alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 51a26
Τῶν δ’ ἐν τῷ μέσῳ σχήματι ἅτερος μὲν ἀναλύεται , ἅτερος δ’ οὐκ ἀναλύεται εἰς τὸ τρίτον . Τὸ ἐπὶ μέρους ἀποφατικὸν διχῶς μὲν ἐν δευτέρῳ σχήματι δείκνυται , τριχῶς δὲ ἐν τρίτῳ . δείκνυσιν οὖν καὶ ἐπὶ τούτων τῶν σχημάτων , πῶς τοὺς ταὐτὸν ἔχοντας συμπέρασμα συλλογισμούς , εἰ μὲν εἶεν ἐν δευτέρῳ σχήματι ἠρωτημένοι , ἀνάξομεν εἰς τὸ τρίτον , εἰ δ’ ἐν τρίτῳ , εἰς τὸ δεύτερον , ἐπειδὴ περὶ τῆς ἐκ τοῦ πρώτου εἰς . ταῦτα τὰ σχήματα καὶ τούτων εἰς τὸ πρῶτον ἀναγωγῆς εἶπεν . λέγει δέ , ὅτι τῶν ἐν τῷ δευτέρῳ σχήματι δύο ἐπὶ μέρους ἀποφατικὸν συναγόντων τὸν μὲν ἕτερον ἀναλύομεν εἰς τὸ τρίτον σχῆμα , τὸν δὲ ἕτερον οὔ . τὸν μὲν γὰρ ἐκ καθόλου ἀποφατικῆς τῆς μείζονος καὶ ἐπὶ μέρους καταφατικῆς τῆς ἐλάττονος ἀναλύσομεν ἀμφοτέρας τὰς προτάσεις ἀντιστρέφοντες · καὶ γὰρ ἡ καθόλου ἀποφατικὴ ἀντιστρέφει αὑτῇ καὶ ἡ ἐπὶ μέρους καταφατικὴ ὁμοίως , ὥστε , εἰ κεῖται τὸ Α τῷ μὲν Β οὐδενὶ τῷ δὲ Γ τινί , ἔσται ‘τὸ Β τῷ Α οὐδενί , τὸ Γ τῷ Α τινί’ ἐν τρίτῳ σχήματι συζυγία ἐπὶ μέρους ἀποφατικὸν συνάγουσα . ὁ δὲ ἕτερος ὁ τὴν μείζονα ἔχων καθόλου καταφατικὴν τὴν δὲ ἐλάττονα ἐπὶ μέρους ἀποφατικήν , ὥσπερ οὐδὲ εἰς τὸ πρῶτον ἀνελύετο σχῆμα , οὕτως οὐδὲ εἰς τὸ τρίτον . δεῖ · μὲν γὰρ ἀμφοτέρας ἀντιστραφῆναι , εἰ μέλλοι τις ἀναλύειν εἰς τὸ τρίτον σχῆμα συλλογισμὸν ἠρωτημένον ἐν δευτέρῳ σχήματι , τῶν δὲ κειμένων προτάσεων ἡ μὲν ἐπὶ μέρους ἀποφατικὴ οὐδ’ ὅλως ἀντιστρέφει , ἡ δὲ καθόλου καταφατικὴ ἀντιστραφεῖσα ἐπὶ μέρους γίνεται . αὐτὸς δὲ ταχέως εἶπεν τὴν αἰτίαν οὐδετέρα γὰρ τῶν προτάσεων ἐκ τῆς ἀντιστροφῆς καθόλου · δεῖ μὲν γάρ , εἰ μέλλοι συλλογισμὸς ἔσεσθαι , καθόλου θόλου τινὰ πρότασιν εἶναι , οὐ γίνεται δὲ καθόλου πρότασις ἀντιστραφείσης τῆς καθόλου καταφατικῆς , ἣν μόνην οἷόν τε ἀντιστρέψαι . καίτοι οὐδ’ εἰ αὕτη καθόλου ἀντιστρέφει , ἤδη ἐδύνατο ἡ ἀνάλυσις γενέσθαι εἰς τὸ τρίτον σχῆμα ἐκ τούτου <τῷ> δεῖν μὲν ἀμφοτέρας ἀντιστραφῆναι μὴ δὲ τὴν ἑτέραν .
