alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 36b26
Ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ σχήματι ὅταν μὲν ἐνδεχόμεναι λαμβάνωνται ἀμφότεραι αἰ προτάσεις , οὐδεὶς ἔσται συλλογισμός . Μετελήλυθε μὲν ἐπὶ τὸ δεύτερον σχῆμα εἰπὼν περὶ πασῶν τῶν ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι μίξεων , λέγει δὲ ἐν τούτῳ τῷ σχήματι ἐκ δύο ἐνδεχομένων μὴ γίνεσθαι συλλογισμόν , μήτ’ ἄν καταφατικαὶ μήτ’ ἄν ἀποφατικαὶ ληφθῶσι , μήτ’ ἄν ἡ μὲν καταφατικὴ ἡ δὲ ἀποφατική , μήτ’ ἄν ἀμφότεραι καθόλου ὦσι , μήτ’ ἄν ἡ ἑτέρα ἐπὶ μέρους . τὸ δ’ αἴτιον , ὅτι ἐν δευτέρῳ σχήματι ἐδείχθη ἀδύνατον ὂν ἐκ δύο καταφατικῶν προτάσεων γίνεσθαι συλλογισμόν . διὸ οὐδὲ ἐξ ἀμφοτέρων ἐνδεχομένων · κἀν γὰρ ἀποφατικαὶ ληφθῶσι , τῷ ἀντιστρέφειν ταῖς ἀποφατικαῖς τὰς καταφατικὰς ἐνδεχομένας ἴσον δυνήσονται ταῖς καταφατικαῖς . ἐπιζητήσαι δ’ ἄν τις , διὰ τί ἡ μὲν ἐνδεχομένη ἀποφατικὴ ἴσον δυναμένη τῇ ἐνδεχομένῃ καταφατικῇ καὶ ἀντιστρέφουσα αὐτῇ , ὅταν ληφθῇ εἰς τὴν καταφατικὴν ἐκείνην μεταμβανομένη , τὴν ἐκείνης χρείαν παρέχεται πρὸς τὸ συλλογιστικὴν ἢ ἀσυλλόγιστον , ὡς νῦν , ποιεῖν τὴν συμπλοκήν , οὐκέτι δὲ ἡ καταφατικὴ εἰς ἐκείνην μεταλαμβάνεται οὐδὲ ποιεῖ ἀσυλλογίστους τὰς συμπλοκὰς τὰς δεομένας αὐτῆς καταφατικῆς εἰς τὸ συλλογιστικόν . ἐλέγετο πρῶτον μέν , ὅτι ἄτοπον τῆς καταφατικῆς συλλογιστικὴν ποιούσης συμπλοκὴν μεταλαμβάνειν αὐτὴν ζητεῖν , εἰς ἣν μεταληφθεῖσα οὐ ποιήσει τὴν συμπλοκὴν ἔτι συλλογιστικήν . ἐπὶ δὲ τῆς ἀποφατικῆς εὐλόγως ἡ μετάληψις , ὅτι ἐδεῖτο βοηθείας πρὸς τὸ εἶναι συλλογιστική . τοῦτο γὰρ ποιοῦμεν καὶ ἐπὶ τῶν ἀντιστροφῶν τῶν προτάσεων · ἐπὶ γὰρ τούτων ταῖς ἀντιστροφαῖς χρώμεθα , ἐφ’ ὧν δείκνυται δι’ ἀντιστροφῆς τὸ συλλογιστικὸν τῶν συζυγιῶν , οὐκέτ’ ἀντιστρέφοντες ταύτας τὰς προτάσεις , αἳ ἀντιστραφεῖσαι οὐκ ἔσονται συλλογιστικαί . ἔτι δὲ ἡ ἐνδεχομένη ἀποφατικὴ οὔτε ἁπλῶς ἐστιν ἀποφατική , ἐπεὶ μὴ τῷ τρόπῳ τὸ ἀποφατικὸν πρόσκειται , οὔτε ὡς ἐνδεχομένη · ὃ γὰρ ἀποφάσκει , τὸ αὐτὸ καὶ καταφάσκει δυνάμει · τοῦτο γὰρ σημαίνει τὸ ἐνδέχεσθαι μὴ ὑπάρχειν τὸ καὶ ἐνδέχεσθαι ὑπάρχειν . οὐδ’ ὅλως οὖν ἐστιν ἀπόφασις . οὖσα δὲ κατάφασις , ἐπεὶ οὕτως λεγομένη ἀποφατικὸν τὸ σχῆμα ἔχει , ὡς εἰς φανερωτέραν καὶ ὁμολογουμένην κατάφασιν ἐκείνην μεταλαμβάνεται . διά τε οὖν τοῦτο ἐν δευτέρῳ σχήματι οὐδεὶς γίνεται συλλογισμὸς ἐξ ἐνδεχομένων δύο , καὶ ὅτι δι’ ἀντιστροφῆς μὲν τῆς καθόλου