alexander-philosophy.hqika-problh-mata-sp 21
Εἴρηκεν μὲν καὶ ἐν τῷ δευτέρῳ τῶν ικομαχείων , ὅτι πάθος ἐστίν , ἀλλ’ οὐχ ἕξις οὐδὲ ἀρετή , λέγει δὲ καὶ ἐν τῷ τετάρτῳ , καὶ δείκνυσίν γε ὅτι πάθος διά τε τοῦ ὁρισμοῦ τῆς αἰδοῦς καὶ διὰ τῶν τοῖς αἰδουμένοις συμβαινόντων . ἀλλ’ ἐκεῖ μὲν ἐπαινετὸν αὐτὸ πάθος εἶπεν , ἐνταῦθα δὲ τοῖς μὲν νέοις φησὶν εἶναι αἱρετὸν αὐτό , διότι τῆς ἡλικίας ἐχούσης εὐεμπτώτως πρὸς τὰ ἁμαρτήματα ἡ αἰδώς πολλοῖς αὐτῶν ἐμποδὸν γίνεται , τοῖς δὲ κατὰ τὴν ἡλικίαν προβεβηκόσιν ἀλλότριόν φησιν αὐτὸ λοιπὸν εἶναι τῷ εἶναι μὲν δὴ τὴν αἰδώ φόβον ἀδοξίας , τὸν δὲ φόβον τῆς ἀδοξίας ἢ ἐπὶ γεγονόσιν αἰσχροῖς ἢ ἐπὶ μέλλουσιν γίνεσθαι ἢ ἐπὶ δοκοῦσιν , ὧν οὐκέτι οἱ προβεβηκότες κατὰ τὴν ἡλικίαν καὶ τὰς ἀρετὰς ἔχοντες πρακτικοί . ῥτψδιον γὰρ αὐτοῖς φυλάττεσθαι καὶ ὅσα οὐκ ἔστι μὲν αἰσχρά , δοκεῖ δὲ γίνεσθαι καὶ αὐτὰ ἀδοξίας αἴτια . ἄξιον δὴ περὶ τούτου διαλαβεῖν καὶ μάλιστα , ἐπεὶ σύνισμεν αὐτοῖς ἤδη ταύτην ⟨ τὴν ⟩ ἡλικίαν γεγονόσιν αἰδουμένοις πολλὰ καὶ πολλάκις . εἰ μὲν οὖν ἦν λεγόμενον τὸ δεῖν καταφρονεῖν τῆς ἀδοξίας , οὐκ ἂν ἡμῖν ἔδει λόγων . ἐπεὶ δ’ οὐ τοῦτ’ ἐστὶν τὸ λεγόμενον , ἀλλὰ κεῖται μὲν ὅτι δεῖ φυλάττεσθαι τὴν ἀδοξίαν , εἴ γε ἡ δόξα καὶ τιμὴ μέγιστον τῶν ἐκτὸς ἀγαθῶν , λέγεται δὲ ὅτι μηκέτι ἐν ἀδοξίᾳ γίνονται οἱ μήτε ποιοῦντές τι αἰσχρὸν μήτε ποιήσαντες , λέγοιμεν ἄν τι πρὸς τὰ εἰρημένα , ἐφ’ οἷς σύνισμεν αὐτοῖς αἰδουμένοις . οὐ γὰρ ἔοικεν ἡ ἀδοξία ἐπὶ τοῖς πραττοπαιδιᾷ μένοις μὴ καλῶς γίνεσθαι μόνοις , ἀλλὰ καὶ τοῖς ὑποπτευομένοις καὶ τοῖς διαβληθῆναι δυναμένοις , ἃ μάλιστα ἰσχύει παρὰ τοῖς ἀγνοοῦσιν . εἰ δὲ γίνεταί τις καὶ ἐπὶ τοῖς τοιούτοις ἀδοξία , οὐκ ἀποκέκλεισται ὁ μηδὲν αἰσχρὸν ποιήσας τοῦ ἐν ἀδοξίᾳ δύνασθαι γενέσθαι . ἣν ἀδοξίαν εἰ δεῖ φοβεῖσθαι , ἣ οὐδὲν ἔλαττον ἐκ διαβολῶν ἢ ἐκ πράξεων γίνεται , οὐκ ἀλλότριον τοῦτο τὸ πάθος οὐδὲ τῶν ἐπιεικῶν εἴη ἂν καὶ κατὰ τὴν ἡλικίαν προβεβηκότων , οὐδὲ κατ’ αὐτόν , εἴ γε δεῖ μὲν φυλάττεσθαι καὶ φοβεῖσθαι τὴν ἀδοξίαν , τοῦτο δ’ ἐστιν αἰδώς . ἔτι τοῖς καλῶς τε καὶ σεμνῶς βιοῦσιν τῷ πάντα αἰσχρὰ πάντα διαβεβλῆσθαι μείζων ὁ τῆς ἐπ’ αὐτοῖς ἀδοξίας φόβος , καὶ μειζόνως αὐτὸν φυλάττονται , διὸ καὶ συμβέβηκεν τούτοις αἰδεῖσθαι μάλιστα , οἷς σφόδρα ἐστὶ τὰ αἰσχρὰ μισητά . ἡ γὰρ αἰδῶς οὐκ ἔοικεν πλῶς εἶναι φόβος ἀδοξίας , ἀλλὰ πολὺ πρότερον ἀλλοτριότης πρὸς τὰ αἰσχρά , δι’ ἣν οἱ οὕτως ἔχοντες φοβοῦνται τὴν ἐπ’ αὐτοῖς ἀδοξίαν . εἰ δ’ ἐστὶν τοιοῦτον ἡ αἰδώς , οὐκέτ’ ἂν οὐδὲ πάθος ἁπλῶς εἴη , ἀλλ’ ἕξις τις καὶ διάθεσις , ἢ τὸ προειρημένον ἕπεται πάθος . τῶν γοῦν κατὰ τὴν ἡλικίαν προβεβηκότων τοὺς μὲν οὐ φυλασσομένους τὰ αἰσχρὰ οὐδ’ ὅλως ἂν ἴδοι τις αἰδουμένους · διὰ γὰρ συνήθειαν τῶν πραττομένων αὐτοῖς καταπεφρονήκασιν τῆς ἐπ’ αὐτοῖς ἀδοξίας . οἱ δὲ καθαρεύοντες ἀπὸ τῶν τοιούτων μᾶλλον αἰδοῦνται τότε , ὅσῳ πεπείκασιν καὶ αὐτοὺς αἰσχρότερον εἶναι τοῖς ταύτην τὴν ἡλικίαν γεγονόσιν τὴν ἐπὶ τοῖς αἰσχροῖς ἀδοξίαν ἢ τοῖς νέοις .
Lemmas: εἴρω μέν καί ἐν ὁ δύο ὁ ικομαχείων , ὅτι πάθος εἰμί , ἀλλά οὐ ἕξις οὐδέ ἀρετή , λέγω δέ καί ἐν ὁ τέταρτος , καί δείκνυμι γε ὅτι πάθος διά τε ὁ ὁρισμός ὁ αἰδώς καί διά ὁ ὁ αἰδέομαι συμβαίνω . ἀλλά ἐκεῖ μέν ἐπαινετός αὐτός πάθος εἶπον , ἐνταῦθα δέ ὁ μέν νέος φημί εἰμί αἱρετός αὐτός , διότι ὁ ἡλικία ἔχω εὐέμπτωτος πρός ὁ ἁμάρτημα ὁ αἰδώς πολύς αὐτός ἔμποδος γίγνομαι , ὁ δέ κατά ὁ ἡλικία προβαίνω ἀλλότριος φημί αὐτός λοιπός εἰμί ὁ εἰμί μέν δή ὁ αἰδώ φόβος ἀδοξία , ὁ δέ φόβος ὁ ἀδοξία ἢ ἐπί γίγνομαι αἰσχρός ἢ ἐπί μέλλω γίγνομαι ἢ ἐπί δοκέω , ὅς οὐκέτι ὁ προβαίνω κατά ὁ ἡλικία καί ὁ ἀρετή ἔχω πρακτικός . ῥτψδιον γάρ αὐτός φυλάσσω καί ὅσος οὐ εἰμί μέν αἰσχρός , δοκέω δέ γίγνομαι