alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 46a3
Ἡ μὲν οὖν μέθοδος κατὰ πάντων ἡ αὐτή . Ὃ λέγει , τοιοῦτόν ἐστιν · ἡ μὲν πρὸς τὸ συλλογίσασθαι ὁδός τε καὶ μέθοδος ἡ αὐτὴ ἐν πάσαις ἐπιστήμαις τε καὶ τέχναις τῖς διὰ συλλογισμῶν ἀποδεικνυούσαις τι τῶν οἰκείων , εἴ γε ἐκ τῶν εἰρημένων ἐπιβλέψεων πᾶς συλλογισμός . καὶ φιλοσόφῳ δὴ καὶ ἰατρῷ καὶ ῥήτορι καὶ μουσικῷ καὶ παντὶ συλλογιζομένῳ τι ἀναγκαία ἡ προειρημένη μέθοδός τε καὶ ὁδός · διὰ γὰρ ταύτης ἡ τῶν προτάσεων εὕρεσις , καθ’ ἃς ὁ συλλογισμός . πάντας γὰρ τοὺς συλλογιζομένους δεῖ ἐπιβλέπειν εἴς τε τὰ ἑπόμενα τούτοις , περὶ ὧν συλλογίζονται , καὶ εἰς τά , οἷς ἕπεται ταῦτα , καὶ εἰς τὰ μὴ ὑπάρχοντα αὐτοῖς καὶ ταῦτα ὡς ὅτι πλεῖστα ἐκλέγειν καὶ εὐπορεῖν αὐτῶν καὶ ἔχειν πρόχειρα . εἶπε δὲ δεῖ γὰρ τὰ ὑπάρχοντα καὶ ὅσοις ὑπάρχει περὶ ἕκαστον ἑκάτερον ] ἀθρεῖν , ἵνα ἐφ’ ἑκατέρου τῶν ὅρων ζητῶμεν ἀμφότερα , καὶ τὰ ἑπόμενα καὶ οἷς αὐτὸς ἕπεται , καὶ μὴ τοῦ μὲν τὰ ἑπόμενα μόνον ἐκλέγωμεν τοῦ δὲ τά , οἷς ἕπεται . τὸ δὲ καὶ ταῦτα διὰ τῶν τριῶν ὅρων σκοπεῖν ἴσον ἐστὶ τῷ ‘καὶ ταῦτα ἐν τοῖς τρισὶν ὅροις , ἐξ ὧν ὁ συλλογισμὸς γίνεται , συντιθέναι , ἄλλως μὲν | ἀνασκευάζοντα ἄλλως δὲ κατασκευάζοντα’ . ὑπέγραψε γάρ , πῶς χρὴ καθ’ ἕκαστον πρόβλημα τὰς προτάσεις λαμβάνειν · οὔτε γὰρ ὁμοίως οὔτε ἐκ τῶν αὐτῶν αἰεί , ἀλλὰ ἄλλοτε μὲν ἐκ τῶν , οἷς ἀμφότερα ἕπεται , ἄλλοτε δὲ τοῦ μέν , οἷς ἕπεται , τοῦ δὲ ἐκ τῶν ἑπομένων αὐτῷ , ἄλλοτε δὲ τοὐ μὲν τὸ μὴ ὑπάρχον ληπτέον τοῦ δὲ τῶν ἑπομένων τι , ποτὲ δὲ τοῦ μὲν τὸ μὴ ὑπάρχον ληπτέον , τοῦ δέ , ᾧ αὐτὸ ἕπεται . δῆλον δέ , ὡς κἂν ἡ διαφορὰ τῶν συλλογισμῶν ἐκ τῆς διαφορᾶς τῶν ἐκλελεγμένων γένοιτο . ἐκ μὲν γὰρ τῶν ἀληθῶν λημμάτων ἀληθεῖς οἱ συλλογισμοὶ μόνον · ἄν δὲ καὶ οἰκεῖα ᾖ καὶ πρῶτα τὰ ἐκλελεγμένα , ἀποδεικτικοί . ἀληθεῖς μὲν οὖν καὶ δεικτικοὶ οἱ ἐκ γένους , ἐκ διαφορᾶς , ἐξ ἰδίου , ἐξ ὁρισμοῦ ἐξ αἰτίου . ἂν δὲ ᾖ διὰ τῶν πρὸς δόξαν , τοῦτ’ ἔστι διὰ τῶν ἐνδόξων , διαλεκτικοί . ἡ δὲ τῶν ἐνδόξων προτάσεων ἐκλογὴ ὁποία τίς ἐστιν , εἴρηται αὐτῷ ἐν τῷ πρώτῳ τῶν τοπικῶν ἐπὶ πλέον , ὡσπεροῦν καὶ ἡ τῶν ἀποδεικτικῶν ἐν τοῖς ‘Υστέροις ἀναλυτικοῖς .
