alexander-philosophy.hqika-problh-mata-sp 5
Εἰ ἡ κοινὴ ἡδονὴ ἡ ὡς γένος λαμβανομένη οὔτ’ ἀγαθόν ἐστιν οὔτε κακόν , διότι ἡ μὲν ἀγαθόν ἐστιν αὐτῆς ἡ δὲ κακόν ( τὸ γὰρ κοινὸν οὐκ ἔστιν ἕν τι τῶν ὑπὸ τὸ κοινόν ) , οὐδ’ ἀδιάφορος ἔσται , εἴ γέ εἰσί τινες καὶ ἡδοναὶ ἀδιάφοροι , ὥσπερ καὶ αἱ μὲν ἀγαθαί , αἱ δὲ μοχθηραί . ταῦτα δ’ ἄν τις ζητήσειεν καὶ ἐπὶ τῶν ἐνεργειῶν , ὧν τέλη πως αἱ ἡδοναί , διὸ καὶ συνδιαιροῦνται αὐταῖς . εἰ γὰρ τῶν ἐνεργειῶν αἱ μέν εἰσιν ἀγαθαί , αἱ δὲ μοχθηραί , αἱ δὲ ἀδιάφοροι , ἡ κοινὴ καὶ ὡς γένος ἐνέργεια λαμβανομένη οὔτ’ ἀγαθὸν οὔτε κακὸν οὔτ’ ἀδιάφορον ἔσται . ἀλλὰ μὴν πᾶν τὸ ὂν ἀναγκαῖον ἢ ἀγαθὸν ἢ κακὸν ἢ ἀδιάφορον εἶναι . ἢ πᾶν τὸ ὃν ἐν ὑποστάσει καὶ τὸ εἶναι καθ’ αὐτὸ δυνάμενον · εἰ δέ τι κοινὸν εἴη , ὑφ’ ὃ ταῦτα πάντα ἐστίν , ἐκεῖνο οὐκέτι σἷόν τε τούτων τι εἶναι τῷ πάντα ἔχειν ὑφ’ αὐτό . οὐδὲ γὰρ ἐπεὶ πᾶν ζῷον τὸ ἐν ὑποστάσει ὃν ἢ λογικόν ἐστιν ἢ ἄλογον , διὰ τοῦτο καὶ τὸ κοινὸν τὸ ὡς γένος κατὰ τῶν ἐν ὑποστάσει κατηγορούμενον ἐν θατέρῳ τούτων ἐστί . οὔτε οὖν ἡ κοινὴ ἡδονὴ οὔτε ἡ κοινὴ ἐνέργεια ἔσονται ἢ ἀγαθὰ ἢ κακὰ ἢ ἀδιάφορα , πάσης ἡδονῆς καὶ πάσης ἐνεργείας τῆς ἐν ὑποστάσει τούτων τι ἐχούσης . ἐπεὶ δὲ αἱ ἡδοναὶ ταῖς ἐνεργείαις , ἐφ’ αἷς γίνονται , συνδιαιροῦνται , καὶ αἱ μὲν ἐπιγινόμεναί τε καὶ ἑπόμεναι ταῖς ἀγαθαῖς ἐνεργείαις ἀγαθαί , αἱ δὲ ταῖς μοχθηραῖς μοχθηραί . ἀδιάφοροι δὲ αἱ ταῖς ἀδαφόροις , ἐπιζητήσαι τις ἂν , πῶς χρὴ περὶ λύπης λέγειν , ἐπειδὴ αὕτη ἐναντία τῇ ἡδονῇ . εἰ γὰρ καὶ ταύτην λέγοι τις συνδιαιρεῖσθαι ταῖς ἐνεργείαις , ἐφ’ αἷς γίνεται , πρῶτον μὲν τίνα τρόπον ἡ διαίρεσις ἔσται ; πότερον τὰς μὲν ἐπὶ ταῖς ἀγαθαῖς ἐνεργείαις γινομένας ἐροῦμεν κακάς , τὰς δὲ ἐπὶ ταῖς μοχθηραῖς ἀγαθάς , τὰς δὲ ἐπὶ ταῖς ἀδιαφόροις ἀδιαφόρους ; ἢ ἄτοπον τὸ λέγειν ἐν ἀγαθῷ εἶναι τὸ λυπούμενον