alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 46b40
Πῶς δ’ ἀνάξομεν τοὺς συλλογισμοὺς εἰς τὰ προειρημενα μένα σχηματα . Διὰ τούτων ὑπογράφει μέθοδον ἡμῖν , δι’ ἧς δυνησόμεθα πάντα τὸν προβληθέντα συλλογισμὸν ἀνάγειν εἰς τὸ οἰκεῖον σχῆμα , ἥτις μέθοδος εὑρετικοὺς ἡμᾶς ποιήσει καὶ τοῦ τίνες μὲν τῶν ἐρωτωμένων λόγων εἰσὶ συλλογιστικοί , τίνες δὲ φαίνονται μέν , εἰσὶ δὲ ἀσυλλόγιστοι · εἰ γάρ τις εἰς μηδὲν τῶν τριῶν ἀνάγεσθαι δύναιτο σχῆμα τῇ μεθόδῳ ταύτῃ προσχρωμένων ἡμῶν , ἣν παραδίδωσιν , ἢ ἀνάγοιτο μὲν εἴς τι αὐτῶν , μὴ τῶν συλλογιστικῶν δὲ συζυγιῶν τινα , δῆλον ὅτι ἀσυλλόγιστος ἄν εἴη . ἀπὸ δὲ τῆς μεθόδου τῆς νῦν παραδεδομένης καὶ Ἀναλυτικὰ ἐπιγράφεται τὰ βιβλία . οὐ τῶν ἁπλῶν δὲ μόνων ἀλλὰ καὶ τῶν συνθέτων ὑπογράφει τὴν ἀνάλυσιν . οὐ ταὐτὸν δέ ἐστιν ἀνάγειν τε λόγους εἰς τὰ σχήματα , ὡς ἔχει τὰ Θεοφράστου δύο τὰ ἐπιγραφόμενα Ἀνηγμένων λόγων εἰς τὰ σχήματα , καὶ μέθοδον ὑπογράψαι , δι’ ἧς πάντα τὰ προβληθέντα ἀναλύειν αὐτοὶ καὶ ἀνάγειν δυνησόμεθα . ὁ μὲν γὰρ τὴν μέθοδον τοῦ ἀναλύειν καὶ τὴν ἐπιστήμην ἔχων πάντας οἷός τε ἔσται καὶ τοὺς μήπω γνωρίμους ἀνάγειν · ὁ δέ τινας ἔχων ἀνηγμένους τούτους ἄν ἀνάγοι μόνους ὡς ἂν ἔχων τήρησιν αὐτῶν ἀναίτιον ἀλλ’ οὐκ ἐπιστήμην . ὑπογράφει δὲ τὴν αὐτὴν ταύτην μέθοδον καὶ Θεόφραστος ἐν τῷ ἐπιγραφομένῳ Περὶ ἀναλύσεως συλλογισμῶν . λοιπὸν δὲ τοῦτό φησιν ἔτι τὸ κεφάλαιον εἶναι τῆς περὶ συλλογισμῶν πραγματείας · εἰ γὰρ τήν τε γένεσιν τῶν συλλογισμῶν εἰδείημεν , ἣν ὑπέγραψε διὰ τῶν τριῶν σχημάτων καὶ τῶν καθ’ ἕκαστον αὐτῶν συλλογιστικῶν συζυγιῶν , ἔχοιμεν δὲ καὶ τοῦ εὑρίσκειν τε καὶ ποιεῖν αὐτοὶ τοὺς συλλογισμοὺς μέθοδον , ἣν ἐδίδαξεν ἡμᾶς διὰ τοῦ δεῖξαι , ὅτι δεῖ ἐκλέγειν ἑκατέρου τῶν ἐν τῷ προβλήματι ὅρων τά τε ἑπόμενα αὐτοῖς καὶ οἷς αὐτοὶ ἕπονται καὶ τὰ μὴ ὑπάρχοντα ἑκατέρῳ αὐτῶν , καὶ ἐκ τούτων τίνα κατ’ οἰκειότητα τοῦ προβλήματος συντιθέμενα τὸν μέσον ὅρον ποιεῖ , εἰ δὴ πρὸς ἐκείνοις τοῖς δύο καὶ τοὺς γεγονότας ἤδη συλλογισμοὺς ἀναλύειν δυναίμεθα εἰς τὰ συλλογιστικὰ σχήματα , τέλος ἄν ἔχοι , φησίν , ἡ πραγματεία ἡ προκειμένη . χρήσιμον δέ φησιν ἔσεσθαι τὴν γνῶσιν τῆς ἀναλύσεως τῶν συλλογισμῶν καὶ πρὸς τὴν τῶν πρότερον εἰρημένων βεβαίωσιν · ταῦτα δέ ἐστιν , ὅτι τε πᾶς συλλογισμὸς ἐν τοῖς τρισὶ σχήμασι , καὶ ὅτι ἐξ ὅρων τριῶν καὶ προτάσεων δύο προσεχῶν πᾶς . ἐκ γὰρ τῆς τῶν γεγονότων ἀναλύσεως εἰς αὐτὰ πιστότερα ἐκεῖνα καὶ βεβαιότερα ἡμῖν ἔσται , καὶ ] ὅτι ἐκ τοῦ εἰς μηδὲν ἄλλο ἀνάγεσθαι δύνασθαι τοὺς γεγονότας συλλογισμοὺς ἢ εἰς ἐκείνων τι καὶ ἐκεῖνα βεβαιωθήσεται .