ἀποφατικῆς προτάσεως οἱ πλεῖστοι τῶν ἐν τούτῳ τῷ σχήματι συνάγοντες ἐδείκνυντο · εἷς γὰρ μόνος αὐτῶν διὰ τῆς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῆς · δείξει δέ , ὅτι ἡ ἐνδεχομένη ἀποφατικὴ οὐκ ἀντιστρέφει ἑαυτῇ . Κἄν μικταὶ δὲ ὦσιν αἱ συζυγίαι ἐξ ὑπαρχούσης καὶ ἐνδεχομένης ἢ ἀναγκαίας καὶ ἐνδεχομένης , ἄν ᾖ ἡ ἐνδεχομένη ἐν αὐταῖς ἀποφατικὴ μόνη , οὐκ ἔσται συλλογιστικὴ ἡ συζυγία τῷ γίνεσθαι καὶ τότε δυνάμει ἀμφοτέρας καταφατικὰς διὰ τὸ τὴν ἐνδεχομένην ἀποφατικὴν ἀντιστρέφειν τῇ καταφατικῇ . τῆς δὲ ὑπαρχούσης ἢ τῆς ἀναγκαίας ἀποφατικῶν τε οὐσῶν καὶ καθόλου συναχθήσεταί τι ἀεί . εἰ γὰρ ἐπὶ μέρους εἶεν ἀποφατικαί , κἄν ἢ ὑπάρχουσαι ἢ ἀναγκαῖαι , οὐκέτι συλλογιστικαὶ αἱ συζυγίαι · δεῖ γὰρ ἐν τῷ δευτέρῳ σχήματι τὴν μείζονα καθόλου εἶναι . διὸ τούτων μὲν καὶ ὑπαρχουσῶν ἐν μέρει δὲ οὐσῶν μειζόνων ἀσυλλόγιστοι αἱ | συμπλοκαί . ἀλλὰ κἂν αὗται μὲν ὦσιν ἐλάττους καθόλου , αἱ δὲ μείζους ἐνδεχόμεναι μέρους , καὶ οὕτως ἀσυλλόγιστοι αἱ συμπλοκαί . εἰ δὲ τούτων οὐσῶν ἐλαττόνων αἱ μείζους εἶεν ἐνδεχόμεναι καθόλου , συλλογιστικαὶ μὲν αἱ συζυγίαι , δεικνύοιντο δ’ ἄν διὰ τῆς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῆς , οὐ δι’ ἀντιστροφῆς · οὔτε γὰρ ἡ καθόλου καταφατικὴ ἐνδεχομένη ἀντιστρέφει ἑαυτῇ , ὡς δέδεικται , οὔτε ἡ καθόλου ἀποφατική , ὡς δείξει . ἔτι τε ἡ ἐλάττων ἐν πρώτῳ σχήματι ἀποφατικὴ γίνεται , εἰ καὶ ἀντιστρέφει ἡ μείζων · ἀσυλλόγιστος δὲ ἡ οὕτως ἔχουσα συμπλοκή . ἔτι δεῖ μὲν ἀντιστροφῆς ἐν ταῖς οὕτως συλλογιστικαῖς · οὐδετέρα δὲ ἀντιστραφήσεται , οὔτε ἡ ἀποφατικὴ διὰ τὸ ἐπὶ μέρους εἶναι , οὗτε ἡ καταφατικὴ τῷ ἐνδεχομένη τε εἶναι καὶ καθόλου . συναχθήσεται δέ , κἄν ὦσιν ἀμφότεραι ἀποφατικαί , ἥ τε ὑπάρχουσα καὶ ἡ ἐνδεχομένη , τῆς ἐλάττονος οὔσης ἐνδεχομένης τῷ μεταλαμβάνεσθαι τὴν ἐνδεχομένην ἀποφατικὴν εἰς καταφατικὴν ἐνδεχομένην . τοῦτ’ ἄρα ἦν , δι’ ὃ εἰπὼν περὶ τῶν ἐνδεχομένων συζυγιῶν τῶν ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι ἑξῆς περὶ τῶν μίξεων εἶπε τῶν ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι ἐξ ὑπαρχούσης τε καὶ ἐνδεχομένης καὶ ἀναγκαίας τε καὶ ἐνδεχομένης πρὸ τοῦ περὶ τῶν ἐν τῷ δευτέρῳ καὶ τρίτῳ εἰπεῖν σχήματι ἐξ ἐνδεχομένων συζυγιῶν , ὅτι οὐδεὶς ἐν δευτέρῳ σχήματι γίνεται συλλογισμὸς ἐξ ἐνδεχομένων τῶν δύο προτάσεων , ἐκ δὲ μικτῶν γίνονται . ἔδει δὲ πρῶτον περὶ τῶν ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι μίξεων εἰδέναι · οἱ γὰρ ἐν δευτέρῳ σχήματι γινόμενοι ἐκ μικτῶν προτάσεων κατὰ τὴν εἰς τὸ πρῶτον σχῆμα ἀναγωγὴν δείκνυνται συλλογιστικοί , ὥσπερ καὶ οἱ ἁπλοῖ . διὸ πρῶτον ἔδει περὶ ἐκείνων , τίνες τε καὶ πόσαι καὶ πῶς γί - νονται , προειδέναι .