ἐπὶ ταῖς μοχθηραῖς ἐνεργείαις , ὃς ἐνεργεῖ ; ἐν κακῷ γὰρ ὁ τοιοῦτος . πῶς γὰρ οὐκ ἐν κακῷ ὁ ἐν τοιαύταις ἐνεργείαις ὤν ; ἔπειτα ἡ μὲν ἡδονὴ εὐλόγως ἐδόκει συνδιαιρεῖσθαι ταῖς πρὸ αὐτῆς ἐνεργείαις ( κατ’ οἰκειότητα γὰρ τὴν πρὸς αὐτὰς ἐγίνετο καὶ ὡς τέλος τι ἦν αὐτῶν ) , ἡ δὲ λύπη ἀλλοτριότητός ἐστι σημεῖον τοῖς ἐφ’ οἷς γίνεται . ἢ εὔλογον δι’ αὐτὸ τὴν ἐπὶ ταῖς ἀγαθαῖς ἐνεργείαις γινομένην εἶναι κακήν , διότι ἀλλοτρία ἐστὶ τῶν ἀγαθῶν , καὶ διὰ ταῦτα τὴν ἐπὶ ταῖς κακαῖς ἀγαθήν , ὅτι ἐστί τις ἀλλοτρία τῶν κακῶν , ὅτι τε ὁ λέγων τὴν τοιαύτην λύπην ἀγαθὸν οὐ τὰς ἐνεργείας ἐφ’ αἷς γίνεται , τίθησιν ἀγαθὰς εἶναι , ἀλλὰ τὴν ἀλλοτριότητα πρὸς τὰς τοιαύτας ἐνεργείας ἢ περιστάσεις τε καὶ τύχας . ἢ ὅλως ἄτοπον τὸ τὴν λύπην οὕτως διαιρεῖν . δοκεῖ γὰρ ἡ λύπη τῇ ἑαυτῆς φύσει κακὸν εἶναι τοῖς ἔχουσιν αὐτήν . ἀλλ’ εἰ λύπη κακόν , τὸ δ’ ἐναντίον τῷ κακῷ ἀγαθὸν ἢ κακόν , δεήσει καὶ τὴν ἡδονὴν ἐναντίαν οὖσαν τῇ λύπῃ ἀγαθὸν ἢ κακὸν εἶναι . εὑρέθη δὲ οὔτε πᾶσα ἀγαθὸν οὔσα οὔτε πᾶσα κακόν , ἣν δέ τις καὶ ἀδιάψγορος . ἄρ’ οὖν ἡ μὲν ἀγαθὴ οὕτως ἔσται ἐναντία τῇ λύπῃ , ὡς ἀγαθὸν κακῷ , ἡ δὲ μοχθηρὰ ὡς κακὸν κακῷ ; ἀλλ’ εἰ οὕτως , τί χρὴ περὶ τῆς ἀδιαφόρου λέγειν ; ἦν γὰρ ἐπὶ ταῖς ἀδιαφόροις ἐνεργείαις γινομένη , ἥτις οὐκ ἔσται ἐναντία λύπῃ , ἔσται τῷ κακῷ οὐ μόνον κακὸν καὶ ἀγαθὸν ἐναντία , ἀλλὰ καὶ ἀδιάφορον , ὅπερ οὐ δοκεῖ . ἢ χρὴ τῶν ἡδονῶν καθόλου διαίρεσιν ποιησάμενον λαβεῖν τὰς μέν τινας αὐτῶν εἶναι κατὰ φύσιν τοῖς ἡδομένοις αὐτάς , τὰς δὲ παρὰ φύσιν . κατὰ φύσιν μὲν τὰς γινομένας ἐπὶ ταῖς κατὰ φύσιν ἡδομένοις ἐνεργείαις , παρὰ φύσιν δὲ ὧν καὶ ἐνέργειαι τοιαῦται . ἑκάστῳ γὰρ ζῴῳ εἰσί τινες οἰκεῖαί τε καὶ κατὰ φύσιν αὐτῶν ἐνέργειαι . καὶ γὰρ ἀνθρώπου εἰσὶν ἐνέργειαί τινες κατὰ τὴν ἀνθρώπου γινόμεναι φύσιν , καὶ ἵππου κατὰ τὴν τοῦ ἵππου , καὶ κυνὸς καὶ τῶν ἄλλων ζῴων ὁμοίως , ὧν καὶ τὰς ἡδονὰς κατὰ φύσιν καὶ αὐτὰς χρὴ λέγειν ἐκείνοις , τὰς δ’ ἐπὶ ταῖς ὑπό τινων οὐ κατὰ τὴν οἰκείαν φύσιν αὐτῶν γινομέναις ἐνεργείαις ἡδονὰς παρὰ φύσιν ( διὸ καὶ ὁμωνύμους ἐκείνας ) , ὧν τὰς μὲν κατὰ φύσιν ἑκάστοις καὶ ἡδονὰς κυρίως εἶναι ῥητέον , τὰς δὲ παρὰ φύσιν ἐκείνοις τοῖς ἡδομένοις αὐτὰς ἡδονάς , οὐ μὴν κυρίως τε καὶ ἁπλῶς ἡδονάς , ὥσπερ καὶ ὑγιεινὰ τὰ μὲν ἀπλῶς , τὰ δὲ τοῖσδε , καὶ τὰς μὲν ἀληθῶς τε καὶ κυρίως ἡδονὰς ἀγαθὰς εἶναι τοῖς ἡδομένοις αὐτὰς ῥητέον , τὰς δὲ παρὰ φύσιν γινομένας τισὶν οὐκ οὔσας ἀπλῶς ἡδονὰς μοχθηράς τε καὶ κακάς . εἰ δὴ μάλιστα ἄνθρωπος καὶ κατὰ φύσιν ἔχων μάλιστα ὁ ἀγαθός , εἶεν ἂν καὶ ἀνθρώπῳ κατὰ φύσιν ἡδοναὶ μάλιστα αἱ τούτῳ φαινόμεναι , καὶ ἡδέα οἷς οὖτος χαίρει . ὅσα δὲ τούτῳ δυσχερῆ , ταῦτα παρὰ φύσιν τε καὶ οὐχ πλῶς ἡδέα , εἰ καὶ ἥδοιντό τινες ἐπ’ αὐτοῖς . διάφεροιεν δ’ ἂν καὶ τῶν κατὰ φύσιν ἑκάστῳ ἡδονῶν τῷ αἱ μὲν αὐτῶν μᾶλλον , αἱ δὲ ἧττον οἰκεῖαι εἶναι . οὕτω δ’ ἂν εἴη τῇ λύπῃ κακῷ ὄντι ἡ κυρίως τε καὶ ἁπλῶς ἡδονὴ ἐναντία οὖσα ἀγαθὸν πᾶσα , εἰ καὶ μὴ ὁμοίως , αἱ δὲ παρὰ φύσιν οὕτε ἡδοναὶ ἁπλῶς οὔτε ἀγαθαί , εἶεν δ’ ἂν καὶ ἐπὶ τοῖς ἀδιαφόροις τοιαῦται · οὐδὲ γὰρ τὰ ἀδιάφορα ἐν τοῖς κατὰ φύσιν . ἡδονῇ δὲ ἐναντίον λύπη , ἀλλ’ οὐ πόνος , εἴ γε πόνος θλῖψιν σωματικὴν δηλοῖ καὶ λύπην τινά , ἀλλ’ οὐ τὴν ἁπλῶς . ἡ δὲ λύπη ἡ καθόλου τὴν τοιάνδε ψυχικὴν διάθεσιν σημαίνει , εἴτ’ ἐπὶ θλίψει γίνοιτο σωματικῇ εἴτ’ ἐαὶ διαθέσει τινὶ ψυχικῇ , ὥσπερ καὶ ἡ ἡδονὴ οὐχὶ σωματικὴ μόνον , ἀλλὰ καὶ ψυχική . τῇ κοινῇ οὖν ἡδονῇ λύπη κοινὴ οὖσα ἐναντίον , ἡ δ’ ἐπὶ ταῖς παρὰ φύσιν ἡδονή , φθείρουσα τὴν ἐπὶ τοῖς κατὰ φύσιν ἡδονὴν οὖσαν ἀγαθὸν , ὁμοίως τῇ οἰκείᾳ λύπῃ , εἴη ἂν καὶ αὐτὴ κακόν ὡς ὑπερβολὴ γὰρ τὸ ἐφ’ οἷς μηδὲ γενόμενον , ὡς εἶναι πᾶσαν μὲν λύπην κακόν , τῶν δ’ ἡδονῶν τὰς μὲν κατὰ φύσιν τε καὶ κυρίως ἡδονὰς ὡς ἀγαθὰ ἐναντίας εἶναι ταῖς λύπαις , τὰς δὲ παρὰ φύσιν ὡς κακὸν κακῷ .
