alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 25b14
Ὅσα δὲ τῷ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ καὶ τῷ πεφυκέναι λέγεται . Hv τρίτον ὑπὸ τοῦ ἐνδεχομένου σημαινόμενον τὸ δυνατόν , ὃ νῦν , τί ποτέ ἐστιν , λέγων εἶπεν ὅσα δὲ τό ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ καὶ τῷ πεφυκέναι λέγεται . παρέθετο δὲ μόνον τοῦτο τοῦ ἐνδεχομένου , τὸ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ καὶ τὸ πεφυκός τὸ γὰρ πεφυκὸς ὡς ἐπὶ τὸ πολύ ) , ὅτι μόνον τοῦτο πρὸς συλλογιστικὴν χρείαν ἐστὶ χρήσιμον . ἔστι μὲν γὰρ τοῦ δυνατοῦ καὶ τὸ ἐπ’ ἴσης καὶ τὸ ἐπ’ ἔλαττον , ἀλλὰ ἄχρηστοι οἱ ἐπὶ τῆς τοιαύτης ὕλης συλλογισμοί · οὐδεμία γὰρ οὔτε τέχνη οὔτε ἐπιστήμη τῷ τοιούτῳ ἐνδεχομένῳ καὶ δυνατῷ χρῆται · ἐπὶ γὰρ τῆς τοιαύτης ὕλης οὐδὲν ἧττον ἢ μᾶλλον τοῦ δεικνυμένου συλλογιστικῶς ὑπάρχειν τὸ ἀντικείμενόν ἐστιν · ἐπὶ δέ γε τοῦ ἐπ’ ἔλαττον καὶ μᾶλλον τοῦ συναγομένου τὸ ἀντικείμενον , ὡς καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς περὶ τῶν ἐνδεχομένων συλλογισμοῖς ἐρεῖ . περὶ δὴ μόνου ποιεῖται τὸν λόγον τοῦ ἐνδεχομένου καὶ δυνατοῦ τοῦ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον καὶ τοῦ πεφυκότος τε καὶ κατὰ φύσιν , ὃ καὶ αὐτὸ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστόν ἐστιν , ἐπειδὴ ἐκ τῶν τοιούτων καὶ δείκνυταί τινα τῶν κατὰ φύσιν γινομένων , καὶ εἰσί τινες τέχναι περὶ τὸ οὕτως ἐνδεχόμενον , ὡς αἱ στοχαστικαί · λαβὼν γὰρ ὁ ἰατρὸς τὸ τὸν οὕτως νοσοῦντα ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ὑπὸ πλήθους ἐνοχλεῖσθαι καὶ τὸ τὸν ὑπὸ τοῦ πλήθους ἐνοχλούμενον ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον διὰ φλεβοτομίας θεραπεύεσθαι συνάγει τὸ τὸν οὕτως νοσοῦντα ἐνδέχεσθαι ὑπὸ φλεβοτομίας θεραπευθῆναι , ὃ λαβὼν χρῆται τῇ φλεβοτομίᾳ . διὸ καὶ ἔστιν ἐν συλλογιστικῇ χρείᾳ . ἐπὶ δὴ τούτου τοῦ λεγομένου οὕτως ἐνδέχεσθαι οὐκέτι ὁμοίως φησὶν ἕξειν τὰς ἀποφατικὰς ἀντιστροφάς , ὡς ἐδείχθησαν ἔχουσαι ἐπί τε τοῦ ἀναγκαίου καὶ τοῦ ὑπάρχοντος · ἐπὶ μὲν γὰρ ἐκείνων