alexander-philosophy.apori-ai-kai-lu-seis-sp 3.14.5
θσα γὰρ τῶν μεμιγμένων ὕ δατος πλέον ἢ γῆς ἔχει , παχύνεται μὲν ὑ πὸ πυρός , πήγνυται δέ , ὅσα γῆς πλέον , δι’ ὧν ἔδειξεν , ὅτι καὶ τὸ νίτρον καὶ οῖ ἄλες γῆς εἰσι μᾶλλον ( πηκτὰ γάρ ἐστι τῷ θερμῷ , ὧν καὶ λίθος καὶ κέραμος ) . ἑξῆς περὶ ἐλαίου ήπόρησεν ( οὔτε γὰρ πήγνυται ὑπὸ ψυχροῦ , ὃ ἔπασχε τὰ ἐξ ὕδατος ὄντα , οὕθ’ὑπὸ θερμοῦ πήγνυται , ὃ πάσχει τὰ τὸ πλεῖον ἔχοντα γῆς , τὸ δὲ πήγνυται μὲν ὑπ’ οὐδετέρου , παχύνεται δὲ ὑπ’ ἀμφοῖν ) , αἰτίαν ἀπέδωκε τὸ εἶναι πλῆρες ἀέρος , οὗ σημεῖον παρέθετο τὸ ἐποχεῖσθαι τῷ ὕδατι , ὃ ποιεῖ ὁ ἀὴρ καὶ ὅσα ἔχει πολὺν ἀέρα ἐν αὐτοῖς , ὡς τὰ ξύλα . ἐφ’ οἷς πῶς μὲν ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ παχύνεται τὸ ἔλαιον εἶπεν , πῶς δὲ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ . τὸ μὲν γὰρ ψυ χρὸν πα χύνει αὐτὸ μεταβάλλον τὸν ἐν αὐτῷ ἀέρα εἰς ὕδωρ τῇ ψύξει ( ἡ γὰρ τοῦ ὕδατος ψῦξις τῷ ἐλαίῳ παχύτερον αὐτὸ ποιεῖ ) , ὑ πὸ δὲ πυρὸς καὶ χρόνου πα χύνεται καὶ λευκαίνεται , λεθκαίνεται μὲν ὲξατμέζοντος τὸ ύπολειπόμὲνον ὑδατῶδες ἐν αὐτῷ , πα χύνεται δὲ διὰ τὸ μεταβάλλειν τὸν ἀέρα τὸν ἐν ἑαυτῷ εἰς ὕδωρ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ μαραινόμενον . μαραίνεται γὰρ ὑπὸ τοῦ πλείονος θερμοῦ τὸ ἔλαττον . μεθ’ ἃ καθόλου ἔλαβεν ὡς δεδειγμένον τὸ ὅ κα μὲν τῶν μικτῶν μὴ πα χύνεται ὑ πὸ ψυχροῦ , ἀλλὰ πή γνυται , μᾶλλον ταῦτα ὕ δατος εἶναι , ( τοιαῦτα οἶνος ὄξος κονία οὖ ρον ὀρρος ) , ὅσα δὲ παχύνεται ὑ πὸ τοῦ πυρὸς μὴ ἐξατμιζομένου τοῦ ἐν αὐτοῖς ὑγροῦ , τὰ μὲν γῆς τὰ δὲ κοινὰ ὕ δατος καὶ ἀέρος , μέλι μὲν γῆς , κοινὰ δὲ ἔλαιον . λέγει δὲ κοινὰ εἶναι ὕ δοτός τε καὶ γῆς , ὥσπερ ἦν τὸ μέλι , οὕτω δὲ καὶ τὸ γάλα , τὸ οἶμα . τοῦ δὲ τὸ γάλα ἐξ ἀμφοῖν ἄν πλεῖον γῆς ἔχειν παρέθετο δεικτικὸν τὸ ἐὰν δὴ χωρισθῇ ὁ ὄρρος τοῦ γάλακτος ἑψομένου τοῦ γάλακτος ἐκκαίεσθαι αὐτό , ὡς καὶ τῶν ἄλλων τῶν ἑψομένων , ἃ πλεῖον γῆς ἔχει . ἐφ’ οἷς τὰς αἰτίας ἀπέδωκε τοῦ τὰ μὲν λυτὰ τῶν πεπηγότων εἶναι , τὰ δὲ ἄλυτα . λυτὰ μὲν νίτρον ἄλες , ἅλυ| τον δὲ κέραμος , καὶ τὰ μὲν μαλακτὰ ὡς κέρας , τὰ δὲ ἀμάλακτα