alexander-philosophy.de-mixtione 11
Ἀλλὰ γὰρ ἐοίκασιν , ὡς εἶπον , οἱ οὕτω λέγοντες τῷ μὴ δυνηθῆναι διαλαβεῖν τῷ λόγῳ τῆς ὕλης τὸ εἶδος , καθὸ εἶδος ἕκαστόν τ’ ἐστὶ τῶν ὄντων ὅ ἐστι , καὶ πρὸς τἆλλα διαφορὰν ἔχει , κατὰ τὴν ὕλην οὐδὲν ἀλλήλων διαφέροντα , καθὸ εἶδὸς ἔχει , καὶ τῷ σώζεσθαί τε καὶ μένειν ταῦτα , ἅ ἐστι , πνεύματι ὡς διὰ πάντων διήκοντι ἀνάπτειν τό τε εἶναι ἑκάστου καὶ τὸ σώζεσθαί τε καὶ συμμένειν . αἰτιάσαιτο δ’ ἄν τις εὐλόγως αὐτῶν ἐνταῦθα τοῦ λόγου γενόμενος καὶ τὸ δύο ἀρχὰς τῶν πάντων λέγοντας εἶναι ὕλην τε καὶ θεόν , ὧν τὸν μὲν ποιοῦντα εἶναι τὴν δὲ πάσχουσαν , μεμῖχθαι τῇ ὕλῃ λέγειν τὸν θεόν , διὰ πάσης αὐτῆς διήκοντα καὶ σχηματίζοντα αὐτήν , καὶ μορφοῦντα καὶ κοσμοποιοῦντα τούτῳ τῷ τρόπῳ . εἰ γὰρ θεὸς κατ᾿ αὐτοὺς σῶμα , πνεῦμα ὢν νοερόν τε καὶ ἀίδιον , καὶ ἡ ὕλη δὲ σῶμα , πρῶτον μὲν ἔσται πάλιν διῆκον σῶμα διὰ σώματος , ἔπειτα τὸ πνεῦμα τοῦτο ἤτοι τι τῶν τεσσάρων τῶν ἁπλῶν ἔσται σωμάτων , ἃ καὶ στοιχεῖά φασιν , ἢ ἐκ τούτων σύγκριμα ( ὥς που καὶ αὐτοὶ λέγουσιν · καὶ γὰρ ἀέρος καὶ πυρὸς ὑφίστανται τὴν οὐσίαν ἔχειν τὸ πνεῦμα ) , ἤ , εἰ ἄλλο τι εἴη , ἔσται τὸ θεῖον αὐτοῖς σῶμα πέμπτη τις οὐσία , χωρὶς ἀποδείξεώς τινος καὶ παραμυθίας λεγομένη τοῖς πρὸς τὸν μετὰ τῶν οἰκείων τιθέμενον τοῦτο ἀντιλέγουσιν ὡς λέγοντα παράδοξα . εἰ δὲ ἢ τῶν τεσσάρων τι εἴη ἤ τι ἐξ ἐκείνων σύγκριμα , ἔσται τὸ ἐκ τῆς ὕλης γεννώμενον σῶμα πρὸ τοῦ γενέσθαι πεφοιτηκὸς δι’ αὐτῆς καὶ τεκνοῦν ἐξ ἐκείνης ὁμοίως τοῖς ἄλλοις καὶ ἑαυτό . ἔτι τε ὕστερον ἂν ὁ θεὸς τῆς ὕλης εἴη , εἴ γε πᾶν μὲν τὸ ἔνυλον σῶμα τῆς ὕλης ὕστερον . τὸ γὰρ ἐκ τῆς ἀρχῆς ὕστερον , ὁ δὲ θεὸς τοιοῦτον σῶμα · οὐ γὰρ δὴ τῇ ὕλῃ ὁ αὐτός . τοιοῦτος δὲ ὢν εἴη ἂν μέχρι φωνῆς