alexander-philosophy.de-mixtione 13
Ἐπανίωμεν δὲ ἐπὶ τὸν ἐξ ἀρχῆς λόγον . εἰ γὰρ τὰ εἰρημένα οὕτως περὶ κράσεως παντελῶς ἄτοπα , ἀναγκαῖον ἄλλως πως τὰς κράσεις γίνεσθαι λέγειν . λείπεται δὲ παρὰ ταύτας , ὧν ἄξιον ποιεῖσθαι λόγον τινά , ἡ ὑπ’ Ἀριστοτέλους εἰρημένη δόξα . εἴπωμεν δὴ καὶ περὶ ταύτης , καὶ δείξωμεν τίς ποτ’ ἐστίν , ἐπεὶ μηδὲ γνώριμός ἐστι τοῖς πολλοῖς τῶν φιλοσοφούντων διὰ συντομίαν τῶν περὶ αὐτῆς εἰρημένων ὑπὸ τοῦ φιλοσόφου . πρῶτον μὲν ὁρίσωμεν , τίνα ἐστὶν ἀλλήλοις κιρνᾶσθαι λεγόμενά τε καὶ δυνάμενα . ὁρισθὲν γὰρ ἡμῖν τοῦτο ἀποσκευάσεται πολλὰ τῶν ἐνοχλούντων τὸν περὶ κράσεως λόγον . ἔστι δὴ ἡ μῖξίς τε καὶ ἡ κρᾶσις ἐν τοῖς καθ’ αὐτὰ ὑφεστάναι φύσιν ἔχουσι . διὸ καὶ δοκεῖ δύνασθαι χωρίζεσθαι πάλιν ἀλλήλων τὰ μεμιγμένα ὅτι ἐκ τούτων συνῆλθεν . εἰ δὲ μηδὲν ἄλλο χωριστὸν παρὰ τὴν οὐσίαν , οὐσιῶν ἂν ἡ μῖξίς τε καὶ ἡ κρᾶσις εἴη . εἰ δὲ τοῦτο , οὐκ ἂν Ἀναξαγόρας εἴη καλῶς λέγων , πάντα ἐν πᾶσιν μεμῖχθαι . οὔτε γὰρ τὰ πάθη χωριστά , ὡς καθ’ αὐτὰ εἶναι δύνασθαι ( διὸ οὐδὲ μῖξίς τε καὶ κρᾶσις ἂν εἴη παθῶν πρὸς ἄλληλα , ἢ παθῶν πρὸς τὰ ὧν ἐστι πάθη ) , ἀλλ’ οὐδὲ τὰ εἴδη τῶν οὐσιῶν . καὶ γὰρ εἰ οὐσίαι καὶ ταῦτ’ , ἀλλ’ οὐ καθ’ αὐτὰ συνυφίστανται . οὐ γὰρ οἷόν τε χωρὶς ὕλης εἶναί τι αὐτῶν . ἀλλ’ οὐδὲ ἡ ὕλη μικτή . οὐδὲ γὰρ αὕτη χωρὶς εἴδους ἐνεργείᾳ ποτ’ ἐστίν . οὔτ’ οὖν ἐν ἄλλοις τισίν , ἢ ἐν οὐσίαις ἡ μῖξίς τε καὶ κρᾶσις , οὔτε ἄλλαι τινὲς τῶν οὐσιῶν εἰσὶ μικταὶ παρὰ τὰς χωριστάς τε καὶ κατ’ ἰδίαν ὑφεστάναι δυναμένας καὶ κατεχούσας τόπον . τοιαῦτα δὲ τὰ σώματα . τούτου τοίνυν διωρισμένου μετὰ ταῦτα ἄξιον ἐπιστῆσαι , πότερον ταὐτόν ἐστι μῖξίς τε καὶ κρᾶσις , ἢ διαφορὰν ἔχει τινά . ἔοικε δὴ διαφέρειν , τὸ μὲν κοινότερόν ἐστιν ἡ μῖξις , ἡ δὲ κρᾶσις ἰδικώτερον . ποιὰ γὰρ μῖξις ἡ κρᾶσις . τῶν γὰρ μίξεων ἡ μέν τις κατὰ παράθεσιν τῶν οὐσιῶν καὶ ἁφὴν γίνεται , ἣν λέγομεν τῆς