alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 50b5
Ὅσα δ’ ἐν πλείοσι σχήμασι δείκνυται τῶν προβλημάτων , ἄν ἐν θατέρῳ συλλογισθῇ , ἔστιν ἀνάγειν τὸν συλλογισμὸν εἰς θάτερον . Κεῖται , ὅτι τὰ μὲν τῶν προβλημάτων ἐν ἑνὶ δείκνυται μόνῳ σχήματι , ὡς τὸ καθόλου καταφατικόν ἐν γὰρ τῷ πρώτῳ μόνῳ ) , τὰ δὲ ἐν δύο , ὡς τὸ καθόλου ἀποφατικὸν πάλιν · ἐν γὰρ τῷ πρώτῳ καὶ ἐν τῷ δευτέρῳ . ὁμοίως δὲ ἐν δύο καὶ τὸ ἐπὶ μέρους καταφατικόν · καὶ γὰρ <ἐν> τῷ πρώτῳ καὶ τρίτῳ . τὸ δ’ ἐπὶ μέρους ἀποφατικὸν μὴ ] ἐν τοῖς τρισίν . οὕτως τοίνυν ἔχοντος τούτου φησίν , ὅτι , ὅσα τῶν προβλημάτων διὰ πλειόνων δείκνυται σχημάτων , ἐὰν συλλογισθῇ ἔν τινι , δυνατὸν ἀναγαγεῖν τὸν συλλογισμὸν καὶ εἰς τὸ ἄλλο σχῆμα ἢ εἰς τὰ ἄλλα , ἐν ᾧ ἢ ἐν οἷς καὶ αὐτοῖς τὸ αὐτὸ πρόβλημα δείκνυται . οἷον εἰ εἴη ἐν πρώτῳ σχήματι τὸ καθόλου ἀποφατικὸν δεδειγμένον , ἐνέσται τὸν συλλογισμὸν τὸν γινόμενον ἀναγαγεῖν καὶ εἰς τὸ δεύτερον σχῆμα ἀντιστρέψαντας τὴν ἀποφατικὴν πρότασιν , ἐπειδὴ καὶ ἐν τούτῳ τῷ σχήματι τὸ πρόβλημα τοῦτο δείκνυται . ὁμοίως δέ , κἄν ἐν τῷ δευτέρῳ σχήματι δεδειγμένον ᾖ τὸ καθόλου ἀποφατικόν , ἔνεστι τὸν συλλογισμὸν εἰς τὸ πρῶτον ἀναγαγεῖν τῇ τῆς ἀποφατικῆς ἀντιστροφῇ . οὐ πάντας δέ φησιν οἷόν τε εἶναι ἀνάγεσθαι τοὺς δεικνυμένους ἔν τινι σχήματι συλλογισμοὺς εἰς τὰ ἄλλα σχήματα , ἐν οἷς καὶ αὐτοῖς τὸ αὐτὸ πρόβλημα δείκνυται . λέγει δὲ τοῦτο περὶ τοῦ τετάρτου τοῦ ἐν δευτέρῳ σχήματι , ὃς ἐκ καθόλου καταφατικῆς τῆς μείζονος καὶ ἐπὶ μέρους ἀποφατικῆς τῆς ἐλάττονος ἐπὶ μέρους ἀποφατικὸν συνάγει , καὶ περὶ τοῦ ἕκτου τοῦ ἐν τῷ τρίτῳ σχήματι , ὃς καὶ αὐτὸς ἐκ καθόλου καταφατικῆς τῆς ἐλάττονος καὶ ἐπὶ μέρους ἀποφατικῆς τῆς μείζονος ἐπὶ μέρους ἀποφατικὸν συνάγει . δείκνυται μὲν γὰρ τὸ ἐπὶ μέρους ἀποφατικὸν πρόβλημα ἐν τοῖς τρισὶ σχήμασιν , ἀλλ’ οἱ προειρημένοι συλλογισμοὶ οὐ δύνανται εἰς ἄλλο σχῆμα ἀναχθῆναι τῷ τὴν μὲν ἀναγωγὴν καὶ τὴν ἀνάλυσιν τὴν ἔκ τινος σχήματος εἰς ἄλλο σχῆμα δι’ ἀντιστροφῆς γίνεσθαι , τούτων δὲ μηδέτερον δείκνυσθαι δύνασθαι δι’ ἀντιστροφῆς ἀλλ’ ἀμφοτέρους διὰ τῆς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῆς , ὡς ἐδείχθη . τοῦτο καὶ αὐτὸς προϊὼν γνώριμον ποιήσει . δείκνυσι δὲ πρῶτον ἐπιών , πῶς τοὺς ἐξ ἄλλου σχήματος συλλογισμοὺς ἔστιν ἀνάγειν εἰς ἄλλο σχῆμα , καὶ ἔστιν ἡ ἔφοδος , ἣν ποιεῖται , γνωρίμως λεγομένη . διὰ δὲ ταύτης τῆς ἐφόδου καὶ αὐτὸς προεῖπε μέλλων περὶ τῆς τῶν συλλογισμῶν εἰς τὰ σχήματα ἀναγωγῆς λέγειν , ὃ νῦν ἔστι γινόμενον ἰδεῖν · εἶπε γὰρ “ συμβήσεται δ’ ἅμα καὶ τὰ πρότερον εἰρημένα ἐπιβεβαιοῦσθαι καὶ φανερώτερα εἶναι ” .