ἀίδιος αὐτοῖς μόνης · εἰ γὰρ γέγωνε ( γέγονε δὲ ἐκ τῆς ὕλης ) , εἴτε τι τῶν πλῶν ἐστι σωμάτων . εἴτε ἐκ τούτων σύγκριμα . πρὸς δὲ τούτοις ἐπιζητήσαι τις ἄν , εἰ τῶν ἐκ τῆς ὕλης γενομένων σἷόν τε δημιουργὸν λέγειν τὸν διαπεφοιτηκότα τῆς ὕλης καὶ ὄντα ἐν αὐτῇ θεόν . φέρουσι μὲν γὰρ εἰς τὴν κατασκευὴν τοῦδε τὸ μὴ ὁμοίως τοῖς φύσει γινομένοις γίνεσθαι τὰ κατὰ τὰς τέχνας . τὰ μὲν γὰρ ἀπὸ τῆς φύσεως ἀποτελέσματα οὐκ ἐπιπολῆς , ἀλλὰ δι’ ὅλων εἰδοποιεῖταί τε καὶ διαπλάττεται , καὶ τὰ ἔνδον αὐτῶν γλαφυρώτατα πεφιλοτέχνηται , τὰ δὲ τῶν τεχνῶν διαμεμόρφωται , ὡς ἐπὶ τῶν ἀνδριάντων ἔχει · τὰ γὰρ ἔνδον τούτων ἀδιάπλαστα . διὰ δὴ τοῦτό φασιν τῶν μὲν γινομένων κατὰ τέχνην ἔξωθεν εἶναι καὶ κεχωρισμένον τὸ ποιοῦν , ἐπὶ δὲ τῶν γινομένων φύσει ἐν τῇ ὕλῃ εἶναι τὴν δύναμιν τὴν μορφοῦσάν τε καὶ γεννῶσαν αὐτά . ταῦτα δὲ οὐχ ὁρῶμεν τοῖς γινομένοις συνᾴδοντα . ἐπὶ γὰρ πάντων τῶν γινομένων φύσει ἔξωθέν τί ἐστι τὸ τὴν ἀρχὴν τῆς γενέσεως αὐτῶν ἔχον καὶ τῆς πρώτης ἐν τῇ ὕλῃ μεταβολῆς αἴτιον . τά τε γὰρ ἁπλᾶ σώματα τῆς τε εἰς ἄλληλα μεταβολῆς ἔξωθεν ἔχει τὴν αἰτίαν . ψῦξις γὰρ καὶ θερμότης ἡ γινομένη διὰ τὴν τῶν οὐρανίων σωμάτων ἄλλοτε ἀλλοίαν πρὸς αὐτὰ σχέσιν τῆς γενέσεως αὐτοῖς καὶ τῆς φθορᾶς καὶ τῆς εἰς ἄλληλα μεταβολῆς αἴτια . ἀλλὰ καὶ τῶν φυτῶν καὶ τῶν ζῴων ἕκαστον ὑπό τινος ἔξωθεν ὄντος κεχωρισμένου τῆς ὕλης , ἐξ ἧς ἕκαστον αὐτῶν γίνεται , τὴν ἀρχήν τε τῆς γενέσεως λαμβάνει καὶ τὰ κατ᾿ αὐτῆς πηγνύμενα πάντα καὶ τὰ ἐν τοῖς μετεώροις συνιστάμενα κεχωρισμένα κεχωρισμένον ἔχει τὸ ποιοῦν . οὔτε γὰρ τὸ θερμαινόμενον καὶ διὰ τοῦτο μεταβάλλον αὐτὸ θερμαίνει · ψυχρὸν δὲ καθὸ θερμαίνεται . ἀλλὰ καὶ οἷς ἡ γέννησις ἀπὸ σπέρματος , ἔξωθεν τὸ γεννῶν διὰ τῆς