alexander-philosophy.in-aristotelis-analyticorum-priorum-librum-i-commentarium 40b23
Ἀνάγκη δὴ πάντα συλλογισμὸν καὶ πᾶσαν ἀπόδειξιν ἢ ὑπάρχον τί τινι ἢ μὴ ὑπάρχον δεικνύναι . Δεικνύς , ὅτι πᾶς συλλογισμὸς τῶν εἰρημένων τις ἔσται καὶ ἔν τινι τῶν τριῶν σχημάτων , διαίρεσιν τῶν δεικνυμένων συλλογιστικῶς πρῶτον ποιεῖται , καὶ οὕτως ἕκαστον τῶν ἐκ τῆς διαιρέσεως δείκνυσι μὴ δυνάμενον ἄλλως δειχθῆναι , εἰ μὴ διά τινος τῶν προειρημένων τριῶν σχημάτων καὶ τῶν ἐν τούτοις συζυγιῶν · τούτου γὰρ δειχθέντος ἀποδειχθὲν ἄν εἴη τὸ προκείμενον . λαμβάνει δὴ τὸ πᾶσαν ἀπόδειξιν καὶ πάντα συλλογισμὸν ( κοινότερον νῦν τῆς ἀποδείξεως ὀνόματι χρώμενος ) ἢ ὑπάρχον τί τινι δεικνύναι ἢ μὴ ὑπάρχον , καὶ ἑκάτερον τούτων ἢ καθόλου ἢ κατὰ μέρος · ἢ γὰρ παντὶ ὑπάρχειν ἢ μηδενὶ δείκνυσιν ὁ συλλογιζόμενος ( ταῦτα γὰρ τὰ καθόλου ) ἢ τινὶ ὑπάρχειν ἢ μὴ παντί · ταῦτα γὰρ τὰ ἐπὶ μέρους . εἰπὼν δέ , ὅτι τὰ δεικνύμενα ταῦτά ἐστι συλλογιστικῶς , ἑξῆς παρατίθεται καὶ τοὺς τρόπους τῶν δείξεων λέγων ἔτι ἢ δεικτικῶς ἢ ἐξ ὑποθέσεως , δεικτικῶς μὲν λέγων τοὺς κατηγορικῶς καὶ δι’ οὐδεμιᾶς ὑποθέ|σεως ἀκκὰ ν τὸ προκείμενον ἄντικρυς καὶ αὐτόθεν δεικνύντας ( οὐ γὰρ χρῶνται τῷ ὀνόματι ἐπὶ τούτου τοῦ τρόπου τῆς δείξεως ἀλλὰ τῷ δεικτικῷ , κατηγορικὸν δὲ ἐν ἔθει αὐτοῖς τὸ καταφατικὸν λέγειν ) , ἐξ ὑποθέσεως · δὲ τοὺς ὑπόθεσίν τινα θέντας ἐν τῇ δείξει καὶ ὑποτεθείσῃ προσχρωμένους προτάσει ἢ μιᾷ ἢ καὶ πλείοσι . δείξει δέ , ὅτι καὶ ἐν τοῖς ἐξ ὑποθέσεως τὸ συλλογιστικῶς δεικνύμενον ἢ ὑπάρχειν τινὶ ἢ μὴ ὑπάρχειν δείκνυται , καὶ τούτων ἑκάτερον ἢ καθόλου ἢ κατὰ μέρος διὰ τούτων δείκνυται . φησὶ δὲ τοῦ ἐξ ὑποθέσεως μέρος καὶ εἶδος εἶναι καὶ τὴν δι’ ἀδυνάτου δεῖξιν ἐνδεικνύμενος ἡμῖν , τί ποτέ ἐστι τὸ ἐξ ὑποθέσεως , καὶ διὰ τί ἐξ ὑποθέσεως καλεῖται · καὶ γὰρ ἐν τοῖς δι’ ἀδυνάτου ὑποθέντες τὸ ἀντικείμενον , οὗ βουλόμεθα δεῖξαι , πρὸς τοῦτο τὸν συλλογισμὸν ποιούμεθα δεικνύντες ἀδύνατον αὐτό , προηγουμένως μὲν συλλογιζόμενοι καὶ δεικνύντες τὸ ψεῦδός τε καὶ ἀδύνατον , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ καὶ κατασκευάζοντες τἀληθές τε καὶ τὸ προκείμενον . περὶ μὲν οὖν τῶν ἐξ ὑποθέσεως ποιήσεται τὸν λόγον · ἀκολουθήσει γὰρ ὁ περὶ ἐκείνων λόγος τούτοις . πρῶτον δὲ τοὺς κατηγορικῶς καὶ δεικτικῶς , ὥς φησι , δεικνύντας δείκνυσι πάντας διὰ τῶν προειρημένων γινομένους σχημάτων · ἐκ γὰρ τούτων φησὶν ἔσεσθαι γνώριμον καὶ τὸ τῶν ὑποθετικῶν .
