὑπὸ τοῦ θερμοῦ ὑγροῦ ἕψεται · ὑπὸ γὰρ θερμοῦ ὕδατος καὶ ἐν θερμῷ ὑγρῷ ἕψεται τὰ ἑψόμενα . τοῦ δὲ ἐνυπάρχοντος ἀορίστου , τουτέστι τοῦ ἐν τῶ ὑγρῶ τῶ ὄντι ἐν τοῖς ἑψομένοις ἀορίστου καὶ ὑδατώδους · τὸ γὰρ ἐν τούτοις ὑγρόν , ἀόριστον ὄν , πεφθὲν καὶ ὁρισθὲν ὑπὸ τῆς εἰρημένης θερμότητος ἑφθὸν γίνεται ἀπὸ τῆς ἑψήσεως . ἄν τε γὰρ σάρκες ὦσιν αἱ ἑψόμεναι ἄν τε λάχανα ἄν τε ἄλλο τι , τότε ἑφθὰ γίνεται , ὅταν τὸ ἐν αὐτοῖς ὑγρόν , ἀόριστον ὄν , ὑπὸ τῆς ἐν τῷ ὑγρῷ τῷ ἔξωθεν θερμότητος πεφθῇ τε καὶ ὁρισθῇ . λέγεσθαι δέ φησι τὸ τῆς ἑψήσεως ὄνομα κυρίως ἐπὶ μόνων τῶν ἑψομένων . τί δ’ ἐστὶ τὸ ἐνυπάρχον ἀόριστον ἐν τῷ ὑγρῷ , ἐδήλωσεν εἰπὼν τοῦτο δ’ ἂν εἴη , ὥσπερ εἴρηται , πνευματῶδες ἢ ὑδατῶδες . εἰπὼν δὲ τὴν ἕψησιν εἶναι ὑπὸ θερμότητος ὑγρᾶς , ἐξηγούμενος , τίς ἐστι θερμότης ὑγρά , λέγει ἡ δὲ πέψις γίνεται , δηλονότι ἡ τοῦ ἀορίστου τοῦ ἐν τῷ ὑγρῷ ὄντος πνευματώδους ἢ ὑδατώδους , ἀπὸ τοῦ ἐν τῷ ὑγρῷ πυρός , ἴσον λέγων τῷ ἀπὸ τοῦ ἐν τῷ ὑγρῷ θερμοῦ . εἰπὼν δὲ καὶ ἀποδοὺς τὸν λόγον τῆς ἑψήσεως , ἐπεὶ δοκεῖ καὶ τὰ ταγηνιζόμενα ἐν ὑγρῷ θερμῷ ταγηνίζεσθαι ( θερμαιναμένου γὰρ τοῦ ἐν τῷ ταγήνῳ ἐλαίου ἢ ἐν ᾧ ἄν ὑγρῷ καὶ ταγηνίζηταί τινα , ἐκεῖνα μεταβάλλει , καὶ οὐ λέγεται ἕψεσθαι , ἀλλὰ ταγηνίζεσθαι ) , ὅτι μὴ ταγηνιζόμενα ὑπὸ τοῦ ἐν τῷ ὑγρῷ θερμοῦ πάσχει , ὡς τὰ ἑψόμενα , ἀλλ’ ὑπὸ τοῦ ἔξω πυρός , ὥσπερ καὶ τὰ ὀπτώμενα , δείκνυσι . διὸ καὶ τὰ ταγηνιζόμενα ὀπτᾶται μᾶλλον ἢ ἕψεται · ὑπὸ γὰρ τοῦ ἔξωθεν θερμοῦ , τουτέστιν ὑπὸ τοῦ πυρός , ταγηνιζόμενα μεταβάλλει τε καὶ πάσχει , ἀλλ’ οὐχ ὑπὸ τοῦ ἐν τῷ περιέχοντι αὐτὰ ὑγρῷ θερμοῦ . ὅτι γὰρ μὴ ὑπ’ ἐκείνου πάσχει , σημεῖον τὸ τὸ περιέχον αὐτὰ ὑγρὸν πάσχειν μᾶλλον ὑπὸ τῶν ταγηνιζομένων · θερμαινόμενα γὰρ ἐκεῖνα ὑπὸ τοῦ πυρὸς τοῦ πεπυρακτωμένου σιδήρου τὸ περικείμενον αὐτοῖς ὑγρὸν ξηραίνει εἰς αὑτὰ ἀναλαμβάνοντα . τὰ δέ γε ἑψόμενα τὸ ἐναντίον τούτου ποιεῖ · οὐ γὰρ μόνον οὐκ ἀναλαμβάνει εἰς αὑτὰ τὸ περικεχυμένον αὐτοῖς ὑγρὸν θερμόν , ἀλλὰ πάσχοντα ὑπ’ αὐτοῦ καὶ μεταβαλλόμενα καὶ θερμαινόμενα ἐκκρίνει καὶ τὴν ἐνυπάρχουσαν αὐτοῖς ὠμοῖς οὖσιν ὑγρότητα . οὗ σημεῖόν φησιν εἶναι τὸ ξηρότερα εἶναι τὰ ἑφθὰ τῶν ὀπτῶν · τὰ μὲν γὰρ ἑψόμενα τῷ κρατεῖσθαι ὑπὸ τοῦ ἐν τῷ περιέχοντι αὐτὰ ὑγρῷ θερμοῦ οὐκ ἀνασπᾷ αὐτὸ εἰς αὑτά , ἀλλ’ ἀφίησι τὸ ἐνυπάρχον αὐτοῖς , τὰ δὲ ταγηνιζόμενά τε καὶ ὅλως ὀπτώμενα τῇ ἀπὸ τοῦ πυρὸς ἐγγινομένῃ αὐτοῖς θερμότητι κρατοῦντα τοῦ ἐκτὸς ὑγροῦ σπᾷ αὐτὸ εἰς ἑαυτά . ὅτι δὲ τὰ ὀπτὰ ὑγρότερα τῶν ἑφθῶν , δῆλον ἐκ τοῦ , ὅταν τμηθῇ , πολὺ ὑγρότερα τῶν ἑφθῶν τὰ ὀπτὰ εὐρίσκεσθαι , ὀπτὰ δὲ τὰ μὴ προεψημένα . | Εἰπὼν δὲ τὴν ἕψησιν πέψιν εἶναι τοῦ ἐνυπάρχοντος ἐν τῷ ὑγρῷ ἀορίστου γινομένην ἀπὸ ὑγρᾶς θερμότητος , εὐλόγως φησὶ μὴ πᾶν σῶμα ἑψητὸν εἶναι · οὔτε γὰρ ἐν ᾧ μηδέν ἐστιν ὑγρόν ( τοῦτο γὰρ τὸ ἐν τῇ ἑψήσει πεσσόμενον ) οὔτε ἐν ᾧ ἔστι μέν , ἀλλὰ ἀδύνατον κρατηθῆναι καὶ ἐκκριθῆναι ὑπὸ τῆς ἐν τῷ περικεχυμένῳ αὐτῷ ὑγρῷ θερμότητος διὰ πυκνότητα . διὸ οὔτε λίθοι οὔτε ξύλα ἕψονται , οἱ μὲν διὰ τὸ μὴ ἔχειν ὑγρότητα , τὰ δὲ διὰ τὸ τοιαύτην ἔχειν , ὡς μὴ δύνασθαι ὑπὸ τοῦ ἕψοντος ὑγροῦ θερμοῦ κρατεῖσθαι αὐτὴν καὶ ἐκκρίνεσθαι , διὰ τὸ φυσικῶς ἐν τῇ συστάσει πεπυκνῶσθαι καὶ μὴ ἐξιέναι . ἕψεται δὲ ταῦτα , ὅσα τῶν σωμάτων ἔχει παθητικὴν ὑγρότητα ὑπὸ τῆς ἐν τῷ ὑγρῷ τῷ περιέχοντι αὐτὰ ὑπὸ πυρὸς ἐγγινομένης θερμότητος . λέγεσθαι δέ φησι καὶ ἄλλα τινὰ ἕψεσθαι οὐ κυρίως , ἀλλὰ μεταφορικῶς · καὶ γὰρ χρυσὸς καὶ ξύλα καὶ ἀγλα’ τινὰ οὐ κατὰ ταὐτὸν εἶδος λεγόμενα , ἀλλὰ μεταφορικῶς , διὰ τὸ μὴ πάσαις ταῖς διαφοραῖς οἰκεῖα ὀνόματα κεῖσθαι . οὐ γὰρ τῷ τὴν ἐν τῷ χρυσῷ ὑγρότητα κρατεῖσθαι ὑπὸ τῆς ἐν τῷ ὑγρῷ θερμότητος ὁ χρυσὸς ἕψεσθαι λέγεται , ἀλλ’ οὐδὲ τὰ ξύλα · προείρηκε γὰρ ὅτι τὰ τοιαῦτα τῶν σωμάτων οὐκ ἔστιν ἑψητὰ οὐδὲ ἐν ὑγρῷ τίθεται θερμῷ , ὥστε ὑπὸ τούτου κρατηθεῖσαν θεῖσαν τὴν ἐν αὐτοῖς ὑγρότητα ἐκκριθῆναι · μεταφορικῶς δὲ ἀπό τινος ὁμοιότητος ταῦτα ἡψῆσθαι , ὅταν πυρὸς θαρμαινομένων αὐτῶν ἐκκριθῇ τι τῶν ἐν αὐτοῖς ὑγρῶν . ὅταν γὰρ ἐπὶ τοῦ χρυσοῦ ἡ τοιαύτη ὑπὸ τοῦ πυρὸς ἔκκρισις τῆς ἀλλοτρίας ὑγρότητος ἐγκαταμεμιγμένης αὐτῷ γένηται , οἷον ἀργύρου ἢ χαλκοῦ ἤ τινος ἄλλου , τότε ἡψῆσθαι λέγεται · ὁμοίως καὶ τὰ ἄλλα τὰ μεταλλευόμενα . καὶ τὰ ξύλα δέ , ὧν διὰ τὸ πλησίον πῦρ ὁ καπνὸς ἐκκέκριται καὶ γέγονε ξηρά , ἡψῆσθαι λέγεται , ἃ καὶ ἄκαπνα καλεῖται . λέγεται δὲ καὶ ἐπὶ ὑγρῶν ἕψησις , οἷον γάλακτος καὶ γλεύκους , καὶ ὁμοιοτέρα ἡ τούτων ἕψησις τῇ κυρίως ἑψήσει λεγομένῃ τῆς τοῦ χρυσοῦ καὶ τῶν τοιούτων · λέγεται γὰρ ταῦτα τότε ἡψῆσθαι , ὅταν ὁ ἐν αὐτοῖς ὑγροῖς οὖσι χυμός , οἰκεῖος ὢν αὐτῶν καὶ οὐχὶ ἀλλότριος , πεφθῇ καὶ εἴς τι εἶδος μεταβάλλῃ ὑπὸ τοῦ κύκλῳ περικειμένου καὶ ἔξωθεν πυρὸς θερμαίνοντος αὐτά · ἐκκρινομένου γὰρ τοῦ ἀορίστου ἐν αὐτοῖς ἢ ὑδατώδους , ὡς τοῦ ὄρρου ἐπὶ τοῦ γάλακτος , ἢ πνευματώδους , ὡς ἐπὶ τοῦ γλεύκους , ἡ τοῦ ὑποκειμένου πέψις τε καὶ εἰς εἶδός τι μεταβολὴ γίνεται . τρόπον δέ τινα εἶπε τὸ ἐπὶ τούτων γινόμενον παραπλησίως γίνεσθαι τῇ ἑψήσει , ὅτι μηδὲ ταῦτα ἐν ὑγρῷ θερμῷ τίθεται μηδὲ ὑπὸ τούτου πέσσεται ἡ ἐν αὐτοῖς ὑγρότης , ἀλλ’ ἐν ἀγγείοις ὄντα ὑπὸ τοῦ ἔξωθεν πυρὸς πάσχει τὰ προειρημένα . Τέλος δὲ οὐ τὸ αὐτὸ πᾶσιν , οὗτε ἑψομένοις οὔτε πεττομένοις . Οὐ τὸ αὐτό φησι τέλος εἶναι πᾶσι τοῖς ἑψομένοις , οὐδὲ τοῦ αὐτοῦ χάριν ἕψεσθαι αὐτά · τὰ μὲν γὰρ ἕψεται , ὥστε πρὸς ἐδωδὴν ἐπιτήδεια γίνεσθαι , οἷς τοῦτο τῆς ἑψήσεως τέλος , τὰ δὲ ὥστε πρὸς ῥόφησιν , τὰ δὲ ἄλλου τινὸς χάριν . οὔτε δὲ ἑψο·μένοις εἶπεν οὔτε πεττομένοις ἤτοι ἐκ παραλλήλου , ἐπεὶ ἡ ἕψησις διὰ πέψεως , ἢ ἐπεὶ κοινότερον ἡ πέψις καὶ γενικώτερον τῆς ἑψήσεως ( οὐ γὰρ ἡ ἕψησις μόνον διὰ πέψεως , ἀλλὰ καὶ ἡ πέπανσις , ὡς δέδειχε , καὶ ἡ ὄπτησις δέ , ὡς ἐρεῖ ) , εἰπὼν μὴ εἶναι τὸ αὐτὸ πᾶσι τοῖς ἑψομένοις τέλος , ἐπήνεγκεν ὅτι μηδὲ ὅλως τοῖς πεσσομένοις , ὡς οὐδὲ ἐπὶ τῶν ἄλλων εἰδῶν τῆς πέψεως τοῦ αὐτοῦ πᾶσιν ὄντος τέλους . ἀπὼν δὲ ὅτι μὴ τὸ αὐτὸ πᾶσι τοῖς ἑψομένοις τέλος , σημεῖον τούτου καὶ τὸ ἐπὶ τῶν φαρμάκων παρέθετο , ἃ καὶ αὐτὰ μὲν ἕψειν λέγομεν , οὐ μὴν ὡς πρὸς ἐδωδὴν ἢ πρὸς ῥόφησιν ἢ ὅλως πρὸς τροφὴν χρήσιμα αὐτὰ ἐσόμενα ἕψειν λέγομεν . οὐδ’ ἡ τῶν φαρμάκων δὲ ἕψησις ἡ αὐτὴ τῇ κυρίως ἑψήσει λεγομένῃ , ἧς τὸν ὁρισμὸν ἀποδέδωκεν . εἰπὼν δὲ ταῦτα συγκεφαλαιοῦται νῦν , τίνα ἐστὶ τὰ ἑψητά , καθόλου λέγων περὶ πάσης ἑψήσεως , οὐ τῆς κυρίως λεγομένης μόνον · ὅσα γὰρ παχύτερα δύναται γίνεσθαι θερμαινόμενα ( πεσσομένου γὰρ τοῦ ἐν αὐτοῖς ἀορίστου ὑγροῦ ἡ πάχυνσις ) ἢ ἐλάττω · διακρινομένου γὰρ καὶ ταῦτα τοῦ ἐν αὐτοῖς πνευματώδους , τὰ δ’ αὐτὰ καὶ βαρύτερα γίνεται . οὐ γὰρ ἁπλῶς τὰ ἐλάττω γινόμενα ἕψεται · τὸ γοῦν ἔλαιον ἔλαττον μὲν γίνεται , οὐ μὴν ἕψεται , ὡς ἐρεῖ . ἢ τὰ μὲν αὐτῶν τοιαῦτα , τὰ δὲ ἐναντία ἀντὶ τοῦ τὰ μὲν παχύτερα , τὰ δὲ λεπτότερα διὰ τὸ ἐν τῇ ἑψήσει διακρίνεσθαι . καὶ τὰ μὲν αὐτῶν παχύνεσθαι , τὰ δὲ λεπτύνεσθαι , ὡς ἐπὶ τοῦ γάλακτος γίνεται · τὸ μὲν γὰρ αὐτοῦ λεπτύνεται , ὅσον ὀρρῶδες , τὸ δὲ λοιπὸν συνίσταται καὶ τυροῦται , ὃ πυτίαν εἶπεν , ὡς τῷ ἔχειν ἐν αὑτῷ τοιοῦτόν τι πηγνυμένου αὐτοῦ . ἕψεσθαι δ’ ἂν κατὰ τοῦτο καὶ τὰ σιτία λέγοιτο · καὶ γὰρ ἐκείνων τὰ μὲν εἰς ὑγρότητα ὑπὸ | τῆς θερμότητος διακρίνεται , οἷά ἐστι τὰ οὖρα , τὰ δὲ παχύνεται . τὸ δ’ ἔλαιον οὔ φησιν ἕψεσθαι καθ’ ἑαυτό · μετ’ ἄλλων μὲν γὰρ μιγνύμενον ἕψεσθαι δοκεῖ , οὐ μὴν καθ’ ἑαυτό , ὅτι θερμαινόμενον μήτε παχύνεται μήτε ἔλαττον γινόμενον βαρύτερον γίνεται μήτε τὸ μὲν αὐτοῦ ὑγρότερον γίνεται , τὸ δὲ παχύτερον · τὸ γὰρ αὐτὸ κατὰ τὸ εἶδος ἐν τῇ ἑψήσει μένει , ἔστ’ ἄν σώζηται . τοιαύτην μὲν οὖν φησιν εἶναι τὴν κατὰ τὴν ἕψησιν πέψιν · ἡ γὰρ πέψις καὶ ἐν ἄλλοις , οὐκ ἐν ἑψήσει μόνῃ . οὐδὲν δὲ διαφέρειν φησίν , εἴτε διὰ τεχνικῶν ὀργάνων γίνοιτο , ὡς ἡ ὑπὸ τῶν ὀψοποιῶν , εἴτε διὰ φυσικῶν , ὡς ἐπὶ τῆς τροφῆς · ὁποτέρως γὰρ ἄν γίνηται , τὴν αὐτὴν αἰτίαν ἕξει . καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν διὰ τεχνικῶν ὀργάνων ἑψομένων τὸ ἔξω θερμὸν τῶν ἑψομένων αἴτιον τῆς ἑψήσεως τε καὶ πέψεως τοῦ ἐν τῷ ἑψομένῳ ἀορίστου ὑγροῦ καὶ ἐπὶ τῶν διὰ φυσικῶν . καὶ γὰρ ἡ τροφὴ ὑπὸ τοῦ ἔξωθεν ὄντος αὐτῆς θερμοῦ ἕψεται · οὐ γὰρ ἐν αὐτῇ τῇ τροφῇ τὸ ἕψον τε καὶ πέσσον αὐτὴν θερμόν , εἰ καὶ σύμφυτον τῶ τρεφομένω . Εἰπὼν δὲ περὶ ἑψήσεως μέτεισιν ἐπὶ τὸν περὶ μολύνσεως λόγον , ἥτις ἐστὶν ἐναντία τῇ ἑψήσει , καί φησιν αὐτὴν εἶναι τὴν ἐναντίαν ἀπεψίαν τῇ ἑψήσει . εἴη δ’ ἂν ἐναντία ἥ τε πρώτη λεχθεῖσα ἀντὶ τοῦ ἥ τε τῇ πρώτῃ λεχθείσῃ [ τῇ ] ἑψήσει ἐναντία · οὐ γὰρ τί ποτέ ἐστι μόλυνσις , εἴρηκεν ἤδη , ἀλλ’ ἡ δυνάμει . εἰπὼν γὰρ τίς ποτέ ἐστιν ἡ πρώτη τε καὶ κυρίως λεγομένη ἕψησις , εἴρηκε δυνάμει καὶ τὴν ἐναντίαν αὐτῇ μόλυνσιν . ἐπεὶ γὰρ ἦν ἡ ἕψησις πέψις τοῦ ἐν τῷ ἑψομένῳ σώματι ἀορίστου ὑπὸ τῆς ἐν τῷ πέριξ ὑγρῷ θερμότητος , εἴη ἄν καὶ ἡ ἐναντία αὐτῇ μόλυνσις ἀπεψία , ὡς ὁριζόμενος λέγει , τοῦ ἐν τῷ σώματι ἀορίστου δι’ ἔνδειαν τῆς ἐν τῷ πέριξ ὑγρῷ θερμότητος . ὅτι δὲ ἡ τοῦ θερμοῦ ἔνδεια μετὰ ψυχρότητος , εἰρῆσθαί φησιν · εἶπε γὰρ κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ βιβλίου , ὅτε ἔλεγε περὶ φθορᾶς καὶ σήψεως . εἰπὼν γὰρ τί ἐστι σῆψις , ἐπήνεγκεν “ ὥστ᾿ ἐπεὶ κατ’ ἔνδειαν πάσχει θερμοῦ , τὸ δὲ ἐνδεὲς τοιαύτης δυνάμεως ψυχρὸν πᾶν , ἄμφω ἄν αἴτια εἴη . ” τούτου δὴ νῦν ὑπομιμνήσκει . γίνεται γάρ , φησί , διὰ κίνησιν ἄλλην ἡ μόλυνσις καὶ ἡ προειρημένη ἀπεψία , τῷ μὴ κινεῖν καὶ μεταβάλλειν τὸ θερμόν , ἀλλὰ τῷ ὑπὸ τῆς τοῦ ψυχροῦ γινομένης κινήσεως ἐκκρούεσθαι καὶ ἡττᾶσθαι τὴν πέττουσαν , τουτέστι τὴν θέρμην , πρὸς τὸ κινεῖν . ἐπεὶ δὲ εἶπε δι’ ἔνδειαν τῆς ἐν τῷ ὑγρῷ τῷ πέριξ θερμότητος τὴν κατὰ τὴν μόλυνσιν ἀπεψίαν γίνεσθαι , προστίθησι καὶ περὶ τῆς ἐνδείας τοῦ θερμοῦ τοῦ ἐν τῷ περιέχοντι ὑγρῷ πῶς γίνεται · ἢ γὰρ διὰ τὸ πλῆθος τῆς ἐν τῷ ὑγρῷ ψυχρότητος , τουτέστιν ὅταν τὸ περιέχον ὑγρὸν τὸ ἑψόμενον μᾶλλον ψυχρὸν ἢ θερμὸν ᾖ , ἢ διὰ τὸ πλῆθος τῆς ἐν τῷ ἑψομένῳ ὑγρότητος , οὐκ ἔχοντος ἀναλογίαν πρὸς αὐτὸ τοῦ ἐν τῷ περικειμένῳ ὑγρῷ θερμοῦ τοιαύτην , ὡς κρατεῖν αὐτοῦ · ἀμφοτέρως γὰρ συμβαίνειν οἷόν τε · ὥστε τὴν ἐν τῷ ὑγρῷ τῷ περικειμένῳ τῷ ἑψομένῳ θερμότητα πλείω μὲν εἶναι ἢ ὥστε μηδ’ ὅλως κινῆσαι τὸ ἐν τῷ ἑψομένῳ ὑγρόν , ἐλάττω δὲ πάλιν ἢ ὥστε συμπέψαι τε καὶ ὁμαλῦναι . ὅταν δὲ οὕτως ἔχῃ καὶ ᾖ τοιαύτη ἔνδεια τοῦ θερμοῦ , ἡ μόλυνσις γίνεται , κινηθέντος μὲν τοῦ ἐν τῷ ἑψομένῳ ὑγροῦ , οὐ μὴν πεφθέντος τε καὶ ὁμαλυνθέντος . διὰ ταύτην φησὶ τὴν ἀνωμαλίαν σκληρότερα γίνεσθαι τὰ μεμολυσμένα τῶν ἑψημένων . ὥσπερ δὲ τὰ μεμολυσμένα τῶν ἑφθῶν σκληρότερα διὰ τὴν ἀνωμαλίαν , οὕτως καὶ ἐπὶ τῶν ὑγρῶν , ἃ καὶ αὐτὰ ἕψεσθαι λέγεται , ὡς τὸ γάλα , διὰ τὴν ἀνωμαλίαν διωρισμένα γίνεται , καὶ κατ’ ἄλλο μὲν συνεστῶτα , κατ’ ἄλλο δὲ διαρρέοντα . εἰπὼν δὲ περὶ τῆς μολύνσεως ὅτι ἔστιν ἡ ἐναντία τῇ ἑψήσει ἀπεψία , καὶ προσθεὶς τὸ εἴη δ’ ἄν ἐναντία ἥ τε πρώτη λεχθεῖσα , οὐκέτι προσέθηκε καὶ τίνες ἄλλαι , ὅτι ἡ κυρίως λεγομένη μόλυνσίς ἐστιν ἡ προειρημένη , διὰ τὸ ῥᾴδιον εἶναι τῷ προειρημένῳ τρόπῳ χρωμένους καὶ τὰς δευτέρας ἄν ῥηθείσας μολύνσεις ὁρίσασθαι · ἔσονται γὰρ αἱ ἐναντίαι ἀπεψίαι ταῖς δευτέραις καὶ κοινότερον λεγομέναις ἑψήσεσιν . Ὄπτησις δ᾿ ἐστὶ πέψις ὑπὸ θερμότητος ξηρᾶς καὶ ἀλλοτρίας . Τί ποτ’ ἐστὶν ὄπτησις , καὶ τίνι διαφέρει ἑψήσεως ἔδειξεν · ἀμφότεραι μὲν γὰρ πέψεις τινὲς οὖσαι γίνονται ὑπ’ ἀλλοτρίας θερμότητος , οὐχ ὥσπερ ἡ πέπανσις ὑπὸ οἰκείας , ἀλλήλων δὲ διαφέρουσι καθ’ ὅσον ἡ μὲν ἕψησις ὑπὸ ὑγρᾶς γίνεται θερμότητος , ἡ δ’ ὄπτησις ὑπὸ ξηρᾶς . ὑπὸ γὰρ αὐτοῦ τοῦ πυρὸς πέσσεται καὶ ὁρίζεται ἡ ἐν τοῖς ὀπτωμένοις ὑγρότης , ἢ αὐτῷ τῷ πυρὶ ἐπικειμένων ἢ καὶ διά τινος ἀγγείου , ὑποκειμένου τοῦ πυρὸς τῷ ἀγγείῳ μηδὲν ἔχοντι ὑγρὸν ἢ ἔχοντι μέν , ὥσπερ ἐπὶ τῶν ταγηνιζομένων , μὴ μέντοι κρατοῦν αὐτὸ τῆς ἐν τῷ ὀπτωμένῳ ὑγρότητος , ἀλλὰ κρατούμενον ὑπ’ αὐτῆς . εἶπε γὰρ ὅτι καὶ ἡ ταγήνισις εἶδος ὀπτήσεως ἐστιν . ὁρισάμενος δὲ τὴν ὄπτησιν καὶ εἰπὼν αὐτὴν γίνεσθαι ὑπ’ ἀλλοτρίου θερμοῦ ξηροῦ , διὰ τὸ τοιοῦτον εἶναι τὴν ὄπτησιν , φησί , καὶ οὕτω γίνεσθαι , κἂν ἕψων τις ποιῇ τὸ ἑψόμενον μεταβάλλειν καὶ πέττεσθαι τὸ ἐν αὐτῷ ὑγρὸν μὴ ὑπὸ τῆς τοῦ περικεχυμένου αὐτῷ ὑγροῦ θερμότητος , ἀλλ’ ὑπὸ τῆς τοῦ πυρός , ὅταν [ γὰρ ] ἐπιτελεσθῇ ἡ πέπανσις ἐν αὐτῷ , ὀπτὸν τοῦτο γίνεται , οὐχ ἑφθόν . τοῦτο δὲ συμβαίνει , ὅταν τὸ ὕδωρ ὀλίγον ᾖ , καὶ ἡ τοῦ πυρὸς δύναμις αὐτὴ περικρατῇ τοῦ ἑψομένου ἀναξηραίνουσα αὐτό . κἂν ὑπερβάλλῃ ἐν τοῖς ἐν ὀλίγῳ ὕδατι ἑψομένοις ἡ ἀπὸ τοῦ πυρὸς θερμότης , προσκεκαῦσθαι λέγεται τὰ οὕτως ἑψόμενα , ὡς ὑπὸ τοῦ πυρὸς πάσχοντα τοῦτο · πᾶν γὰρ τὸ ξηρότερον γινόμενον μετὰ τὸ ἐπιτελεσθῆναί τε καὶ πεφθῆναι ὑπὸ ξηρᾶς θερμότητος τοῦτο πάσχει . διὰ τοῦτο γάρ φησι τῶν ὀπτῶν τὰ ἐκτὸς ξηρότερα εἶναι τῶν ἐντός , ὡς ἀναξηραινομένης αὐτῶν τῆς ἐπιφανείας ὑπὸ τοῦ πυρός , τῷ πλησίον αὐτῆς εἶναι , οὐκέτι δὲ καὶ ἐκκρινομένης τῆς ἐν τῷ βάθει ὑγρότητος , τῷ φθάνειν πυκνοῦσθαι μᾶλλον θερμαινόμενα τὰ ἐκτὸς αὐτῶν , ὄντα τοῦ πυρὸς πλησίον . ἐπὶ δὲ τῶν ἑφθῶν ἔμπαλιν ἔχει · ὑγρότερα γὰρ τὰ ἐκτὸς τῶν ἐντὸς τῷ τὰ μὲν ἐκτὸς αὐτῶν ὑπὸ τοῦ ἕψοντος αὐτὰ ὑγροῦ διυγράνθαι , τὰ δ’ ἐν βάθει διὰ τὴν ἔκκρισιν τοῦ ἐν αὐτοῖς ὑγροῦ ἀνεξηράνθαι . διὸ καὶ μεῖζον ἔργον ἐπὶ τῶν κατὰ τέχνην γινομένων καὶ χαλεπώτερον τὸ ὀπτηῆσαι τοῦ ἑψῆσαι · χαλεπὸν γὰρ ἐπ’ αὐτῶν ὁμαλῶς καὶ ὁμοίως τὰ ἐντὸς τοῖς ἐκτὸς θερμαίνειν . ὧν γὰρ ἄν ᾖ ἐγγυτέρω , θᾶττον ταῦτα θερμαινόμενα καὶ συνιόντα καὶ πυκνούμενα κωλύει ἐκκρίνεσθαι τὸ ἐνυπάρχον ὑγρὸν ἐν τοῖς ὀπτωμένοις · ἐγκατακλείεται γὰρ ἐντός , ὅταν οἱ πόροι μύσωσι πυκνωθέντες . ἀντέθηκε δὲ τὰ κατὰ τέχνην γινόμενα τοῖς φύσει , ὡς καὶ ἐν τοῖς φύσει γινομένοις , ὡς ἐρεῖ , τῶν μὲν ἑψομένων , τῶν δὲ ὀπτωμένων · μιμεῖται γὰρ ἡ τέχνη τὴν φύσιν . ὅταν μὲν γὰρ ὑπὸ τῆς ἐν τῷ ὑγρῷ θερμότητος πεφθῇ ἡ τροφή , ἥτις ὑγρότης ἐστὶν ἐν οἷς ἡ πέψις μορίοις γίνεται τῇ τροφῇ μεμιγμένη αὐτῇ , ἕψησις τοῦτο φυσική · ὅταν δὲ πλεῖον τὸ θερμὸν αὐτὸ γινόμενον ἀναξηραῖνον τὴν ὑγρότητα κατισχύσῃ αὐτῆς , ὀπτήσει τι ὅμοιον γίνεται , καὶ λέγεται προσκεκαύσθαι ἡ τροφή . διὸ οὐ μόνον αἱ κρατηθεῖσαι ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ τροφαὶ ἄπεπτοι , ἀλλὰ καὶ αἱ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ τὸν εἰρημένον γινόμεναι τρόπον . λέγει δὲ ἐν τῆ τῆς τροφῆς πέψει , ἥτις ἐν τῇ ἄνω κοιλίᾳ γίνεται , μηδὲ ζῷον γεννᾶσθαι , ὥς τινες ᾤοντο , ἀλλ’ ἐν τοῖς περιττώμασι καὶ τῇ ἀποκρίσει καὶ τῇ κάτω κοιλίᾳ σηπομένῃ , ὡς καὶ ἐπὶ τῶν ἐκτὸς σηπομένων ὁρᾶται γεννώμενά τινα ζῷα , ὡς προείρηκεν , ὅτε ἔλεγε περὶ σήψεως · γεννώμενα δὲ οὕτως τε καὶ ἐνταῦθα ἐπάνεισι πολλάκις ἐπὶ τὴν ἄνω κοιλίαν · ἔστι δὲ ταῦτα αἵ τε λεγόμεναι τερηδόνες καὶ οἱ ἕλμινθες . διὸ πολλάκις ἐν ταῖς νόσοις καὶ ἐμοῦνται . τὴν δὲ αἰτίαν τοῦ κάτω μὲν γεννᾶσθαι αὐτά , ἐπαν - ιέναι δὲ πολλάκις καὶ ἐπὶ τὴν ἄνω κοιλίαν ἐν ἑτέροις εἰρῆσθαί φησιν · ἐν γὰρ τοῖς Προβλήμασι . κάτω μὲν γὰρ καὶ ἐν τῇ κάτω κοιλίᾳ , ὅτι ἐκ σήψεως γίνεται , ἐνταῦθα δὲ ἡ σῆψις · ἐπάνεισι δὲ ἐν ταῖς νόσοις καὶ ἐπὶ τὴν ἄνω κοιλίαν δι’ ἃς αἰτίας ἐν ἐκείνοις λέγει . Τῇ μὲν οὖν ἑψήσει καὶ τῇ τοιαύτῃ πέψει ἡ μόλυνσις καὶ ἡ οὕτω γινομένη ἀπεψία ἐναντία , τῇ δὲ ὡς ὀπτήσει λεγομένῃ πέψει εἶναι μέν τινα καὶ αὐτῇ φησιν ἀντικειμένην ἀπεψίαν , ἀνωνυμώτερον δὲ τὸ τοιοῦτον εἶναι πάθος , εἶναι δὲ ὅμοιον τῇ ἐπὶ τῶν ὀπτωμένων στατεύσει λεγομένῃ , ἥτις ἐστίν , ἐπειδὰν γένηται δι’ ἔνδειαν θερμότητος ἀτελὴς ἡ ὄπτησις . ἡ δὲ ἔνδεια τῆς θερμότητος ἢ δι’ ὀλιγότητα τοῦ ὀπτῶντος πυρὸς γίνεται ἢ διὰ πλῆθος τοῦ ἐν τῷ ὀπτωμένῳ ὕδατος . ὅταν γὰρ πλείων μὲν ἡ | ἀπὸ τοῦ πυρὸς θερμότης ᾖ ἢ ὥστε μὴ κινῆσαι καὶ μεταβαλεῖν τὸ ὀπτώμενον , ἐλάττων δὲ ἢ ὥστε πέψαι , τότε γίνεται ἡ ὡς στάτευσις λεγομένη ἀπεψία ἐναντία οὖσα τῇ δι’ ὀπτήσεως γινομένῃ πέψει . τί μὲν οὖν ἐστι πέψις καὶ ἀπεψία . ὑπομιμνήσκει διὰ τούτων τῶν εἰρημένων · μνημονεύσας δὲ περὶ πέψεως καὶ ἀπεψίας , τῶν κοινῶν , αἳ ἦσαν ἀλλήλαις ἐναντίαι , καὶ πεπάνσεως καὶ ὠμότητος , ἃ πάλιν ἦν ἀλλήλοις ἐναντία , καὶ ἑψήσεως καὶ ὀπτήσεως ἐπὶ τούτοις μνημονεύσας προσέθηκε καὶ τὰναντία τούτοις . ἃ ἦν μόλυνσίς τε καὶ στάτευσις , ἡ μὲν μόλυνσις τῇ ἑψήσει , ἡ δὲ στάτευσις τῇ ὀπτήσει . Τῶν δὲ παθητικῶν , τοῦ ὑγροῦ καὶ τοῦ ξηροῦ , λεκτέον τὰ εἴδη . Εἰπὼν περὶ τῶν ἔργων τῶν ποιητικῶν δυνάμεων , αὗται δὲ ἦσαν τὸ θερμόν τε καὶ ψυχρόν , τίνα τε καὶ πόσα ἐργάζονται ἔν τε τῇ γενέσει τῶν οὐσιῶν καὶ ἐν ταῖς ἤδη συνεστώσαις οὐσίαις , μέτεισιν ἐπὶ τὸν περὶ τῶν παθητικῶν πάλιν δυνάμεων λόγον , αἵτινές εἰσι ξηρότης τε καὶ ὑγρότης , καὶ τίνα ἐστὶ τὰ τούτων εἴδη ζητεῖ . λέγει δὲ ἀρχὰς μὲν εἶναι τῶν ἐν τοῖς σώμασι παθῶν τό τε ξηρὸν καὶ τὸ ὑγρόν · ταῦτα γὰρ ἀρχαὶ καὶ αἰτίαι ὡς ὑλικαὶ τῶν ἐν αὐτοῖς παθῶν , ἡ ταῦτα πρῶτα ἐν τοῖς σώμασι πάθη · τὰ δ’ ἄλλα πάθη τὰ τῶν σωμάτων μεμῖχθαι μέν φησιν ἐκ τούτων , ὁποτέρου δὲ μᾶλλον αὐτῶν καὶ ἐπὶ πλέον μετέχει τὰ σώματα , τούτῳ προσνέμεται τῷ πάθει . τὰ μὲν γὰρ ξηροῦ τῶν μικτῶν πλέον ἔχοντα ξηρὰ λέγεται , τὰ δὲ ὑγροῦ ὑγρά . πάντα δέ , φησί , τὰ πάθη τὰ ἐν τοῖς σώμασι τὰ μὲν ἐντελεχείᾳ ἔσται ἐν αὐτοῖς , τὰ δὲ δυνάμει , ἢ πάντα τὰ σώματα ἢ τῷ ἐντελεχείᾳ εἶναι ἐν τῷ πάθει ῥηθήσεται 20 σῶμα ἤτοι ἐνεργείᾳ τοιοῦτον εἶναι , ἢ τῷ δύνασθαι . τίνι δὲ διαφέρει τὸ ἐντελεχείᾳ καὶ τὸ δυνάμει δεικνὺς παρέθετο , ἔχει δ’ οὕτω τῆξις πρὸς τὸ τηκτόν · τηκτὸν μὲν γὰρ καλεῖται τῷ δύνασθαι τήκεσθαι . τήκεται δὲ ᾧ ἐνεργείᾳ ἡ τῆξις ἤδη πάρεστιν . Ἐπεὶ δ’ ἐστὶ τὸ μὲν ὑγρὸν εὐόριστον . Εἰπὼν ἀρχὰς μὲν καὶ πρῶτα πάθη τῶν ἐν τοῖς σώμασι τὸ ξηρόν τε καὶ τὸ ὑγρόν , τὰ δ’ ἄλλα πάντα ἐκ τούτων εἶναι μεμιγμένα , πῶς ἔχει τὸ ξηρὸν καὶ τὸ ὑγρὸν πρὸς ἄλληλα καὶ πῶς ἡ μῖξις αὐτῶν γίνεται , λέγει . ἐπεὶ γάρ , φησίν , ἐστὶ τὸ μὲν ὑγρὸν εὐόριστον ( áqoriston γὰρ ὂν οἰκείῳ ὅρῳ εὐόριστόν ἐστιν ἀεὶ ὁριζόμενον καὶ συσχηματιζόμενον τῷ περιέχοντι ) , τὸ δὲ ξηρὸν δυσόριστον ( ἴδιον γὰρ ὅρον ἔχον καὶ σχῆμα οὐ συσχηματίζεται τῷ περιέχοντι ) παραπλήσιόν τι πρὸς ἄλληλα πάσχουσιν , ὁποῖόν τι τὸ ὄψον καὶ τὰ ἡδύσματα . τῶν γὰρ ἁλῶν καὶ ὅλως τῶν ἡδυσμάτων μιγνυμένων 35 τῷ ὄψῳ ἕν τι ἐξ ἀμφοῖν ἀποτελεῖται , τῶν ὄψων παρὰ τῶν ἡδυσμάτων διὰ τὴν μῖξιν λαμβανόντων τὸ ἐδώδιμον . ὡς δὲ ἐπ’ ἐκείνων ἔχει , οὕτως καὶ ἐπὶ τοῦ ξηροῦ τε καὶ ὑγροῦ . καὶ γὰρ ἐν τούτοις τὸ ξηρὸν παρὰ τῆς τοῦ ὑγροῦ μίξεως τὸ δύνασθαι ὁρίζεσθαι λαμβάνει καὶ γίνεται ἐν τῇ μίξει τῇ πρὸς ἄλληλα ἑκάτερον ἑκατέρῳ οἷον κόλλα · τό τε γὰρ ὑγρὸν τῷ ξηρῷ τοῦ συνεστάναι καὶ μὴ διαπίπτειν αἴτιον καὶ τὸ ξηρὸν ὁμοίως τῷ ὑγρῷ τοῦ μὴ διαχεῖσθαι μηδὲ σκίδνασθαι , ἀλλὰ σύστασιν ἔχειν . εἰπὼν δὲ τὸ ξηρὸν καὶ τὸ ὑγρὸν ἐν τῇ μίξει ἑκάτερον ἑκατέρου γίνεσθαι οἷον κόλλαν , ἐμνημόνευσεν Ἐμπεδοκλέους ὡς τὸ αὐτό πὼς εἰρηκότος διὰ τοῦ “ ἄλφιτον ὕδατι κολλήσας ” · καὶ γὰρ ἐκεῖνος κολλήσει εἴκασε τὴν τοῦ ὑγροῦ τῷ ξηρῷ μῖξιν . καὶ διὰ τοῦτο τὸ συνεστός τε καὶ ὡρισμένον σῶμα ἅπαν ἐξ ἀμφοῖν φησιν εἶναι , ὑγροῦ τε καὶ ξηροῦ , ὡς ἐκείνων , εἰ ἄκρατα λαμβάνοιντο , ἀορίστων ὄντων . λέγει δὲ καὶ τίνα ἐστὶ τῶν ἁπλῶν σωμάτων τὰ κατὰ τὰς δυνάμεις ταύτας εἰδοποιούμενα μάλιστα · γῆ μὲν γὰρ κατὰ τὸ ξηρόν , ὕδωρ δὲ κατὰ τὸ ὑγρόν . διὸ ἐπεὶ πάντα τὰ ὡρισμένα σώματα , ὡς εἶπεν , ἐκ μίξεως ἐστιν ὑγροῦ τε καὶ ξηροῦ , ὑγρὸν δὲ καὶ ξηρὸν ὕδωρ καὶ γῆ , πάντα τὰ ὡρισμένα σώματα ἐξ ὕδατός ἐστι καὶ γῆς . τὸ δὲ ἐνταῦθα προσέθηκε δηλωτικὸν τοῦ ἐν τοῖς ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ σώμασιν · ἐν γὰρ τούτοις τὰ ὡρισμένα ἐξ ἀμφοτέρων τούτων ἀνάγκη εἶναι · οὐ γὰρ καὶ ἐν τοῖς θείοις . τούτων δὲ τῶν μεικτῶν τε καὶ ὡρισμένων ὁποτέρου ἄν πλέον ἐν τῇ μίξει ᾖ , τοῦτο εἶναι λέγεται , καὶ ὁποτέρα ἂν δύναμις ὑπερέχῃ · γῆς μὲν γὰρ οἱ λίθοι , ὅτι πλεῖον ἐν αὐτοῖς τὸ ξηρὸν καὶ γεῶδες , ὕδατος δὲ πάλιν τὸ μέλι καὶ ὁ οἶνος καὶ οἱ τοιοῦτοι χυμοί . διὰ τοῦτο δέ φησι καὶ ἐν γῇ καὶ ὕδατι μόνοις εἶναι ζῷα καὶ γίνεσθαι , ἐν δὲ πυρὶ καὶ ἀέρι οὐκέτι , ὅτι δεῖ μὲν τοῖς ζώοις ὕλην ὑποκεῖσθαι , ὕλη δὲ τὸ παθητικόν , παθητικὰ δὲ τὸ ὑγρόν τε καὶ ξηρόν , ἅ ἐστιν ὕδωρ τε καὶ γῆ . ὅτι δὲ καὶ τὰ πτηνὰ ἐν γῇ γίνεται , οὐ χαλεπὸν γνῶναι . | Τῶν δὲ σωματικῶν παθημάτων ταῦτα πρῶτα ἀνάγκη ὑπάρχειν . Δείξας ὅτι πᾶν ὡρισμένον σῶμα ἐκ ξηροῦ τε καὶ ὑγροῦ τὴν σύνθεσιν ἔχει , προστίθησιν ὅτι πᾶν τὸ ὡρισμένον , τουτέστιν ἐκ ξηροῦ τε καὶ ὑγροῦ συγκείμενον , ἀνάγκη πρὸ τῶν ἄλλων παθῶν ἢ σκληρότητα ἢ μαλακότητα ἔχειν · τὸ μὲν γὰρ πλεῖον ἔχον τοῦ ξηροῦ σκληρόν , τὸ δὲ τοῦ ὑγροῦ μαλακόν . εἰπὼν δὲ τῶν ὡρισμένων σωμάτων ἀναγκαῖον ἕκαστον ἢ σκληρὸν ἢ μαλακὸν εἶναι , τί τὸ σκληρὸν καὶ τί τὸ μαλακόν ἐστι λέγει . σκληρὸν μὲν οὖν φησιν εἶναι τὸ μὴ ὑπεῖκον εἰς αὑτὸ κατὰ τὸ ἐπίπεδον , τουτέστι τὸ μὴ εἶκον κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν , ἀλλ’ ἀντιβαῖνον καὶ ἀντιτυποῦν , μαλακὸν δὲ τὸ ὑπεῖκον τῷ μὴ ἀντιπεριίστασθαι , τουτέστι τὸ εἶκον κτὰ τὴν ἐπιφάνειαν τῇ ἁφῇ τῷ συστέλλεσθαι , ἀλλὰ μὴ τῷ διαιρούμενον ἀντιπεριίστασθαι . τὸ γὰρ ὕδωρ καὶ ὁ ἀήρ , καίτοι εἴκοντα τῆ ἁφῇ , οὐ μαλακά · εἴκει γὰρ τῷ διαιρούμενα ἀντιπεριίστασθαι , ἀλλ’ οὐ τῷ τὴν ἐπιφάνειαν αὐτῶν συνεχῆ μένουσαν συστέλλεσθαι εἰς τὸ βάθος , καθ’ ὃ θλίβεται . ὁρισάμενος δὲ τό τε σκληρὸν καὶ τὸ μαλακόν , ἐπεὶ τῶν συνθέτων σωμάτων τὰ μὲν ἀπλῶς ἔστι τε καὶ λέγεται σκληρὰ ἢ μαλακά , τὰ δὲ πρὸς ἄλληλα ( τὰ γὰρ αὐτὸ πρὸς ἄλλο μὲν σκληρόν , πρὸς ἄλλο δὲ μαλακόν ἐστι ) , λέγει ὅτι τὰ μὲν ἀπλῶς μαλακὰ ἢ ἁπλῶς σκληρά , ἀλλὰ μὴ κατὰ τὴν πρὸς ἄλληλα σύγκρισιν , τὰ τοὺς εἰρημένους ἐπιδεχόμενα λόγους ἐστίν , πρὸς ἄλλα δὲ σκληρὰ ἢ πρὸς ἄλλα μαλακὰ τὰ πρὸς ἐκεῖνα τοιαῦτα , καὶ ἐκείνων μᾶλλον τοὺς λόγους ἐπιδεχόμενα · τοιαῦτα γὰρ τὰ σκληρότερα , ὡς ἐκείνων ὧν σκληρότερα ἧττον ὑπείκειν κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν , καὶ πάλιν μαλακώτερα τὰ ὑπείκοντα μᾶλλον τῷ κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν εἰς βάθος συστέλλεσθαι . τὰ μὲν οὖν πρὸς ἄλληλα λεγόμενα σκληρὰ καὶ μαλακὰ ἀλλὰ μὴ ἁπλῶς ἀόριστά ἐστι · κατὰ γὰρ τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον τὸ ἀόριστον ἐν αὐτοῖς · τὰ δὲ ἁπλῶς σκληρὰ καὶ ἁπλῶς μαλακὰ οὐκέτ’ ἀόριστα · οὐ γὰρ ἂν ἦν ἁπλῶς . ἐφεξῆς δὲ τὰ σκληρὰ καὶ μαλακὰ ἀπλῶς τίνι συγκρίνεται καὶ τίνι ὁρίζεται λέγει . ἐπεὶ γὰρ πάντων τῶν αἰσθητῶν ἡ οἰκεία αἴσθησις κριτήριον , δῆλον ὅτι καὶ τῶν σκληρῶν τε καὶ τῶν μαλακῶν ἡ ἁφή · αὕτη οὖν ὁρίζει τὸ ἁπλῶς σκληρόν τε καὶ μαλακόν . λέγει δὲ καὶ πῶς ὁρίζεται · ἐπεὶ γὰρ ἡ ἁφὴ ἐν μεσότητί ἐστιν ἐκείνων ὧν αἰσθάνεται , ( οὐ γὰρ οὕτως αἰσθάνεται τῶν ἁπτῶν ἡ ἁφὴ ὡς ἡ ὄψις τῶν χρωμάτων · ἡ μὲν γὰρ τῷ μὴ ἔχειν οἰκεῖον χρῶμα ἀντιληπτικὴ πάντων ἐστὶ τῶν χρωμάτων , τῶ δέχεσθαι αὐτῶν τὰ εἴδη , ἡ δὲ ἁφὴ οὐ τῷ ἔξω τῶν ἁπτῶν εἶναι παθῶν οὕτως αὐτῶν τὴν ἀντίληψιν ποιεῖται · ἀδύνατον γὰρ σῶμά τι ὂν ἐνεργείᾳ μὴ μετά τινων ἀπιὼν παθῶν εἶναι · τούτοις γὰρ ὥρισται τὸ σῶμα · σῶμα δὲ καὶ δι’ οὗ ἡ ἁφή , ἁπτὸν ἄρα καὶ αὐτό ) , οὐ τῷ μὴ ἔχειν οὖν ταῦτα τὰ πάθη , ἀλλὰ τῷ ἐν μεσότητι αὐτῶν εἶναι ἀμφοῖν τῶν ἐναντιώσεων ἐπ’ ἴσης μετέχουσα καὶ ἐξ αὐτῶν κεκραμένη τῶν ὑπερβολῶν καὶ τῶν ἐλλείψεων διὰ τῆς μεσότητος ταύτης ἀντιλαμβάνεται . διὸ οὐ πάντων αἰσθάνεται τῶν ἁπτῶν ἡ ἁφή , ὥσπερ ἡ ὄψις πάντων τῶν χρωμάτων · οὔτε γὰρ τοῦ ὁμοίως θερμοῦ οὕτε τοῦ ὁμοίως αὐτῇ σκληροῦ ἢ μαλακοῦ ἢ σκληροῦ ἢ ὑγροῦ ἡ ἁφὴ ἀντιληπτική , ἀλλὰ καθ’ ἕκαστον τούτων τοῦ ὑπερβάλλοντος αὐτὴν καὶ τοῦ ἐνδέοντος , καὶ ἐπὶ σκληροῦ καὶ μαλακοῦ τὸν αὐτὸν τρόπον . ἔσται οὖν σκληρὸν μὲν ἀπλῶς τὸ κατὰ τοῦτο ὑπερβάλλον τὴν τῆς ἁφῆς μεσότητα καὶ οὕτως αὐτῇ ἀντιληπτὸν ὡς μὴ ὑπεῖκον · πάλιν δ’ αὖ μαλακὸν ἁπλῶς , οὗ ἡ αἴσθησις ἀντιλαμβάνεται διὰ τὸ μᾶλλον αὐτῇ ὑπείκειν . ὥστε ἔσται τὸ μὲν ἀπλῶς σκληρόν , οὗ ἡ ἁφὴ μαλακωτέρα οὖσα ἀντιλαμβάνεται , τὸ δὲ ἀπλῶς μαλακόν , οὗ ἡ ἁφὴ σκληροτέρα οὖσα ἀντιλαμβάνεται . καὶ ἡ μὲν ἁφὴ κατὰ τοῦτο μεσότης · λέγονται δὲ αἱ αἰσθήσεις μεσότητες καὶ καθ’ ὅσον ἀμφοτέρων τῶν ἐναντίων ἀλλήλοις εἰδῶν εἰσι δεκτικαί · τὸ γὰρ τῶν ἐναντίων δεκτικὸν μέσον πὼς ἐκείνων . ἔτι καὶ κατὰ τοῦτο μεσότητες , καθ’ ὅσον ὑπὸ μὲν τῶν ἐνδειῶν καὶ τῶν ὑπερβολῶν τῶν αἰσθητῶν φθείρονται , ὑπὸ δὲ τοῦ συμμέτρου τε καὶ μέσου σώζονται . τὸ δὲ λεπτὸν καὶ μαλακὸν εἶναί φαμεν . ἀντὶ τοῦ τὸ δὲ ἐνδιδὸν εἶπε τὸ δὲ λεπτόν · τὸ γὰρ λεπτὸν ἐνδοτικόν , ὥσπερ αὖ καὶ τὸ παχὺ ἀντιβατικόν . ἀποδίδωσι δὲ καὶ αἰτίαν τοῦ πᾶν ὡρισμένον σῶμα ἢ σκληρὸν ἢ μαλακὸν εἶναι · ἢ γὰρ ὑπείκειν αὐτὸ τῇ ἀφῇ ἀνάγκη ἢ μή , ὧν τὸ μὲν μαλακοῦ , τὸ δὲ σκληροῦ . Ἔτι πεπηγὸς εἶναι . | Λαβὼν πᾶν ὡρισμένον σῶμα ἢ σκληρὸν ἢ μαλακὸν εἶναι προστίθησι καὶ ἄλλο πάθος αὐτῷ · δεῖν γάρ φησι τὸ ὡρισμένον σῶμα πεπηγὸς εἶναι · πήξει γάρ τινι καὶ τὸ σκληρὸν σκληρὸν καὶ τὸ μαλακὸν μαλακόν · πᾶν γὰρ τὸ ὡρισμένον τε καὶ συνεστὸς σῶμα , ἢ μαλακὸν ἡ σκληρὸν ὄν , ἐν πήξει τινὶ ποιᾷ τοιοῦτόν ἐστιν · οὐδὲν ἄρα σῶμα σύνθετόν τε καὶ ὡρισμένον χωρὶς πήξεως . διὸ ὁ περὶ πήξεως λόγος ἀναγκαῖος τῷ περὶ τῶν σωματικῶν παθῶν λέγοντι . λέγων δὴ περὶ πήξεως περὶ τῶν αἰτίων ἀναλαβὼν λέγει . φησὶ δὴ τὰ παρὰ τὴν ὕλην αἴτια δύο εἶναι , τό τε ποιοῦν καὶ τὸ πάθος , πάθος λέγων τὸ γινόμενον εἶδος ὑπὸ τοῦ ποιοῦντος ἐν τῇ ὕλη , ὡς εἶναι τὰ αἴτια τρία , ὕλην , εἶδος , ποιοῦν , ὡς τῷ εἴδει συναριθμουμένου καὶ τοῦ τέλους · δοκεῖ γὰρ ἐν τοῖς γινομένοις φύσει τοῦτ’ εἶναι τέλος . εἰ δὴ ἐν πᾶσι τοῖς γινομένοις τοσαῦτά τε καὶ ταῦτα τὰ αἴτια , καὶ ἡ πῆξις δὲ τῶν γινομένων , εἴη ἄν καὶ πήξεως αἴτια ταῦτα , ὁμοίως καὶ διαχύσεως , ὅπερ ἐστὶν ἐναντίον τῇ πήξει , ἀλλὰ καὶ τοῦ ξηραίνεσθαί τε καὶ ὑγραίνεσθαι , δι’ ὧν τὸ πήγνυσθαί τε καὶ διαχεῖσθαι , ὡς ἐρεῖ . λέγει δὲ καὶ τίσι χρώμενον δυνάμεσι τὸ ποιοῦν ποιεῖ · ὅτι γὰρ τῷ θερμῷ τε καὶ ψυχρῷ . αὗται γὰρ ἦσαν αἱ δυνάμεις ποιητικαί , τῷ διὰ τούτων τὸ ποιοῦν ποιεῖν · θερμαῖνον γὰρ ἢ ψῦχον ποιεῖ . εἰ δ’ οὕτως καὶ διὰ τούτων ποιεῖ τὸ ποιοῦν , εἴη ἂν καὶ τὸ ἐν τῷ πάσχοντι γινόμενον πάθος παρουσίᾳ θερμοῦ γινόμενον ἡ ψυχροῦ . Ἐπεὶ δὲ τὸ πήγνυσθαι ξηραίνεσθαί πώς ἐστιν · Εἰπὼν περὶ σκληροῦ τε καὶ μαλακοῦ , ἃ πρῶτα πάθη εἶπεν εἶναι τῶν συνθέτων τε καὶ ὡρισμένων σωμάτων , καὶ μετὰ ταῦτα περὶ πήξεως εἰπεῖν προθέμενος ( καὶ γὰρ τοῦτο τὸ πάθος ἐν τοῖς σώμασιν ὑπὸ τῶν ποιητικῶν δυνάμεων γίνεται ) , πρὸ τοῦ τί ποτέ ἐστι πῆξις εἰπεῖν πρῶτον περὶ τοῦ ξηραίνεσθαι λέγει , ἐπεὶ καὶ τὸ πήγνυσθαι ὑπὸ τὸ ξηραίνεσθαι · τὸ γὰρ πηγνύμενον ξηραίνεταί πὼς . λέγει δὴ τὸ πάσχον ἢ ὑγρὸν εἶναι ἢ ξηρὸν ἢ ἐκ τούτων · αὗται γὰρ ἦσαν αἱ δυνάμεις αἱ παθητικαί . ἔκειτο δὲ εἶναι τοῦ μὲν ὑγροῦ τὸ ὕδωρ , τοῦ δὲ ξηροῦ τὴν γῆν , τουτέστι τῷ μὲν ὑγρῷ εἰδοποιεῖσθαι τὸ ὕδωρ , τῷ δὲ ξηρῶ τὴν γῆν . διὰ γὰρ τοῦτο τῶν σωμάτων τῶν ἐχόντων ἐν αὑτοῖς ὑγρότητα ἢ ξηρότητα ταῦτά ἐστι τὰ παθητικά · ἔχει μὲν γὰρ καὶ τὸ πῦρ ξηρότητα καὶ ὁ ἀὴρ ὑγρότητα , ἀλλὰ τῷ μὴ κατὰ ταύτας τὰς δυνάμεις εἰδοποιεῖσθαι οὐ παθητικὰ ταῦτα . ἐπεὶ δὲ παθητικὰ μὲν ὕδωρ τε καὶ γῆ , ἔστι δ’ ἐν ἀμφοτέροις ἡ ψυχρότης ( ἥ τε γὰρ γῆ πρὸς τῷ ξηρῷ καὶ τὸ ψυχρὸν ἔχει τό τε ὕδωρ πρὸς τῷ ὑγρῷ καὶ ψυχρόν ἐστι ) , διὰ τοῦτο καὶ τὸ ψυχρὸν μᾶλλον δοκεῖ τῶν παθητικῶν ἢ τῶν ποιητικῶν εἶναι . ἐπεὶ δὲ ἔκειτο τὸ μὲν ψυχρὸν ποιητικὸν εἶναι , εἶπε δὲ αὐτὸ παθητικὸν νῦν μᾶλλον τῷ εἶναι ἐν τοῖς πάσχουσι σώμασι , λέγει πῶς ἐστι ποιητικόν · ὡς γὰρ φθαρτικόν · ἐπεὶ γὰρ καὶ τὸ φθείρειν ποιεῖν , τὰ δὲ φθειρόμενα δι’ ὑπερβολὴν ψυχρότητος καὶ κατ’ ἐπικράτειαν φθείρεται , οὕτως ποιητικὸν τὸ ψυχρόν · ἢ ὡς κατὰ συμβεβηκός · ὅταν γάρ τι ὑπὸ τοῦ θερμοῦ γένηται ἢ τῷ συνάγοντος καὶ πυκνοῦντος τοῦ ψυχροῦ εἰς ἓν ἀθροίζεσθαι τὸ ἐν τῷ ψυχομένῳ ἐνυπάρχον θερμόν , ὡς ἐπὶ τῶν βροντῶν ἐγίνετο καὶ τῶν ἀστραπῶν , ἀλλὰ καὶ αἱ πέψεις οὕτως , ἡ τῷ ἀντιπεριίστασθαι τὸ θερμὸν μεταχωροῦν καὶ ὑποχωροῦν τῷ ψυχρῷ , ὡς γίνεται τοῦ χειμῶνος τὰ κατὰ γῆν τε καὶ ὑπὸ γῆν θερμότερα · διὸ καὶ αἱ πηγαὶ τοῦ χειμῶνος θερμότεραι . δοκεῖ γὰρ τούτων τὸ ψυχρὸν αἴτιον εἶναι , οὐ προσεχῶς αὐτὸ ποιοῦν , ἀλλὰ τῷ τὸ θερμὸν ἠθροῖσθαι καὶ γεγονέναι τοσοῦτον ὥστε ποιεῖν , ἢ τοῦ ἐν τοῖσδε τοῖς τόποις εἶναι παρὰ τοῦ ψυχροῦ τὴν αἰτίαν ἔχειν . Ξηραίνεται δὲ ὅσα ἐστὶν ὕδωρ καὶ ὕδατος εἴδη . Προθέμενος εἰπεῖν περὶ τοῦ ξηραίνεσθαι πρῶτον ὑπομνήσας ἡμᾶς , τίνα ἐστὶ παθητικὰ τῶν σωμάτων ὅτι γὰρ τὰ ὑγρὰ ἢ ξηρὰ ἢ μικτὰ ἐκ τούτων ) νῦν λέγει τίνα ἐστὶ τὰ ξηραινόμενα . ξηραίνεσθαι δέ φησι | ταῦτα ὅσα ὕδωρ ἐστὶν ἢ ὕδατος εἴδη . τίνα δέ ἐστιν ὕδατος εἴδη , αὐτὸς ἐρεῖ μετ’ ὀλίγον · ὅσα γὰρ μηδεμίαν ἢ βραχεῖαν ὑπόστασιν ἔχει ὄντα ὑδατώδη , ὡς οἶνος , οὖρον , ὄρρος . ξηραίνεται δὲ ταῦτα καὶ τὰ ὕδωρ ἐν αὑτοῖς ἔχοντα , εἴτε ἔξωθεν καὶ ἐπακτὸν τοῦτο ἔχει καὶ μὴ ἐν τῇ οἰκείᾳ φύσει , ὡς τὰ ἔρια τὰ βεβρεγμένα καὶ τὰ ἱμάτια ( οὑ γὰρ τῷ ἐρίῳ ἐν τῷ βρέχεσθαι τὸ ἐρίῳ εἶναι , ἀλλ’ ἔξωθεν αὐτοῦ τῆς οὐσίας ὂν τὸ ὕδωρ ἐστὶν ἐν αὐτῷ , ὅταν ᾖ βεβρεγμένον ) , εἴτε καὶ ἐν τῇ οἰκείᾳ φύσει ἔχει αὐτό · καὶ γὰρ τὰ οὕτως ἔχοντα ἐν αὑτοῖς ὕδωρ ξηραίνεται . τοιοῦτόν ἐστι τὸ γάλα · τοῦτο γὰρ ἐν τῇ αὑτοῦ οὐσίᾳ τε καὶ φύσει τὸ ὑγρὸν ἔχει · ἐν γὰρ τούτῳ τὸ γάλακτι αὐτῷ εἶναι . λέγων δὲ τίνα ἐστὶν ὕδατος εἴδη , ὅσα , φησί , μηδεμίαν ἢ βραχεῖαν ἔχει ὑπόστασιν , μὴ διὰ γλισχρότητα , ὡς τῶν γλίσχρων οὐ τῷ μὴ ἔχειν ἐν αὑτοῖς πολὺ τὸ ὑποστησόμενον οὐ πασχόντων τοῦτο , ἀλλὰ διὰ τὴν γλισχρότητα ἀναμεμιγμένων ἐν αὐτοῖς τῶν ὑφισταμένων οὕτως , ὡς μὴ δύνασθαι διαλύεσθαι καὶ χωρίζεσθαι τοῦ ἐν αὐτοῖς ὑγροῦ . εἰπὼν δὲ τίνα ἐστὶ τὰ ξηραινόμενα ἐφεξῆς λέγει πῶς ξηραίνεται καὶ ὑπὸ τίνος · ἢ γὰρ θερμαινόμενα τὰ ξηραινόμενα πάντα ξηραίνεσθαι ἢ ψυχόμενα . λέγει δὲ καὶ τὰ διὰ τὸ ψύχεσθαι ξηραινόμενα ὑπὸ θερμοῦ ξηραίνεσθαι · τῶν γὰρ ψυχομένων ὑπὸ τοῦ ψύχους ἐξατμιζόμενον τὸ ἐν αὐτοῖς θερμὸν συνεξάγει τὸ ὂν ὑγρὸν ἐν αὐτοῖς , ἄν ὀλίγον ᾖ , καὶ οὕτως ξηραίνεται . εἰπὼν δὲ ὑπὸ τῆς ἐντὸς θερμότητος ἢ τῆς ἔξω , πῶς ὑπὸ τῆς ἐντὸς θερμότητος ξηραίνεταί τινα , ἔδειξεν ἐπὶ τῶν ἱματίων τῶν ἐν ψύχει ξηραινομένων , ὅταν ᾖ βεβρεγμένα καὶ ἔχῃ ἐν αὑτοῖς ὑγρὸν αὐτὸ καθ’ αὑτὸ καὶ κεχωρισμένον . ἔστι γάρ τινα , ἃ σύμφυτον ἔχει τὸ ὑγρόν , οἷον ἦν τὸ γάλα , ἃ οὐκέθ’ οὕτως ξηραίνεται , ὡς ὑπὸ τῆς ἐν αὐτοῖς θερμότητος διὰ τὸ ψῦχος ἐξατμιζομένης συνεξατμίζεσθαι καὶ τὸ ὑγρὸν αὐτῶν . οὐ γὰρ οὕτως τὰ τοιαῦτα ξηραίνεται , ἀλλ’ ὑπὸ τοῦ ἔξωθεν θερμοῦ ἐξατμίζοντος τὸ ἐν αὐτοῖς ὑγρόν . ξηραίνεται μὲν οὖν πάντα τὰ ξηραινόμενα ἢ ψυχόμενα ἢ θερμαινόμενα , καὶ πάντα , ὡς ἐδείχθη , θερμῷ , ἢ τῷ ἐκτὸς θερμαίνοντι καὶ ἐξατμίζοντι τὸ ἐν τοῖς ξηραινομένοις ὑγρὸν ἢ τῷ ἐντός , ὃ διὰ τὴν ψῦξιν ἐξατμιζόμενον ἐκ τοῦ ξηραινομένου συνεξατμίζει καὶ συνεξάγει καὶ τὸ ὑγρὸν τὸ ἐν αὐτῷ . ὑπὸ μὲν οὖν τῆς ἐκτὸς θερμότητος ξηραίνεται τὰ ξηραινόμενα οὕτως ὡς τὰ ἑψόμενα , ὑπὸ δὲ τῆς ἐντὸς πάλιν οὕτως , ὡς ὅταν τῶν ἑψομένων ἀφαιρεθέντος τοῦ ἐκτὸς πυρὸς τὸ ὑγρὸν τὸ ἐν αὐτοῖς ἀναλωθῇ ὑπὸ τῆς ἐν αὐτοῖς θερμότητος ἀποπνεούσης καὶ συνεξαγούσης καὶ τὸ ὑγρόν · ψυχομένων γὰρ αὐτῶν ἀποπνέον τὸ θερμὸν συνεξάγει καὶ τὸ ὑγρόν . Εἰπὼν δὲ τίνα ἐστὶ τὰ ξηραινόμενα καὶ πῶς καὶ ὑπὸ τίνος ( ξηραίνεται γὰρ τὰ ὑγρά , ὡς εἶπε , τῷ θερμαίνεσθαι ἢ ψύχεσθαι ἀναλισκομένου καὶ φθειρομένου τοῦ ὑγροῦ ὑπὸ τῆς ἔξω θερμότητος ἢ ὑπὸ τῆς ἐν αὐτοῖς ) , μέτεισιν ἐπὶ τὸν περὶ τῶν ὑγραινομένων λόγον · ἐναντίον γὰρ τοῦτο τὸ πάθος τῷ ξηραίνεσθαι . λέγει δὴ τὸ ὑγραίνεσθαι διχῶς γίνεσθαι , ἢ γὰρ ὅταν μεταβολὴ γένηται εἰς ὕδωρ ἐκ συνισταμένης τε καὶ πυκνουμένης τῆς ἀναθυμιάσεως ( ὑγραίνεται γὰρ τότε αὕτη μεταβάλλουσα εἰς ὕδωρ ) ἢ ὅταν τὸ πεπηγὸς καὶ διὰ τοῦτο στερεὸν ὂν τήκηται · καὶ γὰρ τοῦτο ὑγραίνεται . τὸ μὲν οὖν συνιστάμενον καὶ οὕτως ὑγραινόμενον πνεῦμά φησιν εἶναι , λέγων πνεῦμα τὴν ἀναθυμίασιν , ἥτις οὖσα ἀτμιδώδης ἔχει τι καὶ τῆς καπνώδους τε καὶ ξηρᾶς ἀναθυμιάσεως · ἐν ᾗ γὰρ τὸ ἀτμιδῶδες πλέον , αὕτη συνίσταται . περὶ δὲ τῆς τήξεως καὶ τῶν διὰ τῆξιν ὑγραινομένων ἅμα , φησίν , ἔσται δῆλον λεγόντων ἡμῶν περὶ πήξεως . | Καὶ λέγει περὶ πήξεως , καὶ πρῶτον καὶ ἐπὶ ταύτης τίνα ἐστὶ τὰ πηγνύμενα λαμβάνει . πήγνυσθαι δέ φησιν ἢ ὅσα ὕδατός ἐστιν ἢ ὅσα γῆς καὶ ὕδατος . τοιοῦτο γὰρ ὁ πηλός , ὁ κηρός , τὰ τούτοις ὅμοια . εἰπὼν δὲ τίνα πήγνυται , ἐφεξῆς λέγει ὑπὸ τίνος τε καὶ πῶς . πήγνυσθαι οὖν φησι τὰ πηγνύμενα ἡ θερμῷ ἢ ψυχρῷ ξηρῷ · οὗ σημεῖον τὸ λύεσθαι μὲν τὰ πεπηγότα ὑπὸ τῶν ἐναντίων τοῖς τῆς πήξεως αὐτῶν αἰτίοις , ὅσα γε τῶν παγέντων ἐστὶ λυτά , λύεσθαι δὲ τῶν πεπηγότων τὰ μὲν ὑπὸ ὕδατος , ὅ ἐστι ψυχρόν τε καὶ ὑγρόν , ὡς πεπηγότα ὑπὸ θερμοῦ τε καὶ ξηροῦ · ὅτι γὰρ τὰ ὑπὸ πυρὸς πηγνύμενα οὐ καθὸ θερμόν ἐστι τὸ πῦρ , κατὰ τοῦτο μόνον ὑπ’ αὐτοῦ πήγνυται , ἀλλὰ καὶ καθὸ ξηρόν , δῆλον ἐκ τοῦ μὴ πήγνυσθαι αὐτὰ ὑπὸ ὕδατος θερμοῦ , ὅτι μὴ ἔστι πρὸς τῷ θερμῷ καὶ ξηρόν . τὰ δὲ ὑπὸ πυρὸς λυόμενα δῆλον ὡς ὑπὸ ψυχροῦ ἐπάγη · οὐκέτι δὲ τὰ ὑπὸ πυρὸς λυόμενα , ἐπεὶ τὸ πῦρ ἐστι πρὸς τῷ ξηρῷ καὶ θερμόν , εἴη ἂν πεπηγότα πρὸς τῷ ψυχρῷ ὑπὸ ὑγροῦ · οὐδενὶ γὰρ τὸ ὑγρὸν πήξεως αἴτιον ὡς ποιητικόν , ἐπεὶ ὡς ὕλη γε αὐτὸ τῶν πηγνυμένων ἐστίν . ὅτι γὰρ μὴ τὸ ὑγρὸν πήξεως ποιητικόν , δείκνυσι διὰ τοῦ δεικνύναι ὅτι μηδὲ τῷ μέλιτι τῷ ἑφθῷ τὸ ὕδωρ τὸ ψυχρὸν αἴτιον πήξεως γίνεται , καθὸ ὑγρόν ἐστιν , ἀλλὰ καθὸ ψυχρὸν μόνον · ὑπὸ μὲν γὰρ τοῦ ψυχροῦ καὶ μὴ ὑγροῦ πήσσεται , ὑπὸ δὲ ὑγροῦ καὶ μὴ ψυχροῦ οὐκέτι , ὡς πηγνύμενον καὶ ὑπὸ τοῦ ὑγροῦ ψυχροῦ , τουτέστιν ὕδατος , οὐ καθὸ ὑγρόν , ἀλλὰ καθὸ ψυχρόν . ὅσα μὲν οὖν ἐστιν ὕδατος . ἐπειδὴ τὰ μὲν ὑπὸ θερμοῦ ξηροῦ εἶπε τὰ δὲ ὑπὸ ψυχροῦ πήγνυσθαι , τίνα ὑπὸ τίνος τούτων πήγνυται λέγει . τὰ μὲν οὖν ὕδατος ὄντα οὐ πήγνυται ὑπὸ πυρός · λύεται γὰρ ὑπὸ τούτου , ὅσα ἐξ ὕδατος ὄντα πεπηγμένα ἐστίν , ἀδύνατον δὲ τὸ αὐτὸ τῷ αὐτῷ κατὰ τὸ αὐτό , τουτέστι κατὰ τὴν αὐτὴν δύναμιν τῶν ἐναντίων εἶναι αἴτιον . ὥστ’ εἰ τὸ πῦρ διὰ τὴν θερμότητα λύει τὰ ἐξ ὕδατος πεπηγότα , οἷον τὸν κρύσταλλον , οὐκ ἂν αὐτὸ ἅμα καὶ πηγνύοι διὰ θερμότητα . ἀλλ’ οὐδὲ τὴν ἐν τῷ πυρὶ ξηρότητα ἔνεστιν αἰτιάσασθαι τῆς τῶν τοιούτων πήξεως · ὑπὸ ὑγροῦ γὰρ ἂν ἐλύετο , νῦν δὲ οὐδὲν τῶν τοιούτων λυτικόν ἐστιν , εἰ μὴ μετὰ θερμότητος εἴη , ὡς ὑπὸ τοῦ θερμοῦ τῆς λύσεως αὐτοῖς γινομένης . ἔτι τὰ ὑδατώδη τῷ ἀπιέναι τὸ ἐν αὐτοῖς θερμὸν πήγνυται · τῷ εἰσιέναι ἄρα λυθήσεται . διὰ μὲν οὖν τῆς πρώτης ἐπιχειρήσεως λαβὼν ὡς ἐναργὲς ὂν τὸ ὑπὸ τοῦ πυρὸς λύεσθαι τὰ τοιαῦτα τῶν πεπηγότων , ἔδειξεν ὅτι μὴ πήγνυται ὑπὸ πυρός · διὰ δὲ τοῦ δευτέρου λαβών , πῶς τὰ τοιαῦτα πήγνυται , ὅτι μὴ ὑπὸ πυρὸς δύναται πήγνυσθαι ( τοὐναντίον γὰρ ὑπὸ τούτου λύεται ) κατεσκεύασε . δείξας δὲ ὅτι μὴ ὑπὸ πυρὸς ὅσα ἐξ ὕδατός ἐστι πέπηγε , λέγει ὑπὸ τίνος πήγνυται ταῦτα · ὑπὸ γὰρ ψυχροῦ . διὰ τοῦτό φησι μηδὲ παχύνεσθαι πηγνύμενα τὰ ἐξ ὕδατος · ἡ μὲν γὰρ πάχυνσις γίνεται τοῖς πηγνυμένοις τοῦ μὲν ὑγροῦ ἀπιόντος ἐξ αὐτῶν , τοῦ δὲ ξηροῦ τοῦ ἐν αὐτοῖς συνισταμένου , ἀδύνατον δὲ τὸ ὕδωρ καὶ ὅσα ὕδατος εἴδη παχυνθῆναι , τῷ ἢ μηδὲν ἢ ὀλίγον παντελῶς ἔχειν ἐν τῇ οἰκείᾳ φύσει τὸ γεῶδες . εἰπὼν δὲ τὸ ὅσα ὕδατός ἐστι τῶν πηγνυμένων , μὴ πήγνυσθαι ταῦτα ὑπὸ πυρός , ἀλλὰ ὑπὸ ψυχροῦ , τίνα ἐστὶ τὰ ὑπὸ πυρὸς πηγνύμενα λέγει · ὅσα γὰρ μικτὰ ἐκ γῆς τε καὶ ὕδατος , ταῦτά φησι πήγνυσθαι καὶ ὑπὸ πυρὸς καὶ ὑπὸ ψυχροῦ . παχύνεσθαι δέ φησι τὰ τοιαῦτα τὰ ἐκ γῆς τε καὶ ὕδατος μεμιγμένα · τούτων γὰρ ἡ πῆξις διὰ τοῦ παχύνεσθαι , οὐ πάντων μέν , ὡς ἐρεῖ , οὐ μὴν ἀλλ’ ἐν τούτοις . φησὶ δὴ αὐτὰ παχύνεσθαι ὑπ’ ἀμφοτέρων πῇ μὲν τὸν αὐτὸν τρόπον , πῇ δὲ οὐχ ὁμοίως · τὸν μὲν αὐτὸν τρόπον , καθ’ ὅσον ἀμφότερα ἡ τοῦ ὑγροῦ ἀπ’ αὐτῶν ἐξαγωγὴ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ γενομένη παχύνει αὐτά , οὐχ ὁμοίως δέ , ὅτι ὁ τρόπος διαφέρων , δι’ οὗ τὸ ὑγρὸν χωρίζεται ἀπ’ αὐτῶν . τὸ μὲν γὰρ θερμὸν αὐτόθεν τῷ θερμαίνειν ἔξωθεν τὸ πηγνύμενον ἐξατμίζον ἐξ αὐτοῦ τὸ ὑγρὸν παχύνει αὐτό , τὸ δὲ ψυχρὸν οὐχ ὡς τὸ ὑγρὸν χωρίζον , ἀλλ’ αὐτὸ μὲν τὸ θερμὸν τὸ ἐν τῷ πηγνυμένῳ ἐκθλίβει , τῷ δὲ θερμῷ ἐκθλιβομένῳ συνεξατμίζεται τὸ ὑγρόν , ὥστε καὶ τοῦτο διὰ τοῦ θερμοῦ χωρίζεται . ἑξῆς δὲ λέγει , τίνα τῶν πηγνυμένων πρῶτον παχύνεται . τῶν δὴ μικτῶν ἐξ ὕδατος καὶ γῆς τὰ μὲν μαλακά φησιν εἶναι , τὰ δὲ ὑγρά , μαλακὰ λέγων ἃ προελθὼν καὶ μαλακτὰ λέγει · ( τοιοῦτόν ἐστιν ὁ πηλός ) , ὑγρὰ δὲ ὡς τὸ γάλα · τούτων δὴ τὰ μὲν μαλακά φησι μὴ παχύνεσθαι ὀπτώμενα , τὰ δὲ ὑγρὰ πρῶτον παχύνεσθαι . ὁ μὲν γὰρ ὀπτώμενος κέραμος οὐ παχύνεται πρῶτον ξηραινόμενος · ὅσα δ’ ὑγρά ἐστι καὶ μικτά , ταῦτα πρῶτον παχύνεται , ὡς τὸ γάλα χωριζομένου τοῦ ὄρρου . εὐλόγως δ’ εἶπεν ὅσα ὑγρὰ τῶν μικτῶν · τὸ γὰρ ὕδωρ ὑγρὸν μέν , ἀλλὰ τῷ μὴ εἶναι μικτὸν οὐ παχύνεται · εἶπε γὰρ πρὸ ὀλίγου ὕδωρ δὲ τῶν ὑγρῶν οὐ παχύνεται μόνον . πολλὰ δέ φησι τῶν μαλακῶν τῶν ὀπτωμένων πρὸς τῷ μὴ παχύνεσθαι καὶ ὑγραίνεσθαι πρῶτον , ὅσα ἢ παχύτερα ἢ σκληρότερα προυπῆρχεν ὄντα διὰ τὴν ἀπὸ ψυχροῦ πῆξιν · ταῦτα γὰρ θερμαινόμενα πρῶτον λύεται καὶ ἀνυγραίνεται , εἶθ’ οὕτως ξηραίνεται , ὧν καὶ τὸν κέραμόν φησιν εἶναι · καὶ γὰρ οὗτος ὀπτώμενος πρῶτον ἀτμίζει λυομένης τῆς πεπηγυίας ὑγρότητος ἐν αὐτῷ καὶ γίνεται μαλακώτερος . ὃ καὶ αἴτιον αὐτῷ τοῦ διαστρέφεσθαι γίνεται · μαλακώτερος γὰρ γενόμενος διαστρέφεται · εὐπαθέστερον γὰρ τὸ μαλακώτερον . διαστρέφει δὲ αὐτὸν ἡ ἀνωμαλία τῆς ὀπτώσης θερμότητος . | Ὅσα μὲν οὖν , φησί , τῶν ἐκ γῆς καὶ ὕδατος συγκειμένων καὶ πλεῖον γῆς ἐχόντων ὑπὸ ψυχροῦ πήγυνται ἐξατμιζομένου τοῦ θερμοῦ ἐξ αὐτῶν μόνου , μηκέτι δὲ συνεκκρίνοντος καὶ τὸ ὑγρὸν τὸ ἐν αὐτοῖς διὰ τὸ μὴ ἀθρόον ἐξιὸν συνεξάγειν καὶ τὸ ὑγρόν , ὃ γίνεται ἐν τοῖς ὀλίγον ἔχουσι θερμὸν καὶ μὴ τοσοῦτον , ὡς ἐπισπᾶσθαι καὶ βιάσασθαι καὶ τὸ ὑγρόν , ταῦτα πάλιν φησὶ λύεσθαι ὑπὸ θερμοῦ καὶ τήκεσθαι · εἰσελθόντος γὰρ πάλιν εἰς αὐτὰ τοῦ θερμοῦ , οὗ διὰ τὴν ἔξοδον ἐπάγη , πάλιν λύεται καὶ ἐπάνεισιν εἰς τὴν πρώτην φύσιν . οὕτως ἐπὶ τοῦ πηλοῦ γίνεται τοῦ διὰ ψῦχος πεπηγότος · θερμανθεὶς γὰρ πάλιν ἀνυγραίνεταί τε καὶ λύεται καὶ πηλὸς γίνεται . ὅσα δὲ διὰ ψῦξιν πήγνυται τοῦ θερμοῦ συνεξατuίσαντος ἐξ αὐτῶν τὸ ὑγρόν , πάντα ταῦτά φησιν ἄλυτα εἶναι , εἰ μὴ ὑπερβαλλούσῃ θερμότητι · οὐ γὰρ ἡ τυχοῦσα θερμότης , οὐδ’ ἡ ἀπὸ ἡλίου , οἵα τε λῦσαι τῶν μεταλλευτῶν τι · ταῦτα γὰρ οὕτω φησὶ πήγνυσθαι . ἔστι μέντοι μαλακτὰ καὶ ἐλαύνεταί τε καὶ μαλάσσεται , ὡς σίδηρος καὶ κέρας · καὶ γὰρ τὸ κέρας θερμαινόμενον ἀνίεται . τήκεται δὲ καὶ ὁ εἰργασμένος σίδηρος , ὥστε ὑγρὸς γίνεσθαι καὶ πάλιν πήγνυσθαι . εἰπὼν ἄλυτα εἶναί τινα εἰ μὴ ὑπερβαλλούσῃ θερμότητι , καὶ τὰ τοιαῦτα μέντοι φησὶν ὑπὸ τῆς ὑπερβαλλούσης θερμότητος τήκεσθαι . ὁ γοῦν ἤδη κατειργασμένος σίδηρος καὶ ὢν σίδηρος τήκεται πάλιν ὑπὸ ὑπερβαλλούσης θερμότητος , ὡς ὑγρὸς γίνεσθαι , οὐκ ἐν τούτοις τῆς προϋπαρχούσης ὑγρότητος ἐπανιούσης πάλιν διὰ τὴν τοῦ θερμοῦ παρουσίαν , ἀλλὰ τῆς δυνάμει οὔσης ἐν αὐτοῖς ὑγρότητος ( ἦν γὰρ ἡ γένεσις αὐτῶν οὐκ ἐξ ὕδατος πήξεως , ἀλλ’ ἐξ ἀναθυμιάσεως , ἣ ἦν δυνάμει ὕδωρ , οὐκ ἐνεργείᾳ ) ταύτης δὴ ὑπὸ τοῦ πυρὸς μεταβαλλομένης εἰς ἐνέργειαν . λέγει δὲ ἐκ τῆς ὑπὸ τοῦ πυρὸς γινομένης τοῦ σιδήρου εἰς ὑγρὸν μεταβολῆς καὶ ἀποκάθαρσιν ἑκάστοτε γίνεσθαι τοῦ γεώδους χωριζομένου , ὅ ἐστιν ἡ σκωρία , τοῦ δ’ ἀποκαθαιρομένου , ὅταν πολλάκις γένηται τοῦτο , γινομένου στομώματος . εἶναι μὲν οὖν τὸν μάλιστα ἀποκεκαθαρμένον ἴν σίδηρον , οὐ μὴν ἀποκαθαίρειν αὐτὸν τοὺς ἐργαζομένους διὰ τὸ πολλὴν γίνεσθαι τὴν ἀπουσίαν . τήκεσθαι δὲ λέγει καὶ τὸν πυριμάχον λίθον ἐν πολλῷ τῷ πυρί , τὸ δ’ ἀπορρέον αὐτοῦ καὶ τὸ ἀποστάζον πηγνύμενον γίνεσθαι σκληρὸν πάλιν . λέγει δὲ τήκεσθαι καὶ τὰς μύλας . ζητητέον δέ , τίνας λέγει καὶ τὰς μύλας · οὐ γὰρ λέγει τοὺς μυλίας καλουμένους λίθους · λέγει γὰρ περὶ τούτων μετ’ ὀλίγον ὅτι οὐ λύονται . γίνεσθαι δέ φησι τὸ ἀπορρέον ἀπ’ αὐτῶν πηγνύμενον τὸ μὲν χρῶμα μέλαν , ὅμοιον δὲ τῇ τιτάνῳ , τουτέστι τῇ ἀσβέστῳ . τήκεσθαι δέ φησι καὶ πηλὸν καὶ γῆν δηλονότι τὴν ἔχουσαν ἐν αὑτῇ ὑγρότητα , ὁποία ἐστὶ καὶ ἐξ ἧς ἡ ὕελος γίνεται . εἰπὼν δὲ περὶ τῶν ὑπὸ ψυχροῦ πηγνυμένων λέγει μετὰ ταῦτα περὶ τῶν ὑπὸ θερμοῦ ξηροῦ πηγνυμένων . τούτων δή φησι τὰ μὲν ἄλυτα παντάπασι γίνεσθαι , τὰ δὲ λυτὰ ὑγρῷ , ὡς κεράμων μὲν καὶ λίθων γένη τινά , ἃ γίνονται συγκαυθείσης τῆς γῆς , ἄλυτα ( λέγει δὲ καὶ τοὺς μυλίας λίθους τοιούτους εἶναι · εἶπε δὲ πρὸ ὀλίγου τὰς μύλας ὑπὸ πυρὸς τήκεσθαι , ἴσως οὐ τοὺς μυλίας λίθους , ἀλλὰ ἄλλο τι τὰς μύλας ἐν ἐκείνοις λέγων ) , τὸ δὲ νίτρον καὶ τοὺς ἅλας λυτὰ ὑγρῷ ψυχρῷ . τοιοῦτον δὲ τὸ ὕδωρ · διὸ ὑπὸ ὕδατος καὶ τῶν τοῦ ὕδατος εἰδῶν ταῦτα τήκεται . ὕδατος δὲ εἴδη εἶπε πρὸ ὀλίγου οἶνον , οὖρον , ὄρρον · εἴη δ΄ ἂν καὶ τὸ ὄξος ἐν τούτοις · ὑπὸ δὲ ἐλαίου ταῦτα οὐ τήκεται , ὅτι τῷ θερμῷ ξηρῷ , ὑφ’ οὗ ἐπάγη , ἐναντίον τὸ ψυχρὸν ὑγρόν , ὃ λυτικόν ἐστι τῶν ἐκείνως παγέντων , τὸ δ’ ἔλαιον οὐ ψυχρόν , ἀλλὰ καὶ ἡ ὑγρότης αὐτοῦ οὐ τμητική , ἀλλὰ μετὰ γλισχρότητος . τῶν δὲ μικτῶν ἐξ ὕδατός τε καὶ γῆς , ὅσα μὲν ὕδατος πλέον ἢ γῆς ἔχει , ταῦτα μόνον παχύνεται ὑπὸ πυρός , οὐκέτι δὲ καὶ πήγνυται , ὡς τὸ γάλα · ὅσα δὲ γῆς πλέον ἔχει ἢ ὕδατος , ταῦτα πήγνυται . διὸ καὶ τὸ νίτρον καὶ οἱ ἅλες μᾶλλόν εἰσι γῆς · πλέον γὰρ ταύτης ἔχουσι , διὸ καὶ πήγνυνται ὑπὸ πυρός · ὁμοίως καὶ ὁ κέραμος καὶ λίθοι ὅσοι ὑπὸ πυρός , ὡς εἶπε , τῆς γῆς συγlκαυθείσης γίνονται . Ἀπορώτατα δὲ ἔχειν φησὶ τὴν τοῦ ἐλαίου φύσιν , πότερον ὕδατος ἢ γῆς ἔχει πλέον . εἰ μὲν γὰρ ὕδατος εἶχε πλέον ἢ γῆς , ἔδει αὐτὸ ὑπὸ ψυχροῦ πήγνυσθαι , εἰ δὲ γῆς , ὑπὸ θερμοῦ · νῦν δὲ ὑπ’ οὐδετέρου μὲν πήγνυται , παχύνεται δὲ καὶ ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ καὶ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ . αἰτίαν δέ φησιν τούτου εἶναι τὸ ἀέρος εἶναι τὸ ἔλαιον πλῆρες · τοῦ δὲ ἀέρος αὐτὸ πλῆρες εἶναι σημείῳ ἐχρήσατο τῷ ἐπιπολάζειν αὐτὸ τῷ ὕδατι · αἴτιος γὰρ αὐτῷ τούτου ὁ ἀήρ , ἐπιπολαστικὸς ὢν τῷ ὕδατι καὶ ἄνω φερόμενος , εἰ καὶ ἐναποληφθείη ποτὲ ἐν τῷ ὕδατι . ὅτι δὲ ὁ ἀὴρ ὁ ἐν τῷ ἐλαίῳ αἴτιος αὐτῷ τοῦ ὑφ’ ἑκατέρου καὶ τοῦ ψυχροῦ καὶ τοῦ θερμοῦ παχύνεσθαι , ἐφεξῆς λέγει . τὸ μὲν γὰρ ψυχρὸν τὸ πνεῦμα καὶ τὸν ἀέρα ψῦχον καὶ εἰς ὕδωρ μεταβάλλον παχύνει , ὥστε καὶ ὁ ἐν τῷ ἐλαίῳ ἀὴρ ἐν τῇ ψύξει συνιστάμενός τε καὶ παχυνόμενος καὶ εἰς ὕδωρ μεταβάλλων αἴτιος καὶ τῷ ἐλαίῳ τοῦ παχύνεσθαι · ἀεὶ γὰρ ὅταν μιχθῇ ὕδωρ καὶ ἔλαιον , ἀμφοτέρων γίνεται τὸ μῖγμα παχύτερον , καὶ τοῦ ὕδατος καὶ τοῦ ἀμίκτου ὕδατος ἐλαίου . οὐ πάντα δὲ ἡγητέον ἐξυδατοῦσθαι τὸν ἐν τῷ ἐλαίῳ ἀέρα ὑπὸ τοῦ ψύχους , ἀλλά τι μέρος αὐτοῦ · εἰ γὰρ πᾶς , οὐκέτ’ ἄν ἦν τὸ ὑπολειπόμενον αὐτοῦ ἔλαιον , εἴ γε τῷ ἐλαίῳ τὸ εἶναι ἐν τῷ πλήρει ἀέρος εἶναι . πάλιν δὲ ὑπὸ πυρὸς ἅμα καὶ τοὐ χρόνου παχύνεσθαι αὐτὸ καὶ λευκαίνεσθαι λέγει , λευκαίνεσθαι μὲν ὑπὸ τοῦ θερμοῦ ἐξατμίζοντος εἴ τι ἐνῆν ὕδωρ ἐν αὐτῷ , οὗ ἡ μῖξις μελάντερον αὐτοῦ ποιεῖ τὸ χρῶμα , ἐξατμιζομένου δὲ ἅμα καὶ παχύνεται τὸ ἔλαιον . καὶ τὸ μὲν πῦρ οὕτως αὐτῷ καὶ τοῦ παχύνεσθαι καὶ τοῦ λευκαίνεσθαι αἴτιον . ὁ δὲ χρόνος τοῦ παχύνεσθαι αἴτιος αὐτῷ γίνεται , οὐκέτι δὲ καὶ τοῦ λευκαίνεσθαι · μαραινομένου γὰρ τοῦ ἐν τῷ ἐλαίῳ ἀέρος καὶ τοῦ ἐν αὐτῷ θερμοῦ ψυχόμενος ὁ ἀὴρ εἰς ὕδωρ μεταβάλλων παχύτερον τὸ ἔλαιον ποιεῖ . ἀμφοτέρως μὲν οὖν τὸ αὐτὸ γίνεται πάθος , καὶ ὑπὸ τοῦ πυρὸς καὶ ὑπὸ τοῦ χρόνου , ἢ ἀμφοτέρως καὶ ὑπὸ τοῦ ἐξατμίζεσθαι τὸ ὕδωρ καὶ ὑπὸ τοῦ μεταβάλλειν τὸν ἐν αὐτῷ ἀέρα εἰς ὕδωρ . ὑπ’ ἀμφοτέρων γὰρ τούτων τὸ αὐτὸ γίνεται πάθος ἐν τῷ ἐλαίῳ , τὸ παχύνεσθαι αὐτό , καὶ διὰ τὸ αὐτό · διὰ γὰρ τὸ ὕδωρ · ἀλλ’ οὐχ ὡσαύτως , ἀλλ’ ὅπου μὲν διὰ τὸ ἐξατμίζεσθαι αὐτό , ὅπου δὲ διὰ τὸ γεννᾶσθαι . δύναται τὸ ἀμφοτέρως καὶ διὰ τὸ αὐτὸ εἰρῆσθαι καὶ ἐπὶ τοῦ ψυχροῦ καὶ ἐπὶ τοῦ χρόνου · ὑπὸ γὰρ ἀμφοτέρων παχύνεται τὸ ἔλαιον , τῷ γίνεσθαι ἐν αὐτῷ ὕδωρ ἐκ τῆς τοῦ ἀέρος μεταβολῆς , ἀλλὰ τοῦ μὲν ψυχροῦ ψύχοντος αὐτὸν αὐτόθεν , τοῦ δὲ χρόνου καταμαραίνοντος τὸ ἐν αὐτῷ θερμόν . παχύνεται μὲν οὖν ὑπ’ ἀμφοτέρων , οὐ ξηραίνεται δὲ ὑπ’ οὐδετέρου , ὅτι οὔτε ὁ ἀὴρ οὔτε τὰ γλίσχρα τῶν ὑγρῶν οὔθ’ ὑπὸ ἡλίου οὔθ’ ὑπὸ ψύχους ξηραίνεται · ἥ τε γὰρ γλισχρότης κωλυτικὸν ξηρότητος ὅ τε ἀὴρ οὐκ ἔστι τῶν ξηραινομένων , ἀλλ’ ὡς εἶπεν , ὕδωρ καὶ ὅσα ὕδατος εἴδη · ταῦτα γὰρ ἢ ἐξατμιζόμενα ξηραίνεται ἢ πηγνύμενα . ἀλλ’ οὐδὲ τὸ ἐν τῷ ἐλαίῳ ὕδωρ ἐξέψεται ὑπὸ πυρὸς οὐδὲ ξηραίνεται , ὅτι τὸ μὲν ὑπὸ πυρὸς ξηραινόμενον ὕδωρ τῷ ἀτμίζειν τε καὶ μεταβάλλειν εἰς ἀέρα ξηραίνεται , τὸ δὲ ἐν τῷ ἐλαίῳ ὕδωρ οὐκ ἀτμίζει οὐδ’ ἐξέψεται διὰ τὴν τοῦ ἐλαίου γλισχρότητα . | Ὅσα δέ , φησίν , ἐκ γῆς καὶ ὕδατος μέμικται , ταῦτα δεῖν προσνέμειν ἐκείνοις , ὧν πλεῖον ἔχει , ὕδατι μὲν οἷς τὸ ὕδωρ πλέον , γῇ δὲ τὰ γῆς πλέον ἔχοντα . λέγει δέ τινα οἶνον καὶ πήγνυσθαι καὶ ἕψεσθαι , τουτέστι παχύνεσθαι . ἦν δὲ τὸ μὲν πήγνυσθαι τῶν τὸ ξηρὸν πλέον ἐχόντων , τὸ δὲ παχύνεσθαι τῶν τὸ ὑγρόν . δόξει δὲ διὰ τούτων λέγειν τινὰ οἶνον πλέον τῆς ἔχειν ἢ ὕδατος · τὸν γὰρ πηγνύμενον · καίτοι εἶπε τὸν οἶνον ὕδατος εἶδος εἶναι . ἢ οὐ τὸ ἁπλῶς πήγνυσθαι σημεῖόν ἐστι τοῦ γῆς πλεῖον ἔχειν ἢ ὕδατος , ἀλλὰ τὸ ὑπὸ πυρὸς πήγνυσθαι , ἐπεὶ ὑπὸ ψυχροῦ καὶ τὸ ὕδωρ πήγνυται · οὕτως δὲ καὶ ὁ πηγνύμενος οἶνος πήγνυται ὑπὸ ψυχροῦ . τὸ δὲ γλεῦκος ἑψόμενον παχύνεται τοῦ ὕδατος μὴ παχυνομένου , ὅτι μηδέπω καθαρὸς καὶ ἀποκεκριμένος οἶνός ἐστιν , ἀλλ’ ἔτι ἄπεπτος · ἀπὸ πάντων δὲ λέγει τῶν τοιούτων ξηραινομένων τὸ ὕδωρ ἀπέρχεσθαι , τῶν μεμιγμένων ἐξ ὕδατός τε καὶ γῆς , καὶ πλέον γῆς ἐχόντων , ἃ ὑπὸ θερμοῦ ξηραίνεται · ξηραινομένων γὰρ τούτων τὸ ὕδωρ ἀπέρχεται · ἡ γὰρ ἀτμὶς ἡ ἀναφερομένη ξηραινομένων αὐτῶν ὕδωρ ἐστίν , οὗ σημεῖον παρέθετο τὸ εἰς ὕδωρ αὐτὴν ἀθροισθεῖσαν συνίστασθαι · ἡ γοῦν ἐπὶ τοῖς τῶν χαλκείων πώμασιν ἀθροιζομένη ὕδωρ ἐστίν . ὅσοις δὴ τῶν ἐξατμιζομένων ὑπὸ πυρὸς ὑπολείπεταί τι μηκέτι ἐξατμίζεσθαι δυνάμενον , τοῦτο γῆς ἡγητέον εἶναι · ἐν γὰρ τῷ ὕδατι , ὅταν καθ’ αὑτὸ ὂν ἀτμίζηται καὶ ξηραίνηται , οὐδὲν ὑπολείπεται , ὃ μὴ δύναται ἐξατμισθῆναι . ἔνια δέ φησι τῶν μεμιγμένων ἐκ γῆς τε καὶ ὕδατος καὶ ὑπὸ ψυχροῦ πήγνυσθαι παχυνόμενά τε καὶ ξηραινόμενα . τὸ γὰρ ψυχρὸν οὐ μόνον πήγνυσι καὶ ξηραίνει , ἀλλὰ καὶ παχύνει . πήγνυσι μὲν καὶ ξηραίνει τὸ ὕδωρ · τὸ γὰρ πηγνύμενον ξηραίνεται καὶ αὐτό · εἶπε γὰρ ὑπὸ τὸ ξηραίνεσθαι καὶ τὸ πήγνυσθαι εἶναι · παχύνει δὲ τὸ ἔλαιον τὸν ἀέρα τῷ ψύχειν εἰς ὕδωρ μεταβάλλον . ἀλλὰ καὶ αὐτὸν τὸν ἀέρα παχύνει ἐν τῇ εἰς ὕδωρ μεταβολῇ καὶ τῇ τῶν νεφῶν συστάσει . εἰπὼν δὲ ξηραίνει μὲν ὕδωρ , διὰ τοῦτο ἐπήνεγκε τὸ ἡ δὲ πῆξις εἴρηται ξηρασία τις οὖσα · οὕτως γὰρ τὸ ψυχρὸν ξηραίνει τὸ ὕδωρ τῇ πήξει . εἰπὼν δὲ ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ τὰ μὲν πήγνυσθαί τε καὶ ξηραίνεσθαι , τὰ δὲ καὶ παχύνεσθαι , λέγει ὅτι ὅσα μὴ παχύνεται ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ ἀλλὰ πήγνυται , ὕδατός ἐστιν , ὡς οἶνος , οὖρον , ὄξος , κονία , ὄρρος , ὅσα δὲ παχύνεται ὑπὸ ψυχροῦ , ἀλλὰ μὴ ὑπὸ πυρὸς τῷ ἀτμίζειν , ὡς τὸ γάλα παχύνεται , ὅσα δὲ μὴ οὕτως , τὰ μὲν γῆς μᾶλλόν φησιν εἶναι , τὰ δὲ κοινὰ ὕδατός τε καὶ ἀέρος , μέλι μὲν γῆς μᾶλλον · παχύνεται γὰρ ὑπὸ ψύχους τὸ μέλι , οὐ μόνον πήγνυται · ἔλαιον δὲ ἀέρος δηλονότι καὶ ὕδατος · τοῦτο γὰρ προσθεῖναι παρέλιπε . λέγει δὲ καὶ τὸ γάλα καὶ τὸ αἷμα εἶναι μὲν ἐξ ἀμφοῖν , ὕδατός τε καὶ γῆς , μᾶλλον δὲ καὶ τὸ πλεῖστον γῆς . ἢ τὸ πλεῖστον αἷμα καὶ τὸ πλεῖστον γάλα · δύναται γάρ τι καὶ ὑδαρὲς ἢ γάλα ἢ αἷμα γενέσθαι , τῷ πλεῖον ὕδατος ἔχειν . καὶ τὰ ὑγρὰ δέ , ἐξ ὅσων οἱ ἅλες καὶ τὸ νίτρον πήγνυται , γῆς πλέον ἔχειν φησίν · ὁμοίως γὰρ τούτοις ἔχειν λέγει καὶ τὸ αἷμα καὶ τὸ γάλα · καὶ γὰρ ἐξ ἐκείνων στερεά τινα γίνεται , οἷον ὀστᾶ , νεῦρα , σάρκες , ὡς καὶ ἐκ τούτων ἅλες καὶ νίτρον . καὶ λίθους δέ φησί τινας ἐξ ὑγρῶν τινων συνισταμένων γίνεσθαι , ὥσπερ καὶ τοὺς ἅλας · τοιαῦτα δέ ἐστι τὰ τῶν ὑδάτων ἐν τῇ ῥύσει πώρους τινὰς καὶ λίθους ἐπιγεννῶντα ὕδατα , ἃ εἴη ἄν καὶ αὐτὰ γῆς ἔχοντα πλεῖον . ὅτι δὲ ὁ μὲν ὄρρος ὕδατός ἐστι , τὸ δὲ γάλα γῆς ἔχει πλέον , ἔδειξεν εἰπὼν τὸν ὄρρον ἑψομένου τοῦ γάλακτος , εἰ μὴ εἴη κεχωρισμένος αὐτοῦ , ἐκκαίεσθαι , ὃ πάσχει τὸ ὕδωρ , τὸ δὲ γεῶδες συνίστασθαί τε καὶ παχύνεσθαι καὶ πήγνυσθαι · οὕτως γὰρ οἱ τυροὶ ἐκ τοῦ γάλακτος πήγνυνται . ὅτι δὲ ἔχει γῆς τὸ γάλα , συνίστασθαί φησιν αὐτὸ ναὶ ὑπὸ τοῦ ὀποῦ , καὶ ἑψήσεως τινος μνημονεύει γινομένης ὑπὸ τῶν ἰατρῶν , ἐν ᾗ , φησί , τῷ γάλακτι προσμιγνύντες ὀπὸν χωρίζουσι τὸν ὄρρον καὶ τὸν τυρὸν ἀπ’ ἀλλήλων . ὁ δὲ χωρισθεὶς ὄρρος οὐκέτι παχύνεται ὡς ὕδατος ὤν , ἀλλὰ καὶ ἐκκαίεται , ἂν ἕψηται , ὡς τὸ ὕδωρ . εἰπὼν δὲ πρὸ ὀλίγου τὰ πολλὰ καὶ ἐν τῷ γάλακτι καὶ ἐν τῷ αἵματι γῆς πλεῖον ἢ ὕδατος ἔχειν , λέγει νῦν περὶ τοῦ γάλακτος ὅτι τὸ μὴ ἔχον τυρὸν ἢ ὀλίγον ὕδατος μᾶλλόν ἐστι καὶ ἄτροφον . δείκνυσι δὲ καὶ τὸ αἷμα γῆς πλέον ἔχον διὰ τοῦ πήγνυσθαι αὐτὸ τῷ ξηραίνεσθαι ψυχόμενον · οὐ γὰρ ὁμοίως τῷ ὕδατι πήγνυται ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ , ἀλλὰ τῷ ξηραίνεσθαι , ὃ γίνεται τῆς θερμότητος τῆς ἐν αὐτῷ ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ χωριζομένης καὶ ὑποχωρούσης καὶ συνεξαγούσης καὶ τὴν ὑγρότητα τὴν ἐν τῷ αἵματι . τὸ δὲ μὴ πηγνύμενον μηδὲ ξηραινόμενον αἷμα , ὁποῖόν ἐστι καὶ τὸ τῆς ἐλάφου , ὕδατός φησι μᾶλλον εἶναι καὶ ψυχρόν . τοῦ δὲ ὕδατος μᾶλλον εἶναι τὸ τοιοῦτον αἷμα σημεῖον ἐποιήσατο τὸ μηδὲ ἶνας ἔχειν αὐτό · αὗται γὰρ γῆς τε καὶ στερεαί . καὶ ἐκ τοῦ ἔχοντος γοῦν αἵματος ἶνας καὶ πηγνυμένου ἂν αἱ ἶνες ἐξαιρεθῶσιν , οὐκέτι πήγνυται οὐδὲ ξηραίνεται τὸ καταλειπόμενον · ὕδωρ γὰρ λοιπόν , ὡς καὶ τὸ γάλακτος ὅταν ὁ τυρὸς χωρισθῇ · ὁ γὰρ ὄρρος ὕδωρ . σημεῖον δὲ τοῦ ὑδαρὲς εἶναι τὸ μὴ πηγνύμενόν τε καὶ συνιστάμενον αἷμα τὸ μηδὲ τὰ νοσώδη πήγνυσθαι , τῷ ἰχῶρι ἐοικέναι καὶ διεφθαρμένῳ καὶ διερρυηκότι αἵματι . εἰπὼν δὲ τὰ νοσώδη αἵματα ἰχωροειδῆ ὄντα μὴ πήγνυσθαι τὸν δὲ ἰχῶρά φησιν εἶναι φλέγμα τι καὶ ὕδωρ . τοιοῦτον δὲ γίνεται τὸ αἷμα διὰ τὸ μὴ πεπέφθαι μηδὲ κεκρατῆσθαι ὑπὸ τῆς φύσεως τῆς πεσσούσης . Ἐπὶ τούτοις ἀποδίδωσι τὴν αἰτίαν τοὐ τῶν πεπηγότων τὰ μὲν λυτὰ εἶναι , ὡς τὸ νίτρον καὶ τοὺς ἅλας , τὰ δὲ ἄλυτα , ὡς τὸν κέραμον , καὶ τῶν ἀλύτων τὰ μὲν μαλακτὰ εἶναι , ὡς τὸ κέρας , τὰ δὲ ἀμάλακτα , ὡς τόν τε κέραμον καὶ τὸν λίθον . καὶ λέγει ὅτι ἐπεὶ ἕκαστον τῶν λυομένων ὑπὸ τοῦ ἐναντίου τῷ πήξαντι λύεται ( ὅσα μὲν γὰρ τὸ ψυχρὸν πήγνυσι , ταῦτα λύει τὸ θερμόν , ὅσα δὲ τὸ θερμόν , ταῦτα ὑπὸ ψυχροῦ λύεται ) , ὧν τῆς πήξεως αἴτια ἀμφότερα , καὶ τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρόν , ταῦτα εὐλόγως μάλιστα ἄλυτα , οὐκ ἔχοντα ἐναντίαν δύναμιν τὴν λύουσαν αὐτὰ τῇ πεπηγυίᾳ . ὑπ’ ἀμφοτέρων δὲ πήγνυται ὅσα προθερμανθέντα τῷ ψυχρῷ πήγνυται · συμβαίνει γὰρ ἐπὶ τούτων , ὅταν τὸ θερμὸν ἐξικμάσῃ τὸ ὑγρὸν ἐξ αὐτῶν ἐξιόν , ψυχόμενον συνθλίβεσθαι πάλιν καὶ πυκνοῦσθαι οὕτως , ὡς μηδὲ ὑγρῷ τινι ἔτι δίοδον διδόναι · διὸ οὔτε ὑπὸ θερμοῦ ταῦτα λύεται ( τὰ γὰρ ὑπὸ ψυχροῦ πηγνύμενα μόνου λύει τὸ θερμόν ) οὗτε ὑπὸ ὕδατος · τὰ γὰρ ὑπὸ ψυχροῦ πηγνύμενα οὐ λύεται ὑπὸ ὕδατος . ὑπὸ γὰρ ὕδατος λύεται ταῦτα , ὡς προείρηται , ὅσα ὑπὸ ξηροῦ θερμοῦ μόνου πήγνυται . ὁ δέ γε σίδηρος πρῶτον ὑπὸ τοῦ θερμοῦ τακεὶς ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ πήγνυται , ὥστε πρὸς τὴν πῆξιν ἀμφοτέρων αὐτῷ δεῖ · διὸ οὐκ ἔστι λυτός , ἂν μὴ ὑπὸ ὑπερβάλλοντος θερμοῦ , ὡς ἤδη προεῖπεν . ἢ λέγει τὸν σίδηρον μὴ ὑπὸ θερμοῦ πεπηγέναι · ὑγρότερος γὰρ ὑπὸ τοῦ πυρὸς τηκόμενος γίνεται · πήγνυται δὲ ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ · ὥστε εἰ ὑπὸ ψυχροῦ μόνου πήγνυται , εἰκότως ὑπὸ θερμοῦ λύεται . λέγει δὲ καὶ περὶ τῶν ξύλων ὅτι ἔστι μικτὰ ἐκ γῆς καὶ ἀέρος · διὸ καυστά , φησίν , ἐστίν , οὐ τηκτὰ οὐδὲ μαλακτά · τὰ γὰρ ὕδατος ἔχοντα τοιαῦτα . διὰ τοῦτο δὲ καὶ ἐπιπλεῖν αὐτὰ τῷ ὕδατί φησι , πλὴν τῆς ἐβένου τῆς μελαίνης · ταύτην γὰρ πλεῖστον γῆς ἔχειν τῷ τὸν ἀέρα διαπεπνευκέναι ἐξ αὐτῆς , τῶν ἄλλων ξύλων πλεῖον ἀέρος ἢ γῆς ἐχόντων . τὸν δὲ κέραμον γῆς μόνης ἔχειν λέγει , τουτέστιν ἄτηκτον εἶναι · ἡ γὰρ γῆ ἢ μηδ’ ὅλως ἔχουσα ὑγρὸν ἐν αὑτῇ ἢ ὀλίγον ἄτηκτος · τοιοῦτος δὲ ὁ κέραμος διὰ τὸ ξηραινόμενος ὑπὸ τοῦ πυρὸς κατ’ ὀλίγον οὕτως παγῆναι . τῷ γὰρ κατ’ ὀλίγον καὶ μὴ ἀθρόαν τὴν πῆξιν αὐτοῦ γενέσθαι ἐξατμιζόμενον τὸ ὕδωρ καὶ ὥσπερ εἰς ἀέρα μεταβάλλον χωρίζεται αὐτοῦ . διὸ οὕτε ὕδωρ εἰς αὑτὸν παραδέχεται , ὡς ὑπ’ αὐτοῦ λύεσθαι , διὰ τὸ εἶναι πυκνότερος · δι’ ὧν γὰρ ἀὴρ ἐξεκρίθη , οὐκ ἔστι πάροδος ὕδατι · λεπτότερος γὰρ ὁ ἀὴρ τοῦ ὕδατος . καὶ διὰ τοῦτο μὲν οὐ λύεται ὑπὸ ὕδατος · ὑπὸ δὲ πυρὸς οὐ λύεται τῷ τὴν ἀρχὴν ὑπὸ τούτου πήγνυσθαι . p . 