alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 43b1
Δεῖ δὴ τὰς προτάσεις περὶ ἕκαστον αὐτῶν λαβεῖν . εἰπών , τίνα ἐστί , περὶ ὧν αἱ ζητήσεις μάλιστα καὶ αἱ σκέψεις γίνονται ὅτι ταῦτα , οἷς καὶ ἕπεταί καὶ αὐτὰ ἔχει , οἷς ἕπεται · ταῦτα γάρ ἐστι τὰ μεταξὺ τῶν τε πρώτων γενῶν καὶ τῶν ἀτόμων οὐσιῶν ) , εἰπὼν δὲ καί , τίνα μὲν δείκνυται περὶ τῶν πρώτων γενῶν ὅτι γὰρ αὐτὰ ἄλλοις ὑπάρχει ) , τίνα δὲ περὶ τῶν ἀτόμων ὅτι γὰρ τούτοις ἄλλα ) , πῶς εὑρήσομεν καὶ ληψόμεθα προτάσεις ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἰς δεῖξιν προβλήματος , ὑπογράφει τε καὶ διδάσκει . ποιεῖται δὲ τὸν λόγον ἐπὶ τῶν μεταξύ , ἃ καὶ αὐτὰ ἄλλοις καὶ ἄλλα τούτοις ὑπάρχει . ἔνεστι δέ , ἐξ ἧς ποιεῖται διδασκαλίας , ὡς εἶπον , καὶ τὰ πρῶτα γένη λαμβάνοντας , οἷς ταῦτα ἕπεται , ἐκλέγειν καὶ πάλιν τὰ ἄτομα τὰ τούτοις ἑπόμενα . τέσσαρα δὲ εἶπεν εἶναι προβλήματα , καθόλου καταφατικόν , καθόλου ἀποφατικόν , ἐπὶ μέρους καταφατικόν , ἐπὶ μέρους ἀποφατικόν . εἰς δὴ τὴν δεῖξιν τῶν προβλημάτων τούτων ἑκάστου πῶς εὐπορήσομεν τῶν οἰκείων προτάσεων καί , <ὡς> αὐτός φησιν , ἐκληψόμεθά καὶ ἐκλέξομεν , ὑπογράφει . δεῖ δὴ προβλήματος , φησί , προβληθέντος πρῶτον ἐκλαβεῖν καὶ χωρίσαι καὶ ἐκθέσθαι ἑκάτερον τῶν ἐν τῷ προβλήματι ὅρων · ἔστι δὲ ὁ μὲν ὑποκείμενος αὐτῶν ὁ δὲ κατηγορούμενος . τὸ γὰρ αὐτὸ πρῶτον τούτου ἐστὶ δηλωτικόν · περὶ οὗ γὰρ λαβεῖν βουλόμεθα τὰς προτάσεις , τοῦτό φησι δεῖν πρῶτον ὑποτίθεσθαι · βουλόμεθα δὲ περὶ τῶν ὅρων τῶν ἐν τῷ προβλήματι προτάσεις τινὰς λαβεῖν ἢ συναπτούσας αὐτοὺς ἢ διαιρούσας . καὶ μετὰ τὸ τοὺς ὅρους ἐκλαβεῖν οὕτω τὸν ἑκατέρου , τοῦ τε ὑποκειμένου ὅρου καὶ τοῦ κατηγορουμένου , ὁρισμὸν λαμβάνειν καὶ τὰ ἑκατέρῳ αὐτῶν ἴδια · πράγματα γὰρ τοὺς ὅρους τοὺς ἐν προβλήματι λέγει . καὶ μετὰ ταῦτα ἐκλέγειν φησὶ δεῖν ὅλως , ὅσα ἕπεται ἑκατέρῳ τῶν ὅρων . ἕπονται μὲν οὖν καὶ οἱ ὁρισμοὶ τοῖς , ὧν εἰσιν ὁρισμοί , καὶ τὰ ἴδια · ἀλλὰ ταῦτα μὲν μόνοις αὐτοῖς ἕπεται , ὡς τὸ ζῷον λογικὸν θνητὸν ἀνθρώπῳ καὶ τὸ γελαστικόν · διὸ καὶ ἴσα ἐστὶν αὐτοῖς καὶ ἀντ’ αὐτῶν , καὶ οὐ μόνον ἕπεται ταῦτα αὐτοῖς ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τούτοις διὰ τὸ ἀντιστρέφειν τὰ ἐπ’ ἴσης λεγόμενα . ἕπεται δ’ αὐτοῖς καὶ τὰ γένη καὶ αἱ διαφοραί , ταῦτα <δ’> οὐκέτι μόνοις , <ὡς> τὸ ζῷον ἀνθρώπῳ καὶ τὸ δίπουν · ταῦτα καὶ ἰδίως εἶπε . δῆλον δέ , ὅτι τὰ ἑπόμενά τινι καὶ κατὰ παντὸς αὐτοῦ κατηγορεῖται . μετὰ δὲ ταῦτά φησι δεῖν ἐκλέγειν τε καὶ ἐκλαμβάνειν ταῦτα , οἷς αὐτὰ ἕπεται τὰ πράγματα , τοῦτ’ ἔστιν αὐτὰ τὰ κείμενα ἐν τῷ προβλήματι · ἐν τῷ προβλήματι δέ εἰσιν οἱ τοῦ προβλήματος ὅροι . οἷον εἰ ζῷόν ἐστιν ὁ ὅρος , τίνι τὸ ζῷον ἕπεται · ἕπεται δὲ τὸ ζῷον τῷ τε ἀνθρώπῳ καὶ τοῖς εἴδεσι πᾶσι τοῖς ὑπ’ αὐτό , τῷ δὲ ζῴῳ τὸ ἔμψυχον . οὐκέτι γὰρ τά , οἷς ἕπεται ὁ τοῦ προβλήματος ὅρος , κατὰ παντὸς ὅρου τοῦ ἑπομένου αὐτοῖς κατηγορεῖται , ἀλλ’ ἔμπαλιν ὁ ὅρος ἐκείνων ἑκάστου κατὰ παντός · τὸ γὰρ ἑπόμενόν ἐστι τὸ κατὰ παντὸς κατηγορούμενον . ἔτι φησὶ δεῖν ἐκλέγειν καὶ ὅσα μὴ ἐνδέχεται αὐτοῖς ὑπάρχειν , οἷον τῷ ἀνθρώπῳ τὸ χρεμετιστικόν , τῷ ζῴῳ τὸ ἄψυχον . οἷς δὲ αὐτὸ οὐκ ἐνδέχεται ὑπάρχειν , οὐκέτι φησὶ δεῖν ἐκλαμβάνειν · τὰ γὰρ αὐτά ἐστι τά τε μὴ ὑπάρχοντα αὐτῷ καὶ οἷς αὐτὸ μὴ ὑπάρχει διὰ τὸ τὸ καθόλου ἀποφατικὸν ἀντιστρέφειν ἑαυτῷ . οὐκ ἦν δὲ τοιαῦτα τὰ ἑπόμενα αὐτοῖς καὶ οἷς αὐτὰ ἕπεται · τῷ γὰρ ζῴῳ ἕπεται μὲν τὸ ἔμψυχον , αὐτὸ δὲ ἕπεται ἀνθρώπῳ , ἵππῳ , τοῖς εἴδεσι τοῖς αὑτοῦ . διὰ τοῦτο ἀμφοτέρων ἐκείνων τὴν ἐκλογὴν ἠξίωσεν ἡμᾶς ποιεῖσθαι διὰ τὸ μὴ ἀντιστρέφειν τὸ καθόλου καταφατικὸν ἑαυτῷ · τῶν δὲ μὴ ὑπαρχόντων αὐτοῖς καὶ οἷς αὐτὰ μὴ ὑπάρχει , οὐκ ἔστιν ἀμφοτέρων ἐκλογή , | ὅτι ταὐτά ἐστι ταῦτα καὶ ἀντιστρέφει . · Φησὶ δὲ δεῖν διαιρεῖσθαι καὶ αὐτῶν τῶν ἑπομένων , ὅσα τε ὡς ἐν τῇ οὐσίᾳ αὐτῶν περιεχόμενα καὶ ἐν τῷ τί ἐστι κατηγορούμενα ἕπεται αὐτοῖς , καὶ ὅσα ὡς ἴδια καὶ ὅσα ὡς συμβεβηκότα . οὐ γὰρ ταὐτὰ τὰ ἴδια τοῖς ἐν τῇ οὐσίᾳ καὶ ἐν τῷ τί ἐστι κατηγορουμένοις καὶ οὕτως ἑπομένοις · τὸ μὲν γὰρ ζῷον καὶ τὸ λογικὸν ἕπεται τῷ ἀνθρώπῳ ὡς καθ’ αὑτά τε καὶ ἐν τῷ τί ἐστι κατηγορούμενα , τὸ δὲ γελαστικὸν ὡς ἴδιον οὐ μὴν καὶ ἐν τῷ τί ἐστι κατηγορούμενον . ταῦτα γὰρ ἐν τῷ τί ἐστι κατηγορεῖταί τινος κυρίως , ὅσα ἐν τῷ ὁριστικῷ λόγῳ περιέχεται , ὧν τῆς ἐνεργείας στερόμενον τό , οὗ κατηγορεῖται ταῦτα , εἰς τὸ παντελὲς οὐδ’ ἄν ὅλως εἴη · οἷον ἄνθρωπος , εἰ μὴ ζῷον εἴη , οὐδ’ ἄν εἴη · ὁμοίως εἰ μὴ λογικόν , ὡς πάντως καὶ λογίζεσθαί ποτε , ἢ μὴ θνητόν , ὡς πάντως ἀποθανούμενον . καὶ ὁρισμὸς δὲ πᾶς ἐν τῷ τί ἐστιν . οὐκέτι δὲ τὸ γελαστικὸν τοιοῦτον <ἄν> εἴη · γὰρ ἐν τῷ ὁρισμῷ περιέχεται , οὗτε οὕτως ὑπάρχει αὐτῷ , ὡς καὶ τῆς ἐνεργείας τῆς κατ’ αὐτὸ * * * κωλύομεν τὴν ὕπαρξιν · καὶ γὰρ μηδέποτε γελῶν τῷ κεκωλῦσθαι οὐδὲν κεκώλυται ἄνθρωπος εἶναι . οὕτως δόξει καὶ τῆς γῆς ἴδιον εἶναι τὸ ὕεσθαι καὶ τῆς σελήνης τὸ ἐκλείπειν · κυρίως γὰρ τὸ ἐκλείπειν ἐπὶ μόνης τῆς σελήνης . τὰ δὲ ὡς συμβεβηκότα ἑπόμενά ἐστιν , ὅσα κατηγορούμενα τινος μήτε ὡς ἐν τῳ τι ἐστι μήτε ὡς ιοια κατηγορεῖται αὐτοῦ · τοιαῦτα δ᾿ ἄν εἴη , ἃ οἷά τε καὶ ἄλλοις τισὶν ὑπάρχειν , ὡς τὸ λευκὸν τῷ ψιμυθίῳ καὶ ἀνθρώπῳ τὸ περιπατεῖν . δεῖ δέ , φησί , καθόλου τῶν ἑπομένων τινὶ διακρίνειν , ποῖα κατ’ ἀλήθειαν καὶ ποῖα δοξσατικῶς ἕπεται , τοῦτ’ ἔστι κατὰ τὰς τῶν πολλῶν ἢ τὰς τῶν τινῶν δόξας · ἐκ τῶν τοιούτων γὰρ οἱ διαλεκτικοὶ συλλογισμοί , οἷον ὅτι τῇ ὑγείᾳ ἕπεται τὸ εἶναι μεγίστῳ ἀγαθῷ τοῦτο γὰρ κατὰ δόξαν ) ἢ τῷ ἀγαθῷ τὸ ἀγαθοὺς ποιεῖν . ἡ μὲν γὰρ πλειόνων τῶν ἑπομένων ἀμφοτέροις τοῖς ὅροις εὐπορία θάττω τὴν εὕρεσιν ἡμῖν παρέξει τῶν τε προτάσεων καὶ τοῦ συμπεράσματος , ἡ δὲ τῶν ἀληθεστέρων μᾶλλον ἀποδεικτικὸν ποιήσει τὸν συλλογισμόν . τούτου οὖν χάριν ἠξίωκε διακρίνειν τά τε ἐν τῷ τί ἐστι κατηγορούμενα τῶν ἑπομένων καὶ τὰ ἴδια καὶ τὰ συμβεβηκέναι δοκοῦντα .
Lemmas: Δεύς δή ὁ πρότασις περί ἕκαστος αὐτός λαμβάνω . εἶπον , τίς εἰμί , περί ὅς ὁ ζητέω μάλιστα καί ὁ σκέψις γίγνομαι ὅτι οὗτος , ὅς καί ἕπομαι καί αὐτός ἔχω , ὅς ἕπω · οὗτος γάρ εἰμί ὁ μεταξύ ὁ τε πρῶτος γένος καί ὁ ἄτομος οὐσία ) , εἶπον δέ καί , τίς μέν δείκνυμι περί ὁ πρῶτος γένος ὅτι γάρ αὐτός ἄλλος ὑπάρχω ) , τίς δέ περί ὁ ἄτομος ὅτι γάρ οὗτος ἄλλος ) , πῶς εὑρίσκω καί λαμβάνω πρότασις ἐπί ὁ πρόκειμαι εἰς δεῖξις πρόβλημα , ὑπογράφω τε καί διδάσκω . ποιέω δέ ὁ λόγος ἐπί ὁ μεταξύ , ὁ καί αὐτός ἄλλος καί ἄλλος οὗτος ὑπάρχω . ἔνειμι δέ , ἐκ ὅς ποιέω διδασκαλία , ὡς εἶπον , καί ὁ πρῶτος γένος λαμβάνω , ὅς οὗτος ἕπω , ἐκλέγω καί πάλιν ὁ ἄτομος ὁ οὗτος ἕπομαι . τέσσαρες δέ εἶπον εἰμί πρόβλημα , καθόλου καταφατικός , καθόλου ἀποφατικός , ἐπί μέρος καταφατικός , ἐπί μέρος ἀποφατικός . εἰς δή ὁ δεῖξις ὁ πρόβλημα οὗτος ἕκαστος πῶς εὐπορέω ὁ οἰκέω πρότασις καί , ὁράω αὐτός φημί , ἐκλαμβάνω καί ἐκλέγω , ὑπογράφω . δεῖ δή πρόβλημα , φημί , προβάλλω πρῶτος ἐκλαμβάνω καί χωρίζω καί ἐκτίθημι ἑκάτερος ὁ ἐν ὁ πρόβλημα ὁράω · εἰμί δέ ὁ μέν ὑπόκειμαι αὐτός ὁ δέ κατηγορέω . ὁ γάρ αὐτός πρῶτος οὗτος εἰμί δηλωτικός · περί ὅς γάρ λαμβάνω βούλομαι ὁ πρότασις , οὗτος φημί δήω πρῶτος ὑποτίθημι · βούλομαι δέ περί ὁ ὁράω ὁ ἐν ὁ πρόβλημα πρότασις τις λαμβάνω ἢ συνάπτω αὐτός ἢ διαιρέω . καί μετά ὁ ὁ ὅρος ἐκλαμβάνω οὗτος ὁ ἑκάτερος , ὁ τε ὑπόκειμαι ὁράω καί ὁ κατηγορέω , ὁρισμός λαμβάνω καί ὁ ἑκάτερος