alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 27b1
Καὶ εἰ τὸ Μ τῷ μὲν Ν παντὶ ὑπάρχει τῷ δὲ Ξ μὴ παντί . Ἐπὶ τοῦ τινὶ μὴ ὑπάρχειν τὴν δεῖξιν ποιησάμενος , ἐπεὶ τὸ τινὶ μὴ ὑπάρχειν ἴσον δυνάμενον τῷ μὴ παντὶ κατὰ τὴν λέξιν διαφέρει , μεταλαβὼν ἀντὶ τοῦ τὸ Μ τινὶ τῷ Ξ μὴ ὑπάρχειν τίθησι τὸ Μ μὴ παντὶ τῷ Ξ καὶ λέγει τὸν αὐτὸν ἔσεσθαι συλλογισμὸν καὶ διὰ τῆς αὐτῆς δείξεως , κἄν εἰς τὴν λέξιν ταύτην μεταληφθῇ τὸ ἐπὶ μέρους ἀποφατικόν . ὁμοίως γὰρ καὶ τὸ συμπέρασμα τῇ λέξει διοίσει · συναχθήσεται γὰρ τὸ Ν οὐ παντὶ τῷ Ξ . τοιοῦτός ἐστιν ὁ ὑποσυλλογιστικὸς ὑπὸ τῶν νεωτέρων λεγόμενος λαμβάνων μὲν τὸ ἰσοδυναμοῦν τῇ προτάσει τῇ συλλογιστικῇ ταὐτὸν δὲ καὶ ἐκ ταύτης συνάγων · τῷ γὰρ τινὶ μὴ ὑπάρχειν τὸ μὴ παντὶ ὑπάρχειν ἰσοδυναμοῦν μετείληπται . ἀλλ’ ἐκεῖνοι μὲν οὐ λέγουσι τοὺς τοιούτους συλλογισμοὺς εἰς τὴν φωνὴν καὶ τὴν λέξιν βλέποντες , ἀλλὰ Ἀριστοτέλης πρὸς τὰ σημαινόμενα ὁρῶν , ἐφ’ ὧν ὁμοίως σημαίνεται , οὐ πρὸς τὰς φωνὰς τὸν αὐτόν φησι συνάγεσθαι συλλογισμὸν καὶ ἐν τῇ τοιαύτῃ τῆς λέξεως ἐν τῷ συμπεράσματι μεταλήψει , ἄν ᾖ συλλογιστικὴ ὅλως συμπλοκή . ἄξιον δὲ ἐπιστῆσαι , πῶς ἡ εἰς τὸ ἀδύνατον ἀπαγωγὴ ἔξωθεν τὴν ὑπόθεσιν πρὸς τὴν τοῦ προκειμένου δεῖξιν λαμβάνουσα ἐστὶ συλλογιστική , εἴ γε συλλογισμὸς ἦν ὁ μὴ δεόμενος ἔξωθέν τινος πρὸς τὸ γενέσθαι τὸ ἀναγκαῖον , ὡς εἶπεν ὁριζόμενος τὸν συλλογισμόν . ἢ καὶ ἐν ταῖς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγαῖς τὸ μὲν προκείμενον δείκνυται καὶ τὴν πίστιν λαμβάνει διὰ τῶν κειμένων , ἡ δὲ 25 ὑπόθεσις ἄλλο τι δείκνυσι καὶ πρὸς ἄλλο συμπέρασμα λαμβάνεται , ὃ ἀδύνατον δειχθὲν οὐ δι’ ἄλλου τινὸς ἢ διὰ τῶν κειμένων τῇ αὑτοῦ ἀναιρέσει συναναιρεῖ τὴν ὑπόθεσιν , ἧς ἀναιρεθείσης τὸ προκείμενον πιστὸν γίνεται . δι’ ὧν δὲ δείκνυται ἡ ὑπόθεσις ἀδύνατος , ταῦτ’ ἐστὶ δεικνύντα τὸ λεγόμενον συμπέρασμα ἐξ ἀνάγκης ἑπόμενον ταῖς ληφθείσαις προτάσεσιν · ἦν δὲ τὸ Ν μὴ παντὶ τῷ Ξ · διὰ γὰρ τὸ τὸ Μ κατὰ παντὸς μὲν τοῦ N κατηγορεῖσθαι μὴ παντὸς δὲ τοῦ ἑ τοῦτο ἐδείχθη . παραφυλακτέον δέ , ὅτι ἐν μὲν τῷ δευτέρῳ σχήματι ἐν τῇ συζυγίᾳ τῇ ἐχούσῃ τὸ ἐπὶ μέρους ἀποφατικὸν τῇ συλλο - γιστικῇ δεῖ εἶναι τὴν μείζονα καθόλου καταφατικὴν τὴν δὲ ἐλάττονα ἐπὶ μέρους ἀποφατικήν ( οὕτως γὰρ μόνως ἐχουσῶν αὐτῶν ἡ δι’ ἀδυνάτου δεῖξις προχωρεῖ δι’ ἧς αὕτη ἡ συζυγία μόνης δείκνυται συλλογιστική · ἄν ληφθῶσιν ἀνάπαλιν ἔχοντες οἱ ὅροι , οὐκέτι ἰσχύει ἐπ’ αὐτῶν ἡ δι’ ἀδυνάτου δεῖξις , διὸ οὐδὲ συλλογιστικὴ ἔτι οὕτως ληφθεῖσα ἡ συζυγία ) , ἐπὶ δέ γε τοῦ τρίτου σχήματος ἡ ἕκτη συζυγία τῶν συλλογιστικῶν ἡ ἔχουσα καὶ αὐτὴ ἐπὶ μέρους ἀποφατικὴν τὴν ἑτέραν τὴν δὲ ἑτέραν καθόλου καταφατικήν , ἥτις καὶ αὐτὴ δείκνυται διὰ τῆς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῆς , ἀνάπαλιν ταύτῃ ἔχει . δεῖ γὰρ ἔχειν ἐν ἐκείνῳ τῷ σχήματι τὴν μείζονα πρότασιν τὸ ἐπὶ μέρους ἀποφατικὸν τὴν δὲ ἐλάττονα τὸ καθόλου καταφατικὸν τῷ δεῖν ἐν ὢ ἐκείνῳ τῷ σχήματι τὴν μείζονα πρότασιν πάντως εἶναι ἀποφατικὴν τὴν δὲ ἐλάττονα καταφατικήν , εἰ μέλλοι ἔσεσθαι συλλογισμός . οὕτως γὰρ ἔχουσα συλλογιστικὴ δείκνυται δι’ ἀδυνάτου · ἄν δ’ ἀνάπαλιν ἔχωσιν αἱ προτάσεις , ἀσυλλόγιστος ἡ συμπλοκή , ὡς ἐροῦμέν τε καὶ δείξομεν μετ’ ὀλίγον .
Lemmas: καί εἰμί ὁ Μ ὁ μέν Ν πᾶς ὑπάρχω ὁ δέ Ξ μή πᾶς . ἐπί ὁ τις μή ὑπάρχω ὁ δεῖξις ποιέω , ἐπεί ὁ τις μή ὑπάρχω ἴσος δύναμαι ὁ μή πᾶς κατά ὁ λέξις διαφέρω , μεταλαμβάνω ἀντί ὁ ὁ Μ τις ὁ Ξ μή ὑπάρχω τίθημι ὁ Μ μή πᾶς ὁ Ξ καί λέγω ὁ αὐτός εἰμί συλλογισμός καί διά ὁ αὐτός δεῖξις , ἄν εἰς ὁ λέξις οὗτος μεταλαμβάνω ὁ ἐπί μέρος ἀποφατικός . ὁμοίως γάρ καί ὁ συμπέρασμα ὁ λέγω διαφέρω · συνάγω γάρ ὁ Ν οὖον πᾶς ὁ Ξ . τοιοῦτος εἰμί ὁ ὑποσυλλογιστικός ὑπό ὁ νέος λέγω λαμβάνω μέν ὁ ἰσοδυναμέω ὁ πρότασις ὁ συλλογιστικός αὐτός δέ καί ἐκ οὗτος συνάγω · ὁ γάρ τις μή ὑπάρχω ὁ μή πᾶς ὑπάρχω ἰσοδυναμέω μεταλαμβάνω . ἀλλά ἐκεῖνος μέν οὖον λέγω ὁ τοιοῦτος συλλογισμός εἰς ὁ φωνή καί ὁ λέξις βλέπω , ἀλλά Ἀριστοτέλης πρός ὁ σημαίνω ὁράω , ἐπί ὅς ὁμοίως σημαίνω , οὖον πρός ὁ φωνή ὁ αὐτός φημί συνάγω συλλογισμός καί