Lemmas: Ἀνάγκη δή πᾶς συλλογισμός καί πᾶς ἀπόδειξις ἢ ὑπάρχω τίς τις ἢ μή ὑπάρχω δείκνυμι . δείκνυμι , ὅτι πᾶς συλλογισμός ὁ εἴρω τις εἰμί καί ἐν τις ὁ τρεῖς σχῆμα , διαίρεσις ὁ δείκνυμι συλλογιστικός πρῶτος ποιέω , καί οὕτως ἕκαστος ὁ ἐκ ὁ διαίρεσις δείκνυμι μή δύναμαι ἄλλως δείκνυμι , εἰμί μή διά τις ὁ προερέω τρεῖς σχῆμα καί ὁ ἐν οὗτος συζυγία · οὗτος γάρ δείκνυμι ἀποδείκνυμι ἄν εἰμί ὁ πρόκειμαι . λαμβάνω δή ὁ πᾶς ἀπόδειξις καί πᾶς συλλογισμός ( κοινός νῦν ὁ ἀπόδειξις ὄνομα χράω ) ἢ ὑπάρχω τίς τις δείκνυμι ἢ μή ὑπάρχω , καί ἑκάτερος οὗτος ἢ καθόλου ἢ κατά μέρος · ἢ γάρ πᾶς ὑπάρχω ἢ μηδείς δείκνυμι ὁ συλλογίζομαι ( οὗτος γάρ ὁ καθόλου ) ἢ τις ὑπάρχω ἢ μή πᾶς · οὗτος γάρ ὁ ἐπί μέρος . εἶπον δέ , ὅτι ὁ δείκνυμι οὗτος εἰμί συλλογιστικός , ἑξῆς παρατίθημι καί ὁ τρόπος ὁ δεῖξις λέγω ἔτι ἢ δεικτικός ἢ ἐκ ὑπόθεσις , δεικτικός μέν λέγω ὁ κατηγορικός καί διά οὐδείς ὑπόθεσις Ακκά Ν ὁ πρόκειμαι ἄντικρυς καί αὐτόθεν δείκνυμι ( οὖον γάρ χράω ὁ ὄνομα ἐπί οὗτος ὁ τρόπος ὁ δεῖξις ἀλλά ὁ δεικτικός , κατηγορικός δέ ἐν ἔθος αὐτός ὁ καταφατικός λέγω ) , ἐκ ὑπόθεσις · δέ ὁ ὑπόθεσις τις θέω ἐν ὁ δείκνυμι καί ὑποτίθημι προσχράομαι πρότασις ἢ εἷς ἢ καί πλείων . δείκνυμι δέ , ὅτι καί ἐν ὁ ἐκ ὑπόθεσις ὁ συλλογιστικός δείκνυμι ἢ ὑπάρχω τις ἢ μή ὑπάρχω δείκνυμι , καί οὗτος ἑκάτερος ἢ καθόλου ἢ κατά μέρος διά οὗτος δείκνυμι . φημί δέ ὁ ἐκ ὑπόθεσις μέρος καί εἶδος εἰμί καί ὁ διά ἀδύνατος δεῖξις ἐνδείκνυμι ἐγώ , τίς ποτός εἰμί ὁ ἐκ ὑπόθεσις , καί διά τίς ἐκ ὑπόθεσις καλέω · καί γάρ ἐν ὁ διά ἀδύνατος ὑποτίθημι ὁ ἀντίκειμαι , ὅς βούλομαι δείκνυμι , πρός οὗτος ὁ συλλογισμός ποιέω δείκνυμι ἀδύνατος αὐτός , προηγουμένως μέν συλλογίζομαι καί δείκνυμι ὁ ψεῦδος τε καί ἀδύνατος , κατά συμβαίνω δέ καί κατασκευάζω ἀληθής τε καί ὁ πρόκειμαι . περί μέν οὖν ὁ ἐκ ὑπόθεσις ποιέω ὁ λόγος · ἀκολουθέω γάρ ὁ περί ἐκεῖνος λόγος οὗτος . πρῶτος δέ ὁ κατηγορικός καί δεικτικός , ὅς φημί , δείκνυμι δείκνυμι πᾶς διά ὁ προερέω γίγνομαι σχῆμα · ἐκ γάρ οὗτος φημί εἰμί γνώριμος καί ὁ ὁ ὑποθετικός .