Lemmas: Πῶς δέ ἀνάγω ὁ συλλογισμός εἰς ὁ προειρημένος Μένα σχῆμα . Ζεύς οὗτος ὑπογράφω μέθοδος ἐγώ , διά ὅς δύναμαι πᾶς ὁ προβάλλω συλλογισμός ἀνάγω εἰς ὁ οἰκέω σχῆμα , ὅστις μέθοδος εὑρετικός ἐγώ ποιέω καί ὁ τίς μέν ὁ ἐρωτάω λόγος εἰμί συλλογιστικός , τίς δέ φαίνω μέν , εἰμί δέ ἀσυλλόγιστος · εἰμί γάρ τις εἰς μηδείς ὁ τρεῖς ἀνάγω δύναμαι σχῆμα ὁ μέθοδος οὗτος προσχράομαι ἐγώ , ὅς παραδίδωμι , ἢ ἀνάγω μέν εἰς τίς αὐτός , μή ὁ συλλογιστικός δέ συζυγία τις , δῆλος ὅτι ἀσυλλόγιστος ἄν εἰμί . ἀπό δέ ὁ μέθοδος ὁ νῦν παραδίδωμι καί ἀναλυτικός ἐπιγράφω ὁ βιβλίον . οὖον ὁ ἁπλόος δέ μόνος ἀλλά καί ὁ συντίθημι ὑπογράφω ὁ ἀνάλυσις . οὖον αὐτός δέ εἰμί ἀνάγω τε λόγος εἰς ὁ σχῆμα , ὡς ἔχω ὁ Θεόφραστος δύο ὁ ἐπιγράφω ἀνάγω λόγος εἰς ὁ σχῆμα , καί μέθοδος ὑπογράφω , διά ὅς πᾶς ὁ προβάλλω ἀναλύω αὐτός καί ἀνάγω δύναμαι . ὁ μέν γάρ ὁ μέθοδος ὁ ἀναλύω καί ὁ ἐπιστήμη ἔχω πᾶς οἷος τε εἰμί καί ὁ μήπω γνώριμος ἀνάγω · ὁ δέ τις ἔχω ἄνειμι οὗτος ἄν ἀνάγω μόνος ὡς εἄν ἔχω τήρησις αὐτός ἀναίτιος ἀλλά οὐ ἐπιστήμη . ὑπογράφω δέ ὁ αὐτός οὗτος μέθοδος καί Θεόφραστος ἐν ὁ ἐπιγράφω περι ἀνάλυσις συλλογισμός . λοιπός δέ οὗτος φημί ἔτι ὁ κεφάλαιος εἰμί ὁ περί συλλογισμός πραγματεία · εἰμί γάρ ὁ τε γένεσις ὁ συλλογισμός οἶδα , ὅς ὑπογράφω διά ὁ τρεῖς σχῆμα καί ὁ κατά ἕκαστος αὐτός συλλογιστικός συζυγία , ἔχω δέ καί ὁ εὑρίσκω τε καί ποιέω αὐτός ὁ συλλογισμός μέθοδος , ὅς διδάσκω ἐγώ διά ὁ δείκνυμι , ὅτι δεῖ ἐκλέγω ἑκάτερος ὁ ἐν ὁ πρόβλημα ὁράω ὁ τε ἕπομαι αὐτός καί ὅς αὐτός ἕπω καί ὁ μή ὑπάρχω ἑκάτερος αὐτός , καί ἐκ οὗτος τίς κατά οἰκειότης ὁ πρόβλημα συντίθημι ὁ μέσος ὅρος ποιέω , εἰμί δή πρός ἐκεῖνος ὁ δύο καί ὁ γίγνομαι ἤδη συλλογισμός ἀναλύω δύναμαι εἰς ὁ συλλογιστικός σχῆμα , τέλος ἄν ἔχω , φημί , ὁ πραγματεία ὁ πρόκειμαι . χρήσιμος δέ φημί εἰμί ὁ γνῶσις ὁ ἀνάλυσις ὁ συλλογισμός καί πρός ὁ ὁ πρότερος εἴρω βεβαίωσις · οὗτος δέ εἰμί , ὅτι τε πᾶς συλλογισμός ἐν ὁ τρεῖς σχῆμα , καί ὅτι ἐκ ὁράω τρεῖς καί πρότασις δύο προσεχής πᾶς . ἐκ γάρ ὁ ὁ γίγνομαι ἀνάλυσις εἰς αὐτός πιστός ἐκεῖνος καί βέβαιος ἐγώ εἰμί , καί ] ὅτι ἐκ ὁ εἰς μηδείς ἄλλος ἀνάγω δύναμαι ὁ γίγνομαι συλλογισμός ἢ εἰς ἐκεῖνος τίς καί ἐκεῖνος βεβαιόω .