alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 50b30
Ὅταν δὲ τὸ κατηγορικόν , οὐκ ἀναλυθήσεται . εἰπὼν περὶ τοῦ τρίτου ἐν τῷ δευτέρῳ σχήματι ὄντος ἐκ καθόλου ἀποφατικῆς τῆς μείζονος καὶ ἐπὶ μέρους καταφατικῆς τῆς ἐλάττονος καὶ δείξας αὐτὸν ἀναγόμενον διὰ τῆς μείζονος προτάσεως ἀντιστραφείσης εἰς τὸν ἐν πρώτῳ σχήματι τέταρτον νῦν λέγει περὶ τοῦ τετάρτου συλλογισμοῦ τοῦ ἐν τῷ δευτέρῳ σχήματι · φησὶ δέ , ὅταν ᾖ τὸ καταφατικὸν πρὸς τῷ μείζονι ἄκρῳ , τὸ δὲ στερητικὸν πρὸς τῷ ἐλάττονι . οὕτως δὲ ἐχουσῶν ἐξ ἀνάγκης ἡ συζυγία συλλογιστική ἐστιν ἔχουσα τὴν ἑτέραν ἐπὶ μέρους τὴν δὲ ἑτέραν καταφατικὴν καθόλου · μείζων γὰρ αὕτη · ἀδύνατον γάρ , ὡς ἐδείχθη , ἐν δευτέρῳ σχήματι μὴ οὔσης τῆς μείζονος καθόλου συλλογισμὸν γίνεσθαι . γίνεται οὖν ἡ ἀποφατικὴ ἐπὶ μέρους . ἡ δὲ οὕτως ἔχουσα συζυγία καὶ ὁ ἐκ τοιούτων προτάσεων συλλογισμὸς ἐν δευτέρῳ σχήματι ἔχων ἐπὶ μέρους ἀποφατικὸν τὸ συμπέρασμα οὐκ ἀναχθήσεται εἰς τὸ πρῶτον σχῆμα , καίτοι τοῦ ἐπὶ μέρους ἀποφατικοῦ καὶ ἐν πρώτῳ δεικνυμένου σχήματι , ὅτι μὴ δείκνυται ὁ συλλογισμὸς οὗτος δι’ ἀντιστροφῆς ἀλλὰ διὰ μόνης τῆς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῆς . ἡ δὲ ἀνάλυσις τῶν ἐξ ἄλλου σχήματος εἰς ἄλλο σχῆμα συλλογισμῶν δι’ ἀντιστροφῆς , ὡς ἔφαμεν , γίνεται . τὸ δὲ οὔτε γὰρ ἐπιδέχεται ἀντιστροφὴν τὸ ΑΒ εἴρηκεν , οὐχ ὅτι οὐδ’ ὅλως ἀντιστρέφει ἡ καθόλου καθόλου γὰρ κεῖται καταφατικὴ ἡ Α Β , τῇ δὲ καθόλου καταφατικῇ ἡ ἐπὶ μέρους καταφατικὴ ἀντιστρέφει ) , ἀλλ’ ὅτι αὑτῇ οὐκ ἀντιστρέφει · αὗται γὰρ κυρίως ἀντιστρέφειν λέγονται αἱ αὑταῖς ἀντιστρέφουσαι . διὸ μάλιστα ἀντιστρέφειν δοκεῖ ἡ καθόλου ἀποφατικὴ ὑπάρχουσά τε καὶ ἀναγκαία καὶ ἡ ἐπὶ μέρους καταφατική · ἡ δὲ καθόλου καταφατική , εἰ καὶ ἔχει τινὰ ἑαυτῇ ἀντιστρέφουσαν , ἀλλ’ οὐ πρὸς αὑτὴν ἀντιστρέφει . διὰ τοῦτο δὴ εἶπεν ‘οὔτε γὰρ ἐπιδέχεται ἡ καθόλου καταφατικὴ ἀντιστροφήν , οὔτε εἰ καὶ γένοιτο ἀντιστροφὴ καὶ ληφθείη , ἣν ἐπιδέχεται ἡ καθόλου καταφατικὴ ἀντιστροφήν ( ἐπιδέχεται δὲ τὴν τῆς ἐπὶ μέρους καταφατικῆς ) , συλλογιστικὴ ἔτι ἡ συζυγία᾿ · γίνεται γὰρ ἐν πρώτῳ σχήματι συζυγία ἔχουσα ἐπὶ μέρους καταφατικὴν τὴν μείζονα τὴν BA , ἐπὶ μέρους δὲ ἀποφατικὴν τὴν ἐλάττονα ( τὴν ) Α Γ , ἥτις ἀσυλλόγιστός ἐστιν . δύναταί τις καὶ οὕτως ἀκοῦσαι τοῦ οὔτε γενομένης ἔσται συλλογισμὸς ἀντὶ τοῦ ‘οὔτε εἰ καὶ συχωρηθείη τὴν καθόλου καταφατικὴν ἀντιστρέφειν αὑτῇ , οὐδ’ οὕτως ἔσται συλλογισμός᾿ . καὶ γὰρ οὕτως ἀσυλλόγιστος ἡ συζυγία · ἔσται γὰρ ἐν πρώτῳ σχήματι ἡ μὲν μείζων πρότασις καθόλου καταφατικὴ ἡ BA , ἡ δὲ ἐλάττων ἐπὶ μέρους ἀποφατική · ἀδύνατον δὲ τῆς ἐλάττονος ἀποφατικῆς οὔσης συλλογισμὸν ἐν πρώτῳ γενέσθαι σχήματι . |
