alexander-philosophy.de-fato 4
αἰτίων ποιήσασθαι τὸν λόγον . οὕτως γὰρ ἔσται γνώριμον , εἴ τε πάντων τῶν γινομένων χρὴ τὴν εἱμαρμένην αἰτιᾶσθαι , εἴ τε δεῖ καὶ ἄλλοις τισὶν παρὰ τήνδε συγχωρεῖν ὡς οὖσιν ποιητικοῖς τινων αἰτίοις . ἀπάντων δὴ τῶν γινομένων Ἀριστοτέλης ποιούμενος τὴν διαίρεσιν τὰ μὲν αὐτῶν τινος χάριν γίνεσθαι λέγει σκοπόν τινα καὶ τέλος τῶν γινομένων προκείμενον ἔχοντος τοῦ ποιοῦντος αὐτά , τὰ δὲ οὐδενός . ὅσα γὰρ οὐ κατὰ πρόθεσίν τινα ὑπὸ τοῦ ποιοῦντος γίνεται οὐδ’ ἐπὶ τέλος ὡρισμένον ἔχει τὴν ἀναφοράν , τοιαῦτα ( ὁποῖά ἐστι καρφῶν τέ τινων διακρατήσεις καὶ περιστροφαὶ καὶ τριχῶν ἐπαφαί τε καὶ ἐκτάσεις καὶ ὅσα τούτοις ὁμοίως γίνεται ) , ὅτι μὲν γίνεται καὶ αὐτὰ γνώριμον , οὐ μήν ἔχει τὴν κατὰ τὸ τέλος καὶ τίνος χάριν αἰτίαν . τὰ μὲν οὖν οὕτως γινόμενα ἀσκόπως τε καὶ ἁπλῶς γινόμενα οὐδεμίαν εὔλογον ἔχει διαίρεσιν , τῶν δὲ ἐπί τι τὴν ἀναφορὰν ἐχόντων καί τινος γινομένων χάριν τὰ μὲν κατὰ τὴν φύσιν , τὰ δὲ κατὰ τὸν λόγον γίνεται . τά τε γὰρ φύσιν αἰτίαν ἔχοντα τῆς γενέσεως κατά τινας ἀριθμοὺς καὶ τάξιν ὡρισμένην πρόεισιν εἴς τι τέλος , ἐν ὧ γενόμενα τοῦ γίνεσθαι παύεται , εἰ μή τι αὐτοῖς ἐνστὰν ἐμποδών γένοιτο τῇ κατὰ φύσιν αὐτῶν ἐπὶ τὸ προκείμενον τέλος ὁδῷ , ἀλλὰ καὶ τὰ κατὰ λόγον γινόμενα ἔχει τι τέλος . οὐδὲν γὰρ ὡς ἔτυχεν τῶν κατὰ λόγον γινομένων γίνεται , ἀλλ’ ἐπί τινα σκοπὸν ἡ ἀναφορὰ πᾶσιν αὐτοῖς . ἔστι δὲ κατὰ λόγον γινόμενα , ὅσα ὑπὸ τῶν ποιούντων αὐτὰ γίνεται λογιζομένων τε περὶ αὐτῶν καὶ συντιθέντων καθ’ ὃν ἂν τρόπον γένοιντο . οὕτως γίνεται τά τε κατὰ τὰς τέχνας γινόμενα πάντα καὶ κατὰ προαίρεσιν , ἃ διαφέρει τῶν γινομένων φύσει τῷ τὰ μὲν φύσει γινόμενα ἐν αὐτοῖς ἔχειν τὴν ἀρχήν τε καὶ αἰτίαν τῆς τοιαύτης γενέσεως ( τοιοῦτον γὰρ ἡ φύσις · καὶ γίνεται μὲν κατὰ τάξιν τινά , οὐ μὴν τῆς ποιούσης αὐτὰ φύσεως ὁμοίως ταῖς τέχναις λογισμῷ περὶ αὐτῶν χρωμένης ) , τὰ δὲ γινόμενα κατὰ τέχνην τε καὶ προαίρεσιν ἔξωθεν ἔχει τὴν ἀρχὴν τῆς κινήσεως καὶ τὴν αἰτίαν τὴν ποιοῦσαν , ἀλλ’ οὐκ ἐν αὐτοῖς καὶ τῆς γενέσεως αὐτῶν τοῦ ποιοῦντος γίνεται περὶ αὐτῶν λογισμός . τρίτον δέ ἐστιν ἐν τοῖς ἕνεκά του γινομένοις καὶ τὰ ἀπὸ τύχης τε καὶ ταὐτομάτου γίνεσθαι πεπιστευμένα ταύτῃ τῶν προηγουμένως ἕνεκά του γινομένων διαφέροντα , ᾗ ἐπ’ ἐκείνων μὲν πᾶν τὸ πρὸ τοῦ τέλους γινόμενον τοῦ τέλους χάριν γίνεται , ἐπὶ δὲ τούτων τὰ μὲν γινόμενα πρὸ τοῦ τέλους ἄλλου χάριν γίνεται , ἀπαντᾷ δ’ αὐτοῖς ἄλλου χάριν γινομένοις ὡς τέλος τὸ αὐτομάτως τε καὶ ἀπὸ τύχης γίνεσθαι λεγόμενον .