384b22 Τί μὲν οὖν ἐστι πῆξις καὶ τῆξις , καὶ διὰ πόσα καὶ ἐν πόσοις ἐστίν , εἴρηται . Ὑπομιμνήσκει πάλιν ἡμᾶς τῶν εἰρημένων . ὁρισμὸν μὲν οὖν οὕτε πήξεως οὕτε τήξεως ἀποδέδωκεν , ἐκ μέντοι τῶν εἰρημένων ὑπ’ αὐτοῦ ἔστιν ὁρίσασθαι ἑκάτερον αὐτῶν · πῆξις μὲν γὰρ εἴη ἄν σύστασις ὕδατος ἢ γῆς καὶ ὕδατος γινομένη ὑπὸ ψυχροῦ ἢ ὑπὸ θερμοῦ ξηροῦ , τῆξις δὲ λύσις τοῦ πεπηγότος γινομένη ὑπὸ τοῦ τῷ πήξαντι ἐναντίου . διὰ πόσα δὲ καὶ ἐν πόσοις ἐστίν · εἴρηται γὰρ ὅτι διὰ τὸ ψυχρὸν ἢ διὰ τὸ θερμὸν καὶ ξηρὸν ἡ πῆξίς τε καὶ ἡ τῆξις γίνεται , καὶ ὅτι ἐστὶν ἐν ὕδατι ἢ ἐν τῷ μικτῷ ἐξ ὕδατός τε καὶ γῆς · ἐν γὰρ τούτοις ἡ πῆξις . εἶναι δέ φησιν ἐκ τῶν εἰρημένων φανερὸν ὅτι ἡ σύστασις τοῖς σώμασι γίνεται ὑπὸ θερμοῦ τε καὶ ψυχροῦ · ταῦτα γάρ , ὡς προείρηται , ἢ ξηραίνοντα ἢ παχύνοντα καὶ πηγνύντα ἐργάζεται τὴν σύστασιν τὴν τῶν σωμάτων . διὰ δὲ τὸ ταῦτα εἶναι τὰ ποιητικὰ τῆς συστάσεως αὐτῶν ἐν πᾶσι τοῖς μικτοῖς τε καὶ σύστασιν ἔχουσι σώμασι , τουτέστιν ὡρισμένοις , θερμότης ἐστί , τισὶ δὲ καὶ ψυχρότης , καθ’ ὅσον ἐκλείπει τὸ ἐν αὐτοῖς θερμόν . δοκεῖ γὰρ ἡ ψυχρότης κατὰ ἔνδειαν τοῦ θερμοῦ γίνεσθαι ἐν τοῖς σώμασι , φθορᾶς οὖσα ποιητική . ἐπεὶ τοίνυν ἐν τοῖς ὡρισμένοις σώμασι τὸ μὲν θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν ἐνυπάρχει διὰ τὸ ταῦτα εἶναι τὰ ποιητικὰ ἐν αὐτοῖς , ὑγρὸν δ’ αὖ καὶ ξηρὸν διὰ τὸ ταῦτα εἶναι τὰ πάσχοντα , τὰ μικτὰ σώματα καὶ ὡρισμένα μετέχοι ἄν πάντων . ἐκ μὲν οὖν ὕδατος καὶ γῆς τὰ ὁμοιομερῆ φησι συνίστασθαι σώματα καὶ ἐν ζῴοις καὶ ἐν φυτοῖς ( ἔστι δὲ τὰ τοιαῦτα ὀστοῦν , νεῦρον , σάρξ , ξύλον , φλοιός ) , οὐχ ὡς ἐκ μόνων δὲ τούτων συνεστώτων τῶν ὁμοιομερῶν , ἀλλ’ ὡς τὸ πλεῖστον ἐκ τούτων ἐχόντων . λέγει δὲ καὶ τὰ μεταλλευόμενα ἐκ τούτων συνεστάναι · ἔστι δὲ ταῦτα χρυσός , ἄργυρος , χαλκός , σίδηρος , μόλιβδος , κασσίτερος καὶ εἴ τινα τοιαῦτα · τούτοις γὰρ ἡ σύστασις ἐξ ὕδατός τε καὶ γῆς γίνεται ἅμα καὶ ἐκ τῆς ἀναθυμιάσεως τῆς ἑκατέρου , λέγων ἑκατέρου ἀναθυμίασιν τήν τε ἀπὸ τοῦ ὕδατος , ἥτις ἐστὶν ἡ ἀτμιδώδης , καὶ τὴν ἀπὸ τῆς γῆς , ἥτις ἐστὶν ἡ ξηρά τε καὶ καπνώδης . ἐκ γὰρ τῆς διπλῆς ταύτης ἀναθυμιάσεως , οὔσης ἀπὸ ἑκατέρου ἐκείνων , ἐγκατακλειομένης ἐν τῇ γῇ καὶ πηγνυμένης γίνεται τά τε μεταλλευτὰ καὶ τὰ ὀρυκτά , τὰ μὲν ὀρυκτὰ ἐκ τῆς τὸ ξηρὸν πλέον ἐχούσης ἀναθυμιάσεως , τὰ δὲ μεταλλευτὰ ἐκ τῆς τὸ ὑγρόν . εἴρηκε δὲ περὶ τούτων ἐπὶ τέλει τοῦ τρίτου τῶν Μετεωρολογικῶν . ταῦτα δέ φησι τὰ συνιστάμενα ἐκ τῶν προειρημένων τοῖς τε ἰδίοις τῶν αἰσθήσεων διαφέρειν ἀλλήλων , ἅπερ ἐστὶ ποιητικά , καὶ τῷ παθητικά τινων εἶναι . οἷς τε γὰρ διατίθησι τὰς αἰσθήσεις , διαφορὰ ἐν αὐτοῖς ἐστι ( ἔστι δὲ ταῦτα χρώματα , χυμοί , εὐωδίαι , δυσωδίαι , ψόφων διαφοραί · τὰ μὲν γὰρ αὐτῶν ψοφητικά , τὰ δ’ ἧττον · ἔτι τε αἱ ἁπταὶ ἐναντιώσεις ) , τούτοις τε οὖν διαφέρει ἀλλήλων οὖσι ποιητικοῖς καὶ ἔτι ἄλλοις , φησίν , οἰκείοις πάθεσι · κατὰ γὰρ ταῦτα μᾶλλον εἰδοποιεῖται . ταῦτα δ’ ἐστίν , ἀφ’ ὧν λέγεται διὰ τὸ πάσχειν αὐτὸ δύνασθαι · λέγεται γὰρ τὰ μὲν πηκτά , ἃ τοῦτο τὸ πάθος οἷά τε πάσχειν ἐστί , τὰ δὲ τηκτὰ πάλιν , ἃ τοῦτο , ὁμοίως καὶ καμπτόν , καὶ τὰ τοιαῦτα . τὰ γὰρ σώματα τὰ προειρημένα , τουτέστι τὰ ὁμοιομερῆ , κατὰ ταῦτα τὰ πάθη διαφέρει ἀλλήλων μάλιστα · παθητικὰ γάρ , ὥσπερ καὶ τὸ ξηρὸν καὶ τὸ ὑγρόν . ὡς γὰρ αὗται αἱ δυνάμεις παθητικαί , οὕτως καὶ τὰ ἐκ τούτων συνεστῶτα σώματα , ἅπερ ἐστὶ τὰ ὁμοιομερῆ · ταῦτα γὰρ συνέστηκεν ἐξ ὕδατός τε καὶ γῆς , ὧν τὸ μὲν ὕδωρ ὑγρόν , ἡ δὲ γῆ ξηρόν , καὶ ἔστι φυσικὰ ταῦτα τὰ σώματα καὶ πρῶτα τῶν συνθέτων · ἐκ γὰρ τῆς τῶν ὁμοιομερῶν συνθέσεως τὰ ἀνομοιομερῆ . Μέλλων δὲ λέγειν περὶ τῶν παθῶν , καθ’ ἃ εἰδοποιεῖται τὰ σύνθετα τῶν ὁμοιομερῶν σωμάτων καὶ τῶν κατὰ ταῦτα εἰδοποιουμένων , πρῶτον ἐκτίθεται , τίνα ἐστὶ καὶ πόσα ταῦτα κατ’ ἀριθμὸν τὰ εἰδοποιούμενα δυνάμει ἢ ἀδυναμίᾳ τοῦ πάσχειν τι τούτων , καθ’ ἃ πάθη αἱ τῶν συνθέτων τε καὶ ὁμοιομερῶν σωμάτων εἰσὶ πρὸς ἄλληλα διαφοραί . ἐκθέμενος δὲ ὀκτωκαίδεκα ἀντιθέσεις , αἷς τὰ πλεῖστα τῶν σωμάτων διαφέρειν φησὶν ἀλλήλων , ἑξῆς περὶ ἑκάστου τῶν ἐν ταῖς ἐκκειμέναις ἀντιθέσεσι λέγει τί ἐστι , καὶ τίνα δύναμιν ἔχει . | καὶ ἐπεὶ πρῶται ἦσαν τῶν ἀντιθέσεων πηκτὸν ἄπηκτον , τηκτὸν ἄτηκτον , φθάνει δὲ περὶ αὐτῶν ἤδη πεποιῆσθαι λόγον , εἰρῆσθαι μέν φησιν ἤδη περὶ αὐτῶν καθόλου τε καὶ κοινῶς , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ νῦν ἐπαναλαβὼν ἐρεῖν φησι περὶ αὐτῶν . καὶ λέγει · τῶν γὰρ πηγνυμένων σωμάτων τὰ μὲν ὑπὸ θερμοῦ πήγνυται , τὰ δὲ ὑπὸ ψυχροῦ , ὡς προείρηται , τὰ μὲν ὑπὸ τοῦ θερμοῦ τῷ ξηραίνεσθαι ὑπ’ αὐτοῦ τὸ ἐν αὐτοῖς ὑγρὸν καὶ ἐξατμίζεσθαι · οὕτως τὸ νίτρον καὶ οἱ ἅλες πήγνυνται · ὑπὸ δὲ τοῦ ψυχροῦ τῷ ἐκθλίβεσθαι τὸ ἐν τοῖς πηγνυμένοις θερμόν · οὕτως ἐκ τοῦ ὕδατος ὁ κρύσταλλος πηγνυμένου γίνεται τῷ τὸ θερμὸν τὸ ἐν αὐτῷ ἐπικρατούμενον ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ ἐκκρίνεσθαι . ὥστε τῶν πηγνυμένων τὰ μὲν ὑγροῦ ἀπουσίᾳ , τὰ δὲ θερμοῦ πήγνυται . οὗ δὲ τῇ ἀπουσίᾳ πήγνυται , τῇ τούτου παρουσίᾳ λύεται . διὸ ἅλες μὲν καὶ νίτρον ὑπὸ ὑγροῦ λύονται · ὅσα γὰρ τῇ τοῦ ὑγροῦ ἀπουσίᾳ πήγνυται , ταῦτα λύει καὶ τήκει τὸ ὑγρόν , ἂν μὴ οὕτως πηγνύμενα συνέλθῃ τε καὶ πυκνωθῇ , ὡς μὴ δέχεσθαι διὰ τῶν πόρων ὕδωρ , τῷ στενωτέρους εἶναι αὐτοὺς τῶν τοῦ ὕδατος ὄγκων . διὰ τοῦτο γάρ , ὡς εἶπε πρὸ ὀλίγου , οὐδὲ ὁ κέραμος ὑπὸ τοὐ ὑγροῦ τήκεται . ἔδει μὲν γὰρ αὐτὸν ὑπὸ ὕδατος λύεσθαι · πήγνυται γὰρ ὑπὸ πυρός · οὐ λύεται δὲ ὑπ’ αὐτοῦ διὰ τὴν πυκνότητα · κατ’ ὀλίγον γὰρ ξηραινόμενος ὑπὸ τοῦ θερμοῦ τὴν ἔκκρισιν τοῦ ὕδατος εἰς ἀέρα μεταβάλλοντος ποιεῖται · δι’ ὧν δὴ ὁ ἀὴρ πόρων ἐξελήλυθε λεπτότερος ὤν , διὰ τούτων οὐχ οἷόν τε τὸ ὕδωρ διελθεῖν . ὅσα δὲ μὴ οὕτως ὑπὸ τοῦ θερμοῦ πέπηγεν ὡς ὁ κέραμος , πάντα ὑπὸ τοῦ ὑγροῦ λύεται . ὡς νίτρον , ἅλες , γῆ ἡ ἐκ πηλοῦ · οὐ γὰρ ἡ ἐκ τοῦ κεράμου . κρύσταλλος δὲ καὶ ὅσα ἄλλα θερμοῦ στερήσει πήγνυται , ὡς τὰ μεταλλευόμενα , ὑπὸ θερμοῦ τήκεταί τε καὶ λύεται . τίνα μὲν οὖν πηκτὰ τῶν σωμάτων ἐστὶ καὶ λυτά , εἴρηται , ἀλλὰ καὶ τὰ πηκτὰ μὲν ἄτηκτα δέ · ὁ γὰρ κέραμος καὶ λίθοι τινὲς τοιοῦτοι . Τίνα δὲ ἄπηκτα , ἐφεξῆς λέγει . φησὶ δὴ ἄπηκτα εἶναι ὅσα μὴ ἔχει ἐν αὑτοῖς ὑγρότητα ὑδατώδη μηδὲ ὕδατός ἐστιν , ἀλλὰ τὸ πλεῖον ἐν αὑτοῖς γῆς ἔχει καὶ θερμοῦ , ὁποῖόν ἐστι τό τε μέλι καὶ ὁ γλυκύς . ταῦτα γὰρ πολὺ τὸ θερμὸν ἐν αὑτοῖς ἔχει καὶ ἔστιν ὥσπερ ζέοντα · διὸ παχύνεται μὲν ὑπὸ τοῦ θερμοῦ , οὐ μὴν καὶ πήγνυται . ἄπηκτά φησιν εἶναι καὶ τὰ ἔχοντα μὲν ὕδατος , τὸ δὲ πλεῖον ἀέρος · διὰ τοῦτο γὰρ οὔτε τὸ ἔλαιον πήγνυται οὔτε ὁ χυτὸς ἄργυρος · λέγοι δ’ ἄν τὸν ὑδράργυρον . ἀλλ’ οὐδὲ τὰ γλίσχρα πήγνυται · διὸ οὔτε πίσσα οὔτε ἰξός . ἑξῆς δὲ τίνα ἐστὶ μαλακτὰ τῶν πεπηγότων λέγει · φησὶ δὴ ταῦτα εἶναι μαλακτά , ὅσα πέπηγεν οὐκ ὄντα ἐξ ὕδατος , ἀλλὰ γῆς μᾶλλον . ὁ μὲν γὰρ κρύσταλλος , ἐξ ὕδατος ὢν καὶ πεπηγώς , οὐκ ἔστι μαλακτός · ὅσα δὲ γῆς μᾶλλόν ἐστι καὶ οὕτως πέπηγεν , ὡς μήτε ἐξικμάσθαι πᾶν τὸ ὑγρὸν ἐξ αὐτῶν , ὥσπερ ἐπὶ τοῦ νίτρου καὶ τῶν θῶν ( τούτων γὰρ πᾶν τὸ ὑγρὸν ἐξίκμασται ) , μηδὲ ἀνωμάλως ἔχειν , ὥσπερ ὁ κέραμος λέγοι δ’ ἂν τὸν κέραμον ἀνωμάλως ἔχειν ἤτοι ὑγρότητι , ὡς ἔχοντος μέν τινα αὐτοῦ ὑγρότητα , ἀνώμαλον δέ , ἢ ἀνωμάλους τοὺς πόρους ἔχειν τὸν κέραμον λέγει , ὅτι μὴ ἐπ’ εὐθείας ) , ὅσα δὴ γῆς πλέον ἔχοντα πέπηγεν οὕτως , ὡς μὴ τέλεον ἐξ αὐτῶν τὸ ὑγρὸν ἐξικμάσθαι , μηδὲ ἀνωμάλως ἔχειν τοὺς πόρους κειμένους , ἀλλ’ ἔστιν ἑλκτά , ὡς ἑλκόμενα ἐπίδοσιν ἔχειν ἄνευ τοῦ βραχῆναι , οἷά ἐστι νεῦρον , ἱμάς , ταῦτα μαλακτά . ἀλλὰ καὶ ὅσα τῶν πεπηγότων ἐλατά ἐστιν οὐκ ὄντα ὕδατος , καὶ ταῦτα μαλακτά ἐστι , μαλακτὰ δὲ πυρί , ὡς σίδηρος ( θερμανθεὶς γὰρ μαλάσσεται ) , ἀλλὰ καὶ κέρας . ἀλλὰ καὶ ξύλα τινὰ θερμαινόμενα πέφυκε κάμπτεσθαί τε καὶ μαλάσσεσθαι . ἐπιζητήσειε δ’ ἄν τις , εἰ ἔστι τινὰ τῶν ἐξ ὕδατος πεπηγότων ἐλατά . λέγει δὲ καὶ τῶν τηκτῶν τε καὶ λυτῶν καὶ τῶν ἀτήκτων τὰ μὲν τεγκτὰ εἶναι , τὰ δὲ ἄτεγκτα , τεγκτὰ μὲν ὅσα δέχεται ἐν αὑτοῖς ὕδωρ βραχέντα , ὡς ὑγρότερα γίνεσθαι καὶ μαλακώτερα , ἄτεγκτα δὲ τὰ μὴ τοιαῦτα . τεγκτὸν μὲν ἔριον καὶ γῆ , ἄτηκτα ὄντα , χαλκὸς δέ , τηκτὸς ὤν , ἄτεγκτός ἐστιν · ἔστι δὲ ὁ χαλκὸς τηκτὸς ὢν οὐχ | ὑπὸ ὕδατος τηκτός , ἀλλ’ ὑπὸ πυρός . λέγει δὲ καὶ τῶν ὑπὸ ὕδατος τηκτῶν ἔνια ἄτεγκτα εἶναι , ὥσπερ νίτρον καὶ ἅλας · οὐ γὰρ διαμένοντες ἐν τῷ βρέχεσθαι γίνονται μαλακώτεροι , ὅπερ ἴδιον τῶν τεγκτῶν . λέγει δὲ καθόλου τεγκτὰ εἶναι ὅσα γῆς ὄντα ἔχει τοὺς πόρους μείζους τε τῶν τοῦ ὕδατος ὄγκων καὶ σκληροτέρους , μείζους μὲν , ὡς δέχεσθαι δι’ αὐτῶν τὸ ὕδωρ , σκληροτέρους δέ , ὡς μὴ λύεσθαι ὑπ’ αὐτοῦ . τηκτὰ δὲ ὕδατί φησιν εἶναι ὅσα δι’ ὅλων αὐτῶν δέχεται τὸ ὕδωρ οὐ διὰ πόρων μόνων σωζομένων καὶ μενόντων μετὰ τὸ δέξασθαι τὸ ὕδωρ . λέγει δὲ καὶ τοῦ τὴν μὲν γῆν καὶ τέγγεσθαι καὶ τήκεσθαι ὑπὸ τοῦ ὕδατος , τὸ δὲ νίτρον τήκεσθαι μέν , τέγγεσθαι δὲ μὴ αἰτίαν , ὅτι τὸ μὲν νίτρον δι’ ὅλου αὐτοῦ τοὺς πόρους ἔχει , καὶ πανταχοῦ συντετρημένοι ἀλλήλοις εἰσὶν οἱ ἐν αὐτῷ , διὸ εὐθὺ τῷ δέξασθαι τὸ ὕδωρ διαιρεῖται ὑπ’ αὐτοῦ τὰ μόρια αὐτοῦ · ἐν δὲ τῇ γῇ οἱ μὲν οὕτως ἔχουσι πόροι , ὡς δι’ ὅλης αὐτῆς εἶναι , οἱ δὲ οὕτως , ὡς παραλλὰξ κεῖσθαι καὶ μὴ συντετρῆσθαι εἰς ἀλλήλους . ὅταν μὲν οὖν κατὰ τοὺς συντετρημένους εἰς ἀλλήλους πόρους καὶ δι’ ὅλης ὄντας αὐτῆς δέξηται τὸ ὕδωρ , τήκεται · ὅταν δὲ κατὰ τοὺς παραλλὰξ κειμένους , τέγγεται μέν , οὐ τήκεται δέ . εἴη δ’ ἄν κἀκεῖνο λέγειν ἑπομένως τῷ προειρημένῳ , ὅτι ἧς μὲν γῆς οἱ πόροι σκληρότεροί εἰσιν , αὕτη τέγγεται μέν , οὐ τήκεται δέ , ἧς δὲ μαλακώτεροι , αὕτη τήκεται · οἱ δὲ τοῦ νίτρου μαλακώτεροι ὄντες ἀεὶ ἐν τῷ δέχεσθαι τὸ ὕδωρ λύονται . | Λέγει δὲ ἑξῆς καὶ τίνα ἐστὶ τῶν σωμάτων καμπτά τε καὶ εὐθυντά , τίνα δὲ καὶ ἄκαμπτα , καὶ ὅλως τί ἐστι τὸ καμπτόν τε καὶ εὐθυντόν , καὶ τί τὸ κάμπτεσθαι καὶ εὐθύνεσθαι , καὶ ὅτι τὸ ἀνακαμπτόμενον κάμπτεται καὶ τὸ κατακαμπτόμενον . λέγει δὲ καὶ περὶ κατακτῶν καὶ θραυστῶν , καὶ ὅτι ἔνια μὲν τὸ ἕτερον τούτων ἐπιδέχεται , ἔστι δ’ ἃ ἀμφότερα , ὡς καὶ κατάσσεσθαι καὶ θραύεσθαι . λέγει δὲ καὶ τί ἑκάτερον τούτων , καὶ τίς αὐτῶν ἡ διαφορά , καὶ τίς ἡ αἰτία ἑκατέρου τῶν παθῶν τούτων . λέγει καὶ περὶ θλαστῶν καὶ ἀθλάστων , τίνα τέ ἐστι καὶ διὰ τί , καὶ τί ἐστι τὸ θλᾶσθαι καὶ τὸ μὴ θλᾶσθαι · ἀλλὰ καὶ ὅτι τῶν θλαστῶν τὰ μὲν καὶ μαλακτά ἐστιν , ὡς κηρός , τὰ δὲ σκληρότερα , ὡς χαλκός . ἀλλὰ καὶ τῶν ἀθλάστων τὰ μὲν σκληρά , ὡς κέραμος ( ἄθλαστον γὰρ ὁ κέραμος ) , τὰ δὲ ὑγρά , ὡς ὕδωρ · οὐ γὰρ θλᾶται τὸ ὕδωρ ἐν τῷ ὑπείκειν , ἀλλὰ διαιρεῖται καὶ ἀντιμεθίσταται . λέγει καὶ τίνα τῶν θλαστῶν πλαστά ἐστι , τουτέστιν ὑπακούοντα πλάσει , τίνα δὲ πλαστὰ μὲν οὔ , πιεστὰ δέ , καὶ τί τὸ πιεστόν , καὶ τίνα πιέζεται σώματα καὶ διὰ τί . λέγει δὲ καὶ τί ἐστιν ὦσις καὶ τί πληγή , καὶ τίς αὐτῶν διαφορά . λέγει δὲ καὶ τίνα τῶν σωμάτων ἐστὶν ἑλκτά , καὶ τί τὸ ἕλκεσθαι . ἀλλὰ καὶ ὅτι ἔνια μὲν καὶ ἑλκτά ἐστι καὶ πιεστὰ τῶν σωμάτων , τὰ δὲ τὸ ἕτερον τούτων ἔχει μόνον . λέγει δὲ καὶ περὶ ἐλατῶν καὶ ἀνηλάτων καὶ λέγει τί ἐστι τὸ ἐλατὸν καὶ τί τὸ ἀνήλατον , καὶ ὅτι τὰ μὲν ἐλατὰ πάντα καὶ θλαστά , τὰ δὲ θλαστὰ οὐ πάντα ἐλατά . ἀλλὰ καὶ ὅτι τῶν πιεστῶν τὰ μὲν ἐλατά ἐστι , τὰ δ’ οὔ . λέγει καὶ περὶ σχιστῶν καὶ ἀσχίστων , καὶ τίνα ἄσχιστα , καὶ τί τὸ σχίζεσθαι , καὶ τίνι διαφέρει σχίσις τομῆς · καὶ τίνα ἐστὶ τμητά , καὶ ὅτι ἔνια καὶ σχιστά ἐστι καὶ τμητά , σχιστὰ μὲν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ κατὰ μῆκος , τμητὰ δὲ κατὰ πλάτος . λέγει δὲ καὶ περὶ τῶν ἄλλων , ὧν πρὸ ὀλίγου τὸν ἀριθμὸν ἐξέθετο ὡς κτὰ δύναμιν καὶ ἀδυναμίαν λεγομένων . γλίσχρον τε γάρ φησιν εἶναι , ἂν ἑλκτὸν ἢ ὑγρὸν ὂν μαλακὸν ᾖ · γίνεσθαι δὲ τὰ τοιαῦτα τῶν σωμάτων , ὅσα οὕτως κατασκευῆς ἔχει , ὡς ἐπαλλάσσειν αὐτῶν τὰ μόρια ἀλλήλοις καὶ τὸ ἕτερον τῷ ἑτέρῳ συνηρτῆσθαι , ὡς αἱ ἁλύσεις , καὶ μὴ εὐαπόλυτον εἶναι . τὰ γὰρ τοιαῦτα ἑλκτά ἐστιν , ἐπὶ πολὺ δυνάμενα ἐκτείνεσθαι μὴ διασπώμενα καὶ πάλιν συνιέναι · τὰ δὲ μὴ τοιαῦτα ψαθυρὰ καὶ εὔθραυστα . λέγει δὲ καὶ τίνα μὲν πιλητά , τίνα δὲ ἀπίλητά ἐστι , καὶ τίνα καυστὰ καὶ τίν ἄκαυστα , καὶ διὰ τί τὰ καυστὰ τοιαῦτά ἐστι · διὰ γὰρ τὸ ἔχειν πόρους πυρὸς δεκτικοὺς καὶ ὑγρότητα ἐν τοῖς πόροις τοῖς κατ’ εὐθυωρίαν ἀσθενεστέραν πυρός , τουτέστιν καυστήν . Ἐφ᾿ οἷς λέγει περὶ τῶν θυμιατῶν καὶ ἀθυμιάτων , καὶ λέγει θυμιατὰ εἶναι ἔχει μὲν ὑγρότητα , οὐ μὴν τοιαύτην , ὥστε πυρουμένων αὐτῶν καὶ θερμαινομένων αὐτὴν καθ’ ἑαυτὴν ἐξατμίζειν ἄνευ τοῦ σώματος τοῦ τὴν ὑγρότητα ἔχοντος . εἰπὼν δὲ μὴ ἐξατμίζειν καθ’ αὑτὴν τὴν ἐν τοῖς | θυμιατοῖς ὑγρότητα πυρουμένων αὐτῶν , περὶ ἀτμίδος εἶπε , τί ἐστιν ἡ ἀτμίς · ἡ γὰρ ὑπὸ θερμοῦ καυστικοῦ ἐξ ὑγροῦ εἰς ἀέρα καὶ πνεῦμα ἔκκρισις ὑγραντική . τῶν δὲ θυμιατῶν ἡ ὑγρότης οὐχ ὑπὸ πυρὸς εἰς ἀέρα θερμαινομένων ἐκκρίνεται , ὡς αὐτὰ ὑπομένειν ( συναναλίσκεται γὰρ καὶ αὐτὰ ἐν τῇ θυμιάσει ) ἀλλὰ ὑπὸ χρόνου · παλαιουμένων γὰρ ἡ μὲν ὑγρότης ἐξατμίζεται , αὐτὰ δὲ τὰ μὲν ξηρὰ γίνεται , τὰ δὲ καὶ τέλεον εἰς γῆν μεταβάλλει . ἡ δὲ ἔκκρισις ἡ ἀπὸ τῶν θυμιατῶν τοῦ ὑγροῦ ἡ ὑπὸ χρόνου ἀλλ’ οὐχ ὑπὸ πυρὸς γινομένη διαφέρει τῆς ὑπὸ πυρὸς γινομένης , ὅτι αὕτη οὔτε ὑγραντική ἐστιν οὔτε πνεῦμα γίνεται ἡ ἀπ’ αὐτῶν ἔκκρισις τοῦ ὑγροῦ . ὡρίσατο δὲ καὶ τὸ πνεῦμα ῥύσιν συνεχῆ ἀέρος ἐπὶ μῆκος , ὃ προσλαβὸν τὸ ἀπὸ τοιᾶσδέ τινος ἀρχῆς ῥεῖν εἴη ἂν ἄνεμος . αὐτὸ μὲν οὖν καθ’ αὑτὸ τὸ ὑγρὸν πυρουμένων τῶν θυμιατῶν οὐκ ἐκκρίνεται , κοινὴ δ’ ἡ ἔκκρισις γίνεται ἅμα ὑγροῦ τε καὶ ξηροῦ ἀέρος . διὸ οὔτε ὑγραίνει ἡ ἔκκρισις αὕτη , ἀλλὰ μᾶλλον χρωματίζει · μολύνεται γὰρ τὰ πλησίον ὑπὸ τῆς τοιαύτης ἐκκρίσεως . λέγει δὲ καὶ τὴν μὲν τῶν ξυλωδῶν θυμίασιν λέγεσθαι καπνόν , τοιαῦτα δὲ καὶ τὰ ὀστᾶ καὶ αἱ τρίχες καὶ τὰ φύλλα · ἡ δὲ τῶν πιόνων θυμίασις λιγνύς , ἡ δὲ λιπαροῦ κνίσσα . διὰ ταύτην δὴ τὴν αἰτίαν οὐδὲ ἕψεσθαι τὸ ἔλαιον λέγει οὐδὲ παχύνεσθαι · ἔστι γὰρ θυμιατὸν λιπαρόν γε ὄν , ἀλλ’ οὐκ ἀτμιστὸν · ἦν δὲ τῶν μὲν ἀτμιστῶν τὸ ὑγρὸν ἐκκρινόμενον καθ’ αὑτό , τὰ δὲ θυμιατὰ καὶ αὐτὰ σὺν τῷ ὑγρῷ τῷ ἐν αὐτοῖς ἀναλίσκεται θυμιώμενα . τὸ δὲ ὕδωρ οὔ φησιν εἶναι θυμιατόν , ἀλλ’ ἀτμιστόν , ὅτι ὑγρὰ ἀλλ’ οὐ μετὰ ξηρότητος ἡ ἀπ’ αὐτοῦ ἔκκρισις θερμαινομένου γίνεται . λέγει δὲ καὶ τῶν οἴνων τὸν μὲν γλυκὺν θυμιᾶσθαι · εἶναι γὰρ πίονα καὶ παραπλήσιον τῷ ἐλαίῳ ποιεῖν · μήτε γὰρ ὑπὸ ψύχους πήγνυσθαι καίεσθαί τε ὥσπερ καὶ τὸ ἔλαιον μήτε εἶναι κυρίως οἶνον ἢ τῷ ὀνόματι , μὴ ποιοῦντά γε τὰ τοῦ οἴνου · τῷ γὰρ μὴ ἔχειν τὸν χυμὸν οἰνώδη οὐδὲ μεθύσκει , τοῦ δὲ τυχόντος οἴνου τὸ μεθύσκειν . μικρὰν δέ φησι γίνεσθαι τὴν ἀπ’ αὐτοῦ θυμίασιν , τουτέστιν οὐκ ἐπὶ πολὺ χεομένην · διὸ καὶ φλόγα γίνεσθαι αὐτὸν θυμιώμενον , ἐκπυρουμένης καὶ φλογουμένης τῆς ἀναθυμιάσεως διὰ παχύτητα . Λέγει δὲ καὶ τίνα ἐστὶ καυστὰ τῶν σωμάτων καὶ τίνα ἄκαυστα , καὶ πάλιν τῶν καυστῶν τίνα μὲν καὶ φλόγα ποιεῖ , τίνα δὲ καίεται μέν , οὐ μὴν καὶ φλόγα ποιεῖ · ἔνια δέ φησι καὶ ἄνθρακας ποιεῖν τῶν φλογιστῶν . λέγει δὲ φλόγα ποιεῖν καιόμενα ὅσα θυμιατὰ ὄντα μὴ ἔστιν ὑγρά . τὸ γὰρ ἔλαιον καὶ ἡ πίσσα καὶ τὰ ἄλλα ὑγρά · διὸ οὐ φλογιστὰ καθ’ αὑτά , μετ’ ἄλλων δὲ μιγνύμενα καὶ ἐπιχεόμενα . μάλιστα δὲ φλογιστὰ ὅσα καπνὸν ἀνίησι · φλὸξ γὰρ καπνὸς καιόμενος . ἀνθρακευτὰ δὲ τῶν φλόγα ποιούντων λέγει εἶναι ὅσα γῆς πλέον ἔχει ἢ καπνοῦ . λέγει δὲ καὶ τὴν αἰτίαν τοὐ ἔνια μὲν τῶν σωμάτων τηκτὰ ὄντα μὴ εἶναι φλογιστά , ἔνια δὲ φλογιστὰ μέν , τηκτὰ δ’ οὔ , τὰ δὲ καὶ φλογιστὰ καὶ τηκτά . λέγει καὶ τίνα τῶν θυμιατῶν καὶ φλόγα ποιεῖ καὶ τίνα οὔ , καὶ διὰ τίνα αἰτίαν . τὰ γὰρ μὴ τηκτὰ τῶν θυμιατῶν φλογιστά , οὐ τηκτὰ δὲ τὰ πλεῖον γῆς ἔχοντα · ὥστε τῶν θυμιατῶν τὰ πλεῖον γῆς ἔχοντα ἢ ὑγροῦ φλογιστά . ἡ γὰρ ἐν αὐτοῖς γῆ τὸ ξηρὸν ὅμοιον ἔχει τῷ πυρί · ὅταν οὖν προσλάβῃ καὶ τὸ θερμόν , πῦρ γίνεται . διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἡ φλὸξ πνεῦμα ἢ καπνὸς καιόμενός ἐστιν , ἃ ἀμφότερα ξηρά . τῶν μὲν οὖν ξύλων καὶ ξυλωδῶν , ὥσπερ προεῖπεν ἤδη , ἡ ἀναθυμίασις καπνός ἐστι , κηροῦ δὲ καὶ λιβανωτοῦ καὶ πίσσης καὶ ὅσα πίσσης ἔχει , καθ’ ὅσον ἔχει ταύτης , ἡ ἀναθυμίασις λιγνύς , ἐλαίου δὲ καὶ τῶν ἐλαιωδῶν , τουτέστι τῶν λιπαρῶν , κνίσσα · ἃ καὶ ἐλάχιστά φησι καίεσθαι καθ’ αὑτά , ὅτι ὀλίγον ἐν αὑτοῖς ἔχει ξηροῦ , ἡ δὲ μετάβασις καὶ μεταβολὴ εἰς τὸ πῦρ διὰ τοῦ ξηροῦ · τοῦτο γὰρ θερμὸν γενόμενον ἐκπυροῦται · μετὰ δ’ ἄλλου φησὶ τάχιστα καίεσθαι δηλονότι τῶν τοιούτων τό τε ἔλαιον καὶ τὸ λιπαρόν , μίγνυσθαί τε τὸ συναμφότερον · τὸ γὰρ ξηρὸν μετὰ τοῦ λιπαροῦ μιχθὲν πῖον γίνεται . δῆλον οὖν ὅτι | μετ’ ἄλλου εἶπε τῶν ξηρῶν τινος . λέγει δὲ καὶ τὰ μὲν ἐκθυμιώμενα τῶν ὑγρῶν ὑγροῦ μᾶλλον εἶναι , τὰ δὲ ἐξαπτόμενα καὶ καιόμενα ξηροῦ τε καὶ γῆς . Εἰπὼν δὲ περὶ πασῶν τῶν ἀντιθέσεων τῶν κατὰ δύναμιν ἢ ἀδυναμίαν λεγομένων , καθ’ ἃ τὰ ὁμοιομερῆ σώματα διαφέρειν εἶπεν ἀλλήλων , τούτοις τέ φησι τοῖς πάθεσι διαφέρειν ἀλλήλων τὰ ὁμοιομερῆ σώματα καὶ ταύταις ταῖς ἁπταῖς διαφοραῖς · πᾶσαι γὰρ αἰ εἰρημέναι ἀντιθέσεις ἁπταί . καὶ πρὸς τούτοις εἰπὼν χυμοῖς τε καὶ ὀσμαῖς καὶ χρώμασιν οὐκέτι προσέθηκε καὶ τὸ τὰ μὲν ψοφητικὰ αὐτῶν εἶναι , τὰ δὲ ἄψοφα , ἃ τῆς ἀκοῆς κρίνειν · τοῦτο δὲ ἢ ὅτι μὴ προηγουμένως ἐστὶν αὐτῷ ὁ λόγος τὴν διαφορὰν τῶν αἰσθητῶν εἰπεῖν , ἡ ὅτι ἐναργές ἐστι καὶ τὸ τῶν ψόφων αἰσθητικὸν κριτήριον . εἶπε δὲ καὶ περὶ τούτων πρὸ ὀλίγου . καταριθμεῖται δὲ καὶ τίνα ἐστὶν ὁμοιομερῆ τῶν σωμάτων · τά τε γὰρ μεταλλευόμενα καὶ ὅσα ἐκ τούτων τῇ ἐκκρίσει γίνεται · τὰ μὲν γὰρ ἐκ μολίβδου γίνεται , τὰ δὲ ἐξ ἄλλων τῶν ὀρυκτῶν · ἔτι δὲ τὰ ἐν τοῖς φυτοῖς τε καὶ ζῴοις , ἐξ ὧν ἡ σύστασις τῶν ἀνομοιομερῶν . καὶ τὰς ἶνας δὲ τὰς ἐν τοῖς φυτοῖς ἐν τοῖς ἀνομοιομερέσιν ἔθηκεν . Ἐπεὶ δὲ τὰ μὲν ἀνομοιομερῆ , φησίν , ἄλλας αἰτίας ( ἔχει ὕλη μὲν γὰρ ἐν τούτοις προσεχὴς τὰ ὁμοιομερῆ , ποιητικὸν δὲ τὸ σπέρμα ) ἐξ ὧν δὲ τὰ ἀνομοιομερῆ ( συνέστηκε δέ , ὡς εἴρηκεν , ἐκ τῶν ὁμοιομερῶν ) , τούτων ὕλη μέν , ὡς προείρηται , τό τε ξηρὸν καὶ τὸ ὑγρόν , ὧν τὸ μὲν ἦν ὕδωρ , τὸ δὲ γῆ ( προφανέστατα γὰρ τὸ μὲν ὕδωρ τῆς ὑγρᾶς δυνάμεως , ἡ δὲ γῆ τῆς ξηρᾶς ) ποιητικὰ δὲ τὸ θερμόν τε καὶ ψυχρόν ( ταῦτα γὰρ τὴν σύστασιν τῶν ὁμοιομερῶν ποιεῖ ἐξ ἐκείνων , τουτέστιν ἐκ γῆς τε καὶ ὕδατος ) , λάβωμεν , φησίν , ἐκ τῶν ὁμοιομερῶν , ἃ ἐξ ὕδατος καὶ γῆς ὡς ὕλης ἔχει τὴν σύστασιν , τίνα μὲν αὐτῶν γῆς ἐστι μᾶλλον , τίνα δὲ ὕδατος , περὶ ὧν προειρήκαμεν ἤδη , καὶ νῦν δὲ ἐπέξεισι περὶ αὐτῶν . τῶν δὴ σωμάτων τῶν ὁμοιομερῶν τῶν δεδημιουργημένων , εἴτε ἁπλῶν εἴτε καὶ μεμιγμένων ὑπό τε τοῦ θερμοῦ καὶ τοῦ ψυχροῦ , τὰ μὲν ὑγρὰ εἶναί φησι , τὰ δὲ μαλακά , τὰ δὲ σκληρά . ἵνα δὲ τῷ πεπηγέναι πὼς ἢ μαλακὰ ἢ σκληρά ἐστι , προείρηται . τῶν μὲν οὖν ὑγρῶν ( ἐν τούτοις δὲ τίθησι καὶ τὰ μαλακά ) τὰ μὲν ἐξατμιζόμενα ὕδατός ἐστιν , ὅσα δὲ μὴ ἐξατ|μίζεται , ἢ γῆς ἢ κοινά ἐστι γῆς καὶ ὕδατος , εἰπὼν ἢ γῆς , οὐχ ὅτι μόνον γῆς ( τῶς γὰρ [ ἂν ] ὑγρόν τι ὂν ἐκ γῆς εἶναι μόνον δύναται ; ) ἀλλ’ ὅτι ἢ πλέον γῆς ἢ ἀμφοτέρων ἴσον , ὡς τὸ γάλα · ὑγρὸν γὰρ ὂν οὐκ ἐξατμίζεται , ὡς ἀναλίσκεσθαι πᾶν εἰς ἀτμούς , ἀλλὰ συνίσταται . ἢ γῆς καὶ ἀέρος . ὡς τὰ ξύλα · λέγοι δ’ ἄν περὶ τῶν χλωρῶν ξύλων · ταῦτα γὰρ καὶ ὑγρά · ἢ ὕδατος καὶ ἀέρος , ὡς ἔλαιον . ἔτι δὲ τὰ μὲν ὑπὸ θερμοῦ παχυνόμενα κοινὰ γῆς καὶ ὕδατος · ἀπορεῖ δὲ ἔτι καὶ περὶ τοῦ οἴνου , πότερον αὐτὸν ἐν τοῖς ὑγροῖς χρὴ τιθέναι ἢ ἐν τοῖς μικτοῖς . καθ’ ὅσον μὲν γὰρ ἐξατμίζεται , ἦν δὲ τὰ Τοιαῦτα τῶν ὑγρῶν , καὶ ὁ οἶνος ἂν τούτων εἴη · καθ’ ὅσον δὲ πάλιν παχύνεται ὑπὸ τοῦ θερμοῦ , ὡς ὁ νέος ἑψόμενος γὰρ συνίσταται , τὰ δὲ τοιαῦτα ἐξ ἀμφοῖν ) , δόξει πάλιν ἐκ γῆς καὶ ὕδατος εἷναι . λύει δὲ τὸ ἀπορηθὲν τῇ τῶν οἴνων διαιρέσει . τὰ δὲ ὑπὸ ψυχροῦ παχυνόμενα γῆς εἶναί φησι δηλονότι μᾶλλον · ὅσα δ’ ὑπὸ ἀμφοτέρων , καὶ ὑπὸ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ , παχύνεται , κοινά φησιν εἶναι πλειόνων · ἔλαιον μὲν γὰρ ὕδατος καὶ ἀέρος , μέλι δὲ γῆς καὶ ὕδατος · ὁμοίως καὶ ὁ γλυκὺς οἶνος . τῶν δὲ συνεστώτων , τουτέστι τῶν πεπηγότων τε καὶ σκληρῶν , ὅσα μὲν ὑπὸ ψυχροῦ πέπηγεν , ὕδατος ταῦτα , ὅσα δὲ ὑπὸ θερμοῦ , γῆς . ὅσα δὲ δοκεῖ καὶ ὑπὸ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ πήγνυσθαι , ( τοιαῦτα δ’ ἐστὶν ὅσα προθερμανθέντα ψυχθέντα πήγνυται ) δοκεῖ μὲν στερήσει ὑγροῦ τε καὶ θερμοῦ πήγνυσθαι · τὰ μὲν γὰρ ὑπὸ πυρὸς πηγνύμενα στερήσει ὑγροῦ πήγνυται , τὰ δ’ ὑπὸ ψυχροῦ στερήσει θερμοῦ , ὅσα δ’ ὑπ’ ἀμφοτέρων , ἀμφοτέρων στερήσει . ὅσων μὲν οὖν ἅπαν ἐξικμάσθη . τῶν ὁμοιομερῶν , φησί , τῶν ἐξατμισθέντος τοῦ ὑγροῦ αὐτῶν παντὸς τὴν πῆξιν ἀναδεξαμένων , ἔστι κέραμος καὶ ἤλεκτρον · ἀλλ’ ὁ μὲν κέραμος ὑπ’ ἀμφοῖν τῶν ποιητικῶν πέπηγε , τὸ δὲ ἤλεκτρον ὥσπερ καὶ τὰ ἄλλα δάκρυα τῶν φυτῶν , κόμμι , λιβανωτός , σμύρνα , ταῦτα ψύξει μόνῃ πεπήγασιν . ὁ γὰρ Ἠριδανὸς ποταμὸς τῇ ἀπ’ αὐτοῦ ψύξει ἐκθλιβῆναι ἐποίησε τῶν δακρύων τὸ θερμόν , ὃ ἐκθλιβὲν συνήγαγεν ἑαυτῷ τὸ ὑγρὸν τὸ ἐν αὐτοῖς , καὶ οὕτως ξηρανθέντα ἐπάγη , ὃν τρόπον , φησί , καὶ τὸ μέλι τὸ ἑφθὸν ἐμβαλλόμενον εἰς ὕδωρ ὑπομένει · καὶ γὰρ τούτου τὸ θερμὸν διὰ τὴν ψῦξιν τοῦ ὕδατος συνεκκρίνεται τῷ ὑγρῷ . ἤλεκτρον δὲ οὐ τὸ ἐκ χρυσοῦ καὶ ἀργύρου μῖγμα , ἀλλὰ λίθον τινά φησιν , ὃς ἐν τῷ Ἠριδανῷ ποταμῷ γίνεται , ὃς θερμαινόμενος ἕλκει τὰ ἄχυρα πρὸς ἑαυτόν . ὅσων μὲν οὖν ὑπ’ ἀμφοῖν πηγνυμένων τὸ ὑγρὸν ἅπαν ἐξικμάζεται , ὡς τοῦ κεράμου τε καὶ ἠλέκτρου , ταῦτα λέγει μᾶλλον ὑπὸ τῆς ψύξεως πήγνυσθαι , εἶναι δὲ γῆς . τῶν δὲ τοιούτων τὰ μὲν ἄτηκτα εἶναί φησι καὶ ἀμάλακτα , ὡς τὸ ἤλεκτρον καὶ λίθους ἐνίους , ὡς τοὺς ἐν τοῖς σπηλαίοις πώρους · οὗτοι γὰρ ὑπὸ ψυχροῦ μᾶλλον πήγνυνται τοῦ ἐν αὐτοῖς θερμοῦ διεξιόντος , ὡς καὶ ἐπὶ τοῦ ἠλέκτρου , καὶ τῷ ἀπολιπεῖν συντελοῦντος εἰς τὴν πῆξιν · ἐν γὰρ τοῖς ἄλλοις τοῖς ὑπ’ ἀμφοτέρων πηγνυμένοις ἢ τοῖς ὑπὸ θερμοῦ τὸ ἔξωθεν προσπῖπτον