προέσεως τοῦ σπέρματος . εἰ δ’ οὕτως τὰ ἐκ τῆς ὕλης γινόμενα γίνεται , πῶς ἂν αἴτιος ἔτι ὁ θεὸς αὐτῶν εἴη διὰ τοῦ τῇ ὕλῃ μεμῖχθαί τε καὶ κεκρᾶσθαι ; τοῦ γὰρ οὕτως ἐν τοῖς γινομένοις φύσει ποιοῦντος ἄλλο τι πρῶτόν ἐστιν αἴτιον ἔξωθεν ὄν . οὐδὲν δὲ ποιητικὸν πρῶτον τοῦ θεοῦ . ἐοίκασι δὲ δι’ ὧν λέγουσιν εἶδος τῆς ὕλης λέγειν τὸν θεόν . εἰ γὰρ οὕτως ὁ θεὸς μέμικται τῇ ὕλῃ κατ’ αὐτούς , ὡς ἐν τοῖς ζῴοις ἡ ψυχὴ τῷ σώματι , καὶ ἡ δύναμις τῆς ὕλης ἐστὶ ὁ θεὸς ( φασὶ γὰρ τὴν ὕλην ποιεῖν τῇ ἐν αὐτῇ δυνάμει ) , εἶδός πως ἂν λέγοιεν αὐτῆς τὸν θεόν , ὡς τὴν ψυχὴν τοῦ σώματος καὶ τὴν δύναμιν τοῦ δυνάμει . ἀλλ’ εἰ τοῦτο , πῶς ἂν ἔτι ἡ ὕλη ἀνείδεος εἴη κατὰ τὸν αὐτῆς λόγον , εἴ γε τὸ συμμένειν αὐτῇ καὶ εἶναι ὕλῃ παρὰ τῆς οὔσης ἐν αὐτῇ δυνάμεως ; μάλιστα δ’ ἐν τῇ ἐκπυρώσει φαίνεται κατ’ αὐτοὺς ὁ θεὸς τῆς ὕλης εἶδος ὤν , εἴ γε ἐν τῷ πυρί , ὃ μόνον ἐστὶ κατ’ αὐτοὺς τότε , ἡ ὕλη καὶ ὁ θεὸς σώζονται μόνοι . εἴη γὰρ ἂν ὁ θεὸς τότε εἶδος τὸ ἐπὶ τῇ ὕλῃ τοῦ πυρὸς . εἰ δὲ τοῦτο , μεταβάλλει δὲ τὸ πῦρ εἰς ἄλλα τινὰ σώματα , τὸ εἶδος ἀλλάσσον εἴη ἂν ὁ θεὸς φθειρόμενος τότε , εἴ γε κατὰ φθορὰν τοῦ προυπάρχοντος εἴδους ἡ μεταβολὴ εἰς ἄλλο σῶμα τῇ ὕλῃ γίνεται . καὶ εἰ τῆς τοιαύτης μεταβολῆς ὁ θεὸς αἴτιος , εἴη ἂν ὁ θεὸς κατ᾿ αὐτοὺς φθείρων ἑαυτόν , οὗ τί ἂν ἀτοπώτερον ῥηθείη ποτ’ ἄν ; πῶς δ’ οὐκ ἀνάξια τῆς θείας προλήψεως τό τε τὸν θεὸν διὰ πάσης τῆς ὑποκειμένης πᾶσιν ὕλης κεχωρηκέναι λέγειν καὶ μένειν ἐν αὐτῇ , ὁποία ποτ’ ἂν ἦ , καὶ τὸ προηγούμενον ἔχειν ἔργον , τὸ ἀεί τι γεννᾶν τε καὶ διαπλάσσειν τῶν ἐξ αὐτῆς γενέσθαι δυναμένων , καὶ ποιεῖν τὸν θεὸν δημιουργὸν σκωλήκων τε καὶ ἐμπίδων , ἀτέ ὥσπερ κορόπλαθόν τινα τῷ πηλῷ σχολάζοντα καὶ πᾶν τὸ δυνάμενον