ἡ καθόλου ἀποφατικὴ ἀντέστρεφεν ἑαυτῇ , τῇ δὲ ἐπὶ μέρους ἀποφατικῇ οὐκ ἦν τις ἀντιστρέφουσα , ἐπὶ δὲ τούτων τὴν μὲν καθόλου ἀποφατικὴν ἐνδεχομένην οὔ φησιν ἀντιστρέφειν πρὸς ἑαυτήν , ἀλλὰ δῆλον ὅτι πρὸς τὴν ἐπὶ μέρους τοῦτο γὰρ βούλεται ) , τὴν δὲ ἐπὶ μέρους ἀποφατικὴν ἀντιστρέφειν ἑαυτῇ , ἀνάπαλίν πως ἢ ὡς ἐπ’ ἐκείνων τῶν τρόπων εἶχον . τὴν δὲ αἰτίαν τῆς τοιαύτης ἀντιστροφῆς φησι φανερὰν ποιήσειν , ἐπειδὰν περὶ τῶν ἐξ ἐνδεχομένων προτάσεων γινομένων συλλογισμῶν λέγῃ · Νῦν δὲ τοσοῦτον ἡμῖν πρὸς τοῖς εἰρημένοις ἔστω δῆλον , ὅτι τὸ ἐνδέχεσθαι μηδενὶ ἢ τινὶ μὴ ὑπάρχειν καταφατικὸν ἔχει τὸ σχῆμα . Τὸ λεγόμενον ὑπ’ αὐτοῦ νῦν τὸ τὸ ἐνδέχεσθαι , ἐν αἷς ἄν προτάσεσιν ᾖ προσκατηγορούμενον , κατάφασιν ἐκείνην εἶναι , ὥσπερ καὶ ἐν αἷς χωρὶς τοῦ ἐνδέχεσθαι τὸ ‘ἐστί’ κατηγορεῖται , ἀληθές τέ ἐστι καὶ εἴρηται καὶ δέσεικται ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας . οὐ μὴν αὐτάρκης αἰτία αὕτη τοῦ τὰς ἐνδεχομένας ἀποφατικάς , ἐπεὶ καὶ καταφάσεις εἰσίν , ὁμοίως ἀντιστρέφειν ταῖς ἄλλαις καταφάσεσι , τὴν ἐπὶ μέρους πρὸς ἀμφοτέρας , τήν τε καθόλου καὶ τὴν ἐπὶ μέρους · εἰ γὰρ ἦν αὔταρκες τοῦτο , ἔδει καὶ ἐπὶ τῶν ἀναγκαίων Mr οὕτως ἔχειν · καὶ γὰρ τὸ ἀναγκαῖον ἐν αἷς ἄν ᾖ προτάσεσι προσκατηγορούμενον , καταφάσεις ἐδείχθησαν οὖσαι καὶ αὐταί . ἀλλ’ ὅμως καίτοι οὕτως ἐχουσῶν αὐτῶν ἔδειξε τὰς μὲν καθόλου ἀποφατικὰς ἀναγκαίας ἀντιστρεφούσας αὑταῖς καίτοι καταφάσεις οὔσας · ἡ γὰρ ἀναγκαία ἀποφατικὴ κατάφασις ἀπλῶς οὖσα τὸ ὅλον ἀποφατικὴ ἀναγκαία λέγεται · τῇ δέ γε ἐπὶ μέρους ἀναγκαίᾳ ἀποφατικῇ οὐδεμία ἀντέστρεφεν . οὐχ ὡς αἰτίαν οὖν ταύτην ἀπο - διδοὺς τοῦ μὴ ἀντιστρέφειν τὴν καθόλου ἐνδεχομένην ἀποφατικὴν ἔθηκεν αὐτός · καὶ γὰρ ὑπέθετο αὐτὸ ὡς ὕστερον φανερὸν ποιήσων · παραμυθίας δὲ χάριν τοῦ ὡς καταφάσεσιν ἡμᾶς προσέχειν αὐταῖς δεῖν καὶ οὕτως ζητεῖν αὐτῶν τὰς ἀντιστροφάς . ἐπεὶ τήν γε ἀληθῆ αἰτίαν , δι’ ἣν ὡς καταφάσεις αὐτὰς ἀντιστρέφειν δεῖ , ἀποδώσει προελθών · διότι γὰρ ἀντιστρέφει τὸ καθόλου ἐνδεχόμενον ἀποφατικὸν καὶ τὸ καθόλου