alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 48b13
Τὸ μὲν δὴ ἀγαθὸν οὐκ ἔστιν ἐπιστήμη . Διὰ τούτου δείκνυσιν , ὅτι μηδὲ ἐν τῷ συμπεράσματι κατ’ εὐθεῖαν ἡ κατηγορία , ἀλλ’ ὥσπερ εἶχεν ἐν τῇ ἐλάττονι προτάσει . ἄλλοτε δ’ αὖ πάλιν φησὶ τὴν μὲν ἐλάττονα πρότασιν κατ’ εὐθεῖαν ἔχειν τὴν κατηγορίαν τοῦ μέσου κατὰ τοῦ ἐσχάτου ὅρου , τὴν δὲ μείζονα μηκέτι κατ’ εὐθεῖαν τῷ τὸν μείζονα ὅρον μηκέτι τοῦ μέσου οὕτως κατηγορεῖσθαι . ὃ καὶ αὐτὸ διὰ παραδείγματος δείκνυσιν ἐκθέμενος συλλογισμὸν τοιοῦτον · τοῦ ἐναντίου παντὸς ἐπιστήμη ἐστί , τὸ ἀγαθὸν ἐναντίον · συμπέρασμα μὲν τὸ ‘τοῦ ἀγαθοῦ ἐπιστήμη ἐστίν᾿ . ἐν δὲ ταῖς προτάσεσι τοῦ μὲν ἐλάττονος καὶ ὑποκειμένου ὅρου ὁ μέσος ὅρος κατ’ εὐθεῖαν κατηγορεῖται πτῶσιν · οὕτως γὰρ ἔχει ἡ πρότασις ἡ λέγουσα τὸ ἀγαθὸν ἐναντίον᾿ . οὐκέτι δὲ τοῦ μέσου ὁ μείζων ἄκρος οὕτως · ἐν γὰρ τῇ προτάσει τῇ μείζονι τῇ λεγούσῃ τοῦ ἐναντίου ἐπιστήμην εἶναι οὐ ‘τὸ ἐναντίον᾿ ὑπόκειται , ὅπερ ἦν εὐθεῖα πτῶσις , ἀλλὰ ‘τοῦ ἐναντίου᾿ , ὅ ἐστι γενική . λαμβάνει δὲ μέσον ποτὲ μὲν ἐναντίον ποτὲ δὲ ποιόν . ὁπότερον δ’ ἄν ληφθῇ , αἱ προτάσεις ὅμοιαι · ἔσται γὰρ ποτὲ μὲν ‘τὸ ἀγαθὸν ποιόν , τοῦ ποιοῦ ἐπιστήμη ἐστί᾿ , ποτὲ δὲ ‘τὸ ἀγαθὸν ἐναντίον , τοῦ ἐναντίου ἐπιστή μη ἐστίν᾿ . ἀλλ’ οὐδὲ τὸ συμπέρασμα κατ’ εὐθεῖαν γίνεται πτῶσιν · τοῦ γὰρ ἀγαθοῦ ἐπιστήμη εἶναι συνάγεται , ἀλλ’ οὐ τὸ ἀγθόν , ὥσπερ οὐδὲ τὸ ποιὸν ἐλέγετο ἢ τὸ ἐναντίον ἐπιστήμη εἶναι , ἃ ἦσαν οἱ μέσοι ὅροι , ἀλλὰ τούτων ἐπιστήμη . τὸ μὲν οὖν ἀγαθὸν ἔκειτο ἢ ἐναντίον εἶναι ἢ ποιὸν κατ’ εὐθεῖαν πτῶσιν · τοῦτο γὰρ ἐδήλωσε διὰ τοῦ εἰπεῖν ἀλλὰ τὸ ἀγαθὸν ταῦτα , ὧν ἐμνημόνευσεν · τὸ γὰρ ἀγαθὸν ἐναντίον ἢ ποιόν , ἄμφω κατ’ εὐθεῖαν . Ἔστι δέ , φησίν , ὅτε μήτε τὸ πρῶτον κατὰ τοῦ μέσου μήτε τοῦτο κατὰ τοῦ τρίτου κατ’ εὐθεῖαν πτῶσιν κατηγορεῖται · τὴν γὰρ κατ’ εὐθεῖαν καὶ οὕτως οὕτως ] κατηγορίαν καὶ ἁπλῶς κατηγορίαν , ὡς εἶπον , λέγει , ὅταν ᾖ εἰπεῖν τόδε τόδε εἶναι , τὸ ὑποκείμενον , ὅπερ κατηγορούμενον . τὸ δὲ πρῶτον τοῦ τρίτου οὕτως ἐχο·υσῶν τῶν προτάσεων ὁτὲ μὲν κατ’ εὐθεῖαν ὁτὲ δὲ οὐ κατ’ εὐθεῖαν κατηγορεῖται . παράδειγμα δὲ πάλιν παρέθετο τοῦ μέν , ἐν ᾧ συλλογισμῷ μήτε τῶν προτάσεών τις κατ’ εὐθεῖαν