alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 49b32
Οὑ δεῖ δ’ οἴεσθαι παρὰ τὸ ἐκτίθεσθαί τι συμβαίνειν ἄτοπον . ἔκθεσιν μὲν λέγει τὴν τῶν ὅρων καταγραφήν . ἐπεὶ δὲ ἐν τῇ τῶν συλλογισμῶν παραδόσει κέχρηται τοῖς στοιχείοις ἀντὶ τῶν ὅρων καὶ ἐπ’ αὐτῶν δέδειχε τάς τε συλλογιστικὰς συζυγίας καὶ τὰς ἀσυλλογίστους , νῦν λέγει περὶ τούτου , ὅτι μὴ παρὰ τὴν τοιαύτην λῆψιν τῶν ὅρων καὶ ἔκθεσιν ὑπολαμβάνειν χρὴ ἄτοπόν τι καὶ ψεῦδος συμβαίνειν ὡς τῆς τῶν στοιχείων λήψεως αἰτίας γινομένης τοὐ δοκεῖν δείκνυσθαί τι συνάγον ἢ μὴ δείκνυσθαι , ὡς πολλάκις δείκνυταί τινα παρὰ τὴν ὕλην συνάγοντά τι οὐκ ὄντα συλλογιστικά . οὐδὲν γὰρ προσχρώμεθα ἐν τῇ διὰ τῶν στοιχείων λήψει ( ἐκ δὲ τῶν οὕτως ἐχόντων πρὸς ἄλληλα ἡ κατὰ τοὺς συλλογιστικοὺς δεῖξις · ὅταν γὰρ τὸ μὲν ὡς ὅλον τὸ δὲ ὡς μέρος ) τῇ οἰκειότητι τῇ πρὸς ἀλλήλους τῶν ὅρων ὡς διὰ τούτου δεικνύναι τὸ συναγόμενον , οἷον ὅτι τόδε τοῦδέ ἐστι γένος ἢ τόδε τοῦδέ ἐστιν ἴδιον ἡ ὁρισμός , ὥσπερ ἄν εἰ τὴν ὕλην παρετιθέμεθα · τὰ γὰρ στοιχεῖα αὐτὰ μόνον σημεῖα κοινὰ τῶν ὅρων εἴληπται οὐδὲν παρ’ αὑτῶν συντελοῦντα εἰς τὸ ἢ συνακτικὴν δειχθῆναι τὴν συζυγίαν ἢ ἀσύνακτον . ὡς γὰρ ὁ γεωμέτρης ὑπὲρ σαφηνείας τῆς κατὰ τὴν διδασκαλίαν καταγραφὴν ποιεῖταί τινα καὶ λέγει ‘ἔστω ποδιαία ἥδε , ἢ ἔστω εὐθεῖα ἥδε οὕτε τὴν ποδιαίαν ποδιαίαν λαμβάνων οὕτε τὴν εὐθεῖαν εὐθεῖαν , οὐδὲ τοῖς καταγεγραμμένοις προσχρώμενος δείκνυσιν αὐτῷ τὸ προκείμενον , ἀλλὰ τούτοις σημείοις χρῆται οὐδὲν συντελοῦσιν οὐδὲ συνεισφέρουσι πρὸς τὸ δεικνύμενον οὐδὲν γὰρ ἔλαττον καὶ μὴ καταγράψας ταύτας μηδὲ προσχρησάμενος αὐταῖς δύναται δεῖξαι τὸ προκείμενον ) , ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ εὖ παρακολουθῆσαι † τούτου ἐν τοῖς λεγομένοις λαμβάνει ταῦτα , ἵν’ ἔχουσά πως ἡ διάνοια ἐπαναπαύεσθαι τούτοις ῥᾷον παρακολουθῇ , οὕτως καὶ ἡμεῖς τῶν στοιχείων τὴν ἔκθεσιν πεποιήμεθα οὐδὲν ἡμῖν εἰς τὰ δεικνύμενα παρ’ αὑτῶν συνεισφερόντων . οὐ γὰρ παρὰ τὸ τὸ μὲν Α αὐτῶν εἶναι τὸ δὲ Β ἢ τὸ ] Γ ἡ συναγωγή · τὸ γὰρ αὐτὸ γίνεται , κἂν ἄλλοις ἀντὶ τούτων χρησώμεθα . ὃ οὐ γίνεται ἐπὶ τοῦ ‘πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , πᾶν γελαστικὸν ζῷον᾿ · ἐκ γὰρ τούτων συνάγεσθαι δοκεῖ τὸ πάντα ἄνθρωπον γελαστικὸν εἶναι . ἀλλὰ τοῦτο διὰ τὴν τῶν εἰλημμένων ὅρων σχέσιν ποιὰν πρὸς ἀλλήλους , οὐ διὰ τὸ σχῆμα · ἄλλων γὰρ ὅρων ἐν τῇ τοιαύτῃ συζυγία ληφθέντων οὐδὲν συνάγεται , ὥσπερ ἐπὶ τῶν ‘πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , πᾶς ἵππος ζῷον᾿ . ἐπὶ δὲ τῆς τῶν στοιχείων ἐκθέσεως οὐχ οὕτως · ὃ ἔδειξε καὶ αὐτὸς ἄλλοτε ἄλλοις χρησάμενος καθ᾿ ἕκαστον σχῆμα . οὐ γὰρ ἔστιν ἐπὶ τῶν στοιχείων , ἵνα τὸ μὲν ὡς ὅλον τὸ δ’ ὡς μέρος τούτου ληφθῇ , ὡς ἔχει τὸ ἔμψυχον καὶ τὸ ζῷον · τὸ μὲν γὰρ ὡς ὅλον ἐστίν ἐπὶ πλέον γὰρ καὶ καθόλου τὸ ἔμψυχον ) , τὸ δ’ ὡς μέρος καὶ τούτου ἐλήφθη , ὡς ἔχει τὸ ἔμψυχον τὸ ζῷον ] . καὶ πάλιν ἄν ἄλλο τι πρὸς τοῦτο τὸ ζῷον , ὃ ἦν 15 ὡς μέρος εἰλημμένον ἐν τῇ πρώτῃ προτάσει , ὡς μέρος πρὸς ὅλον ληφθῇ , οἷον ὁ ἄνθρωπος μέρος γὰρ τοῦ ζῴου , ὃ ἦν μέρος τοῦ ἐμψύχου ) , ἐκ τῶν οὕτως ἐχόντων , τοῦτ’ ἔστιν ὡς τὸν μὲν κατηγορεῖσθαι τὸν δὲ ὑποκεῖσθαι τῶν ὅρων ἐν ταῖς προτάσεσιν , αἰ δείξεις . ἐξ οὐδενὸς γὰρ τῶν , ἃ μὴ ἔχει πρὸς ἄλληλα οἰκειότητα , οἷόν τέ τι δειχθῆναι συναγόμενον συλλογιστικῶς . τὰ δὲ στοιχεῖα οὐδεμίαν τοιαύτην ἔχει σχέσιν πρὸς ἄλληλα . οὔκουν παρὰ ταῦτα ἢ συμβαίνει τι ἢ οὐ συμβαίνει . διὸ καὶ ἐπὶ τοιούτων αἱ δείξεις , ὃ οὐκέτ’ ἐνῆν λέγειν , εἰ ἐπὶ ὕλης ἡμῖν , ἐφ’ ὧν χρώμεθα τοῖς συλλογισμοῖς , αἱ δείξεις ἐγίνοντο · παρὰ γὰρ . τὴν ταύτης διαφορὰν πολλάκις συνακτικόν τι φαίνεται οὐκ ὂν τοιοῦτον . ὥστ’ οὐδὲ γίνεται συλλογισμός . ὅτι αἱ ἐπὶ τῶν τοιούτων στοιχείων δείξεις ὑπογραφαὶ συλλογιστικῶν εἰσι τρόπων , οὐ μὴν ἤδη συλλογισμοί , ἐδήλωσεν · ὁ γὰρ συλλογισμὸς μετὰ τῆς ὕλης , ἐφ’ ἧς τι δείκνυται .
