alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 41b6
Ἔτι δ’ ἐν ἅπαντι δεῖ κατηγορικόν τινα τῶν ὅρων εἶναι καὶ τὸ καθόλου ὑπάρχειν . Ὅτι ἀδύνατόν ἐστιν ἐκ δύο ἀποφατικῶν προτάσεων γίνεσθαι συλλογισμόν , λέγει ὑπομιμνήσκων ἡμᾶς τῶν δεδειγμένων · δεῖ γάρ , φησί , κατηγορικόν τινα τῶν ὅρων εἶναι , τοῦτ’ ἔστι καταφατικὴν κἄν τὴν ἑτέραν τῶν προτάσεων εἶναι , εἰ μέλλοι συλλογισμὸς ἔσεσθαι . τοῦτο δὲ ἔδειξεν οὕτως ἔχον ἐν πᾶσι τοῖς σχήμασι δείξας ἀσυλλογίστους τὰς ἐκ δύο ἀποφατικῶν συζυγίας · καὶ γὰρ ἐν οἷς ἐδόκει | γίνεσθαι , ὡς ἐπὶ τῶν ἐνδεχομένων , πρῶτον μὲν οὐχ ἁπλῶς ἀποφάσεις αἱ ἐνδεχόμεναι , εἶτα καὶ μεταλαμβανομένων ἢ ἀμφοτέρων ἢ τῆς ἑτέρας εἰς τὴν καταφατικὴν ἐγίνετο συλλογισμός , ἄλλως δὲ οὔ . λέγει δέ , ὅτι δεῖ καὶ τὸ καθόλου ὑπάρχειν , τοῦτ’ ἔστι καθόλου πρότασιν εἰλῆφθαι , εἰ μέλλοι συλλογισμὸς ἔσεσθαι . ὅτι μὲν οὖν ἐκ δύο ἐπὶ μέρους προτάσεων οὐ γίνεται συλλογιστικὴ συζυγία ἐν οὐδενὶ τῶν σχημάτων , ἀλλ’ οὐδὲ ἐξ ἀδιορίστων , δέδειχε . νῦν δὲ εἰπὼν ἢ μὴ ἔσεσθαι συλλογισμὸν προσέθηκεν ἢ οὐ πρὸς τὸ κείμενον , ὡς δυναμένου μέν τινος συλλογιστικῶς συναχθῆναι καὶ μὴ καθόλου ληφθείσης προτάσεως , οὐ μὴν τοῦ προκειμένου · τοῦτο δὲ οὐχ ὅτι ἐκ δύο ἐπὶ μέρους οἷόν τε γίνε - σθαι συλλογισμόν , ἀλλ’ ὅτι ἐκ τοῦ μὴ καθόλου . διττὸν δὲ τὸ μὴ καθόλου · καὶ γὰρ τὸ ἐπὶ μέρους σημαίνει καὶ μὴ πρὸς τὸ προκείμενον καθόλου · δύναται γάρ τι ἄλλως καθόλου ὃν μὴ εἶναι τοῦ προκειμένου περιεκτικὸν μηδὲ πρὸς τοῦτο καθόλου . ὅταν δέ τι καθόλου ληφθῇ ὡς μὴ εἶναι πρὸς τὸ κείμενον καθόλου μηδὲ τούτου περιεκτικόν , ἀλλὰ ᾖ τὸ λαμβανόμενον καθόλου ἐπὶ μέρους τινὸς τοῦ κατηγορουμένου ἐν τῷ προβλήματι λαμβανόμενον , συλλογισμὸν μὲν οὐκ ἀδύνατον ἐκ τοιούτου γενέσθαι , δῆλον ὅτι προσληφθείσης τινὸς μερικωτέρας καὶ ὑπ’ αὐτὴν προτάσεως , οὐ μὴν τὸ προκείμενον ἂν δειχθείη , ὡς ἐφ’ οὗ παρέθετο παραδείγματος γνώριμον ποιεῖ . προκείσθω γὰρ δεῖξαι τὴν μουσικὴν ἡδονὴν σπουδαίαν