alexander-philosophy.de-fato 25
πῶς γὰρ οὐ φανερῶς τὸ λέγειν ψεῦδος πᾶν τὸ ἑπόμενόν τινι ἐξ ἐκείνου τὴν αἰτίαν τοῦ εἶναι ἔχειν καὶ πᾶν τὸ προηγούμενόν τινος αἴτιον ὑπάρχειν ἐκείνῳ ; ὁρῶμεν γὰρ ὅτι τὰ ἐφεξῆς ἀλλήλοις ὄντα τῷ χρόνῳ οὐ πάντα διὰ τὰ ἔμπροσθεν καὶ πρὸ αὐτῶν γεγονότα γίνεται . οὔτε γὰρ τὸ βαδίσαι διὰ τὸ ἀναστῆναι , οὔτε νὺξ διὰ τὴν ἡμέραν , οὔτε ὁ τῶν Ἰσθμίων ἀγὼν διὰ τὸν τῶν Ὀλυμπίων , ἀλλ’ οὐδὲ διὰ τὸν χειμῶνα τὸ θέρος . ὅθεν καὶ θαυμάσειεν ἄν τις αὐτοὺς τὴν τῶν αἰτίων ἀπόδοσιν τοῦτον ποιουμένους τὸν τρόπον ὡς αἰεὶ τὸ πρῶτον γεγονὸς αἰτιᾶσθαι τοῦ μετὰ τοῦτο καὶ ποιεῖν ἐπισύνδεσίν τινα καὶ συνέχειαν τῶν αἰτίων , καὶ ταύτην τοῦ μηδὲν ἀναιτίως γίνεσθαι φέρονται τὴν αἰτίαν . ὁρῶμεν γὰρ ἐπὶ πολλῶν ⟨ τὸ ⟩ αὐτὸ καὶ τοῖς πρώτοις καὶ τοῖς ὑστέροις γινομένοις ὂν αἴτιον . τοῦ γοῦν ἀναστῆναι καὶ τοῦ περιπατῆσαι τὸ αὐτὸ αἴτιον , οὐ γὰρ τὸ ἀναστῆναι τοῦ περιπατῆσαι , ἀλλ’ ἀμφοτέρων ὁ ἀναστὰς καὶ περιπατῶν αἴτιος καὶ ἡ τούτου προαίρεσις . ὁρῶμεν δ’ ὅτι καὶ νυκτὸς καὶ ἡμέρας τάξιν τινὰ ἐχουσῶν πρὸς ἀλλήλας ἓν καὶ ταὐτὸν αἴτιον , ὁμοίως δὲ καὶ τῆς τῶν καιρῶν μεταβολῆς · οὐ γὰρ ὁ χειμὼν αἴτιος τοῦ θέρους , ἀλλ’ ἐκείνων τε καὶ τούτου ἡ τοῦ θείου σώματος κίνησίς τε καὶ περιφορὰ καὶ ἡ κατὰ τὸν λοξὸν κύκλον ἔγκλισις , καθ’ ἣν ὁ ἥλιος κινούμενος ἁπάντων ὁμοίως τῶν προειρημένων αἴτιος . καὶ ὅτι μὴ ⟨ ἡ ⟩ νὺξ τῆς ἡμέρας αἰτία ἢ ὁ χειμὼν τοῦ θέρους μηδὲ ἐμπέπλεκται ταῦτα ἀλλήλοις ἁλύσεως δίκην , ἂν ἕως ταῦτα γίνεται , ἢ εἰ μὴ οὕτως γίνοιτο , διασπασθήσεται ἡ τοῦ κόσμου τε καὶ τῶν ἐν αὐτῷ γινομένων τε καὶ ὄντων ἕνωσις . ἱκανὰ γὰρ τὰ θεῖα καὶ ἡ τούτων περιφορὰ τὴν τῶν γινομένων ἐν τῷ κόσμῳ συνέχειαν φυλάσσειν . ἀλλ’ οὐδὲ τὸ περιπατεῖν ἀναίτιον , ἐπεὶ μὴ ἐκ τοῦ ἀναστῆναι τὴν αἰτίαν ἔχει . ὥστ’ οὐχ οὕτως αἰτίων εἱρμὸς ὑπ’ αὐτῶν λεγόμενος εὐλόγως ἂν τοῦ μηδὲν · ἀναιτίως γίνεσθαι φέροιτο τὴν αἰτίαν . ὡς γὰρ αἱ κινήσεις καὶ οἱ χρόνοι ἔχουσι μέν τινα αἰτίαν ( οὐ μὴν οὔτε ἡ κίνησις τὴν πρὸ αὐτῆς οὔτε ὁ χρόνος τὸν πρὸ αὐτοῦ χρόνον ) , οὕτως ἔχει καὶ τὰ ἐν αὐτοῖς τε καὶ τὰ δι’ αὐτῶν γινόμενα πράγματα . τῆς μὲν γὰρ συνεχείας τῶν γινομένων ἐστί τις αἰτία , δι’ ἣν ὁ κόσμος εἷς τε καὶ ἀίδιος κατὰ τὸ αὐτό τε