alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 47a28
Πἀλιν εἰ ἀνθρώπου ὄντος ἀνάγκη ζῷον εἶναι καὶ ζῴου οὐσίαν , ἀνθρώπου ἄρα ὄντος ἀνάγκη οὐσίαν εἶναι · <ἀλλ’ οὔπω οὐ γὰρ ἔχουσιν αἱ προτάσεις , ὡς εἴπομεν . Αἰτιᾶται καὶ τοῦτο τὸ παράδειγμα ὡς ἔχον μὲν ἐξ ἀνάγκης τοῖς κειμένοις ἑπόμενον , τῷ γε ἀνθρώπου ὄντος ζῷον εἶναι καὶ ζῴου ὄντος οὐσίαν εἶναι , τὸ ἀνθρώπου ὄντος οὐσίαν εἶναι , οὐ μὴν συλλογιστικῶς . οὐ γὰρ ἔχουσιν αἱ προτάσεις , ὡς εἴρηται δεῖν ἔχειν , εἰ μέλλοι συλλογισμὸς ἔσεσθαι · ἔστι δὲ τοῦτο τὸ δεῖν ἢ ἀμφοτέρας εἶναι τὰς προτάσεις καθόλου ἢ πάντως γε τὴν ἑτέραν . ἐνταῦθα δὲ οὐδεμία εἴληπται καθόλου . τῷ μέντοι τὴν καθόλου ἀληθῆ εἶναι τὴν παρειαμένην , ἧς τεθείσης συλλογισμὸς ἔσται , ἀληθὲς δοκεῖ τὸ τοῖς κειμένοις ἕπεσθαι δοκοῦν . ἔστι δὲ ἡ καθόλου πρότασις ‘πᾶν τὸ ἑπόῳνόν τινι ἕπεται καὶ ᾧ ἐκεῖνο ἕπεται’ . ἐν δὲ τῷ εἰ ἀνθρώπου ὄντος ζῷόν ἐστι καὶ ζῴου ὄντος οὐσία’ τῷ μὲν ζῴῳ ἕπεται ἡ οὐσία , τῷ δ’ ἀνθρώπῳ ἕπεται τὸ ζῷον · καὶ τῷ ἀνθρώπῳ ἄρα ἕπεται ἡ οὐσία . ἢ καὶ οὕτως · ἐν οἷς τρισὶν οὖσιν ἕπεται τῷ πρώτῳ τὸ δεύτερον καὶ τῷ δευτέρῳ τὸ τρίτον , ἐν τούτοις ἀκολουθεῖ καὶ τῷ πρώτῳ τὸ τρίτον · ἐν δὲ τῷ ἀνθρώπῳ καὶ τῷ ζῴῳ καὶ τῇ οὐσίᾳ τρισὶν οὖσιν ἀκολουθεῖ τῷ μὲν ἀνθρώπῳ τὸ ζῷον τῷ δὲ ζῴῳ ἡ οὐσία · ἐν τούτοις ἄρα ἀκολουθήσει καὶ τῷ ἀνθρώπῳ ἡ οὐσία . ληφθέντος γὰρ τοῦ καθόλου , οὗ προειρήκαμεν , καὶ προσληφθέντος αὐτῷ τοὐ ‘ἀνθρώπου δὲ ὄντος ζῷόν ἐστι καὶ ζῴου οὐσία’ συνάγεται συλλογιστικῶς τὸ καὶ ἐν τούτοις ἀνθρώπου ὄντος οὐσίαν εἶναι . ὅτι γὰρ οὐ παρὰ τὴν κειμένην ἀκολουθίαν τὸ συμπέρασμα ἀλλὰ παρὰ τὸ τὴν καθόλου ἀληθῆ εἶναι πρότασιν , ἣν προσειλήφαμεν , δῆλον ἂν γένοιτο , εἰ ἄλλην τινὰ ἀκολουθίαν προχειρισαίμεθα ἀληθῆ μὲν <καὶ> οὐκέτι δὲ ὑπό τι ἀληθὲς καθόλου τεταγμένην , οἵα ἐστὶν ἡ τοιαύτη ‘τὸ Α τοῦ Β πήχει ὑπερέχει , καὶ τὸ Β τοῦ Γ πήχει ὑπερέχει’ . οὐκέτι γὰρ καὶ τὸ Α τοῦ Γ πήχει ὑπερέξει · ψεῦδος γὰρ τοῦτο . ἡ δ’ αἰτία τούτου , ὅτι καὶ ἡ καθόλου ψευδὴς