εἶναι . ἄν μὲν οὖν ἀδιορίστως λάβῃ ἡδονὴν σπουδαίαν εἶναι βουλόμενος δεῖξαι τὸ προκείμενον τὸ πᾶσαν μουσικὴν ἡδονὴν σπουδαίαν εἶναι μηκέτι προσθεὶς τὸ ῾ πᾶσαν ᾿ , ἵν’ ᾖ ἡ πρότασις ῾ πᾶσα ἡδονὴ σπουδαία ἐστίν᾿ , εἶτα προσλαβὼν τὸ ἰὴ δὲ μουσικὴ ἡδονή᾿ συνάγει ῾ ἡ μουσικὴ ἄρα ἡδονὴ σπουδαία ἐστίν᾿ , οὐ ποιήσει συλλογισμὸν τῷ τὸ ἀδιόριστον ὡς ἴσον δυνάμενον τῷ ἐπὶ μέρους λαμβάνεσθαι . τῷ <δὴ> μὴ εἶναι καθόλου πᾶσαν ἡδονὴν σπουδαίαν ἡ γὰρ οὕτω περιεῖχεν ἄν καὶ τὴν μουσικὴν ἡδονήν ) οὐ συλλογίζεται · δύο γὰρ ἐπὶ μέρους οὕτως λαμβάνει . εἰ δὲ ὁρίσας εἶδός τι ἡδονῆς τοῦτο καθόλου λάβοι , οὐκ ἄν συλλογίσαιτο τὸ προκείμενον · οὐδὲν γὰρ τῶν ἀντιδιῃρημένων τῇ μουσικῇ ἡδονῇ ἀπὸ τῆς ἡδονῆς ἐστι περιεκτικὸν τῆς μουσικῆς . διὸ εἰ μὲν ἄλλο τι ἡδονῆς εἶδος λάβοι , ποιήσει μέν τινα συλλογισμὸν καὶ συμπέρασμα , οὐ μὴν τοῦ προκειμένου . εἰλήφθω γὰρ ῾ πᾶσα ἡ ἀπὸ τοῦ θεωρεῖν ἡδονὴ σπουδαία᾿ · ταύτῃ γὰρ τῇ προτάσει ἄν προσλάβωμεν τὸ ῾ ἡ δὲ ἀπὸ τοῦ γεωμετρεῖν ἡδονὴ θεωρητική ἐστιν ἡδονή᾿ , συναχθήσεται μὲν τὸ τὴν ἀπὸ τοῦ γεωμετρεῖν ἡδονὴν σπουδαίαν εἶναι , οὐ μὴν τοῦ προκειμένου συλλογισμὸς ἔσται . εἰ δέ τις αὐτὴν ταύτην λάβοι εἰπὼν πᾶσαν μουσικὴν ἡδονὴν εἶναι σπουδαίαν , τὸ ἐν ἀρχῇ αἰτήσεται . δεῖ ἄρα καθόλου τι ὂν τῆς μουσικῆς ἡδονῆς λαβεῖν . τὸ δ’ αὐτό , καὶ εἴ τις προκειμένου δεῖξαι , ὅτι πᾶν τὸ ὡς καλὸν ἀγαθὸν τιμιόν ἐστιν , εἰ ἀδιορίστως λάβοι τὸ ἀγαθὸν τίμιον εἶναι μὴ προσθεὶς τὸ ῾ παν᾿ , οὐ ποιήσει συλλογισμὸν τῷ τὸ ἀδιόριστον ὡς ἐπὶ μέρους λαμβάνεσθαι . ἀλλ’ οὐδ’ ἄν τι τῶν ὑπὸ τὸ ἀγαθὸν τῶν ἀντιδιαιρουμένων τῷ καλῷ καθόλου λάβῃ , οὐδ’ οὕτως τὸ προκείμενον συλλογίζεται . ἄλλο μέντοι τι οὐ κωλυθήσεται συλλογίσασθαι · οἷον ἐὰν λάβῃ ῾ πᾶν τὸ θεῖον ἀγαθὸν τίμιόν ἐστι᾿ καὶ προσλάβῃ ῾ ὁ δὲ ἥλιος θεῖον ἀγαθόν᾿ · ὁ ἥλιος ἄρα τίμιον . μόνως δὲ δείξει διὰ συλλογισμοῦ τὸ ὡς καλὸν ἀγαθὸν τίμιον εἶναι , ἂν λάβῃ καθόλου τι ὂν τοῦ τοιούτου ἀγαθοῦ τίμιον εἶναι · ἄν γὰρ λάβῃ πᾶν ἀγαθὸν τίμιον εἶναι καὶ προσλάβῃ ῾ τὸ δὲ ὡς καλὸν ἀγαθὸν ἀγαθόν ἐστιν᾿ , εἴη ἂν τὸ προκείμενον οὕτως δεδειχὼς διὰ συλλογισμοῦ . ἄν γὰρ λάβῃ πάλιν καθόλου τὸ ῾ πᾶν τὸ ὡς καλὸν ἀγαθὸν τίμιον᾿ , τὸ ἐν ἀρχῇ αἰτήσεται , ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῆς μουσικῆς ἡδονῆς ἐρρέθη . Δύναται τὸ ἢ οὐ πρὸς τὸ προκείμενον εἰρῆσθαι οὐχ ὡς ἐσομένου μὲν συλλογισμοῦ οὐ μὴν πρὸς τὸ κείμενον , ἀλλ’ ὡς τὴν | ἀρχὴν οὐδὲ συναπτούσης τῆς λαμβανομένης ἐν μέρει προτάσεως τῷ δειχθῆναι προκειμένῳ . τούτῳ δὲ κἄν ἀκόλουθον δόξειεν εἶναι καὶ τὸ ἐφεξῆς λεγόμενον τὸ εἰ δὲ τινὰ ἡδονήν , εἰ μὲν ἄλλην , οὐδὲν πρὸς τὸν λόγον . ἢ ἔσται μὲν πρὸς τὸ προκείμενον ἡ πρότασις οὐ μὴν συλλογιστική , ἄν τὸ καθόλου τοῦ προκειμένου ἀδιορίστως ληφθῇ . εἰ δὲ μὴ τὸ καθόλου ἀλλὰ τῶν ὑπὸ τὸ καθόλου τι ληφθείη ἢ τοῦτο αὐτό , ἢ οὐδὲ τὴν ἀρχὴν συνάψει τῷ προκειμένῳ , εἰ ἄλλο τι καὶ μὴ αὐτὸ τὸ προκείμενον λαμβάνοι , ἤ , εἰ αὐτὸ λαμβάνοι , τὸ ἐν ἀρχῇ αἰτήσεται . οὐδὲν δὲ τῶν εἰρημένων συλλογιστικόν . τούτῳ δόξει μᾶλλον συνᾴδειν καὶ ἡ ἐπὶ τοῦ διαγράμματος δεῖξις . μᾶλλον μὴ γίνεσθαι συλλογισμὸν μηδὲ δείκνυσθαι τὸ προκείμενον , εἰ μὴ ληφθείη
Lemmas: ἔτι δέ ἐν ἅπας δεῖ κατηγορικός τις ὁ ὁράω εἰμί καί ὁ καθόλου ὑπάρχω . ὅτι2 ἀδύνατος εἰμί ἐκ δύο ἀποφατικός πρότασις γίγνομαι συλλογισμός , λέγω ὑπομιμνήσκω ἐγώ ὁ δείκνυμι · δεῖ γάρ , φημί , κατηγορικός τις ὁ ὁράω εἰμί , οὗτος εἰμί καταφατικός ἄν ὁ ἕτερος ὁ πρότασις εἰμί , εἰμί μέλλω συλλογισμός εἰμί . οὗτος δέ δείκνυμι οὕτως ἔχω ἐν πᾶς ὁ σχῆμα δείκνυμι ἀσυλλόγιστος ὁ ἐκ δύο ἀποφατικός συζυγία · καί γάρ ἐν ὅς δοκέω | γίγνομαι , ὡς ἐπί ὁ ἐνδέχομαι , πρῶτος μέν οὐ ἁπλόος ἀπόφασις ὁ ἐνδέχομαι , εἶτα καί μεταλαμβάνω ἢ ἀμφότερος ἢ ὁ ἕτερος εἰς ὁ καταφατικός γίγνομαι συλλογισμός , ἄλλως δέ οὖον . λέγω δέ , ὅτι δεῖ καί ὁ καθόλου ὑπάρχω , οὗτος εἰμί καθόλου πρότασις λαμβάνω , εἰμί μέλλω συλλογισμός εἰμί . ὅτι μέν οὖν ἐκ δύο ἐπί μέρος