καὶ ὡσαύτως ἀεὶ διοικούμενος , καὶ δεῖ ταύτην ζητεῖν τε καὶ ⟨ μὴ ⟩ παραλιπεῖν τῆν αἰτίαν , οὐ μὴν χρὴ τοιαύτην ὑπολαμβάνειν , ὡς ἐκ τοῦ πρεσβυτέρου γίνεσθαι τὸ νεώτερον , ὡς ὁρῶμεν γινόμενον ἐπὶ τῆς τῶν ζῴων γενέσεως . εὔλογον δὲ καὶ ἀρχήν τινα ἐν τοῖς αἰτίοις εἶναι λέγειν , οὐκέτ’ ἄλλην πρὸ αὐτῆς ἀρχὴν καὶ αἰτίαν ἔχουσαν . οὐ γὰρ εἰ τὰ γινόμενα πάντα αἴτια ἔχει , ἤδη καὶ πάντων εἶναί τινας αἰτίας ἀνάγκη . οὐ γὰρ πάντα τὰ ὄντα γίνεται . πῶς γὰρ οὐκ ἄτοπον τὸ λέγειν ἐπ’ ἄπειρον εἶναι τὰ αἴτια καὶ τὸν εἱρμὸν αὐτῶν καὶ τὴν ἐπισύνδεσιν ὡς μήτε πρῶτόν τι εἶναι μήτε ἔσχατον ; τὸ γὰρ μηδὲν εἶναι πρῶτον αἴτιον λέγειν ἀναιρεῖν ἐστι τὸ αἴτιον · ἀναιρουμένης γὰρ ἀρχῆς ἀναιρεῖσθαι καὶ τὸ μετ’ αὐτὴν ἀνάγκη . ἀναιροῖτο δ’ ἂν καὶ ἐπιστήμη κατὰ τὸν λόγον τοῦτον , εἴ γε ἐπιστήμη μέν ἐστι κυρίως ἡ τῶν πρώτων αἰτίων γνῶσις , οὐκ ἔστι δὲ κατ’ αὐτοὺς ἐν τοῖς αἰτίοις τὸ πρῶτον . οὐ πᾶσά τε τάξεως παράβασις ἀναιρετικὴ τῶν ἐν οἷς γίνεται · γίνεσθαι γὰρ ἔνια καὶ παρὰ τὴν τοῦ βασιλέως τάξιν οὐκ ἀδύνατον , ἃ οὐ πάντως τῆς βασιλείας ἤδη γίνεται φθαρτικά , οὐδὲ εἴ τι τοιοῦτον ἐν τῷ κόσμῳ γίνοιτο , πάντως ἤδη τοῦτο λύει τὴν εὐδαιμονίαν τοῦ κόσμου , καθάπερ οὐδὲ τὴν τοῦ οἴκου καὶ τὴν τοῦ δεσπότου ἡ τυχοῦσα τῶν οἰκετῶν ῥᾳδιουργία .
Lemmas: πῶς γάρ οὖον φανερῶς ὁ λέγω ψεῦδος πᾶς ὁ ἕπομαι τις ἐκ ἐκεῖνος ὁ αἴτιος ὁ εἰμί ἔχω καί πᾶς ὁ προηγέομαι τις αἴτιος ὑπάρχω ἐκεῖνος ; ὁράω γάρ ὅτι ὁ ἐφεξῆς ἀλλήλων εἰμί ὁ χρόνος οὖον πᾶς διά ὁ ἔμπροσθεν καί πρό αὐτός γίγνομαι γίγνομαι . οὔτε γάρ ὁ βαδίζω διά ὁ ἀνίστημι , οὔτε νύξ διά ὁ ἡμέρα , οὔτε ὁ ὁ ἴσθμιον ἀγών διά ὁ ὁ Ὀλύμπιος , ἀλλά οὐδέ διά ὁ χειμών ὁ θέρος . ὅθεν καί θαυμάζω ἄν τις αὐτός ὁ ὁ αἴτιος ἀπόδοσις οὗτος ποιέω ὁ τρόπος ὡς ἀεί ὁ πρῶτος γίγνομαι αἰτιάομαι ὁ μετά οὗτος καί ποιέω ἐπισύνδεσις τις καί συνέχεια ὁ αἴτιος , καί οὗτος ὁ μηδείς ἀναίτιος γίγνομαι φέρω ὁ αἴτιος . ὁράω γάρ ἐπί πολύς ⟨ ὁ ⟩ αὐτός καί ὁ πρῶτος καί ὁ ὕστερος γίγνομαι εἰμί αἴτιος . ὁ γοῦν ἀνίστημι καί ὁ περιπατέω ὁ αὐτός αἴτιος , οὖον γάρ ὁ ἀνίστημι ὁ περιπατέω , ἀλλά ἀμφότερος ὁ ἀνίστημι καί περιπατέω αἴτιος καί ὁ οὗτος προαίρεσις . ὁράω δέ ὅτι καί νύξ καί ἡμέρα τάξις τις ἔχω πρός ἀλλήλων εἷς