ἐνδεχόμενον καταφατικὸν ἀλλήλοις καὶ συναληθεύουσι κατὰ τὴν τάξιν τὴν αὐτὴν φυλασσομένων τῶν ὅρων ἐπὶ τοῦ οὕτως λεγομένου ἐνδεχομένου , διὰ τοῦτο αὐτῶν καὶ αἱ ἀντιστροφαὶ ὡς καταφατικῶν γίνονται · ὃ γὰρ ἐνδέχεται μηδενὶ ὑπάρχειν , τοῦτο ἐνδέχεται καὶ παντὶ ὑπάρχειν , καὶ ὃ παντὶ ἐνδέχεται , καὶ μηδενί , ὃ ἐπ’ ἄλλων οὐκ ἔστι προτάσεων ἢ μόνων τῶν οὕτως ἐνδεχομένων . κατὰ τοῦτο οὖν ἰσοδυναμοῦσα ἡ καθόλου ἀποφατικὴ <τῇ> καθόλου <καταφατικῇ> ἄλλως κατάφασις ὁμοίως ἐκείνῃ ἀντιστρέφει , οὐ διότι τὸ ‘ἐνδέχεται᾿ προσκατηγορούμενον ἔχει · εἰ γὰρ ἴσον δυναμένης τῆς ἀποφάσεως τῇ καταφάσει ἀντιστρέφοι ἡ καθόλου ἀποφατική , ἀντιστρέφοι ἂν καὶ ἡ καθόλου καταφατικὴ ἐνδεχομένη πρὸς αὑτήν . τοῦτο δ’ ἐστὶ ψεῦδος · εἰ γὰρ τοὐ Α ἐνδεχομένου τῷ Β μηδενὶ καὶ παντὶ λέγοι τις καὶ τὸ Β τῷ Α ἐνδέχεσθαι μηδενί , τῷ καὶ παντὶ ἐνδέχεσθαι εἴη ἂν ἡ καθόλου καταφατικὴ ἐνδεχομένη ἀντιστρέφουσα αὑτῇ , ὅπερ οὐκ ἔστιν ἀληθές · οὐ γὰρ εἰ πάντα ἄνθρωπον ἐνδέχεται περιπατεῖν , ἤδη καὶ πᾶν τὸ περιπατοῦν ἐνδέχεται ἄνθρωπον εἶναι . Ἀριστοτέλης μὲν οὖν διὰ ταῦτα τὴν καθόλου ἀποφατικὴν ἐνδεχομένην οὔ φησιν ἀντιστρέφειν αὑτῇ · Θεόφραστος δὲ καὶ ταύτην ὁμοίως ταῖς ἄλλαις ἀποφατικαῖς φησιν ἀντιστρέφειν , περὶ ὧν τῆς διαφορᾶς , ὅταν περὶ τῶν ἐνδεχομένων λέγωμεν , ἐπὶ πλέον ἐροῦμεν .
Lemmas: ὅσα δέ ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς καί ὁ φύω λέγω . Hv τρίτος ὑπό ὁ ἐνδέχομαι σημαίνω ὁ δυνατός , ὅς νῦν , τίς ποτός εἰμί , λέγω εἶπον ὅσος δέ ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς καί ὁ φύω λέγω . παρατίθημι δέ μόνος οὗτος ὁ ἐνδέχομαι , ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς καί ὁ φύω ὁ γάρ φύω ὡς ἐπί ὁ πολύς ) , ὅτι μόνος οὗτος πρός συλλογιστικός χρεία εἰμί χρήσιμος . εἰμί μέν γάρ ὁ δυνατός καί ὁ ἐπί ἴσος καί ὁ ἐπί μικρός , ἀλλά ἄχρηστος ὁ ἐπί ὁ τοιοῦτος ὕλη συλλογισμός · οὐδείς γάρ οὔτε τέχνη οὔτε ἐπιστήμη ὁ τοιοῦτος ἐνδέχομαι καί δυνατός χράω · ἐπί γάρ ὁ τοιοῦτος ὕλη οὐδείς κακός ἢ μᾶλλον ὁ δείκνυμι συλλογιστικός ὑπάρχω