μίξεως γίνεσθαι κατὰ σύνθεσιν ( οὐ πᾶσα μὲν γὰρ σύνθεσις μῖξις · σύνθεσις μὲν γὰρ καὶ τῶν ὁμοίων τε καὶ ὁμοειδῶν γίνεται , ἡ δὲ μῖξις ἐκ διαφερόντων τε καὶ ἐν διαφέρουσι · διὸ ὁ μὲν τῶν πυρῶν σωρὸς κατὰ μόνην σύνθεσιν , ὁ δὲ τῶν πυρῶν τε καὶ κυάμων ἤδη τῇ συνθέσει καὶ τὴν μῖξιν προσείληφεν ) , ἡ δὲ ὡς κρᾶσις μῖξις γίνεται , οὐ σωζομένων ἔτι τῶν μιγνυμένων καὶ οὕτως ἀλλήλοις παρακειμένων , ἀλλ’ ἑνουμένων κατὰ τὸ ὑποκείμενον . διὸ ἐν τοῖς εὐορίστοις τε καὶ ὑγροῖς ἡ ὡς κρᾶσις μῖξίς ἐστιν . ὥσπερ δὲ οὐχ ἡ τῶν τυχόντων σύνθεσις μῖξις ἦν , οὕτως οὐδὲ ἡ τῶν τυχόντων ὑγρῶν ἕνωσις κρᾶσίς τε καὶ μῖξις . οὐ γὰρ ὕδωρ ὕδατι κιρνᾶται , καίτοι ἑνούμενον αὐτῷ , οὐδὲ ἔλαιον ἐλαίῳ , ἀλλ’ οὐδὲ ἔλαιον ὕδατι ἀλλὰ τοῦτο μὲν διὰ γλισχρότητα . ὅταν δὲ ἢ τοιαῦτα τὰ ἑνούμενα , ὡς ἔχειν ποιότητας , καθ’ ἅς τὰ μιγνύμενα ποιεῖν τε καὶ πάσχειν ὑπ’ ἀλλήλων ἐστὶν οἷά τε ( ἡ γὰρ κρᾶσις ἐν τοῖς ποιεῖν τε καὶ πάσχειν ὑπ’ ἀλλήλων δυναμένοις ) , τότε καὶ τούτων κρᾶσις γίνεται . διὰ τοῦτο γὰρ ἄμικτον πᾶν τὸ θεῖον σῶμα τὸ ποιητικὸν ὂν μηκέτ’ ἀντιπάσχειν ὑπὸ τοῦ πάσχοντος ὑπ’ αὐτοῦ δύναται . μόνα γὰρ τὰ ἔνυλα πάσχει . διὸ ταῦτα μόνα τῶν ποιούντων ἀντιπάσχει ὅσα τῆς αὐτῆς κεκοινώνηκεν ὕλης . ταῦτα δὲ τῶν τῆς αὐτῆς ὕλης κεκοινωνηκότων ὑπ’ ἀλλήλων ἀντιπάσχειν οἷά τε , ὅσα ἐναντίωσιν ἔχει τινὰ πρὸς ἄλληλα . οὐ γὰρ τὸ τυχὸν ὑπὸ τοῦ τυχόντος οἷόν τε πάσχειν · οὐδὲ γὰρ τὸ ὅμοιον ὑπὸ τοῦ ὁμοίου . ἀπαθῆ γὰρ ὑπ’ ἀλλήλων τὰ ὅμοια . ἐν διαφέρουσι γὰρ καὶ ὑπὸ διαφερόντων τὸ ποιεῖν τε καὶ πάσχειν γίνεται . ἀλλ’ οὐδὲ τὰ ἕτερα πάντῃ πάσχει τι ὑπ’ ἀλλήλων . οὐδὲ γὰρ παθεῖν οἷόν τε φωνὴν ὑπὸ γραμμῆς , τῷ μηδὲν ὑπ’ ἀλλήλων ἀντιπάσχειν , κοινὴν ὑποκεῖσθαί τινα φύσιν τῶν ἑκατέρων παθῶν ἐπιδεκτικήν . διό ἐστιν ἐν τούτοις τὸ ποιεῖν τε καὶ πάσχειν , ὅσα τὴν αὐτὴν ὕλην ὑποκειμένην ἔχοντα ἐναντίωσίν τινα ἔχει πρὸς ἄλληλα . οὔτε γὰρ ὑπὸ χρώματος