Lemmas: ὅσα δέ ἐν πλείων σχῆμα δείκνυμι ὁ πρόβλημα , ἄν ἐν ἕτερος συλλογίζομαι , εἰμί ἀνάγω ὁ συλλογισμός εἰς ἕτερος . κέω , ὅτι ὁ μέν ὁ πρόβλημα ἐν εἷς δείκνυμι μόνος σχῆμα , ὡς ὁ καθόλου καταφατικός ἐν γάρ ὁ πρῶτος μόνος ) , ὁ δέ ἐν δύο , ὡς ὁ καθόλου ἀποφατικός πάλιν · ἐν γάρ ὁ πρῶτος καί ἐν ὁ δύο . ὁμοίως δέ ἐν δύο καί ὁ ἐπί μέρος καταφατικός · καί γάρ ἐά ὁ πρῶτος καί τρίτος . ὁ δέ ἐπί μέρος ἀποφατικός μή ] ἐν ὁ τρεῖς . οὕτως τοίνυν ἔχω οὗτος φημί , ὅτι , ὅσος ὁ πρόβλημα διά πλείων δείκνυμι σχῆμα , ἐάν συλλογίζομαι ἐν τις , δυνατός ἀνάγω ὁ συλλογισμός καί εἰς ὁ ἄλλος σχῆμα ἢ εἰς ὁ ἄλλος , ἐν ὅς ἢ ἐν ὅς καί αὐτός ὁ αὐτός πρόβλημα δείκνυμι . οἷος εἰμί εἰμί ἐν πρῶτος σχῆμα ὁ καθόλου ἀποφατικός δείκνυμι , ἔνειμι ὁ συλλογισμός ὁ γίγνομαι ἀνάγω καί εἰς ὁ δύο σχῆμα ἀντιστρέφω ὁ ἀποφατικός πρότασις , ἐπεί καί ἐν οὗτος ὁ σχῆμα ὁ πρόβλημα οὗτος δείκνυμι . ὁμοίως δέ , ἄν ἐν ὁ δύο σχῆμα δείκνυμι εἰμί ὁ καθόλου ἀποφατικός , ἔνειμι ὁ συλλογισμός εἰς ὁ πρῶτος ἀνάγω ὁ ὁ ἀποφατικός ἀντιστροφή . οὖον πᾶς δέ φημί οἷος τε εἰμί ἀνάγω ὁ δείκνυμι ἐν τις σχῆμα συλλογισμός εἰς ὁ ἄλλος σχῆμα , ἐν ὅς καί αὐτός ὁ αὐτός πρόβλημα δείκνυμι . λέγω δέ οὗτος περί ὁ τέταρτος ὁ ἐν δύο σχῆμα , ὅς ἐκ καθόλου καταφατικός ὁ μείζων καί ἐπί μέρος ἀποφατικός ὁ μικρός ἐπί μέρος ἀποφατικός συνάγω , καί περί ὁ ἕκτος ὁ ἐν ὁ τρίτος σχῆμα , ὅς καί αὐτός ἐκ καθόλου καταφατικός ὁ μικρός καί ἐπί μέρος ἀποφατικός ὁ μείζων ἐπί μέρος ἀποφατικός συνάγω . δείκνυμι μέν γάρ ὁ ἐπί μέρος ἀποφατικός πρόβλημα ἐν ὁ τρεῖς σχῆμα , ἀλλά ὁ προερέω συλλογισμός οὖον δύναμαι εἰς ἄλλος σχῆμα ἀνάγω ὁ ὁ μέν ἀναγωγή καί ὁ ἀνάλυσις ὁ ἐκ τις σχῆμα εἰς ἄλλος σχῆμα διά ἀντιστροφή γίγνομαι , οὗτος δέ μηδέτερος δείκνυμι δύναμαι διά ἀντιστροφή ἀλλά ἀμφότερος διά ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή , ὡς δείκνυμι . οὗτος καί αὐτός προέρχομαι γνώριμος ποιέω . δείκνυμι δέ πρῶτος ἔπειμι , πῶς ὁ ἐκ ἄλλος σχῆμα συλλογισμός εἰμί ἀνάγω εἰς ἄλλος σχῆμα , καί εἰμί ὁ ἔφοδος , ὅς ποιέω , γνώριμος λέγω . διά δέ οὗτος ὁ ἔφοδος καί αὐτός προεῖπον μέλλω περί ὁ ὁ συλλογισμός εἰς ὁ σχῆμα ἀναγωγή λέγω , ὅς νῦν εἰμί γίγνομαι ὁράω · εἶπον γάρ “ συμβαίνω δέ ἅμα καί ὁ πρότερος εἴρω ἐπιβεβαιόω καί φανερός εἰμί ” .