καί αὐτός ἀδοξία αἴτιος . ἄξιος δή περί οὗτος διαλαμβάνω καί μάλιστα , ἐπεί σύνοιδα αὐτός ἤδη οὗτος ⟨ ὁ ⟩ ἡλικία γίγνομαι αἰδέομαι πολύς καί πολλάκις . εἰμί μέν οὖν εἰμί λέγω ὁ δήω καταφρονέω ὁ ἀδοξία , οὐ εἄν ἐγώ ἐσθίω λόγος . ἐπεί δέ οὖον οὗτος εἰμί ὁ λέγω , ἀλλά κεῖμαι μέν ὅτι δεῖ φυλάσσω ὁ ἀδοξία , εἰμί γε ὁ δόξα καί τιμή μέγας ὁ ἐκτός ἀγαθός , λέγω δέ ὅτι μηκέτι ἐν ἀδοξία γίγνομαι ὁ μήτε ποιέω τίς αἰσχρός μήτε ποιέω , λέγω ἄν τίς πρός ὁ εἴρω , ἐπί ὅς σύνοιδα αὐτός αἰδέομαι . οὖον γάρ ἔοικα ὁ ἀδοξία ἐπί ὁ πραττοπαιδιᾷ μένω μή καλῶς γίγνομαι μόνος , ἀλλά καί ὁ ὑποπτεύω καί ὁ διαβάλλω δύναμαι , ὁ μάλιστα ἰσχύω παρά ὁ ἀγνοέω . εἰμί δέ γίγνομαι τις καί ἐπί ὁ τοιοῦτος ἀδοξία , οὐ ἀποκλείω ὁ μηδείς αἰσχρός ποιέω ὁ ἐν ἀδοξία δύναμαι γίγνομαι . ὅς ἀδοξία εἰμί δεῖ φοβέω , ὅς οὐδείς μικρός ἐκ διαβολή ἢ ἐκ πρᾶξις γίγνομαι , οὐ ἀλλότριος οὗτος ὁ πάθος οὐδέ ὁ ἐπιεικής εἰμί εἄν καί κατά ὁ ἡλικία προβαίνω , οὐδέ κατά αὐτός , εἰμί γε δεῖ μέν φυλάσσω καί φοβέω ὁ ἀδοξία , οὗτος δέ εἰμί αἰδώς . ἔτι ὁ καλῶς τε καί σεμνός βιόω ὁ πᾶς αἰσχρός πᾶς διαβάλλω μείζων ὁ ὁ ἐπί αὐτός ἀδοξία φόβος , καί μέγας αὐτός φυλάσσω , διό καί συμβαίνω οὗτος αἰδέομαι μάλιστα , ὅς σφόδρα εἰμί ὁ αἰσχρός μισητός . ὁ γάρ αἰδώς οὐ ἔοικα Πλῶς εἰμί φόβος ἀδοξία , ἀλλά πολύς πρότερος ἀλλοτριότης πρός ὁ αἰσχρός , διά ὅς ὁ οὕτως ἔχω φοβέω ὁ ἐπί αὐτός ἀδοξία . εἰμί δέ εἰμί τοιοῦτος ὁ αἰδώς , οὐκέτι εἄν οὐδέ πάθος ἁπλόος εἰμί , ἀλλά ἕξις τις καί διάθεσις , ἢ ὁ προερέω ἕπω πάθος . ὁ γοῦν κατά ὁ ἡλικία προβαίνω ὁ μέν οὖον φυλάσσω ὁ αἰσχρός οὐδέ ὅλως εἄν ὁράω τις αἰδέομαι · διά γάρ συνήθεια ὁ πράσσω αὐτός καταφρονέω ὁ ἐπί αὐτός ἀδοξία . ὁ δέ καθαρεύω ἀπό ὁ τοιοῦτος μᾶλλον αἰδέομαι τότε , ὅσος πείθω καί αὐτός αἰσχρός εἰμί ὁ οὗτος ὁ ἡλικία γίγνομαι ὁ ἐπί ὁ αἰσχρός ἀδοξία ἢ ὁ νέος .