πῦρ ἐστι τὸ πρὸς τὴν πῆξιν αὐτῶν συντελοῦν . ἐξ ὧν δὲ μὴ ὅλον τὸ ὑγρὸν ἐξικμάζεται , γῆς μὲν καὶ ταῦτα μᾶλλον , ἔστι μέντοι μαλακτά . καὶ ὅσα μὲν ὑπὸ πυρὸς τήκεται , ταῦτα ὑδατωδέστερα , ὅσα δὲ ὑπὸ ὕδατος , γῆς · ὅσα δὲ μηδ’ ὑφ’ ἑτέρου , ἢ γῆς ἢ ἐξ ἀμφοῖν . Ὄντων δή , φησί , πάντων τῶν ὁμοιομερῶν ἢ ὑγρῶν ἢ πεπηγότων , ταῦτα δ’ ἐν τοῖς εἰρημένοις πάθεσίν ἐστι ( τῶν μὲν γὰρ ὑγρῶν τὰ μὲν ἐξ . ἀτμίζεται , τὰ δ’ οὔ , καὶ τὰ μὲν ὑπὸ θερμοῦ παχύνεται , τὰ δ’ ὑπὸ ψυχροῦ , τὰ δ’ ὑπ’ ἀμφοῖν , τῶν δὲ πεπηγότων τε καὶ σκληρῶν τὰ μὲν ὑπὸ ψυχροῦ πέπηγε , τὰ δ’ ὑπὸ θερμοῦ , τὰ δ’ ὑπ’ ἀμφοῖν , καὶ τὰ μὲν ὑπὸ πυρὸς αὐτῶν τήκεται , τὰ δ’ ὑπὸ ὕδατος ) καὶ παρὰ ταῦτα οὐδέν ἐστι πάθος ἐν τοῖς προειρημένοις ἄλλο , ἕκαστον δὲ τούτων εἴρηται τῶν παθῶν , τίνι συμβαίνει , ἔχοιμεν ἂν οἷς πᾶν τὸ λαμβανόμενον τῶν ὁμοιομερῶν δυνησόμεθα γνωρίζειν , πότερόν ἐστιν ὕδατος ἢ γῆς ἢ τοῦ συναμφοτέρου , καὶ πότερον αὐτοῦ ποιητικόν τε καὶ τῆς συστάσεως αἴτιον τὸ ψυχρὸν ἢ τὸ θερμὸν ἢ ἀμφότερα . ἑξῆς δὲ τὰ ὁμοιομερῆ προχειριζόμενος , ἀπὸ τῶν προειρημένων παθῶν διακρίνων αὐτὰ δείκνυσι , τίνα μέν ἐστιν αὐτῶν μᾶλλον ὕδατος , τίνα δὲ γῆς , τίνα δ’ ἐπ’ ἴσης ἀμφοῖν μετέχειν δοκεῖ . εἰπὼν δὲ ποῖά τε θερμὰ ἡ ψυχρὰ τῶν πεπηγότων ἢ τῶν ὑγρῶν , ἐκ τῶν εἰρημένων χρὴ μεταδιώκειν , λέγει περὶ αὐτῶν καθόλου ὅτι ὅσα μὲν αὐτῶν ὕδατός ἐστι , ταῦτα ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστόν ἐστι ψυχρά , ἐὰν μὴ ἔξωθεν καὶ ἀλλοτρίαν ἔχῃ θερμότητα , ὡς κονία , οὖρον , οἶνος . ἥ τε γὰρ κονία ἀπὸ τοῦ διηθῆσθαι τὴν τέφραν ἔχουσαν θερμότητα θερμή , ἀλλὰ τὸ οὖρον τῷ ἀπὸ τῆς πέψεως καὶ τῆς τῶν σιτίων κατεργασίας γεγονέναι , ἥτις ἐστὶ γινομένη ὑπὸ θερμότητος , θερμόν · καὶ ὁ οἶνος δὲ διὰ τὴν πέπανσίν τε καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ ἡλίου θερμότητα θερμός . ὅσα δὲ γῆς πάλιν , ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ταῦτα πάλιν θερμὰ διὰ τὸ ὑπὸ θερμοῦ γίνεσθαί τε καὶ δημιουργεῖσθαι , ὡς ἥ τε τίτανος καὶ ἡ τέφρα · ἀμφότερα γὰρ ὑπὸ πυρὸς γίνεται , ἡ μὲν λίθων ἡ δὲ ξύλων καυθέντων . εἰπὼν δὲ τὰ γῆς ὄντα μᾶλλον τῶν ὁμοιομερῶν θερμὰ εἶναι διὰ τὴν τοῦ θερμοῦ δημιουργίαν , ἐφεξῆς τὴν αἰτίαν ἀποδίδωσι τούτου . ἡ μὲν γὰρ ὕλη καὶ τὸ ὑποκείμενον πᾶσι τοῖς τοιούτοις σώμασι ψυχρὸν καὶ ψυχρότης τις . ἔστι μὲν γὰρ ὕλη τὸ ὑγρόν τε καὶ ξηρόν · αὗται γὰρ τῶν τεσσάρων δυνάμεων παθητικαί · τούτων δὲ τῶν δυνάμεων μάλιστά ἐστι σώματα ὕδωρ τε καὶ γῆ , ἀμφότερα δ’ εἰδοποιεῖται τῷ ψυχρῷ · τὸ μὲν γὰρ ὕδωρ ὑγρόν τε καὶ ψυχρόν , ἡ δὲ γῆ ξηρά τε καὶ ψυχρά · ὥστε πάντα τὰ σώματα , ὅσα ἢ ὕδατος ἢ γῆς ἐστι , κατὰ τὸ ὑποκείμενόν ἐστι ψυχρά , ἄν μὴ ἔξωθεν καὶ ἀλλοτρίαν ᾖ προσειληφότα θερμότητα , ὡς τὸ ζέον ὕδωρ ἢ τὸ διὰ τέφρας ἠθημένον , ὡς ἡ κονία . εἰπὼν δὲ τὴν τέφραν ἔχειν θερμότητα καθόλου φησὶν ἐν ἅπασιν εἶναι θερμότητα ἢ πλείω ἢ ἐλάττω τοῖς διὰ θερμότητος καὶ πυρώσεως γεγονόσι · διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἐν τοῖς σεσηπόσι ζῷα ἐγγίνεσθαι , ὅτι ἔστιν ἐν αὐτοῖς θερμότης τις ἡ σήψασα αὐτά . σήψεως γὰρ αἰτία , ὡς ἐν τοῖς πρώτοις εἴρηται , ἡ ἔξωθεν καὶ ἀλλοτρία θερμότης , ὅταν διὰ τὸ πλείων εἶναι φθείρῃ τὴν ἐν τῷ σηπομένῳ οἰκείαν θερμότητα . ὅσα δὲ κοινὰ ὕδατός τε καὶ γῆς , φησὶν ἔχειν ταῦτα θερμότητα διὰ τὸ ὑπὸ θερμότητος γεγονέναι · τὰ γὰρ πλεῖστα αὐτῶν τὴν σύστασιν καὶ πῆξιν ἔχει ὑπὸ θερμότητος πεψάσης αὐτά · ἔνια δὲ αὐτῶν σήψεις εἰσίν , ὡς τὰ συντήγματα . ἕκαστον μὲν οὖν τῶν τοιούτων σωμάτων , ἃ κοινά ἐστιν ὕδατός τε καὶ γῆς , ἕως ἂν τὴν αὑτοῦ φύσιν σώζῃ , θερμόν ( τοῦτο γὰρ τὸ συνέχον αὐτὰ καὶ εἰδοποιοῦν τοιαῦτα ) , αἷμα , γονή , μυελός , ὀπός , πάντα τὰ τοιαῦτα · φθειρόμενα δὲ καὶ ἐξιστάμενα τῆς αὑτῶν φύσεως καὶ ἀπολλύντα τὸ εἶδος οὐκ ἔστι θερμά · λείπεται γὰρ ἐν αὐτοῖς ἡ ὕλη , ἦν δὲ αὕτη γῆ τε καὶ ὕδωρ , ἄμφω ψυχρά . διὰ τοῦτο γὰρ δοκεῖ τὰ τοιαῦτα σώματα τοῖς μὲν θερμὰ εἶναι , τοῖς δὲ ψυχρά , διὰ τὸ ὅταν μὲν ἐν τῇ αὑτῶν φύσει ὧσι , θερμὰ εἶναι , ἐκστάντα δὲ ταύτης ψυχρά τε καὶ πηγνύμενα . οὕτως μὲν οὖν ἔχειν φησίν , ὡς προείρηται , ὡς ἐν πᾶσιν αὐτοῖς τὸ ὑποκείμενον ψυχρὸν εἶναι · ὅμως δέ , ὥσπερ διώρισται καὶ προείρηται , ἐν οἷς μὲν ὕλη ὕδωρ , ταῦτα ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ψυχρά ( τὸ 30 γὰρ ὕδωρ ἀντίκειται μάλιστα τῷ πυρί , ὂν κατ’ ἀμφοτέρας τὰς δυνάμεις , τήν τε ὑγρότητα καὶ τὴν ψυχρότητα , ἐναντίον αὐτῷ , ὄντι ξηρῷ τε καὶ θερμῷ ) , ἐν οἷς δὲ ἡ ὕλη γῆς ἢ ἀέρος , ταῦτα θερμά . συμβαίνει δέ ποτε , φησί , τὰ αὐτὰ γίνεσθαι καὶ ψυχρότατα καὶ θερμότατα , ἀλλοτρίαν προσλαμβάνοντα θερμότητα . ὅσα γὰρ ἐξ ὕδατος ὄντα διὰ ψυχρότητα πέπηγε καὶ ἔστι στερεώτατα , ταῦτα ψυχρὰ μάλιστά ἐστι διὰ στέρησιν θερμότητος πεπηγότα καὶ μάλιστα καίει , ὅταν πυρωθῇ · τὰ γὰρ παχύτερα μᾶλλον καίει πυρωθέντα , ὕδωρ μὲν καπνοῦ ( τὸ γὰρ ζέον ὕδωρ μᾶλλον καίει τῆς φλογός , ἥτις ἐστὶ καπνὸς καιόμενος ) , καὶ πάλιν οἱ λίθοι τοῦ ὕδατος . | Εἰπὼν τί ἐστι τὸ ὑποκείμενον τοῖς ὁμοιομερέσι σώμασι , καὶ τίνος ἕκαστον αὐτῶν μᾶλλόν ἐστιν , ἐφεξῆς ἐπεὶ ἐν τοῖς ὁμοιομερέσι σάρξ τε καὶ ὀστοῦν καὶ νεῦρον καὶ τῶν τοιούτων ἕκαστον ( έκ γὰρ τούτων τὰ ἀνομοιομερῆ μέρη τοῦ ζῴου , ἐξ ὧν τὸ ζῷον ) , περὶ τούτων εἰπεῖν προτίθεται , τί ἕκαστον αὐτῶν , οὐ κατὰ τὸ ὑποκείμενον ( τοῦτο γὰρ εἴρηται ) , ἀλλὰ κατὰ τὸν λόγον . ἔχομεν γὰρ ἤδη , φησίν , τὰ γένη τῶν ὁμοιομερῶν , ἐκ τίνος ἕκαστον αὐτῶν , γῆς , ὕδατος ἢ ἐξ ἀμφοῖν , λαβόντες τοῦτο διὰ τῆς γενέσεως αὐτῶν · ἐξ οὗ γὰρ ὑποκειμένου γίνεται , ἐκ τούτου καὶ ἔστι γενόμενον . ἐξ ὧν ἡ τῶν ἀνομοιομερῶν φύσις · ἐκ γὰρ τῶν ὁμοιομερῶν τὰ ἀνομοιομερῆ . ἐκ γὰρ τῶν στοιχείων πρῶτα τὰ ὁμοιομερῆ , ἐκ δὲ τούτων ὡς ὑποκειμένων τε καὶ ὕλης τὰ ὅλα ἔργα τῆς φύσεως , οἷον ζῷα , φυτά . ὡς ὕλης δὲ ἐκ τούτων εἶπε · τὸ γὰρ εἶδος αὐτῶν , καθ’ ὃ μάλιστά ἐστιν ὅ ἐστιν , οὐ τοιοῦτον εἶναι . φησὶν οὖν πάντα τὰ ὁμοιομερῆ ὡς μὲν ἐξ ὕλης ἐκ τῶν προειρημένων , ὕδατός τε καὶ γῆς , ὡς δὲ κατὰ τὴν οὐσίαν καὶ τὸ εἶναι ὅ ἐστιν ἕκαστον αὐτῶν τῷ λόγῳ , τουτέστι τῷ λόγῳ καὶ τῷ εἴδει ἕκαστον αὐτῶν ἐστιν ὅ ἐστιν . ὅτι δὲ κατὰ τὸν λόγον ἐστὶν αὐτοῖς τὸ εἶναι ἅ ἐστι , δῆλον εἶναί φησιν ἐπὶ τῶν ὑστέρων μᾶλλον , ὕπερα λέγων τὰ ἀνομοιομερῆ ( ὕστερα γὰρ ταῦτα τῶν ὁμοιομερῶν , εἴ γε ἐξ ἐκείνων σύγκειται ) , καὶ ὅλως , φησίν , ἐπὶ τούτων , ἃ οἷον ὄργανά ἐστι τῶν σωμάτων , καὶ ἕνεκά τινος χρείας ἡμῖν δοκεῖ δεδόσθαι . τούτοις γὰρ προφανῶς τὸ εἶναί ἐστιν ἐν τῷ λόγῳ · ἐν γὰρ τῷ δύνασθαι τὸ εἶναι τούτοις ἐστίν . ὅτι δὲ μᾶλλον δῆλον ὅτι κατὰ τὸν λόγον [ καὶ ] τοῖς ἀνομοιομερέσι τὸ εἶναι , ἔδειξε λαβὼν τὸν νεκρὸν ἄνθρωπον · γνωριμώτερον γὰρ ὅτι ὁ νεκρὸς ἄνθρωπος ὁμωνύμως ἄνθρωπος λέγεται , καὶ οὐ κυρίως ἄνθρωπος . οὗτος δ’ ἐστὶν ᾧ ὁ λόγος ἐφαρμόζει , οὐκ ἐφαρμόζει δὲ ὁ λόγος ὁ τοῦ ἀνθρώπου τῷ νεκρῷ · οὐδεὶς γὰρ ὁρίζεται τὸν νεκρὸν ἄνθρωπον ζῷον λογικὸν θνητόν . ἐπὶ δὴ τούτου γνωριμώτερον ἢ ἐπὶ αἵματος καὶ ἑκάστου τῶν ὁμοιομερῶν . ἔστι μὲν γὰρ καὶ ἐπ’ ἐκείνων τὰ τῶν νεκρῶν ὁμωνύμως τοῖς τῶν ζώντων λεγόμενα , πλὴν οὐ φανερὸν ὁμοίως ἐπ’ ἐκείτῶν νῶν · ὡς δ᾿ ὁ νεκρὸς ἄνθρωπος ὁμωνύμως ἄνθρωπος , οὕτως καὶ ἡ χεὶρ τοῦ νεκροῦ ὁμωνύμως χείρ · ἤρξατο δὲ ἀπὸ τοῦ ὑστάτου τοῦτο δ’ ἦν τὸ τέλειον ζῷον ) , εἶτ’ ἐπάνεισιν ἐπὶ τὰ πρὸ αὐτοῦ , ὧν προσεχῆ μὲν τοῖς τελείοις ἐστὶ τὰ ἀνομοιομερῆ , πρὸ δὲ τούτων τὰ ὁμοιομερῆ . ὅτι δὲ τὰ τινὸς ἕνεκεν ὄντα , ἐπὰν μηκέτι τοῦτο δύνηται ποιεῖν , μόνον δὲ φυλάσσῃ τὸ σχῆμα , ὁμωνύμως λέγεται , ἔδειξεν ἀπὸ τῶν λιθίνων αὐλῶν · ὡς γὰρ οἱ αὐλοὶ ὄργανα , οὕτω καὶ χεὶρ καὶ πάντα τὰ μόρια τοῦ ζῴου ὄργανά τινά ἐστιν ὑπὸ τῆς φύσεως χρείας τινὸς χάριν γεγονότα . ἧττον δέ φησι δῆλον εἶναι ἐπὶ σαρκὸς καὶ ὀστοῦ καὶ τῶν ὁμοιομερῶν , ὅτι καὶ ταῦτα ὄργανα καὶ ἐπί τινα χρείαν τὴν ἀναφορὰν ἔχει , ἡ ἐπὶ χειρὸς καὶ προσώπου καὶ ποδὸς καὶ τῶν ἀνομοιομερῶν . ἔτι δὲ ἧττον ἐπὶ τῶν ἁπλῶν σωμάτων , ἃ καὶ στοιχεῖα λέγομεν , οἷον πυρός , ὕδατος , τῶν λοιπῶν · ἐλάχιστα γὰρ ἐπὶ τούτων δῆλον τὸ τίνος χάριν ἐστὶν ἕκαστον αὐτῶν , ἐν οἷς πλεῖστον τὸ τῆς ὕλης ἐστί , τουτέστιν ἐν τοῖς ἐγγυτέρω τῆς ὕλης · ἐγγυτάτω δὲ τῆς ὕλης ἐστὶ τὰ πρῶτα ἐκ τῆς ὕλης γινόμενα , ἅπερ ἐστὶ τὰ στοιχεῖα · διὸ καὶ ὕλης ταῦτα λόγον ἐν τοῖς συνθέτοις ἔχει . ὥστε εἰ τὰ ἔσχατα ἐξ ὧν τὸ συναμφότερον κατ’ ἰδίαν ληφθείη ταῦτα δ’ ἐστὶν ἥ τε ὕλη καὶ τὸ εἶδος ) , οὔτε ἡ ὕλη ἄλλο τι ἔστι παρ’ αὐτήν αὕτη γὰρ ἡ ἐσχάτη ὕλη , ἥτις ἔστι τὸ πρῶτον ὑποκείμενον τοῖς σώμασιν · ἁπλῆ γὰρ φύσις ἡ τοιαύτη ) , ὁμοίως δὲ καὶ τὸ εἶδός τε καὶ ἡ οὐσία · τὸ γὰρ εἶδος οὐσίαν λέγει , ἐπεὶ κατὰ τοῦτο τὸ εἶναι ἑκάστῳ τῶν συνθέτων · καὶ τοῦτο δὴ οὐδὲν ἄλλο παρὰ τὸν λόγον , καθ’ ὃν ἡ ὕλη εἰδοποιεῖται . τὰ δὲ μεταξύ τε εἴδη καὶ ἐκ τούτων ἀνάλογον τούτων ἐστὶ μᾶλλον , οἷς ἐστιν ἐγγυτέρω , τὰ μὲν τῆς ὕλης ἐγγυτέρω ὑλικώτερα , τὰ δὲ τῆς οὐσίας τε καὶ τοῦ λόγου εἰδικώτερα . ἔστι δὲ του λογου μὲν καὶ του εἴδους ἐγγυτέρω ὅσα ἐξ είδοπεποιημένων ἤδη σύγκειται , καθ’ ὅσον εἰδοποιεῖται , οἷον τὸ πρόσωπον ἐξ ὁμοιομερῶν τινων σύγκειται , καθ’ ὅσον ἐστὶν εἰδοπεποιημένα ἐκ γὰρ ὀφθαλμῶν , καθ’ ὅσον εἰσὶν ὀφθαλμοί , καὶ ὁμοίως τῶν ἄλλων ) , τῆς δὲ ὕλης ἃ τὴν ὑποκειμένην ὕλην ἔχει χωρὶς εἴδους · τοιοῦτον γὰρ τὸ τοῖς στοιχείοις ὑποκείμενον , ἐπεὶ καὶ τῶν ἁπλῶν τε καὶ πρώτων σωμάτων ἕκαστον , φησίν , ἐστὶν ἕνεκά του , καὶ οὐχ ὁπωσοῦν ἔχον ἕκαστον αὐτῶν τὸ μὲν ὕδωρ ἐστὶ τὸ δὲ γῆ τὸ δὲ ἄλλο τι , ὥσπερ οὐδὲ σὰρξ ἢ ἧπαρ , ἀλλ’ ὡς ταῦτα , ὅταν τὸ αὑτῶν παρέχηται , οὕτως κἀκεῖνα , ὅταν ἕκαστον αὐτῶν σώζῃ τὴν οἰκείαν φύσιν καὶ τὸ ἴδιον ἔργον . τούτων δέ , φησίν , ἔτι μᾶλλον , σαρκός τε λέγων καὶ ἑκάστου τῶν σπλάγχνων καὶ ὅλως τῶν ὁμοιομερῶν , τὸ ἕνεκά του ἔχειν φανερώτερον ἐπὶ προσώπου τε καὶ χειρὸς καὶ ἑκάστου τῶν ἀνομοιομερῶν . | Εἰπὼν δὲ ἕκαστον τῶν ἀνομοιομερῶν , ὥσπερ οὖν καὶ τῶν ὁμοιομερῶν , ἔτι μᾶλλον τὸ ἕνεκά του ἔχειν , καὶ κατὰ τοῦτο τὴν οὐσίαν αὐτῶν ὁρίζεσθαι , τί ἐστι τοῦτο οὗ χάριν ἕκαστον αὐτῶν γέγονέ τε καὶ ἐστὶ καὶ εἰδοποιεῖται , λέγει . πάντα γάρ φησιν ὁρίζεσθαι τὰ τοιαῦτα ἔργῳ τινί · ὧν τὰ μὲν δυνάμενα τὸ αὑτῶν ἔργον ποιεῖν ἀληθῶς εἶναι ταῦτα ἃ λέγεται ὀφθαλμὸν γὰρ εἶναι τὸν τὸ αὑτοῦ ἔργον ποιοῦντα ἢ ποιεῖν δυνάμενον , ἔστι δὲ ὀφθαλμοῦ ἔργον τὸ ὁρᾶν ) , ὅσα δὲ μὴ δύναται τὸ ἴδιον ἔργον ποιεῖν τούτου , οὗ τὸ ὄνομα ἔχει , ὁμωνύμως ἐκείνοις λέγεσθαι , ὡς τὸν ὀφθαλμὸν τὸν τοῦ τεθνεῶτος ἢ τὸν λίθινον . οὐδὲ γὰρ πρίων κυρίως ὁ ξύλινος , ἀλλ’ ὁμωνύμως καὶ οὕτως , ὡς ἡ Σωκράτους εἰκὼν Σωκράτης · εἰκὼν γὰρ ὁ ξύλινος πρίων πρίονος . ὡς δὲ ταῦτα , οὕτως καὶ ἐπὶ σαρκὸς ἔχει δηλονότι καὶ αἵματος καὶ τῶν τοιούτων μορίων , ἀλλὰ τῷ μὴ ὁμοίως εἶναι τὸ τούτων ἔργον γνώριμον , λανθάνει τίνα μὲν αὐτῶν ἐστι τὰ κυρίως ταῦτα ὄντα ἃ λέγεται , τίνα δὲ ὁμωνύμως τούτοις λέγεται . ἔτι δὲ μᾶλλον ἄδηλον ἐπὶ τῶν ἁπλῶν σωμάτων , τί τὸ κατὰ φύσιν ἔργον αὐτῶν , καὶ τίνι ὁρίζεται . ὁμοίως δέ , φησίν , ἔχει καὶ τὰ ἐν τοῖς φυτοῖς μόρια · καὶ γὰρ ταῦτα οἰκεῖόν τι ἔργον ἔχει , ᾧ τὸ εἶναι αὐτῶν ὁρίζεται . ἀλλὰ καὶ τὰ ἄψυχα τῶν φυσικῶν τε καὶ ὁμοιομερῶν σωμάτων ἔργῳ τινὶ ὥρισται , οἷον χαλκός , ἄργυρος , χρυσός , τῶν ἄλλων ἕκαστον . πάντα γὰρ τὰ φυσικὰ σώματα δυνάμει τινὶ ὁρίζεται ἢ ποιητικῇ ἢ παθητικῇ · τὸ μὲν γὰρ πῦρ τῷ ποιεῖν τι , ἡ δὲ γῆ τῷ πάσχειν , ὥσπερ καὶ ἡ σὰρξ καὶ τὸ νεῦρον καὶ ὅλως τὰ τῶν ζῴων μέρη · ἀλλ’ οἱ λόγοι αὐτῶν , τουτέστιν αἱ δυνάμεις αὐτῶν , καθ’ ἃς ὁρίζεται ἡ οὐσία αὐτῶν , οὐ πάνυ ἀκριβῶς γινώσκονται . διὸ πότε ὑπάρχει αὐτοῖς ἡ δύναμις αὕτη , καὶ ἔστι κυρίως ταῦτα ἃ λέγεται , καὶ πότε ὁμωνύμως , οὐ ῥᾴδιον διακρῖναί τε καὶ διελεῖν , ἂν μὴ παντάπασιν ἡ δύναμις , καθ’ ἣν ἕκαστον αὐτῶν ἐστιν ὃ λέγεται , ἐξίτηλος ᾖ , ὡς μόνον τὰ σχήματα ἢ τὰ χρώματα σώζειν τὰ σώματα , καὶ ταῦτα ἐπιπολῆς καὶ οὕτως , ὡς τὰ τῶν παλαιουμένων νεκρῶν σώματα τὸ σχῆμα φυλάσσειν δοκοῦντα μέχρι τινὸς ἐξαίφνης τέφρα γίνεται . ὁμοίως καὶ καρποὶ μόνον τῷ σχήματι τοιοῦτοι παλαιούμενοι , τὴν δὲ αἴσθησιν οὐκέτι κινοῦσιν ὡς τοιοῦτοι · οὕτως ἔχει καὶ τὰ ἐκ τοῦ γάλακτος πηγνύμενα . Εἰπὼν δὲ ταῦτα καὶ δείξας ὅτι ἡ οὐσία τῶν ὁμοιομερῶν σωμάτων , τῶν τε ἄλλων καὶ τῶν μορίων τῶν ἐν τοῖς ζῴοις , κατὰ τὸ εἶδος καὶ τὸν λόγον ὁρίζεται , λέγει τίς ὁ τῶν ὁμοιομερῶν μορίων τῶν ζῴων λόγος , καὶ τίνι εἰδοποιεῖται . θερμότητι δή φησιν αὐτὰ ὁρίζεσθαι καὶ ψυχρότητι καὶ αὐτῶν τὴν πῆξίν τε καὶ σύστασιν λαμβάνει . τίνες δέ εἰσιν αἱ κινήσεις αἱ ἀπὸ τοῦ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ , λέγει · τάσει γάρ , φησί , καὶ ἕλξει καὶ θραύσει καὶ σκληρότητι καὶ μαλακότητι καὶ τοῖς ἄλλοις , περὶ ὧν εἶπε τὰς παθητικὰς δυνάμεις τε καὶ ἀδυναμίας τίνες εἰσὶ διορίζων · κατὰ ταῦτα γὰρ τὴν διαφορὰν αὐτῶν τὴν πρὸς ἄλληλα γίνεσθαι · τὰ μὲν γὰρ ὑπὸ θερμοῦ καὶ τῆς ἀπὸ τοῦ θερμοῦ κινήσεως , τὰ δὲ ὑπὸ ψυχροῦ , τὰ δὲ ὑπ’ ἀμφοτέρων . τὰ δέ γε ἐκ τούτων , λέγει δὲ τῶν ὁμοιομερῶν , συνεστῶτα , ἅπερ ἐστὶ τὰ ἀνομοιομερῆ , οὐκέτ’ ἂν τούτοις ἀλλήλων διαφέρειν λέγοιτο · οὐ γὰρ ἡ κεφαλὴ τῆς χειρὸς ἢ ὁ θώραξ τοῦ ποδὸς τάσει ἄν ἢ ἕλξει ἢ θραύσει ἢ σκληρότητι ἢ μαλακότητι ἤ τινι τοιούτῳ διαφέρειν λέγοιτο , τούτων τινὶ τὸ εἶναι ἔχοντα · ἀλλ’ ὡς τοῦ χρυσὸν μὲν καὶ ἄργυρον καὶ σίδηρον καὶ τῶν τοιούτων ἕκαστον γενέσθαι αἰτία ψυχρότης ἢ θερμότης καὶ ἡ ἀπό τινος τούτων κίνησις , τοῦ δὲ τὰ ἐκ τούτων ὄντα γενέσθαι τε καὶ εἶναι , οἷον φιάλην ἢ πρίονα , οὐκέτ’ ἐκεῖνα αἴτια , οὕτως ἔχει καὶ ἐπὶ τῶν ἀνομοιομερῶν τοῦ ζῴου , ἃ ἐκ τῶν ὁμοιομερῶν συνέστηκε . διαφέρει δέ , ὅτι τῆς μὲν φιάλης καὶ τοῦ πρίονος καὶ ἃ γίνεται ἐκ σιδήρου καὶ ἀργύρου , τέχνη αἰτία , τῶν δὲ ἀνομοιομερῶν τούτων φύσις ἢ ἄλλη τις αἰτία · ἄνθρωπος γὰρ ἄνθρωπον γεννᾷ κατὰ φύσιν , καὶ ἵππος ἵππον . | Εἰπὼν δὲ ταῦτα ἐπάνεισιν ἐπὶ τὸν περὶ τῶν ὁμοιομερῶν μορίων λόγον . περὶ τούτων γὰρ αὐτῷ προέκειτο εἰπεῖν , τί μὲν ἕκαστον αὐτῶν ἐστι κατὰ τὴν ὕλην , τί δὲ κατὰ τὸν λόγον . φησὶ δὲ δὴ ὅτι ἐκ τῶν εἰρημένων ἔχομεν , τινος ἕκαστον ἀυτῶν γένους ἐστιν · η γὰρ ὑγρὸν τι αὑτῶν ἐστιν ἢ ξηρὸν ἢ ἐξ ἀμφοῖν . τὰ γὰρ ποιὰ καί πὼς συνεστῶτα ἢ ὑγρὰ ἡ ξηρὰ ἢ μικτὰ ἐξ ἀμφοῖν εἴρηταί τε καὶ δέδεικται . χρῆναι δέ φησιν ἕκαστον τῶν τοιούτων μορίων προχειριζομένους τὸ τί ἐστιν αὐτῶν ἀποδιδόναι , πρῶτον τὸ γένος λαμβάνοντας , οἷον φέρε εἰπεῖν ὅτι ὑγρὸν ἢ ξηρόν , ἔπειτα προστιθέντας ποῖόν τι καὶ πῶς γεγονός . οὕτω γάρ ἕκαστον ἴσμεν τί ἐστι καὶ ἑκάστου τὸν λόγον ἀποδίδομεν , ἢ πρὸς τὸ ὑποκείμενον καὶ τὴν ὕλην βλέποντες ἢ πρὸς τὸν λόγον καὶ τὸ εἶδος , μάλιστα δ’ ὅταν ἄμφω εἰδῶμεν . ἀκόλουθα δὲ ταῦτα τοῖς ἐν τῷ πρώτῳ Περὶ ψυχῆς εἰρημένοις ὑπ’ αὐτοῦ · καὶ γὰρ ἐν ἐκείνῳ εἶπε τοὺς μέν τινας ἀπὸ τῆς ὕλης , τοὺς δὲ ἀπὸ τοῦ εἴδους τὸν ὁρισμὸν ἀποδιδόναι · τελειοτάτους μέντοι τῶν ὁρισμῶν ἐπὶ τῶν φυσικῶν εἶναι τοὺς τὸ εἶδος λέγοντας τοὐ προκειμένου καὶ προστιθέντας ὅτι ἐν ὕλῃ τοιαύτῃ . εἰπὼν δὲ οὕτως γὰρ ἴσμεν ἕκαστον διὰ τί καὶ τί ἐστι , καὶ τῆς γενέσεως φησι καὶ τῆς φθορᾶς δεῖν ἀμφοτέρας τὰς αἰτίας εἰδέναι , τήν τε τελικήν , ἣν εἶπε διὰ τί , καὶ τὴν ὑλικήν , ἣν ἐδήλωσε διὰ τοῦ καὶ τί ἐστι . προσέθηκε δὲ τὸ δεῖν εἰδέναι καὶ τὸ ποιητικὸν αἴτιον διὰ τοῦ καὶ πόθεν ἡ ἀρχὴ τῆς κινήσεως . ὥστε ἅπαντα ἔστιν ἐκ τῶν εἰρημένων λαμβάνειν λέγ·οντας ἢ ὑγρὸν ἢ ξηρὸν ἕκαστον αὐτῶν ἢ συναμφότερον εἶναι , τὴν μὲν ὕλην οὕτως , τὸ δὲ εἶδος τῆξιν ἢ σύστασιν τοιάνδε , ὁποία καὶ ἐστίν , ὃ ἔστι λαμβάνειν ἐκ τῶν εἰρημένων γνωρίζοντας ἐκ τοῦ ἐφαρμόζοντος , τὸ δὲ ποιητικὸν ὅτι ὑπὸ θερμοῦ ἢ ψυχροῦ τοιοῦτον γινόμενον ἢ γεγονὸς ἢ ὑπ’ ἀμφοῖν . γνωρίμων δὲ τούτων τῶν ὁμοιομερῶν οὕτως γενομένων , δεῖν φησιν ὁμοίως μετὰ ταῦτα περὶ τῶν ἀνομοιομερῶν μορίων λέγειν , εἶθ’ οὕτω περὶ τῶν ἐκ τούτων συνεστώτων , ἅπερ ἐστὶ τά τε φυτὰ καὶ τὰ ζῷα . τῷ δὲ βιβλίῳ τούτῳ ἕπεσθαι δοκεῖ τὰ Περὶ ζῴων μορίων · ἐν γὰρ τῷ δευτέρῳ Περὶ ζῴων μορίων 20 περὶ ὧν ἐνταῦθα ἔφη δεῖν εἰπεῖν εἶπε . λέγει γὰρ ἐν αὐτῷ πρῶτον μὲν περὶ τῶν ὁμοιομερῶν μορίων , ἔπειτα καὶ περὶ τῶν ἀνομοιομερῶν , ἅ ἐστιν ἐκ τούτων .
Lemmas: ὁ τέταρτος ἐπιγράφω ὁ Ἀριστοτέλης μετεωρολογικός εἰμί μέν Ἀριστοτέλης , οὖον μήv ὁ μετεωρολογικός πραγματεία · οὖον γάρ ἐκεῖνος οἰκεῖος ὁ ἐν αὐτός λέγω · μᾶλλον δέ ὅσος ἐπί ὁ λέγω εἰμί ἄν ἕπω ὁ περι γένεσις καί φθορά . εἶπον γάρ ἐν ἐκεῖνος περί ὁ τέσσαρες δύναμις ὁ ἁπτός , θερμότης , ψυχρότης , ξηρότης , ὑγρότης , καί δείκνυμι ἐκ ὁ συνδυασμός οὗτος ὁ δύναμις ὁ στοιχεῖον γίγνομαι , καί εἶπον ὁ μέν ποιητικός ὁ δύναμις εἰμί , ὁ δέ παθητικός , ἐν οὗτος τίς εἰμί ὁ ἕκαστος αὐτός δύναμις ποιέω ἢ πάσχω , λέγω , καί τίς ὁ γίγνομαι ὑπό αὐτός . ἐπεί δέ τέσσαρες ὁ αἴτιος διά-ὁρίζω ὁ στοιχεῖον . ὑπομιμνῄσκω ἐγώ ὁ ἐν ὁ δύο ὁ περι γένεσις καί φθορά δείκνυμι · δείκνυμι γάρ ἐκεῖ τέσσαρες αἴτιος εἰμί , κατά ὁ εἰδοποιέω ὁ πρῶτος σῶμα , τουτέστι ὁ στοιχεῖον · θερμότης γάρ καί ψυχρότης , ξηρότης τε καί ὑγρότης . οὗτος γάρ δείκνυμι πρῶτος εἰμί ὁ ἁπτός ἐναντίωσις , κατά δέ ὁ πρῶτος ἁπτός ἐναντίωσις εἰδοποιέω ὁ στοιχεῖον · ὁ γάρ ἁπτός εἰμί ἐν ὑπόστασις τε εἰμί καί ὁ μαθηματικός σῶμα διαφέρω . διά οὗτος γάρ καί ὁ στοιχεῖον τέσσαρες , ὅτι τέσσαρες καί ὁ ὅς εἰδοποιέω . ὁ γάρ τέσσαρες ὁ μέν πᾶς συμπλοκή κατά δύο συντίθημι ἕξ εἰμί . ὅς ἐπεί ὁ δύο ἐκ ἀντίκειμαι εἰμί ανύπαρκτος εἰμί , ὁ καταλείπω τέσσαρες εἰμί , ὅς εἰδοποιέω ὁ στοιχεῖον · ὁ μέν γάρ πῦρ θερμότης καί ξηρότης , ἀήρ δέ θερμότης καί ὑγρότης , ὁ δέ ὕδωρ ὑγρότης καί ψυχρότης , γῆ δέ ψυχρότης καί ξηρότης . οὐδείς γάρ ὁ ἐναντίος οἷος τε εἰδοποιέω , ὡς ἅμα ἢ θερμός καί ψυχρός εἰμί ἢ ξηρός τε καί ὑγρός . ὁ δέ τέσσαρες ὁ μέν δύο φημί εἰμί ποιητικός , ὁ θερμότης καί ψυχρότης , ὁ δέ δύο παθητικός , ὁ ξηρότης καί ὑγρότης · εἶπον δέ καί οὗτος ἐν ὁ περι γένεσις . ὅτι δέ ὁ προερέω ὁ μέν εἰμί ποιητικός , ὁ δέ παθητικός , πίστις παρέχω , ὁ μέν διά ὁ ἐπαγωγή , ὁ δέ ἐκ ὁ λόγος ὁ ὁριστικός . διά μέν ὁ ἐπαγωγή , ὅτι φαίνω ἐν πᾶς ὁ μέν θερμότης καί ψυχρότης ὁρίζω καί συμφύω καί μεταβάλλω . ὁρίζω μέν οὖν λέγω ὁ συνάγω καί παχύνω ἢ πήγνυμι οὕτως , | ὥστε ὁ πρότερος μή ἔχω ἴδιος σχῆμα διά ὑγρότης , ἀλλά ἀεί ὑπό ὁ περιέχω σχηματίζω ἴδιος λαμβάνω σχῆμα καί ἴδιος ὅρος ὅς . καλέω γάρ ἀόριστος μέν ὁ ὑγρός , ὅσος διά ὑγρότης οὐ ἔχω σχῆμα οἰκέω , ὡς ἀήρ , ὕδωρ , ὁρίζω δέ ὁ οἰκέω ἔχω σχῆμα καί μή λυσχηματιζόμενα ὁ περιέχω . ὁ γοῦν ὕδωρ ὑπό ὁ ψυχρός πήγνυμι ἀόριστος εἰμί ὁρίζω καί οἰκεῖος τίς σχῆμα λαμβάνω . καί ὑπό ὁ θερμός δέ ὁ ὑγρός παχύνω ὁρίζω , ὡς ὁ μέλι ὑπό ὁ πυρός καί ὅλως ὅσος διά ἕψησις παχύς γίγνομαι σχῆμα οἰκέω λαμβάνω , ὡς μηκέτι ὁ περιέχω αὐτός σχηματίζω . ἀλλά μήv καί ὅτι συμφύω καί ἑνόω ὁ διά-ὁρίζω , φανερός . ὁ μέν γάρ πῦρ ὁ ὁμογενής ἀλλήλων συγκρίνω τε καί συμφύω , ἐξαιρέω ἐκ αὐτός καί διακρίνω πᾶς ὁ ἀλλότριος · ἴδιος γάρ ὁ πυρός οὗτος · οἷος χρυσός ὁ μέν ἀλλότριος ἐξαιρέω , ἄν τε ἄργυρος ἄν τε χαλκός ὁ , συμφύω δέ ὁ μόριον αὐτός ἀλλήλων · ὁ δέ γε ψυχρός οὖον ὁ ὁμογενής μόνος , ἀλλά καί ὁ ἀνομοιογενής συμφύω · ὁ γάρ πήγνυμι πᾶς ὁ ἅμα εἰμί καί παράκειμαι ἑνόω . ὅτι δέ καί μεταβλητικός εἰμί ὁ θερμός καί ψυχρός , δῆλος · καί γάρ ὑγραίνω καί ξηραίνω καί σκληρύνω καί λύω . ὁ μέν γάρ ὑπό θερμός σκληρός γίγνομαι , ὁ δέ ὑπό ψυχρός , καί πάλιν ὑγραίνω ὑπό ἑκάτερος τις · ἀλλά καί μαλάσσω τις πρός ὁ πῦρ δηλονότι διά ὁ ἀπό αὐτός θερμότης . ὡς δέ φαίνω ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός ὁρίζω τε καί συμφύω καί μεταβάλλω , οὗτος πάλιν φαίνω ὁ ὑγρός καί ὁ ξηρός οὗτος πάσχω · οὗτος γάρ ὑπό ἐκεῖνος πάσχω ὁ προερέω πάθος ὁρίζω . ὁρίζω μέν γάρ ὁ ὑγρός παχύνω καί πήγνυμι , μαλάσσω δέ ἀνίημι ὁ ξηρός τε καί σκληρός , πήγνυμι δέ ὁ ὑγρός · αὐτός τε γάρ κατά ἑαυτοῦ εἰμί ὁ τε ὑγρός καί ὁ ξηρός ὁ προερέω πάθος πάσχω ὁράω ὑπό τε ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός καί ὅσος ἐκ ἀμφότερος αὐτός μίγνυμι . δείκνυμι δέ ὁ ἐπαγωγή καί διά ὁ ἐνάργεια ὁ μέν εἰμί αὐτός ποιητικός , ὁ δέ παθητικός , δῆλος φημί ὁ αὐτός οὗτος καί ἐκ ὁ λόγος , ὅς ἀποδίδωμι ὁρίζω ὁ φύσις αὐτός . ὁ μέν γάρ θερμός τε καί ψυχρός ὁρίζω συγκριτικός λέγω · ὁ μέν γάρ θερμός συγκριτικός μέν ὁ ὁμογενής φημί , διακριτικός δέ ὁ διαφέρω τε καί ἀλλότριος , ὁ δέ ψυχρός πᾶς λέγω συγκριτικός εἰμί ὁ τε ὁμογενής ἀλλήλων καί ὁ ἀλλότριος · ὁ δέ συγκρίνω καί διακρίνω ποιέω εἰμί , ὥστε ἐν ὁ λόγος αὐτός καί ὁ οὐσία ὁ ποιέω . ὁ δέ γε ξηρός καί ὑγρός ὁρίζω ὁ εὐόριστος τε καί δυσόριστος , ὅς εἰμί ὁ πάσχω . δείκνυμι δέ ὅτι ὁ μέν ὁ τέσσαρες , ὅς εἰδοποιέω ὁ πρῶτος σῶμα , ποιητικός εἰμί ( ὁ γάρ θερμός καί ὁ ψυχρός ) , ὁ δέ παθητικός ( ὁ γάρ ὑγρός τε καί ξηρός ) , μετά οὗτος φημί δήω λαμβάνω ὁ ἐργασία αὐτός , ὅς ἐργάζομαι ὁ ποιητικός , καί ὁ παθητικός ὁ εἶδος , τουτέστι τίς ἔργον εἰμί ὁ γίγνομαι ὑπό ὁ ποιητικός , καί τίς αὐτός ὁ κατά εἶδος διαφορά , καί τίς πάθος ὁ πάσχω ὁ παθητικός , καί τίς ὁ οὗτος κατά εἶδος πάλιν διαφορά . πρῶτος μέν οὖν καθόλου ὁ ἁπλόος γένεσις καί ὁ φυσικός μεταβολή οὗτος ὁ δύναμις εἰμί ἔργον . ὁ γένεσις φημί ὁ καθόλου καί ὁ φυσικός μεταβολή ὑπό οὗτος γίγνομαι ὁ δύναμις καί κατά οὗτος . Πλῆν δέ γένεσις εἶπον ἀντί ὁ ὁ κύριος γένεσις , ἀλλά οὖον ὁ μετά προσθήκη · τις γάρ γένεσις καί ὁ ἀλλοίωσις . προστίθημι δέ καί ὁ ὁ φυσικός μεταβολή , ὅτι μή μόνος ὁ ἁπλόος γένεσις εἰμί φυσικός μεταβολή , ἀλλά καί ἄλλος τις , ὅστις καί αὐτός ὑπό οὗτος γίγνομαι γίγνομαι ὁ δύναμις , ὡς αὐξάνω καρπός μεταβολή τε καί πέσσω καί ἄλλος ὁ τοιοῦτος . οὖον μόνος δέ ὁ γένεσις , ἀλλά καί ὁ ἀντίκειμαι φωρά αὐτός ὁ κατά φύσις γίγνομαι ὑπό οὗτος γίγνομαι ὁ δύναμις . κατά φύσις γάρ πᾶς ὁ γίγνομαι φθείρω · ὁ δέ κατά φύσις γίγνομαι φθορά , οὗτος δέ εἰμί ὁ διά γῆρας λοιπός καί ἀσθένεια τε καί κατάψυξις , οὕτως γίγνομαι · οὖον γάρ δή καί ὁ βίαιος , οἷος εἰμί τις ξίφος πλήσσω διαφθείρω . οὗτος μέν οὖν ὁ τε φυτός ὑπάρχω καί ὁ ζῷον καί ὁ ἴς μέρος αὐτός . ὁ δύναμις λέγω ὁ τέσσαρες , κατά ὅς ὁ γένεσις καί ὁ φθορά · πᾶς γάρ αὐτός ἕκαστος ὁ εἴρω μετέχω , καί οὐ ὥσπερ ὁ στοιχεῖον τε καί ἁπλόος σῶμα δύο μόνος αὐτός ἔχω ἐν ἑαυτοῦ , ὡς προερέω . ἑξῆς δέ προστίθημι , τίς εἰμί ὁ ἁπλόος τε καί φυσικός γένεσις . μεταβολή δή φημί αὐτός εἰμί γίγνομαι ὑπό ὁ ποιητικός δύναμις , ὁ θερμότης δηλονότι καί ὁ ψυχρότης , μεταβάλλω ὁ πάσχω ὑπό αὐτός φύω , ὁ καί ὕλη ὀνομάζω διά ὁ δύναμις ἔχω καί ἐπιτηδειότης ὁ πάσχω , ὅς εἰμί ὅς τε ξηρότης καί ὑγρότης , ὅταν ἔχω δηλονότι λόγος πρός αὐτός οὗτος , κατά ὅς ὁ μέν ποιέω , ὁ δέ πάσχω οἷος τε . οὖον γάρ ὁπόσος θερμός ὁπόσος ξηρός ἢ ὑγρός ἢ ὑγραίνω ὁ ξηραίνω , ἀλλά δεῖ λόγος τις καί συμμετρία . εἶπον δέ ὁ γένεσις ὁ κατά φύσις μεταβολή εἰμί ὁ ὑλικός τε καί παθητικός δύναμις ὑπό ὁ ποιητικός , ὅστις μεταβολή γίγνομαι , ὅταν ἐν ἀναλογία τοιοῦτος πρός ἀλλήλων ἵημι , κατά ὅς ὁ μέν αὐτός ποιέω , ὁ δέ πάσχω ὑπό ἐκεῖνος φύω ( οὕτως γάρ γίγνομαι ὁ τε φυτόν καί ὁ ζῷον , ὁ ἐν ὁ ὕλη παθητικός δύναμις πάσχω καί μεταβάλλω ὑπό ὁ ποιητικός ) , γένεσις μέν οὖν , φημί , γίγνομαι ὁ πρόκειμαι , ὅταν ὁ ποιητικός δύναμις κρατέω ὁ παθητικός τε καί ὑλικός · ὅταν δέ μή κρατέω ὁ ποιέω ὁ πάσχω , ἀλλά ἐξασθενέω διά ἀσυμμετρία , ὁ ἢ αὐτός ἀσθενής τε εἰμί καί μικρός , ἢ ἐκεῖνος ἰσχυρός τε καί πλείων , τότε κατά μέρος μέν ἢ μόλυνσις ἢ ἀπεψία γίγνομαι . ἤτοι δέ μόλυνσις λέγω ὁ ἐπί ὁ ἕψω ( ὅταν γάρ μή κρατέω ὁ πῦρ , μολύνω καί οὐ ἕπω , ὡς μετά ὀλίγος εἴρω ) , ὁ δέ ἀπεψία ἐπί ὁ ὁ ζῷον τροφή , ὅταν μή κρατέω ὑπό ὁ ἔνειμι θερμότης εἰς ὁ χρήσιμος , ἀλλά διαφθείρω , ἢ ἐκ παράλληλος ἄμφω εἶπον , καί ὁ μόλυνσις ὡς ἀπεψία εἰμί θέω . ὁ δέ κατά μέρος μέν πρόσκειμαι δηλωτικός εἰμί ὁ εἰμί κατά μέρος τίς γίγνομαι ὁ τοιοῦτος ὁ ποιέω ἀσθένεια , ὡς μή ὁ ὅλος φθείρω , ἀλλά τίς ὁ μόριον ὁ ὁ ὅλος προσκρίνω , κατά ὁ μεταβάλλω ἢ αὐξάνω ὁ ὑπόκειμαι ἢ τρέφω , τότε ὁ περί οὗτος ὁ ποιέω ἀσθένεια ἀπεψία καί μόλυνσις ποιέω . εἶπον δέ ὁ κατά μέρος ἀσθένεια ὁ ποιέω ὁ ἀπεψία ποιέω , λέγω ὅτι ὁ δέ οὖον τις γένεσις οὐδέ κατά μέρος , ἀλλά ἁπλόος ἐναντίος καί κοινός σῆψις . πᾶς γάρ ὥσπερ γένεσις ἁπλόος τε καί κατά φύσις ὁ ὑπό ὁ ποιέω ὁ πάσχω πάσχω , ὁ μέν κρατέω , ὁ δέ κρατέω , οὕτως καί πᾶς φυσικός φθορά μή κρατέω ὁ ποιητικός ὁ ὕλη κατά σῆψις γίγνομαι . πᾶς γάρ φημί ὁ κατά φύσις φθορά ὁδός εἰς σῆψις εἰμί , ὥσπερ ὁ μέν γῆρας ἐπί ὁ ζῷον , ὁ δέ αὔανσις ἐπί ὁ φυτός · ἄμφω γάρ σῆψις . τέλος δέ ὁ κατά φύσις ἕκαστος ὁ συντίθημι τε καί φύσις συνίστημι σαπρότης τε καί σῆψις , εἄν μή εἰμί βίαιος ὁ φθορά , ὅστις φθορά οὐ εἰμί ὁ κατά φύσις . οὖον γάρ σήπω σάρξ φθείρω , ὅταν καίω , ὁμοίως οὐδέ ὀστέον οὐδέ τίς ὁ ἄλλος ὁ ζῷον μόριον · πᾶς μέντοι οὗτος ὁ κατά φύσις φθορά σῆψις εἰμί . σημεῖον δέ ὁ ὁ κατά φύσις αὐτός φθορά σῆψις εἰμί ποιέω ὁ πρῶτος αὐτός ἐξυγραίνω . ἐκ οὗτος γάρ καί ὁ ἀρχή γίγνομαι , ὁρίζω ὁ ξηρός ὁ ὑγρός καί ὁ οὗτος μίξις οἰκέω ὅρος καί σχῆμα λαμβάνω ὁ συναμφότεροι , ἐργάζομαι οὗτος ὁ ποιητικός , ὅσπερ εἰμί ὁ θερμότης τε καί ψυχρότης . ὁ μέν οὖν γένεσις οὕτως · ὁ δέ φθορά , ὅταν κρατέω ὁ ὁρίζων , ὅσπερ εἰμί ὁ ποιητικός ( οὗτος δέ εἰμί ὁ θερμός προηγουμένως ) , ὁ ὁρίζω ὑπό αὐτός , τουτέστι ὁ ξηρός ( ὁ γάρ ὁρίζω εἰμί οὗτος ὁ ὁ ὑγρός μίξις · καί γάρ ὁ ξηρός ἀόριστος καί μή συνάπτω ἀλλά διαπίπτω , ἄν μή ὑγρότης ἔχω τίς ) · ὅταν οὖν ὁ ὁρίζω καί ὁ πάσχω κρατέω ὁ ὁρίζων αὐτός καί ποιέω διά ὁ περιέχω , ὁ ὁ ἐν ὁ περιέχω πλείων θερμότης ἀναλίσκω ὁ ἐν ὁ φθείρω μικρός εἰμί . διό ὁ φθείρω ὑγραίνω πρῶτος , ὅσπερ εἰμί σῆψις · σῆψις γάρ ὁ εἰς ὑγρός ὁ ὑπόκειμαι μεταβολή διά ἔνδεια ὁ οἰκεῖος θερμότης γίγνομαι ὑπό ὁ περιέχω , ὡς δείκνυμι . εἶπον δέ πᾶς ὁ κατά φύσις φθείρω σήπω , ἰδίως φημί ὁ σῆψις λέγω ἐπί ὁ κατά μέρος φθείρω , ὅταν χωρίζω καί ἐξίστημι ὁ οἰκεῖος φύσις , τουτέστι ὁ ἐν αὐτός κινητικός ἀρχή · τοιοῦτος δέ ὁ ἐν ἕκαστος θερμός . διά οὗτος δέ φημί πᾶς ὁ ἄλλος σήπω πλήν πῦρ , ὅτι μάλιστα ποιητικός ὁ θερμός · ὁ δή οὗτος εἰδοποιέω οὖον σήπω , ὁ ὁ σῆψις γίγνομαι , ὅταν κρατέω ὁ πάσχω ὁ σήπω πρᾶγμα ὁ ποιητικός ὁ ἐν αὐτός , ἐν δέ ὁ πῦρ οὐ οἷος τε πῦρ εἰμί κρατέω ὁ ἐν αὐτός θερμός ὑπό τις ὁ ἐν αὐτός · κατά οὗτος γάρ ὁ πῦρ πῦρ . ὁ γάρ ἀήρ εἰμί καί αὐτός ὁ αὐτός φύσις θερμός , ἀλλά δύο , καί μᾶλλον εἰδοποιέω ὁ ὑγρός ἢ ὁ θερμός . ἔτι ὁ ὁ ἐν ὁ ὑγρός θερμός φθορά σῆψις , οὐδείς δέ ὑγρότης ἐν ὁ πῦρ . ὁ δέ γῆ εἰμί καί μή ὑγρότης ἔχω ἐν ὁ οἰκεῖος φύσις , ἀλλά ἀεί γε ὑγρότης τίς εἰμί ἐν αὐτός , διά ὅς συμμένω . ἐπί οὗτος τίς ποτός εἰμί ὁ σῆψις ὁρίζω , καί φημί εἰμί αὐτός φθορά ὁ ἐν ἕκαστος ὑγρός οἰκεῖος καί κατά φύσις θερμότης ὑπό ἀλλότριος θερμότης , εἰμί δέ ὁ ἀλλότριος θερμότης , ὑπό ὅς πλείων εἰμί φθείρω ὁ ἐν ὁ ὑγρός οἰκεῖος τε καί κατά φύσις θερμότης , ὁ ἐν ὁ περιέχω . | ὥστε ἐπεί κατά ἔνδεια πάσχω . εἶπον πᾶς ὁ κατά φύσις φθορά σῆψις εἰμί , εἶπον δέ καί τίς εἰμί σῆψις , καί δείκνυμι διά ὁ λόγος ὅτι ὁ θερμός εἰμί ὁ ἐν ὁ περιέχω ὁ σῆψις αἴτιος , ἐπεί κεῖμαι αὐτός ὁ δύο εἰμί ποιητικός , ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός , πῶς καί ὁ ψυχρός ὁ σῆψις εἰμί αἴτιος λέγω . ἐπεί γάρ ὁ σήπω κατά ἔνδεια ὁ οἰκεῖος καί κατά φύσις αὐτός θερμός φθείρω , καθό δέ ἐνδεής τίς εἰμί ὁ θερμός δύναμις , ψυχρός , ἀμφότερος ἄν αἴτιος εἰμί ὁ σῆψις , καί ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός . ὥστε κοινός ὁ πάθος , ὁ σῆψις , ψυχρότης τε οἰκεῖος καί θέρμη ἀλλότριος . διά οὗτος γάρ καί ξηρός γίγνομαι ὁ σήπω πᾶς . διά οὗτος ὁ αἴτιος ἀποδίδωμι ὁ ὁ σήπω μετά ὁ ὑγρός γίγνομαι ξηρός λοιπός γίγνομαι · ὁ γάρ ἐξέρχομαι ὁ οἰκέω θερμός καί διαπνέω συνεξάγω καί συνεξατμίζω καί ὁ ἐν αὐτός ὑγρός , καί μηκέτι εἰμί ὁ ἄλλος ἐπισπάω ὑγρότης . ὁ γάρ οἰκέω ἐν ἕκαστος θερμός ἐπακτικός εἰμί ὑγρότης ἕλκω ἔξωθεν αὐτός . δείκνυμι δέ καί ὅτι ἀκόλουθος ὁ εἴρω κακός ἐν ὁ ψῦχος ὁ σήπω σήπω ἢ ἐν ὁ ἀλέω · κακός γάρ τότε ὁ θερμός ἐν ὁ περιέχω εἰμί οὖον κρατέω ὁ ἐν ἕκαστος θερμός · ἐν δέ ὁ θέρος πλείων . λέγω δέ καί ὁ αἴτιος ὁ μήτε ὁ πήγνυμι μήτε ὁ θερμός τε καί ζέω σήπω . ὁ μέν γάρ πήγνυμι ὁ μᾶλλον εἰμί ψυχρός αὐτός ἢ θερμός ὁ περιέχω αὐτός ἀήρ , οὖον κρατέω ὑπό αὐτός , ὥστε καί ἐξάγω αὐτός ὁ ἐν αὐτός θερμός · ὁ δέ σήπω καί μεταβάλλω κρατέω ὁ σήπω καί κινέω αὐτός σήπω . ὁ δέ θερμός τε καί ζέω ὁ πλείων εἰμί ὁ ἐν αὐτός θερμότης ὁ ἐν ὁ περιέχω οὖον κρατέω ὑπό αὐτός · ὁ γάρ πλείων θερμός ὁ μικρός κρατέω σβέννυμι τε αὐτός καί φθείρω . ἀλλά καί ὁ κινέω καί ῥέω κακός ὁ ἀκινητίζω σήπω . διό ὁ σταδαῖος ὕδωρ ὁ ῥέω εὔσηπτος · ὁ γάρ ἐν ὁ ῥέω τε καί κινέω ἐνυπάρχω θερμότης ὑπό ὁ κίνησις ζωπυρέω ἀσθενής γίγνομαι ὁ ἐν ὁ ἀήρ ὁ περιέχω θερμότης . διά ὁ αὐτός δέ αἴτιος καί ὁ πλείων κακός ὁ ὀλίγος σήπω . εὔσηπτος γάρ ὁ μικρός ὁ μικρός ἔχω ὁ θερμότης , ὁ μᾶλλον ὑπό ὁ ἐν ὁ περιέχω κρατέω θερμότης . ἐν γάρ ὁ πολύς φημί πλείων καί ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός ἐν-ὑπάρχω · διό μήτε ὑπό ὁ θερμότης ὁ ἐν ὁ περιέχω κρατέω σήπω ῥᾳδίως μήτε ὑπό ὁ ψυχρότης πάσχω οὗτος πάλιν , ὅσος διά ὁ ὁ ψυχρότης ἐπικράτεια πάσχω ὁ πάσχω . διό οὗτος φημί ὁ θάλασσα κατά μέρος μέν διαιρέω σήπω ταχύς · ὁ γοῦν ἀπό αὐτός ἀπολαμβάνω λίμνη σήπω · ἅπας δέ οὖον σήπω . ὁμοίως καί ὁ ἄλλος ὕδωρ ὁ μικρός εὔσηπτος ὁ πολύς . λέγω δέ καί ὁ αἴτιος ὁ ἐν ὁ σήπω καί ζῷον τις γεννάω , ὡς σκώληξ , ἐμπίς , κώνωψ · ὁ γάρ ὁ ἀποκρίνω ἐκ αὐτός θερμότης φυσικός εἰμί συνίστημι ὁ συναποκρίνομαι αὐτός σῶμα , εἄν ἔτι ἔχω ὑγρότης τίς . τις μέν οὖν εἰμί γένεσις καί τίς φθορά , εἴρω . ὑπομιμνῄσκω ὁ εἴρω · εἴρω δέ ὁ μέν γένεσις εἰμί μεταβολή ὑπό ὁ ποιητικός δύναμις ὁ ὑπόκειμαι ὕλη κατά ὁ δύναμις ὁ παθητικός , ὅστις γίγνομαι , ὅταν ἐν ἀναλογία τοιοῦτος εἰμί ὁ ποιέω πρός ὁ πάσχω , ὡς κρατέω αὐτός . ἐν μέντοι ὁ περι γένεσις καί φθορά ἀποδίδωμι ὁ γένεσις μεταβολή ἐκ ὁ δύναμις εἰμί εἰς ὁ ἐνέργεια εἰμί , κοινός ἐκεῖ καί καθολικός ἀποδίδωμι αὐτός ὁ λόγος , ἐνταῦθα δέ προσεχής ἤδη καί φυσικός , εἰμί γε φυσικός ὁ καί ὁ ὕλη , ἐν ὅς γίγνομαι ὁ κατά φύσις γίγνομαι , ἐν ὁ ὁρισμός συμπεριλαμβάνω . ὁ δέ φθορά ἀνάπαλιν · ὅταν γάρ κρατέω ὁ ποιητικός ὁ παθητικός διά ὁ περιέχω · ὁδός γάρ εἰς σῆψις . σῆψις γάρ ὁ κατά φύσις φθορά πᾶς , ὁ δέ σῆψις καθόλου γίγνομαι οὗτος ὁ τρόπος . λοιπός δέ εἶπον ὁ ἔχω εἶδος , ὅσος ὁ εἴρω δύναμις ἐργάζομαι ἐκ ὑπόκειμαι ὁ φύσις συνίστημι ἤδη . εἶπον περί γένεσις καί φθορά λοιπός φημί εἰμί ὁ εἶπον ὁ εἶδος ὁ ἔχω ὁ προερέω , ὅσπερ εἰμί ὅς τε γένεσις καί φθορά , ὁ καί αὐτός γίγνομαι ὑπό ὁ δύναμις ὁ προερέω . οὗτος δέ εἰμί ὁ διά ὅς ὁ εἴρω δύναμις ἕκαστος ὅς ποιέω ποιέω ἐν ὁ ἤδη συνίστημι φυσικός οὐσία · οὗτος δέ εἰμί ὁ σῶμα ὁ τε ζῷον τε καί φυτός . εἰμί δή οὗτος κοινός μέν , διά ὅς ἕκαστος ὁ ἐν ὁ προερέω γίγνομαι , πέψις καί ἀπεψία , ἀνάλογος εἰμί ὁ μέν γένεσις , ὁ δέ φθορά , ὑπό μέν ὁ θερμός ὁ πέψις , ὑπό δέ ὁ ψυχρός ὁ ἀπεψία , ἑκάτερος ὑπό ἑκάτερος προηγουμένως . ὑπό ἑκάτερος δέ οὗτος ὑπό μέν ὁ πέψις πέπανσις , ἕψησις , ὄπτησις ( οὗτος γάρ ἀλλήλων εἶδος πέσσω ἅπας ) , ὑπό δέ ὁ ἀπεψία ὠμότης , μόλυνσις , στάτευσις · καί γάρ οὗτος ἕκαστος ἀπεψία τις . καί εἰμί ὥσπερ ὁ πέψις ὁ ἀπεψία ἐναντίος , οὗτος καί ὁ ὑπό αὐτός ὁ μέν πέπανσις ὁ ὠμότης , ὁ δέ ἕψω ὁ μόλυνσις , ὁ δέ ὀπτάω ὁ στατευτις . εἶπον δέ ἰόω εἰμί ὁ μέν πέψις πέπανσις , ἕψησις , ὄπτησις , ὁ δέ ἀπεψία ὠμότης , μόλυνσις , στάτευσις , δήω φημί ὑπολαμβάνω ὅτι μή κύριος ὁ ὄνομα εἰμί οὗτος ὁ πρᾶγμα , κατά ὅς λαμβάνω , ἀλλά ἐπεί οὐ εἰμί κεῖμαι ὄνομα εἷς κοινός καί καθόλου κατά πᾶς ὁ ὅμοιος , ὁ ἐπί τίνω κεῖμαι ἐπί πᾶς ὁ ὅμοιος μεταφέρω , ὡς πρόειμι εἰμί ὁ λόγος γνώριμος . ἑξῆς δέ τίς ποτός εἰμί ὁ προερέω ἕκαστος λέγω , καί πρότερος γε ὅτι ποιός εἰμί ὁ πέψις φημί . λέγω δή πέψις εἰμί τελέω ὑπό ὁ φυσικός καί οἰκεῖος θερμός ἐκ ὁ ἀντίκειμαι παθητικός . ἐπί τε γάρ ὁ ζῷον ὁ ὑπό ὁ θρεπτικός Ψυχή διά ὁ φυσικός τε καί οἰκεῖος θερμός ὁ τροφή τελείωσις , ὡς ὁ δύναμις τροφή ἐνέργεια γίγνομαι , πέψις · ἀλλά καί ἐπί ὁ Ἄνων πᾶς ὁ πέψις ὑπό ὁ ἐν αὐτός θερμός τελειόω γίγνομαι . ὁ δέ ἐκ ὁ ἀντίκειμαι Μένων παθητικός εἶπον ἀντί ὁ ἐκ ὁ ὑπόκειμαι ὕλη , ὅστις ὑπό ὁ θερμός καί εἰς ὁ ἀντίκειμαι ὅς ἔχω πάθος μεταβάλλω . διττός γάρ εἰμί ὁ τροφή , ὁ μέν πρῶτος ὁ πρό ὁ πέσσω , ὁ δέ ἔσχατος ὁ μετά ὁ πέψις , ἐναντίος εἰμί ὁ πρῶτος ὁ ἔσχατος · διό καί ἐν ὁ περι γένεσις εἶπον ὁ τρέφω τρέφω πῇ μέν ὑπό ἐναντίος πῇ δέ ὑπό ὁμοιόω . ὁ μέν γάρ ἄπεπτος εἰμί τροφή , ὅς προσφέρω , ἐναντίος ὁ τρέφω , ὁ δέ μετά ὁ πέψις , ὅστις ἤδη προσκρίνω καί εἰμί κύριος ἤδη τροφή , ὅμοιος . γίγνομαι μέν γάρ κατά ἀλλοίωσις τε καί μεταβολή καί πέσσω πᾶς ὁ πέσσω · ὁ δέ μεταβολή ἐκ ἐναντίος εἰς ἐναντίος . ὁ δέ ὕλη ὁ πέσσω ἀντίκειμαι εἶπον ὁ ἐκ αὐτός πέσσω καί τελειόω καί εἰς ὁ εἶδος ἄγω . λέγω δέ αὐτός καί παθητικός · πᾶς γάρ τοιοῦτος · διά γάρ ὁ πάσχω ὁ τελείωσις αὐτός . καί αὐτός δέ ἐξηγέομαι ὁ προερέω προστίθημι · οὗτος γάρ , φημί , εἰμί , λέγω ὁ ἀντίκειμαι καί παθητικός , ὁ οἰκεῖος ἕκαστος ὕλη . οὖον γάρ ἐν πᾶς ὁ πέσσω ὁ αὐτός ὑπόκειμαι , οὐδέ ἐν πᾶς ὁ αὐτός εἰμί ὁ πέσσω , ἀλλά ὅταν πέσσω , τελειόω τε καί ὅς εἰμί δύναμις , οὗτος ἐνέργεια γίγνομαι . ἀρχή δέ καί αἴτιος ὁ τελείωσις ὁ οἰκεῖος θερμότης ὁ ἐν ὁ τρέφω γίγνομαι λέγω · οὗτος γάρ ὁ φύσις ὄργανον χράω προηγούμενος πρός ὁ πέψις , ἄν διά τις ὁ ἐκτός βοήθεια συνεπιτελέω ὁ πέψις . πολύς γάρ καί ὁ ἔξω δοκέω συνεργέω ὁ ὁ τροφή πέσσω , ὡς λουτρόν , γυμνάσιον , ἀλλά οὗτος συνεργός μέν γίγνομαι ὁ πέσσω εὐκατέργαστος καί εὐμετάβλητος ποιέω ὁ πέσσω , ἀρχή δέ καί αἰτία ὁ ἐν ὁ τρέφω θερμότης . εἶπον δέ ὁ πέψις τελέω εἰμί , τίς εἰμί ὁ τελείωσις καί ὁ τέλος ὁ ἐκ ὁ πέψις γίγνομαι λέγω . ἐπί τίνω μέν οὖν φημί εἰμί ὁ τέλος ὁ πέψις ὁ φύσις · ἐπεί δέ δισσός ὁ φύσις , ὁ μέν ὡς ὕλη , ὁ δέ ὡς εἶδος , προστίθημι , ποῖος φύσις ὁ ὁ πέψις τέλος · ὁ γάρ ὡς εἶδος καί οὐσία · κατά γάρ ὁ εἶδος ὁ ἕκαστος οὐσία καί ὁ εἰμί αὐτός ὅς εἰμί . ὁ πέψις οὖν ἐπί τίνω τέλος φημί εἰμί ὁ εἶδος ὁ κατά φύσις ἀπολαμβάνω αὐτός , ὡς ἐπί ὁ καρπός . τοιοῦτος γάρ ὁ οὗτος πέψις , ὡς ἐπί ὁ τροφή · καί γάρ οὗτος τέλος ὁ εἰς ὁ εἶδος μεταβάλλω ὁ τρέφω φυσικός εἰμί . ἐπεί δέ οὖον μόνος ἐπί ὁ τροφή ὁ πέψις λέγω , ἀλλά καί ἄλλος τις πέσσω φημί , ὡς ὁ γλεῦκος , ὡς ὁ φῦμα καί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος , ἐπί ὁ οὗτος πέσσω ὁ τέλος φημί εἰμί ὁ πέψις ὁ μεταβάλλω εἰς τις μορφή , ἐν ὅς γίγνομαι χρήσιμος καί εὐεργής ἐγώ γίγνομαι . τίς δέ εἰμί ὁ ὑπόκειμαι μορφή ἐξηγέομαι εἶπον · ὅταν γάρ τοονδ́ς ἢ τοσονδὶ ὁ ὑγρός γίγνομαι ἢ ὀπτάω ἢ ἕπω ἢ σήπω ἢ ἄλλως πως θερμαίνω , ὡς χρήσιμος εἰμί , τότε πέσσω φημί αὐτός . οὕτως ὁ γλεῦκος πέσσω λέγω καί ὁ ἐν ὁ φῦμα συνιστάω · ὁ μέν γάρ γλεῦκος πέσσω λέγω , ὅταν οἶνος γίγνομαι , ὁ δέ ἐν ὁ φῦμα συνιστάω , ὅταν πύον γίγνομαι , ὁ δέ ῥεῦμα ὁ ἐν ὁ ὀφθαλμός , ὅταν λήμη · ὅμοιος καί ὁ ἐπί ὁ φλέγμα πέψις λέγω . συμβαίνω δέ , φημί , οὗτος πάσχω πᾶς ὁ πέσσω , ὁ πέσσω τε καί πέσσω τότε , ὅταν ὁ ὑπόκειμαι ὕλη τε καί ὑγρότης κρατέω ὑπό ὁ φυσικός θερμότης . ἠώς γάρ ἄν , φημί , ἐν ὁ τοιοῦτος ὑγρός πᾶς ὁ θερμός ὁ ἐν αὐτός ἐν ἀναλογία τις εἰμί τοιοῦτος πρός ὁ ὑγρός , ὡς δύναμαι κινέω αὐτός καί μεταβάλλω , φύσις αὐτός οὗτος · ὁ γάρ ἐν ἕκαστος ἀρχή κινητικός κατά ἑαυτοῦ καί μή κατά συμβεβηκός , ὡς δείκνυμι ἐν ὁ φυσικός ἀκροάομαι , φύσις ἐκεῖνος . ὅτι δέ ὁ κρατέω ὁ ὑγρός ὑπό ὁ θερμός ὁ οἰκεῖος ὁ πέψις συνίστημι , λέγω . διό καί | ὑγεία , φημί , σημεῖον ὁ τοιοῦτος , τουτέστι ὁ πέσσω λέγω , καί ὅρος καί ὑποχωρέω , καί ὅλως ὁ περίσσωμα , ὅτι ὁ οὗτος πέψις σημεῖον εἰμί ὁ κρατέω ἐν ὁ ζῷον ὁ οἰκεῖος θερμότης ὁ ὑγρός · οὗτος γάρ ὁ ἀόριστος . λέγω δέ καί ὁποῖος γίγνομαι ὁ πέσσω · ἀνάγκη γάρ , φημί , αὐτός παχύς καί θερμός ὁ ἄπεπτος εἰμί · ὁ γάρ θερμός θερμός τε καί παχύς καί εὔογκος καί ξηρός ἀποτελέω . εἶπον δέ τίς πρός εἰμί ὁ πέψις , ἑξῆς λέγω περί ὁ ἐναντίος αὐτός · οὗτος δέ εἰμί ὁ ἀπεψία . φημί δή ὁ ἀπεψία εἰμί ἀτέλεια διά ἔνδεια ὁ οἰκεῖος θερμότης · ὁ δέ ἔνδεια ὁ οἰκεῖος θερμότης οἰκεῖος ψυχρότης εἰμί , ὥστε εἰμί εἄν ὁ ἀπεψία ἀτέλεια διά οἰκεῖος ψυχρότης . ὥσπερ δέ ὁ πέψις εἶπον τελειότης προστίθημι καί ὁ τίνω ( ὁ ἀντίκειμαι παθητικός , οὗτος δέ εἰμί ὁ ὑπόκειμαι ὁ πέσσω , ὕλη εἰμί ) , οὕτως εἶπον καί ὁ ἀπεψία ἀτέλεια τίνω , τίνω προστίθημι · ὁ γάρ ἀντίκειμαι , φημί , παθητικός , οὗτος δέ εἰμί ὁ ὑπόκειμαι ὁ πάθος τε καί ὁ κατά ὁ πέψις ἕκαστος μεταβολή ὕλη . εἶπον δέ περί τε πέψις καί ἀπεψία , τίς εἰμί ἑκάτερος αὐτός , ἐπί ὁ περί ὁ ὑπό ἑκάτερος αὐτός εἶδος λέγω μέτειμι , καί πρότερος γε τίς εἰμί πέπανσις λέγω . φημί δή πέψις ὁ γένος ὁ πέπανσις εἰμί · ὅτι δέ οὕτως ἔχω , ὁρίζω . ὁ πέπανσις δείκνυμι · ὁρίζω γάρ ὁ πέπανσις πέψις ὁ ἐν ὁ περικάρπιον τροφή . περικάρπιον δέ λέγω ὁ ὁ καρπός περίκειμαι , ἐν ὅς εἰμί ὑγρότης τις , ὅς ὁ πέψις πέπανσις . ἐπεί δέ ὁ πέψις τελείωσις . λαμβάνω ὅτι ὁ πέπανσις πέψις , ἔχω δέ καί ἐν ὁ ὁ πέψις ὅρος κεῖμαι ὁ εἰμί αὐτός τελέω , πότε εἰμί ὁ πέπανσις ἐπιτελέω , λέγω · ὅταν γάρ ὁ ἐν ὁ περικάρπιον σπέρμα δύναμαι ἀποτελέω τοιοῦτος ἕτερος οἷος αὐτός . καί γάρ ἐπί ὁ ἄλλος ἕκαστος τέλειος οὗτος λέγω , οἷος ἄνθρωπος τέλειος ἤδη ὁ γεννάω δύναμαι μένος οἷος αὐτός , καί ἵππος ὁμοίως καί ὁ ἄλλος ἕκαστος . ὁ μέν οὖν πέπανσις ὁ ἐν ὁ περικάρπιον τοιοῦτος , ὅς καί κύριος ὄνομα δοκέω εἰμί ὁ πέπανσις · λέγω δέ καί ἄλλος πολύς πέσσω καί πέπων εἰμί , ὁμοειδῶς μέν γίγνομαι ὁ ἐν ὁ περικάρπιον πέσσω , οὖον μήv οἰκέω ἔχω ὄνομα , ἀλλά κατά μεταφορά ὁ ἀπό ὁ ἐν ὁ περικάρπιον πέπανσις οὕτως ὀνομάζω . ὡς γάρ προεῖπον , οὖον κεῖμαι κατά ἕκαστος ὁ εἶδος ὁ τοιοῦτος ὁ τε ὑπό ὁ πέψις καί ὁ ὑπό ὁ ἀπεψία κοινός ὄνομα , ἀλλά ἀπό τις ὁ ὑπό αὐτός οὕτως ὀνομάζω καί ὁ ἄλλος κατά ὁμοιότης καί μεταφορά ὁμοίως ὀνομάζω . εἶπον δέ μεταφορικός τις ὀνομάζω διά ὁ μή κεῖμαι οἰκεῖος ὄνομα κατά ἕκαστος εἶδος πέψις καί κατά ἕκαστος πέψις τελέω , προστίθημι περί ὁ ὁρίζω ὑπό ὁ φυσικός θερμότης καί ψυχρότης , οὐ ὡς πέψις τις γίγνομαι καί ὑπό ψυχρότης ( κεῖμαι γάρ ὁ πέψις ὑπό θερμότης γίγνομαι ) , ἀλλά ὡς πρός ὁ πέψις συντελέω καί ὁ ψυχρότης · ὁ γάρ | θερμότης ὡς ὕλη ὁ ὑγρός καί ὁ ψυχρός ὁρίζω ἐν ὁ πέσσω κρατέω . ὅτι δέ καί ὁ ἄλλος , ἐπί ὅς διά ὁμοιότης μεταφορικός ὁ ὁ πέπανσις ὄνομα κατηγορέω , ὁμοειδῶς γίγνομαι καί πεπαίνω ὁ ἐν ὁ περικάρπιον , δείκνυμι εἶπον εἰμί δέ ὁ φῦμα καί φλέγμα καί ὁ τοιοῦτος πέπανσις ὁ ὑπό ὁ ἐνυπάρχω αὐτός θερμός ὁ εἰμί ἐν αὐτός ὑγρός πέψις · ἀδύνατος γάρ ὁρίζω ὁ ὑγρός , εἰμί μή κρατέω ὑπό ὁ θερμός · εἰμί δέ ὁ πέπανσις ὁ ἐπί ὁ περικάρπιον τοιοῦτος . ἐκ μέν οὖν πνευματικός . λέγω ὁ πεπαίνω ἐκ μέν πνευματικός ὑδατώδης γίγνομαι · συνίστημι γάρ καί παχύνω ὁ πνεῦμα ἐν ὁ εἰς ὕδωρ μεταβολή , ὁ δέ ὑδατώδης πάλιν εἰς ὁ γεηρός · ὁ γάρ ὑδατώδης ὅσος εἄν παχύνω καί γεηρός γίγνομαι , πέσσω μᾶλλον λέγω · καθόλου τε πᾶς ὁ πεπαίνω ἐκ λεπτός παχύς γίγνομαι . ὁ δέ καί ὁ μέν εἰς αὐτός ὁ φύσις ἄγω κατά οὗτος ὁ δέ ἐκβάλλω τοιοῦτος ἄν εἰμί · ὁ πεπαίνω ὁ μέν εἰς φυσικός εἶδος μεταβάλλω , κατά ὅσος πεπαίνω , καί εἰμί αὐτός τέλος ὁ πέπανσις κατά φύσις ὁ εἰς οὗτος μεταβολή , ὁ δέ ἐκβάλλω καί ἐκκρίνω ἐκ ὁ κατά φύσις ἔχω , ὡς ὁ φλέγμα , ὁ πύον , ὁ λήμη , ὁ περίττωμα . εἶπον δέ τίς εἰμί πέπανσις , ἑξῆς λέγω περί ὠμότης , ὅστις εἰμί μέν ὑπό ὁ ἀπεψία , ἐναντίος δέ εἰμί ὁ πέπανσις . λέγω δή ὠμότης εἰμί ὁ ἐναντίος ὁ πέπανσις · ἀπεψία γάρ εἰμί ὁ ἐν ὁ περικάρπιον τροφή ὁ κύριος ὠμότης λέγω , ὅστις εἰμί ὁ ἀόριστος ὑγρότης , τουτέστιν ὁ ἀσύστατος . διό καί φημί εἰμί ὁ ὠμότης ἢ πνευματικός ἢ ὑδατώδης ἢ ἐκ ἄμφω μίγνυμι , εἰμί μέν οὖν ὁ ὀφείλω πέσσω πνεῦμα , πνευματικός , εἰμί δέ ὕδωρ , ὑδατώδης . δύναμαι δέ καί ἐκ ἄμφω εἰμί , ὅταν ὀφείλω ὁ πέσσω παχύνω , ὁ δέ μένω πνευματικός τε καί ὑδατώδης . καί ἐπεί ὁ πέπανσις τελείωσις , δῆλος ὅτι ὁ ὠμότης ἀτέλεια εἰμί γίγνομαι διά ἔνδεια φυσικός θερμός καί ἀσυμμετρία πρός ὁ πεπαινό - πεπαίνω ὑγρός · ὅταν γάρ μικρός εἰμί ὁ θερμός ἢ ὥστε κρατέω δύναμαι ὁ ὑγρός , ἄπεπτος ὁ ὑγρός μένω . ἐπεί δέ εἶπον ὁ ὑγρός εἰμί ὁ πεπαίνω , τίς εἰμί ὁ ὑγρός ὁ πεπαίνω λέγω · ὅσος γάρ παχύνω θερμαίνω δύναμαι · ὁ γάρ πεπαίνω συνίστημι πᾶς . οὐδείς δέ ὑγρός ἄμικτος ξηρός καί γεώδης παχύνω , διό οὐδέ πεπαίνω . δεῖ οὖν ὁ πεπαίνω ὑγρός ἔχω ἐν ἑαυτοῦ καί ξηρός τίς μίγνυμι . διά οὗτος γάρ ὕδωρ μόνος ὁ ὑγρός θερμαίνω οὖον παχύνω , ὅτι μή ἔχω ἐν ὁ οὐσία αὐτός ξηρότης τίς · ταχύς γάρ θερμαίνω διατμίζω , καί φθείρω ἢ παχύνω . ἔλαιον δέ καί οἶνος θερμαίνω παχύνω , ὅτι ἔχω ἐν ὁ ἑαυτοῦ οὐσία καί ξηρός τίς καί γεώδης . εἶπον δέ ὅτι μηδείς ὑγρός ἄμικτος ξηρός εἰμί πεπαίνω , περί ὁ ὠμότης πάλιν λέγω καί ὁ ἐν αὐτός ἀτέλεια · κεῖμαι γάρ γίγνομαι διά ἔνδεια ὁ φυσικός θερμός καί ἀσυμμετρία πρός ὁ ὑγρός ὁ πεπαίνω . οὗτος δέ φημί ὁ ἀσυμμετρία ὁ θερμός πρός ὁ πεπαίνω ὑγρός γίγνομαι ἢ ὁ ὁ θερμός ὀλίγος εἰμί καί μικρός ὁ κατά φύσις ἢ ὁ ὁ ὑγρός ὁ πέσσω καί ὁρίζω πολύς καί πλείων εἰμί ὁ κατά φύσις . διά οὗτος φημί καί λεπτός ὁ χυμός καί ὁ σύστασις εἰμί ὁ ὠμός , καί ψυχρός μᾶλλον ἢ θερμός , καί ἄβρωτος καί ἄποτος , ὡς μή κράτος - θέω ὁ ὑγρός ὑπό ὁ θερμός . ὥσπερ δέ ὁ πέπανσις πολλαχῶς λέγω ( κύριος γάρ εἰμί ὄνομα ὁ πέπανσις ὁ καρπός , λέγω δέ καί ἄλλος τις πεπαίνω κατά μετά - φορά ὁ ἀπό οὗτος , ὁ ὁμοίως οὗτος γίγνομαι καί εἰμί ὁμοειδής ὁ ἐπί αὐτός γίγνομαι ὁ ἐπί ὁ καρπός ) , οὕτως φημί καί ὁ ὠμότης λέγω πλεοναχός . οὖον γάρ μόνος ἐπί ὁ καρπός ὁ ὠμότης λέγω , ἀλλά καί ἐπί ὁ ἄλλος , ἐπί ὅς καί ὁ πέπανσις · καί γάρ ὅρος καί ὑποχωρέω ὁ γαστήρ καί κατάρρος ὠμός λέγω , ὁ πᾶς τοιοῦτος εἰμί λέγω ὁ μή κρατέω ὑπό ὁ οἰκεῖος θερμότης μηδέ συνίστημι . ἤδη δέ πρόσω πρόειμι1 καί κέραμος ὠμός λέγω καί γάλα καί ἄλλος πλείων · ὅσος γάρ ἄν δύναμαι μεταβλλ́λειν καί συνίστημι ὑπό θερμότης μή συνίστημι μηδέ πάσχω οὗτος , ὠμός λέγω . ὁ γάρ μή δύναμαι συνίστημι ὑπό θερμότης οὖον λέγω ὠμός · ὁ γοῦν ὕδωρ οὖον λέγω ὠμός , ὅτι μή φύω ὑπό θερμός παχύνω . καίτοι λέγω3 φημί αὐτός ἑφθός δηλονότι καί ἀνέψητος , οὖον μήv ὠμός ὁ λήγω . ὅτι μέν οὖν ὁ ὠμός κέραμος πρόσω ὁ ἄλλος , καί οὖον πάντῃ ὁμοίως ἐκεῖνος λέγω , φανερός · ἐκεῖνος μέν γάρ εἰμί ὑπό ὁ οἰκεῖος θερμότης πεπαίνω καί ὠμός λέγω , ὅτι μή ὁ οἰκέω ἐν αὐτός θερμός κρατέω ὁ ὑγρός , ὁ δέ κέραμος ὠμός λέγω ὁ ὁ ἔξωθεν προσάγω αὐτός θερμός μή κρατέω ὁ ὑγρότης ὁ ἐν αὐτός . ἐπιζητέω δέ ἄν τις , πῶς καί ὁ γάλα πρόσω καί οὐ ἐκεῖνος ὁμοίως λέγω ὠμός . ἢ εἰμί μέν λέγω ὠμός γάλα ὁ ἐν ὁ ζῷον , ὁμοίως ἄν ὁ πρῶτος λέγω · ὠμός γάρ οὗτος ὁ μή κρατέω ὑπό ὁ ἐν ὁ ζῷον θερμότης ὁ ὑγρότης ὁ ἐν αὐτός · εἰμί δέ λέγω ὁ ἕπω γάλα ἐν 10 πῦρ ὠμός , ὁμοίως εἄν λέγω ὁ κέραμος ὠμός · ὁ γάρ ὑπό ὁ ἔξωθεν μή κρατέω θερμότης . εἶπον δέ περί πέπανσις καί ὠμότης , ὅς ὁ μέν εἰμί ὁ γένος πέψις , ὁ δέ ἀπεψία , καί ὁρίζω οὗτος καί ὁ αἴτιος δείκνυμι , διά ὅς γίγνομαι , ἑξῆς περί ἕψησις λέγω καί ὁ ἐναντίος αὐτός μόλυνσις , καί πρότερος γε περί ἕψησις . λέγω δή ὁ ἕψησις εἰμί καθόλου μέν πέψις ὑπό θερμότης ὑγρός ὁ ἐνυπάρχω ἀόριστος ἐν ὁ ὑγρός , θερμότης μέν ὑγρός εἶπον , ὅτι ὁ ἕψω ὑπό ὁ θερμός ὑγρός ἕπω · ὑπό γάρ θερμός ὕδωρ καί ἐν θερμός ὑγρός ἕπω ὁ ἕψω . ὁ δέ ἐνυπάρχω ἀόριστος , τουτέστι ὁ ἐν ὁ ὑγρός ὁ εἰμί ἐν ὁ ἕψω ἀόριστος καί ὑδατώδης · ὁ γάρ ἐν οὗτος ὑγρός , ἀόριστος εἰμί , πέσσω καί ὁρίζω ὑπό ὁ εἴρω θερμότης ἑφθός γίγνομαι ἀπό ὁ ἕψησις . ἄν τε γάρ σάρξ εἰμί ὁ ἕψω ἄν τε λάχανον ἄν τε ἄλλος τίς , τότε ἑφθός γίγνομαι , ὅταν ὁ ἐν αὐτός ὑγρός , ἀόριστος εἰμί , ὑπό ὁ ἐν ὁ ὑγρός ὁ ἔξωθεν θερμότης πέσσω τε καί ὁρίζω . λέγω δέ φημί ὁ ὁ ἕψησις ὄνομα κύριος ἐπί μόνος ὁ ἕψω . τίς δέ εἰμί ὁ ἐνυπάρχω ἀόριστος ἐν ὁ ὑγρός , δηλόω εἶπον οὗτος δέ εἄν εἰμί , ὥσπερ εἴρω , πνευματώδης ἢ ὑδατώδης . εἶπον δέ ὁ ἕψησις εἰμί ὑπό θερμότης ὑγρός , ἐξηγέομαι , τίς εἰμί θερμότης ὑγρός , λέγω ὁ δέ πέψις γίγνομαι , δηλονότι ὁ ὁ ἀόριστος ὁ ἐν ὁ ὑγρός εἰμί πνευματώδης ἢ ὑδατώδης , ἀπό ὁ ἐν ὁ ὑγρός πῦρ , ἴσος λέγω ὁ ἀπό ὁ ἐν ὁ ὑγρός θερμός . εἶπον δέ καί ἀποδίδωμι ὁ λόγος ὁ ἕψησις , ἐπεί δοκέω καί ὁ ταγηνίζω ἐν ὑγρός θερμός ταγηνίζω ( θερμαίνω γάρ ὁ ἐν ὁ τάγηνον ἔλαιον ἢ ἐν ὅς ἄν ὑγρός καί ταγηνίζω τις , ἐκεῖνος μεταβάλλω , καί οὖον λέγω ἕπω , ἀλλά ταγηνίζω ) , ὅτι μή ταγηνίζω ὑπό ὁ ἐν ὁ ὑγρός θερμός πάσχω , ὡς ὁ ἕψω , ἀλλά ὑπό ὁ ἔξω πῦρ , ὥσπερ καί ὁ ὀπτάω , δείκνυμι . διό καί ὁ ταγηνίζω ὀπτάω μᾶλλον ἢ ἕπω · ὑπό γάρ ὁ ἔξωθεν θερμός , τουτέστιν ὑπό ὁ πῦρ , ταγηνίζω μεταβάλλω τε καί πάσχω , ἀλλά οὐ ὑπό ὁ ἐν ὁ περιέχω αὐτός ὑγρός θερμός . ὅτι γάρ μή ὑπό ἐκεῖνος πάσχω , σημεῖον ὁ ὁ περιέχω αὐτός ὑγρός πάσχω μᾶλλον ὑπό ὁ ταγηνίζω · θερμαίνω γάρ ἐκεῖνος ὑπό ὁ πυρός ὁ πυρακτωμένος σίδηρος ὁ περίκειμαι αὐτός ὑγρός ξηραίνω εἰς ἑαυτοῦ ἀναλαμβάνω . ὁ δέ γε ἕψω ὁ ἐναντίος οὗτος ποιέω · οὖον γάρ μόνος οὐ ἀναλαμβάνω εἰς ἑαυτοῦ ὁ περιχέω αὐτός ὑγρός θερμός , ἀλλά πάσχω ὑπό αὐτός καί μεταβάλλω καί θερμαίνω ἐκκρίνω καί ὁ ἐνυπάρχω αὐτός ὠμός εἰμί ὑγρότης . ὅς σημεῖον φημί εἰμί ὁ ξηρός εἰμί ὁ ἑφθός ὁ ὀπτός · ὁ μέν γάρ ἕψω ὁ κρατέω ὑπό ὁ ἐν ὁ περιέχω αὐτός ὑγρός θερμός οὐ ἀνασπάω αὐτός εἰς ἑαυτοῦ , ἀλλά ἀφίημι ὁ ἐνυπάρχω αὐτός , ὁ δέ ταγηνίζω τε καί ὅλως ὀπτάω ὁ ἀπό ὁ πυρός ἐγγίγνομαι αὐτός θερμότης κράτος ὁ ἐκτός ὑγρός σπάω αὐτός εἰς ἑαυτοῦ . ὅτι δέ ὁ ὀπτός ὑγρός ὁ ἑφθός , δῆλος ἐκ ὁ , ὅταν τέμνω , πολύς ὑγρός ὁ ἑφθός ὁ ὀπτός εὑρίσκω , ὀπτός δέ ὁ μή προψάω . | εἶπον δέ ὁ ἕψησις πέψις εἰμί ὁ ἐνυπάρχω ἐν ὁ ὑγρός ἀόριστος γίγνομαι ἀπό ὑγρός θερμότης , εὔλογος φημί μή πᾶς σῶμα ἑψητός εἰμί · οὔτε γάρ ἐν ὅς μηδείς εἰμί ὑγρός ( οὗτος γάρ ὁ ἐν ὁ ἕψω πέσσω ) οὔτε ἐν ὅς εἰμί μέν , ἀλλά ἀδύνατος κρατέω καί ἐκκρίνω ὑπό ὁ ἐν ὁ περιχέω αὐτός ὑγρός θερμότης διά πυκνότης . διό οὔτε λίθος οὔτε ξύλον ἕπω , ὁ μέν διά ὁ μή ἔχω ὑγρότης , ὁ δέ διά ὁ τοιοῦτος ἔχω , ὡς μή δύναμαι ὑπό ὁ ἕψω ὑγρός θερμός κρατέω αὐτός καί ἐκκρίνω , διά ὁ φυσικός ἐν ὁ σύστασις πυκνόω καί μή ἔξειμι . ἕπω δέ οὗτος , ὅσος ὁ σῶμα ἔχω παθητικός ὑγρότης ὑπό ὁ ἐν ὁ ὑγρός ὁ περιέχω αὐτός ὑπό πυρός ἐγγίγνομαι θερμότης . λέγω δέ φημί καί ἄλλος τις ἕπω οὖον κύριος , ἀλλά μεταφορικός · καί γάρ χρυσός καί ξύλον καί ἀγλαός τις οὖον κατά αὐτός εἶδος λέγω , ἀλλά μεταφορικός , διά ὁ μή πᾶς ὁ διαφορά οἰκεῖος ὄνομα κεῖμαι . οὖον γάρ ὁ ὁ ἐν ὁ χρυσός ὑγρότης κρατέω ὑπό ὁ ἐν ὁ ὑγρός θερμότης ὁ χρυσός ἕπω λέγω , ἀλλά οὐδέ ὁ ξύλον · προαγορεύω γάρ ὅτι ὁ τοιοῦτος ὁ σῶμα οὐ εἰμί ἑψητής οὐδέ ἐν ὑγρός τίθημι θερμός , ὥστε ὑπό οὗτος κρατέω θέω ὁ ἐν αὐτός ὑγρότης ἐκκρίνω · μεταφορικός δέ ἀπό τις ὁμοιότης οὗτος ἕψω , ὅταν πυρός θαρμαινομένων αὐτός ἐκκρίνω τίς ὁ ἐν αὐτός ὑγρός . ὅταν γάρ ἐπί ὁ χρυσός ὁ τοιοῦτος ὑπό ὁ πυρός ἔκκρισις ὁ ἀλλότριος ὑγρότης ἐγκαταμίγνυμι αὐτός γίγνομαι , οἷος ἄργυρος ἢ χαλκός ἤ τις ἄλλος , τότε ἕψω λέγω · ὁμοίως καί ὁ ἄλλος ὁ μεταλλεύω . καί ὁ ξύλον δέ , ὅς διά ὁ πλησίος πῦρ ὁ καπνός ἐκκρίνω καί γίγνομαι ξηρός , ἕψω λέγω , ὁ καί ἄκαπνος καλέω . λέγω δέ καί ἐπί ὑγρός ἕψησις , οἷος γάλα καί γλεῦκος , καί ὅμοιος ὁ οὗτος ἕψησις ὁ κύριος ἕψω λέγω ὁ ὁ χρυσός καί ὁ τοιοῦτος · λέγω γάρ οὗτος τότε ἕψω , ὅταν ὁ ἐν αὐτός ὑγρός εἰμί χυμός , οἰκεῖος εἰμί αὐτός καί οὐ ἀλλότριος , πέσσω καί εἰς τίς εἶδος μεταβάλλω ὑπό ὁ κύκλος περίκειμαι καί ἔξωθεν πυρός θερμαίνω αὐτός · ἐκκρίνω γάρ ὁ ἀόριστος ἐν αὐτός ἢ ὑδατώδης , ὡς ὁ ὄρρος ἐπί ὁ γάλα , ἢ πνευματώδης , ὡς ἐπί ὁ γλεῦκος , ὁ ὁ ὑπόκειμαι πέψις τε καί εἰς εἶδος τίς μεταβολή γίγνομαι . τρόπος δέ τις εἶπον ὁ ἐπί οὗτος γίγνομαι παραπλήσιος γίγνομαι ὁ ἕψω , ὅτι μηδέ οὗτος ἐν ὑγρός θερμός τίθημι μηδέ ὑπό οὗτος πέσσω ὁ ἐν αὐτός ὑγρότης , ἀλλά ἐν ἀγγεῖον εἰμί ὑπό ὁ ἔξωθεν πυρός πάσχω ὁ προερέω . Τέλος δέ οὖον ὁ αὐτός πᾶς , ὅστε ἕψω οὔτε πέσσω . οὖον ὁ αὐτός φημί τέλος εἰμί πᾶς ὁ ἕψω , οὐδέ ὁ αὐτός χάρις ἕπω αὐτός · ὁ μέν γάρ ἕπω , ὥστε πρός ἐδωδή ἐπιτήδειος γίγνομαι , ὅς οὗτος ὁ ἕψησις τέλος , ὁ δέ ὥστε πρός ῥόφησις , ὁ δέ ἄλλος τις χάρις . οὔτε δέ ὁράω εἶπον οὔτε πέσσω ἤτοι ἐκ παράλληλος , ἐπεί ὁ ἕψησις διά πέψις , ἢ ἐπεί κοινός ὁ πέψις καί γενικός ὁ ἕψησις ( οὖον γάρ ὁ ἕψησις μόνος διά πέψις , ἀλλά καί ὁ πέπανσις , ὡς δείκνυμι , καί ὁ ὄπτησις δέ , ὡς εἴρω ) , εἶπον μή εἰμί ὁ αὐτός πᾶς ὁ ἕψω τέλος , ἐπιφέρω ὅτι μηδέ ὅλως ὁ πέσσω , ὡς οὐδέ ἐπί ὁ ἄλλος εἶδος ὁ πέψις ὁ αὐτός πᾶς εἰμί τέλος . ἄπειμι δέ ὅτι μή ὁ αὐτός πᾶς ὁ ἕψω τέλος , σημεῖον οὗτος καί ὁ ἐπί ὁ φάρμακον παρατίθημι , ὁ καί αὐτός μέν ἕψω λέγω , οὖον μήv ὡς πρός ἐδωδή ἢ πρός ῥόφησις ἢ ὅλως πρός τροφή χρήσιμος αὐτός εἰμί ἕψω λέγω . οὐδέ ὁ ὁ φάρμακον δέ ἕψησις ὁ αὐτός ὁ κύριος ἕψω λέγω , ὅς ὁ ὁρισμός ἀποδίδωμι . εἶπον δέ οὗτος συγκεφαλαιόω νῦν , τίς εἰμί ὁ ἑψητής , καθόλου λέγω περί πᾶς ἕψησις , οὖον ὁ κύριος λέγω μόνος · ὅσος γάρ παχύς δύναμαι γίγνομαι θερμαίνω ( πέσσω γάρ ὁ ἐν αὐτός ἀόριστος ὑγρός ὁ πάχυνσις ) ἢ μικρός · διακρίνω γάρ καί οὗτος ὁ ἐν αὐτός πνευματώδης , ὁ δέ αὐτός καί βαρύς γίγνομαι . οὖον γάρ ἁπλόος ὁ μικρός γίγνομαι ἕπω · ὁ γοῦν ἔλαιον μικρός μέν γίγνομαι , οὖον μήv ἕπω , ὡς εἴρω . ἢ ὁ μέν αὐτός τοιοῦτος , ὁ δέ ἐναντίος ἀντί ὁ ὁ μέν παχύς , ὁ δέ λεπτός διά ὁ ἐν ὁ ἕψω διακρίνω . καί ὁ μέν αὐτός παχύνω , ὁ δέ λεπτύνω , ὡς ἐπί ὁ γάλα γίγνομαι · ὁ μέν γάρ αὐτός λεπτύνω , ὅσος ὀρρώδης , ὁ δέ λοιπός συνίστημι καί τυρόω , ὅς πυτία εἶπον , ὡς ὁ ἔχω ἐν ἑαυτοῦ τοιοῦτος τίς πήγνυμι αὐτός . ἕπω δέ εἄν κατά οὗτος καί ὁ σιτίον λέγω · καί γάρ ἐκεῖνος ὁ μέν εἰς ὑγρότης ὑπό | ὁ θερμότης διακρίνω , οἷος εἰμί ὁ ὅρος , ὁ δέ παχύνω . ὁ δέ ἔλαιον οὖον φημί ἕπω κατά ἑαυτοῦ · μετά ἄλλος μέν γάρ μίγνυμι ἕπω δοκέω , οὖον μήv κατά ἑαυτοῦ , ὅτι θερμαίνω μήτε παχύνω