ἐν ὁ τοιοῦτος ὁ λέξις ἐν ὁ συμπέρασμα μεταλαμβάνω , ἄν εἰμί συλλογιστικός ὅλως συμπλοκή . ἄξιος δέ ἐφίστημι , πῶς ὁ εἰς ὁ ἀδύνατος ἀπαγωγή ἔξωθεν ὁ ὑπόθεσις πρός ὁ ὁ πρόκειμαι δεῖξις λαμβάνω εἰμί συλλογιστικός , εἰμί γε συλλογισμός εἰμί ὁ μή δήω ἔξωθεν τις πρός ὁ γίγνομαι ὁ ἀναγκαῖος , ὡς εἶπον ὁρίζω ὁ συλλογισμός . ἢ καί ἐν ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή ὁ μέν πρόκειμαι δείκνυμι καί ὁ πίστις λαμβάνω διά ὁ κεῖμαι , ὁ δέ 25 ὑπόθεσις ἄλλος τίς δείκνυμι καί πρός ἄλλος συμπέρασμα λαμβάνω , ὅς ἀδύνατος δείκνυμι οὖον διά ἄλλος τις ἢ διά ὁ κεῖμαι ὁ αὐτός ἀναίρεσις συναναιρέω ὁ ὑπόθεσις , ὅς ἀναιρέω ὁ πρόκειμαι πιστόν γίγνομαι . διά ὅς δέ δείκνυμι ὁ ὑπόθεσις ἀδύνατος , αὐτός εἰμί δείκνυμι ὁ λέγω συμπέρασμα ἐκ ἀνάγκη ἕπω ὁ λαμβάνω πρότασις · εἰμί δέ ὁ Ν μή πᾶς ὁ Ξ · διά γάρ ὁ ὁ Μ κατά πᾶς μέν ὁ N κατηγορέω μή πᾶς δέ ὁ ὅς οὗτος δείκνυμι . παραφυλακτέον δέ , ὅτι ἐν μέν ὁ δύο σχῆμα ἐν ὁ συζυγία ὁ ἔχω ὁ ἐπί μέρος ἀποφατικός ὁ Συλλός - γιστικῇ δεῖ εἰμί ὁ μείζων καθόλου καταφατικός ὁ δέ μικρός ἐπί μέρος ἀποφατικός ( οὕτως γάρ μόνος ἔχω αὐτός ὁ διά ἀδύνατος δεῖξις προχωρέω διά ὅς οὗτος ὁ συζυγία μόνος δείκνυμι συλλογιστικός · ἄν λαμβάνω ἀνάπαλιν ἔχω ὁ ὅρος , οὐκέτι ἰσχύω ἐπί αὐτός ὁ διά ἀδύνατος δεῖξις , διό οὐδέ συλλογιστικός ἔτι οὕτως λαμβάνω ὁ συζυγία ) , ἐπί δέ γε ὁ τρίτος σχῆμα ὁ ἕκτος συζυγία ὁ συλλογιστικός ὁ ἔχω καί αὐτός ἐπί μέρος ἀποφατικός ὁ ἕτερος ὁ δέ ἕτερος καθόλου καταφατικός , ὅστις καί αὐτός δείκνυμι διά ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή , ἀνάπαλιν οὗτος ἔχω . δεῖ γάρ ἔχω ἐν ἐκεῖνος ὁ σχῆμα ὁ μείζων πρότασις ὁ ἐπί μέρος ἀποφατικός ὁ δέ μικρός ὁ καθόλου καταφατικός ὁ δήω ἐν ὦ ἐκεῖνος ὁ σχῆμα ὁ μείζων πρότασις πάντως εἰμί ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καταφατικός , εἰμί μέλλω εἰμί συλλογισμός . οὕτως γάρ ἔχω συλλογιστικός δείκνυμι διά ἀδύνατος · ἄν δέ ἀνάπαλιν ἔχω ὁ πρότασις , ἀσυλλόγιστος ὁ συμπλοκή , ὡς λέγω τε καί δείκνυμι μετά ὀλίγος .