Lemmas: ὅταν δέ ὁ κατηγορικός , οὐ ἀναλύω . εἶπον περί ὁ τρίτος ἐν ὁ δύο σχῆμα εἰμί ἐκ καθόλου ἀποφατικός ὁ μείζων καί ἐπί μέρος καταφατικός ὁ μικρός καί δείκνυμι αὐτός ἀνάγω διά ὁ μείζων πρότασις ἀντιστρέφω εἰς ὁ ἐν πρῶτος σχῆμα τέταρτος νῦν λέγω περί ὁ τέταρτος συλλογισμός ὁ ἐν ὁ δύο σχῆμα · φημί δέ , ὅταν εἰμί ὁ καταφατικός πρός ὁ μείζων ἄκρος , ὁ δέ στερητικός πρός ὁ μικρός . οὕτως δέ ἔχω ἐκ ἀνάγκη ὁ συζυγία συλλογιστικός εἰμί ἔχω ὁ ἕτερος ἐπί μέρος ὁ δέ ἕτερος καταφατικός καθόλου · μείζων γάρ οὗτος · ἀδύνατος γάρ , ὡς δείκνυμι , ἐν δύο σχῆμα μή εἰμί ὁ μείζων καθόλου συλλογισμός γίγνομαι . γίγνομαι οὖν ὁ ἀποφατικός ἐπί μέρος . ὁ δέ οὕτως ἔχω συζυγία καί ὁ ἐκ τοιοῦτος πρότασις συλλογισμός ἐν δύο σχῆμα ἔχω ἐπί μέρος ἀποφατικός ὁ συμπέρασμα οὐ ἀνάγω εἰς ὁ πρῶτος σχῆμα , καίτοι ὁ ἐπί μέρος ἀποφατικός καί ἐν πρῶτος δείκνυμι σχῆμα , ὅτι μή δείκνυμι ὁ συλλογισμός οὗτος διά ἀντιστροφή ἀλλά διά μόνος ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή . ὁ δέ ἀνάλυσις ὁ ἐκ ἄλλος σχῆμα εἰς ἄλλος σχῆμα συλλογισμός διά ἀντιστροφή , ὡς φημί , γίγνομαι . ὁ δέ οὔτε γάρ ἐπιδέχομαι ἀντιστροφή ὁ ΑΒ εἴρω , οὐ ὅτι οὐδέ ὅλως ἀντιστρέφω ὁ καθόλου καθόλου γάρ κεῖμαι καταφατικός ὁ Α Β , ὁ δέ καθόλου καταφατικός ὁ ἐπί μέρος καταφατικός ἀντιστρέφω ) , ἀλλά ὅτι ἑαυτοῦ οὐ ἀντιστρέφω · οὗτος γάρ κύριος ἀντιστρέφω λέγω ὁ ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω . διό μάλιστα ἀντιστρέφω δοκέω ὁ καθόλου ἀποφατικός ὑπάρχω τε καί ἀναγκαῖος καί ὁ ἐπί μέρος καταφατικός · ὁ δέ καθόλου καταφατικός , εἰμί καί ἔχω τις ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω , ἀλλά οὖον πρός ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω . διά οὗτος δή εἶπον ‘οὔτε γάρ ἐπιδέχομαι ὁ καθόλου καταφατικός ἀντιστροφή , οὔτε εἰμί καί γίγνομαι ἀντιστροφή καί λαμβάνω , ὅς ἐπιδέχομαι ὁ καθόλου καταφατικός ἀντιστροφή ( ἐπιδέχομαι δέ ὁ ὁ ἐπί μέρος καταφατικός ) , συλλογιστικός ἔτι ὁ συζυγία · γίγνομαι γάρ ἐν πρῶτος σχῆμα συζυγία ἔχω ἐπί μέρος καταφατικός ὁ μείζων ὁ BA , ἐπί μέρος δέ ἀποφατικός ὁ μικρός ( ὁ ) Α Γ , ὅστις ασυλλόγιστος εἰμί . δύναμαι τις καί οὕτως ἀκούω ὁ οὔτε γίγνομαι εἰμί συλλογισμός ἀντί ὁ ‘οὔτε εἰμί καί συγχωρέω ὁ καθόλου καταφατικός ἀντιστρέφω ἑαυτοῦ , οὐδέ οὕτως εἰμί συλλογισμός . καί γάρ οὕτως ἀσυλλόγιστος ὁ συζυγία · εἰμί γάρ ἐν πρῶτος σχῆμα ὁ μέν μείζων πρότασις καθόλου καταφατικός ὁ BA , ὁ δέ μικρός ἐπί μέρος ἀποφατικός · ἀδύνατος δέ ὁ μικρός ἀποφατικός εἰμί συλλογισμός ἐν πρῶτος γίγνομαι σχῆμα . |