alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 32a6
Φανερὸν οὖν , ὅτι τοῦ μὲν ὑπάρχειν οὐκ ἔστι συλλογισμός , ἄν μὴ ἀμφότεραι ὦσιν αἱ προτάσεις ἐν τῷ ὑπάρχειν , τοῦ δ᾿ ἀναγκαίου ἔστι καὶ τῆς ἑτέρας μόνον ἀναγκαίας οὔσης . Τοῦτο ἁπλῶς μὲν καὶ καθόλου λεγόμενον ψεῦδος ἂν εἴη καὶ τοῖς προειρημένοις μαχόμενον . δέδειχε γὰρ ὑπάρχον γινόμενον τὸ συμπέρασμα καὶ τῆς ἑτέρας οὔσης ἀναγκαίας , ὡς τῆς ἐλάττονος ἐν πρώτῳ σχήματι · ἀλλὰ καὶ ἐν δευτέρῳ καὶ ἐν τρίτῳ σχήματι δέδεικται ὑπάρχον γινόμενον τὸ συμπέρασμα τῆς ἑτέρας τῶν προτάσεων ἀναγκαίας οὔση·ς . εἰ δέ τις ἀκούοι τοῦ εἰρημένου ὡς ἐπὶ τοῦ τρίτου σχήματος εἰρημένου ἐλλιπέστερον ἀληθὲς ἄν εἴη · τοῦ γὰρ ὑπάρχειν ἐν τρίτῳ σχήματι ἀμφοτέρων οὐσῶν καθόλου καταφατικῶν τῶν προτάσεων οὐ γίνεται συμπέρασμα ὑπάρχον ] , ἄν μὴ ἀμφότεραι ὦσιν ἐν τῷ ὑπάρχειν , τῷ ὁποτέρα ἄν αὐτῶν ἀναγκαία ληφθῇ , ἀναγκαῖον γίνεσθαι τὸ συμπέρασμα . ὃ οὐκ ἐπὶ τοῦ πρώτου σχήματος εἶχεν οὕτως οὐσῶν ἀμφοτέρων τῶν προτάσεων καθόλου καταφατικῶν · καὶ γὰρ τῆς ἑτέρας τῆς ἐλάττονος ἀναγκαίας οὔσης ὑπάρχον ἐγίνετο τὸ συμπέρασμα . ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ σχήματι οὐδὲ τὴν ἀρχὴν συνήγετό τι ἐκ δύο καταφατικῶν . εἴη ἄν οὖν τὸ ἴδιον τῶν ἐν τῷ τρίτῳ σχήματι συμπλοκῶν τῶν ἐκ δύο καθόλου καταφατικῶν δεδηλωκὼς διὰ τούτων · καὶ γὰρ ἦν περὶ τούτου τοῦ σχήματος λέγων · ἐν γὰρ τούτῳ τῶν δύο καθόλου καταφατικῶν οὐσῶν ὑπάρχον μὲν οὐ συναχθήσεται , εἰ μὴ εἶεν ἀμφότεραι ὑπάρχουσαι , ἀναγκαῖον δὲ καὶ τῆς ἑτέρας μόνης καὶ ὁποτερασοῦν . ἐπεὶ <δὲ> ἐδείχθησαν ἤδη τινὲς συμπλοκαί , ἐν αἷς πάλιν μὴ οὐσῶν ἀμφοτέρων ἀναγκαίων οὐδὲ τὸ συμπέρασμα ἀναγκαῖον , ὡς ἐπὶ τῆς ἕκτης , ἔνεστι καὶ τοῦ ὑπάρχειν ἀκοῦσαι ἀντὶ τοῦ καταφατικοῦ , ἵν’ ᾖ λέγων καταφατικὸν μὲν μὴ γίνεσθαι τὸ συμπέρασμα , ἄν μὴ ὦσιν ἀμφότεραι καταφατικαί , ἀναγκαῖον 9 δὲ γίνεσθαι καὶ τῆς ἑτέρας ἀναγκαίας οὔσης μόνης . ἴσως δὲ δόξει βίαιον τὸ οὕτως ἀκοῦσαι τοῦ εἰρημένου · δόξει γὰρ μὴ ἀντὶ τοῦ καταφατικοῦ νῦν εἰλῆφθαι τὸ ὑπάρχον ἀλλ’ ὡς τῷ ἀναγκαίῳ ἀντιδιαστελλόμενον , ὡς δῆλον ἐκ τοῦ ἐπιφερομένου . λέγει γὰρ τοῦ δ’ ἀναγκαίου ἔστι καὶ τῆς ἑτέρας μόνον ἀναγκαίας οὔσης . εἴη δ’ ἂν τὸ λεγόμενον , εἰ μὴ ἐπὶ τοῦ τρίτου σχήματος ἰδίως λέγοιτο ἀλλὰ καθόλου τε καὶ κοινῶς , ὅτι τοῦ ὑπάρχειν ἁπλῶς συμπέρασμα οὐ γίνεται · τὸ γὰρ ‘συλλογισμὸς οὐ γίνεται᾿ τὸ μὴ γίνεσθαι συμπέρασμα σημαίνει , ἐὰν μὴ ἀμφότεραι ὦσιν αἱ προτάσεις ὑπάρχουσαι . καὶ γὰρ ἐν αἷς συζυγίαις ἀναγκαίας οὔσης τῆς ἑτέρας ὑπάρχον γίνεται τὸ συμπέρασμα , καὶ τότε ἐξ ὑπαρχουσῶν τῶν δύο γίνεται τῷ τὸ ἀναγκαῖον καὶ ὑπάρχον εἶναι · τὸ γὰρ ἀναγκ.αῖον καὶ ὑπάρχον , οὐκέτι δὲ τὸ ὑπάρχον ἀναγκαῖον . διὸ ὅταν μὲν <ᾖ> ἡ ἑτέρα ἀναγκαία , ἔστιν ὑπαρχούσας εἰπεῖν , εἰ δὲ ὑπάρχουσα εἴη ἡ ἑτέρα , οὐκέτ’ ἀμφοτέρας οἷόν τε εἰπεῖν ἀναγκαίας . διὰ τοῦτο τὸ μὲν ὑπάρχον ἐξ ἀμφοτέρων ὑπαρχουσῶν , τὸ δ᾿ ἀναγκαῖον καὶ τῆς ἑτέρας μόνης ἀναγκαίας οὔσης . μήποτε δὲ ἄμεινον ἀκούειν τοῦ φανερὸν οὖν ὅτι τοῦ μὲν ὑπάρχειν οὐκ ἔστι συλλογισμός , ἐὰν μὴ ἀμφότεραι ὦσιν αἱ προτάσεις ἐν τῷ ὑπάρχειν , ὡς λέγοντος αὐτοῦ φανερὸν γεγονέναι ἐκ τῶν εἰρημένων , ὅτι ἔστι ποτὲ ἐν συμπλοκῇ τινι συλλογιστικῇ , ἐν ᾗ ἀδύνατον τὸ συμπέρασμα τοῦ ὑπάρχειν γίνεσθαι , εἰ μὴ εἶεν ἀμφότεραι αἱ προτάσεις ὑπάρχουσαι · οὐ γὰρ ὡς καθόλου λεγομένου αὐτοῦ ἀκουστέον , ὅτι μηδὲ ἀληθές ἐστιν οὕτω λεγόμενον , | ἀληθὲς δὲ ἐπὶ τῆς ἐν τρίτῳ σχήματι ἐκ δύο καθόλου καταφατικῶν , ὃ δεδεῖχθαι δοκεῖ . τοῦ μέντοι ἀναγκαίου ἔστιν ἐν πάσαις ταῖς συλλογιστικαῖς συζυγίαις συμπέρασμα γενέσθαι , καὶ εἰ <ἡ> ἑτέρα μόνη εἴη τῶν ἀναγκαία , ὡς καὶ αὐτὸς λέγει . <ἢ> κἀπὶ τοῦ ἀναγκαίου ταὐτὸν ἔνεστι εἰσὶ γάρ τινες συμπλοκαί , ἐν αἷς , ἄν μὴ ἀμφότεραι ὦσιν ἀναγκαῖαι , οὐ συνάγεται ἀναγκαῖον , ὡς ἡ τοῦ τετάρτου ἐν δευτέρῳ σχήματι δέδεικται ἔχουσα καὶ ἡ τοῦ ἕκτου ἐν τῷ τρίτῳ .