αὐτός ἴδιος · πρᾶγμα γάρ ὁ ὅρος ὁ ἐν πρόβλημα λέγω . καί μετά οὗτος ἐκλέγω φημί δήω ὅλως , ὅσος ἕπω ἑκάτερος ὁ ὁράω . ἕπω μέν οὖν καί ὁ ὁρισμός ὁ , ὅς εἰμί ὁρισμός , καί ὁ ἴδιος · ἀλλά οὗτος μέν μόνος αὐτός ἕπω , ὡς ὁ ζῷον λογικός θνητός ἄνθρωπος καί ὁ γελαστικός · διό καί ἴσος εἰμί αὐτός καί ἀντί αὐτός , καί οὖον μόνος ἕπω οὗτος αὐτός ἀλλά καί αὐτός οὗτος διά ὁ ἀντιστρέφω ὁ ἐπί ἴσος λέγω . ἕπω δέ αὐτός καί ὁ γένος καί ὁ διαφορά , οὗτος <δ’> οὐκέτι μόνος , ὁράω ὁ ζῷον ἄνθρωπος καί ὁ δίπους · οὗτος καί ἰδίως εἶπον . δῆλος δέ , ὅτι ὁ ἕπομαι τις καί κατά πᾶς αὐτός κατηγορέω . μετά δέ οὗτος φημί δήω ἐκλέγω τε καί ἐκλαμβάνω οὗτος , ὅς αὐτός ἕπω ὁ πρᾶγμα , οὗτος εἰμί αὐτός ὁ κεῖμαι ἐν ὁ πρόβλημα · ἐν ὁ πρόβλημα δέ εἰμί ὁ ὁ πρόβλημα ὅρος . οἷος εἰμί ζώιον εἰμί ὁ ὅρος , τίς ὁ ζῷον ἕπω · ἕπω δέ ὁ ζῷον ὁ τε ἄνθρωπος καί ὁ εἶδος πᾶς ὁ ὑπό αὐτός , ὁ δέ ζῷον ὁ ἔμψυχος . οὐκέτι γάρ ὁ , ὅς ἕπω ὁ ὁ πρόβλημα ὅρος , κατά πᾶς ὁράω ὁ ἕπομαι αὐτός κατηγορέω , ἀλλά ἔμπαλιν ὁ ὅρος ἐκεῖνος ἕκαστος κατά πᾶς · ὁ γάρ ἕπομαι εἰμί ὁ κατά πᾶς κατηγορέω . ἔτι φημί δήω ἐκλέγω καί ὅσος μή ἐνδέχομαι αὐτός ὑπάρχω , οἷος ὁ ἄνθρωπος ὁ χρεμετιστικός , ὁ ζῷον ὁ ἄψυχος . ὅς δέ αὐτός οὐ ἐνδέχομαι ὑπάρχω , οὐκέτι φημί δήω ἐκλαμβάνω · ὁ γάρ αὐτός εἰμί ὁ τε μή ὑπάρχω αὐτός καί ὅς αὐτός μή ὑπάρχω διά ὁ ὁ καθόλου ἀποφατικός ἀντιστρέφω ἑαυτοῦ . οὐ εἰμί δέ τοιοῦτος ὁ ἕπομαι αὐτός καί ὅς αὐτός ἕπω · ὁ γάρ ζῷον ἕπω μέν ὁ ἔμψυχος , αὐτός δέ ἕπω ἄνθρωπος , ἵππος , ὁ εἶδος ὁ αὐτός . διά οὗτος ἀμφότερος ἐκεῖνος ὁ ἐκλογή ἀξιόω ἐγώ ποιέω διά ὁ μή ἀντιστρέφω ὁ καθόλου καταφατικός ἑαυτοῦ · ὁ δέ μή ὑπάρχω αὐτός καί ὅς αὐτός μή ὑπάρχω , οὐ εἰμί ἀμφότερος ἐκλογή , | ὅτι αὐτός εἰμί οὗτος καί ἀντιστρέφω . · φημί δέ δήω διαιρέω καί αὐτός ὁ ἕπομαι , ὅσος τε ὡς ἐν ὁ οὐσία αὐτός