alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 52a24
Ἐπεὶ δὲ δῆλον ὅτι ἕτερον σημαίνει τὸ ἔστιν οὐ λευκὸν καὶ οὐκ ἔστι λευκόν . Δείξας διὰ πλειόνων , ὅτι μὴ ταὐτὸν σημαίνει τὸ ‘οὐκ ἔστι τόδε᾿ καὶ ‘ἔστιν οὐ τόδε᾿ , καὶ τὸ μὲν ‘οὐκ ἔστι τόδε᾿ ἀπόφασίς ἐστι , τὸ δὲ ‘ἔστιν οὐ τόδε᾿ κατάφασίς ἐστιν . ἀκολούθως τοῖς δεδειγμένοις ἐπιφέρει , ὅπερ ἦν προειρηκώς , ρηκώς , τὸ “ διαφέρει δέ τι ἐν τῷ κατασκευάζειν ἢ ἀνασκευάζειν τὸ ὑπολαμβάνειν ἢ ταὐτὸν ἢ ἕτερον σημαίνειν τὸ μὴ εἶναι τόδε καὶ εἶναι μὴ τοῦτο ” · τοῦτο δέ ἐστιν τὸ μὴ ὁμοίως δείκνυσθαι ἑκάτερον αὐτῶν , ἀλλὰ τὸ μὲν ἀποφατικὸν διὰ προτάσεως καταφατικῆς τὸ δὲ καταφατικὸν ἐξ ἀμφοτέρων καταφατικῶν , καὶ τὸ μὲν καταφατικὸν ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι τὸ δὲ ἀποφατικὸν ἐν τῷ δευτέρῳ καὶ ἐν τῷ πρώτῳ . πῶς δὲ γίνεται , προελθὼν διδάσκει . ὃ μὲν οὖν προτέθειται δεῖξαι , τοιοῦτόν ἐστι , χρήσιμον ὂν καὶ πρὸς τὴν ἀνάλυσιν τῶν συλλογισμῶν · ὡς γὰρ δείκνυται ἑκάτερον αὐτῶν , οὕτως καὶ ἀναλυθήσεται . ἀσάφειαν δὲ ἡ λέξις ἔχει τῷ τὰς προτάσεις μὴ συνήθως εἰλῆφθαι μήτε τὰς καταφατικὰς μήτε τὰς ἀποφατικάς . εἰπὼν γάρ , ὅτι οὐχ ὁ αὐτὸς τρόπος τοῦ δεικνύναι ἑκάτερον , θέλων τὰς προτάσεις παραθέσθαι καὶ δεῖξαι , ὅτι ἄλλος ὁ τρόπος τῆς τῶν ἀποφατικῶν δείξεως καὶ ἄλλος τῆς τῶν καταφατικῶν , εἶπεν οἷον ὅτι , ὃ ἄν ᾖ ζῷον , οὐκ ἔστι λευκὸν ἡ ἐνδέχεται μὴ εἶναι λευκόν , καὶ ὅτι ἀληθὲς εἰπεῖν μὴ λευκόν · τοῦτο γάρ ἐστιν εἶναι μὴ λευκόν , τοιγὰρ ἀποφατικὰς μὲν λαβὼν ὅ τι ἄν ᾖ ζῷον , ἐνδέχεται μὴ εἶναι λευκόν · ἀπὸ κοινοῦ γὰρ τὸ ἐνδέχεται μὴ εἶναι λευκὸν εἶπε τοῦ ὅ τι ἄν ᾖ ζῷον · ἴσον γᾶρ αὗται δύνανται ταῖς ‘οὐδὲν ζῷον λευκόν ἐστι᾿ καὶ ‘οὐδὲν ζῷον ἐνδέχεται λευκὸν εἶναι᾿ , ἡ μὲν οὖσα καθόλου ἀποφατικὴ ὑπάρχουσα , ἡ δὲ καθόλου ἀποφατικὴ ἀναγκαία · δεῖ γάρ , ὡς εἶπον , τῷ ἐνδέχεται μὴ εἶναι λευκὸν προσυπακούειν τὸ ὅ τι ἂν ᾖ ζῷον , ὃ ἴσον γίνεται τῷ ‘οὐδὲν ζῷον ἐνδέχεται εἶναι λευκόν᾿ · οὕτω γὰρ ἄν ἀπόφασις ἔσται , χωρὶς δὲ ἐκείνου κατάφασις καὶ αὕτη . δύναται τὸ ἐνδέχεται μὴ εἶναι λευκὸν καὶ αὐτὸ παράδειγμα εἰρηκέναι τῆς ἐκ μεταθέσεως καταφάσεως , ὥσπερ καὶ τὸ μετ’ αὐτὸ <τὸ> ὅτι ἀληθὲς εἰπεῖν μὴ λευκόν , ὡς εἶναι ἴσην αὐτὴν τῇ ‘πάντα ἄνθρωπον ἐνδέχεται μὴ εἶναι λευκόν᾿ . εἴτε δὲ καὶ ἐκείνην ὡς ἀποφατικὴν ἔθηκεν , εἴτε καὶ αὐτὴν ὡς ἐκ μεταθέσεως κατάφασιν , ὅμοιος ὁ λόγος καὶ ἡ δεῖξις . χρησάμενος δὲ ἐπὶ τῆς ἐκ μεταθέσεως καταφατικῆς τῷ ἀληθὲς εἰπεῖν μὴ λευκόν , τὸ ἀληθὲς εἰπεῖν , ὅ τι ποτὲ σημαίνει , ἐξηγούμενος προσέθηκεν τοῦτο γάρ ἐστιν εἶναι μὴ λευκόν , ὡς τῆς ἀληθὲς εἰπεῖν τῆς αὐτῆς οὔσης τῇ ‘ἔστιν οὐ λευκόν᾿ οὔσῃ καταφατικῇ , ὡς δέδεικται . τὸ γὰρ ἀληθὲς εἰπεῖν ἀντὶ τοῦ ‘ἔστιν᾿ ἔθηκεν , ὡς καὶ αὐτὸς προιὼν δηλώσει · οἱ γὰρ τρόποι τὴν αὐτὴν χώραν ἐν ταῖς προτάσεσι τῷ ‘ἔστιν᾿ ἔχουσιν ὡς πρὸς τὸ κατάφασιν ἢ ἀπόφασιν ποιεῖν · καὶ τὸ ἀληθὲς δὲ τρόπος τις . καὶ εἴη ἂν πάλιν αὕτη ἡ πρότασις τοιαύτη · ὅτι ἄν ᾖ ζῷον , τοῦτο ἀληθὲς εἰπεῖν μὴ εἶναι λευκόν , ἥτις ἴση ἐστὶ τῇ ‘πᾶν ζῷόν ἐστιν οὐ λευκόν᾿ . οὐχ ὁμοίως οὖν , φησί , δειχθήσεται τά τε ἀποφατικά , οἷον ‘οὐδὲν ζῷον λευκόν ἐστι᾿ καὶ ‘οὐδὲν ζῷον ἐνδέχεται εἶναι λευκόν᾿ , εἰ ὡς ἀποφάσεως καὶ ταύτης ἀκούοιμεν καθόλου , καὶ τὸ καταφατικὸν τὸ ‘πᾶν ζῷόν ἐστιν οὐ λευκόν’ · ἀλλὰ τὰ μὲν καταφατικά , τό τε ‘ἀληθὲς εἰπεῖν , ὅτι πᾶν ζῷόν · ἐστι λευκόν᾿ καὶ τὸ ‘ἀληθὲς εἰπεῖν , ὅτι πᾶν ζῷόν ἐστιν οὐ λευκόν᾿ τοῦτο γὰρ σημαίνει τὸ εἴτε μὴ λευκόν ) , ἃ ἴσον δύναται τὸ μὲν τῷ ‘ἔστι λευκόν᾿ τὸ δὲ τῷ ‘ἔστιν οὐ λευκόν᾿ , ὁμοίως ἀλλήλοις καὶ τῷ αὐτῷ τρόπῳ δειχθήσεται . παρέθηκε δὲ τῶ ‘ἔστιν οὐ λευκόν᾿ τὸ ‘ἔστι λευκόν᾿ εἰς ἔνδειξιν τοῦ ὁμοίως κἀκεῖνο τούτω κατάφασιν εἶναι , διὸ καὶ ὁμοίαν αὐτῶν τὴν δεῖξιν ἔσεσθαι . ἀμφότερα γὰρ ταῦτα ὁμοίως ὄντα καταφατικὰ δειχθήσεται , κατασκευαστικῶς δέ , τοῦτ’ ἔστι καταφατικῶς , ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι · ἐν γὰρ τούτῳ μόνῳ τὸ καθόλου καταφατικὸν δείκνυται . | δεῖ δὲ τῶν ‘ἀληθὲς εἰπεῖν λευκόν , ὅτι ἄν ] ἀληθὲς εἰπεῖν ὅτι οὐ λευκόν ὡς κ.