ὁ ἀντίκειμαι εἰμί · ἐπί δέ γε ὁ ἐπί μικρός καί μᾶλλον ὁ συνάγω ὁ ἀντίκειμαι , ὡς καί αὐτός ἐν ὁ περί ὁ ἐνδέχομαι συλλογισμός εἴρω . περί δή μόνος ποιέω ὁ λόγος ὁ ἐνδέχομαι καί δυνατός ὁ ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος καί ὁ φύζω τε καί κατά φύσις , ὅς καί αὐτός ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος εἰμί , ἐπεί ἐκ ὁ τοιοῦτος καί δείκνυμι τις ὁ κατά φύσις γίγνομαι , καί εἰμί τις τέχνη περί ὁ οὕτως ἐνδέχομαι , ὡς ὁ στοχαστικός · λαμβάνω γάρ ὁ ἰατρός ὁ ὁ οὕτως νοσέω ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος ὑπό πλῆθος ἐνοχλέω καί ὁ ὁ ὑπό ὁ πλῆθος ἐνοχλέω ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος διά φλεβοτομία θεραπεύω συνάγω ὁ ὁ οὕτως νοσέω ἐνδέχομαι ὑπό φλεβοτομία θεραπεύω , ὅς λαμβάνω χράω ὁ φλεβοτομία . διό καί εἰμί ἐν συλλογιστικός χρεία . ἐπί δή οὗτος ὁ λέγω οὕτως ἐνδέχομαι οὐκέτι ὁμοίως φημί ἔχω ὁ ἀποφατικός ἀντιστροφή , ὡς δείκνυμι ἔχω ἐπί τε ὁ ἀναγκαῖος καί ὁ ὑπάρχω · ἐπί μέν γάρ ἐκεῖνος ὁ καθόλου ἀποφατικός ἀντιστρέφω ἑαυτοῦ , ὁ δέ ἐπί μέρος ἀποφατικός οὐ εἰμί τις ἀντιστρέφω , ἐπί δέ οὗτος ὁ μέν καθόλου ἀποφατικός ἐνδέχομαι οὖον φημί ἀντιστρέφω πρός ἑαυτοῦ , ἀλλά δῆλος ὅτι πρός ὁ ἐπί μέρος οὗτος γάρ βούλομαι ) , ὁ δέ ἐπί μέρος ἀποφατικός ἀντιστρέφω ἑαυτοῦ , ἀνάπαλιν πως ἢ ὡς ἐπί ἐκεῖνος ὁ τρόπος ἔχω . ὁ δέ αἴτιος ὁ τοιοῦτος ἀντιστροφή φημί φανερός ποιέω , ἐπειδάν περί ὁ ἐκ ἐνδέχομαι πρότασις γίγνομαι συλλογισμός λέγω · νῦν δέ τοσοῦτος ἐγώ πρός ὁ εἴρω ἵστημι δῆλος , ὅτι ὁ ἐνδέχομαι μηδείς ἢ τις μή ὑπάρχω καταφατικός ἔχω ὁ σχῆμα . ὁ λέγω ὑπό αὐτός νῦν ὁ ὁ ἐνδέχομαι , ἐν ὅς ἄν πρότασις εἰμί προσκατηγορέω , κατάφασις ἐκεῖνος εἰμί , ὥσπερ καί ἐν ὅς Χωρὶς ὁ ἐνδέχομαι ὁ ἐξίστημι κατηγορέω , ἀληθής τε εἰμί καί εἴρω καί δέσεικται ἐν ὁ περι ἑρμηνεία . οὖον μήv αὐτάρκης αἰτία οὗτος ὁ ὁ ἐνδέχομαι ἀποφατικός , ἐπεί καί κατάφασις εἰμί , ὁμοίως ἀντιστρέφω ὁ ἄλλος κατάφασις , ὁ ἐπί μέρος πρός ἀμφότερος , ὁ τε καθόλου καί ὁ ἐπί μέρος · εἰμί γάρ εἰμί αὐτάρκης οὗτος , ἐσθίω καί ἐπί ὁ ἀναγκαῖος Mr οὕτως ἔχω · καί γάρ ὁ ἀναγκαῖος ἐν ὅς ἄν εἰμί πρότασις προσκατηγορέω , κατάφασις δείκνυμι εἰμί καί αὐτός . ἀλλά ὅμως καίτοι οὕτως ἔχω αὐτός δείκνυμι ὁ μέν καθόλου ἀποφατικός ἀναγκαῖος ἀντιστρέφω ἑαυτοῦ καίτοι κατάφασις εἰμί · ὁ γάρ ἀναγκαῖος ἀποφατικός κατάφασις ἀπλόος εἰμί ὁ ὅλος ἀποφατικός ἀναγκαῖος λέγω · ὁ δέ γε ἐπί μέρος ἀναγκαῖος ἀποφατικός οὐδείς ἀντιστρέφω . οὐ ὡς αἴτιος οὖν οὗτος ἀπος - δίδωμι ὁ μή ἀντιστρέφω ὁ καθόλου ἐνδέχομαι ἀποφατικός τίθημι αὐτός · καί γάρ ὑποτίθημι αὐτός ὡς ὕστερος φανερός ποιέω · παραμυθία δέ χάρις ὁ ὡς κατάφασις ἐγώ προσέχω αὐτός δήω καί οὕτως ζητέω αὐτός ὁ ἀντιστροφή . ἐπεί ὁ γε ἀληθής αἴτιος , διά ὅς ὡς κατάφασις αὐτός ἀντιστρέφω δεῖ , πωλέω προέρχομαι · διότι γάρ ἀντιστρέφω ὁ καθόλου ἐνδέχομαι ἀποφατικός καί ὁ καθόλου ἐνδέχομαι καταφατικός ἀλλήλων καί συναληθεύω κατά ὁ τάξις ὁ αὐτός φυλάσσω ὁ ὁράω ἐπί ὁ οὕτως λέγω ἐνδέχομαι , διά οὗτος αὐτός καί ὁ ἀντιστροφή ὡς καταφατικός γίγνομαι · ὅς γάρ ἐνδέχομαι μηδείς ὑπάρχω , οὗτος ἐνδέχομαι καί πᾶς ὑπάρχω , καί ὅς πᾶς ἐνδέχομαι , καί μηδείς , ὅς ἐπί ἄλλος οὐ εἰμί πρότασις ἢ μόνος ὁ οὕτως ἐνδέχομαι . κατά οὗτος οὖν ἰσοδυναμέω ὁ καθόλου ἀποφατικός ὅς καθόλου καταφατικός ἄλλως κατάφασις ὁμοίως ἐκεῖνος ἀντιστρέφω , οὖον διότι ὁ ἐνδέχομαι προσκατηγορέω ἔχω · εἰμί γάρ ἴσος δύναμαι ὁ ἀπόφασις ὁ κατάφασις ἀντιστρέφω ὁ καθόλου ἀποφατικός , ἀντιστρέφω εἄν καί ὁ καθόλου καταφατικός ἐνδέχομαι πρός ἑαυτοῦ . οὗτος δέ εἰμί ψεῦδος · εἰμί γάρ ὁ Α ἐνδέχομαι ὁ Β μηδείς καί πᾶς λέγω τις καί ὁ Β ὁ Α ἐνδέχομαι μηδείς , ὁ καί πᾶς ἐνδέχομαι εἰμί εἄν ὁ καθόλου καταφατικός ἐνδέχομαι ἀντιστρέφω ἑαυτοῦ , ὅσπερ οὐ εἰμί ἀληθής · οὖον γάρ εἰμί πᾶς ἄνθρωπος ἐνδέχομαι περιπατέω , ἤδη καί πᾶς ὁ περιπατέω ἐνδέχομαι ἄνθρωπος εἰμί . Ἀριστοτέλης μέν οὖν διά οὗτος ὁ καθόλου ἀποφατικός ἐνδέχομαι οὖον φημί ἀντιστρέφω ἑαυτοῦ · Θεόφραστος δέ καί οὗτος ὁμοίως ὁ ἄλλος ἀποφατικός φημί ἀντιστρέφω , περί ὅς ὁ διαφορά , ὅταν περί ὁ ἐνδέχομαι λέγω , ἐπί πλέω εἴρω .