Lemmas: ἐν δέ ὁ δύο σχῆμα ὅταν μέν ἐνδέχομαι λαμβάνω ἀμφότερος ὁ πρότασις , οὐδείς εἰμί συλλογισμός . μετέρχομαι μέν ἐπί ὁ δύο σχῆμα εἶπον περί πᾶς ὁ ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα μίξις , λέγω δέ ἐν οὗτος ὁ σχῆμα ἐκ δύο ἐνδέχομαι μή γίγνομαι συλλογισμός , μήτε ἄν καταφατικός μήτε ἄν ἀποφατικός λαμβάνω , μήτε ἄν ὁ μέν καταφατικός ὁ δέ ἀποφατικός , μήτε ἄν ἀμφότερος καθόλου εἰμί , μήτε ἄν ὁ ἕτερος ἐπί μέρος . ὁ δέ αἴτιος , ὅτι ἐν δύο σχῆμα δείκνυμι ἀδύνατος εἰμί ἐκ δύο καταφατικός πρότασις γίγνομαι συλλογισμός . διό οὐδέ ἐκ ἀμφότερος ἐνδέχομαι · ἐν γάρ ἀποφατικός λαμβάνω , ὁ ἀντιστρέφω ὁ ἀποφατικός ὁ καταφατικός ἐνδέχομαι ἴσος δύναμαι ὁ καταφατικός . ἐπιζητέω δέ ἄν τις , διά τίς ὁ μέν ἐνδέχομαι ἀποφατικός ἴσος δύναμαι ὁ ενδεχόμενος καταφατικός καί ἀντιστρέφω αὐτός , ὅταν λαμβάνω εἰς ὁ καταφατικός ἐκεῖνος μεταμβανομενω , ὁ ἐκεῖνος χρεία παρέχω πρός ὁ συλλογιστικός ἢ ἀσυλλόγιστος , ὡς νῦν , ποιέω ὁ συμπλοκή , οὐκέτι δέ ὁ καταφατικός εἰς ἐκεῖνος μεταλαμβάνω οὐδέ ποιέω ἀσυλλόγιστος ὁ συμπλοκή ὁ δήω αὐτός καταφατικός εἰς ὁ συλλογιστικός . λέγω πρῶτος μέν , ὅτι ἄτοπος ὁ καταφατικός συλλογιστικός ποιέω συμπλοκή μεταλαμβάνω αὐτός ζητέω , εἰς ὅς μεταλαμβάνω οὖον ποιέω ὁ συμπλοκή ἔτι συλλογιστική . ἐπί δέ ὁ ἀποφατικός εὔλογος ὁ μετάληψις , ὅτι δήω βοήθεια πρός ὁ εἰμί συλλογιστικός . οὗτος γάρ ποιέω καί ἐπί ὁ ἀντιστροφή ὁ πρότασις · ἐπί γάρ οὗτος ὁ ἀντιστροφή χράω , ἐπί ὅς δείκνυμι διά ἀντιστροφή ὁ συλλογιστικός ὁ συζυγία , οὐκέτι ἀντιστρέφω οὗτος ὁ πρότασις , ὅς ἀντιστρέφω οὐ εἰμί συλλογιστική . ἔτι δέ ὁ ἐνδέχομαι ἀποφατικός οὔτε ἁπλόος εἰμί ἀποφατικός , ἐπεί μή ὁ τρόπος ὁ ἀποφατικός πρόσκειμαι , οὔτε ὡς ἐνδέχομαι · ὅς γάρ ἀποφάσκω , ὁ αὐτός καί καταφάσκω δύναμις · οὗτος γάρ σημαίνω ὁ ἐνδέχομαι μή ὑπάρχω ὁ καί ἐνδέχομαι ὑπάρχω . οὐδέ ὅλως οὖν εἰμί ἀπόφασις . εἰμί δέ κατάφασις , ἐπεί οὕτως λέγω ἀποφατικός ὁ σχῆμα ἔχω , ὡς εἰς φανερός καί ὁμολογέω κατάφασις ἐκεῖνος μεταλαμβάνω . διά τε οὖν οὗτος ἐν δύο σχῆμα οὐδείς γίγνομαι συλλογισμός ἐκ ἐνδέχομαι δύο , καί ὅτι διά ἀντιστροφή μέν ὁ καθόλου ἀποφατικός πρότασις ὁ πλεῖστος ὁ ἐν