αθόλου λεγομένων ἀκούειν · ἐνδεῖ γὰρ αὐτοῖς τὸ ‘πᾶν ζῷον , ὡς αὐτὸς ἑξῆς δηλοῖ . εἰπὼν δέ , ὅτι τὰ τοιαῦτα προβλήματα καταφατικὰ ὄντα ἐν πρώτῳ καὶ διὰ πρώτου γίνεται σχήματος , ἐξηγεῖται , πῶς ἡ λέγουσα ἀληθὲς εἰπεῖν ἔστι λευκὸν κατάφασίς ἐστι καὶ τί σημαίνει · τὸ γὰρ ἀληθές , φησί , τῷ ἔστιν ὁμοίως τάττεται . ἴσον οὖν ἐστι τῷ ‘ἀληθὲς ἀληθὲς εἶναι λευκόν᾿ τὸ ‘ἔστι λευκόν᾿ · τοῦτο δὲ κατάφασις . ἢ καταφάσεως οὔσης ὑπομιμνήσκει ἡμᾶς πάλιν , ὅτι οὐκ ἔστιν ἀπόφασις ἡ ἀληθὲς εἰπεῖν μὴ λευκόν ἀλλ᾿ ἡ ‘οὐκ ἀληθὲς εἰπεῖν λευκόν᾿ , ἐκείνη δὲ ἡ ‘ἀληθὲς εἰπεῖν μὴ λευκόν᾿ κατάφασις καὶ αὐτή , ὡς καὶ ἡ ἀληθὲς εἰπεῖν λευκόν · διὸ καὶ ὁμοίως καὶ διὰ τοῦ αὐτοῦ δειχθήσονται σχήματος . καὶ ὅτι ἡ λέγουσα ‘ἃπαν ζῷον ἀληθὲς εἰπεῖν μὴ εἶναι λευκόν᾿ οὐκ ἔστιν ἀπόφασις οὔτε ἁπλῶς οὔτε τῆς λεγούσης πᾶν ζῷον λευκὸν εἶναι , ἀλλὰ ἡ οὐ πᾶν ζῷον ἢ οὐδὲν ζῷον ἀληθὲς εἰπεῖν λευκόν᾿ , πάλιν προσέθηκεν ὑπομιμνήσκων τε ἡμᾶς τῶν δεδιδαγμένων καὶ τί σημαίνει ἀληθὲς εἰπεῖν μὴ εἶναι λευκὸν διδάσκων .
Lemmas: ἐπεί δέ δῆλος ὅτι ἕτερος σημαίνω ὁ εἰμί οὖον λευκός καί οὐ εἰμί λευκός . δείκνυμι διά πλείων , ὅτι μή αὐτός σημαίνω ὁ οὐ εἰμί τόδε καί εἰμί οὖον τόδε , καί ὁ μέν οὐ εἰμί τόδε ἀπόφασις εἰμί , ὁ δέ εἰμί οὖον τόδε κατάφασις εἰμί . ἀκόλουθος ὁ δείκνυμι ἐπιφέρω , ὅσπερ εἰμί προαγορεύω , ῥήγνυμι , ὁ “ διαφέρω δέ τίς ἐν ὁ κατασκευάζω ἢ ἀνασκευάζω ὁ ὑπολαμβάνω ἢ αὐτός ἢ ἕτερος σημαίνω ὁ μή εἰμί ὅδε καί εἰμί μή οὗτος ” · οὗτος δέ εἰμί ὁ μή ὁμοίως δείκνυμι ἑκάτερος αὐτός , ἀλλά ὁ μέν ἀποφατικός διά πρότασις καταφατικός ὁ δέ καταφατικός ἐκ ἀμφότερος καταφατικός , καί ὁ μέν καταφατικός ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα ὁ δέ ἀποφατικός ἐν ὁ δύο καί ἐν ὁ πρῶτος . πῶς δέ γίγνομαι , προέρχομαι διδάσκω . ὅς μέν οὖν προτίθημι δείκνυμι , τοιοῦτος εἰμί , χρήσιμος εἰμί καί πρός ὁ ἀνάλυσις ὁ συλλογισμός · ὡς γάρ δείκνυμι ἑκάτερος αὐτός , οὕτως καί ἀναλύω . ἀσάφεια δέ ὁ λέξις ἔχω ὁ ὁ πρότασις μή συνήθης λαμβάνω μήτε ὁ καταφατικός μήτε ὁ ἀποφατικός . εἶπον γάρ , ὅτι οὐ ὁ αὐτός τρόπος ὁ δείκνυμι ἑκάτερος , ἐθέλω ὁ πρότασις παρατίθημι καί δείκνυμι , ὅτι ἄλλος ὁ τρόπος ὁ ὁ ἀποφατικός δεῖξις καί ἄλλος ὁ ὁ καταφατικός , εἶπον οἷος ὅτι , ὅς ἄν εἰμί ζῷον , οὐ εἰμί λευκός ὁ ἐνδέχομαι μή εἰμί λευκός , καί ὅτι ἀληθής εἶπον μή λευκός · οὗτος γάρ εἰμί εἰμί μή λευκός , τοιγάρ ἀποφατικός μέν λαμβάνω ὅς τίς ἄν εἰμί ζῷον , ἐνδέχομαι μή εἰμί λευκός · ἀπό κοινός γάρ ὁ ἐνδέχομαι μή εἰμί λευκός εἶπον ὁ ὅς τίς ἄν εἰμί ζῷον · ἴσος γάρ οὗτος δύναμαι ὁ ‘οὐδὲν ζῷον λευκός ἑστία καί ‘οὐδὲν ζῷον ἐνδέχομαι λευκός εἶμι , ὁ μέν εἰμί καθόλου ἀποφατικός ὑπάρχω , ὁ δέ καθόλου ἀποφατικός ἀναγκαῖος · δεῖ γάρ , ὡς εἶπον , ὁ ἐνδέχομαι μή εἰμί λευκός προσυπακούω ὁ ὅς τίς εἄν εἰμί ζῷον , ὅς ἴσος γίγνομαι ὁ ‘οὐδὲν ζῷον ἐνδέχομαι εἰμί λευκός · οὗτος γάρ ἄν ἀπόφασις εἰμί , Χωρὶς δέ ἐκεῖνος κατάφασις καί οὗτος . δύναμαι ὁ ἐνδέχομαι μή εἰμί λευκός καί αὐτός παράδειγμα εἴρω ὁ ἐκ μετάθεσις κατάφασις , ὥσπερ καί ὁ μετά αὐτός ὅς ὅτι ἀληθής εἶπον μή λευκός , ὡς εἰμί ἴσος αὐτός ὁ πάντης ἄνθρωπος ἐνδέχομαι μή εἰμί λευκός . εἴτε δέ καί ἐκεῖνος ὡς ἀποφατικός τίθημι , εἴτε καί αὐτός ὡς ἐκ μετάθεσις κατάφασις , ὅμοιος ὁ λόγος καί ὁ δεῖξις . χράω δέ ἐπί ὁ ἐκ μετάθεσις καταφατικός ὁ ἀληθής εἶπον μή λευκός , ὁ ἀληθής εἶπον , ὅς τίς ποτέ σημαίνω , ἐξηγέομαι προστίθημι οὗτος γάρ εἰμί εἰμί μή λευκός , ὡς ὁ ἀληθής εἶπον ὁ αὐτός εἰμί ὁ εἰμί οὖον λευκός εἰμί καταφατικός , ὡς δείκνυμι . ὁ γάρ ἀληθής εἶπον ἀντί ὁ εἰμί τίθημι , ὡς καί αὐτός προέρχομαι δήλωσις · ὁ γάρ τρόπος ὁ αὐτός χώρα ἐν ὁ πρότασις ὁ εἰμί ἔχω ὡς πρός ὁ κατάφασις ἢ ἀπόφασις ποιέω · καί ὁ ἀληθής δέ τρόπος τις . καί εἰμί εἄν πάλιν οὗτος ὁ πρότασις τοιοῦτος · ὅτι ἄν εἰμί ζῷον , οὗτος ἀληθής εἶπον