Lemmas: ὁ δέ ἐν ὁ μέσος σχῆμα ἕτερος μέν ἀναλύω , ἕτερος δέ οὐ ἀναλύω εἰς ὁ τρίτος . ὁ ἐπί μέρος ἀποφατικός διχῶς μέν ἐν δύο σχῆμα δείκνυμι , τριχῶς δέ ἐν τρίτος . δείκνυμι οὖν καί ἐπί οὗτος ὁ σχῆμα , πῶς ὁ αὐτός ἔχω συμπέρασμα συλλογισμός , εἰμί μέν ἄγω ἐν δύο σχῆμα ἐρωτάω , ἀνάγω εἰς ὁ τρίτος , εἰμί δέ ἐν τρίτος , εἰς ὁ δύο , ἐπεί περί ὁ ἐκ ὁ πρῶτος εἰς . οὗτος ὁ σχῆμα καί οὗτος εἰς ὁ πρῶτος ἀναγωγή εἶπον . λέγω δέ , ὅτι ὁ ἐν ὁ δύο σχῆμα δύο ἐπί μέρος ἀποφατικός συνάγω ὁ μέν ἕτερος ἀναλύω εἰς ὁ τρίτος σχῆμα , ὁ δέ ἕτερος οὖον . ὁ μέν γάρ ἐκ καθόλου ἀποφατικός ὁ μείζων καί ἐπί μέρος καταφατικός ὁ μικρός ἀναλύω ἀμφότερος ὁ πρότασις ἀντιστρέφω · καί γάρ ὁ καθόλου ἀποφατικός ἀντιστρέφω ἑαυτοῦ καί ὁ ἐπί μέρος καταφατικός ὁμοίως , ὥστε , εἰμί κεῖμαι ὁ Α ὁ μέν Β οὐδείς ὁ δέ Γ τις , εἰμί τότος Β ὁ Α οὐδείς , ὁ Γ ὁ Α Τίνια ἐν τρίτος σχῆμα συζυγία ἐπί μέρος ἀποφατικός συνάγω . ὁ δέ ἕτερος ὁ ὁ μείζων ἔχω καθόλου καταφατικός ὁ δέ μικρός ἐπί μέρος ἀποφατικός , ὥσπερ οὐδέ εἰς ὁ πρῶτος ἀναλύω σχῆμα , οὕτως οὐδέ εἰς ὁ τρίτος . δεῖ · μέν γάρ ἀμφότερος ἀντιστρέφω , εἰμί μέλλω τις ἀναλύω εἰς ὁ τρίτος σχῆμα συλλογισμός ἐρωτάω ἐν δύο σχῆμα , ὁ δέ κεῖμαι πρότασις ὁ μέν ἐπί μέρος ἀποφατικός οὐδέ ὅλως ἀντιστρέφω , ὁ δέ καθόλου καταφατικός ἀντιστρέφω ἐπί μέρος γίγνομαι . αὐτός δέ ταχέως εἶπον ὁ αἴτιος οὐδέτερος γάρ ὁ πρότασις ἐκ ὁ ἀντιστροφή καθόλου · δεῖ μέν γάρ , εἰμί μέλλω συλλογισμός εἰμί , καθόλου θόλος τις πρότασις εἰμί , οὖον γίγνομαι δέ καθόλου πρότασις ἀντιστρέφω ὁ καθόλου καταφατικός , ὅς μόνος οἷος τε ἀντιστρέφω . καίτοι οὐδέ εἰμί οὗτος καθόλου ἀντιστρέφω , ἤδη δύναμαι ὁ ἀνάλυσις γίγνομαι εἰς ὁ τρίτος σχῆμα ἐκ οὗτος ὅς δήω μέν ἀμφότερος ἀντιστρέφω μή δέ ὁ ἕτερος .