alexander-philosophy.de-fato 19
Ἐπαύσαντο δ’ ἂν τῆς ἐν τοῖς λόγοις φιλοτιμίας καὶ συγχωρησάντων εἶναι τὸ ἐφ’ ἡμῖν ἐλεύθερόν τε καὶ αὐτεξούσιον καὶ κύριον τῆς τῶν ἀντικειμένων αἱρέσεώς τε καὶ πράξεως ἐπὶ περιεστῶσιν ἀνθρώποις δίκαιος γίνεσθαι πεπιστευμένος ὁμοίως ἰδιώταις τε καὶ νομοθέταις . ἔστι δὲ τοῦτο τὸ συγγινώσκεσθαι μὲν ἀξίους εἶναι τοὺς ἀκουσίως τοιοῦτόν τι πράξαντας , οὐχ ὡς ἐπὶ τῷ γιγνομένῳ πράγματι τῆς κολάσεως ὁριζομένης , ἀλλ’ ἐπὶ τῷ τρόπῳ τῆς πράξεως · ὅπερ οὔτε τῶν ἄλλων τις οὔτε αὐτῶν τούτων ὡς οὐ καλῶς ἔχον αἰτιᾶται . καίτοι τί τῶν δι’ ἄγνοιαν ἁμαρτανόντων ἢ βίᾳ ἧττον ἂν εἶεν συγγνώμης ἄξιοι ⟨ οἱ ⟩ εἰδότες μὲν ἃ πράττουσιν , οὐκ ἔχοντες δὲ ἐν αὐτοῖς τὴν ἐξουσίαν τοῦ , τούτων αὐτοῖς περιεστώτων , ἃ πάντως αὐτοῖς καὶ ἐξ ἀνάγκης περιεστάναι δεῖ , ἄλλο τι παρ’ ἃ πράττουσιν ⟨ πράττειν ⟩ τῷ τὴν φύσιν αὐτῶν εἶναι τοιαύτην , καὶ εἶναι τὸ κατὰ τὴν οἰκείαν αὐτοῖς φύσιν ἕκαστα πράττειν ὧν πράττουσιν καθ’ εἱμαρμένην , ὡς τοῖς βαρέσιν ἀφεθεῖσιν ἄνωθεν τὸ φέρεσθαι κάτω , καὶ τοῖς περιφερέσι τὸ κατὰ τοῦ πρανοῦς , εἰ ἀφεθεῖεν , ἀφ’ αὐτοῦ κινεῖσθαι ; ὅμοιον γὰρ τὸ τὸν ἵππον κολάζειν ἀξιοῦν , ὅτι μὴ ἔστιν ἄνθρωπος , καὶ τῶν ἄλλων ζῴων ἕκαστον , ὅτι ταύτης τῆς τύχης καὶ μὴ βελτίονος τετυχήκασίν τινος . ἀλλ’ οὐδεὶς Φάλαρις οὕτως ὠμός τε καὶ ἀνόητος , ὡς ἐπί τινι τῶν οὕτως γινομένων κολάζειν τὸν ποιήσαντα . ἐπὶ τίσιν οὐν αἱ κολάσεις εὔλογοι ; οὐκ ἐπ’ ἄλλοις τισίν , ἢ ἐπὶ τοῖς παρὰ τὴν αὑτῶν μοχθηρὰν αἵρεσιν γινομένοις . ἐφ’ ὧν γὰρ αὐτοὶ τὴν ἐξουσίαν τῆς αἱρέσεως ἔχοντες , καταλιπόντες τὸν σκοπὸν τῶν πραττομένων ὑφ’ αὐτῶν ποιεῖσθαι τό τε καλὸν καὶ τὸν νόμον , κέρδους χάριν ἢ ἡδονῆς τινος , ὑπερορῶντες ἐκείνων , πράττουσι τὰ φαῦλα , τούτους ἀξίους ἡγοῦνται κολάσεως πάντες ἄνθρωποι , συγγνώμην δόντες τοῖς οὐχ οὕτως ἁμαρτάνουσιν . ὅρα δὴ πᾶσιν τοῖς κακοῖς τὸ θαυμαστὸν δόγμα τοῦτο παρὰ τῶν φιλοσόφων μαθοῦσιν διδάσκειν τοὺς διδάσκοντας , ὅτι εἰσὶ καὶ αὐτοὶ συγγνώμης ⟨ ἄξιοι ⟩ , οὐδὲν ἔλαττον τῶν ἀκουσίως ἁμαρτανόντων . οὐ γὰρ ὑπό τινος ἔξωθεν καταναγκάζοντος αὐτοὺς ποιοῦσιν ἃ ποιοῦσιν , ὧν ἴσως ἐνῆν αὐτοῖς καὶ φυλάξασθαι , ἀλλ’ ὑπὸ τῆς φύσεως τῆς ἐν αὐτοῖς οὐδὲν οἷόν τ’ ἐστὶν λαθόντας ποιῆσαι καὶ τίς οὐκ ἂν αὐτοῖς τοῖς ἁμαρτανομένοις αἴτιον . εἰ δ’ οὔτ’ ἄλλος τις οὔτ’ οἱ τοῦ δόγματος τούτου κύριοι συγγνώμην δοῖέν τινι ταύτην τῶν ἁμαρτανομένων φέροντι τὴν αἰτίαν ὡς ψεῦδός τι λέγοντι , δῆλον ὡς ὑπὸ τούτων καὶ ὑπὸ τῶν ἄλλων ἀπάντων ὁμοίως πεπίστευται τὸ εἶναι τὸ ἐφ’ ἡμῖν οὐχ οἷον ὑπὸ τούτων πλάσσεται , ὅταν εἰς τὸ πρόβλημα μελετῶντες λέγωσιν , ἀλλ’ οἵῳ εἶναι αὐτῷ διὰ τῶν ἔργων οὗτοί τε αὐτοὶ καὶ πάντες ἄνθρωποι μαρτυροῦσιν . εἰ γὰρ ἦσαν οὕτως ἔχειν πεπιστευκότες , συνεγίγνωσκον ἂν πᾶσιν τοῖς ἁμαρτάνουσιν ὡς οὐκ ἔχουσιν τοῦ μὴ πάντα πράττειν ἐξουσίαν .
Lemmas: παύω δέ εἄν ὁ ἐν ὁ λόγος φιλοτιμία καί συγχωρέω εἰμί ὁ ἐπί ἐγώ ἐλεύθερος τε καί αὐτεξούσιος καί κύριος ὁ ὁ ἀντίκειμαι αἵρεσις τε καί πρᾶξις ἐπί περιίστημι ἄνθρωπος δίκαιος γίγνομαι πιστεύω ὁμοίως ἰδιώτης τε καί νομοθέτης . εἰμί δέ οὗτος ὁ συγγιγνώσκω μέν ἄξιος εἰμί ὁ ἀεκούσιος τοιοῦτος τίς πράσσω , οὐ ὡς ἐπί ὁ γίγνομαι πρᾶγμα ὁ κόλασις ὁρίζω , ἀλλά ἐπί ὁ τρόπος ὁ πρᾶξις · ὅσπερ οὔτε ὁ ἄλλος τις οὔτε αὐτός οὗτος ὡς οὖον καλῶς ἔχω αἰτιάομαι . καίτοι τίς ὁ διά ἄγνοια ἁμαρτάνω ἢ βία κακός εἄν ἄγω συγγνώμη ἄξιος ⟨ ὁ ⟩ οἶδα μέν ὁ πράσσω , οὐ ἔχω δέ ἐν αὐτός ὁ ἐξουσία ὁ , οὗτος αὐτός περιίστημι , ὁ πάντως αὐτός καί ἐκ ἀνάγκη περιίστημι δεῖ , ἄλλος τίς παρά ὁ πράσσω ⟨ πράσσω ⟩ ὁ ὁ φύσις αὐτός εἰμί τοιοῦτος , καί εἰμί ὁ κατά ὁ οἰκεῖος αὐτός φύσις ἕκαστος πράσσω ὅς πράσσω κατά μείρομαι , ὡς ὁ βαρύς ἀφίημι ἄνωθεν ὁ φέρω κάτω , καί ὁ περιφερής ὁ κατά ὁ πρανής , εἰμί ἀφίημι , ἀπό αὐτός κινέω ; ὅμοιος γάρ ὁ ὁ ἵππος κολάζω ἀξιόω , ὅτι μή εἰμί ἄνθρωπος , καί ὁ ἄλλος ζῷον ἕκαστος , ὅτι οὗτος ὁ τυγχάνω καί μή ἀγαθός τυγχάνω τις . ἀλλά οὐδείς Φάλαρις οὕτως ὠμός τε καί ἀνόητος , ὡς ἐπί τις ὁ οὕτως γίγνομαι κολάζω ὁ ποιέω . ἐπί τίσις ὀν ὁ κολάζω εύλογος ; οὐ ἐπί ἄλλος τις , ἢ ἐπί ὁ παρά ὁ ἑαυτοῦ μοχθηρός αἵρεσις γίγνομαι . ἐπί ὅς γάρ αὐτός ὁ ἐξουσία ὁ αἵρεσις ἔχω , καταλείπω ὁ σκοπός ὁ πράσσω ὑπό αὐτός ποιέω ὁ τε καλός καί ὁ νόμος , κέρδος χάρις ἢ ἡδονή τις , ὑπεροράω ἐκεῖνος , πράσσω ὁ φαῦλος , οὗτος ἄξιος ἡγέομαι κόλασις πᾶς ἄνθρωπος , συγγνώμη δίδωμι ὁ οὐ οὕτως ἁμαρτάνω . ὁράω δή πᾶς ὁ κακός ὁ θαυμαστός δόγμα οὗτος παρά ὁ φιλόσοφος μανθάνω διδάσκω ὁ διδάσκω , ὅτι εἰμί καί αὐτός συγγνώμη ⟨ ἄξιος ⟩ , οὐδείς μικρός ὁ ἀεκούσιος ἁμαρτάνω . οὖον γάρ ὑπό τις ἔξωθεν καταναγκάζω αὐτός ποιέω ὁ ποιέω , ὅς ἴσως ἐν-εἰμί αὐτός καί φυλάσσω , ἀλλά ὑπό ὁ φύσις ὁ ἐν αὐτός οὐδείς οἷος τε εἰμί λανθάνω ποιέω καί τίς οὐ εἄν αὐτός ὁ ἁμαρτάνω αἴτιος . εἰμί δέ οὔτε ἄλλος τις οὔτε ὁ ὁ δόγμα οὗτος κύριος συγγνώμη δίδωμι τις οὗτος ὁ ἁμαρτάνω φέρω ὁ αἴτιος ὡς ψεῦδος τίς λέγω , δῆλος ὡς ὑπό οὗτος καί ὑπό ὁ ἄλλος ἀπαντάω ὁμοίως πιστεύω ὁ εἰμί ὁ ἐπί ἐγώ οὐ οἷος ὑπό οὗτος πλάσσω , ὅταν εἰς ὁ πρόβλημα μελέτη λέγω , ἀλλά οἷος εἰμί αὐτός διά ὁ ἔργον οὗτος τε αὐτός καί πᾶς ἄνθρωπος μαρτυρέω . εἰμί γάρ εἰμί οὕτως ἔχω πιστεύω , συγγιγνώσκω εἄν πᾶς ὁ ἁμαρτάνω ὡς οὐ ἔχω ὁ μή πᾶς πράσσω ἐξουσία .