alexander-philosophy.apori-ai-kai-lu-seis-sp 1.24.1
Διαφέροιεν ἂν αἱ δείξεις αἱ δύο εἰρημέναι ἐν τῷ πρώτῳ Φυσικῆς ἀκροάσεως ἐπὶ τέλει τοῦ βιβλίου , δι᾿ ὧν εἰπὸν περί τε τῆς ὕλης καὶ τῆς στερήσεώς φησιν εὑρεθεῖσαν ταύτην τὴν φύσιν λύειν καὶ τὴν τῶν ἀρχαίων ἀπορίαν , δι᾿ ἣν ἀνῄρουν γένεσιν καὶ φθορὰν τῷ δεῖν μὲν τὸ γινόμενον ἢ ἐξ ὄντος ἢ ἐκ μὴ ὄντος γίγνεσθαι , μήτε δὲ ἐξ ὄντος δύνασθαι ( προϋπάρχοι γὰρ ἂν ὃ γίνεται , εἰ γίνεται μὲν τὸ μηδέπω ὄν , τὸ δὲ ἐξ ὄντος γινόμενον ἐκ φθάνοντος εἶναι λέγοιτ᾿ ἄν ) , μήτε ἐκ μὴ ὄντος τῷ μηδὲν ἐκ μὴ ὄντος γίνεσθαι . ἃς δὴ τῆς ἀπορίας ταύτης λύσεις εἴρηκεν , εἰσὶν ἡ μὲν διὰ τοῦ καθ᾿ αὑτό τε καὶ κατὰ συμβεβηκὸς ἢ ὄντος ἢ μὴ ὄντος , ἡ δὲ διὰ τοῦ δυνάμει τε καὶ ἐνεργείᾳ . εἰσὶ δὲ αὗται , εἴ τις τὴν ὕλην λαβὸν λέγοι ἐκ ταύτης καθ᾿ αὑτὸ μὲν οὔσης κατὰ συμβεβηκὸς δὲ μὴ οὔσης τὰ γινόμενα γίνεσθαι , καὶ ὁμοίως ἐκ ταύτης πάλιν γίνεσθαι τὰ γινόμενα δυνάμει μὲν οὔσης ἐντελε|χείᾳ δὲ μὴ οὔσης . καθ᾿ αὑτὸ μὲν οὔσης , ἐπεὶ τῇ ἑαυτῆς φύσει ὄν τι ἡ ὕλη , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ μὴ οὔσης , διότι ἡ στέρησις καθ᾿ αὑτὸ μὴ ὃν οὖσα συμβέβηκεν αὐτῇ · οὐ γὰρ ἄλλως ἐκ τῆς ὕλης οἷόν τε γενέσθαι τι , εἰ μὴ εἴη αὐτῇ συμβεβηκυῖα ἡ στέρησις τοῦ γίνεσθαι μέλλοντος . καὶ δυνάμει μὲν οὔσης , ἐπειδὴ δυνάμει ἐστὶν ὕλη τοῦτο ὃ γίνεται · ἐνεργείᾳ δὲ μὴ οὔσης , ὅτι οὐδέπω ἐστὶν ὃ γίνεται · οὐ γὰρ ἂν ἐγίνετο . αὗται δὴ διαφέροιεν ἂν ἀλλήλων τῷ τὴν μὲν πρώτην ἀπὸ τοῦ ὑποκειμένου τῇ γενέσει καὶ προϋπάρχοντος τῇ φύσει γεγονέναι ( τοιαύτη γὰρ ἡ ὕλη τῇ αὑτῆς φύσει , ἐξ ἧς γίνεται ὂν μέν τι κατὰ τὴν αὑτῆς φύσιν , μὴ ὃν δὲ κατὰ τὴν συμβεβηκυῖαν αὐτῇ στέρησιν ) , τὴν δὲ δευτέραν ἀπὸ τῆς σχέσεως αὐτῆς τῆς πρὸς ὃ γίνεται . τῷ γὰρ δύνασθαι μὲν γενέσθαι , εἰς ὃ μεταβάλλει , μηδέπω δὲ εἶναι ἐν τούτῳ τὸ γινόμενον ἐξ αὐτῆς γίνεται . εἴτε γὰρ ἦν ἤδη ἐν αὐτῷ , οὐκ ἂν ἐγίνετο , εἴτε μὴ ἦν μέν , ἦν δὲ ἀδύνατον , ἀδύνατον εἰς αὐτὰ μεταβάλλειν · οὐδὲν γὰρ τῶν ἀδυνάτων γίνεται . τῷ δύνασθαι μὲν εἰς ὃ γίνεται μεταβάλλειν , μηδέπω δὲ εἰς αὐτὸ ἐνεργείᾳ μεταβεβληκέναι τούτῳ τὸ γινόμενον ἐξ αὐτῆς γίνεται . ὑπάρχει δὲ αὐτῇ τὸ μὲν δύνασθαι παρὰ τῆς οἰκείας φύσεως ( ἐν τούτῳ γὰρ αὐτῇ τὸ ὕλῃ εἶναι ) , τὸ δὲ μηδέπω ἐνεργείᾳ εἶναι παρὰ τῆς στερήσεως . δύναταί τις ἐπὶ τῆς πρώτης λύσεως τὰ εἰρημένα διαιρεῖν , ὡς τὸ μὲν αὐτῆς | ἐπὶ τῆς στερήσεως εἰρῆσθαι λέγειν , τὸ δὲ ἐπὶ τῆς ὕλης , οὔσης γὰρ τῆς μὲν στερήσεως καθ᾿ αὑτὸ μὲν μὴ ὄντος , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ ὄντος , διότι ὄντι οὔσῃ τῇ ὕλῃ συμβέβηκε , τῆς δ᾿ ὕλης καθ᾿ αὑτὴν μὲν οὔσης , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ μὴ οὔσης , διότι ἡ στέρησις αὐτῇ μὴ ὃν οὖσα συμβέβηκεν . τὸν γὰρ λύοντα τὴν τῶν ἀρχαίων ἀπορίαν ἐρεῖν καὶ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος ἁπλῶς γίνεσθαι τὰ γινόμενα καὶ ἐκ τοῦ ὄντος ἁπλῶς , καὶ ἰδίᾳ μὲν μηδέτερον αὐτῶν ἱκανὸν πρὸς γένεσίν τινα εἶναι ( μήτε γὰρ τὸ μηδ᾿ ὃν ἁπλῶς , ὅτι μηδὲ ὃν ἐκ τοῦ οὕτω μὴ ὄντος γίνεται , μήτε τὸ ὃν καθ᾿ αὑτό · ἤδη γὰρ ἂν εἶναι ) , ἀμφότερα δὲ γίνεσθαι τῆς γενέσεως αἴτια , ἀλλὰ τὸ μὲν μὴ ὃν καὶ τὴν στέρησιν μὴ καθ᾿ αὑτό . καθ᾿ αὑτὸ γὰρ ἂν ἐκ ταύτης ἐγίνετο , εἰ ὑπομένουσα μετέβαλλεν εἰς τοὐναντίον αὐτῇ . τοῦτο δ᾿ ἀδύνατον · οὐ γὰρ οἷόν τε ὑπομένειν καὶ ὑποκεῖσθαί τινι τὸ τῇ αὑτοῦ φύσει μὴ ὄν , οὐδὲ τὸ ἐναντίον τινὶ οἷόν τε σωζόμενον δέξασθαι τὸ ἐναντίον αὐτῷ . κατὰ συμβεβηκὸς δὲ τὸ γινόμενον ἐκ ταύτης γίνεται τῷ ἐξ οὗ γίνεται ( γίνεται δὲ ἐκ τῆς ὕλης ) ἐκείνῳ τὴν στέρησιν ἐξ ἀνάγκης δεῖν συμβεβηκέναι ( καὶ οὕτως μὲν ἡ γένεσις ἐκ τοῦ μὴ ὄντος καθ᾿ αὑτό · καθὸ γὰρ ὄν πως · τοιοῦτο δὲ τῷ τῷ ὄντι συμβεβηκέναι ) , ἐκ δὲ τῆς ὕλης γίνεσθαι μὲν καθ᾿ αὑτὴν τὰ γινόμενα ( ὃν γὰρ οὖσα κατὰ τὸν ἑαυτῆς λόγον ὑπομένει τε καὶ σώζουσα τὴν ἑαυτῆς φύσιν δέχεται τοῦ γινομένου τὸ εἶδος ) πρὸς ἣν μεταβολὴν ἡ στέρησις αὐτὴ τοῦ γινομένου συντελεῖ προϋπάρχουσα καὶ συμβεβηκυῖα αὐτῇ · πᾶσι γὰρ τοῖς ἐξ ὕλης γινομένοις ἡ γένεσις κατὰ τὴν ἐκ τῆς στερήσεως , εἰς ἃ γίνεται , μεταβολήν . διὸ οὔτε ἐκ τῆς στερήσεως καὶ τοῦ μὴ ὄντος καθ᾿ αὑτὸ ἡ γένεσις ( καθὸ γὰρ ὄν πως · ὃν γάρ πως τῷ τῇ ὕλῃ ὄντι οὔσῃ συμβεβηκέναι ) , οὔτε ἐκ τῆς ὕλης καὶ τοῦ ὄντος καθ᾿ αὑτό , εἴ γε καθ᾿ ὅ ἐστι στέρησις , ἡ εἰς τὸ εἶδος αὐτῆς μεταβολή .
Lemmas: διαφέρω ἄν ὁ δεῖξις ὁ δύο λέγω ἐν ὁ πρῶτος Φυσικός ἀκρόασις ἐπί τέλος ὁ βιβλίον , διά ὅς λέγω περί τε ὁ ὕλη καί ὁ στέρησις φημί εὑρίσκω οὗτος ὁ φύσις λύω καί ὁ ὁ ἀρχαῖος ἀπορία , διά ὅς ἀναιρέω γένεσις καί φθορά ὁ δέω μέν ὁ γίγνομαι ἤ ἐκ εἰμί ἤ ἐκ μή εἰμί γίγνομαι , μήτε δέ ἐκ εἰμί δύναμαι ( προυπάρχω γάρ ἄν ὅς γίγνομαι , εἰ γίγνομαι μέν ὁ μηδέπω εἰμί , ὁ δέ ἐκ εἰμί γίγνομαι ἐκ φθάνω εἰμί λέγω ἄν ) , μήτε ἐκ μή εἰμί ὁ μηδείς ἐκ μή εἰμί γίγνομαι . ὅς δή ὁ ἀπορία οὗτος λύσις λέγω , εἰμί ὁ μέν διά ὁ κατά ἑαυτοῦ τε καί κατά συμβαίνω ἤ εἰμί ἤ μή εἰμί , ὁ δέ διά ὁ δύναμις τε καί ἐνέργεια . εἰμί δέ οὗτος , εἰ τις ὁ ὕλη λαμβάνω λέγω ἐκ οὗτος κατά ἑαυτοῦ μέν εἰμί κατά συμβαίνω δέ μή εἰμί ὁ γίγνομαι γίγνομαι , καί ὅμοιος ἐκ οὗτος πάλιν γίγνομαι ὁ γίγνομαι δύναμις μέν εἰμί ἐντελέχεια δέ μή εἰμί . κατά ἑαυτοῦ μέν εἰμί , ἐπεί ὁ ἑαυτοῦ φύσις εἰμί τις ὁ ὕλη , κατά συμβαίνω δέ μή εἰμί , διότι ὁ στέρησις κατά ἑαυτοῦ μή εἰμί εἰμί συμβαίνω αὐτός · οὐ γάρ ἄλλος ἐκ ὁ ὕλη οἷος τε γίγνομαι τις , εἰ μή εἰμί