περιέχω καί ἐν ὁ τίς εἰμί κατηγορέω ἕπω αὐτός , καί ὅσος ὡς ἴδιος καί ὅσος ὡς συμβεβηκός . οὖον γάρ αὐτός ὁ ἴδιος ὁ ἐν ὁ οὐσία καί ἐν ὁ τίς εἰμί κατηγορέω καί οὕτως ἕπομαι · ὁ μέν γάρ ζῷον καί ὁ λογικός ἕπω ὁ ἄνθρωπος ὡς κατά ἑαυτοῦ τε καί ἐν ὁ τίς εἰμί κατηγορέω , ὁ δέ γελαστικός ὡς ἴδιος οὖον μήv καί ἐν ὁ τίς εἰμί κατηγορέω . οὗτος γάρ ἐν ὁ τίς εἰμί κατηγορέω τις κύριος , ὅσος ἐν ὁ ὁριστικός λόγος περιέχω , ὅς ὁ ἐνέργεια στέρομαι ὁ , ὅς κατηγορέω οὗτος , εἰς ὁ παντελής οὐδέ ἄν ὅλως εἰμί · οἷος ἄνθρωπος , εἰμί μή ζῷον εἰμί , οὐδέ ἄν εἰμί · ὁμοίως εἰμί μή λογικός , ὡς πάντως καί λογίζομαι ποτός , ἢ μή θνητός , ὡς πάντως ἀποθνῄσκω . καί ὁρισμός δέ πᾶς ἐν ὁ τίς εἰμί . οὐκέτι δέ ὁ γελαστικός τοιοῦτος ἄν εἰμί · γάρ ἐν ὁ ὁρισμός περιέχω , ὅστε οὕτως ὑπάρχω αὐτός , ὡς καί ὁ ἐνέργεια ὁ κατά αὐτός * * * κωλύω ὁ ὕπαρξις · καί γάρ μηδέποτε γελάω ὁ κωλύω οὐδείς κωλύω ἄνθρωπος εἰμί . οὕτως δοκέω καί ὁ γῆ ἴδιος εἰμί ὁ ὕω καί ὁ σελήνη ὁ ἐκλείπω · κύριος γάρ ὁ ἐκλείπω ἐπί μόνος ὁ σελήνη . ὁ δέ ὡς συμβεβηκός ἕπομαι εἰμί , ὅσος κατηγορέω τις μήτε ὡς ἐν ὁ τίς εἰμί μήτε ὡς ιοια κατηγορέω αὐτός · τοιοῦτος δέ ἄν εἰμί , ὁ οἷος τε καί ἄλλος τις ὑπάρχω , ὡς ὁ λευκός ὁ ψίμυθος καί ἄνθρωπος ὁ περιπατέω . δεῖ δέ , φημί , καθόλου ὁ ἕπομαι τις διακρίνω , ποῖος κατά ἀλήθεια καί ποῖος δοξαστικός ἕπω , οὗτος εἰμί κατά ὁ ὁ πολύς ἢ ὁ ὁ τις δόξα · ἐκ ὁ τοιοῦτος γάρ ὁ διαλεκτικός συλλογισμός , οἷος ὅτι ὁ ὑγεία ἕπω ὁ εἰμί μέγας ἀγαθός οὗτος γάρ κατά δόξα ) ἢ ὁ ἀγαθός ὁ ἀγαθός ποιέω . ὁ μέν γάρ πλείων ὁ ἕπομαι ἀμφότερος ὁ ὅρος εὐπορία ταχύς ὁ εὕρεσις ἐγώ παρέχω ὁ τε πρότασις καί ὁ συμπέρασμα , ὁ δέ ὁ ἀληθής μᾶλλον ἀποδεικτικός ποιέω ὁ συλλογισμός . οὗτος οὖν χάρις ἀξιόω διακρίνω ὁ τε ἐν ὁ τίς εἰμί κατηγορέω ὁ ἕπομαι καί ὁ ἴδιος καί ὁ συμβαίνω δοκέω .