Lemmas: ὅς δεῖ δέ οἴομαι παρά ὁ ἐκτίθημι τίς συμβαίνω ἄτοπος . ἔκθεσις μέν λέγω ὁ ὁ ὁράω καταγραφή . ἐπεί δέ ἐν ὁ ὁ συλλογισμός παράδοσις χράομαι ὁ στοιχεῖον ἀντί ὁ ὁράω καί ἐπί αὐτός δείκνυμι ὁ τε συλλογιστικός συζυγία καί ὁ ἀσυλλόγιστος , νῦν λέγω περί οὗτος , ὅτι μή παρά ὁ τοιοῦτος λῆψις ὁ ὁράω καί ἔκθεσις ὑπολαμβάνω χρή ἄτοπος τίς καί ψεῦδος συμβαίνω ὡς ὁ ὁ στοιχεῖον λῆψις αἴτιος γίγνομαι ὁ δοκέω δείκνυμι τίς συνάγω ἢ μή δείκνυμι , ὡς πολλάκις δείκνυμι τις παρά ὁ ὕλη συνάγω τίς οὐ εἰμί συλλογιστικός . οὐδείς γάρ προσχράομαι ἐν ὁ διά ὁ στοιχεῖον λαμβάνω ( ἐκ δέ ὁ οὕτως ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ κατά ὁ συλλογιστικός δεῖξις · ὅταν γάρ ὁ μέν ὡς ὅλος ὁ δέ ὡς μέρος ) ὁ οἰκειότης ὁ πρός ἀλλήλων ὁ ὁράω ὡς διά οὗτος δείκνυμι ὁ συνάγω , οἷος ὅτι ὅδε ὅδε εἰμί γένος ἢ ὅδε ὅδε εἰμί ἴδιος ὁ ὁρισμός , ὥσπερ ἄν εἰμί ὁ ὕλη παρατίθημι · ὁ γάρ στοιχεῖον αὐτός μόνος σημεῖον κοινός ὁ ὁράω λαμβάνω οὐδείς παρά ἑαυτοῦ συντελέω εἰς ὁ ἢ συνακτικός δείκνυμι ὁ συζυγία ἢ ἀσύνακτος . ὡς γάρ ὁ γεωμέτρης ὑπέρ σαφήνεια ὁ κατά ὁ διδασκαλία καταγραφή ποιέω τις καί λέγω εἰμί ποδιαῖος ὅδε , ἢ ἵστημι εὐθύς ὅδε ἵημι ὁ ποδιαῖος ποδιαῖος λαμβάνω ἵημι ὁ εὐθύς εὐθύς , οὐδέ ὁ καταγράφω προσχράομαι δείκνυμι αὐτός ὁ πρόκειμαι , ἀλλά οὗτος σημεῖον χράω οὐδείς συντελέω οὐδέ συνεισφέρω πρός ὁ δείκνυμι οὐδείς γάρ μικρός καί μή καταγράφω οὗτος μηδέ προσχράομαι αὐτός δύναμαι δείκνυμι ὁ πρόκειμαι ) , ἀλλά ὑπέρ ὁ εὕω παρακολουθέω † οὗτος ἐν ὁ λέγω λαμβάνω οὗτος , ἵνα ἔχω πως ὁ διάνοια ἐπαναπαύω οὗτος ῥᾳδίως παρακολουθέω , οὕτως καί ἐγώ ὁ στοιχεῖον ὁ ἔκθεσις ποιέω οὐδείς ἐγώ εἰς