μήτε μικρός γίγνομαι βαρύς γίγνομαι μήτε ὁ μέν αὐτός ὑγρός γίγνομαι , ὁ δέ παχύς · ὁ γάρ αὐτός κατά ὁ εἶδος ἐν ὁ ἕψω μένω , ἔστω ἄν σῴζω . τοιοῦτος μέν οὖν φημί εἰμί ὁ κατά ὁ ἕψησις πέψις · ὁ γάρ πέψις καί ἐν ἄλλος , οὐ ἐν ἕψω μόνος . οὐδείς δέ διαφέρω φημί , εἴτε διά τεχνικός ὄργανον γίγνομαι , ὡς ὁ ὑπό ὁ ὀψοποιός , εἴτε διά φυσικός , ὡς ἐπί ὁ τροφή · ὁπότερος γάρ ἄν γίγνομαι , ὁ αὐτός αἴτιος ἔχω . καί γάρ ἐπί ὁ διά τεχνικός ὄργανον ἕψω ὁ ἔξω θερμός ὁ ἕψω αἴτιος ὁ ἕψησις τε καί πέψις ὁ ἐν ὁ ἕψω ἀόριστος ὑγρός καί ἐπί ὁ διά φυσικός . καί γάρ ὁ τροφή ὑπό ὁ ἔξωθεν εἰμί αὐτός θερμός ἕπω · οὖον γάρ ἐν αὐτός ὁ τροφή ὁ ἕψω τε καί πέσσω αὐτός θερμός , εἰμί καί συμφύω ὁ τρέφω . εἶπον δέ περί ἕψησις μέτειμι ἐπί ὁ περί μόλυνσις λόγος , ὅστις εἰμί ἐναντίος ὁ ἕψω , καί φημί αὐτός εἰμί ὁ ἐναντίος ἀπεψία ὁ ἕψω . εἰμί δέ εἄν ἐναντίος ὅς τε πρῶτος λέγω ἀντί ὁ ὅς τε ὁ πρῶτος λέγω [ ὁ ] ἕψω ἐναντίος · οὖον γάρ τίς ποτός εἰμί μόλυνσις , εἴρω ἤδη , ἀλλά ὁ δύναμις . εἶπον γάρ τίς ποτός εἰμί ὁ πρῶτος τε καί κύριος λέγω ἕψησις , εἴρω δύναμις καί ὁ ἐναντίος αὐτός μόλυνσις . ἐπεί γάρ εἰμί ὁ ἕψησις πέψις ὁ ἐν ὁ ἕψω σῶμα ἀόριστος ὑπό ὁ ἐν ὁ πέριξ ὑγρός θερμότης , εἰμί ἄν καί ὁ ἐναντίος αὐτός μόλυνσις ἀπεψία , ὡς ὁρίζω λέγω , ὁ ἐν ὁ σῶμα ἀόριστος διά ἔνδεια ὁ ἐν ὁ πέριξ ὑγρός θερμότης . ὅτι δέ ὁ ὁ θερμός ἔνδεια μετά ψυχρότης , λέγω φημί · εἶπον γάρ κατά ὁ ἀρχή ὁ βιβλίον , ὅτε λέγω περί φθορά καί σῆψις . εἶπον γάρ τίς εἰμί σῆψις , ἐπιφέρω “ ὥστε ἐπεί κατά ἔνδεια πάσχω θερμός , ὁ δέ ἐνδεής τοιοῦτος δύναμις ψυχρός πᾶς , ἄμφω ἄν αἴτιος εἰμί . ” οὗτος δή νῦν ὑπομιμνῄσκω . γίγνομαι γάρ , φημί , διά κίνησις ἄλλος ὁ μόλυνσις καί ὁ προερέω ἀπεψία , ὁ μή κινέω καί μεταβάλλω ὁ θερμός , ἀλλά ὁ ὑπό ὁ ὁ ψυχρός γίγνομαι κίνησις ἐκκρούω καί ἡσσάομαι ὁ πέσσω , τουτέστι ὁ θέρμη , πρός ὁ κινέω . ἐπεί δέ εἶπον διά ἔνδεια ὁ ἐν ὁ ὑγρός ὁ πέριξ θερμότης ὁ κατά ὁ μόλυνσις ἀπεψία γίγνομαι , προστίθημι καί περί ὁ ἔνδεια ὁ θερμός ὁ ἐν ὁ περιέχω ὑγρός πῶς γίγνομαι · ἢ γάρ διά ὁ πλῆθος ὁ ἐν ὁ ὑγρός ψυχρότης , τουτέστιν ὅταν ὁ περιέχω ὑγρός ὁ ἕπω μᾶλλον ψυχρός ἢ θερμός εἰμί , ἢ διά ὁ πλῆθος ὁ ἐν ὁ ἕψω ὑγρότης , οὐ ἔχω ἀναλογία πρός αὐτός ὁ ἐν ὁ περίκειμαι ὑγρός θερμός τοιοῦτος , ὡς κρατέω αὐτός · ἀμφοτέρως γάρ συμβαίνω οἷος τε · ὥστε ὁ ἐν ὁ ὑγρός ὁ περίκειμαι ὁ ἕψω θερμότης πλείων μέν εἰμί ἢ ὥστε μηδέ ὅλως κινέω ὁ ἐν ὁ ἕψω ὑγρός , μικρός δέ πάλιν ἢ ὥστε συμπέσσω τε καί ὁμαλύνω . ὅταν δέ οὕτως ἔχω καί εἰμί τοιοῦτος ἔνδεια ὁ θερμός , ὁ μόλυνσις γίγνομαι , κινέω μέν ὁ ἐν ὁ ἕψω ὑγρός , οὖον μήv πέσσω τε καί ὁμαλύνω . διά οὗτος φημί ὁ ἀνωμαλία σκληρός γίγνομαι ὁ μολύνω ὁ ἑψάω . ὥσπερ δέ ὁ μολύνω ὁ ἑφθός σκληρός διά ὁ ἀνωμαλία , οὕτως καί ἐπί ὁ ὑγρός , ὁ καί αὐτός ἕπω λέγω , ὡς ὁ γάλα , διά ὁ ἀνωμαλία διά-ὁρίζω γίγνομαι , καί κατά ἄλλος μέν συνίστημι , κατά ἄλλος δέ διαρρέω . εἶπον δέ περί ὁ μόλυνσις ὅτι εἰμί ὁ ἐναντίος ὁ ἕψω ἀπεψία , καί προστίθημι ὁ εἰμί δέ ἄν ἐναντίος ὅς τε πρῶτος λέγω , οὐκέτι προστίθημι καί τίς ἄλλος , ὅτι ὁ κύριος λέγω μόλυνσις εἰμί ὁ προερέω , διά ὁ ῥᾴδιος εἰμί ὁ προερέω τρόπος χράω καί ὁ δύο ἄν εἴρω μόλυνσις ὁρίζω · εἰμί γάρ ὁ ἐναντίος ἀπεψία ὁ δύο καί κοινός λέγω ἕψησις . ὄπτησις δέ εἰμί πέψις ὑπό θερμότης ξηρός καί ἀλλότριος . τις πρός εἰμί ὄπτησις , καί τίς διαφέρω ἕψησις δείκνυμι · ἀμφότερος μέν γάρ πέσσω τις εἰμί γίγνομαι ὑπό ἀλλότριος θερμότης , οὐ ὥσπερ ὁ πέπανσις ὑπό οἰκεῖος , ἀλλήλων δέ διαφέρω κατά ὅσος ὁ μέν ἕψησις ὑπό ὑγρός γίγνομαι θερμότης , ὁ δέ ὄπτησις ὑπό ξηρός . ὑπό γάρ αὐτός ὁ πυρός πέσσω καί ὁρίζω ὁ ἐν ὁ ὀπτάω ὑγρότης , ἢ αὐτός ὁ πῦρ ἐπίκειμαι ἢ καί διά τις ἀγγεῖον , ὑπόκειμαι ὁ πυρός ὁ ἀγγεῖον μηδείς ἔχω ὑγρός ἢ ἔχω μέν , ὥσπερ ἐπί ὁ ταγηνίζω , μή μέντοι κρατέω αὐτός ὁ ἐν ὁ ὀπτάω ὑγρότης , ἀλλά κρατέω ὑπό αὐτός . εἶπον γάρ ὅτι καί ὁ ταγήνισις εἶδος ὄπτησις εἰμί . ὁρίζω δέ ὁ ὄπτησις καί εἶπον αὐτός γίγνομαι ὑπό ἀλλότριος θερμός ξηρός , διά ὁ τοιοῦτος εἰμί ὁ ὄπτησις , φημί , καί οὗτος γίγνομαι , κἀν ἕψω τις ποιέω ὁ ἕπω μεταβάλλω καί πέσσω ὁ ἐν αὐτός ὑγρός μή ὑπό ὁ ὁ περιχέω αὐτός ὑγρός θερμότης , ἀλλά ὑπό ὁ ὁ πῦρ , ὅταν [ γάρ ] ἐπιτελέω ὁ πέπανσις ἐν αὐτός , ὀπτός οὗτος γίγνομαι , οὐ ἑφθός . οὗτος δέ συμβαίνω , ὅταν ὁ ὕδωρ ὀλίγος εἰμί , καί ὁ ὁ πυρός δύναμις αὐτός περικρατέω ὁ ἕψω ἀναξηραίνω αὐτός . κἀν ὑπερβάλλω ἐν ὁ ἐν ὀλίγος ὕδωρ ἕψω ὁ ἀπό ὁ πυρός θερμότης , προσκαίω λέγω ὁ οὕτως ἕψω , ὡς ὑπό ὁ πυρός πάσχω οὗτος · πᾶς γάρ ὁ ξηρός γίγνομαι μετά ὁ ἐπιτελέω τε καί πέσσω ὑπό ξηρός θερμότης οὗτος πάσχω . διά οὗτος γάρ φημί ὁ ὀπτός ὁ ἐκτός ξηρός εἰμί ὁ ἐντός , ὡς ἀναξηραίνω αὐτός ὁ ἐπιφάνεια ὑπό ὁ πῦρ , ὁ πλησίος αὐτός εἰμί , οὐκέτι δέ καί ἐκκρίνω ὁ ἐν ὁ βάθος ὑγρότης , ὁ φθάνω πυκνόω μᾶλλον θερμαίνω ὁ ἐκτός αὐτός , εἰμί ὁ πυρός πλησίος . ἐπί δέ ὁ ἑφθός ἔμπαλιν ἔχω · ὑγρός γάρ ὁ ἐκτός ὁ ἐντός ὁ ὁ μέν ἐκτός αὐτός ὑπό ὁ ἕψω αὐτός ὑγρός διυγραίνω , ὁ δέ ἐν βάθος διά ὁ ἔκκρισις ὁ ἐν αὐτός ὑγρός ἀναξηραίνω . διό καί μείζων ἔργον ἐπί ὁ κατά τέχνη γίγνομαι καί χαλεπός ὁ ὀπτάω ὁ ἑψέω · χαλεπός γάρ ἐπί αὐτός ὁμαλός καί ὁμοίως ὁ ἐντός ὁ ἐκτός θερμαίνω . ὅς γάρ ἄν εἰμί ἐγγυτέρω , ταχύς οὗτος θερμαίνω καί συνέρχομαι καί πυκνόω κωλύω ἐκκρίνω ὁ ἐνυπάρχω ὑγρός ἐν ὁ ὀπτάω · ἐγκατακλείω γάρ ἐντός , ὅταν ὁ πόρος μύω πυκνόω . ἀνατίθημι δέ ὁ κατά τέχνη γίγνομαι ὁ φύσις , ὡς καί ἐν ὁ φύσις γίγνομαι , ὡς εἴρω , ὁ μέν ἕψω , ὁ δέ ὀπτάω · μιμέομαι γάρ ὁ τέχνη ὁ φύσις . ὅταν μέν γάρ ὑπό ὁ ἐν ὁ ὑγρός θερμότης πέσσω ὁ τροφή , ὅστις ὑγρότης εἰμί ἐν ὅς ὁ πέψις μόριον γίγνομαι ὁ τροφή μίγνυμι αὐτός , ἕψησις οὗτος φυσικός · ὅταν δέ πλείων ὁ θερμός αὐτός γίγνομαι ἀναξηραίνω ὁ ὑγρότης κατισχύω αὐτός , ὀπτάω τίς ὅμοιος γίγνομαι , καί λέγω προσκαίω ὁ τροφή . διό οὖον μόνος ὁ κρατέω ὑπό ὁ ψυχρός τροφή ἄπεπτος , ἀλλά καί ὁ ὑπό ὁ θερμός ὁ εἴρω γίγνομαι τρόπος . λέγω δέ ἐν τῆ ὁ τροφή πέσσω , ὅστις ἐν ὁ ἄνω κοιλία γίγνομαι , μηδέ ζῷον γεννάω , ὅς τις οἴομαι , ἀλλά ἐν ὁ περίσσωμα καί ὁ ἀπόκρισις καί ὁ κάτω κοιλία σήπω , ὡς καί ἐπί ὁ ἐκτός σήπω ὁράω γεννάω τις ζῷον , ὡς προαγορεύω , ὅτε λέγω περί σῆψις · γεννάω δέ οὕτως τε καί ἐνταῦθα ἐπάνειμι πολλάκις ἐπί ὁ ἄνω κοιλία · εἰμί δέ οὗτος ὁ τε λέγω τερηδών καί ὁ ἕλμινς . διό πολλάκις ἐν ὁ νόσος καί ἐμέω . ὁ δέ αἴτιος ὁ κάτω μέν γεννάω αὐτός , ἐπήν - ἵημι δέ πολλάκις καί ἐπί ὁ ἄνω κοιλία ἐν ἕτερος λέγω φημί · ἐν γάρ ὁ πρόβλημα . κάτω μέν γάρ καί ἐν ὁ κάτω κοιλία , ὅτι ἐκ σῆψις γίγνομαι , ἐνταῦθα δέ ὁ σῆψις · ἐπάνειμι δέ ἐν ὁ νόσος καί ἐπί ὁ ἄνω κοιλία διά ὅς αἴτιος ἐν ἐκεῖνος λέγω . ὁ μέν οὖν ἕψω καί ὁ τοιοῦτος πέσσω ὁ μόλυνσις καί ὁ οὗτος γίγνομαι ἀπεψία ἐναντίος , ὁ δέ ὡς ὀπτάω λέγω πέσσω εἰμί μέν τις καί αὐτός φημί ἀντίκειμαι ἀπεψία , ἀνώνυμος δέ ὁ τοιοῦτος εἰμί πάθος , εἰμί δέ ὅμοιος ὁ ἐπί ὁ ὀπτάω στάτευσις λέγω , ὅστις εἰμί , ἐπειδάν γίγνομαι διά ἔνδεια θερμότης ἀτελής ὁ ὄπτησις . ὁ δέ ἔνδεια ὁ θερμότης ἢ διά ὀλιγότης ὁ ὀπτάω πυρός γίγνομαι ἢ διά πλῆθος ὁ ἐν ὁ ὀπτάω ὕδωρ . ὅταν γάρ πλείων μέν ὁ | ἀπό ὁ πυρός θερμότης εἰμί ἢ ὥστε μή κινέω καί μεταβάλλω ὁ ὀπτάω , μικρός δέ ἢ ὥστε πέσσω , τότε γίγνομαι ὁ ὡς στάτευσις λέγω ἀπεψία ἐναντίος εἰμί ὁ διά ὄπτησις γίγνομαι πέσσω . τίς μέν οὖν εἰμί πέψις καί ἀπεψία . ὑπομιμνῄσκω διά οὗτος ὁ εἴρω · μνημονεύω δέ περί πέψις καί ἀπεψία , ὁ κοινός , ὅς εἰμί ἀλλήλων ἐναντίος , καί πέπανσις καί ὠμότης , ὁ πάλιν εἰμί ἀλλήλων ἐναντίος , καί ἕψησις καί ὄπτησις ἐπί οὗτος μνημονεύω προστίθημι καί τἀναντία οὗτος . ὁ εἰμί μόλυνσις τε καί στάτευσις , ὁ μέν μόλυνσις ὁ ἕψω , ὁ δέ στάτευσις ὁ ὀπτάω . ὁ δέ παθητικός , ὁ ὑγρός καί ὁ ξηρός , λεκτέος ὁ εἶδος . εἶπον περί ὁ ἔργον ὁ ποιητικός δύναμις , οὗτος δέ εἰμί ὁ θερμός τε καί ψυχρός , τίς τε καί πόσος ἐργάζομαι ἐν τε ὁ γένεσις ὁ οὐσία καί ἐν ὁ ἤδη συνίστημι οὐσία , μέτειμι ἐπί ὁ περί ὁ παθητικός πάλιν δύναμις λόγος , ὅστις εἰμί ξηρότης τε καί ὑγρότης , καί τίς εἰμί ὁ οὗτος εἶδος ζητέω . λέγω δέ ἀρχή μέν εἰμί ὁ ἐν ὁ σῶμα πάθος ὁ τε ξηρός καί ὁ ὑγρός · οὗτος γάρ ἀρχή καί αἰτία ὡς ὑλικός ὁ ἐν αὐτός πάθος , ὁ οὗτος πρῶτος ἐν ὁ σῶμα πάθος · ὁ δέ ἄλλος πάθος ὁ ὁ σῶμα μείγνυμι μέν φημί ἐκ οὗτος , ὁπότερος δέ μᾶλλον αὐτός καί ἐπί πλέω μετέχω ὁ σῶμα , οὗτος προσνέμω ὁ πάθος . ὁ μέν γάρ ξηρός ὁ μικτός πλέω ἔχω ξηρός λέγω , ὁ δέ ὑγρός ὑγρός . πᾶς δέ , φημί , ὁ πάθος ὁ ἐν ὁ σῶμα ὁ μέν ἐντελέχεια εἰμί ἐν αὐτός , ὁ δέ δύναμις , ἢ πᾶς ὁ σῶμα ἢ ὁ ἐντελέχεια εἰμί ἐν ὁ πάθος εἴρω 20 σῶμα ἤτοι ἐνέργεια τοιοῦτος εἰμί , ἢ ὁ δύναμαι . τίς δέ διαφέρω ὁ ἐντελέχεια καί ὁ δύναμις δείκνυμι παρατίθημι , ἔχω δέ οὗτος τῆξις πρός ὁ τηκτός · τηκτός μέν γάρ καλέω ὁ δύναμαι τήκω . τήκω δέ ὅς ἐνέργεια ὁ τῆξις ἤδη πάρειμι . ἐπεί δέ εἰμί ὁ μέν ὑγρός εὐόριστος . εἶπον ἀρχή μέν καί πρῶτος πάθος ὁ ἐν ὁ σῶμα ὁ ξηρός τε καί ὁ ὑγρός , ὁ δέ ἄλλος πᾶς ἐκ οὗτος εἰμί μίγνυμι , πῶς ἔχω ὁ ξηρός καί ὁ ὑγρός πρός ἀλλήλων καί πῶς ὁ μίξις αὐτός γίγνομαι , λέγω . ἐπεί γάρ , φημί , εἰμί ὁ μέν ὑγρός εὐόριστος ( áqoriston γάρ εἰμί οἰκεῖος ὅρος εὐόριστος εἰμί ἀεί ὁρίζω καί συσχηματίζω ὁ περιέχω ) , ὁ δέ ξηρός δυσόριστος ( ἴδιος γάρ ὅρος ἔχω καί σχῆμα οὖον συσχηματίζω ὁ περιέχω ) παραπλήσιος τίς πρός ἀλλήλων πάσχω , ὁποῖος τίς ὁ ὄψον καί ὁ ἥδυσμα . ὁ γάρ ἅλς καί ὅλως ὁ ἥδυσμα μείγνυμι 35 ὁ ὄψον εἷς τίς ἐκ ἄμφω ἀποτελέω , ὁ ὄψον παρά ὁ ἥδυσμα διά ὁ μῖξις λαμβάνω ὁ ἐδώδιμος . ὡς δέ ἐπί ἐκεῖνος ἔχω , οὕτως καί ἐπί ὁ ξηρός τε καί ὑγρός . καί γάρ ἐν οὗτος ὁ ξηρός παρά ὁ ὁ ὑγρός μίξις ὁ δύναμαι ὁρίζω λαμβάνω καί γίγνομαι ἐν ὁ μίξις ὁ πρός ἀλλήλων ἑκάτερος ἑκάτερος οἷος κόλλα · ὁ τε γάρ ὑγρός ὁ ξηρός ὁ συνίστημι καί μή διαπίπτω αἴτιος καί ὁ ξηρός ὁμοίως ὁ ὑγρός ὁ μή διαχέω μηδέ σκίδνημι , ἀλλά σύστασις ἔχω . εἶπον δέ ὁ ξηρός καί ὁ ὑγρός ἐν ὁ μίξις ἑκάτερος ἑκάτερος γίγνομαι οἷος κόλλα , μνημονεύω Ἐμπεδοκλῆς ὡς ὁ αὐτός πως ἐρῶ διά ὁ “ ἄλφιτον ὕδωρ κολλάω ” · καί γάρ ἐκεῖνος κολλάω εἰκάζω ὁ ὁ ὑγρός ὁ ξηρός μῖξις . καί διά οὗτος ὁ συνίστημι τε καί ὁρίζω σῶμα ἅπας ἐκ ἄμφω φημί εἰμί , ὑγρός τε καί ξηρός , ὡς ἐκεῖνος , εἰμί ἄκρατος λαμβάνω , ἀόριστος εἰμί . λέγω δέ καί τίς εἰμί ὁ ἁπλόος σῶμα ὁ κατά ὁ δύναμις οὗτος εἰδοποιέω μάλιστα · γῆ μέν γάρ κατά ὁ ξηρός , ὕδωρ δέ κατά ὁ ὑγρός . διό ἐπεί πᾶς ὁ ὁρίζω σῶμα , ὡς εἶπον , ἐκ μίξις εἰμί ὑγρός τε καί ξηρός , ὑγρός δέ καί ξηρός ὕδωρ καί γῆ , πᾶς ὁ ὁρίζω σῶμα ἐκ ὕδωρ εἰμί καί γῆ . ὁ δέ ἐνταῦθα προστίθημι δηλωτικός ὁ ἐν ὁ ἐν γένεσις καί φθορά σῶμα · ἐν γάρ οὗτος ὁ ὁρίζω ἐκ ἀμφότερος οὗτος ἀνάγκη εἰμί · οὖον γάρ καί ἐν ὁ θεῖον . οὗτος δέ ὁ μείκτης τε καί ὁρίζω ὁπότερος ἄν πλέω ἐν ὁ μίξις εἰμί , οὗτος εἰμί λέγω , καί ὁπότερος εἄν δύναμις ὑπερέχω · γῆ μέν γάρ ὁ λίθος , ὅτι πλείων ἐν αὐτός ὁ ξηρός καί γεώδης , ὕδωρ δέ πάλιν ὁ μέλι καί ὁ οἶνος καί ὁ τοιοῦτος χυμός . διά οὗτος δέ φημί καί ἐν γῆ καί ὕδωρ μόνος εἰμί ζῷον καί γίγνομαι , ἐν δέ πῦρ καί ἀήρ οὐκέτι , ὅτι δεῖ μέν ὁ ζῷον ὕλη ὑπόκειμαι , ὕλη δέ ὁ παθητικός , παθητικός δέ ὁ ὑγρός τε καί ξηρός , ὅς εἰμί ὕδωρ τε καί γῆ . ὅτι δέ καί ὁ πτηνός ἐν γῆ γίγνομαι , οὖον χαλεπός γιγνώσκω . | ὁ δέ σωματικός πάθημα οὗτος πρῶτος ἀνάγκη ὑπάρχω . δείκνυμι ὅτι πᾶς ὁρίζω σῶμα ἐκ ξηρός τε καί ὑγρός ὁ σύνθεσις ἔχω , προστίθημι ὅτι πᾶς ὁ ὁρίζω , τουτέστιν ἐκ ξηρός τε καί ὑγρός σύγκειμαι , ἀνάγκη πρό ὁ ἄλλος πάθος ἢ σκληρότης ἢ μαλακότητα ἔχω · ὁ μέν γάρ πλείων ἔχω ὁ ξηρός σκληρός , ὁ δέ ὁ ὑγρός μαλακός . εἶπον δέ ὁ ὁρίζω σῶμα ἀναγκαῖος ἕκαστος ἢ σκληρός ἢ μαλακός εἰμί , τίς ὁ σκληρός καί τίς ὁ μαλακός εἰμί λέγω . σκληρός μέν οὖν φημί εἰμί ὁ μή ὑπείκω εἰς ἑαυτοῦ κατά ὁ ἐπίπεδος , τουτέστι ὁ μή εἴκω κατά ὁ ἐπιφάνεια , ἀλλά ἀντιβαίνω καί ἀντιτυπέω , μαλακός δέ ὁ ὑπείκω ὁ μή ἀντιπεριίστημι , τουτέστι ὁ εἴκω κτάομαι ὁ ἐπιφάνεια ὁ ἁφή ὁ συστέλλω , ἀλλά μή ὁ διαιρέω ἀντιπεριίστημι . ὁ γάρ ὕδωρ καί ὁ ἀήρ , καίτοι εἴκω τῆ ἁφή , οὖον μαλακός · εἴκω γάρ ὁ διαιρέω ἀντιπεριίστημι , ἀλλά οὖον ὁ ὁ ἐπιφάνεια αὐτός συνεχής Μένων συστέλλω εἰς ὁ βάθος , κατά ὅς θλίβω . ὁρίζω δέ ὁ τε σκληρός καί ὁ μαλακός , ἐπεί ὁ συντίθημι σῶμα ὁ μέν ἀπλόος εἰμί τε καί λέγω σκληρός ἢ μαλακός , ὁ δέ πρός ἀλλήλων ( ὁ γάρ αὐτός πρός ἄλλος μέν σκληρός , πρός ἄλλος δέ μαλακός εἰμί ) , λέγω ὅτι ὁ μέν ἀπλόος μαλακός ἢ ἁπλόος σκληρός , ἀλλά μή κατά ὁ πρός ἀλλήλων σύγκρισις , ὁ ὁ εἴρω ἐπιδέχομαι λόγος εἰμί , πρός ἄλλος δέ σκληρός ἢ πρός ἄλλος μαλακός ὁ πρός ἐκεῖνος τοιοῦτος , καί ἐκεῖνος μᾶλλον ὁ λόγος ἐπιδέχομαι · τοιοῦτος γάρ ὁ σκληρός , ὡς ἐκεῖνος ὅς σκληρός κακός ὑπείκω κατά ὁ ἐπιφάνεια , καί πάλιν μαλακός ὁ ὑπείκω μᾶλλον ὁ κατά ὁ ἐπιφάνεια εἰς βάθος συστέλλω . ὁ μέν οὖν πρός ἀλλήλων λέγω σκληρός καί μαλακός ἀλλά μή ἁπλόος ἀόριστος εἰμί · κατά γάρ ὁ μᾶλλον καί ὁ κακός ὁ ἀόριστος ἐν αὐτός · ὁ δέ ἁπλόος σκληρός καί ἁπλόος μαλακός οὐκέτι ἀόριστος · οὖον γάρ εἄν εἰμί ἁπλόος . ἐφεξῆς δέ ὁ σκληρός καί μαλακός ἀπλόος τίς συγκρίνω καί τίς ὁρίζω λέγω . ἐπεί γάρ πᾶς ὁ αἰσθητής ὁ οἰκεῖος αἴσθησις κριτήριον , δῆλος ὅτι καί ὁ σκληρός τε καί ὁ μαλακός ὁ ἁφή · οὗτος οὖν ὁρίζω ὁ ἁπλόος σκληρός τε καί μαλακός . λέγω δέ καί πῶς ὁρίζω · ἐπεί γάρ ὁ ἁφή ἐν μεσότης εἰμί ἐκεῖνος ὅς αἰσθάνομαι , ( οὖον γάρ οὕτως αἰσθάνομαι ὁ ἁπτός ὁ ἁφή ὡς ὁ ὄψις ὁ χρῶμα · ὁ μέν γάρ ὁ μή ἔχω οἰκέω χρῶμα ἀντιληπτικός πᾶς εἰμί ὁ χρῶμα , ὁ δέχομαι αὐτός ὁ εἶδος , ὁ δέ ἁφή οὖον ὁ ἔξω ὁ ἁπτός εἰμί πάθος οὕτως αὐτός ὁ ἀντίληψις ποιέω · ἀδύνατος γάρ σῶμα τίς εἰμί ἐνέργεια μή μετά τίνω ἀπέρχομαι πάθος εἰμί · οὗτος γάρ ὁρίζω ὁ σῶμα · σῶμα δέ καί διά ὅς ὁ ἁφή , ἁπτός ἄρα καί αὐτός ) , οὖον ὁ μή ἔχω οὖν οὗτος ὁ πάθος , ἀλλά ὁ ἐν μεσότης αὐτός εἰμί ἄμφω ὁ ἐναντίωσις ἐπί ἴσος μετέχω καί ἐκ αὐτός κεράννυμι ὁ ὑπερβολή καί ὁ ἔλλειψις διά ὁ μεσότης οὗτος ἀντιλαμβάνω . διό οὖον πᾶς αἰσθάνομαι ὁ ἁπτός ὁ ἁφή , ὥσπερ ὁ ὄψις πᾶς ὁ χρῶμα · οὔτε γάρ ὁ ὁμοίως θερμός ἵημι ὁ ὁμοίως αὐτός σκληρός ἢ μαλακός ἢ σκληρός ἢ ὑγρός ὁ ἁφή ἀντιληπτικός , ἀλλά κατά ἕκαστος οὗτος ὁ ὑπερβάλλω αὐτός καί ὁ ἐνδέω , καί ἐπί σκληρός καί μαλακός ὁ αὐτός τρόπος . εἰμί οὖν σκληρός μέν ἀπλόος ὁ κατά οὗτος ὑπερβάλλω ὁ ὁ ἁφή μεσότης καί οὕτως αὐτός ἀντιληπτός ὡς μή ὑπείκω · πάλιν δέ αὖος μαλακός ἁπλόος , ὅς ὁ αἴσθησις ἀντιλαμβάνω διά ὁ μᾶλλον αὐτός ὑπείκω . ὥστε εἰμί ὁ μέν ἀπλόος σκληρός , ὅς ὁ ἁφή μαλακός εἰμί ἀντιλαμβάνω , ὁ δέ ἀπλόος μαλακός , ὅς ὁ ἁφή σκληρός εἰμί ἀντιλαμβάνω . καί ὁ μέν ἁφή κατά οὗτος μεσότης · λέγω δέ ὁ αἴσθησις μεσότης καί κατά ὅσος ἀμφότερος ὁ ἐναντίος ἀλλήλων εἶδος εἰμί δεκτικός · ὁ γάρ ὁ ἐναντίος δεκτικός μέσος πως ἐκεῖνος . ἔτι καί κατά οὗτος μεσότης , κατά ὅσος ὑπό μέν ὁ ἔνδεια καί ὁ ὑπερβολή ὁ αἰσθητής φθείρω , ὑπό δέ ὁ σύμμετρος τε καί μέσος σῴζω . ὁ δέ λεπτόν καί μαλακός εἰμί φημί . ἀντί ὁ ὁ δέ ἐνδίδωμι εἶπον ὁ δέ λεπτός · ὁ γάρ λεπτόν ἐνδοτικός , ὥσπερ αὖος καί ὁ παχύς ἀντιβατικός . ἀποδίδωμι δέ καί αἴτιος ὁ πᾶς ὁρίζω σῶμα ἢ σκληρός ἢ μαλακός εἰμί · ἢ γάρ ὑπείκω αὐτός ὁ ἀφίημι ἀνάγκη ἢ μή , ὅς ὁ μέν μαλακός , ὁ δέ σκληρός . ἔτι πήγνυμι εἰμί . | λαμβάνω πᾶς ὁρίζω σῶμα ἢ σκληρός ἢ μαλακός εἰμί προστίθημι καί ἄλλος πάθος αὐτός · δήω γάρ φημί ὁ ὁρίζω σῶμα πήγνυμι εἰμί · πήγνυμι γάρ τις καί ὁ σκληρός σκληρός καί ὁ μαλακός μαλακός · πᾶς γάρ ὁ ὁρίζω τε καί συνίστημι σῶμα , ἢ μαλακός ὁ σκληρός εἰμί , ἐν πήγνυμι τις ποιός τοιοῦτος εἰμί · οὐδείς ἄρα σῶμα σύνθετος τε καί ὁρίζω Χωρὶς πῆξις . διό ὁ περί πῆξις λόγος ἀναγκαῖος ὁ περί ὁ σωματικός πάθος λέγω . λέγω δή περί πῆξις περί ὁ αἴτιος ἀναλαμβάνω λέγω . φημί δή ὁ παρά ὁ ὕλη αἴτιος δύο εἰμί , ὁ τε ποιέω καί ὁ πάθος , πάθος λέγω ὁ γίγνομαι εἶδος ὑπό ὁ ποιέω ἐν ὁ ὕλη , ὡς εἰμί ὁ αἴτιος τρεῖς , ὕλη , εἶδος , ποιέω , ὡς ὁ εἶδος συναριθμέω καί ὁ τέλος · δοκέω γάρ ἐν ὁ γίγνομαι φύσις οὗτος εἰμί τέλος . εἰμί δή ἐν πᾶς ὁ γίγνομαι τοσοῦτος τε καί οὗτος ὁ αἴτιος , καί ὁ πῆξις δέ ὁ γίγνομαι , εἰμί ἄν καί πῆξις αἴτιος οὗτος , ὁμοίως καί διάχυσις , ὅσπερ εἰμί ἐναντίος ὁ πήγνυμι , ἀλλά καί ὁ ξηραίνω τε καί ὑγραίνω , διά ὅς ὁ πήγνυμι τε καί διαχέω , ὡς εἴρω . λέγω δέ καί τίσις χράω δύναμις ὁ ποιέω ποιέω · ὅτι γάρ ὁ θερμός τε καί ψυχρός . οὗτος γάρ εἰμί ὁ δύναμις ποιητικός , ὁ διά οὗτος ὁ ποιέω ποιέω · θερμαίνω γάρ ἢ ψύχω ποιέω . εἰμί δέ οὕτως καί διά οὗτος ποιέω ὁ ποιέω , εἰμί εἄν καί ὁ ἐν ὁ πάσχω γίγνομαι πάθος παρουσία θερμός γίγνομαι ὁ ψυχρός . ἐπεί δέ ὁ πήγνυμι ξηραίνω πως εἰμί · εἶπον περί σκληρός τε καί μαλακός , ὁ πρῶτος πάθος εἶπον εἰμί ὁ συντίθημι τε καί ὁρίζω σῶμα , καί μετά οὗτος περί πῆξις εἶπον προτίθημι ( καί γάρ οὗτος ὁ πάθος ἐν ὁ σῶμα ὑπό ὁ ποιητικός δύναμις γίγνομαι ) , πρό ὁ τίς ποτός εἰμί πῆξις εἶπον πρῶτος περί ὁ ξηραίνω λέγω , ἐπεί καί ὁ πήγνυμι ὑπό ὁ ξηραίνω · ὁ γάρ πήγνυμι ξηραίνω πως . λέγω δή ὁ πάσχω ἢ ὑγρός εἰμί ἢ ξηρός ἢ ἐκ οὗτος · οὗτος γάρ εἰμί ὁ δύναμις ὁ παθητικός . κεῖμαι δέ εἰμί ὁ μέν ὑγρός ὁ ὕδωρ , ὁ δέ ξηρός ὁ γῆ , τουτέστι ὁ μέν ὑγρός εἰδοποιέω ὁ ὕδωρ , ὁ δέ ξηρός ὁ γῆ . διά γάρ οὗτος ὁ σῶμα ὁ ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὑγρότης ἢ ξηρότης οὗτος εἰμί ὁ παθητικός · ἔχω μέν γάρ καί ὁ πῦρ ξηρότης καί ὁ ἀήρ ὑγρότης , ἀλλά ὁ μή κατά οὗτος ὁ δύναμις εἰδοποιέω οὖον παθητικός οὗτος . ἐπεί δέ παθητικός μέν ὕδωρ τε καί γῆ , εἰμί δέ ἐν ἀμφότερος ὁ ψυχρότης ( ὅς τε γάρ γῆ πρός ὁ ξηρός καί ὁ ψυχρός ἔχω ὁ τε ὕδωρ πρός ὁ ὑγρός καί ψυχρός εἰμί ) , διά οὗτος καί ὁ ψυχρός μᾶλλον δοκέω ὁ παθητικός ἢ ὁ ποιητικός εἰμί . ἐπεί δέ κεῖμαι ὁ μέν ψυχρός ποιητικός εἰμί , εἶπον δέ αὐτός παθητικός νῦν μᾶλλον ὁ εἰμί ἐν ὁ πάσχω σῶμα , λέγω πῶς εἰμί ποιητικός · ὡς γάρ φθαρτικός · ἐπεί γάρ καί ὁ φθείρω ποιέω , ὁ δέ φθείρω διά ὑπερβολή ψυχρότης καί κατά ἐπικράτεια φθείρω , οὕτως ποιητικός ὁ ψυχρός · ἢ ὡς κατά συμβεβηκός · ὅταν γάρ τίς ὑπό ὁ θερμός γίγνομαι ἢ ὁ συνάγω καί πυκνόω ὁ ψυχρός εἰς εἷς ἀθροίζω ὁ ἐν ὁ ψύχω ἐνυπάρχω θερμός , ὡς ἐπί ὁ βροντή γίγνομαι καί ὁ ἀστραπή , ἀλλά καί ὁ πέσσω οὕτως , ὁ ὁ ἀντιπεριίστημι ὁ θερμός μεταχωρέω καί ὑποχωρέω ὁ ψυχρός , ὡς γίγνομαι ὁ χειμών ὁ κατά γῆ τε καί ὑπό γῆ θερμός · διό καί ὁ πηγή ὁ χειμών θερμός . δοκέω γάρ οὗτος ὁ ψυχρός αἴτιος εἰμί , οὖον προσεχῶς αὐτός ποιέω , ἀλλά ὁ ὁ θερμός ἀθροίζω καί γίγνομαι τοσοῦτος ὥστε ποιέω , ἢ ὁ ἐν ὅδε ὁ τόπος εἰμί παρά ὁ ψυχρός ὁ αἴτιος ἔχω . ξηραίνω δέ ὅσος εἰμί ὕδωρ καί ὕδωρ εἶδος . προτίθημι εἶπον περί ὁ ξηραίνω πρῶτος ὑπομιμνῄσκω ἐγώ , τίς εἰμί παθητικός ὁ σῶμα ὅτι γάρ ὁ ὑγρός ἢ ξηρός ἢ μικτός ἐκ οὗτος ) νῦν λέγω τίς εἰμί ὁ ξηραίνω . ξηραίνω δέ φημί | οὗτος ὅσος ὕδωρ εἰμί ἢ ὕδωρ εἶδος . τίς δέ εἰμί ὕδωρ εἶδος , αὐτός εἴρω μετά ὀλίγος · ὅσος γάρ μηδείς ἢ βραχύς ὑπόστασις ἔχω εἰμί ὑδατώδης , ὡς οἶνος , ὅρος , ὄρρος . ξηραίνω δέ οὗτος καί ὁ ὕδωρ ἐν ἑαυτοῦ ἔχω , εἴτε ἔξωθεν καί ἐπακτός οὗτος ἔχω καί μή ἐν ὁ οἰκεῖος φύσις , ὡς ὁ ἔριον ὁ βρέχω καί ὁ ἱμάτιον ( ὅς γάρ ὁ ἔριον ἐν ὁ βρέχω ὁ ἔριον εἰμί , ἀλλά ἔξωθεν αὐτός ὁ οὐσία εἰμί ὁ ὕδωρ εἰμί ἐν αὐτός , ὅταν εἰμί βρέχω ) , εἴτε καί ἐν ὁ οἰκεῖος φύσις ἔχω αὐτός · καί γάρ ὁ οὕτως ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὕδωρ ξηραίνω . τοιοῦτος εἰμί ὁ γάλα · οὗτος γάρ ἐν ὁ αὐτός οὐσία τε καί φύσις ὁ ὑγρός ἔχω · ἐν γάρ οὗτος ὁ γάλα αὐτός εἰμί . λέγω δέ τίς εἰμί ὕδωρ εἶδος , ὅσος , φημί , μηδείς ἢ βραχύς ἔχω ὑπόστασις , μή διά γλισχρότης , ὡς ὁ γλίσχρος οὖον ὁ μή ἔχω ἐν ἑαυτοῦ πολύς ὁ ὑφίστημι οὖον πάσχω οὗτος , ἀλλά διά ὁ γλισχρότης ἀναμίσγω ἐν αὐτός ὁ ὑφίστημι οὕτως , ὡς μή δύναμαι διαλύω καί χωρίζω ὁ ἐν αὐτός ὑγρός . εἶπον δέ τίς εἰμί ὁ ξηραίνω ἐφεξῆς λέγω πῶς ξηραίνω καί ὑπό τίς · ἢ γάρ θερμαίνω ὁ ξηραίνω πᾶς ξηραίνω ἢ ψύχω . λέγω δέ καί ὁ διά ὁ ψύχω ξηραίνω ὑπό θερμός ξηραίνω · ὁ γάρ ψύχω ὑπό ὁ ψῦχος ἐξατμίζω ὁ ἐν αὐτός θερμός συνεξάγω ὁ εἰμί ὑγρός ἐν αὐτός , ἄν ὀλίγος εἰμί , καί οὕτως ξηραίνω . εἶπον δέ ὑπό ὁ ἐντός θερμότης ἢ ὁ ἔξω , πῶς ὑπό ὁ ἐντός θερμότης ξηραίνω τις , δείκνυμι ἐπί ὁ ἱμάτιον ὁ ἐν ψύχω ξηραίνω , ὅταν εἰμί βρέχω καί ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὑγρός αὐτός κατά ἑαυτοῦ καί χωρίζω . εἰμί γάρ τις , ὁ συμφύω ἔχω ὁ ὑγρός , οἷος εἰμί ὁ γάλα , ὁ οὐκέτι οὕτως ξηραίνω , ὡς ὑπό ὁ ἐν αὐτός θερμότης διά ὁ ψῦχος ἐξατμίζω συνεξατμίζω καί ὁ ὑγρός αὐτός . οὖον γάρ οὕτως ὁ τοιοῦτος ξηραίνω , ἀλλά ὑπό ὁ ἔξωθεν θερμός ἐξατμίζω ὁ ἐν αὐτός ὑγρός . ξηραίνω μέν οὖν πᾶς ὁ ξηραίνω ἢ ψύχω ἢ θερμαίνω , καί πᾶς , ὡς δείκνυμι , θερμός , ἢ ὁ ἐκτός θερμαίνω καί ἐξατμίζω ὁ ἐν ὁ ξηραίνω ὑγρός ἢ ὁ ἐντός , ὅς διά ὁ ψῦξις ἐξατμίζω ἐκ ὁ ξηραίνω συνεξατμίζω καί συνεξάγω καί ὁ ὑγρός ὁ ἐν αὐτός . ὑπό μέν οὖν ὁ ἐκτός θερμότης ξηραίνω ὁ ξηραίνω οὕτως ὡς ὁ ἕψω , ὑπό δέ ὁ ἐντός πάλιν οὕτως , ὡς ὅταν ὁ ἕψω ἀφαιρέω ὁ ἐκτός πυρός ὁ ὑγρός ὁ ἐν αὐτός ἀναλίσκω ὑπό ὁ ἐν αὐτός θερμότης ἀποπνέω καί συνεξάγω καί ὁ ὑγρός · ψύχω γάρ αὐτός ἀποπνέω ὁ θερμός συνεξάγω καί ὁ ὑγρός . εἶπον δέ τίς εἰμί ὁ ξηραίνω καί πῶς καί ὑπό τίς ( ξηραίνω γάρ ὁ ὑγρός , ὡς εἶπον , ὁ θερμαίνω ἢ ψύχω ἀναλίσκω καί φθείρω ὁ ὑγρός ὑπό ὁ ἔξω θερμότης ἢ ὑπό ὁ ἐν αὐτός ) , μέτειμι ἐπί ὁ περί ὁ ὑγραίνω λόγος · ἐναντίος γάρ οὗτος ὁ πάθος ὁ ξηραίνω . λέγω δή ὁ ὑγραίνω διχῶς γίγνομαι , ἢ γάρ ὅταν μεταβολή γίγνομαι εἰς ὕδωρ ἐκ συνίστημι τε καί πυκνόω ὁ ἀναθυμίασις ( ὑγραίνω γάρ τότε οὗτος μεταβάλλω εἰς ὕδωρ ) ἢ ὅταν ὁ πήγνυμι καί διά οὗτος στερεός εἰμί τήκω · καί γάρ οὗτος ὑγραίνω . ὁ μέν οὖν συνίστημι καί οὕτως ὑγραίνω πνεῦμα φημί εἰμί , λέγω πνεῦμα ὁ ἀναθυμίασις , ὅστις εἰμί ἀτμιδώδης ἔχω τίς καί ὁ καπνώδης τε καί ξηρός ἀναθυμίασις · ἐν ὅς γάρ ὁ ἀτμιδώδης πλέω , οὗτος συνίστημι . περί δέ ὁ τῆξις καί ὁ διά τῆξις ὑγραίνω ἅμα , φημί , εἰμί δῆλος λέγω ἐγώ περί πῆξις . | καί λέγω περί πῆξις , καί πρῶτος καί ἐπί οὗτος τίς εἰμί ὁ πήγνυμι λαμβάνω . πήγνυμι δέ φημί ἢ ὅσος ὕδωρ εἰμί ἢ ὅσος γῆ καί ὕδωρ . τοιοῦτος γάρ ὁ πηλός , ὁ κῆρ , ὁ οὗτος ὅμοιος . εἶπον δέ τίς πήγνυμι , ἐφεξῆς λέγω ὑπό τίς τε καί πῶς . πήγνυμι οὖν φημί ὁ πήγνυμι ὁ θερμός ἢ ψυχρός ξηρός · ὅς σημεῖον ὁ λύω μέν ὁ πήγνυμι ὑπό ὁ ἐναντίος ὁ ὁ πῆξις αὐτός αἴτιος , ὅσος γε ὁ πήγνυμι εἰμί λυτός , λύω δέ ὁ πήγνυμι ὁ μέν ὑπό ὕδωρ , ὅς εἰμί ψυχρός τε καί ὑγρός , ὡς πήγνυμι ὑπό θερμός τε καί ξηρός · ὅτι γάρ ὁ ὑπό πυρός πήγνυμι οὖον καθό θερμός εἰμί ὁ πῦρ , κατά οὗτος μόνος ὑπό αὐτός πήγνυμι , ἀλλά καί καθό ξηρός , δῆλος ἐκ ὁ μή πήγνυμι αὐτός ὑπό ὕδωρ θερμός , ὅτι μή εἰμί πρός ὁ θερμός καί ξηρός . ὁ δέ ὑπό πυρός λύω δῆλος ὡς ὑπό ψυχρός πήγνυμι · οὐκέτι δέ ὁ ὑπό πυρός λύω , ἐπεί ὁ πῦρ εἰμί πρός ὁ ξηρός καί θερμός , εἰμί εἄν πήγνυμι πρός ὁ ψυχρός ὑπό ὑγρός · οὐδείς γάρ ὁ ὑγρός πῆξις αἴτιος ὡς ποιητικός , ἐπεί ὡς ὕλη γε αὐτός ὁ πήγνυμι εἰμί . ὅτι γάρ μή ὁ ὑγρός πῆξις ποιητικός , δείκνυμι διά ὁ δείκνυμι ὅτι μηδέ ὁ μέλι ὁ ἑφθός ὁ ὕδωρ ὁ ψυχρός αἴτιος πῆξις γίγνομαι , καθό ὑγρός εἰμί , ἀλλά καθό ψυχρός μόνος · ὑπό μέν γάρ ὁ ψυχρός καί μή ὑγρός πήσσω , ὑπό δέ ὑγρός καί μή ψυχρός οὐκέτι , ὡς πήγνυμι καί ὑπό ὁ ὑγρός ψυχρός , τουτέστιν ὕδωρ , οὖον καθό ὑγρός , ἀλλά καθό ψυχρός . ὅσος μέν οὖν εἰμί ὕδωρ . ἐπεί ὁ μέν ὑπό θερμός ξηρός εἶπον ὁ δέ ὑπό ψυχρός πήγνυμι , τίς ὑπό τίς οὗτος πήγνυμι λέγω . ὁ μέν οὖν ὕδωρ εἰμί οὖον πήγνυμι ὑπό πῦρ · λύω γάρ ὑπό οὗτος , ὅσος ἐκ ὕδωρ εἰμί πήγνυμι εἰμί , ἀδύνατος δέ ὁ αὐτός ὁ αὐτός κατά ὁ αὐτός , τουτέστι κατά ὁ αὐτός δύναμις ὁ ἐναντίος εἰμί αἴτιος . ὥστε εἰμί ὁ πῦρ διά ὁ θερμότης λύω ὁ ἐκ ὕδωρ πήγνυμι , οἷος ὁ κρύσταλλος , οὐ εἄν αὐτός ἅμα καί πήγνυμι διά θερμότης . ἀλλά οὐδέ ὁ ἐν ὁ πῦρ ξηρότης ἔνειμι αἰτιάομαι ὁ ὁ τοιοῦτος πῆξις · ὑπό ὑγρός γάρ εἄν λύω , νῦν δέ οὐδείς ὁ τοιοῦτος λυτικός εἰμί , εἰμί μή μετά θερμότης εἰμί , ὡς ὑπό ὁ θερμός ὁ λύσις αὐτός γίγνομαι . ἔτι ὁ ὑδατώδης ὁ ἀφίημι ὁ ἐν αὐτός θερμός πήγνυμι · ὁ εἴσειμι ἄρα λύω . διά μέν οὖν ὁ πρῶτος ἐπιχείρησις λαμβάνω ὡς ἐναργής εἰμί ὁ ὑπό ὁ πυρός λύω ὁ τοιοῦτος ὁ πήγνυμι , δείκνυμι ὅτι μή πήγνυμι ὑπό πῦρ · διά δέ ὁ δύο λαμβάνω , πῶς ὁ τοιοῦτος πήγνυμι , ὅτι μή ὑπό πυρός δύναμαι πήγνυμι ( ἐναντίος γάρ ὑπό οὗτος λύω ) κατασκευάζω . δείκνυμι δέ ὅτι μή ὑπό πυρός ὅσος ἐκ ὕδωρ εἰμί πήγνυμι , λέγω ὑπό τίς πήγνυμι οὗτος · ὑπό γάρ ψυχρός . διά οὗτος φημί μηδέ παχύνω πήγνυμι ὁ ἐκ ὕδωρ · ὁ μέν γάρ πάχυνσις γίγνομαι ὁ πήγνυμι ὁ μέν ὑγρός ἄπειμι ἐκ αὐτός , ὁ δέ ξηρός ὁ ἐν αὐτός συνίστημι , ἀδύνατος δέ ὁ ὕδωρ καί ὅσος ὕδωρ εἶδος παχύνω , ὁ ἢ μηδείς ἢ ὀλίγος παντελῶς ἔχω ἐν ὁ οἰκεῖος φύσις ὁ γεώδης . εἶπον δέ ὁ ὅσος ὕδωρ εἰμί ὁ πήγνυμι , μή πήγνυμι οὗτος ὑπό πῦρ , ἀλλά ὑπό ψυχρός , τίς εἰμί ὁ ὑπό πυρός πήγνυμι λέγω · ὅσος γάρ μικτός ἐκ γῆ τε καί ὕδωρ , οὗτος φημί πήγνυμι καί ὑπό πυρός καί ὑπό ψυχρός . παχύνω δέ φημί ὁ τοιοῦτος ὁ ἐκ γῆ τε καί ὕδωρ μίγνυμι · οὗτος γάρ ὁ πῆξις διά ὁ παχύνω , οὖον πᾶς μέν , ὡς εἴρω , οὖον μήv ἀλλά ἐν οὗτος . φημί δή αὐτός παχύνω ὑπό ἀμφότερος πῇ μέν ὁ αὐτός τρόπος , πῇ δέ οὐ ὁμοίως · ὁ μέν αὐτός τρόπος , κατά ὅσος ἀμφότερος ὁ ὁ ὑγρός ἀπό αὐτός ἐξαγωγή ὑπό ὁ θερμός γίγνομαι παχύνω αὐτός , οὐ ὁμοίως δέ , ὅτι ὁ τρόπος διαφέρω , διά ὅς ὁ ὑγρός χωρίζω ἀπό αὐτός . ὁ μέν γάρ θερμός αὐτόθεν ὁ θερμαίνω ἔξωθεν ὁ πήγνυμι ἐξατμίζω ἐκ αὐτός ὁ ὑγρός παχύνω αὐτός , ὁ δέ ψυχρός οὐ ὡς ὁ ὑγρός χωρίζω , ἀλλά αὐτός μέν ὁ θερμός ὁ ἐν ὁ πήγνυμι ἐκθλίβω , ὁ δέ θερμός ἐκθλίβω συνεξατμίζω ὁ ὑγρός , ὥστε καί οὗτος διά ὁ θερμός χωρίζω . ἑξῆς δέ λέγω , τίς ὁ πήγνυμι πρῶτος παχύνω . ὁ δή μικτός ἐκ ὕδωρ καί γῆ ὁ μέν μαλακός φημί εἰμί , ὁ δέ ὑγρός , μαλακός λέγω ὁ προέρχομαι καί μαλακτός λέγω · ( τοιοῦτος εἰμί ὁ πηλός ) , ὑγρός δέ ὡς ὁ γάλα · οὗτος δή ὁ μέν μαλακός φημί μή παχύνω ὀπτάω , ὁ δέ ὑγρός πρῶτος παχύνω . ὁ μέν γάρ ὀπτάω κέραμος οὖον παχύνω πρῶτος ξηραίνω · ὅσος δέ ὑγρός εἰμί καί μικτός , οὗτος πρῶτος παχύνω , ὡς ὁ γάλα χωρίζω ὁ ὄρρος . εὔλογος δέ εἶπον ὅσος ὑγρός ὁ μικτός · ὁ γάρ ὕδωρ ὑγρός μέν , ἀλλά ὁ μή εἰμί μικτός οὖον παχύνω · εἶπον γάρ πρό ὀλίγος ὕδωρ δέ ὁ ὑγρός οὖον παχύνω μόνος . πολύς δέ φημί ὁ μαλακός ὁ ὀπτάω πρός ὁ μή παχύνω καί ὑγραίνω πρῶτος , ὅσος ἢ παχύς ἢ σκληρός προυπάρχω εἰμί διά ὁ ἀπό ψυχρός πῆξις · οὗτος γάρ θερμαίνω πρῶτος λύω καί ἀνυγραίνω , εἶτα οὕτως ξηραίνω , ὅς καί ὁ κέραμος φημί εἰμί · καί γάρ οὗτος ὀπτάω πρῶτος ἀτμίζω λύω ὁ πήγνυμι ὑγρότης ἐν αὐτός καί γίγνομαι μαλακός . ὅς καί αἴτιος αὐτός ὁ διαστρέφω γίγνομαι · μαλακός γάρ γίγνομαι διαστρέφω · εὐπαθής γάρ ὁ μαλακός . διαστρέφω δέ αὐτός ὁ ἀνωμαλία ὁ ὀπτάω θερμότης . | ὅσα μέν οὖν , φημί , ὁ ἐκ γῆ καί ὕδωρ σύγκειμαι καί πλείων γῆ ἔχω ὑπό ψυχρός πήγυμι ἐξατμίζω ὁ θερμός ἐκ αὐτός μόνος , μηκέτι δέ συγκρίνω καί ὁ ὑγρός ὁ ἐν αὐτός διά ὁ μή ἀθρόος ἐξέρχομαι συνεξάγω καί ὁ ὑγρός , ὅς γίγνομαι ἐν ὁ ὀλίγος ἔχω θερμός καί μή τοσοῦτος , ὡς ἐπισπάω καί βιάζομαι καί ὁ ὑγρός , οὗτος πάλιν φημί λύω ὑπό θερμός καί τήκω · εἰσέρχομαι γάρ πάλιν εἰς αὐτός ὁ θερμός , ὅς διά ὁ ἔξοδος πήγνυμι , πάλιν λύω καί ἐπάνειμι εἰς ὁ πρῶτος φύσις . οὕτως ἐπί ὁ πηλός γίγνομαι ὁ διά ψῦχος πήγνυμι · θερμαίνω γάρ πάλιν ἀνυγραίνω τε καί λύω καί πηλός γίγνομαι . ὅσος δέ διά ψῦξις πήγνυμι ὁ θερμός συνεξατuίσαντος ἐκ αὐτός ὁ ὑγρός , πᾶς οὗτος φημί ἄλυτος εἰμί , εἰμί μή ὑπερβάλλω θερμότης · οὖον γάρ ὁ τυγχάνω θερμότης , οὐδέ ὁ ἀπό ἥλιος , οἷος τε λύω ὁ μεταλλευτής τίς · οὗτος γάρ οὗτος φημί πήγνυμι . εἰμί μέντοι μαλακτός καί ἐλαύνω τε καί μαλάσσω , ὡς σίδηρος καί κέρας · καί γάρ ὁ κέρας θερμαίνω ἀνίημι . τήκω δέ καί ὁ ἐργάζομαι σίδηρος , ὥστε ὑγρός γίγνομαι καί πάλιν πήγνυμι . εἶπον ἄλυτος εἰμί τις εἰμί μή ὑπερβάλλω θερμότης , καί ὁ τοιοῦτος μέντοι φημί ὑπό ὁ ὑπερβάλλω θερμότης τήκω . ὁ γοῦν ἤδη κατεργάζομαι σίδηρος καί εἰμί σίδηρος τήκω πάλιν ὑπό ὑπερβάλλω θερμότης , ὡς ὑγρός γίγνομαι , οὐ ἐν οὗτος ὁ προυπάρχω ὑγρότης ἐπανέρχομαι πάλιν διά ὁ ὁ θερμός παρουσία , ἀλλά ὁ δύναμις εἰμί ἐν αὐτός ὑγρότης ( εἰμί γάρ ὁ γένεσις αὐτός οὐ ἐκ ὕδωρ πῆξις , ἀλλά ἐκ ἀναθυμίασις , ὅς εἰμί δύναμις ὕδωρ , οὐ ἐνέργεια ) οὗτος δή ὑπό ὁ πυρός μεταβάλλω εἰς ἐνέργεια . λέγω δέ ἐκ ὁ ὑπό ὁ πυρός γίγνομαι ὁ σίδηρος εἰς ὑγρός μεταβολεύς καί ἀποκάθαρσις ἑκάστοτε γίγνομαι ὁ γεώδης χωρίζω , ὅς εἰμί ὁ σκωρία , ὁ δέ ἀποκαθαίρω , ὅταν πολλάκις γίγνομαι οὗτος , γίγνομαι στόμωμα . εἰμί μέν οὖν ὁ μάλιστα ἀποκαθαίρω εἶμι σίδηρος , οὖον μήv ἀποκαθαίρω αὐτός ὁ ἐργάζομαι διά ὁ πολύς γίγνομαι ὁ ἀπουσία . τήκω δέ λέγω καί ὁ πυριμάχος λίθος ἐν πολύς ὁ πῦρ , ὁ δέ ἀπορρέω αὐτός καί ὁ ἀποστάζω πήγνυμι γίγνομαι σκληρός πάλιν . λέγω δέ τήκω καί ὁ μύλη . ζητητέος δέ , τίς λέγω καί ὁ μύλη · οὖον γάρ λέγω ὁ μυλίας καλέω λίθος · λέγω γάρ περί οὗτος μετά ὀλίγος ὅτι οὖον λύω . γίγνομαι δέ φημί ὁ ἀπορρέω ἀπό αὐτός πήγνυμι ὁ μέν χρῶμα μέλας , ὅμοιος δέ ὁ τίτανος , τουτέστι ὁ ἄσβεστος . τήκω δέ φημί καί πηλός καί γῆ δηλονότι ὁ ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὑγρότης , ὁποῖος εἰμί καί ἐκ ὅς ὁ ὕαλος γίγνομαι . εἶπον δέ περί ὁ ὑπό ψυχρός πήγνυμι λέγω μετά οὗτος περί ὁ ὑπό θερμός ξηρός πήγνυμι . οὗτος δή φημί ὁ μέν ἄλυτος παντάπασι γίγνομαι , ὁ δέ λυτός ὑγρός , ὡς κέραμος μέν καί λίθος γένος τις , ὁ γίγνομαι συγκαίω ὁ γῆ , ἄλυτος ( λέγω δέ καί ὁ μυλίας λίθος τοιοῦτος εἰμί · εἶπον δέ πρό ὀλίγος ὁ μύλη ὑπό πυρός τήκω , ἴσως οὖον ὁ μυλίας λίθος , ἀλλά ἄλλος τίς ὁ μύλη ἐν ἐκεῖνος λέγω ) , ὁ δέ νίτρον καί ὁ ἅλς λυτός ὑγρός ψυχρός . τοιοῦτος δέ ὁ ὕδωρ · διό ὑπό ὕδωρ καί ὁ ὁ ὕδωρ εἶδος οὗτος τήκω . ὕδωρ δέ εἶδος εἶπον πρό ὀλίγος οἶνος , ὅρος , ὄρρος · εἰμί Δ΄ εἄν καί ὁ ὄξος ἐν οὗτος · ὑπό δέ ἔλαιον οὗτος οὖον τήκω , ὅτι ὁ θερμός ξηρός , ὑπό ὅς πήγνυμι , ἐναντίος ὁ ψυχρός ὑγρός , ὅς λυτικός εἰμί ὁ ἐκείνως πήγνυμι , ὁ δέ ἔλαιον οὖον ψυχρός , ἀλλά καί ὁ ὑγρότης αὐτός οὖον τμητικός , ἀλλά μετά γλισχρότης . ὁ δέ μικτός ἐκ ὕδωρ τε καί γῆ , ὅσος μέν ὕδωρ πλέω ἢ γῆ ἔχω , οὗτος μόνος παχύνω ὑπό πῦρ , οὐκέτι δέ καί πήγνυμι , ὡς ὁ γάλα · ὅσος δέ γῆ πλέω ἔχω ἢ ὕδωρ , οὗτος πήγνυμι . διό καί ὁ νίτρον καί ὁ ἅλς μάλα εἰμί γῆ · πλέω γάρ οὗτος ἔχω , διό καί πήγνυμι ὑπό πῦρ · ὁμοίως καί ὁ κέραμος καί λίθος ὅσος ὑπό πῦρ , ὡς εἶπον , ὁ γῆ συγκαίω γίγνομαι . ἄπορος δέ ἔχω φημί ὁ ὁ ἔλαιον φύσις , πότερος ὕδωρ ἢ γῆ ἔχω πλέω . εἰμί μέν γάρ ὕδωρ ἔχω πλέω ἢ γῆ , ἐσθίω αὐτός ὑπό ψυχρός πήγνυμι , εἰμί δέ γῆ , ὑπό θερμός · νῦν δέ ὑπό οὐδέτερος μέν πήγνυμι , παχύνω δέ καί ὑπό ὁ ψυχρός καί ὑπό ὁ θερμός . αἴτιος δέ φημί οὗτος εἰμί ὁ ἀήρ εἰμί ὁ ἔλαιον πλήρης · ὁ δέ ἀήρ αὐτός πλήρης εἰμί σημεῖον χράω ὁ ἐπιπολάζω αὐτός ὁ ὕδωρ · αἴτιος γάρ αὐτός οὗτος ὁ ἀήρ , ἐπιπολαστικός εἰμί ὁ ὕδωρ καί ἄνω φέρω , εἰμί καί ἐναπολαμβάνω ποτέ ἐν ὁ ὕδωρ . ὅτι δέ ὁ ἀήρ ὁ ἐν ὁ ἔλαιον αἴτιος αὐτός ὁ ὑπό ἑκάτερος καί ὁ ψυχρός καί ὁ θερμός παχύνω , ἐφεξῆς λέγω . ὁ μέν γάρ ψυχρός ὁ πνεῦμα καί ὁ ἀήρ ψύχω καί εἰς ὕδωρ μεταβάλλω παχύνω , ὥστε καί ὁ ἐν ὁ ἔλαιον ἀήρ ἐν ὁ ψύχω συνίστημι τε καί παχύνω καί εἰς ὕδωρ μεταβάλλω αἴτιος καί ὁ ἔλαιον ὁ παχύνω · ἀεί γάρ ὅταν μίγνυμι ὕδωρ καί ἔλαιον , ἀμφότερος γίγνομαι ὁ μίγμα παχύς , καί ὁ ὕδωρ καί ὁ ἄμικτος ὕδωρ ἔλαιον . οὖον πᾶς δέ ἡγητέον ἐξυδατόω ὁ ἐν ὁ ἔλαιον ἀήρ ὑπό ὁ ψῦχος , ἀλλά τίς μέρος αὐτός · εἰμί γάρ πᾶς , οὐκέτι ἄν εἰμί ὁ ὑπολείπω αὐτός ἔλαιον , εἰμί γε ὁ ἔλαιον ὁ εἰμί ἐν ὁ πλήρης ἀήρ εἰμί . πάλιν δέ ὑπό πυρός ἅμα καί ὁ χρόνος παχύνω αὐτός καί λευκαίνω λέγω , λευκαίνω μέν ὑπό ὁ θερμός ἐξατμίζω εἰμί τίς ἐν-εἰμί ὕδωρ ἐν αὐτός , ὅς ὁ μίξις μέλας αὐτός ποιέω ὁ χρῶμα , ἐξατμίζω δέ ἅμα καί παχύνω ὁ ἔλαιον . καί ὁ μέν πῦρ οὕτως αὐτός καί ὁ παχύνω καί ὁ λευκαίνω αἴτιος . ὁ δέ χρόνος ὁ παχύνω αἴτιος αὐτός γίγνομαι , οὐκέτι δέ καί ὁ λευκαίνω · μαραίνω γάρ ὁ ἐν ὁ ἔλαιον ἀήρ καί ὁ ἐν αὐτός θερμός ψύχω ὁ ἀήρ εἰς ὕδωρ μεταβάλλω παχύς ὁ ἔλαιον ποιέω . ἀμφοτέρως μέν οὖν ὁ αὐτός γίγνομαι πάθος , καί ὑπό ὁ πυρός καί ὑπό ὁ χρόνος , ἢ ἀμφοτέρως καί ὑπό ὁ ἐξατμίζω ὁ ὕδωρ καί ὑπό ὁ μεταβάλλω ὁ ἐν αὐτός ἀήρ εἰς ὕδωρ . ὑπό ἀμφότερος γάρ οὗτος ὁ αὐτός γίγνομαι πάθος ἐν ὁ ἔλαιον , ὁ παχύνω αὐτός , καί διά ὁ αὐτός · διά γάρ ὁ ὕδωρ · ἀλλά οὐ ὡσαύτως , ἀλλά ὅπου μέν διά ὁ ἐξατμίζω αὐτός , ὅπου δέ διά ὁ γεννάω . δύναμαι ὁ ἀμφοτέρως καί διά ὁ αὐτός εἴρω καί ἐπί ὁ ψυχρός καί ἐπί ὁ χρόνος · ὑπό γάρ ἀμφότερος παχύνω ὁ ἔλαιον , ὁ γίγνομαι ἐν αὐτός ὕδωρ ἐκ ὁ ὁ ἀήρ μεταβολεύς , ἀλλά ὁ μέν ψυχρός ψύχω αὐτός αὐτόθεν , ὁ δέ χρόνος καταμαραίνω ὁ ἐν αὐτός θερμός . παχύνω μέν οὖν ὑπό ἀμφότερος , οὖον ξηραίνω δέ ὑπό οὐδέτερος , ὅτι οὔτε ὁ ἀήρ οὔτε ὁ γλίσχρος ὁ ὑγρός οὔτε ὑπό ἥλιος οὔτε ὑπό ψῦχος ξηραίνω · ὅς τε γάρ γλισχρότης κωλυτικός ξηρότης ὅς τε ἀήρ οὐ εἰμί ὁ ξηραίνω , ἀλλά ὡς εἶπον , ὕδωρ καί ὅσος ὕδωρ εἶδος · οὗτος γάρ ἢ ἐξατμίζω ξηραίνω ἢ πήγνυμι . ἀλλά οὐδέ ὁ ἐν ὁ ἔλαιον ὕδωρ ἐξέπομαι ὑπό πυρός οὐδέ ξηραίνω , ὅτι ὁ μέν ὑπό πυρός ξηραίνω ὕδωρ ὁ ἀτμίζω τε καί μεταβάλλω εἰς ἀήρ ξηραίνω , ὁ δέ ἐν ὁ ἔλαιον ὕδωρ οὐ ἀτμίζω οὐδέ ἐξέπομαι διά ὁ ὁ ἔλαιον γλισχρότης . | ὅσα δέ , φημί , ἐκ γῆ καί ὕδωρ μίγνυμι , οὗτος δήω προσνέμω ἐκεῖνος , ὅς πλείων ἔχω , ὕδωρ μέν ὅς ὁ ὕδωρ πλέω , γῆ δέ ὁ γῆ πλέω ἔχω . λέγω δέ τις οἶνος καί πήγνυμι καί ἕπω , τουτέστι παχύνω . εἰμί δέ ὁ μέν πήγνυμι ὁ ὁ ξηρός πλέω ἔχω , ὁ δέ παχύνω ὁ ὁ ὑγρός . δοκέω δέ διά οὗτος λέγω τις οἶνος πλέω ὁ ἔχω ἢ ὕδωρ · ὁ γάρ πήγνυμι · καίτοι εἶπον ὁ οἶνος ὕδωρ εἶδος εἰμί . ἢ οὖον ὁ ἁπλόος πήγνυμι σημεῖον εἰμί ὁ γῆ πλείων ἔχω ἢ ὕδωρ , ἀλλά ὁ ὑπό πυρός πήγνυμι , ἐπεί ὑπό ψυχρός καί ὁ ὕδωρ πήγνυμι · οὕτως δέ καί ὁ πήγνυμι οἶνος πήγνυμι ὑπό ψυχρός . ὁ δέ γλεῦκος ἕπω παχύνω ὁ ὕδωρ μή παχύνω , ὅτι μηδέπω καθαρός καί ἀποκρίνω οἶνος εἰμί , ἀλλά ἔτι ἄπεπτος · ἀπό πᾶς δέ λέγω ὁ τοιοῦτος ξηραίνω ὁ ὕδωρ ἀπέρχομαι , ὁ μίγνυμι ἐκ ὕδωρ τε καί γῆ , καί πλέω γῆ ἔχω , ὁ ὑπό θερμός ξηραίνω · ξηραίνω γάρ οὗτος ὁ ὕδωρ ἀπέρχομαι · ὁ γάρ ἀτμίς ὁ ἀναφέρω ξηραίνω αὐτός ὕδωρ εἰμί , ὅς σημεῖον παρατίθημι ὁ εἰς ὕδωρ αὐτός ἀθροίζω συνίστημι · ὁ γοῦν ἐπί ὁ ὁ χάλκεος πῶμα ἀθροίζω ὕδωρ εἰμί . ὅσος δή ὁ ἐξατμίζω ὑπό πυρός ὑπολείπω τίς μηκέτι ἐξατμίζω δύναμαι , οὗτος γῆ ἡγητέον εἰμί · ἐν γάρ ὁ ὕδωρ , ὅταν κατά ἑαυτοῦ εἰμί ἀτμίζω καί ξηραίνω , οὐδείς ὑπολείπω , ὅς μή δύναμαι ἐξατμίζω . ἔνιοι δέ φημί ὁ μίγνυμι ἐκ γῆ τε καί ὕδωρ καί ὑπό ψυχρός πήγνυμι παχύνω τε καί ξηραίνω . ὁ γάρ ψυχρός οὖον μόνος πήγνυμι καί ξηραίνω , ἀλλά καί παχύνω . πήγνυμι μέν καί ξηραίνω ὁ ὕδωρ · ὁ γάρ πήγνυμι ξηραίνω καί αὐτός · εἶπον γάρ ὑπό ὁ ξηραίνω καί ὁ πήγνυμι εἰμί · παχύνω δέ ὁ ἔλαιον ὁ ἀήρ ὁ ψύχω εἰς ὕδωρ μεταβάλλω . ἀλλά καί αὐτός ὁ ἀήρ παχύνω ἐν ὁ εἰς ὕδωρ μεταβολή καί ὁ ὁ νέφος σύστασις . εἶπον δέ ξηραίνω μέν ὕδωρ , διά οὗτος ἐπιφέρω ὁ ὁ δέ πῆξις εἴρω ξηρασία τις εἰμί · οὕτως γάρ ὁ ψυχρός ξηραίνω ὁ ὕδωρ ὁ πήγνυμι . εἶπον δέ ὑπό ὁ ψυχρός ὁ μέν πήγνυμι τε καί ξηραίνω , ὁ δέ καί παχύνω , λέγω ὅτι ὅσος μή παχύνω ὑπό ὁ ψυχρός ἀλλά πήγνυμι , ὕδωρ εἰμί , ὡς οἶνος , ὅρος , ὄξος , κονία , ὄρρος , ὅσος δέ παχύνω ὑπό ψυχρός , ἀλλά μή ὑπό πυρός ὁ ἀτμίζω , ὡς ὁ γάλα παχύνω , ὅσος δέ μή οὕτως , ὁ μέν γῆ μάλα φημί εἰμί , ὁ δέ κοινός ὕδωρ τε καί ἀήρ , μέλι μέν γῆ μᾶλλον · παχύνω γάρ ὑπό ψῦχος ὁ μέλι , οὖον μόνος πήγνυμι · ἔλαιον δέ ἀήρ δηλονότι καί ὕδωρ · οὗτος γάρ προστίθημι παραλείπω . λέγω δέ καί ὁ γάλα καί ὁ αἷμα εἰμί μέν ἐκ ἄμφω , ὕδωρ τε καί γῆ , μᾶλλον δέ καί ὁ πλεῖστος γῆ . ἢ ὁ πλεῖστος αἷμα καί ὁ πλεῖστος γάλα · δύναμαι γάρ τίς καί ὑδαρής ἢ γάλα ἢ αἷμα γίγνομαι , ὁ πλείων ὕδωρ ἔχω . καί ὁ ὑγρός δέ , ἐκ ὅσος ὁ ἅλς καί ὁ νίτρον πήγνυμι , γῆ πλέω ἔχω φημί · ὁμοίως γάρ οὗτος ἔχω λέγω καί ὁ αἷμα καί ὁ γάλα · καί γάρ ἐκ ἐκεῖνος στερεός τις γίγνομαι , οἷος ὀστέον , νεῦρον , σάρξ , ὡς καί ἐκ οὗτος ἅλς καί νίτρον . καί λίθος δέ φημί τις ἐκ ὑγρός τίνω συνίστημι γίγνομαι , ὥσπερ καί ὁ ἅλς · τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ ὁ ὕδωρ ἐν ὁ ῥύσις πῶρος τις καί λίθος ἐπιγεννάω ὕδωρ , ὁ εἰμί ἄν καί αὐτός γῆ ἔχω πλείων . ὅτι δέ ὁ μέν ὄρρος ὕδωρ εἰμί , ὁ δέ γάλα γῆ ἔχω πλέω , δείκνυμι εἶπον ὁ ὄρρος ἕψω ὁ γάλα , εἰμί μή εἰμί χωρίζω αὐτός , ἐκκαίω , ὅς πάσχω ὁ ὕδωρ , ὁ δέ γεώδης συνίστημι τε καί παχύνω καί πήγνυμι · οὕτως γάρ ὁ τυρός ἐκ ὁ γάλα πήγνυμι . ὅτι δέ ἔχω γῆ ὁ γάλα , συνίστημι φημί αὐτός ναί ὑπό ὁ ὄψ , καί ἕψησις τις μνημονεύω γίγνομαι ὑπό ὁ ἰατρός , ἐν ὅς , φημί , ὁ γάλα προσμείγνυμι ὀπός χωρίζω ὁ ὄρρος καί ὁ τυρός ἀπό ἀλλήλων . ὁ δέ χωρίζω ὄρρος οὐκέτι παχύνω ὡς ὕδωρ εἰμί , ἀλλά καί ἐκκαίω , εἄν ἕψω , ὡς ὁ ὕδωρ . εἶπον δέ πρό ὀλίγος ὁ πολύς καί ἐν ὁ γάλα καί ἐν ὁ αἷμα γῆ πλείων ἢ ὕδωρ ἔχω , λέγω νῦν περί ὁ γάλα ὅτι ὁ μή ἔχω τυρός ἢ ὀλίγος ὕδωρ μάλα εἰμί καί ἄτροφος . δείκνυμι δέ καί ὁ αἷμα γῆ πλέω ἔχω διά ὁ πήγνυμι αὐτός ὁ ξηραίνω ψύχω · οὖον γάρ ὁμοίως ὁ ὕδωρ πήγνυμι ὑπό ὁ ψυχρός , ἀλλά ὁ ξηραίνω , ὅς γίγνομαι ὁ θερμότης ὁ ἐν αὐτός ὑπό ὁ ψυχρός χωρίζω καί ὑποχωρέω καί συνεξάγω καί ὁ ὑγρότης ὁ ἐν ὁ αἷμα . ὁ δέ μή πήγνυμι μηδέ ξηραίνω αἷμα , ὁποῖος εἰμί καί ὁ ὁ ἔλαφος , ὕδωρ φημί μᾶλλον εἰμί καί ψυχρός . ὁ δέ ὕδωρ μᾶλλον εἰμί ὁ τοιοῦτος αἷμα σημεῖον ποιέω ὁ μηδέ ἴς ἔχω αὐτός · οὗτος γάρ γῆ τε καί στερεός . καί ἐκ ὁ ἔχω γοῦν αἷμα ἴς καί πήγνυμι εἄν ὁ ἴς ἐξαιρέω , οὐκέτι πήγνυμι οὐδέ ξηραίνω ὁ καταλείπω · ὕδωρ γάρ λοιπός , ὡς καί ὁ γάλα ὅταν ὁ τυρός χωρίζω · ὁ γάρ ὄρρος ὕδωρ . σημεῖον δέ ὁ ὑδαρής εἰμί ὁ μή πήγνυμι τε καί συνίστημι αἷμα ὁ μηδέ ὁ νοσώδης πήγνυμι , ὁ ἰχώρ ἔοικα καί διαφθείρω καί διαρρέω αἷμα . εἶπον δέ ὁ νοσώδης αἷμα ἰχωροειδής εἰμί μή πήγνυμι ὁ δέ ἰχώρ φημί εἰμί φλέγμα τίς καί ὕδωρ . τοιοῦτος δέ γίγνομαι ὁ αἷμα διά ὁ μή πέσσω μηδέ κρατέω ὑπό ὁ φύσις ὁ πέσσω . ἐπί οὗτος ἀποδίδωμι ὁ αἴτιος ὁ ὁ πήγνυμι ὁ μέν λυτός εἰμί , ὡς ὁ νίτρον καί ὁ ἅλς , ὁ δέ ἄλυτος , ὡς ὁ κέραμος , καί ὁ ἄλυτος ὁ μέν μαλακτός εἰμί , ὡς ὁ κέρας , ὁ δέ ἀμάλακτος , ὡς ὁ τε κέραμος καί ὁ λίθος . καί λέγω ὅτι ἐπεί ἕκαστος ὁ λύω ὑπό ὁ ἐναντίος ὁ πήγνυμι λύω ( ὅσος μέν γάρ ὁ ψυχρός πήγνυμι , οὗτος λύω ὁ θερμός , ὅσος δέ ὁ θερμός , οὗτος ὑπό ψυχρός λύω ) , ὅς ὁ πῆξις αἴτιος ἀμφότερος , καί ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός , οὗτος εὔλογος μάλιστα ἄλυτος , οὐ ἔχω ἐναντίος δύναμις ὁ λύω αὐτός ὁ πήγνυμι . ὑπό ἀμφότερος δέ πήγνυμι ὅσος προθερμαίνω ὁ ψυχρός πήγνυμι · συμβαίνω γάρ ἐπί οὗτος , ὅταν ὁ θερμός ἐξικμάζω ὁ ὑγρός ἐκ αὐτός ἔξειμι , ψύχω συνθλίβω πάλιν καί πυκνόω οὕτως , ὡς μηδέ ὑγρός τις ἔτι δίοδος δίδωμι · διό οὔτε ὑπό θερμός οὗτος λύω ( ὁ γάρ ὑπό ψυχρός πήγνυμι μόνος λύω ὁ θερμός ) ὅστε ὑπό ὕδωρ · ὁ γάρ ὑπό ψυχρός πήγνυμι οὖον λύω ὑπό ὕδωρ . ὑπό γάρ ὕδωρ λύω οὗτος , ὡς προερέω , ὅσος ὑπό ξηρός θερμός μόνος πήγνυμι . ὁ δέ γε σίδηρος πρῶτος ὑπό ὁ θερμός τήκω ὑπό ὁ ψυχρός πήγνυμι , ὥστε πρός ὁ πῆξις ἀμφότερος αὐτός δεῖ · διό οὐ εἰμί λυτός , εἄν μή ὑπό ὑπερβάλλω θερμός , ὡς ἤδη προεῖπον . ἢ λέγω ὁ σίδηρος μή ὑπό θερμός πήγνυμι · ὑγρός γάρ ὑπό ὁ πυρός τήκω γίγνομαι · πήγνυμι δέ ὑπό ὁ ψυχρός · ὥστε εἰμί ὑπό ψυχρός μόνος πήγνυμι , εἰκότως ὑπό θερμός λύω . λέγω δέ καί περί ὁ ξύλον ὅτι εἰμί μικτός ἐκ γῆ καί ἀήρ · διό καυστός , φημί , εἰμί , οὖον τηκτός οὐδέ μαλακτός · ὁ γάρ ὕδωρ ἔχω τοιοῦτος . διά οὗτος δέ καί ἐπιπλέω αὐτός ὁ ὕδωρ φημί , πλήν ὁ ἔβενος ὁ μέλας · οὗτος γάρ πλεῖστος γῆ ἔχω ὁ ὁ ἀήρ διαπνέω ἐκ αὐτός , ὁ ἄλλος ξύλον πλείων ἀήρ ἢ γῆ ἔχω . ὁ δέ κέραμος γῆ μόνος ἔχω λέγω , τουτέστιν ἄτηκτος εἰμί · ὁ γάρ γῆ ἢ μηδέ ὅλως ἔχω ὑγρός ἐν ἑαυτοῦ ἢ ὀλίγος ἄτηκτος · τοιοῦτος δέ ὁ κέραμος διά ὁ ξηραίνω ὑπό ὁ πυρός κατά ὀλίγος οὕτως πήγνυμι . ὁ γάρ κατά ὀλίγος καί μή ἀθρόος ὁ πῆξις αὐτός γίγνομαι ἐξατμίζω ὁ ὕδωρ καί ὥσπερ εἰς ἀήρ μεταβάλλω χωρίζω αὐτός . διό ἵημι ὕδωρ εἰς ἑαυτοῦ παραδέχομαι , ὡς ὑπό αὐτός λύω , διά ὁ εἰμί πυκνός · διά ὅς γάρ ἀήρ ἐκκρίνω , οὐ εἰμί πάροδος ὕδωρ · λεπτός γάρ ὁ ἀήρ ὁ ὕδωρ . καί διά οὗτος μέν οὖον λύω ὑπό ὕδωρ · ὑπό δέ πυρός οὖον λύω ὁ ὁ ἀρχή ὑπό οὗτος πήγνυμι . p . 384b22 τις μέν οὖν εἰμί πῆξις καί τῆξις , καί διά πόσος καί ἐν πόσος εἰμί , εἴρω . ὑπομιμνῄσκω πάλιν ἐγώ ὁ εἴρω . ὁρισμός μέν οὖν ἵημι πῆξις ἵημι τῆξις ἀποδίδωμι , ἐκ μέντοι ὁ εἴρω ὑπό αὐτός εἰμί ὁρίζω ἑκάτερος αὐτός · πῆξις μέν γάρ εἰμί ἄν σύστασις ὕδωρ ἢ γῆ καί ὕδωρ γίγνομαι ὑπό ψυχρός ἢ ὑπό θερμός ξηρός , τῆξις δέ λύσις ὁ πήγνυμι γίγνομαι ὑπό ὁ ὁ πήγνυμι ἐναντίος . διά πόσος δέ καί ἐν πόσος εἰμί · εἴρω γάρ ὅτι διά ὁ ψυχρός ἢ διά ὁ θερμός καί ξηρός ὁ πῆξις τε καί ὁ τῆξις γίγνομαι , καί ὅτι εἰμί ἐν ὕδωρ ἢ ἐν ὁ μικτός ἐκ ὕδωρ τε καί γῆ · ἐν γάρ οὗτος ὁ πῆξις . εἰμί δέ φημί ἐκ ὁ εἴρω φανερός ὅτι ὁ σύστασις ὁ σῶμα γίγνομαι ὑπό θερμός τε καί ψυχρός · οὗτος γάρ , ὡς προερέω , ἢ ξηραίνω ἢ παχύνω καί πήγνυμι ἐργάζομαι ὁ σύστασις ὁ ὁ σῶμα . διά δέ ὁ οὗτος εἰμί ὁ ποιητικός ὁ σύστασις αὐτός ἐν πᾶς ὁ μικτός τε καί σύστασις ἔχω σῶμα , τουτέστιν ὁρίζω , θερμότης εἰμί , τις δέ καί ψυχρότης , κατά ὅσος ἐκλείπω ὁ ἐν αὐτός θερμός . δοκέω γάρ ὁ ψυχρότης κατά ἔνδεια ὁ θερμός γίγνομαι ἐν ὁ σῶμα , φθορά εἰμί ποιητικός . ἐπεί τοίνυν ἐν ὁ ὁρίζω σῶμα ὁ μέν θερμός καί ὁ ψυχρός ἐν-ὑπάρχω διά ὁ οὗτος εἰμί ὁ ποιητικός ἐν αὐτός , ὑγρός δέ αὖος καί ξηρός διά ὁ οὗτος εἰμί ὁ πάσχω , ὁ μικτός σῶμα καί ὁρίζω μετέχω ἄν πᾶς . ἐκ μέν οὖν ὕδωρ καί γῆ ὁ ὁμοιομερής φημί συνίστημι σῶμα καί ἐν ζῷον καί ἐν φυτός ( εἰμί δέ ὁ τοιοῦτος ὀστέον , νεῦρον , σάρξ , ξύλον , φλόος ) , οὐ ὡς ἐκ μόνος δέ οὗτος συνίστημι ὁ ὁμοιομερής , ἀλλά ὡς ὁ πλεῖστος ἐκ οὗτος ἔχω . λέγω δέ καί ὁ μεταλλεύω ἐκ οὗτος συνίστημι · εἰμί δέ οὗτος χρυσός , ἄργυρος , χαλκός , σίδηρος , μόλυβδος , κασσίτερος καί εἰμί τις τοιοῦτος · οὗτος γάρ ὁ σύστασις ἐκ ὕδωρ τε καί γῆ γίγνομαι ἅμα καί ἐκ ὁ ἀναθυμίασις ὁ ἑκάτερος , λέγω ἑκάτερος ἀναθυμίασις ὁ τε ἀπό ὁ ὕδωρ , ὅστις εἰμί ὁ ἀτμιδώδης , καί ὁ ἀπό ὁ γῆ , ὅστις εἰμί ὁ ξηρός τε καί καπνώδης . ἐκ γάρ ὁ διπλόος οὗτος ἀναθυμίασις , εἰμί ἀπό ἑκάτερος ἐκεῖνος , ἐγκατακλείω ἐν ὁ γῆ καί πήγνυμι γίγνομαι ὁ τε μεταλλευτός καί ὁ ὀρυκτός , ὁ μέν ὀρυκτός ἐκ ὁ ὁ ξηρός πλέω ἔχω ἀναθυμίασις , ὁ δέ μεταλλευτός ἐκ ὁ ὁ ὑγρός . εἴρω δέ περί οὗτος ἐπί τέλος ὁ τρίτος ὁ μετεωρολογικός . οὗτος δέ φημί ὁ συνιστάω ἐκ ὁ προερέω ὁ τε ἴδιος ὁ αἴσθησις διαφέρω ἀλλήλων , ὅσπερ εἰμί ποιητικός , καί ὁ παθητικός τίνω εἰμί . ὅς τε γάρ διατίθημι ὁ αἴσθησις , διαφορά ἐν αὐτός εἰμί ( εἰμί δέ οὗτος χρῶμα , χυμός , εὐωδία , δυσωδία , ψόφος διαφορά · ὁ μέν γάρ αὐτός ψοφητικός , ὁ δέ κακός · ἔτι τε ὁ ἁπτός ἐναντίωσις ) , οὗτος τε οὖν διαφέρω ἀλλήλων εἰμί ποιητικός καί ἔτι ἄλλος , φημί , οἰκέω πάθος · κατά γάρ οὗτος μᾶλλον εἰδοποιέω . οὗτος δέ εἰμί , ἀπό ὅς λέγω διά ὁ πάσχω αὐτός δύναμαι · λέγω γάρ ὁ μέν πηκτός , ὁ οὗτος ὁ πάθος οἷος τε πάσχω εἰμί , ὁ δέ τηκτός πάλιν , ὁ οὗτος , ὁμοίως καί κάμπτω , καί ὁ τοιοῦτος . ὁ γάρ σῶμα ὁ προερέω , τουτέστι ὁ ὁμοιομερής , κατά οὗτος ὁ πάθος διαφέρω ἀλλήλων μάλιστα · παθητικός γάρ , ὥσπερ καί ὁ ξηρός καί ὁ ὑγρός . ὡς γάρ οὗτος ὁ δύναμις παθητικός , οὕτως καί ὁ ἐκ οὗτος συνίστημι σῶμα , ὅσπερ εἰμί ὁ ὁμοιομερής · οὗτος γάρ συνίστημι ἐκ ὕδωρ τε καί γῆ , ὅς ὁ μέν ὕδωρ ὑγρός , ὁ δέ γῆ ξηρός , καί εἰμί φυσικός οὗτος ὁ σῶμα καί πρῶτος ὁ συντίθημι · ἐκ γάρ ὁ ὁ ὁμοιομερής σύνθεσις ὁ ἀνομοιομερής . Μέλλων δέ λέγω περί ὁ πάθος , κατά ὁ εἰδοποιέω ὁ σύνθετος ὁ ὁμοιομερής σῶμα καί ὁ κατά οὗτος εἰδοποιέω , πρῶτος ἐκτίθημι , τίς εἰμί καί πόσος οὗτος κατά ἀριθμός ὁ εἰδοποιέω δύναμις ἢ ἀδυναμία ὁ πάσχω τίς οὗτος , κατά ὁ πάθος ὁ ὁ συντίθημι τε καί ὁμοιομερής σῶμα εἰμί πρός ἀλλήλων διαφορά . ἐκτίθημι δέ ὀκτωκαίδεκα ἀντίθεσις , ὅς ὁ πλεῖστος ὁ σῶμα διαφέρω φημί ἀλλήλων , ἑξῆς περί ἕκαστος ὁ ἐν ὁ εκκειμεναι ἀντίθεσις λέγω τίς εἰμί , καί τίς δύναμις ἔχω . | καί ἐπεί πρῶτος εἰμί ὁ ἀντίθεσις πηκτός ἄπηκτος , τηκτός ἄτηκτος , φθάνω δέ περί αὐτός ἤδη ποιέω λόγος , εἴρω μέν φημί ἤδη περί αὐτός καθόλου τε καί κοινῶς , οὖον μήv ἀλλά καί νῦν ἐπαναλαμβάνω εἴρω φημί περί αὐτός . καί λέγω · ὁ γάρ πήγνυμι σῶμα ὁ μέν ὑπό θερμός πήγνυμι , ὁ δέ ὑπό ψυχρός , ὡς προερέω , ὁ μέν ὑπό ὁ θερμός ὁ ξηραίνω ὑπό αὐτός ὁ ἐν αὐτός ὑγρός καί ἐξατμίζω · οὕτως ὁ νίτρον καί ὁ ἅλς πήγνυμι · ὑπό δέ ὁ ψυχρός ὁ ἐκθλίβω ὁ ἐν ὁ πήγνυμι θερμός · οὕτως ἐκ ὁ ὕδωρ ὁ κρύσταλλος πήγνυμι γίγνομαι ὁ ὁ θερμός ὁ ἐν αὐτός ἐπικρατέω ὑπό ὁ ψυχρός ἐκκρίνω . ὥστε ὁ πήγνυμι ὁ μέν ὑγρός ἀπουσία , ὁ δέ θερμός πήγνυμι . ὅς δέ ὁ ἀπουσία πήγνυμι , ὁ οὗτος παρουσία λύω . διό ἅλς μέν καί νίτρον ὑπό ὑγρός λύω · ὅσος γάρ ὁ ὁ ὑγρός ἀπουσία πήγνυμι , οὗτος λύω καί τήκω ὁ ὑγρός , εἄν μή οὕτως πήγνυμι συνέρχομαι τε καί πυκνόω , ὡς μή δέχομαι διά ὁ πόρος ὕδωρ , ὁ στενός εἰμί αὐτός ὁ ὁ ὕδωρ ὄγκος . διά οὗτος γάρ , ὡς εἶπον πρό ὀλίγος , οὐδέ ὁ κέραμος ὑπό ὁ ὑγρός τήκω . ἐσθίω μέν γάρ αὐτός ὑπό ὕδωρ λύω · πήγνυμι γάρ ὑπό πῦρ · οὖον λύω δέ ὑπό αὐτός διά ὁ πυκνότης · κατά ὀλίγος γάρ ξηραίνω ὑπό ὁ θερμός ὁ ἔκκρισις ὁ ὕδωρ εἰς ἀήρ μεταβάλλω ποιέω · διά ὅς δή ὁ ἀήρ πόρος ἐξέρχομαι λεπτός εἰμί , διά οὗτος οὐ οἷος τε ὁ ὕδωρ διέρχομαι . ὅσος δέ μή οὕτως ὑπό ὁ θερμός πήγνυμι ὡς ὁ κέραμος , πᾶς ὑπό ὁ ὑγρός λύω . ὡς νίτρον , ἅλς , γῆ ὁ ἐκ πηλός · οὖον γάρ ὁ ἐκ ὁ κέραμος . κρύσταλλος δέ καί ὅσος ἄλλος θερμός στερέω πήγνυμι , ὡς ὁ μεταλλεύω , ὑπό θερμός τήκω τε καί λύω . τίς μέν οὖν πηκτός ὁ σῶμα εἰμί καί λυτός , εἴρω , ἀλλά καί ὁ πηκτός μέν ἄτηκτος δέ · ὁ γάρ κέραμος καί λίθος τις τοιοῦτος . τίς δέ ἄπηκτος , ἐφεξῆς λέγω . φημί δή ἄπηκτος εἰμί ὅσος μή ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὑγρότης ὑδατώδης μηδέ ὕδωρ εἰμί , ἀλλά ὁ πλείων ἐν ἑαυτοῦ γῆ ἔχω καί θερμός , ὁποῖος εἰμί ὁ τε μέλι καί ὁ γλυκύς . οὗτος γάρ πολύς ὁ θερμός ἐν ἑαυτοῦ ἔχω καί εἰμί ὥσπερ ζέω · διό παχύνω μέν ὑπό ὁ θερμός , οὖον μήv καί πήγνυμι . άπηχτος φημί εἰμί καί ὁ ἔχω μέν ὕδωρ , ὁ δέ πλείων ἀήρ · διά οὗτος γάρ οὔτε ὁ ἔλαιον πήγνυμι οὔτε ὁ χυτός ἄργυρος · λέγω δέ ἄν ὁ ὑδράργυρος . ἀλλά οὐδέ ὁ γλίσχρος πήγνυμι · διό οὔτε πίσσα οὔτε ἰξός . ἑξῆς δέ τίς εἰμί μαλακτός ὁ πήγνυμι λέγω · φημί δή οὗτος εἰμί μαλακτός , ὅσος πήγνυμι οὐ εἰμί ἐκ ὕδωρ , ἀλλά γῆ μᾶλλον . ὁ μέν γάρ κρύσταλλος , ἐκ ὕδωρ εἰμί καί πήγνυμι , οὐ εἰμί μαλακτός · ὅσος δέ γῆ μάλα εἰμί καί οὕτως πήγνυμι , ὡς μήτε ἐξικμάζω πᾶς ὁ ὑγρός ἐκ αὐτός , ὥσπερ ἐπί ὁ νίτρον καί ὁ Θῶν ( οὗτος γάρ πᾶς ὁ ὑγρός ἐξικμάζω ) , μηδέ ἀνώμαλος ἔχω , ὥσπερ ὁ κέραμος λέγω δέ εἄν ὁ κέραμος ἀνώμαλος ἔχω ἤτοι ὑγρότης , ὡς ἔχω μέν τις αὐτός ὑγρότης , ἀνώμαλος δέ , ἢ ἀνώμαλος ὁ πόρος ἔχω ὁ κέραμος λέγω , ὅτι μή ἐπί εὐθύς ) , ὅσος δή γῆ πλέω ἔχω πήγνυμι οὕτως , ὡς μή τελέω ἐκ αὐτός ὁ ὑγρός ἐξικμάζω , μηδέ ἀνώμαλος ἔχω ὁ πόρος κεῖμαι , ἀλλά εἰμί ἑλκτός , ὡς ἕλκω ἐπίδοσις ἔχω ἄνευ ὁ βρέχω , οἷος εἰμί νεῦρον , ἱμάς , οὗτος μαλακτός . ἀλλά καί ὅσος ὁ πήγνυμι ἐλατός εἰμί οὐ εἰμί ὕδωρ , καί οὗτος μαλακτός εἰμί , μαλακτός δέ πῦρ , ὡς σίδηρος ( θερμαίνω γάρ μαλάσσω ) , ἀλλά καί κέρας . ἀλλά καί ξύλον τις θερμαίνω φύω κάμπτω τε καί μαλάσσω . ἐπιζητέω δέ ἄν τις , εἰμί εἰμί τις ὁ ἐκ ὕδωρ πήγνυμι ἐλατός . λέγω δέ καί ὁ τηκτός τε καί λυτός καί ὁ ἄτηκτος ὁ μέν τεγκτός εἰμί , ὁ δέ ἄτεγκτος , τεγκτός μέν ὅσος δέχομαι ἐν ἑαυτοῦ ὕδωρ βρέχω , ὡς ὑγρός γίγνομαι καί μαλακός , ἄτεγκτος δέ ὁ μή τοιοῦτος . τεγκτός μέν ἔριον καί γῆ , ἄτηκτος εἰμί , χαλκός δέ , τηκτός εἰμί , άτεγκτος εἰμί · εἰμί δέ ὁ χαλκός τηκτός εἰμί οὐ | ὑπό ὕδωρ τηκτός , ἀλλά ὑπό πῦρ . λέγω δέ καί ὁ ὑπό ὕδωρ τηκτός ἔνιοι ἄτεγκτος εἰμί , ὥσπερ νίτρον καί ἅλς · οὖον γάρ διαμένω ἐν ὁ βρέχω γίγνομαι μαλακός , ὅσπερ ἴδιος ὁ τεγκτός . λέγω δέ καθόλου τεγκτός εἰμί ὅσος γῆ εἰμί ἔχω ὁ πόρος μείζων τε ὁ ὁ ὕδωρ ὄγκος καί σκληρός , μείζων μέν , ὡς δέχομαι διά αὐτός ὁ ὕδωρ , σκληρός δέ , ὡς μή λύω ὑπό αὐτός . τηκτός δέ ὕδωρ φημί εἰμί ὅσος διά ὅλος αὐτός δέχομαι ὁ ὕδωρ οὖον διά πόρος μόνος σώζω καί μένω μετά ὁ δέχομαι ὁ ὕδωρ . λέγω δέ καί ὁ ὁ μέν γῆ καί τέγγω καί τήκω ὑπό ὁ ὕδωρ , ὁ δέ νίτρον τήκω μέν , τέγγω δέ μή αἴτιος , ὅτι ὁ μέν νίτρον διά ὅλος αὐτός ὁ πόρος ἔχω , καί πανταχοῦ συντετραίνω ἀλλήλων εἰμί ὁ ἐν αὐτός , διό εὐθύς2 ὁ δέχομαι ὁ ὕδωρ διαιρέω ὑπό αὐτός ὁ μόριον αὐτός · ἐν δέ ὁ γῆ ὁ μέν οὕτως ἔχω πόρος , ὡς διά ὅλος αὐτός εἰμί , ὁ δέ οὕτως , ὡς παραλλάξ κεῖμαι καί μή συντετραίνω εἰς ἀλλήλων . ὅταν μέν οὖν κατά ὁ συντετραίνω εἰς ἀλλήλων πόρος καί διά ὅλος εἰμί αὐτός δέχομαι ὁ ὕδωρ , τήκω · ὅταν δέ κατά ὁ παραλλάξ κεῖμαι , τέγγω μέν , οὖον τήκω δέ . εἰμί δέ ἄν ἐκεῖνος λέγω ἑπομένως ὁ προερέω , ὅτι ὅς μέν γῆ ὁ πόρος σκληρός εἰμί , οὗτος τέγγω μέν , οὖον τήκω δέ , ὅς δέ μαλακός , οὗτος τήκω · ὁ δέ ὁ νίτρον μαλακός εἰμί ἀεί ἐν ὁ δέχομαι ὁ ὕδωρ λύω . | λέγος δέ ἑξῆς καί τίς εἰμί ὁ σῶμα καμπτός τε καί εὐθυντής , τίς δέ καί ἄκαμπτος , καί ὅλως τίς εἰμί ὁ κάμπτω τε καί εὐθυντός , καί τίς ὁ κάμπτω καί εὐθύνω , καί ὅτι ὁ ἀνακάμπτω κάμπτω καί ὁ κατακάμπτω . λέγω δέ καί περί κατακτός καί θραύστης , καί ὅτι ἔνιοι μέν ὁ ἕτερος οὗτος ἐπιδέχομαι , εἰμί δέ ὁ ἀμφότερος , ὡς καί κατάσσω καί θραύω . λέγω δέ καί τίς ἑκάτερος οὗτος , καί τίς αὐτός ὁ διαφορά , καί τίς ὁ αἰτία ἑκάτερος ὁ πάθος οὗτος . λέγω καί περί θλαστός καί ἄθλαστος , τίς τε εἰμί καί διά τίς , καί τίς εἰμί ὁ θλάω καί ὁ μή θλάω · ἀλλά καί ὅτι ὁ θλαστός ὁ μέν καί μαλακτός εἰμί , ὡς κῆρ , ὁ δέ σκληρός , ὡς χαλκός . ἀλλά καί ὁ ἄθλαστος ὁ μέν σκληρός , ὡς κέραμος ( ἄθλαστος γάρ ὁ κέραμος ) , ὁ δέ ὑγρός , ὡς ὕδωρ · οὖον γάρ θλάω ὁ ὕδωρ ἐν ὁ ὑπείκω , ἀλλά διαιρέω καί ἀντιμεθίστημι . λέγω καί τίς ὁ θλαστός πλαστός εἰμί , τουτέστιν