τὸ γλυκύ , καθὸ γλυκύ , πάθοι ποτ᾿ ἄν , οὔτε ὑπὸ θερμοῦ τὸ ξηρόν , ἀλλ’ οὐδὲ ὑπὸ ψυχροῦ τὸ ὑγρόν καθὸ ὑγρόν , ὅτι μὴ ἔστι ταῦτα ἀλλήλοις ἐναντία , ἀλλὰ ἐναντίοις τε καὶ τοῖς μεταξύ . οὐ γὰρ μόνον τὸ θερμὸν ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ καὶ τὸ ψυχρὸν ὑπὸ τοῦ θερμοῦ μεταβάλλεταί τε καὶ πάσχει , οὐδὲ τὸ ὑγρὸν ὑπὸ τοῦ ξηροῦ καὶ τὸ ξηρὸν ὑπὸ τοῦ ὑγροῦ , ἀλλὰ καὶ τὰ μεταξὺ ἑκατέρου τῶν ἄκρων , ὅτι κατὰ μῖξίν ἐστι τῷ πρὸς ἑκάτερον τῶν ἐναντίων τὸ μεταξὺ τὸν θατέρου τῶν ἐναντίων σώζειν λόγον . τοῖς γὰρ προειρημένοις συμβέβηκε τὴν αὐτὴν ὕλην ἔχουσιν καὶ ἐναντίωσιν κατὰ τὸ εἶδος ἔχειν πρὸς ἄλληλα . τῆς γὰρ ὕλης ἴδιον τὸ τὴν αὐτὴν εἷ τῶν ἐναντίων ἐπιδεκτικήν . πάντα γὰρ τὰ ἐν γενέσει τε καὶ φθορᾷ σώματα ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀλλήλοις ἐστὶν ὕλης , ἡ δὲ διαφορὰ αὐτῆς κατά τε εἴδη καὶ συμβεβηκότα πάθη . τὰ γοῦν τέσσαρα σώματα , ἃ στοιχεῖα λέγεται , ἔστι ταῦτα · γῆ καὶ ὕδωρ , ἀήρ τε καὶ πῦρ , ἃ ὕλην τὴν αὐτὴν ἀλλήλοις ἔχοντα κατὰ τὰ εἴδη τὴν πρὸς ἄλληλα σώζει διαφοράν . διαφέρουσι γὰρ ἀλλήλων τῷ τὸ μὲν αὐτῶν θερμόν τ’ εἶναι καὶ ξηρόν ( ἐν γὰρ τούτοις τὸ εἶναι τῷ πυρί πυρί · ἐστὶ μὲν γὰρ καὶ ἐν τῇ ὕλῃ αὐτῷ τὸ εἶναι τῇ ταῦτα δεδεγμένῃ , ἀλλ’ ἐν τούτοις ὡς πυρί τε καὶ τῶν ἄλλων διαφέροντι · κατὰ 61B γὰρ τὴν ὕλην τὰ αὐτὰ ἀλλήλοις τὰ τέσσαρα ) , τὸ δέ τι αὐτῶν ἐστιν ὑγρόν τε καὶ θερμόν ( ἐν τούτοις γὰρ πάλιν τὸ εἶναι τῷ ἀέρι ) , τὸ δὲ ψυχρόν τε καὶ ὑγρόν ( τῷ γὰρ ὕδατι ἐν τούτοις τὸ εἶναι ) , τὸ δὲ ξηρόν τε καὶ ψυχρόν ( τοιοῦτον γὰρ ἡ γῆ ) . ἃς ἔχοντα διαφοράς τε καὶ ἐναντιώσεις πρὸς ἄλληλα , ποιοῦντά τε καὶ πάσχοντα εἰς ἄλληλα ποιεῖ τὰς μεταβολάς , τῆς ὕλης με ταβαλλούσης εἰς τὸ τῶν ποιούντων κρατοῦν . ὅταν γάρ τι αὐτῶν πλεονάσαν τινὸς τῶν ἐναντίωσιν ἐχόντων πρὸς αὐτὸ κατισχύῃ ταῖς ἐναντιώσεσι ταῖς ἐν αὑτῷ ἐπὶ τοσοῦτον , ὡς ἀποβάλλουσαν