μή εἰμί λευκός , ὅστις ἴσος εἰμί ὁ πᾶς ζώιον εἰμί οὖον λευκός . οὐ ὁμοίως οὖν , φημί , δείκνυμι ὁ τε ἀποφατικός , οἷος ‘οὐδὲν ζῷον λευκός ἑστία καί ‘οὐδὲν ζῷον ἐνδέχομαι εἰμί λευκός , εἰμί ὡς ἀπόφασις καί οὗτος ἀκούω καθόλου , καί ὁ καταφατικός ὁ πᾶς ζώιον εἰμί οὖον λευκών · ἀλλά ὁ μέν καταφατικός , ὁ τε ἀληθής εἶπον , ὅτι πᾶς ζώιον · εἰμί λευκός καί ὁ ἀληθής εἶπον , ὅτι πᾶς ζώιον εἰμί οὖον λευκός οὗτος γάρ σημαίνω ὁ εἴτε μή λευκός ) , ὁ ἴσος δύναμαι ὁ μέν ὁ εἰμί λευκός ὁ δέ ὁ εἰμί οὖον λευκός , ὁμοίως ἀλλήλων καί ὁ αὐτός τρόπος δείκνυμι . παρατίθημι δέ ὁ εἰμί οὖον λευκός ὁ εἰμί λευκός εἰς ἔνδειξις ὁ ὁμοίως ἐκεῖνος οὗτος κατάφασις εἰμί , διό καί ὅμοιος αὐτός ὁ δεῖξις εἰμί . ἀμφότερος γάρ οὗτος ὁμοίως εἰμί καταφατικός δείκνυμι , κατασκευαστικός δέ , οὗτος εἰμί καταφατικός , ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα · ἐν γάρ οὗτος μόνος ὁ καθόλου καταφατικός δείκνυμι . | δεῖ δέ ὁ ἀληθής εἶπον λευκός , ὅτι ἄν ] ἀληθής εἶπον ὅτι οὖον λευκός ὡς καθόλου λέγω ἀκούω · ἐνδέω γάρ αὐτός ὁ πᾶς ζῷον , ὡς αὐτός ἑξῆς δηλόω . εἶπον δέ , ὅτι ὁ τοιοῦτος πρόβλημα καταφατικός εἰμί ἐν πρῶτος καί διά πρῶτος γίγνομαι σχῆμα , ἐξηγέομαι , πῶς ὁ λέγω ἀληθής εἶπον εἰμί λευκός κατάφασις εἰμί καί τίς σημαίνω · ὁ γάρ ἀληθής , φημί , ὁ εἰμί ὁμοίως τάσσω . ἴσος οὖν εἰμί ὁ ἀληθής ἀληθής εἰμί λευκός ὁ εἰμί λευκός · οὗτος δέ κατάφασις . ἢ κατάφασις εἰμί ὑπομιμνῄσκω ἐγώ πάλιν , ὅτι οὐ εἰμί ἀπόφασις ὁ ἀληθής εἶπον μή λευκός ἀλλά ὁ οὐ ἀληθής εἶπον λευκός , ἐκεῖνος δέ ὁ ἀληθής εἶπον μή λευκός κατάφασις καί αὐτός , ὡς καί ὁ ἀληθής εἶπον λευκός · διό καί ὁμοίως καί διά ὁ αὐτός δείκνυμι σχῆμα . καί ὅτι ὁ λέγω ἅπας ζῷον ἀληθής εἶπον μή εἰμί λευκός οὐ εἰμί ἀπόφασις οὔτε ἁπλόος οὔτε ὁ λέγω πᾶς ζῷον λευκός εἰμί , ἀλλά ὁ οὖον πᾶς ζῷον ἢ οὐδείς ζῷον ἀληθής εἶπον λευκός , πάλιν προστίθημι ὑπομιμνήσκω τε ἐγώ ὁ διδάσκω καί τίς σημαίνω ἀληθής εἶπον μή εἰμί λευκός διδάσκω .