alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 49a6
Τὸ δ’ ὑπάρχειν τόδε τῷδε καὶ τὸ ἀληθεύεσθαι τόδε κατὰ τοῦδε τοσαυταχῶς ληπτέον , ὁσαχῶς αἱ κατηγορίαι διῄ - ρηνται . Εἰπὼν ἐν τοῖς προειρημένοις “ ὁσαχῶς τὸ εἶναι λέγεται καὶ τὸ ἀληθὲς εἰπεῖν τοῦτο , τοσαυταχῶς οἴεσθαι χρὴ καὶ τὸ ὑπάρχειν ” οὐ γὰρ τοῖς ὀνόμασιν ἢ τῇ τῶν ὀνομάτων πτώσει προσέχοντας χρὴ τὰς κατηγορίας ἐν ταῖς προτάσεσι ποιεῖσθαι , ὡς εἰ μὲν κατ’ εὐθεῖαν λέγοιτο , καὶ δὴ γίγνεσθαι κατηγορίαν , ἄν δὲ κατὰ πτῶσιν , μηκέτι , ἀλλὰ πρὸς τὰ πράγματα ἀποβλέποντας χρὴ καὶ τὰς ὑπάρξεις αὐτῶν , ὡς ἐνδέχεται ταύτας σημαίνεσθαι καὶ δι’ ἧς ἄν πτώσεως , οὕτως καὶ τὰς προτάσεις σχηματίζειν ) , νῦν λέγει , ποσαχῶς ἀληθές ἐστιν εἰπεῖν ἄλλο ἄλλῳ ὑπάρχειν · ὁσαχῶς γὰρ αἱ κατηγορίαι καὶ τὰ τῶν ὄντων γένη διῄρηται . ἢ γὰρ ὡς οὐσίαν τὸ κατηγορούμενον τοῦ ὑποκειμένου καὶ ἐν τῷ τί ἐστιν ὂν αὐτοῦ ληπτέον ἐν ταῖς προτάσεσιν , ὡς ἐν τῇ ‘ὁ ἄνθρωπος ζῷόν ἐστιν᾿ , ἢ ὡς ποσότητα αὐτοῦ δηλοῦν , ὡς ἐν τῇ ‘ὁ ἄνθρωπος τρίπηχύ ἐστιν᾿ , ἡ ὡς ποιότητα , ἄν λευκὸς εἶναι ῥηθῇ , ἢ ὡς σχέσιν , ἐὰν δεξιὸς ἢ πατήρ , ἢ ὡς ἐνέργειαν , ἂν διαλέγηται ἢ γράφῃ , ἢ ὡς πάθος , ἂν τύπτηται ἢ ἀλγῇ , ἢ ὡς τόπον , ἄν ἐν Λυκείῳ εἶναι ῥηθῇ , ἢ ὡς χρόνον , ἄν λέγηται , ὅτι χθὲς ἦν ἢ πέρυσιν , ἢ ὡς κεῖσθαι , ὅταν κατῆσθαι λέγηται , ἢ ὡς ἔχοντός τι , ἄν ὑποδεδέσθαι ἢ ὡπλίσθαι λέγηται . τοσαῦται γὰρ αἱ κατηγορίαι , καὶ τοσαυταχῶς οἷόν τε ἄλλο ἄλλῳ ὑπάρχειν τε καὶ ἀληθεύεσθαι κατ’ αὐτοῦ . καὶ τούτων τῶν κατηγορουμένων καὶ ἀληθευομένων κατά τινος ἢ ἁπλῶς καὶ καθόλου ληπτέον τὰ κατηγορούμενα κατηγορεῖσθαι πῇ · τὰ μὲν γὰρ γένη καὶ αἱ διαφοραὶ καὶ τὰ ἴδια καὶ τὸ δὲ συμβεβηκὸς ποτὲ μὲν ἁπλῶς , ὡς ἐπὶ τῆς χιόνος τὸ λευκόν , . ποτὲ δὲ πῇ , ὡς τοῦ ὀφθαλμοῦ τὸ λευκόν . ἔτι δὲ ἢ ἀπλῶς τε καὶ ἄνευ συνθέσεως κατηγορητέον , τοῦτ’ ἔστιν ἕν τι καὶ μιᾶς πατηγορίας , ἢ συμπεπλεγμένα τε καὶ συγκείμενα · ἡ μὲν γὰρ ᾿Σωκράτης ἄνθρωπός ἐστιν᾿ ἁπλοῦν ἔχει τὸ κατηγορούμενον , ἡ δὲ λέγουσα ᾿Σωκράτης ἄνθρωπος λευκός ἐστιν᾿ ἢ ᾿Σωκράτης καθήμενος διαλέγεται᾿ σύνθετόν τε καὶ συγκείενον . ἐπισκεπτέον δέ , φησί . ταῦτα καὶ διοριστέον βέλτιον , ἐπεὶ τῶν συγκειμένων ἐν ταῖς κατηγορίαις τὰ μὲν μίαν πρότασιν ποιεῖ , τὰ δ’ οὐ μίαν . ἔστι δὲ τῶν ἰδίᾳ κατηγορουμένων ἀληθῶς τὰ μὲν καὶ συνθέντας ἀληθῶς κατηγορῆσαι , τὰ δὲ συνθέντας οὐκ ἔστιν ἀληθῶς κατηγορῆσαι . περὶ τούτων ἀξιοῖ ἄμεινον δεῖν ἐπεσκέφθαι · ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν ἄλλων , ὧν τὰ κεφάλαια ἐκτίθεται . καὶ αὐτὸς μὲν ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας , ἐπὶ πλέον δὲ Θεόφραστος ἐν τῷ Περὶ καταφάσεως περὶ τούτων λέγει .