ἡ λέγουσα ἱεῖ τί τινος ὑπερέχει μέτρῳ τινί κἀκεῖνο ἄλλου τῷ αὐτῷ , καὶ τὸ πρῶτον τοῦ τρίτου τῷ αὐτῷ ὑπερέξει’ . δῆλος δέ ἐστι διὰ τούτων καὶ τὸν διὰ τριῶν λεγόμενον λόγον ἐξ ἀνάγκης μὲν λέγων ἔχειν τὸ ἑπόμενον τὸ τοῦ πρώτου ὄντος τὸ τρίτον εἶναι , οὐ μὴν συλλογιστικῶς , οὐδ’ εἶναι τὸν διὰ τριῶν λόγον συλλογισμὸν οὐδὲ ὅλως τὸν δι’ ὅλων ὑποθετικὸν λεγόμενον . διὸ καὶ μᾶλλον δύναται ἐπὶ τοῦ παραδείγματος τοῦ πάλιν εἰ ἀνθρώπου ὄντος ἀνάγκη ζῷον εἶναι εἰρηκέναι τὸ ἀλλ’ οὔπω συλλελόγισται · οὐ γὰρ ἔχουσιν αἱ προτάσεις , ὡς εἴπομεν , ὅτι μὴ δεικτικῶς μηδὲ καθόλου ἐλήφθησαν . ἔστι γὰρ συλλογισμός , ἄν οὕτω ληφθῶσι ‘πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , πᾶν ζῷον οὐσία’ . ἐκείνως δὲ ληφθέντων ἀναγκαῖον μὲν τὸ συμβαῖνον οὐ μὴν συλλογιστικῶς , ἐπεὶ πᾶς συλλογισμὸς γισμὸς κεῖται ὑπάρχειν ἢ μὴ ὑπάρχειν δεικνύναι . δυνα|τὸν πάλιν τὸ εἰ ἀνθρώπου ὄντος ἀνάγκη ζῷον εἶναι καὶ ζῴου οὐσίαν αἰτιᾶσθαι ὡς μὴ συλλογιστικῶς συνάγον , ὅτι ἀδιόριστοι αἱ προτάσεις , ἥ τε ’ὁ ἄνθρωπος πος ζῷον’ καὶ ἡ ‘τὸ ζῷον οὐσία‘ . λέγει μέντοι περὶ τούτου ἐν τοῖς ἑξῆς φανερώτερον . Φανερῶς δὲ καὶ τὴν διαφορὰν τοῦ ἀναγκαίου καὶ τοῦ συλλογισμοῦ δηλοῖ , δι’ ὧν ἐπενήνοχεν . ὧν δὲ χάριν ταῦτα παρέθετο , ἃ εἶπεν , ἔστι τὸ ὥστε οὐκ εἴ τι συμβαίνει τεθέντων τινῶν , πειρατέον ἀνάγειν εὐθύς · ὅταν γὰρ συλλογιστικῶς συμβαίνῃ τι , τότε δεῖ ἀνάγειν τὸν λόγον εἴς τι τῶν σχημάτων ὡς ὄντα συλλογισμόν , ἀλλ’ οὐχ ὅταν ἀπλῶς ἐξ ἀνάγκης συμβαίνῃ τι . εἰ δὲ οὕτως ταῦτα λέγοιτο , εἴη ἄν καὶ ἐν τῷ τοὐ συλλογισμοῦ ὅρῳ τὸ “ τεθέντῳν ” ἐπὶ τοῦ ‘κατηγορικῶς ληφθέντων’ εἰρημένον ἴσον τῷ ‘εἶναι ἢ μὴ εἶναι ληφθέντων’ ἀλλ’ οὐχ ‘ὑποτεθέντων’ , ἐπεὶ μὴ συλλογιστικῶς τοῖς ὑποτεθεῖσι τὸ ἀναγκαίως ἑπόμενον ἕπεται . εἰπὼν δὲ διὰ μέσου ταῦτα ἐπανῆλθεν ἐπὶ τὸ προειρημένον τὸ ὅτι πρῶτον ληπτέον τὰς δύο προτάσεις ῥᾷον γάρ , ὡς εἶπεν , εἰς τὰ μεγάλα καὶ συγκείμενα 35 διελεῖν ) , εἶτα οὕτως ἐκ τῶν προτάσεων τοὺς ὅρους ἐκληπτέον καὶ μέσον τῶν ὅρων θετέον τὸν ἐν ἀμφοτέραις ὄντα ταῖς προτάσεσιν . ὁ γὰρ δὶς λαμβανόμενος καὶ ἑκατέρῳ συντεθειμένος τῶν ἄκρων ἐν πᾶσι τοῖς σχήμασιν ὁ αὐτός ἐστιν ὁ μέσος ὅρος · τοιοῦτος γὰρ ὁ μέσος ἐν τοῖς τρισὶ σχήμασιν .