Lemmas: εἰμί ὁ κοινός ἡδονή ὁ ὡς γένος λαμβάνω οὔτε ἀγαθός εἰμί οὔτε κακός , διότι ὁ μέν ἀγαθός εἰμί αὐτός ὁ δέ κακός ( ὁ γάρ κοινός οὐ εἰμί εἷς τίς ὁ ὑπό ὁ κοινός ) , οὐδέ ἀδιάφορος εἰμί , εἰμί γε εἰμί τις καί ἡδονά ἀδιάφορος , ὥσπερ καί ὁ μέν ἀγαθός , ὁ δέ μοχθηρός . οὗτος δέ ἄν τις ζητέω καί ἐπί ὁ ἐνέργεια , ὅς τέλος πως ὁ ἡδονή , διό καί συνδιαιρέω αὐτός . εἰμί γάρ ὁ ἐνέργεια ὁ μέν εἰμί ἀγαθός , ὁ δέ μοχθηρός , ὁ δέ ἀδιάφορος , ὁ κοινός καί ὡς γένος ἐνέργεια λαμβάνω οὔτε ἀγαθός οὔτε κακός οὔτε ἀδιάφορος εἰμί . ἀλλά μήv πᾶς ὁ εἰμί ἀναγκαῖος ἢ ἀγαθός ἢ κακός ἢ ἀδιάφορος εἰμί . ἢ πᾶς ὁ ὅς ἐν ὑπόστασις καί ὁ εἰμί κατά αὐτός δύναμαι · εἰμί δέ τίς κοινός εἰμί , ὑπό ὅς οὗτος πᾶς εἰμί , ἐκεῖνος οὐκέτι σίον τε οὗτος τίς εἰμί ὁ πᾶς ἔχω ὑπό αὐτός . οὐδέ γάρ ἐπεί πᾶς ζῷον ὁ ἐν ὑπόστασις ὅς ἢ λογικός εἰμί ἢ ἄλογος , διά οὗτος καί ὁ κοινός ὁ ὡς γένος κατά ὁ ἐν ὑπόστασις κατηγορέω ἐν ἕτερος οὗτος εἰμί . οὔτε οὖν ὁ κοινός ἡδονή οὔτε ὁ κοινός ἐνέργεια εἰμί ἢ ἀγαθός ἢ κακός ἢ ἀδιάφορος , πᾶς ἡδονή καί πᾶς ἐνέργεια ὁ ἐν ὑπόστασις οὗτος τίς ἔχω . ἐπεί δέ ὁ ἡδονά ὁ ἐνέργεια , ἐπί ὅς γίγνομαι , συνδιαιρέω , καί ὁ μέν ἐπιγίγνομαι τε καί ἕπομαι ὁ ἀγαθός ἐνέργεια ἀγαθός , ὁ δέ ὁ μοχθηρός μοχθηρός . ἀδιάφορος δέ ὁ ὁ αδαφοροος , ἐπιζητέω τις εἄν , πῶς χρή περί λύπη λέγω , ἐπεί οὗτος ἐναντίος ὁ ἡδονή . εἰμί γάρ καί οὗτος λέγω τις συνδιαιρέω ὁ ἐνέργεια , ἐπί ὅς γίγνομαι , πρῶτος μέν τίς τρόπος ὁ διαίρεσις εἰμί ; πότερος ὁ μέν ἐπί ὁ ἀγαθός ἐνέργεια γίγνομαι εἴρω κακός , ὁ δέ ἐπί ὁ μοχθηρός ἀγαθός , ὁ δέ ἐπί ὁ ἀδιάφορος ἀδιάφορος ; ἢ ἄτοπος ὁ λέγω ἐν ἀγαθός εἰμί ὁ λυπέω ἐπί ὁ μοχθηρός ἐνέργεια , ὅς