εἴληπται μήτε τὸ συμπέρασμα , τὸν λέγοντα οὗ ἐστιν ἐπιστήμη , ἔστι τούτου γένος , τοῦ δὲ ἀγαθοῦ ἐστιν ἐπιστήμη , τοῦ ἄρα ἀγαθοῦ ἐστι γένος . οὔτε γὰρ ἐν ταῖς προτάσεσιν εἴληπται ὅρος τις ὅρου κατ’ εὐθεῖαν πτῶσιν κατηγορούμενος καὶ γὰρ ἐν τῇ μείζονι εἴληπται οὗ ἐστιν ἐπιστήμη , τούτου γένος εἶναι , οὐχ ὅ ἐστιν ἐπιστήμη , τοῦτο γένος , καὶ ἐν τῇ ἐλάττονι τοῦ ἀγαθοῦ εἶναι ἐπιστήμην , οὐ τὸ ἀγαθόν ) , καὶ ἐν τῷ συμπεράσματι πάλιν τοῦ ἀγαθοῦ γένος εἶναι , οὐ τὸ ἀγαθόν · οὐ γὰρ ταὐτόν ἐστιν εἰπεῖν τὸ ἀγαθὸν γένος ἢ τοῦ ἀγαθοῦ γένος εἶναι . τοῦ δέ , ἐν ᾧ ἐν μὲν ταῖς προ - τάσεσιν ἐν οὐδετέρᾳ αὐτῶν κατ’ εὐθεῖαν ἡ κατηγορία ἐν μέντοι τῷ συμαπεράσματι κατ’ εὐθεῖαν , τοῦ δὴ τοιούτου συλλογισμοῦ παράδειγμα ἐξέθετο τοιοῦτον συλλογισμόν · οὗ ἐστιν ἐπιστήμη , γένος ἐστὶ τοῦτο , τοῦ δ’ ἀγαθοῦ ἐστιν ἐπιστήμη · συμπέρασμα ‘τὸ ἀγαθὸν ἄρα γένος᾿ , αὐτὸ μὲν κατ’ εὐθεῖαν πτῶσιν ὄν , τῶν δὲ προτάσεων μηδετέρας τοῦτ’ ἐχούσης . ἄκρον δὲ πάλιν εἶπε τὸν ἔσχατον ὅρον τὸν ὑποκείμενον ἐν τῷ συμπεράσματι · ἔστι δὲ τὸ ἀγαθόν · κατὰ μὲν γὰρ τούτου τὸ γένος αὐτὸ εἶναι κατηγορεῖται . ἐν δὲ ταῖς προτάσεσιν οὔτε τούτου ἡ ἐπιστήμη οὔτε τῆς ἐπιστήμης τὸ γένος · τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ κατ’ ἀλλήλων δὲ οὐ λέγεται .
Lemmas: ὁ μέν δή ἀγαθός οὐ εἰμί ἐπιστήμη . Ζεύς οὗτος δείκνυμι , ὅτι μηδέ ἐν ὁ συμπέρασμα κατά εὐθύς ὁ κατηγορία , ἀλλά ὥσπερ ἔχω ἐν ὁ μικρός πρότασις . ἄλλοτε δέ αὖος πάλιν φημί ὁ μέν μικρός πρότασις κατά εὐθύς ἔχω ὁ κατηγορία ὁ μέσος κατά ὁ ἔσχατος ὁράω , ὁ δέ μείζων μηκέτι κατά εὐθύς ὁ ὁ μείζων ὅρος μηκέτι ὁ μέσος οὕτως κατηγορέω . ὅς καί αὐτός διά παράδειγμα δείκνυμι ἐκτίθημι συλλογισμός τοιοῦτος · ὁ ἐναντίος πᾶς ἐπιστήμη εἰμί , ὁ ἀγαθός ἐναντίος · συμπέρασμα μέν ὁ τοῦτος ἀγαθός ἐπιστήμη εἰμί . ἐν δέ ὁ πρότασις ὁ μέν μικρός καί ὑπόκειμαι ὁράω ὁ μέσος ὅρος κατά εὐθύς κατηγορέω πτῶσις · οὕτως γάρ ἔχω ὁ πρότασις ὁ λέγω ὁ ἀγαθός ἐναντίος . οὐκέτι δέ ὁ μέσος ὁ μείζων ἄκρος οὕτως · ἐν γάρ ὁ πρότασις ὁ μείζων ὁ λέγω ὁ ἐναντίος ἐπιστήμη εἰμί οὖον τότος ἐναντίος ὑπόκειμαι , ὅσπερ εἰμί εὐθύς πτῶσις , ἀλλά τοῦτος ἐνάντιος , ὅς εἰμί γενικός . λαμβάνω δέ μέσος ποτέ μέν ἐναντίος