Lemmas: ὁ δέ ὑπάρχω ὅδε ὅδε καί ὁ ἀληθεύω ὅδε κατά ὅδε τοσαυταχῶς ληπτέος , ὁσαχῶς ὁ κατηγορία διῄειμι - ῥαίνω . εἶπον ἐν ὁ προερέω “ ὁσαχῶς ὁ εἰμί λέγω καί ὁ ἀληθής εἶπον οὗτος , τοσαυταχῶς οἴομαι χρή καί ὁ ὑπάρχω ” οὖον γάρ ὁ ὄνομα ἢ ὁ ὁ ὄνομα πτῶσις προσέχω χρή ὁ κατηγορία ἐν ὁ πρότασις ποιέω , ὡς εἰμί μέν κατά εὐθύς λέγω , καί δή γίγνομαι κατηγορία , ἄν δέ κατά πτῶσις , μηκέτι , ἀλλά πρός ὁ πρᾶγμα ἀποβλέπω χρή καί ὁ ὕπαρξις αὐτός , ὡς ἐνδέχομαι οὗτος σημαίνω καί διά ὅς ἄν πτῶσις , οὕτως καί ὁ πρότασις σχηματίζω ) , νῦν λέγω , ποσαχῶς ἀληθής εἰμί εἶπον ἄλλος ἄλλος ὑπάρχω · ὁσαχῶς γάρ ὁ κατηγορία καί ὁ ὁ εἰμί γένος διαιρέω . ἢ γάρ ὡς οὐσία ὁ κατηγορέω ὁ ὑπόκειμαι καί ἐν ὁ τίς εἰμί εἰμί αὐτός ληπτέος ἐν ὁ πρότασις , ὡς ἐν ὁ ὅς ἄνθρωπος ζώιον εἰμί , ἢ ὡς ποσότης αὐτός δηλόω , ὡς ἐν ὁ ὅς ἄνθρωπος τρίπηχυς εἰμί , ὁ ὡς ποιότης , ἄν λευκός εἰμί εἴρω , ἢ ὡς σχέσις , ἐάν δεξιός ἢ πατήρ , ἢ ὡς ἐνέργεια , εἄν διαλέγω ἢ γράφω , ἢ ὡς πάθος , εἄν τύπτω ἢ ἀλγέω , ἢ ὡς τόπος , ἄν ἐν Λύκειον εἰμί εἴρω , ἢ ὡς χρόνος , ἄν λέγω , ὅτι χθές εἰμί ἢ πέρυσι , ἢ ὡς κεῖμαι , ὅταν κάθημαι λέγω , ἢ ὡς ἔχω τίς , ἄν ὑποδέω ἢ ὁπλίζω λέγω . τοσοῦτος γάρ ὁ κατηγορία , καί τοσαυταχῶς οἷος τε ἄλλος ἄλλος ὑπάρχω τε καί ἀληθεύω κατά αὐτός . καί οὗτος ὁ κατηγορέω καί ἀληθεύω κατά τις ἢ ἁπλόος καί καθόλου ληπτέος ὁ κατηγορέω κατηγορέω πῇ · ὁ μέν γάρ γένος καί ὁ διαφορά καί ὁ ἴδιος καί ὁ δέ συμβαίνω ποτέ μέν ἁπλόος , ὡς ἐπί ὁ χιών ὁ λευκός , . ποτέ δέ πῇ , ὡς ὁ ὀφθαλμός ὁ λευκός . ἔτι δέ ἢ ἀπλόος τε καί ἄνευ σύνθεσις κατηγορητέον , οὗτος εἰμί εἷς τίς καί εἷς πατηγορίας , ἢ συμπλέκω τε καί σύγκειμαι · ὁ μέν γάρ Σωκράτης ἄνθρωπος εἰμί ἁπλόος ἔχω ὁ κατηγορέω , ὁ δέ λέγω Σωκράτης ἄνθρωπος λευκός εἰμί ἢ Σωκράτης κάθημαι διαλέγω σύνθετος τε καί συγκειενος . ἐπισκεπτέος δέ , φημί . οὗτος καί διοριστέον ἀγαθός , ἐπεί ὁ σύγκειμαι ἐν ὁ κατηγορία ὁ μέν εἷς πρότασις ποιέω , ὁ δέ οὖον εἷς . εἰμί δέ ὁ ἴδιος κατηγορέω ἀληθής ὁ μέν καί συντίθημι ἀληθής κατηγορέω , ὁ δέ συντίθημι οὐ εἰμί ἀληθής κατηγορέω . περί οὗτος ἀξιόω ἀγαθός δήω ἐπισκοπέω · ἀλλά καί περί ὁ ἄλλος , ὅς ὁ κεφάλαιος ἐκτίθημι . καί αὐτός μέν ἐν ὁ περι ἑρμηνεία , ἐπί πλέω δέ Θεόφραστος ἐν ὁ περι κατάφασις περί οὗτος λέγω .