ὡς κέραμος καὶ λίθος . ἡ δ’ αἰτία , ἐπεὶ δύο ἐστὶ τὰ πηγνύντα , ὡς εἴρηται , θερμόν τὲ καὶ ψυχρόν , λύε σθαι αὐτά ποτε ἀνάγκη ψυχρῷ τε καὶ θερμῷ , τὰ μὲν ὑπὸ θερμοῦ παγέντα ψυχρῷ , τὰ δ’ ὑπὸ ψυχροῦ θερμῷ . διὸ τὰ μὲν πυρὶ λύεται τὰ ὅσα ὕδατι ἐπάγη , τὰ δὲ ὕδατι , ὅσα ὑπὸ πυρὸς ἐπάγη . ὑπὸ ὕδατος μὲν οὖν λυθήσεται , ὅσα ὑπὸ πυρὸς πέπηγεν μόνου , ὑπὸ δὲ τοῦ πυρὸς πάλιν , ὅσων ὕδωρ τῆς πήξεως αἴτιον . εἰ δή τινα ὑπ’ ἀμφοῖν μὲν πηγνύμενα , τα ῦτα ἄλυτα ἔσεσθαι μάλιστα , πήγνυται δὲ ὑπ’ ἀμφοῖν , ὅσα προθερμανθέντα πήγνυσι τὸ ψυχρόν , οὖ τὴν αἰτίαν ἀπέδωκεν . ὅταν γὰρ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ τῶν ὑπὸ ἀμφοῖν πηγνυμένων ἐξατμισθῇ τὸ ὑγρὸν τὸ ἐν τῷ πηγνυμένῳ , τὸ ψυχρὸν μετὰ ταῦτα συνθλίβει τε αὐτὸ καὶ οὕτως πυκνοῖ , ὡς μηδὲ διδόναι μηδ’ ὑγρῷ δίοδόν τινα , καὶ διὰ τοῦτο ὑπ’ ἀμφοῖν ἄλυτα τὰ οὕτω παγέντα . λέγει δὲ καὶ τὸν σίδηρον ὑπ’ ἀμφοῖν πήγνυσθαι , πρῶτον γὰρ ὑπὸ πυρὸς τακέντα ( ἡ γὰρ γένεσις αὐτοῦ διὰ τούτου ) , μετὰ ταῦτα ὑπὸ ψυχροῦ πήγνυσθαι , διὸ καὶ πρὸ ὀλίγου αὐτὸν εἶπεν οὐ τήκεσθαι , ἀλλ’ ἐλαύνεσθαι καὶ μαλάσσεσθαι . οὐδὲ τὰ ξύλα δὲ τηκτὰ εἶπεν εἶναι , ἀλλὰ καυστά , διότι ἐκ γῆς ἐστιν καὶ ἀέρος , ἀλλ’ οὐχ ὕδατος , οὗ σημεῖον παρέθετο πάλιν τὸ ἐποχεῖσθαι αὐτὰ τῷ ὕδατι · ὁ γὰρ ἀὴρ τοιοῦτος .
Lemmas: θεάομαι γάρ ὁ μείγνυμι ὗς δατός πολύς ἤ γῆ ἔχω , παχύνω μέν ὗς πόα πῦρ , πήγνυμι δέ , ὅσος γῆ πολύς , διά ὅς δείκνυμι , ὅτι καί ὁ νίτρον καί ὁ ἅλς γῆ εἰμί μάλα ( πηκτός γάρ εἰμί ὁ θερμός , ὅς καί λίθος καί κέραμος ) . ἑξῆς περί ἔλαιον ἀπορέω ( οὔτε γάρ πήγνυμι ὑπό ψυχρός , ὅς πάσχω ὁ ἐκ ὕδωρ εἰμί , οὕθ’ὑπὸ θερμός πήγνυμι , ὅς πάσχω ὁ ὁ πολύς ἔχω γῆ , ὁ δέ πήγνυμι μέν ὑπό οὐδέτερος , παχύνω δέ ὑπό ἄμφω ) , αἰτία ἀποδίδωμι ὁ εἰμί πλήρης ἀήρ , ὅς σημεῖον παρατίθημι ὁ ἐποχέομαι ὁ ὕδωρ , ὅς ποιέω ὁ ἀήρ καί ὅσος ἔχω πολύς ἀήρ ἐν αὐτός , ὡς ὁ ξύλον . ἐπί ὅς πῶς μέν ὑπό ὁ ψυχρός παχύνω ὁ ἔλαιον λέγω , πῶς δέ ὑπό ὁ θερμός . ὁ μέν γάρ ψυ χρώς πῃ χύνω αὐτός μεταβάλλω ὁ ἐν αὐτός ἀήρ εἰς ὕδωρ ὁ ψῦξις ( ὁ γάρ ὁ ὕδωρ ψῦξις ὁ ἔλαιον παχύς αὐτός ποιέω ) , ὑ πόα δέ πῦρ καί χρόνος