ἐνεργέω ; ἐν κακός γάρ ὁ τοιοῦτος . πῶς γάρ οὐ ἐν κακός ὁ ἐν τοιοῦτος ἐνέργεια εἰμί ; ἔπειτα ὁ μέν ἡδονή εὔλογος δοκέω συνδιαιρέω ὁ πρό αὐτός ἐνέργεια ( κατά οἰκειότης γάρ ὁ πρός αὐτός γίγνομαι καί ὡς τέλος τίς εἰμί αὐτός ) , ὁ δέ λύπη ἀλλοτριότης εἰμί σημεῖον ὁ ἐπί ὅς γίγνομαι . ἢ εὔλογος διά αὐτός ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός ἐνέργεια γίγνομαι εἰμί κακός , διότι ἀλλότριος εἰμί ὁ ἀγαθός , καί διά οὗτος ὁ ἐπί ὁ κακός ἀγαθός , ὅτι εἰμί τις ἀλλότριος ὁ κακός , ὅτι τε ὁ λέγω ὁ τοιοῦτος λύπη ἀγαθός οὖον ὁ ἐνέργεια ἐπί ὅς γίγνομαι , τίθημι ἀγαθός εἰμί , ἀλλά ὁ ἀλλοτριότης πρός ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια ἢ περίστασις τε καί Τύχη . ἢ ὅλως ἄτοπος ὁ ὁ λύπη οὕτως διαιρέω . δοκέω γάρ ὁ λύπη ὁ ἑαυτοῦ φύσις κακός εἰμί ὁ ἔχω αὐτός . ἀλλά εἰμί λύπη κακός , ὁ δέ ἐναντίος ὁ κακός ἀγαθός ἢ κακός , δήω καί ὁ ἡδονά ἐναντίος εἰμί ὁ λύπη ἀγαθός ἢ κακός εἰμί . εὑρίσκω δέ οὔτε πᾶς ἀγαθός εἰμί οὔτε πᾶς κακός , ὅς δέ τις καί ἀδιάψγορος . ἄρα οὖν ὁ μέν ἀγαθός οὕτως εἰμί ἐναντίος ὁ λύπη , ὡς ἀγαθός κακός , ὁ δέ μοχθηρός ὡς κακός κακός ; ἀλλά εἰμί οὕτως , τίς χρή περί ὁ ἀδιάφορος λέγω ; εἰμί γάρ ἐπί ὁ ἀδιάφορος ἐνέργεια γίγνομαι , ὅστις οὐ εἰμί ἐναντίος λύπη , εἰμί ὁ κακός οὖον μόνος κακός καί ἀγαθός ἐναντίος , ἀλλά καί ἀδιάφορος , ὅσπερ οὖον δοκέω . ἢ χρή ὁ ἡδονή καθόλου διαίρεσις ποιέω λαμβάνω ὁ μέν τις αὐτός εἰμί κατά φύσις ὁ ἥδομαι αὐτός , ὁ δέ παρά φύσις . κατά φύσις μέν ὁ γίγνομαι ἐπί ὁ κατά φύσις ἥδομαι ἐνέργεια , παρά φύσις δέ ὅς καί ἐνέργεια τοιοῦτος . ἕκαστος γάρ ζῷον εἰμί τις οἰκεῖος τε καί κατά φύσις αὐτός ἐνέργεια . καί γάρ ἄνθρωπος εἰμί ἐνέργεια τις κατά ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι φύσις , καί ἵππος κατά ὁ ὁ ἵππος , καί κύων καί ὁ ἄλλος ζῷον ὁμοίως , ὅς καί ὁ ἡδονά κατά φύσις καί αὐτός χρή λέγω ἐκεῖνος , ὁ δέ ἐπί ὁ ὑπό τίνω οὖον κατά ὁ οἰκεῖος φύσις αὐτός γίγνομαι ἐνέργεια ἡδονά παρά φύσις ( διό καί ὁμώνυμος ἐκεῖνος ) , ὅς ὁ μέν κατά φύσις ἕκαστος καί ἡδονά κύριος εἰμί ῥητέος , ὁ δέ παρά φύσις ἐκεῖνος ὁ ἥδομαι αὐτός ἡδονή , οὖον μήv κύριος τε καί ἁπλόος ἡδονή , ὥσπερ καί ὑγιεινός ὁ μέν ἀπλόος , ὁ δέ ὅδε , καί ὁ μέν ἀληθής τε καί κύριος ἡδονά ἀγαθός εἰμί ὁ ἥδομαι αὐτός ῥητέος , ὁ δέ παρά φύσις γίγνομαι τις οὐ εἰμί ἀπλόος ἡδονά μοχθηρός τε καί κακός . εἰμί δή μάλιστα ἄνθρωπος καί κατά φύσις ἔχω μάλιστα ὁ ἀγαθός , ἄγω εἄν καί ἄνθρωπος κατά φύσις ἡδονά μάλιστα ὁ οὗτος φαίνω , καί ἡδύς ὅς οὗτος χαίρω . ὅσος δέ οὗτος δυσχερής , οὗτος παρά φύσις τε καί οὐ Πλῶς ἡδύς , εἰμί καί ἥδομαι τις ἐπί αὐτός . διαφέρω δέ εἄν καί ὁ κατά φύσις ἕκαστος ἡδονή ὁ ὁ μέν αὐτός μᾶλλον , ὁ δέ κακός οἰκεῖος εἰμί . οὗτος δέ εἄν εἰμί ὁ λύπη κακός εἰμί ὁ κύριος τε καί ἁπλόος ἡδονή ἐναντίος εἰμί ἀγαθός πᾶς , εἰμί καί μή ὁμοίως , ὁ δέ παρά φύσις ἵημι ἡδονά ἁπλόος οὔτε ἀγαθός , ἄγω δέ εἄν καί ἐπί ὁ ἀδιάφορος τοιοῦτος · οὐδέ γάρ ὁ ἀδιάφορος ἐν ὁ κατά φύσις . ἡδονή δέ ἐναντίος λύπη , ἀλλά οὖον πόνος , εἰμί γε πόνος θλῖψις σωματικός δηλόω καί λύπη τις , ἀλλά οὖον ὁ ἁπλόος . ὁ δέ λύπη ὁ καθόλου ὁ τοιόσδε ψυχικός διάθεσις σημαίνω , ἔτι ἐπί θλῖψις γίγνομαι σωματικός ἔτι ἑός διάθεσις τις ψυχικός , ὥσπερ καί ὁ ἡδονή οὐ σωματικός μόνος , ἀλλά καί ψυχικός . ὁ κοινός οὖν ἡδονή λύπη κοινός εἰμί ἐναντίος , ὁ δέ ἐπί ὁ παρά φύσις ἡδονή , φθείρω ὁ ἐπί ὁ κατά φύσις ἡδονά εἰμί ἀγαθός , ὁμοίως ὁ οἰκεῖος λύπη , εἰμί εἄν καί αὐτός κακός ὡς ὑπερβολή γάρ ὁ ἐπί ὅς μηδέ γίγνομαι , ὡς εἰμί πᾶς μέν λύπη κακός , ὁ δέ ἡδονή ὁ μέν κατά φύσις τε καί κύριος ἡδονά ὡς ἀγαθός ἐναντίος εἰμί ὁ λύπη , ὁ δέ παρά φύσις ὡς κακός κακός .