ὑπακούω πλάσσω , τίς δέ πλαστός μέν οὖον , πιεστός δέ , καί τίς ὁ πιεστός , καί τίς πιέζω σῶμα καί διά τίς . λέγω δέ καί τίς εἰμί ὠσμός καί τίς πληγή , καί τίς αὐτός διαφορά . λέγω δέ καί τίς ὁ σῶμα εἰμί ἑλκτός , καί τίς ὁ ἕλκω . ἀλλά καί ὅτι ἔνιοι μέν καί ἑλκτός εἰμί καί πιεστός ὁ σῶμα , ὁ δέ ὁ ἕτερος οὗτος ἔχω μόνος . λέγω δέ καί περί ἐλάτη καί ἀνήλατος καί λέγω τίς εἰμί ὁ ἐλατός καί τίς ὁ ἀνήλατος , καί ὅτι ὁ μέν ἐλατός πᾶς καί θλαστός , ὁ δέ θλαστός οὖον πᾶς ἐλατός . ἀλλά καί ὅτι ὁ πιεστός ὁ μέν ἐλατός εἰμί , ὁ δέ οὖον . λέγω καί περί σχιστός καί άσχιστος , καί τίς ἄσχιστος , καί τίς ὁ σχίζω , καί τίς διαφέρω σχίσις τομή · καί τίς εἰμί τμητής , καί ὅτι ἔνιοι καί σχιστός εἰμί καί τμητής , σχιστός μέν ὡς ἐπί ὁ πολύς κατά μῆκος , τμητός δέ κατά πλάτος . λέγω δέ καί περί ὁ ἄλλος , ὅς πρό ὀλίγος ὁ ἀριθμός ἐκτίθημι ὡς κτάομαι δύναμις καί ἀδυναμία λέγω . γλίσχρος τε γάρ φημί εἰμί , εἄν ἑλκτός ἢ ὑγρός εἰμί μαλακός εἰμί · γίγνομαι δέ ὁ τοιοῦτος ὁ σῶμα , ὅσος οὕτως κατασκευή ἔχω , ὡς ἐπαλλάσσω αὐτός ὁ μόριον ἀλλήλων καί ὁ ἕτερος ὁ ἕτερος συναρτάω , ὡς ὁ ἅλυσις , καί μή εὐαπόλυτος εἰμί . ὁ γάρ τοιοῦτος ἑλκτός εἰμί , ἐπί πολύς δύναμαι ἐκτείνω μή διασπάω καί πάλιν συνίημι · ὁ δέ μή τοιοῦτος ψαθυρός καί εὔθραυστος . λέγω δέ καί τίς μέν πιλητός , τίς δέ ἀπίλητος εἰμί , καί τίς καυστός καί ὅς ἄκαυστος , καί διά τίς ὁ καυστός τοιοῦτος εἰμί · διά γάρ ὁ ἔχω πόρος πυρός δεκτικός καί ὑγρότης ἐν ὁ πόρος ὁ κατά εὐθυωρία ἀσθενής πῦρ , τουτέστιν καυστός . ἐπί ὅς λέγω περί ὁ θυμιατός καί ἀθυμίατος , καί λέγω θυμιατός εἰμί ἔχω μέν ὑγρότης , οὖον μήv τοιοῦτος , ὥστε πυρόω αὐτός καί θερμαίνω αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἐξατμίζω ἄνευ ὁ σῶμα ὁ ὁ ὑγρότης ἔχω . εἶπον δέ μή ἐξατμίζω κατά ἑαυτοῦ ὁ ἐν ὁ | θυμιατός ὑγρότης πυρόω αὐτός , περί ἀτμίς εἶπον , τίς εἰμί ὁ ἀτμίς · ὁ γάρ ὑπό θερμός καυστικός ἐκ ὑγρός εἰς ἀήρ καί πνεῦμα ἔκκρισις ὑγραντικός . ὁ δέ θυμιατός ὁ ὑγρότης οὐ ὑπό πυρός εἰς ἀήρ θερμαίνω ἐκκρίνω , ὡς αὐτός ὑπομένω ( συναναλίσκω γάρ καί αὐτός ἐν ὁ θυμιάω ) ἀλλά ὑπό χρόνος · παλαιόω γάρ ὁ μέν ὑγρότης ἐξατμίζω , αὐτός δέ ὁ μέν ξηρός γίγνομαι , ὁ δέ καί τελέω εἰς γῆ μεταβάλλω . ὁ δέ ἔκκρισις ὁ ἀπό ὁ θυμιατός ὁ ὑγρός ὁ ὑπό χρόνος ἀλλά οὐ ὑπό πυρός γίγνομαι διαφέρω ὁ ὑπό πυρός γίγνομαι , ὅτι οὗτος οὔτε ὑγραντικός εἰμί οὔτε πνεῦμα γίγνομαι ὁ ἀπό αὐτός ἔκκρισις ὁ ὑγρός . ὁρίζω δέ καί ὁ πνεῦμα ῥύσις συνεχής ἀήρ ἐπί μῆκος , ὅς προσλαμβάνω ὁ ἀπό τοιόσδε τις ἀρχή ῥέω εἰμί εἄν ἄνεμος . αὐτός μέν οὖν κατά ἑαυτοῦ ὁ ὑγρός πυρόω ὁ θυμιατός οὐ ἐκκρίνω , κοινός δέ ὁ ἔκκρισις γίγνομαι ἅμα ὑγρός τε καί ξηρός ἀήρ . διό οὔτε ὑγραίνω ὁ ἔκκρισις οὗτος , ἀλλά μᾶλλον χρωματίζω · μολύνω γάρ ὁ πλησίος ὑπό ὁ τοιοῦτος ἔκκρισις . λέγω δέ καί ὁ μέν ὁ ξυλώδης θυμίασις λέγω καπνός , τοιοῦτος δέ καί ὁ ὀστέον καί ὁ θρίξ καί ὁ φύλλον · ὁ δέ ὁ πίων θυμίασις λιγνύς , ὁ δέ λιπαρός κνίζω . διά οὗτος δή ὁ αἴτιος οὐδέ ἕπω ὁ ἔλαιον λέγω οὐδέ παχύνω · εἰμί γάρ θυμιατός λιπαρός γε εἰμί , ἀλλά οὐ ἀτμιστός · εἰμί δέ ὁ μέν ατμιστής ὁ ὑγρός ἐκκρίνω κατά ἑαυτοῦ , ὁ δέ θυμιατός καί αὐτός σύν ὁ ὑγρός ὁ ἐν αὐτός ἀναλίσκω θυμιάω . ὁ δέ ὕδωρ οὖον φημί εἰμί θυμιατός , ἀλλά ἀτμιστός , ὅτι ὑγρός ἀλλά οὖον μετά ξηρότης ὁ ἀπό αὐτός ἔκκρισις θερμαίνω γίγνομαι . λέγω δέ καί ὁ οἶνος ὁ μέν γλυκύς θυμιάω · εἰμί γάρ πίων καί παραπλήσιος ὁ ἔλαιον ποιέω · μήτε γάρ ὑπό ψῦχος πήγνυμι καίω τε ὥσπερ καί ὁ ἔλαιον μήτε εἰμί κύριος οἶνος ἢ ὁ ὄνομα , μή ποιέω γε ὁ ὁ οἶνος · ὁ γάρ μή ἔχω ὁ χυμός οἰνώδης οὐδέ μεθύσκω , ὁ δέ τυγχάνω οἶνος ὁ μεθύσκω . μικρός δέ φημί γίγνομαι ὁ ἀπό αὐτός θυμίασις , τουτέστιν οὐ ἐπί πολύς χέω · διό καί φλόξ γίγνομαι αὐτός θυμιάω , ἐκπυρόω καί φλογέω ὁ ἀναθυμίασις διά παχύτης . Λέγος δέ καί τίς εἰμί καυστός ὁ σῶμα καί τίς ἄκαυστος , καί πάλιν ὁ καυστός τίς μέν καί φλόξ ποιέω , τίς δέ καίω μέν , οὖον μήv καί φλόξ ποιέω · ἔνιοι δέ φημί καί ἄνθραξ ποιέω ὁ φλογιστός . λέγω δέ φλόξ ποιέω καίω ὅσος θυμιατός εἰμί μή εἰμί ὑγρός . ὁ γάρ ἔλαιον καί ὁ πίσσα καί ὁ ἄλλος ὑγρός · διό οὖον φλογιστός κατά ἑαυτοῦ , μετά ἄλλος δέ μείγνυμι καί ἐπιχέω . μάλιστα δέ φλογιστός ὅσος καπνός ἀνίημι · φλόξ γάρ καπνός καίω . ἀνθρακευτός δέ ὁ φλόξ ποιέω λέγω εἰμί ὅσος γῆ πλέω ἔχω ἢ καπνός . λέγω δέ καί ὁ αἴτιος ὁ ἔνιοι μέν ὁ σῶμα τηκτός εἰμί μή εἰμί φλογιστός , ἔνιοι δέ φλογιστός μέν , τηκτός δέ οὖον , ὁ δέ καί φλογιστός καί τηκτός . λέγω καί τίς ὁ θυμιατός καί φλόξ ποιέω καί τίς οὖον , καί διά τίς αἴτιος . ὁ γάρ μή τηκτός ὁ θυμιατός φλογιστός , οὖον τηκτός δέ ὁ πλείων γῆ ἔχω · ὥστε ὁ θυμιατός ὁ πλείων γῆ ἔχω ἢ ὑγρός φλογιστός . ὁ γάρ ἐν αὐτός γῆ ὁ ξηρός ὅμοιος ἔχω ὁ πῦρ · ὅταν οὖν προσλαμβάνω καί ὁ θερμός , πῦρ γίγνομαι . διά οὗτος γάρ καί ὁ φλόξ πνεῦμα ἢ καπνός καίω εἰμί , ὁ ἀμφότερος ξηρός . ὁ μέν οὖν ξύλον καί ξυλώδης , ὥσπερ προεῖπον ἤδη , ὁ ἀναθυμίασις καπνός εἰμί , κῆρ δέ καί λιβανωτός καί πίσσα καί ὅσος πίσσα ἔχω , κατά ὅσος ἔχω οὗτος , ὁ ἀναθυμίασις λιγνύς , ἔλαιον δέ καί ὁ ἐλαιώδης , τουτέστι ὁ λιπαρός , κνίζω · ὁ καί ἐλαχύς φημί καίω κατά ἑαυτοῦ , ὅτι ὀλίγος ἐν ἑαυτοῦ ἔχω ξηρός , ὁ δέ μετάβασις καί μεταβολή εἰς ὁ πῦρ διά ὁ ξηρός · οὗτος γάρ θερμός γίγνομαι ἐκπυρόω · μετά δέ ἄλλος φημί ταχύς καίω δηλονότι ὁ τοιοῦτος ὁ τε ἔλαιον καί ὁ λιπαρός , μείγνυμι τε ὁ συναμφότεροι · ὁ γάρ ξηρός μετά ὁ λιπαρός μείγνυμι πίων γίγνομαι . δῆλος οὖν ὅτι | μετά ἄλλος εἶπον ὁ ξηρός τις . λέγω δέ καί ὁ μέν ἐκθυμιάω ὁ ὑγρός ὑγρός μᾶλλον εἰμί , ὁ δέ ἐξάπτω καί καίω ξηρός τε καί γῆ . εἶπον δέ περί πᾶς ὁ ἀντίθεσις ὁ κατά δύναμις ἢ ἀδυναμία λέγω , κατά ὁ ὁ ὁμοιομερής σῶμα διαφέρω εἶπον ἀλλήλων , οὗτος τε φημί ὁ πάθος διαφέρω ἀλλήλων ὁ ὁμοιομερής σῶμα καί οὗτος ὁ ἁπτός διαφορά · πᾶς γάρ ὁ εἴρω ἀντίθεσις ἁπτός . καί πρός οὗτος εἶπον χυμός τε καί ὀσμή καί χρῶμα οὐκέτι προστίθημι καί ὁ ὁ μέν ψοφητικός αὐτός εἰμί , ὁ δέ ἄψοφος , ὁ ὁ ἀκοή κρίνω · οὗτος δέ ἢ ὅτι μή προηγουμένως εἰμί αὐτός ὁ λόγος ὁ διαφορά ὁ αἰσθητής εἶπον , ὁ ὅτι ἐναργής εἰμί καί ὁ ὁ ψόφος αἰσθητικός κριτήριον . εἶπον δέ καί περί οὗτος πρό ὀλίγος . καταριθμέω δέ καί τίς εἰμί ὁμοιομερής ὁ σῶμα · ὁ τε γάρ μεταλλεύω καί ὅσος ἐκ οὗτος ὁ ἔκκρισις γίγνομαι · ὁ μέν γάρ ἐκ μόλυβδος γίγνομαι , ὁ δέ ἐκ ἄλλος ὁ ὀρυκτός · ἔτι δέ ὁ ἐν ὁ φυτός τε καί ζῷον , ἐκ ὅς ὁ σύστασις ὁ ἀνομοιομερής . καί ὁ ἴς δέ ὁ ἐν ὁ φυτός ἐν ὁ ἀνομοιομερής τίθημι . ἐπεί δέ ὁ μέν ἀνομοιομερής , φημί , ἄλλος αἴτιος ( ἔχω ὕλη μέν γάρ ἐν οὗτος προσεχής ὁ ὁμοιομερής , ποιητικός δέ ὁ σπέρμα ) ἐκ ὅς δέ ὁ ἀνομοιομερής ( συνίστημι δέ , ὡς εἴρω , ἐκ ὁ ὁμοιομερής ) , οὗτος ὕλη μέν , ὡς προερέω , ὁ τε ξηρός καί ὁ ὑγρός , ὅς ὁ μέν εἰμί ὕδωρ , ὁ δέ γῆ ( προφανής γάρ ὁ μέν ὕδωρ ὁ ὑγρός δύναμις , ὁ δέ γῆ ὁ ξηρός ) ποιητικός δέ ὁ θερμός τε καί ψυχρός ( οὗτος γάρ ὁ σύστασις ὁ ὁμοιομερής ποιέω ἐκ ἐκεῖνος , τουτέστιν ἐκ γῆ τε καί ὕδωρ ) , λαμβάνω , φημί , ἐκ ὁ ὁμοιομερής , ὁ ἐκ ὕδωρ καί γῆ ὡς ὕλη ἔχω ὁ σύστασις , τίς μέν αὐτός γῆ εἰμί μᾶλλον , τίς δέ ὕδωρ , περί ὅς προαγορεύω ἤδη , καί νῦν δέ ἐπέξειμι περί αὐτός . ὁ δή σῶμα ὁ ὁμοιομερής ὁ δημιουργέω , εἴτε ἁπλόος εἴτε καί μίγνυμι ὑπό τε ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός , ὁ μέν ὑγρός εἰμί φημί , ὁ δέ μαλακός , ὁ δέ σκληρός . ἵνα δέ ὁ πήγνυμι πως ἢ μαλακός ἢ σκληρός εἰμί , προερέω . ὁ μέν οὖν ὑγρός ( ἐν οὗτος δέ τίθημι καί ὁ μαλακός ) ὁ μέν ἐξατμίζω ὕδωρ εἰμί , ὅσος δέ μή ἐξατμίζω , ἢ γῆ ἢ κοινός εἰμί γῆ καί ὕδωρ , εἶπον ἢ γῆ , οὐ ὅτι μόνος γῆ ( Τῶς γάρ [ εἄν ] ὑγρός τίς εἰμί ἐκ γῆ εἰμί μόνος δύναμαι ; ) ἀλλά ὅτι ἢ πλέω γῆ ἢ ἀμφότερος ἴσος , ὡς ὁ γάλα · ὑγρός γάρ εἰμί οὐ ἐξατμίζω , ὡς ἀναλίσκω πᾶς εἰς ἀτμός , ἀλλά συνίστημι . ἢ γῆ καί ἀήρ . ὡς ὁ ξύλον · λέγω δέ ἄν περί ὁ χλωρός ξύλον · οὗτος γάρ καί ὑγρός · ἢ ὕδωρ καί ἀήρ , ὡς ἔλαιον . ἔτι δέ ὁ μέν ὑπό θερμός παχύνω κοινός γῆ καί ὕδωρ · ἀπορέω δέ ἔτι καί περί ὁ οἶνος , πότερος αὐτός ἐν ὁ ὑγρός χρή τίθημι ἢ ἐν ὁ μικτός . κατά ὅσος μέν γάρ ἐξατμίζω , εἰμί δέ ὁ τοιοῦτος ὁ ὑγρός , καί ὁ οἶνος εἄν οὗτος εἰμί · κατά ὅσος δέ πάλιν παχύνω ὑπό ὁ θερμός , ὡς ὁ νέος ἕπω γάρ συνίστημι , ὁ δέ τοιοῦτος ἐκ ἄμφω ) , δοκέω πάλιν ἐκ γῆ καί ὕδωρ ἵημι . λύω δέ ὁ ἀπολέγω ὁ ὁ οἶνος διαίρεσις . ὁ δέ ὑπό ψυχρός παχύνω γῆ εἰμί φημί δηλονότι μᾶλλον · ὅσος δέ ὑπό ἀμφότερος , καί ὑπό θερμός καί ψυχρός , παχύνω , κοινός φημί εἰμί πλείων · ἔλαιον μέν γάρ ὕδωρ καί ἀήρ , μέλι δέ γῆ καί ὕδωρ · ὁμοίως καί ὁ γλυκύς οἶνος . ὁ δέ συνίστημι , τουτέστι ὁ πήγνυμι τε καί σκληρός , ὅσος μέν ὑπό ψυχρός πήγνυμι , ὕδωρ οὗτος , ὅσος δέ ὑπό θερμός , γῆ . ὅσος δέ δοκέω καί ὑπό θερμός καί ψυχρός πήγνυμι , ( τοιοῦτος δέ εἰμί ὅσος προθερμαίνω ψύχω πήγνυμι ) δοκέω μέν στερέω ὑγρός τε καί θερμός πήγνυμι · ὁ μέν γάρ ὑπό πυρός πήγνυμι στερέω ὑγρός πήγνυμι , ὁ δέ ὑπό ψυχρός στερέω θερμός , ὅσος δέ ὑπό ἀμφότερος , ἀμφότερος στερέω . ὅσος μέν οὖν ἅπας ἐξικμάζω . ὁ ὁμοιομερής , φημί , ὁ ἐξατμίζω ὁ ὑγρός αὐτός πᾶς ὁ πῆξις ἀναδέχομαι , εἰμί κέραμος καί ἤλεκτρον · ἀλλά ὁ μέν κέραμος ὑπό ἄμφω ὁ ποιητικός πήγνυμι , ὁ δέ ἤλεκτρον ὥσπερ καί ὁ ἄλλος δάκρυ ὁ φυτός , κόμμι , λιβανωτός , Σμύρνα , οὗτος ψύχω μόνος πήγνυμι . ὁ γάρ Ἠριδανός ποταμός ὁ ἀπό αὐτός ψύχω ἐκθλίβω ποιέω ὁ δάκρυ ὁ θερμός , ὅς ἐκθλίβω συνάγω ἑαυτοῦ ὁ ὑγρός ὁ ἐν αὐτός , καί οὕτως ξηραίνω πήγνυμι , ὅς τρόπος , φημί , καί ὁ μέλι ὁ ἑφθός ἐμβάλλω εἰς ὕδωρ ὑπομένω · καί γάρ οὗτος ὁ θερμός διά ὁ ψῦξις ὁ ὕδωρ συνεκκρίνω ὁ ὑγρός . ἤλεκτρον δέ οὖον ὁ ἐκ χρυσός καί ἄργυρος μίγμα , ἀλλά λίθος τις φημί , ὅς ἐν ὁ Ἠριδανός ποταμός γίγνομαι , ὅς θερμαίνω ἕλκω ὁ ἄχυρον πρός ἑαυτοῦ . ὅσος μέν οὖν ὑπό ἄμφω πήγνυμι ὁ ὑγρός ἅπας ἐξικμάζω , ὡς ὁ κέραμος τε καί ἤλεκτρον , οὗτος λέγω μᾶλλον ὑπό ὁ ψῦξις πήγνυμι , εἰμί δέ γῆ . ὁ δέ τοιοῦτος ὁ μέν ἄτηκτος εἰμί φημί καί ἀμάλακτος , ὡς ὁ ἤλεκτρον καί λίθος ἔνιοι , ὡς ὁ ἐν ὁ σπήλαιον πῶρος · οὗτος γάρ ὑπό ψυχρός μᾶλλον πήγνυμι ὁ ἐν αὐτός θερμός διέξειμι , ὡς καί ἐπί ὁ ἤλεκτρον , καί ὁ ἀπολείπω συντελέω εἰς ὁ πῆξις · ἐν γάρ ὁ ἄλλος ὁ ὑπό ἀμφότερος πήγνυμι ἢ ὁ ὑπό θερμός ὁ ἔξωθεν προσπίπτω πῦρ εἰμί ὁ πρός ὁ πῆξις αὐτός συντελέω . ἐκ ὅς δέ μή ὅλος ὁ ὑγρός ἐξικμάζω , γῆ μέν καί οὗτος μᾶλλον , εἰμί μέντοι μαλακτός . καί ὅσος μέν ὑπό πυρός τήκω , οὗτος ὑδατώδης , ὅσος δέ ὑπό ὕδωρ , γῆ · ὅσος δέ μηδέ ὑπό ἕτερος , ἢ γῆ ἢ ἐκ ἄμφω . εἰμί δή , φημί , πᾶς ὁ ὁμοιομερής ἢ ὑγρός ἢ πήγνυμι , οὗτος δέ ἐν ὁ εἴρω πάθος εἰμί ( ὁ μέν γάρ ὑγρός ὁ μέν ἐκ . ἀτμίζω , ὁ δέ οὖον , καί ὁ μέν ὑπό θερμός παχύνω , ὁ δέ ὑπό ψυχρός , ὁ δέ ὑπό ἄμφω , ὁ δέ πήγνυμι τε καί σκληρός ὁ μέν ὑπό ψυχρός πήγνυμι , ὁ δέ ὑπό θερμός , ὁ δέ ὑπό ἄμφω , καί ὁ μέν ὑπό πυρός αὐτός τήκω , ὁ δέ ὑπό ὕδωρ ) καί παρά οὗτος οὐδείς εἰμί πάθος ἐν ὁ προερέω ἄλλος , ἕκαστος δέ οὗτος εἴρω ὁ πάθος , τίς συμβαίνω , ἔχω εἄν ὅς πᾶς ὁ λαμβάνω ὁ ὁμοιομερής δύναμαι γνωρίζω , πότερον εἰμί ὕδωρ ἢ γῆ ἢ ὁ συναμφότεροι , καί πότερος αὐτός ποιητικός τε καί ὁ σύστασις αἴτιος ὁ ψυχρός ἢ ὁ θερμός ἢ ἀμφότερος . ἑξῆς δέ ὁ ὁμοιομερής προχειρίζω , ἀπό ὁ προερέω πάθος διακρίνω αὐτός δείκνυμι , τίς μέν εἰμί αὐτός μᾶλλον ὕδωρ , τίς δέ γῆ , τίς δέ ἐπί ἴσος ἄμφω μετέχω δοκέω . εἶπον δέ ποῖος τε θερμός ὁ ψυχρός ὁ πήγνυμι ἢ ὁ ὑγρός , ἐκ ὁ εἴρω χρή μεταδιώκω , λέγω περί αὐτός καθόλου ὅτι ὅσος μέν αὐτός ὕδωρ εἰμί , οὗτος ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος εἰμί ψυχρός , ἐάν μή ἔξωθεν καί ἀλλότριος ἔχω θερμότης , ὡς κονία , ὅρος , οἶνος . ὅς τε γάρ κονία ἀπό ὁ διηθέω ὁ τέφρα ἔχω θερμότης θερμός , ἀλλά ὁ ὅρος ὁ ἀπό ὁ πέψις καί ὁ ὁ σιτίον κατεργασία γίγνομαι , ὅστις εἰμί γίγνομαι ὑπό θερμότης , θερμός · καί ὁ οἶνος δέ διά ὁ πέπανσις τε καί ὁ ἀπό ὁ ἥλιος θερμότης θερμός . ὅσος δέ γῆ πάλιν , ὡς ἐπί ὁ πολύς οὗτος πάλιν θερμός διά ὁ ὑπό θερμός γίγνομαι τε καί δημιουργέω , ὡς ὅς τε τίτανος καί ὁ τέφρα · ἀμφότερος γάρ ὑπό πυρός γίγνομαι , ὁ μέν λίθος ὁ δέ ξύλον καίω . εἶπον δέ ὁ γῆ εἰμί μᾶλλον ὁ ὁμοιομερής θερμός εἰμί διά ὁ ὁ θερμός δημιουργία , ἐφεξῆς ὁ αἴτιος ἀποδίδωμι οὗτος . ὁ μέν γάρ ὕλη καί ὁ ὑπόκειμαι πᾶς ὁ τοιοῦτος σῶμα ψυχρός καί ψυχρότης τις . εἰμί μέν γάρ ὕλη ὁ ὑγρός τε καί ξηρός · οὗτος γάρ ὁ τέσσαρες δύναμις παθητικός · οὗτος δέ ὁ δύναμις μάλα εἰμί σῶμα ὕδωρ τε καί γῆ , ἀμφότερος δέ εἰδοποιέω ὁ ψυχρός · ὁ μέν γάρ ὕδωρ ὑγρός τε καί ψυχρός , ὁ δέ γῆ ξηρός τε καί ψυχρός · ὥστε πᾶς ὁ σῶμα , ὅσος ἢ ὕδωρ ἢ γῆ εἰμί , κατά ὁ ὑπόκειμαι εἰμί ψυχρός , ἄν μή ἔξωθεν καί ἀλλότριος εἰμί προσλαμβάνω θερμότης , ὡς ὁ ζέω ὕδωρ ἢ ὁ διά τέφρα ἠθέω , ὡς ὁ κονία . εἶπον δέ ὁ τέφρα ἔχω θερμότης καθόλου φημί ἐν ἅπας εἰμί θερμότης ἢ πλείων ἢ μικρός ὁ διά θερμότης καί πύρωσις γίγνομαι · διά οὗτος γάρ καί ἐν ὁ σήπων ζῷον ἐγγίγνομαι , ὅτι εἰμί ἐν αὐτός θερμότης τις ὁ σήπω αὐτός . σῆψις γάρ αἰτία , ὡς ἐν ὁ πρῶτος εἴρω , ὁ ἔξωθεν καί ἀλλότριος θερμότης , ὅταν διά ὁ πλείων εἰμί φθείρω ὁ ἐν ὁ σήπω οἰκεῖος θερμότης . ὅσος δέ κοινός ὕδωρ τε καί γῆ , φημί ἔχω οὗτος θερμότης διά ὁ ὑπό θερμότης γίγνομαι · ὁ γάρ πλεῖστος αὐτός ὁ σύστασις καί πῆξις ἔχω ὑπό θερμότης πέσσω αὐτός · ἔνιοι δέ αὐτός σῆψις εἰμί , ὡς ὁ σύντηγμα . ἕκαστος μέν οὖν ὁ τοιοῦτος σῶμα , ὁ κοινός εἰμί ὕδωρ τε καί γῆ , ἠώς εἄν ὁ αὐτός φύσις σώζω , θερμός ( οὗτος γάρ ὁ συνέχω αὐτός καί ειδοποιώ τοιοῦτος ) , αἷμα , γονεύς , μυελός , ὄψ , πᾶς ὁ τοιοῦτος · φθείρω δέ καί ἐξίστημι ὁ ἑαυτοῦ φύσις καί ἀπόλλυμι ὁ εἶδος οὐ εἰμί θερμός · λείπω γάρ ἐν αὐτός ὁ ὕλη , εἰμί δέ οὗτος γῆ τε καί ὕδωρ , ἄμφω ψυχρός . διά οὗτος γάρ δοκέω ὁ τοιοῦτος σῶμα ὁ μέν θερμός εἰμί , ὁ δέ ψυχρός , διά ὁ ὅταν μέν ἐν ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἵημι , θερμός εἰμί , ἐξίστημι δέ οὗτος ψυχρός τε καί πήγνυμι . οὕτως μέν οὖν ἔχω φημί , ὡς προερέω , ὡς ἐν πᾶς αὐτός ὁ ὑπόκειμαι ψυχρός εἰμί · ὅμως δέ , ὥσπερ διά-ὁρίζω καί προερέω , ἐν ὅς μέν ὕλη ὕδωρ , οὗτος ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος ψυχρός ( ὁ 30 γάρ ὕδωρ ἀντίκειμαι μάλιστα ὁ πῦρ , εἰμί κατά ἀμφότερος ὁ δύναμις , ὁ τε ὑγρότης καί ὁ ψυχρότης , ἐναντίος αὐτός , εἰμί ξηρός τε καί θερμός ) , ἐν ὅς δέ ὁ ὕλη γῆ ἢ ἀήρ , οὗτος θερμός . συμβαίνω δέ ποτός , φημί , ὁ αὐτός γίγνομαι καί ψυχρός καί θερμός , ἀλλότριος προσλαμβάνω θερμότης . ὅσος γάρ ἐκ ὕδωρ εἰμί διά ψυχρότης πήγνυμι καί εἰμί στερεός , οὗτος ψυχρός μάλα εἰμί διά στέρησις θερμότης πήγνυμι καί μάλιστα καίω , ὅταν πυρόω · ὁ γάρ παχύς μᾶλλον καίω πυρόω , ὕδωρ μέν καπνός ( ὁ γάρ ζέω ὕδωρ μᾶλλον καίω ὁ φλόξ , ὅστις εἰμί καπνός καίω ) , καί πάλιν ὁ λίθος ὁ ὕδωρ . | εἶπον τίς εἰμί ὁ ὑπόκειμαι ὁ ὁμοιομερής σῶμα , καί τίς ἕκαστος αὐτός μάλα εἰμί , ἐφεξῆς ἐπεί ἐν ὁ ὁμοιομερής σάρξ τε καί ὀστέον καί νεῦρον καί ὁ τοιοῦτος ἕκαστος ( ἐκ γάρ οὗτος ὁ ἀνομοιομερής μέρος ὁ ζῷον , ἐκ ὅς ὁ ζῷον ) , περί οὗτος εἶπον προτίθημι , τίς ἕκαστος αὐτός , οὖον κατά ὁ ὑπόκειμαι ( οὗτος γάρ εἴρω ) , ἀλλά κατά ὁ λόγος . ἔχω γάρ ἤδη , φημί , ὁ γένος ὁ ὁμοιομερής , ἐκ τίς ἕκαστος αὐτός , γῆ , ὕδωρ ἢ ἐκ ἄμφω , λαμβάνω οὗτος διά ὁ γένεσις αὐτός · ἐκ ὅς γάρ ὑπόκειμαι γίγνομαι , ἐκ οὗτος καί εἰμί γίγνομαι . ἐκ ὅς ὁ ὁ ἀνομοιομερής φύσις · ἐκ γάρ ὁ ὁμοιομερής ὁ ἀνομοιομερής . ἐκ γάρ ὁ στοιχεῖον πρῶτος ὁ ὁμοιομερής , ἐκ δέ οὗτος ὡς ὑπόκειμαι τε καί ὕλη ὁ ὅλος ἔργον ὁ φύσις , οἷος ζῷον , φυτός . ὡς ὕλη δέ ἐκ οὗτος εἶπον · ὁ γάρ εἶδος αὐτός , κατά ὅς μάλα εἰμί ὅς εἰμί , οὖον τοιοῦτος εἰμί . φημί οὖν πᾶς ὁ ὁμοιομερής ὡς μέν ἐκ ὕλη ἐκ ὁ προερέω , ὕδωρ τε καί γῆ , ὡς δέ κατά ὁ οὐσία καί ὁ εἰμί ὅς εἰμί ἕκαστος αὐτός ὁ λόγος , τουτέστι ὁ λόγος καί ὁ εἶδος ἕκαστος αὐτός εἰμί ὅς εἰμί . ὅτι δέ κατά ὁ λόγος εἰμί αὐτός ὁ εἰμί ὅς εἰμί , δῆλος εἰμί φημί ἐπί ὁ ὕστερος μᾶλλον , ὕπερον λέγω ὁ ἀνομοιομερής ( ὕστερος γάρ οὗτος ὁ ὁμοιομερής , εἰμί γε ἐκ ἐκεῖνος σύγκειμαι ) , καί ὅλως , φημί , ἐπί οὗτος , ὁ οἷος ὄργανον εἰμί ὁ σῶμα , καί ἕνεκα τις χρεία ἐγώ δοκέω δίδωμι . οὗτος γάρ προφανῶς ὁ εἰμί εἰμί ἐν ὁ λόγος · ἐν γάρ ὁ δύναμαι ὁ εἰμί οὗτος εἰμί . ὅτι δέ μᾶλλον δῆλος ὅτι κατά ὁ λόγος [ καί ] ὁ ἀνομοιομερής ὁ εἰμί , δείκνυμι λαμβάνω ὁ νεκρός ἄνθρωπος · γνώριμος γάρ ὅτι ὁ νεκρός ἄνθρωπος ὁμώνυμος ἄνθρωπος λέγω , καί οὖον κύριος ἄνθρωπος . οὗτος δέ εἰμί ὅς ὁ λόγος ἐφαρμόζω , οὐ ἐφαρμόζω δέ ὁ λόγος ὁ ὁ ἄνθρωπος ὁ νεκρός · οὐδείς γάρ ὁρίζω ὁ νεκρός ἄνθρωπος ζῷον λογικός θνητός . ἐπί δή οὗτος γνώριμος ἢ ἐπί αἷμα καί ἕκαστος ὁ ὁμοιομερής . εἰμί μέν γάρ καί ἐπί ἐκεῖνος ὁ ὁ νεκρός ὁμώνυμος ὁ ὁ ζῶ λέγω , πλήν οὖον φανερός ὁμοίως ἐπί κέω νάω · ὡς δέ ὁ νεκρός ἄνθρωπος ὁμώνυμος ἄνθρωπος , οὕτως καί ὁ χείρ ὁ νεκρός ὁμώνυμος χείρ · ἄρχω δέ ἀπό ὁ ὕστερος οὗτος δέ εἰμί ὁ τέλειος ζῷον ) , εἶτα ἐπάνειμι ἐπί ὁ πρό αὐτός , ὅς προσεχής μέν ὁ τέλειος εἰμί ὁ ἀνομοιομερής , πρό δέ οὗτος ὁ ὁμοιομερής . ὅτι δέ ὁ τις ἕνεκα εἰμί , ἐπάν μηκέτι οὗτος δύναμαι ποιέω , μόνος δέ φυλάσσω ὁ σχῆμα , ὁμώνυμος λέγω , δείκνυμι ἀπό ὁ λίθινος αὐλή · ὡς γάρ ὁ αὐλός ὄργανον , οὗτος καί χείρ καί πᾶς ὁ μόριον ὁ ζῷον ὄργανον τις εἰμί ὑπό ὁ φύσις χρεία τις χάρις γίγνομαι . κακός δέ φημί δῆλος εἰμί ἐπί σάρξ καί ὀστέον καί ὁ ὁμοιομερής , ὅτι καί οὗτος ὄργανον καί ἐπί τις χρεία ὁ ἀναφορά ἔχω , ὁ ἐπί χείρ καί πρόσωπον καί πούς καί ὁ ἀνομοιομερής . ἔτι δέ κακός ἐπί ὁ ἁπλόος σῶμα , ὁ καί στοιχεῖον λέγω , οἷος πῦρ , ὕδωρ , ὁ λοιπός · μικρός γάρ ἐπί οὗτος δῆλος ὁ τίς χάρις εἰμί ἕκαστος αὐτός , ἐν ὅς πλεῖστος ὁ ὁ ὕλη εἰμί , τουτέστιν ἐν ὁ ἐγγυτέρω ὁ ὕλη · ἐγγύς δέ ὁ ὕλη εἰμί ὁ πρῶτος ἐκ ὁ ὕλη γίγνομαι , ὅσπερ εἰμί ὁ στοιχεῖον · διό καί ὕλη οὗτος λόγος ἐν ὁ σύνθετος ἔχω . ὥστε εἰμί ὁ ἔσχατος ἐκ ὅς ὁ συναμφότεροι κατά ἴδιος λαμβάνω οὗτος δέ εἰμί ὅς τε ὕλη καί ὁ εἶδος ) , οὔτε ὁ ὕλη ἄλλος τίς εἰμί παρά αὐτός οὗτος γάρ ὁ ἔσχατος ὕλη , ὅστις εἰμί ὁ πρῶτος ὑπόκειμαι ὁ σῶμα · ἁπλόος γάρ φύσις ὁ τοιοῦτος ) , ὁμοίως δέ καί ὁ εἶδος τε καί ὁ οὐσία · ὁ γάρ εἶδος οὐσία λέγω , ἐπεί κατά οὗτος ὁ εἰμί ἕκαστος ὁ συντίθημι · καί οὗτος δή οὐδείς ἄλλος παρά ὁ λόγος , κατά ὅς ὁ ὕλη εἰδοποιέω . ὁ δέ μεταξύ τε εἶδος καί ἐκ οὗτος ἀνάλογος οὗτος εἰμί μᾶλλον , ὅς εἰμί ἐγγυτέρω , ὁ μέν ὁ ὕλη ἐγγυτέρω ὑλικός , ὁ δέ ὁ οὐσία τε καί ὁ λόγος εἰδικός . εἰμί δέ ὁ λόγος μέν καί ὁ εἶδος ἐγγυτέρω ὅσος ἐκ ειδοποιημένος ἤδη σύγκειμαι , κατά ὅσος εἰδοποιέω , οἷος ὁ πρόσωπον ἐκ ὁμοιομερής τίνω σύγκειμαι , κατά ὅσος εἰμί εἰδοποιέω ἐκ γάρ ὀφθαλμός , κατά ὅσος εἰμί ὀφθαλμός , καί ὁμοίως ὁ ἄλλος ) , ὁ δέ ὕλη ὁ ὁ ὑπόκειμαι ὕλη ἔχω Χωρὶς εἶδος · τοιοῦτος γάρ ὁ ὁ στοιχεῖον ὑπόκειμαι , ἐπεί καί ὁ ἁπλόος τε καί πρῶτος σῶμα ἕκαστος , φημί , εἰμί ἕνεκα ὁ , καί οὐ ὁπωσοῦν ἔχω ἕκαστος αὐτός ὁ μέν ὕδωρ εἰμί ὁ δέ γῆ ὁ δέ ἄλλος τίς , ὥσπερ οὐδέ σάρξ ἢ ἧπαρ , ἀλλά ὡς οὗτος , ὅταν ὁ ἑαυτοῦ παρέχω , οὕτως ἐκεῖνος , ὅταν ἕκαστος αὐτός σώζω ὁ οἰκεῖος φύσις καί ὁ ἴδιος ἔργον . οὗτος δέ , φημί , ἔτι μᾶλλον , σάρξ τε λέγω καί ἕκαστος ὁ σπλάγχνον καί ὅλως ὁ ὁμοιομερής , ὁ ἕνεκα ὁ ἔχω φανερός ἐπί πρόσωπον τε καί χείρ καί ἕκαστος ὁ ἀνομοιομερής . | εἶπον δέ ἕκαστος ὁ ἀνομοιομερής , ὥσπερ οὖν καί ὁ ὁμοιομερής , ἔτι μᾶλλον ὁ ἕνεκα ὁ ἔχω , καί κατά οὗτος ὁ οὐσία αὐτός ὁρίζω , τίς εἰμί οὗτος ὅς χάρις ἕκαστος αὐτός γίγνομαι τε καί εἰμί καί εἰδοποιέω , λέγω . πᾶς γάρ φημί ὁρίζω ὁ τοιοῦτος ἔργον τις · ὅς ὁ μέν δύναμαι ὁ ἑαυτοῦ ἔργον ποιέω ἀληθής εἰμί οὗτος ὁ λέγω ὀφθαλμός γάρ εἰμί ὁ ὁ αὐτός ἔργον ποιέω ἢ ποιέω δύναμαι , εἰμί δέ ὀφθαλμός ἔργον ὁ ὁράω ) , ὅσος δέ μή δύναμαι ὁ ἴδιος ἔργον ποιέω οὗτος , ὅς ὁ ὄνομα ἔχω , ὁμώνυμος ἐκεῖνος λέγω , ὡς ὁ ὀφθαλμός ὁ ὁ θνῄσκω ἢ ὁ λίθινος . οὐδέ γάρ πρίων κύριος ὁ ξύλινος , ἀλλά ὁμώνυμος καί οὕτως , ὡς ὁ Σωκράτης εἰκών Σωκράτης · εἰκών γάρ ὁ ξύλινος πρίων πρίων . ὡς δέ οὗτος , οὕτως καί ἐπί σάρξ ἔχω δηλονότι καί αἷμα καί ὁ τοιοῦτος μόριον , ἀλλά ὁ μή ὁμοίως εἰμί ὁ οὗτος ἔργον γνώριμος , λανθάνω τίς μέν αὐτός εἰμί ὁ κύριος οὗτος εἰμί ὁ λέγω , τίς δέ ὁμώνυμος οὗτος λέγω . ἔτι δέ μᾶλλον ἄδηλος ἐπί ὁ ἁπλόος σῶμα , τίς ὁ κατά φύσις ἔργον αὐτός , καί τίς ὁρίζω . ὁμοίως δέ , φημί , ἔχω καί ὁ ἐν ὁ φυτός μόριον · καί γάρ οὗτος οἰκεῖος τίς ἔργον ἔχω , ὅς ὁ εἰμί αὐτός ὁρίζω . ἀλλά καί ὁ ἄψυχος ὁ φυσικός τε καί ὁμοιομερής σῶμα ἔργον τις ὁρίζω , οἷος χαλκός , ἄργυρος , χρυσός , ὁ ἄλλος ἕκαστος . πᾶς γάρ ὁ φυσικός σῶμα δύναμις τις ὁρίζω ἢ ποιητικός ἢ παθητικός · ὁ μέν γάρ πῦρ ὁ ποιέω τίς , ὁ δέ γῆ ὁ πάσχω , ὥσπερ καί ὁ σάρξ καί ὁ νεῦρον καί ὅλως ὁ ὁ ζῷον μέρος · ἀλλά ὁ λόγος αὐτός , τουτέστιν ὁ δύναμις αὐτός , κατά ὅς ὁρίζω ὁ οὐσία αὐτός , οὖον πάνυ ἀκριβῶς γιγνώσκω . διό πότε ὑπάρχω αὐτός ὁ δύναμις οὗτος , καί εἰμί κύριος οὗτος ὁ λέγω , καί πότε ὁμώνυμος , οὖον ῥᾴδιος διακρίνω τε καί διαιρέω , εἄν μή παντάπασι ὁ δύναμις , κατά ὅς ἕκαστος αὐτός εἰμί ὅς λέγω , ἐξίτηλος εἰμί , ὡς μόνος ὁ σχῆμα ἢ ὁ χρῶμα σῴζω ὁ σῶμα , καί οὗτος ἐπιπολή καί οὕτως , ὡς ὁ ὁ παλαιόω νεκρός σῶμα ὁ σχῆμα φυλάσσω δοκέω μέχρι τις ἐξαπίνης τέφρα γίγνομαι . ὁμοίως καί καρπός μόνος ὁ σχῆμα τοιοῦτος παλαιόω , ὁ δέ αἴσθησις οὐκέτι κινέω ὡς τοιοῦτος · οὕτως ἔχω καί ὁ ἐκ ὁ γάλα πήγνυμι . εἶπον δέ οὗτος καί δείκνυμι ὅτι ὁ οὐσία ὁ ὁμοιομερής σῶμα , ὁ τε ἄλλος καί ὁ μόριον ὁ ἐν ὁ ζῷον , κατά ὁ εἶδος καί ὁ λόγος ὁρίζω , λέγω τίς ὁ ὁ ὁμοιομερής μόριον ὁ ζῷον λόγος , καί τίς εἰδοποιέω . θερμότης δή φημί αὐτός ὁρίζω καί ψυχρότης καί αὐτός ὁ πῆξις τε καί σύστασις λαμβάνω . τίς δέ εἰμί ὁ κινέω ὁ ἀπό ὁ θερμός καί ψυχρός , λέγω · τάσις γάρ , φημί , καί ἕλκω καί θραῦσις καί σκληρότης καί μαλακότης καί ὁ ἄλλος , περί ὅς εἶπον ὁ παθητικός δύναμις τε καί ἀδυναμία τίς εἰμί διορίζω · κατά οὗτος γάρ ὁ διαφορά αὐτός ὁ πρός ἀλλήλων γίγνομαι · ὁ μέν γάρ ὑπό θερμός καί ὁ ἀπό ὁ θερμός κίνησις , ὁ δέ ὑπό ψυχρός , ὁ δέ ὑπό ἀμφότερος . ὁ δέ γε ἐκ οὗτος , λέγω δέ ὁ ὁμοιομερής , συνίστημι , ὅσπερ εἰμί ὁ ἀνομοιομερής , οὐκέτι εἄν οὗτος ἀλλήλων διαφέρω λέγω · οὖον γάρ ὁ κεφαλή ὁ χείρ ἢ ὁ θώραξ ὁ πούς τάσις ἄν ἢ ἕλκω ἢ θραῦσις ἢ σκληρότης ἢ μαλακότης ἤ τις τοιοῦτος διαφέρω λέγω , οὗτος τις ὁ εἰμί ἔχω · ἀλλά ὡς ὁ χρυσός μέν καί ἄργυρος καί σίδηρος καί ὁ τοιοῦτος ἕκαστος γίγνομαι αἰτία ψυχρότης ἢ θερμότης καί ὁ ἀπό τις οὗτος κίνησις , ὁ δέ ὁ ἐκ οὗτος εἰμί γίγνομαι τε καί εἰμί , οἷος φιάλη ἢ πρίων , οὐκέτι ἐκεῖνος αἴτιος , οὕτως ἔχω καί ἐπί ὁ ἀνομοιομερής ὁ ζῷον , ὁ ἐκ ὁ ὁμοιομερής συνίστημι . διαφέρω δέ , ὅτι ὁ μέν φιάλη καί ὁ πρίων καί ὁ γίγνομαι ἐκ σίδηρος καί ἄργυρος , τέχνη αἰτία , ὁ δέ ἀνομοιομερής οὗτος φύσις ἢ ἄλλος τις αἰτία · ἄνθρωπος γάρ ἄνθρωπος γεννάω κατά φύσις , καί ἵππος ἵππος . | εἶπον δέ οὗτος ἐπάνειμι ἐπί ὁ περί ὁ ὁμοιομερής μόριον λόγος . περί οὗτος γάρ αὐτός πρόκειμαι εἶπον , τίς μέν ἕκαστος αὐτός εἰμί κατά ὁ ὕλη , τίς δέ κατά ὁ λόγος . φημί δέ δή ὅτι ἐκ ὁ εἴρω ἔχω , τις ἕκαστος ἀυτέω γένος εἰμί · ὁ γάρ ὑγρός τίς ἑαυτοῦ εἰμί ἢ ξηρός ἢ ἐκ ἄμφω . ὁ γάρ ποιός καί πως συνίστημι ἢ ὑγρός ὁ ξηρός ἢ μικτός ἐκ ἄμφω εἴρω2 τε καί δείκνυμι . χρή δέ φημί ἕκαστος ὁ τοιοῦτος μόριον προχειρίζω ὁ τίς εἰμί αὐτός ἀποδίδωμι , πρῶτος ὁ γένος λαμβάνω , οἷος φέρω εἶπον ὅτι ὑγρός ἢ ξηρός , ἔπειτα προστίθημι ποῖος τίς καί πῶς γίγνομαι . οὗτος γάρ ἕκαστος οἶδα τίς εἰμί καί ἕκαστος ὁ λόγος ἀποδίδωμι , ἢ πρός ὁ ὑπόκειμαι καί ὁ ὕλη βλέπω ἢ πρός ὁ λόγος καί ὁ εἶδος , μάλιστα δέ ὅταν ἄμφω οἶδα . ἀκόλουθος δέ οὗτος ὁ ἐν ὁ πρῶτος περι Ψυχή εἴρω ὑπό αὐτός · καί γάρ ἐν ἐκεῖνος εἶπον ὁ μέν τις ἀπό ὁ ὕλη , ὁ δέ ἀπό ὁ εἶδος ὁ ὁρισμός ἀποδίδωμι · τέλειος μέντοι ὁ ὁρισμός ἐπί ὁ φυσικός εἰμί ὁ ὁ εἶδος λέγω ὁ πρόκειμαι καί προστίθημι ὅτι ἐν ὕλη τοιοῦτος . εἶπον δέ οὕτως γάρ οἶδα ἕκαστος διά τίς καί τίς εἰμί , καί ὁ γένεσις φημί καί ὁ φθορά δήω ἀμφότερος ὁ αἴτιος οἶδα , ὁ τε τελικός , ὅς εἶπον διά τίς , καί ὁ ὑλικός , ὅς δηλόω διά ὁ καί τίς εἰμί . προστίθημι δέ ὁ δήω οἶδα καί ὁ ποιητικός αἴτιος διά ὁ καί πόθεν ὁ ἀρχή ὁ κίνησις . ὥστε ἅπας εἰμί ἐκ ὁ εἴρω λαμβάνω λέγ·οντας ἢ ὑγρός ἢ ξηρός ἕκαστος αὐτός ἢ συναμφότεροι εἰμί , ὁ μέν ὕλη οὕτως , ὁ δέ εἶδος τῆξις ἢ σύστασις τοιόσδε , ὁποῖος καί εἰμί , ὅς εἰμί λαμβάνω ἐκ ὁ εἴρω γνωρίζω ἐκ ὁ ἐφαρμόζω , ὁ δέ ποιητικός ὅτι ὑπό θερμός ἢ ψυχρός τοιοῦτος γίγνομαι ἢ γίγνομαι ἢ ὑπό ἄμφω . γνώριμος δέ οὗτος ὁ ὁμοιομερής οὕτως γίγνομαι , δήω φημί ὁμοίως μετά οὗτος περί ὁ ἀνομοιομερής μόριον λέγω , εἶτα οὗτος περί ὁ ἐκ οὗτος συνίστημι , ὅσπερ εἰμί ὁ τε φυτόν καί ὁ ζῷον . ὁ δέ βιβλίον οὗτος ἕπω δοκέω ὁ περι ζῷον μόριον · ἐν γάρ ὁ δύο περι ζῷον μόριον 20 περί ὅς ἐνταῦθα φημί δήω εἶπον εἶπον . λέγω γάρ ἐν αὐτός πρῶτος μέν περί ὁ ὁμοιομερής μόριον , ἔπειτα καί περί ὁ ἀνομοιομερής , ὅς εἰμί ἐκ οὗτος .