τὴν ὑποκειμένην ὕλην , ἣν πρότερον εἶχε ποιότητα μεταλαβεῖν τὸ τοῦ κρατήσαντος εἶδος , τότε γίνεται τοῦ μὲν οὕτω μεταβάλλοντος φθορά , γένεσις δέ , εἰς ὃ γένονεν ἡ μεταβολή . αἱ μὲν οὖν γενέσεις καὶ φθοραὶ τῶν σωμάτων αἱ γινόμεναι κατὰ μεταβολὴν τὴν κατὰ τὸ ποιεῖν τε καὶ πάσχειν τοῦτον γίνονται τὸν τρόπον .
Lemmas: ἐπανίημι δέ ἐπί ὁ ἐκ ἀρχή λόγος . εἰ γάρ ὁ λέγω οὕτως περί κρᾶσις παντελής ἄτοπος , ἀναγκαῖος ἄλλος πως ὁ κρᾶσις γίγνομαι λέγω . λείπω δέ παρά οὗτος , ὅς ἄξιος ποιέω λόγος τις , ὁ ὑπό Ἀριστοτέλης λέγω δόξα . λέγω δή καί περί οὗτος , καί δείκνυμι τίς ποτέ εἰμί , ἐπεί μηδέ γνώριμος εἰμί ὁ πολύς ὁ φιλοσοφέω διά συντομία ὁ περί αὐτός λέγω ὑπό ὁ φιλόσοφος . πρῶτος μέν ὁρίζω , τίς εἰμί ἀλλήλων κιρνάω λέγω τε καί δύναμαι . ὁρίζω γάρ ἐγώ οὗτος ἀποσκευάζω πολύς ὁ ἐνοχλέω ὁ περί κρᾶσις λόγος . εἰμί δή ὁ μῖξις τε καί ὁ κρᾶσις ἐν ὁ κατά αὐτός ὑφίστημι φύσις ἔχω . διό καί δοκέω δύναμαι χωρίζω πάλιν ἀλλήλων ὁ μείγνυμι ὅτι ἐκ οὗτος συνέρχομαι . εἰ δέ μηδείς ἄλλος χωριστός παρά ὁ οὐσία , οὐσία ἄν ὁ μῖξις τε καί ὁ κρᾶσις εἰμί . εἰ δέ οὗτος , οὐ ἄν Ἀναξαγόρας εἰμί καλός λέγω , πᾶς ἐν πᾶς μείγνυμι . οὔτε γάρ ὁ πάθος χωριστός , ὡς κατά αὐτός εἰμί δύναμαι ( διό οὐδέ μῖξις τε καί κρᾶσις ἄν εἰμί πάθος πρός ἀλλήλων , ἤ πάθος πρός ὁ ὅς εἰμί πάθος ) , ἀλλά οὐδέ ὁ εἶδος ὁ οὐσία . καί γάρ εἰ οὐσία καί οὗτος , ἀλλά οὐ κατά αὐτός συνυφίστημι . οὐ γάρ οἷος τε χωρίς ὕλη εἰμί τις αὐτός . ἀλλά οὐδέ ὁ ὕλη μικτός . οὐδέ γάρ οὗτος χωρίς εἶδος ἐνέργεια ποτέ εἰμί . οὔτε οὖν ἐν ἄλλος τις , ἤ ἐν οὐσία ὁ μῖξις τε καί κρᾶσις , οὔτε ἄλλος τις ὁ οὐσία εἰμί μικτός παρά ὁ χωριστός τε καί κατά ἴδιος ὑφίστημι δύναμαι καί κατέχω τόπος . τοιοῦτος δέ ὁ σῶμα . οὗτος τοίνυν διορίζω μετά οὗτος ἄξιος ἐφίστημι , πότερος αὐτός εἰμί μῖξις τε καί κρᾶσις , ἤ διαφορά ἔχω τις . ἔοικα δή διαφέρω , ὁ μέν κοινός εἰμί ὁ μῖξις , ὁ δέ κρᾶσις ἰδικός . ποιός γάρ μῖξις ὁ κρᾶσις . ὁ γάρ μίξις ὁ μέν τις κατά παράθεσις ὁ οὐσία καί ἁφή γίγνομαι , ὅς λέγω ὁ μίξις γίγνομαι κατά σύνθεσις ( οὐ πᾶς μέν γάρ σύνθεσις μῖξις · σύνθεσις μέν γάρ καί ὁ ὅμοιος τε καί ὁμοειδής γίγνομαι , ὁ δέ μῖξις ἐκ διαφέρω τε καί ἐν διαφέρω · διό ὁ μέν ὁ πυρός σωρός κατά μόνος σύνθεσις , ὁ δέ ὁ πυρός τε καί κύαμος ἤδη ὁ σύνθεσις καί ὁ μίξις προσλαμβάνω ) , ὁ δέ ὡς κρᾶσις μῖξις γίγνομαι , οὐ σῴζω ἔτι ὁ μείγνυμι καί οὕτως ἀλλήλων παράκειμαι , ἀλλά ἑνόω κατά ὁ ὑπόκειμαι . διό ἐν ὁ εὐόριστος τε καί ὑγρός ὁ ὡς κρᾶσις μῖξις εἰμί . ὥσπερ δέ οὐ ὁ ὁ τυγχάνω σύνθεσις μῖξις εἰμί , οὕτως οὐδέ ὁ ὁ τυγχάνω ὑγρός ἕνωσις κρᾶσις τε καί μῖξις . οὐ γάρ ὕδωρ ὕδωρ κιρνάω , καίτοι ἑνόω αὐτός , οὐδέ ἔλαιον ἔλαιον , ἀλλά οὐδέ ἔλαιον ὕδωρ ἀλλά οὗτος μέν διά γλισχρότης . ὅταν δέ ἤ τοιοῦτος ὁ ἑνόω , ὡς ἔχω ποιότης , κατά ὅς ὁ μείγνυμι ποιέω τε καί πάσχω ὑπό ἀλλήλων εἰμί οἷος τε ( ὁ γάρ κρᾶσις ἐν ὁ ποιέω τε καί πάσχω ὑπό ἀλλήλων δύναμαι ) , τότε καί οὗτος κρᾶσις γίγνομαι . διά οὗτος γάρ ἄμικτος πᾶς ὁ θεῖος σῶμα ὁ ποιητικός εἰμί μηκέτι ἀντιπάσχω ὑπό ὁ πάσχω ὑπό αὐτός δύναμαι . μόνος γάρ ὁ ἔνυλος πάσχω . διό οὗτος μόνος ὁ ποιέω ἀντιπάσχω ὅσος ὁ αὐτός κοινωνέω ὕλη . οὗτος δέ ὁ ὁ αὐτός ὕλη κοινωνέω ὑπό ἀλλήλων ἀντιπάσχω οἷος τε , ὅσος ἐναντίωσις ἔχω τις πρός ἀλλήλων . οὐ γάρ ὁ τυγχάνω ὑπό ὁ τυγχάνω οἷος τε πάσχω · οὐδέ γάρ ὁ ὅμοιος ὑπό ὁ ὅμοιος . ἀπαθής γάρ ὑπό ἀλλήλων ὁ ὅμοιος . ἐν διαφέρω γάρ καί ὑπό διαφέρω ὁ ποιέω τε καί πάσχω γίγνομαι . ἀλλά οὐδέ ὁ ἕτερος πάντῃ πάσχω τις ὑπό ἀλλήλων . οὐδέ γάρ πάσχω οἷος τε φωνή ὑπό γραμμή , ὁ μηδείς ὑπό ἀλλήλων ἀντιπάσχω , κοινός ὑπόκειμαι τις φύσις ὁ ἑκάτερος πάθος ἐπιδεκτικός . διό εἰμί ἐν οὗτος ὁ ποιέω τε καί πάσχω , ὅσος ὁ αὐτός ὕλη ὑπόκειμαι ἔχω ἐναντίωσις τις ἔχω πρός ἀλλήλων . οὔτε γάρ ὑπό χρῶμα ὁ γλυκύς , καθό γλυκύς , πάσχω ποτέ ἄν , οὔτε ὑπό θερμός ὁ ξηρός , ἀλλά οὐδέ ὑπό ψυχρός ὁ ὑγρός καθό ὑγρός , ὅτι μή εἰμί οὗτος ἀλλήλων ἐναντίος , ἀλλά ἐναντίος τε καί ὁ μεταξύ . οὐ γάρ μόνος ὁ θερμός ὑπό ὁ ψυχρός καί ὁ ψυχρός ὑπό ὁ θερμός μεταβάλλω τε καί πάσχω , οὐδέ ὁ ὑγρός ὑπό ὁ ξηρός καί ὁ ξηρός ὑπό ὁ ὑγρός , ἀλλά καί ὁ μεταξύ ἑκάτερος ὁ ἄκρον , ὅτι κατά μίξις εἰμί ὁ πρός ἑκάτερος ὁ ἐναντίος ὁ μεταξύ ὁ ἕτερος ὁ ἐναντίος σῴζω λόγος . ὁ γάρ προλέγω συμβαίνω ὁ αὐτός ὕλη ἔχω καί ἐναντίωσις κατά ὁ εἶδος ἔχω πρός ἀλλήλων . ὁ γάρ ὕλη ἴδιος ὁ ὁ αὐτός ὅς ὁ ἐναντίος ἐπιδεκτικός . πᾶς γάρ ὁ ἐν γένεσις τε καί φθορά σῶμα ἐπί ὁ αὐτός ἀλλήλων εἰμί ὕλη , ὁ δέ διαφορά αὐτός κατά τε εἶδος καί συμβαίνω πάθος . ὁ γοῦν τέσσαρες σῶμα , ὅς στοιχεῖον λέγω , εἰμί οὗτος · γῆ καί ὕδωρ , ἀήρ τε καί πῦρ , ὅς ὕλη ὁ αὐτός ἀλλήλων ἔχω κατά ὁ εἶδος ὁ πρός ἀλλήλων σῴζω διαφορά . διαφέρω γάρ ἀλλήλων ὁ ὁ μέν αὐτός θερμός τε εἰμί καί ξηρός ( ἐν γάρ οὗτος ὁ εἰμί ὁ πῦρ πῦρ · εἰμί μέν γάρ καί ἐν ὁ ὕλη αὐτός ὁ εἰμί ὁ οὗτος δέχομαι , ἀλλά ἐν οὗτος ὡς πῦρ τε καί ὁ ἄλλος διαφέρω · κατά 61B γάρ ὁ ὕλη ὁ αὐτός ἀλλήλων ὁ τέσσαρες ) , ὁ δέ τις αὐτός εἰμί ὑγρός τε καί θερμός ( ἐν οὗτος γάρ πάλιν ὁ εἰμί ὁ ἀήρ ) , ὁ δέ ψυχρός τε καί ὑγρός ( ὁ γάρ ὕδωρ ἐν οὗτος ὁ εἰμί ) , ὁ δέ ξηρός τε καί ψυχρός ( τοιοῦτος γάρ ὁ γῆ ) . ὅς ἔχω διαφορά τε καί ἐναντίωσις πρός ἀλλήλων , ποιέω τε καί πάσχω εἰς ἀλλήλων ποιέω ὁ μεταβολή , ὁ ὕλη ἐγώ ταβαλλουω εἰς ὁ ὁ ποιέω κρατέω . ὅταν γάρ τις αὐτός πλεονάζω τις ὁ ἐναντίωσις ἔχω πρός αὐτός κατισχύω ὁ ἐναντίωσις ὁ ἐν ἑαυτοῦ ἐπί τοσοῦτος , ὡς ἀποβάλλω ὁ ὑπόκειμαι ὕλη , ὅς πρότερος ἔχω ποιότης μεταλαμβάνω ὁ ὁ κρατέω εἶδος , τότε γίγνομαι ὁ μέν οὕτως μεταβάλλω φθορά , γένεσις δέ , εἰς ὅς γίγνομαι ὁ μεταβολή . ὁ μέν οὖν γένεσις καί φθορά ὁ σῶμα ὁ γίγνομαι κατά μεταβολή ὁ κατά ὁ ποιέω τε καί πάσχω οὗτος γίγνομαι ὁ τρόπος .