ποτέ δέ ποιός . ὁπότερος δέ ἄν λαμβάνω , ὁ πρότασις ὅμοιος · εἰμί γάρ ποτέ μέν τότος ἀγαθός ποιός , ὁ ποιέω ἐπιστήμη ἐστία , ποτέ δέ τότος ἀγαθός ἐναντίος , ὁ ἐναντίος ἐφίστημι μη εἰμί . ἀλλά οὐδέ ὁ συμπέρασμα κατά εὐθύς γίγνομαι πτῶσις · ὁ γάρ ἀγαθός ἐπιστήμη εἰμί συνάγω , ἀλλά οὖον ὁ ἄγω , ὥσπερ οὐδέ ὁ ποιός λέγω ἢ ὁ ἐναντίος ἐπιστήμη εἰμί , ὁ εἰμί ὁ μέσος ὅρος , ἀλλά οὗτος ἐπιστήμη . ὁ μέν οὖν ἀγαθός κεῖμαι ἢ ἐναντίος εἰμί ἢ ποιός κατά εὐθύς πτῶσις · οὗτος γάρ δηλόω διά ὁ εἶπον ἀλλά ὁ ἀγαθός οὗτος , ὅς μνημονεύω · ὁ γάρ ἀγαθός ἐναντίος ἢ ποιός , ἄμφω κατά εὐθύς . εἰμί δέ , φημί , ὅτε μήτε ὁ πρῶτος κατά ὁ μέσος μήτε οὗτος κατά ὁ τρίτος κατά εὐθύς πτῶσις κατηγορέω · ὁ γάρ κατά εὐθύς καί οὕτως οὕτως ] κατηγορία καί ἁπλόος κατηγορία , ὡς εἶπον , λέγω , ὅταν εἰμί εἶπον ὅδε ὅδε εἰμί , ὁ ὑπόκειμαι , ὅσπερ κατηγορέω . ὁ δέ πρῶτος ὁ τρίτος οὕτως ἠχέω ὁ πρότασις ὁτὲ μέν κατά εὐθύς ὁτὲ δέ οὖον κατά εὐθύς κατηγορέω . παράδειγμα δέ πάλιν παρατίθημι ὁ μέν , ἐν ὅς συλλογισμός μήτε ὁ πρότασις τις κατά εὐθύς λαμβάνω μήτε ὁ συμπέρασμα , ὁ λέγω ὅς εἰμί ἐπιστήμη , εἰμί οὗτος γένος , ὁ δέ ἀγαθός εἰμί ἐπιστήμη , ὁ ἄρα ἀγαθός εἰμί γένος . οὔτε γάρ ἐν ὁ πρότασις λαμβάνω ὅρος τις ὁράω κατά εὐθύς πτῶσις κατηγορέω καί γάρ ἐν ὁ μείζων λαμβάνω ὅς εἰμί ἐπιστήμη , οὗτος γένος εἰμί , οὐ ὅς εἰμί ἐπιστήμη , οὗτος γένος , καί ἐν ὁ μικρός ὁ ἀγαθός εἰμί ἐπιστήμη , οὖον ὁ ἀγαθός ) , καί ἐν ὁ συμπέρασμα πάλιν ὁ ἀγαθός γένος εἰμί , οὖον ὁ ἀγαθός · οὖον γάρ αὐτός εἰμί εἶπον ὁ ἀγαθός γένος ἢ ὁ ἀγαθός γένος εἰμί . ὁ δέ , ἐν ὅς ἐν μέν ὁ προ - τάσις ἐν οὐδέτερος αὐτός κατά εὐθύς ὁ κατηγορία ἐν μέντοι ὁ συμπέρασμα κατά εὐθύς , ὁ δή τοιοῦτος συλλογισμός παράδειγμα ἐκτίθημι τοιοῦτος συλλογισμός · ὅς εἰμί ἐπιστήμη , γένος εἰμί οὗτος , ὁ δέ ἀγαθός εἰμί ἐπιστήμη · συμπέρασμα τότος ἀγαθός ἄρα γένος , αὐτός μέν κατά εὐθύς πτῶσις εἰμί , ὁ δέ πρότασις μηδέτερος οὗτος ἔχω . ἄκρος δέ πάλιν εἶπον ὁ ἔσχατος ὅρος ὁ ὑπόκειμαι ἐν ὁ συμπέρασμα · εἰμί δέ ὁ ἀγαθός · κατά μέν γάρ οὗτος ὁ γένος αὐτός εἰμί κατηγορέω . ἐν δέ ὁ πρότασις οὔτε οὗτος ὁ ἐπιστήμη οὔτε ὁ ἐπιστήμη ὁ γένος · οὗτος γάρ δηλόω ὁ κατά ἀλλήλων δέ οὖον λέγω .