ἐξ αὐτοῦ γενέσθαι τοῦτο ποιοῦντα ; πρὸς δὲ τούτοις εἰ τὰ κιρνάμενα ἀλλή σώματα ἀντιπάσχειν ὑπ’ ἀλλήλων ἀνάγκη ( διὰ τοῦτο γὰρ οὐδέτερον αὐτῶν φθείρεται , ὅτι ἑκάτερον αὐτῶν πάσχον ὑφ’ ἑκατέρου ἐν τῷ πάσχειν ἀντιποιεῖ ) , τὰ δὲ δι’ ἀλλήλων χωροῦντα σώματα κιρνᾶται ἀλλήλοις , εἴη τ’ ἂν ἄλληλα
Lemmas: ἀλλά γάρ ἔοικα , ὡς λέγω , ὁ οὕτως λέγω ὁ μή δύναμαι διαλαμβάνω ὁ λόγος ὁ ὕλη ὁ εἶδος , καθό εἶδος ἕκαστος τε εἰμί ὁ εἰμί ὅς εἰμί , καί πρός ἄλλος διαφορά ἔχω , κατά ὁ ὕλη οὐδείς ἀλλήλων διαφέρω , καθό εἶδος ἔχω , καί ὁ σῴζω τε καί μένω οὗτος , ὅς εἰμί , πνεῦμα ὡς διά πᾶς διήκω ἀνάπτω ὁ τε εἰμί ἕκαστος καί ὁ σῴζω τε καί συμμένω . αἰτιάομαι δέ ἄν τις εὔλογος αὐτός ἐνταῦθα ὁ λόγος γίγνομαι καί ὁ δύο ἀρχή ὁ πᾶς λέγω εἰμί ὕλη τε καί θεός , ὅς ὁ μέν ποιέω εἰμί ὁ δέ πάσχω , μείγνυμι ὁ ὕλη λέγω ὁ θεός , διά πᾶς αὐτός διήκω καί σχηματίζω αὐτός , καί μορφόω καί κοσμοποιέω οὗτος ὁ τρόπος . εἰ γάρ θεός κατά αὐτός σῶμα , πνεῦμα εἰμί νοερός τε καί ἀίδιος , καί ὁ ὕλη δέ σῶμα , πρῶτος μέν εἰμί πάλιν διήκω σῶμα διά σῶμα , ἔπειτα ὁ πνεῦμα οὗτος ἤτοι τις ὁ τέσσαρες ὁ ἁπλόος εἰμί σῶμα , ὅς καί στοιχεῖον φημί , ἤ ἐκ οὗτος σύγκριμα ( ὡς που καί αὐτός λέγω · καί γάρ ἀήρ καί πῦρ ὑφίστημι ὁ οὐσία ἔχω ὁ πνεῦμα ) , ἤ , εἰ ἄλλος τις εἰμί , εἰμί ὁ θεῖος αὐτός σῶμα πέμπτος τις οὐσία , χωρίς ἀπόδειξις τις καί παραμυθία λέγω ὁ πρός ὁ μετά ὁ οἰκεῖος τίθημι οὗτος ἀντιλέγω ὡς λέγω παράδοξος . εἰ δέ ἤ ὁ τέσσαρες τις εἰμί ἤ τις ἐκ ἐκεῖνος σύγκριμα , εἰμί ὁ ἐκ ὁ ὕλη γεννάω σῶμα πρό ὁ γίγνομαι φοιτάω διά αὐτός καί τεκνόω ἐκ ἐκεῖνος ὅμοιος ὁ ἄλλος καί ἑαυτοῦ . ἔτι τε ὕστερον ἄν ὁ θεός ὁ ὕλη εἰμί , εἰ γε πᾶς μέν ὁ ἔνυλος σῶμα ὁ ὕλη ὕστερον . ὁ γάρ ἐκ ὁ ἀρχή ὕστερον , ὁ δέ θεός τοιοῦτος σῶμα · οὐ γάρ δή ὁ ὕλη ὁ αὐτός . τοιοῦτος δέ εἰμί εἰμί ἄν μέχρι φωνή ἀίδιος αὐτός μόνος · εἰ γάρ γέγωνα ( γίγνομαι δέ ἐκ ὁ ὕλη ) , εἴτε τις ὁ πλόος εἰμί σῶμα . εἴτε ἐκ οὗτος σύγκριμα . πρός δέ οὗτος ἐπιζητέω τις ἄν , εἰ ὁ ἐκ ὁ ὕλη γίγνομαι σίον τε δημιουργός λέγω ὁ διαφοιτάω ὁ ὕλη καί εἰμί ἐν αὐτός θεός . φέρω μέν γάρ εἰς ὁ κατασκευή ὅδε ὁ μή ὅμοιος ὁ φύσις γίγνομαι γίγνομαι ὁ κατά ὁ τέχνη . ὁ μέν γάρ ἀπό ὁ φύσις ἀποτέλεσμα οὐ ἐπιπολή , ἀλλά διά ὅλος εἰδοποιέω τε καί διαπλήσσω , καί ὁ ἔνδον αὐτός γλαφυρός φιλοτεχνέω , ὁ δέ ὁ τέχνη διαμορφόω , ὡς ἐπί ὁ ἀνδριάς ἔχω · ὁ γάρ ἔνδον οὗτος ἀδιάπλαστος . διά δή οὗτος φημί ὁ μέν γίγνομαι κατά τέχνη ἔξωθεν εἰμί καί χωρίζω ὁ ποιέω , ἐπί δέ ὁ γίγνομαι φύσις ἐν ὁ ὕλη εἰμί ὁ δύναμις ὁ μορφόω τε καί γεννάω αὐτός . οὗτος δέ οὐ ὁράω ὁ γίγνομαι συνᾴδω . ἐπί γάρ πᾶς ὁ γίγνομαι φύσις ἔξωθεν τίς εἰμί ὁ ὁ ἀρχή ὁ γένεσις αὐτός ἔχω καί ὁ πρῶτος ἐν ὁ ὕλη μεταβολή αἴτιος . ὁ τε γάρ ἁπλόος σῶμα ὁ τε εἰς ἀλλήλων μεταβολή ἔξωθεν ἔχω ὁ αἰτία . ψῦξις γάρ καί θερμότης ὁ γίγνομαι διά ὁ ὁ οὐράνιος σῶμα ἄλλοτε ἀλλοῖος πρός αὐτός σχέσις ὁ γένεσις αὐτός καί ὁ φθορά καί ὁ εἰς ἀλλήλων μεταβολή αἴτιος . ἀλλά καί ὁ φυτόν καί ὁ ζῷον ἕκαστος ὑπό τις ἔξωθεν εἰμί χωρίζω ὁ ὕλη , ἐκ ὅς ἕκαστος αὐτός γίγνομαι , ὁ ἀρχή τε ὁ γένεσις λαμβάνω καί ὁ κατά αὐτός πήγνυμι πᾶς καί ὁ ἐν ὁ μετέωρος συνιστάω χωρίζω χωρίζω ἔχω ὁ ποιέω . οὔτε γάρ ὁ θερμαίνω καί διά οὗτος μεταβάλλω αὐτός θερμαίνω · ψυχρός δέ καθό θερμαίνω . ἀλλά καί ὅς ὁ γέννησις ἀπό σπέρμα , ἔξωθεν ὁ γεννάω διά ὁ πρόεσις ὁ σπέρμα . εἰ δέ οὕτως ὁ ἐκ ὁ ὕλη γίγνομαι γίγνομαι , πῶς ἄν αἴτιος ἔτι ὁ θεός αὐτός εἰμί διά ὁ ὁ ὕλη μείγνυμι τε καί κεράννυμι ; ὁ γάρ οὕτως ἐν ὁ γίγνομαι φύσις ποιέω ἄλλος τις πρῶτος εἰμί αἴτιος ἔξωθεν εἰμί . οὐδείς δέ ποιητικός πρῶτος ὁ θεός . ἔοικα δέ διά ὅς λέγω εἶδος ὁ ὕλη λέγω ὁ θεός . εἰ γάρ οὕτως ὁ θεός μείγνυμι ὁ ὕλη κατά αὐτός , ὡς ἐν ὁ ζῷον ὁ ψυχή ὁ σῶμα , καί ὁ δύναμις ὁ ὕλη εἰμί ὁ θεός ( φημί γάρ ὁ ὕλη ποιέω ὁ ἐν αὐτός δύναμις ) , εἶδος πως ἄν λέγω αὐτός ὁ θεός , ὡς ὁ ψυχή ὁ σῶμα καί ὁ δύναμις ὁ δύναμις . ἀλλά εἰ οὗτος , πῶς ἄν ἔτι ὁ ὕλη ἀνείδεος εἰμί κατά ὁ αὐτός λόγος , εἰ γε ὁ συμμένω αὐτός καί εἰμί ὕλη παρά ὁ εἰμί ἐν αὐτός δύναμις ; μάλα δέ ἐν ὁ ἐκπύρωσις φαίνω κατά αὐτός ὁ θεός ὁ ὕλη εἶδος εἰμί , εἰ γε ἐν ὁ πῦρ , ὅς μόνος εἰμί κατά αὐτός τότε , ὁ ὕλη καί ὁ θεός σῴζω μόνος . εἰμί γάρ ἄν ὁ θεός τότε εἶδος ὁ ἐπί ὁ ὕλη ὁ πῦρ . εἰ δέ οὗτος , μεταβάλλω δέ ὁ πῦρ εἰς ἄλλος τις σῶμα , ὁ εἶδος ἀλλάσσω εἰμί ἄν ὁ θεός φθείρω τότε , εἰ γε κατά φθορά ὁ προυπάρχω εἶδος ὁ μεταβολή εἰς ἄλλος σῶμα ὁ ὕλη γίγνομαι . καί εἰ ὁ τοιοῦτος μεταβολή ὁ θεός αἴτιος , εἰμί ἄν ὁ θεός κατά αὐτός φθείρω ἑαυτοῦ , ὅς τίς ἄν ἄτοπος λέγω ποτέ ἄν ; πῶς δέ οὐ ἀνάξιος ὁ θεῖος πρόληψις ὁ τε ὁ θεός διά πᾶς ὁ ὑπόκειμαι πᾶς ὕλη χωρέω λέγω καί μένω ἐν αὐτός , ὁποῖος ποτέ ἄν ἠμί , καί ὁ προηγέομαι ἔχω ἔργον , ὁ ἀεί τις γεννάω τε καί διαπλάσσω ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι δύναμαι , καί ποιέω ὁ θεός δημιουργός σκώληξ τε καί ἐμπίς , ὡς ὥσπερ κοροπλάθος τις ὁ πηλός σχολάζω καί πᾶς ὁ δύναμαι ἐκ αὐτός γίγνομαι οὗτος ποιέω ; πρός δέ οὗτος εἰ ὁ κιρνάω ἄλλος σῶμα ἀντιπάσχω ὑπό ἀλλήλων ἀνάγκη ( διά οὗτος γάρ οὐδέτερος αὐτός φθείρω , ὅτι ἑκάτερος αὐτός πάσχω ὑπό ἑκάτερος ἐν ὁ πάσχω ἀντιποιέω ) , ὁ δέ διά ἀλλήλων χωρέω σῶμα κιρνάω ἀλλήλων , εἰμί τε ἄν ἀλλήλων