οὗτος ὁ σχῆμα συνάγω δείκνυμι · εἷς γάρ μόνος αὐτός διά ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή · δείκνυμι δέ , ὅτι ὁ ἐνδέχομαι ἀποφατικός οὐ ἀντιστρέφω ἑαυτοῦ . κἀν μικτός δέ εἰμί ὁ συζυγία ἐκ ὑπάρχω καί ἐνδέχομαι ἢ ἀναγκαῖος καί ἐνδέχομαι , ἄν εἰμί ὁ ἐνδέχομαι ἐν αὐτός ἀποφατικός μόνος , οὐ εἰμί συλλογιστικός ὁ συζυγία ὁ γίγνομαι καί τότε δύναμις ἀμφότερος καταφατικός διά ὁ ὁ ἐνδέχομαι ἀποφατικός ἀντιστρέφω ὁ καταφατικός . ὁ δέ ὑπάρχω ἢ ὁ ἀναγκαῖος ἀποφατικός τε εἰμί καί καθόλου συνάγω τίς ἀεί . εἰμί γάρ ἐπί μέρος ἄγω ἀποφατικός , ἄν ἢ ὑπάρχω ἢ ἀναγκαῖος , οὐκέτι συλλογιστική ὁ συζυγία · δεῖ γάρ ἐν ὁ δύο σχῆμα ὁ μείζων καθόλου εἰμί . διό οὗτος μέν καί ὑπάρχω ἐν μέρος δέ εἰμί μείζων ἀσυλλόγιστος ὁ | συμπλοκή . ἀλλά κἀν οὗτος μέν εἰμί μικρός καθόλου , ὁ δέ μείζων ἐνδέχομαι μέρος , καί οὕτως ἀσυλλόγιστος ὁ συμπλοκή . εἰμί δέ οὗτος εἰμί μικρός ὁ μείζων ἄγω ἐνδέχομαι καθόλου , συλλογιστική μέν ὁ συζυγία , δείκνυμι δέ ἄν διά ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή , οὖον διά ἀντιστροφή · οὔτε γάρ ὁ καθόλου καταφατικός ἐνδέχομαι ἀντιστρέφω ἑαυτοῦ , ὡς δείκνυμι , οὔτε ὁ καθόλου ἀποφατικός , ὡς δείκνυμι . ἔτι τε ὁ μικρός ἐν πρῶτος σχῆμα ἀποφατικός γίγνομαι , εἰμί καί ἀντιστρέφω ὁ μείζων · ἀσυλλόγιστος δέ ὁ οὕτως ἔχω συμπλοκή . ἔτι δεῖ μέν ἀντιστροφή ἐν ὁ οὕτως συλλογιστική · οὐδέτερος δέ ἀντιστρέφω , οὔτε ὁ ἀποφατικός διά ὁ ἐπί μέρος εἰμί , ὅστε ὁ καταφατικός ὁ ἐνδέχομαι τε εἰμί καί καθόλου . συνάγω δέ , ἄν εἰμί ἀμφότερος ἀποφατικός , ὅς τε ὑπάρχω καί ὁ ἐνδέχομαι , ὁ μικρός εἰμί ἐνδέχομαι ὁ μεταλαμβάνω ὁ ἐνδέχομαι ἀποφατικός εἰς καταφατικός ἐνδέχομαι . οὗτος ἄρα εἰμί , διά ὅς εἶπον περί ὁ ἐνδέχομαι συζυγία ὁ ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα ἑξῆς περί ὁ μίξις εἶπον ὁ ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα ἐκ ὑπάρχω τε καί ἐνδέχομαι καί ἀναγκαῖος τε καί ἐνδέχομαι πρό ὁ περί ὁ ἐν ὁ δύο καί τρίτος εἶπον σχῆμα ἐκ ἐνδέχομαι συζυγία , ὅτι οὐδείς ἐν δύο σχῆμα γίγνομαι συλλογισμός ἐκ ἐνδέχομαι ὁ δύο πρότασις , ἐκ δέ μικτός γίγνομαι . ἐσθίω δέ πρῶτος περί ὁ ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα μίξις οἶδα · ὁ γάρ ἐν δύο σχῆμα γίγνομαι ἐκ μικτός πρότασις κατά ὁ εἰς ὁ πρῶτος σχῆμα ἀναγωγή δείκνυμι συλλογιστικός , ὥσπερ καί ὁ ἁπλόος . διό πρῶτος ἐσθίω περί ἐκεῖνος , τίς τε καί πόσος καί πῶς γία - νοντ , πρόοιδα .