Lemmas: πάλιν εἰμί ἄνθρωπος εἰμί ἀνάγκη ζῷον εἰμί καί ζῷον οὐσία , ἄνθρωπος ἄρα εἰμί ἀνάγκη οὐσία εἰμί · <ἀλλ’ οὔπω οὖον γάρ ἔχω ὁ πρότασις , ὡς εἶπον . αἰτιάομαι καί οὗτος ὁ παράδειγμα ὡς ἔχω μέν ἐκ ἀνάγκη ὁ κεῖμαι ἕπω , ὁ γε ἄνθρωπος εἰμί ζῷον εἰμί καί ζῷον εἰμί οὐσία εἰμί , ὁ ἄνθρωπος εἰμί οὐσία εἰμί , οὖον μήv συλλογιστικός . οὖον γάρ ἔχω ὁ πρότασις , ὡς εἴρω δήω ἔχω , εἰμί μέλλω συλλογισμός εἰμί · εἰμί δέ οὗτος ὁ δήω ἢ ἀμφότερος εἰμί ὁ πρότασις καθόλου ἢ πάντως γε ὁ ἕτερος . ἐνταῦθα δέ οὐδείς λαμβάνω καθόλου . ὁ μέντοι ὁ καθόλου ἀληθής εἰμί ὁ παρίημι , ὅς τίθημι συλλογισμός εἰμί , ἀληθής δοκέω ὁ ὁ κεῖμαι ἕπω δοκέω . εἰμί δέ ὁ καθόλου πρότασις πᾶς ὁ εποωνος τις ἕπω καί ὅς ἐκεῖνος ἕπω . ἐν δέ ὁ εἰμί ἄνθρωπος εἰμί ζώιον εἰμί καί ζῷον εἰμί οὐσία ὁ μέν ζῷον ἕπω ὁ οὐσία , ὁ δέ ἄνθρωπος ἕπω ὁ ζῷον · καί ὁ ἄνθρωπος ἄρα ἕπω ὁ οὐσία . ἢ καί οὕτως · ἐν ὅς τρεῖς εἰμί ἕπω ὁ πρῶτος ὁ δύο καί ὁ δύο ὁ τρίτος , ἐν οὗτος ἀκολουθέω καί ὁ πρῶτος ὁ τρίτος · ἐν δέ ὁ ἄνθρωπος καί ὁ ζῷον καί ὁ οὐσία τρεῖς εἰμί ἀκολουθέω ὁ μέν ἄνθρωπος ὁ ζῷον ὁ δέ ζῷον ὁ οὐσία · ἐν οὗτος ἄρα ἀκολουθέω καί ὁ ἄνθρωπος ὁ οὐσία . λαμβάνω γάρ ὁ καθόλου , ὅς προαγορεύω , καί προσλαμβάνω αὐτός ὁ ἄνθρωπος δέ εἰμί ζώιον εἰμί καί ζῷον οὐσία συνάγω συλλογιστικός ὁ καί ἐν οὗτος ἄνθρωπος εἰμί οὐσία εἰμί . ὅτι γάρ οὖον παρά ὁ κεῖμαι ἀκολουθία ὁ συμπέρασμα ἀλλά παρά ὁ ὁ καθόλου ἀληθής εἰμί πρότασις , ὅς προσλαμβάνω , δῆλος εἄν γίγνομαι , εἰμί ἄλλος τις ἀκολουθία προχειρίζω ἀληθής μέν <καὶ> οὐκέτι δέ ὑπό τίς ἀληθής καθόλου τάσσω , οἷος εἰμί ὁ τοιοῦτος τότος Α ὁ Β πῆχυς ὑπερέχω , καί ὁ Β ὁ Γ πῆχυς ὑπερέχω . οὐκέτι γάρ καί ὁ Α ὁ Γ πῆχυς ὑπερέχω · ψεῦδος γάρ οὗτος . ὁ δέ αἰτία οὗτος , ὅτι καί ὁ καθόλου ψευδής ὁ λέγω ἵημι