πῃ χύνω καί λευκαίνω , λεθκαινω μέν ὲξατμέζοντος ὁ ὑπολείπω ὑδατώδης ἐν αὐτός , πῃ χύνω δέ διά ὁ μεταβάλλω ὁ ἀήρ ὁ ἐν ἑαυτοῦ εἰς ὕδωρ ὑπό ὁ θερμός μαραίνω . μαραίνω γάρ ὑπό ὁ πολύς θερμός ὁ ἐλαχύς . μετά ὅς καθόλου λαμβάνω ὡς δείκνυμι ὁ ὁ ἄν μέν ὁ μικτός μή πῃ χύνω ὑ πόα ψυχρός , ἀλλά πῇ γνυος , μάλα οὗτος ὗ δατός εἰμί , ( τοιοῦτος οἶνος ὄξος κονία ὅς ἀντίμοιρος ὀρός ) , ὅσος δέ παχύνω ὑ πόα ὁ πῦρ μή ἐξατμίζω ὁ ἐν αὐτός ὑγρός , ὁ μέν γῆ ὁ δέ κοινός ὗ δατός καί ἀήρ , μέλι μέν γῆ , κοινός δέ ἔλαιον . λέγω δέ κοινός εἰμί ὗς δοτός τε καί γῆ , ὥσπερ εἰμί ὁ μέλι , οὕτως δέ καί ὁ γάλα , ὁ οἶμα . ὁ δέ ὁ γάλα ἐκ ἄμφω ἄν πολύς γῆ ἔχω παρατίθημι δεικτικός ὁ ἐάν δή χωρίζω ὁ ὀρός ὁ γάλα ἕψω ὁ γάλα ἐκκαίω αὐτός , ὡς καί ὁ ἄλλος ὁ ἕψω , ὅς πολύς γῆ ἔχω . ἐπί ὅς ὁ αἰτία ἀποδίδωμι ὁ ὁ μέν λυτός ὁ πήγνυμι εἰμί , ὁ δέ ἄλυτος . λυτός μέν νίτρον ἅλς , ἅλυς τον δέ κέραμος , καί ὁ μέν μαλακτός ὡς κέρας , ὁ δέ ἀμάλακτος ὡς κέραμος καί λίθος . ὁ δέ αἰτία , ἐπεί δύο εἰμί ὁ πήγνυμι , ὡς λέγω , θερμός τε καί ψυχρός , λύω ἕπομαι αὐτός ποτέ ἀνάγκη ψυχρός τε καί θερμός , ὁ μέν ὑπό θερμός πήγνυμι ψυχρός , ὁ δέ ὑπό ψυχρός θερμός . διό ὁ μέν πῦρ λύω ὁ ὅσος ὕδωρ πήγνυμι , ὁ δέ ὕδωρ , ὅσος ὑπό πῦρ πήγνυμι . ὑπό ὕδωρ μέν οὖν λύω , ὅσος ὑπό πῦρ πήγνυμι μόνος , ὑπό δέ ὁ πῦρ πάλιν , ὅσος ὕδωρ ὁ πῆξις αἴτιος . εἰ δή τις ὑπό ἄμφω μέν πήγνυμι , τα ταῦ ἄλυτος εἰμί μάλα , πήγνυμι δέ ὑπό ἄμφω , ὅσος προθερμαίνω πήγνυμι ὁ ψυχρός , ὅς ὁ αἰτία ἀποδίδωμι . ὅταν γάρ ὑπό ὁ θερμός ὁ ὑπό ἄμφω πήγνυμι ἐξατμίζω ὁ ὑγρός ὁ ἐν ὁ πήγνυμι , ὁ ψυχρός μετά οὗτος συνθλίβω τε αὐτός καί οὕτως πυκνόω , ὡς μηδέ δίδωμι μηδέ ὑγρός δίοδος τις , καί διά οὗτος ὑπό ἄμφω ἄλυτος ὁ οὕτως πήγνυμι . λέγω δέ καί ὁ σίδηρος ὑπό ἄμφω πήγνυμι , πρῶτος γάρ ὑπό πῦρ τήκω ( ὁ γάρ γένεσις αὐτός διά οὗτος ) , μετά οὗτος ὑπό ψυχρός πήγνυμι , διό καί πρό ὀλίγος αὐτός λέγω οὐ τήκω , ἀλλά ἐλαύνω καί μαλάσσω . οὐδέ ὁ ξύλον δέ τηκτός λέγω εἰμί , ἀλλά καυστός , διότι ἐκ γῆ εἰμί καί ἀήρ , ἀλλά οὐ ὕδωρ , ὅς σημεῖον παρατίθημι πάλιν ὁ ἐποχέομαι αὐτός ὁ ὕδωρ · ὁ γάρ ἀήρ τοιοῦτος .