Lemmas: αἴτιος ποιέω ὁ λόγος . οὕτως γάρ εἰμί γνώριμος , εἰμί τε πᾶς ὁ γίγνομαι χρή ὁ μείρομαι αἰτιάομαι , εἰμί τε δεῖ καί ἄλλος τις παρά ὅδε συγχωρέω ὡς εἰμί ποιητικός τίνω αἴτιος . ἀπαντάω δή ὁ γίγνομαι Ἀριστοτέλης ποιέω ὁ διαίρεσις ὁ μέν αὐτός τις χάρις γίγνομαι λέγω σκοπός τις καί τέλος ὁ γίγνομαι πρόκειμαι ἔχω ὁ ποιέω αὐτός , ὁ δέ οὐδείς . ὅσος γάρ οὖον κατά πρόθεσις τις ὑπό ὁ ποιέω γίγνομαι οὐδέ ἐπί τέλος ὁρίζω ἔχω ὁ ἀναφορά , τοιοῦτος ( ὁποῖος εἰμί κάρφος τε τίνω διακράτησις καί περιστροφή καί θρίξ ἐπαφή τε καί ἔκτασις καί ὅσος οὗτος ὁμοίως γίγνομαι ) , ὅτι μέν γίγνομαι καί αὐτός γνώριμος , οὖον μείς ἔχω ὁ κατά ὁ τέλος καί τίς χάρις αἴτιος . ὁ μέν οὖν οὕτως γίγνομαι ἄσκοπος τε καί ἁπλόος γίγνομαι οὐδείς εὔλογος ἔχω διαίρεσις , ὁ δέ ἐπί τίς ὁ ἀναφορά ἔχω καί τις γίγνομαι χάρις ὁ μέν κατά ὁ φύσις , ὁ δέ κατά ὁ λόγος γίγνομαι . ὁ τε γάρ φύσις αἴτιος ἔχω ὁ γένεσις κατά τις ἀριθμός καί τάξις ὁρίζω πρόειμι εἰς τίς τέλος , ἐν ἵημι γίγνομαι ὁ γίγνομαι παύω , εἰμί μή τίς αὐτός ἐνίστημι ἐμποδών γίγνομαι ὁ κατά φύσις αὐτός ἐπί ὁ πρόκειμαι τέλος ὁδός , ἀλλά καί ὁ κατά λόγος γίγνομαι ἔχω τίς τέλος . οὐδείς γάρ ὡς τυγχάνω ὁ κατά λόγος γίγνομαι γίγνομαι , ἀλλά ἐπί τις σκοπός ὁ ἀναφορά πᾶς αὐτός . εἰμί δέ κατά λόγος γίγνομαι , ὅσος ὑπό ὁ ποιέω αὐτός γίγνομαι λογίζομαι τε περί αὐτός καί συντίθημι κατά ὅς εἄν τρόπος γίγνομαι . οὕτως γίγνομαι ὁ τε κατά ὁ τέχνη γίγνομαι πᾶς καί κατά προαίρεσις , ὁ διαφέρω ὁ γίγνομαι φύσις ὁ ὁ μέν φύσις γίγνομαι ἐν αὐτός ἔχω ὁ ἀρχή τε καί αἴτιος ὁ τοιοῦτος γένεσις ( τοιοῦτος γάρ ὁ φύσις · καί γίγνομαι μέν κατά τάξις τις , οὖον μήv ὁ ποιέω αὐτός φύσις ὁμοίως ὁ τέχνη λογισμός περί αὐτός χράω ) , ὁ δέ γίγνομαι κατά τέχνη τε καί προαίρεσις ἔξωθεν ἔχω ὁ ἀρχή ὁ κίνησις καί ὁ αἴτιος ὁ ποιέω , ἀλλά οὐ ἐν αὐτός καί ὁ γένεσις αὐτός ὁ ποιέω γίγνομαι περί αὐτός λογισμός . τρίτος δέ εἰμί ἐν ὁ ἕνεκα ὁ γίγνομαι καί ὁ ἀπό τυγχάνω τε καί αὐτόματος γίγνομαι πιστεύω οὗτος ὁ προηγουμένως ἕνεκα ὁ γίγνομαι διαφέρω , ὅς ἐπί ἐκεῖνος μέν πᾶς ὁ πρό ὁ τέλος γίγνομαι ὁ τέλος χάρις γίγνομαι , ἐπί δέ οὗτος ὁ μέν γίγνομαι πρό ὁ τέλος ἄλλος χάρις γίγνομαι , ἀπαντάω δέ αὐτός ἄλλος χάρις γίγνομαι ὡς τέλος ὁ αὐτόματος τε καί ἀπό τυγχάνω γίγνομαι λέγω .