καί αὐτός αἴτιος , ὁμοίως δέ καί ὁ ὁ καιρός μεταβολεύς · οὖον γάρ ὁ χειμών αἴτιος ὁ θέρος , ἀλλά ἐκεῖνος τε καί οὗτος ὁ ὁ θεῖον σῶμα κίνησις τε καί περιφορά καί ὁ κατά ὁ λοξός κύκλος ἔγκλισις , κατά ὅς ὁ ἥλιος κινέω ἅπας ὁμοίως ὁ προερέω αἴτιος . καί ὅτι μή ⟨ ὁ ⟩ νύξ ὁ ἡμέρα αἰτία ἢ ὁ χειμών ὁ θέρος μηδέ ἐμπλέκω οὗτος ἀλλήλων ἅλυσις δίκη , εἄν ἠώς οὗτος γίγνομαι , ἢ εἰμί μή οὕτως γίγνομαι , διασπάω ὁ ὁ κόσμος τε καί ὁ ἐν αὐτός γίγνομαι τε καί εἰμί ἕνωσις . ἱκανός γάρ ὁ θεῖον καί ὁ οὗτος περιφορά ὁ ὁ γίγνομαι ἐν ὁ κόσμος συνέχεια φυλάσσω . ἀλλά οὐδέ ὁ περιπατέω ἀναίτιος , ἐπεί μή ἐκ ὁ ἀνίστημι ὁ αἴτιος ἔχω . ὥστε οὐ οὕτως αἴτιος εἱρμός ὑπό αὐτός λέγω εὔλογος εἄν ὁ μηδείς · ἀναίτιος γίγνομαι φέρω ὁ αἴτιος . ὡς γάρ ὁ κινέω καί ὁ χρόνος ἔχω μέν τις αἴτιος ( οὖον μήv οὔτε ὁ κίνησις ὁ πρό αὐτός οὔτε ὁ χρόνος ὁ πρό αὐτός χρόνος ) , οὕτως ἔχω καί ὁ ἐν αὐτός τε καί ὁ διά αὐτός γίγνομαι πρᾶγμα . ὁ μέν γάρ συνέχεια ὁ γίγνομαι εἰμί τις αἰτία , διά ὅς ὁ κόσμος εἷς τε καί ἀίδιος κατά ὁ αὐτός τε καί ὡσαύτως ἀεί διοικέω , καί δεῖ οὗτος ζητέω τε καί ⟨ μή ⟩ παραλείπω ὁ αἴτιος , οὖον μήv χρή τοιοῦτος ὑπολαμβάνω , ὡς ἐκ ὁ πρέσβυς γίγνομαι ὁ νέος , ὡς ὁράω γίγνομαι ἐπί ὁ ὁ ζῷον γένεσις . εὔλογος δέ καί ἀρχή τις ἐν ὁ αἴτιος εἰμί λέγω , οὐκέτι ἄλλος πρό αὐτός ἀρχή καί αἴτιος ἔχω . οὖον γάρ εἰμί ὁ γίγνομαι πᾶς αἴτιος ἔχω , ἤδη καί πᾶς εἰμί τις αἴτιος ἀνάγκη . οὖον γάρ πᾶς ὁ εἰμί γίγνομαι . πῶς γάρ οὐ ἄτοπος ὁ λέγω ἐπί ἤπειρος εἰμί ὁ αἴτιος καί ὁ εἱρμός αὐτός καί ὁ ἐπισύνδεσις ὡς μήτε πρότερος τίς εἰμί μήτε ἔσχατος ; ὁ γάρ μηδείς εἰμί πρῶτος αἴτιος λέγω ἀναιρέω εἰμί ὁ αἴτιος · ἀναιρέω γάρ ἀρχή ἀναιρέω καί ὁ μετά αὐτός ἀνάγκη . ἀναιρέω δέ εἄν καί ἐπιστήμη κατά ὁ λόγος οὗτος , εἰμί γε ἐπιστήμη μέν εἰμί κύριος ὁ ὁ πρῶτος αἴτιος γνῶσις , οὐ εἰμί δέ κατά αὐτός ἐν ὁ αἴτιος ὁ πρῶτος . οὖον πᾶς τε τάξις παράβασις ἀναιρετικός ὁ ἐν ὅς γίγνομαι · γίγνομαι γάρ ἔνιοι καί παρά ὁ ὁ βασιλεύς τάξις οὐ ἀδύνατος , ὁ οὖον πάντως ὁ βασίλεια ἤδη γίγνομαι φθαρτικός , οὐδέ εἰμί τίς τοιοῦτος ἐν ὁ κόσμος γίγνομαι , πάντως ἤδη οὗτος λύω ὁ εὐδαιμονία ὁ κόσμος , καθάπερ οὐδέ ὁ ὁ οἶκος καί ὁ ὁ δεσπότης ὁ τυγχάνω ὁ οἰκέτης ῥᾳδιουργία .