τίς τις ὑπερέχω μέτρον τις ἐκεῖνος ἄλλος ὁ αὐτός , καί ὁ πρῶτος ὁ τρίτος ὁ αὐτός ὑπερέχω . δῆλος δέ εἰμί διά οὗτος καί ὁ διά τρεῖς λέγω λόγος ἐκ ἀνάγκη μέν λέγω ἔχω ὁ ἕπω ὁ ὁ πρῶτος εἰμί ὁ τρίτος εἰμί , οὖον μήv συλλογιστικός , οὐδέ εἰμί ὁ διά τρεῖς λόγος συλλογισμός οὐδέ ὅλως ὁ διά ὅλος ὑποθετικός λέγω . διό καί μᾶλλον δύναμαι ἐπί ὁ παράδειγμα ὁ πάλιν εἰμί ἄνθρωπος εἰμί ἀνάγκη ζῷον εἰμί εἴρω ὁ ἀλλά οὔπω συλλογίζομαι · οὖον γάρ ἔχω ὁ πρότασις , ὡς εἶπον , ὅτι μή δεικτικός μηδέ καθόλου λαμβάνω . εἰμί γάρ συλλογισμός , ἄν οὗτος λαμβάνω πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , πᾶς ζῷον οὐσία . ἐκείνως δέ λαμβάνω ἀναγκαῖος μέν ὁ συμβαίνω οὖον μήv συλλογιστικός , ἐπεί πᾶς συλλογισμός γισμὸς κεῖμαι ὑπάρχω ἢ μή ὑπάρχω δείκνυμι . δυνατός πάλιν ὁ εἰμί ἄνθρωπος εἰμί ἀνάγκη ζῷον εἰμί καί ζῷον οὐσία αἰτιάομαι ὡς μή συλλογιστικός συνάγω , ὅτι ἀδιόριστος ὁ πρότασις , ὅς τε ’ὁ ἄνθρωπος πούς ζῷον καί ὁ τότος ζῷον οὐσία . λέγω μέντοι περί οὗτος ἐν ὁ ἑξῆς φανερός . φανερῶς δέ καί ὁ διαφορά ὁ ἀναγκαῖος καί ὁ συλλογισμός δηλόω , διά ὅς ἐπιφέρω . ὅς δέ χάρις οὗτος παρατίθημι , ὁ εἶπον , εἰμί ὁ ὥστε οὐ εἰμί τίς συμβαίνω τίθημι τις , πειρατέον ἀνάγω εὐθύς · ὅταν γάρ συλλογιστικός συμβαίνω τίς , τότε δεῖ ἀνάγω ὁ λόγος εἰς τίς ὁ σχῆμα ὡς εἰμί συλλογισμός , ἀλλά οὐ ὅταν ἀπλόος ἐκ ἀνάγκη συμβαίνω τίς . εἰμί δέ οὕτως οὗτος λέγω , εἰμί ἄν καί ἐν ὁ ὁ συλλογισμός ὅρος ὁ “ τίθημι ” ἐπί ὁ κατηγορικός λαμβάνω εἴρω ἴσος ὁ εἶμι ἢ μή εἰμί λαμβάνω ἀλλά οὐ ὑποτίθημι , ἐπεί μή συλλογιστικός ὁ ὑποτίθημι ὁ ἀναγκαῖος ἕπω ἕπω . εἶπον δέ διά μέσος οὗτος ἐπανέρχομαι ἐπί ὁ προερέω ὁ ὅτι πρῶτος ληπτέος ὁ δύο πρότασις ῥᾳδίως γάρ , ὡς εἶπον , εἰς ὁ μέγας καί σύγκειμαι 35 διαιρέω ) , εἶτα οὕτως ἐκ ὁ πρότασις ὁ ὅρος ἐκληπτέον καί μέσος ὁ ὁράω θετέος ὁ ἐν ἀμφότερος εἰμί ὁ πρότασις . ὁ γάρ δίς λαμβάνω καί ἑκάτερος συντίθημι ὁ ἄκρος ἐν πᾶς ὁ σχῆμα ὁ αὐτός εἰμί ὁ μέσος ὅρος · τοιοῦτος γάρ ὁ μέσος ἐν ὁ τρεῖς σχῆμα .