ὁ δείκνυμι παρά ἑαυτοῦ συνεισφέρω . οὖον γάρ παρά ὁ ὁ μέν Α αὐτός εἰμί ὁ δέ Β ἢ ὁ ] Γ ὁ συναγωγή · ὁ γάρ αὐτός γίγνομαι , κἀν ἄλλος ἀντί οὗτος χράω . ὅς οὖον γίγνομαι ἐπί ὁ πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , πᾶς γελαστικός ζῷον · ἐκ γάρ οὗτος συνάγω δοκέω ὁ πᾶς ἄνθρωπος γελαστικός εἰμί . ἀλλά οὗτος διά ὁ ὁ λαμβάνω ὁράω σχέσις ποιός πρός ἀλλήλων , οὖον διά ὁ σχῆμα · ἄλλος γάρ ὁράω ἐν ὁ τοιοῦτος συζυγία λαμβάνω οὐδείς συνάγω , ὥσπερ ἐπί ὁ πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , πᾶς ἵππος ζῷον . ἐπί δέ ὁ ὁ στοιχεῖον ἔκθεσις οὐ οὕτως · ὅς δείκνυμι καί αὐτός ἄλλοτε ἄλλος χράω κατά ἕκαστος σχῆμα . οὖον γάρ εἰμί ἐπί ὁ στοιχεῖον , ἵνα ὁ μέν ὡς ὅλος ὁ δέ ὡς μέρος οὗτος λαμβάνω , ὡς ἔχω ὁ ἔμψυχος καί ὁ ζῷον · ὁ μέν γάρ ὡς ὅλος εἰμί ἐπί πλέω γάρ καί καθόλου ὁ ἔμψυχος ) , ὁ δέ ὡς μέρος καί οὗτος λαμβάνω , ὡς ἔχω ὁ ἔμψυχος ὁ ζῷον ] . καί πάλιν ἄν ἄλλος τίς πρός οὗτος ὁ ζῷον , ὅς εἰμί 15 ὡς μέρος λαμβάνω ἐν ὁ πρῶτος πρότασις , ὡς μέρος πρός ὅλος λαμβάνω , οἷος ὁ ἄνθρωπος μέρος γάρ ὁ ζῷον , ὅς εἰμί μέρος ὁ ἐμψυχόω ) , ἐκ ὁ οὕτως ἔχω , οὗτος εἰμί ὡς ὁ μέν κατηγορέω ὁ δέ ὑπόκειμαι ὁ ὁράω ἐν ὁ πρότασις , ὁ δείκνυμι . ἐκ οὐδείς γάρ ὁ , ὁ μή ἔχω πρός ἀλλήλων οἰκειότης , οἷος τε τίς δείκνυμι συνάγω συλλογιστικός . ὁ δέ στοιχεῖον οὐδείς τοιοῦτος ἔχω σχέσις πρός ἀλλήλων . οὔκουν παρά οὗτος ἢ συμβαίνω τίς ἢ οὖον συμβαίνω . διό καί ἐπί τοιοῦτος ὁ δείκνυμι , ὅς οὐκέτι ἐν-εἰμί λέγω , εἰμί ἐπί ὕλη ἐγώ , ἐπί ὅς χράω ὁ συλλογισμός , ὁ δείκνυμι γίγνομαι · παρά γάρ . ὁ οὗτος διαφορά πολλάκις συνακτικός τίς φαίνω οὐ εἰμί τοιοῦτος . ὥστε οὐδέ γίγνομαι συλλογισμός . ὅτι ὁ ἐπί ὁ τοιοῦτος στοιχεῖον δείκνυμι ὑπογραφή συλλογιστικός εἰμί τρόπος , οὖον μήv ἤδη συλλογισμός , δηλόω · ὁ γάρ συλλογισμός μετά ὁ ὕλη , ἐπί ὅς τίς δείκνυμι .