Lemmas: ὁ μέν οὖν μέθοδος κατά πᾶς ὁ αὐτός . ὅς λέγω , τοιοῦτος εἰμί · ὁ μέν πρός ὁ συλλογίζομαι ὁδός τε καί μέθοδος ὁ αὐτός ἐν πᾶς ἐπιστήμη τε καί τέχνη Τῖς διά συλλογισμός ἀποδείκνυμι τίς ὁ οἰκέω , εἰμί γε ἐκ ὁ εἴρω ἐπίβλεψις πᾶς συλλογισμός . καί φιλόσοφος δή καί ἰατρός καί ῥήτωρ καί μουσικός καί πᾶς συλλογίζομαι τίς ἀναγκαῖος ὁ προερέω μέθοδος τε καί ὁδός · διά γάρ οὗτος ὁ ὁ πρότασις εὕρεσις , κατά ὅς ὁ συλλογισμός . πᾶς γάρ ὁ συλλογίζομαι δεῖ ἐπιβλέπω εἰς τε ὁ ἕπομαι οὗτος , περί ὅς συλλογίζομαι , καί εἰς ὁ , ὅς ἕπω οὗτος , καί εἰς ὁ μή ὑπάρχω αὐτός καί οὗτος ὡς ὅτι πλεῖστος ἐκλέγω καί εὐπορέω αὐτός καί ἔχω πρόχειρον . εἶπον δέ δεῖ γάρ ὁ ὑπάρχω καί ὅσος ὑπάρχω περί ἕκαστος ἑκάτερος ] ἀθρέω , ἵνα ἐπί ἑκάτερος ὁ ὁράω ζητέω ἀμφότερος , καί ὁ ἕπομαι καί ὅς αὐτός ἕπω , καί μή ὁ μέν ὁ ἕπομαι μόνος ἐκλέγω ὁ δέ ὁ , ὅς ἕπω . ὁ δέ καί οὗτος διά ὁ τρεῖς ὁράω σκοπέω ἴσος εἰμί ὁ καί οὗτος ἐν ὁ τρεῖς ὅρος , ἐκ ὅς ὁ συλλογισμός γίγνομαι , συντίθημι , ἄλλως μέν | ἀνασκευάζω ἄλλως δέ κατασκευάζω . ὑπογράφω γάρ , πῶς χρή κατά ἕκαστος πρόβλημα ὁ πρότασις λαμβάνω · οὔτε γάρ ὁμοίως οὔτε ἐκ ὁ αὐτός ἀεί , ἀλλά ἄλλοτε μέν ἐκ ὁ , ὅς ἀμφότερος ἕπω , ἄλλοτε δέ ὁ μέν , ὅς ἕπω , ὁ δέ ἐκ ὁ ἕπομαι αὐτός , ἄλλοτε δέ ὁ μέν ὁ μή ὑπάρχω ληπτέος ὁ δέ ὁ ἕπομαι τίς , ποτέ δέ ὁ μέν ὁ μή ὑπάρχω ληπτέος , ὁ δέ , ὅς αὐτός ἕπω . δῆλος δέ , ὡς κἀν ὁ διαφορά ὁ συλλογισμός ἐκ ὁ διαφορά ὁ ἐκλέγω γίγνομαι . ἐκ μέν γάρ ὁ ἀληθής λῆμμα ἀληθής ὁ συλλογισμός μόνος · ἄν δέ καί οἰκεῖος εἰμί καί πρῶτος ὁ ἐκλέγω , ἀποδεικτικός . ἀληθής μέν οὖν καί δεικτικός ὁ ἐκ γένος , ἐκ διαφορά , ἐκ ἴδιος , ἐκ ὁρισμός ἐκ αἴτιος . εἄν δέ εἰμί διά ὁ πρός δόξα , οὗτος εἰμί διά ὁ ἔνδοξος , διαλεκτικός . ὁ δέ ὁ ἔνδοξος πρότασις ἐκλογή ὁποῖος τίς εἰμί , εἴρω αὐτός ἐν ὁ πρῶτος ὁ τοπικός ἐπί πλέω , ὥσπεροῦν καί ὁ ὁ ἀποδεικτικός ἐν ὁ ‘υστερεω ἀναλυτικός .