πρότασις οὖον γίγνομαι συλλογιστικός συζυγία ἐν οὐδείς ὁ σχῆμα , ἀλλά οὐδέ ἐκ ἀδιόριστος , δείκνυμι . νῦν δέ εἶπον ἢ μή εἰμί συλλογισμός προστίθημι ἢ οὖον πρός ὁ κεῖμαι , ὡς δύναμαι μέν τις συλλογιστικός συνάγω καί μή καθόλου λαμβάνω πρότασις , οὖον μήv ὁ πρόκειμαι · οὗτος δέ οὐ ὅτι ἐκ δύο ἐπί μέρος οἷος τε γΐνω - ἕπομαι συλλογισμός , ἀλλά ὅτι ἐκ ὁ μή καθόλου . δισσός δέ ὁ μή καθόλου · καί γάρ ὁ ἐπί μέρος σημαίνω καί μή πρός ὁ πρόκειμαι καθόλου · δύναμαι γάρ τίς ἄλλως καθόλου ὅς μή εἰμί ὁ πρόκειμαι περιεκτικός μηδέ πρός οὗτος καθόλου . ὅταν δέ τίς καθόλου λαμβάνω ὡς μή εἰμί πρός ὁ κεῖμαι καθόλου μηδέ οὗτος περιεκτικός , ἀλλά εἰμί ὁ λαμβάνω καθόλου ἐπί μέρος τις ὁ κατηγορέω ἐν ὁ πρόβλημα λαμβάνω , συλλογισμός μέν οὐ ἀδύνατος ἐκ τοιοῦτος γίγνομαι , δῆλος ὅτι προσλαμβάνω τις μερικός καί ὑπό αὐτός πρότασις , οὖον μήv ὁ πρόκειμαι εἄν δείκνυμι , ὡς ἐπί ὅς παρατίθημι παράδειγμα γνώριμος ποιέω . πρόκειμαι γάρ δείκνυμι ὁ μουσική ἡδονά σπουδαῖος εἰμί . ἄν μέν οὖν ἀδιορίστως λαμβάνω ἡδονά σπουδαῖος εἰμί βούλομαι δείκνυμι ὁ πρόκειμαι ὁ πᾶς μουσική ἡδονά σπουδαῖος εἰμί μηκέτι προστίθημι ὁ ῾ πᾶς ᾿ , ἵνα εἰμί ὁ πρότασις ῾ πᾶς ἡδονή σπουδαῖος εἰμί , εἶτα προσλαμβάνω ὁ ἰή δέ μουσική ἡδονή συνάγω ῾ ὁ μουσική ἄρα ἡδονή σπουδαῖος εἰμί , οὖον ποιέω συλλογισμός ὁ ὁ ἀδιόριστος ὡς ἴσος δύναμαι ὁ ἐπί μέρος λαμβάνω . ὁ δή μή εἰμί καθόλου πᾶς ἡδονά σπουδαῖος ὁ γάρ οὗτος περιέχω ἄν καί ὁ μουσική ἡδονή ) οὖον συλλογίζομαι · δύο γάρ ἐπί μέρος οὕτως λαμβάνω . εἰμί δέ ὁρίζω εἶδος τίς ἡδονή οὗτος καθόλου λαμβάνω , οὐ ἄν συλλογίζομαι ὁ πρόκειμαι · οὐδείς γάρ ὁ ἀντιδιαιρέω ὁ μουσικός ἡδονή ἀπό ὁ ἡδονή εἰμί περιεκτικός ὁ μουσικός . διό εἰμί μέν ἄλλος τίς ἡδονή εἶδος λαμβάνω , ποιέω μέν τις συλλογισμός καί συμπέρασμα , οὖον μήv ὁ πρόκειμαι . λαμβάνω γάρ ῾ πᾶς ὁ ἀπό ὁ θεωρέω ἡδονή σπουδαῖος · οὗτος γάρ ὁ πρότασις ἄν προσλαμβάνω ὁ ῾ ὁ δέ ἀπό ὁ γεωμετρέω ἡδονή θεωρητικός εἰμί ἡδονή , συνάγω μέν ὁ ὁ ἀπό ὁ γεωμετρέω ἡδονά σπουδαῖος εἰμί , οὖον μήv ὁ πρόκειμαι συλλογισμός εἰμί . εἰμί δέ τις αὐτός οὗτος λαμβάνω εἶπον πᾶς μουσική ἡδονά εἰμί σπουδαῖος , ὁ ἐν ἀρχή αἰτέω . δεῖ ἄρα καθόλου τίς εἰμί ὁ μουσικός ἡδονή λαμβάνω . ὁ δέ αὐτός , καί εἰμί τις πρόκειμαι δείκνυμι , ὅτι πᾶς ὁ ὡς καλός ἀγαθός τίμιος εἰμί , εἰμί ἀδιορίστως λαμβάνω ὁ ἀγαθός τίμιος εἰμί μή προστίθημι ὁ ῾ πάνυ , οὖον ποιέω συλλογισμός ὁ ὁ ἀδιόριστος ὡς ἐπί μέρος λαμβάνω . ἀλλά οὐδέ ἄν τίς ὁ ὑπό ὁ ἀγαθός ὁ ἀντιδιαιρέω ὁ καλός καθόλου λαμβάνω , οὐδέ οὕτως ὁ πρόκειμαι συλλογίζομαι . ἄλλος μέντοι τίς οὖον κωλύω συλλογίζομαι · οἷος ἐάν λαμβάνω ῾ πᾶς ὁ θέω ἀγαθός τίμιος ἑστία καί προσλαμβάνω ῾ ὁ δέ ἥλιος θέω ἀγαθός · ὁ ἥλιος ἄρα τίμιος . μόνος δέ δείκνυμι διά συλλογισμός ὁ ὡς καλός ἀγαθός τίμιος εἰμί , εἄν λαμβάνω καθόλου τίς εἰμί ὁ τοιοῦτος ἀγαθός τίμιος εἰμί · ἄν γάρ λαμβάνω πᾶς ἀγαθός τίμιος εἰμί καί προσλαμβάνω ῾ ὁ δέ ὡς καλός ἀγαθός ἀγαθός εἰμί , εἰμί εἄν ὁ πρόκειμαι οὕτως δείκνυμι διά συλλογισμός . ἄν γάρ λαμβάνω πάλιν καθόλου ὁ ῾ πᾶς ὁ ὡς καλός ἀγαθός τίμιος , ὁ ἐν ἀρχή αἰτέω , ὥσπερ καί ἐπί ὁ μουσικός ἡδονή εἴρω . δύναμαι ὁ ἢ οὖον πρός ὁ πρόκειμαι εἴρω οὐ ὡς εἰμί μέν συλλογισμός οὖον μήv πρός ὁ κεῖμαι , ἀλλά ὡς ὁ | ἀρχή οὐδέ συνάπτω ὁ λαμβάνω ἐν μέρος πρότασις ὁ δείκνυμι πρόκειμαι . οὗτος δέ ἄν ἀκόλουθος δοκέω εἰμί καί ὁ ἐφεξῆς λέγω ὁ εἰμί δέ τις ἡδονή , εἰμί μέν ἄλλος , οὐδείς πρός ὁ λόγος . ἢ εἰμί μέν πρός ὁ πρόκειμαι ὁ πρότασις οὖον μήv συλλογιστικός , ἄν ὁ καθόλου ὁ πρόκειμαι ἀδιορίστως λαμβάνω . εἰμί δέ μή ὁ καθόλου ἀλλά ὁ ὑπό ὁ καθόλου τίς λαμβάνω ἢ οὗτος αὐτός , ἢ οὐδέ ὁ ἀρχή συνάπτω ὁ πρόκειμαι , εἰμί ἄλλος τίς καί μή αὐτός ὁ πρόκειμαι λαμβάνω , ἤ , εἰμί αὐτός λαμβάνω , ὁ ἐν ἀρχή αἰτέω . οὐδείς δέ ὁ εἴρω συλλογιστικός . οὗτος δοκέω μᾶλλον συνᾴδω καί ὁ ἐπί ὁ διάγραμμα δεῖξις . μᾶλλον μή γίγνομαι συλλογισμός μηδέ δείκνυμι ὁ πρόκειμαι , εἰμί μή λαμβάνω