Lemmas: φανερός οὖν , ὅτι ὁ μέν ὑπάρχω οὐ εἰμί συλλογισμός , ἄν μή ἀμφότερος εἰμί ὁ πρότασις ἐν ὁ ὑπάρχω , ὁ δέ ἀναγκαῖος εἰμί καί ὁ ἕτερος μόνος ἀναγκαῖος εἰμί . οὗτος ἁπλόος μέν καί καθόλου λέγω ψεῦδος εἄν εἰμί καί ὁ προερέω μάχομαι . δείκνυμι γάρ ὑπάρχω γίγνομαι ὁ συμπέρασμα καί ὁ ἕτερος εἰμί ἀναγκαῖος , ὡς ὁ μικρός ἐν πρῶτος σχῆμα · ἀλλά καί ἐν δύο καί ἐν τρίτος σχῆμα δείκνυμι ὑπάρχω γίγνομαι ὁ συμπέρασμα ὁ ἕτερος ὁ πρότασις ἀναγκαῖος οὔση·ς . εἰμί δέ τις ἀκούω ὁ εἴρω ὡς ἐπί ὁ τρίτος σχῆμα εἴρω ἐλλιπής ἀληθής ἄν εἰμί · ὁ γάρ ὑπάρχω ἐν τρίτος σχῆμα ἀμφότερος εἰμί καθόλου καταφατικός ὁ πρότασις οὖον γίγνομαι συμπέρασμα ὑπάρχω ] , ἄν μή ἀμφότερος εἰμί ἐν ὁ ὑπάρχω , ὁ ὁπότερος ἄν αὐτός ἀναγκαῖος λαμβάνω , ἀναγκαῖος γίγνομαι ὁ συμπέρασμα . ὅς οὐ ἐπί ὁ πρῶτος σχῆμα ἔχω οὕτως εἰμί ἀμφότερος ὁ πρότασις καθόλου καταφατικός · καί γάρ ὁ ἕτερος ὁ μικρός ἀναγκαῖος εἰμί ὑπάρχω γίγνομαι ὁ συμπέρασμα . ἐν δέ ὁ δύο σχῆμα οὐδέ ὁ ἀρχή συνάγω τίς ἐκ δύο καταφατικός . εἰμί ἄν οὖν ὁ ἴδιος ὁ ἐν ὁ τρίτος σχῆμα συμπλοκή ὁ ἐκ δύο καθόλου καταφατικός δηλόω διά οὗτος · καί γάρ εἰμί περί οὗτος ὁ σχῆμα λέγω · ἐν γάρ οὗτος ὁ δύο καθόλου καταφατικός εἰμί ὑπάρχω μέν οὖον συνάγω , εἰμί μή ἄγω ἀμφότερος ὑπάρχω , ἀναγκαῖος δέ καί ὁ ἕτερος μόνος καί ὁποτερασοῦν . ἐπεί <δὲ> δείκνυμι ἤδη τις συμπλοκή , ἐν ὅς πάλιν μή εἰμί ἀμφότερος ἀναγκαῖος οὐδέ ὁ συμπέρασμα ἀναγκαῖος , ὡς ἐπί ὁ ἕκτος , ἔνειμι καί ὁ ὑπάρχω ἀκούω ἀντί ὁ καταφατικός , ἵνα εἰμί λέγω καταφατικός μέν μή γίγνομαι ὁ συμπέρασμα , ἄν μή εἰμί ἀμφότερος καταφατικός , ἀναγκαῖος 9 δέ γίγνομαι καί ὁ ἕτερος ἀναγκαῖος εἰμί μόνος . ἴσως δέ δοκέω βίαιος ὁ οὕτως ἀκούω ὁ εἴρω · δοκέω γάρ μή ἀντί ὁ καταφατικός νῦν λαμβάνω ὁ ὑπάρχω ἀλλά ὡς ὁ ἀναγκαῖος ἀντιδιαστέλλω , ὡς δῆλος ἐκ ὁ ἐπιφέρω . λέγω γάρ ὁ δέ ἀναγκαῖος εἰμί καί ὁ ἕτερος μόνος ἀναγκαῖος εἰμί . εἰμί δέ εἄν ὁ λέγω , εἰμί μή ἐπί ὁ τρίτος σχῆμα ἰδίως λέγω ἀλλά καθόλου τε καί κοινῶς , ὅτι ὁ ὑπάρχω ἁπλόος συμπέρασμα οὖον γίγνομαι · ὁ γάρ συλλογισμός οὖον γίγνομαι ὁ μή γίγνομαι συμπέρασμα σημαίνω , ἐάν μή ἀμφότερος εἰμί ὁ πρότασις ὑπάρχω . καί γάρ ἐν ὅς συζυγία ἀναγκαῖος εἰμί ὁ ἕτερος ὑπάρχω γίγνομαι ὁ συμπέρασμα , καί τότε ἐκ ὑπάρχω ὁ δύο γίγνομαι ὁ ὁ ἀναγκαῖος καί ὑπάρχω εἰμί · ὁ γάρ ἀναγκαῖος καί ὑπάρχω , οὐκέτι δέ ὁ ὑπάρχω ἀναγκαῖος . διό ὅταν μέν <ᾖ> ὁ ἕτερος ἀναγκαῖος , εἰμί ὑπάρχω εἶπον , εἰμί δέ ὑπάρχω εἰμί ὁ ἕτερος , οὐκέτι ἀμφότερος οἷος τε εἶπον ἀναγκαῖος . διά οὗτος ὁ μέν ὑπάρχω ἐκ ἀμφότερος ὑπάρχω , ὁ δέ ἀναγκαῖος καί ὁ ἕτερος μόνος ἀναγκαῖος εἰμί . μήποτε δέ ἀγαθός ἀκούω ὁ φανερός οὖν ὅτι ὁ μέν ὑπάρχω οὐ εἰμί συλλογισμός , ἐάν μή ἀμφότερος εἰμί ὁ πρότασις ἐν ὁ ὑπάρχω , ὡς λέγω αὐτός φανερός γίγνομαι ἐκ ὁ εἴρω , ὅτι εἰμί ποτέ ἐν συμπλοκή τις συλλογιστικός , ἐν ὅς ἀδύνατος ὁ συμπέρασμα ὁ ὑπάρχω γίγνομαι , εἰμί μή ἄγω ἀμφότερος ὁ πρότασις ὑπάρχω · οὖον γάρ ὡς καθόλου λέγω αὐτός ἀκούω , ὅτι μηδέ ἀληθής εἰμί οὗτος λέγω , | ἀληθής δέ ἐπί ὁ ἐν τρίτος σχῆμα ἐκ δύο καθόλου καταφατικός , ὅς δείκνυμι δοκέω . ὁ μέντοι ἀναγκαῖος εἰμί ἐν πᾶς ὁ συλλογιστική συζυγία συμπέρασμα γίγνομαι , καί εἰμί <ἡ> ἕτερος μόνος εἰμί ὁ ἀναγκαῖος , ὡς καί αὐτός λέγω . ἤ ἐπί ὁ ἀναγκαῖος αὐτός ἔνειμι εἰμί γάρ τις συμπλοκή , ἐν ὅς , ἄν μή ἀμφότερος εἰμί ἀναγκαῖος , οὖον συνάγω ἀναγκαῖος , ὡς ὁ ὁ τέταρτος ἐν δύο σχῆμα δείκνυμι ἔχω καί ὁ ὁ ἕκτος ἐν ὁ τρίτος .