αὐτός συμβαίνω ὁ στέρησις ὁ γίγνομαι μέλλω . καί δύναμις μέν εἰμί , ἐπειδή δύναμις εἰμί ὕλη οὗτος ὅς γίγνομαι · ἐνέργεια δέ μή εἰμί , ὅτι οὐδέπω εἰμί ὅς γίγνομαι · οὐ γάρ ἄν γίγνομαι . οὗτος δή διαφέρω ἄν ἀλλήλων ὁ ὁ μέν πρῶτος ἀπό ὁ ὑπόκειμαι ὁ γένεσις καί προϋπάρχω ὁ φύσις γίγνομαι ( τοιοῦτος γάρ ὁ ὕλη ὁ ἑαυτοῦ φύσις , ἐκ ὅς γίγνομαι εἰμί μέν τις κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις , μή εἰμί δέ κατά ὁ συμβαίνω αὐτός στέρησις ) , ὁ δέ δεύτερος ἀπό ὁ σχέσις αὐτός ὁ πρός ὅς γίγνομαι . ὁ γάρ δύναμαι μέν γίγνομαι , εἰς ὅς μεταβάλλω , μηδέπω δέ εἰμί ἐν οὗτος ὁ γίγνομαι ἐκ αὐτός γίγνομαι . εἴτε γάρ εἰμί ἤδη ἐν αὐτός , οὐ ἄν γίγνομαι , εἴτε μή εἰμί μέν , εἰμί δέ ἀδύνατος , ἀδύνατος εἰς αὐτός μεταβάλλω · οὐδείς γάρ ὁ ἀδύνατος γίγνομαι . ὁ δύναμαι μέν εἰς ὅς γίγνομαι μεταβάλλω , μηδέπω δέ εἰς αὐτός ἐνέργεια μεταβάλλω οὗτος ὁ γίγνομαι ἐκ αὐτός γίγνομαι . ὑπάρχω δέ αὐτός ὁ μέν δύναμαι παρά ὁ οἰκεῖος φύσις ( ἐν οὗτος γάρ αὐτός ὁ ὕλη εἰμί ) , ὁ δέ μηδέπω ἐνέργεια εἰμί παρά ὁ στέρησις . δύναμαι τις ἐπί ὁ πρῶτος λύσις ὁ λέγω διαιρέω , ὡς ὁ μέν αὐτός | ἐπί ὁ στέρησις λέγω λέγω , ὁ δέ ἐπί ὁ ὕλη , εἰμί γάρ ὁ μέν στέρησις κατά ἑαυτοῦ μέν μή εἰμί , κατά συμβαίνω δέ εἰμί , διότι εἰμί εἰμί ὁ ὕλη συμβαίνω , ὁ δέ ὕλη κατά ἑαυτοῦ μέν εἰμί , κατά συμβαίνω δέ μή εἰμί , διότι ὁ στέρησις αὐτός μή εἰμί εἰμί συμβαίνω . ὁ γάρ λύω ὁ ὁ ἀρχαῖος ἀπορία λέγω καί ἐκ ὁ μή εἰμί ἁπλῶς γίγνομαι ὁ γίγνομαι καί ἐκ ὁ εἰμί ἁπλῶς , καί ἴδιος μέν μηδέτερος αὐτός ἱκανός πρός γένεσις τις εἰμί ( μήτε γάρ ὁ μηδέ εἰμί ἁπλῶς , ὅτι μηδέ εἰμί ἐκ ὁ οὕτως μή εἰμί γίγνομαι , μήτε ὁ εἰμί κατά ἑαυτοῦ · ἤδη γάρ ἄν εἰμί ) , ἀμφότερος δέ γίγνομαι ὁ γένεσις αἴτιος , ἀλλά ὁ μέν μή εἰμί καί ὁ στέρησις μή κατά ἑαυτοῦ . κατά ἑαυτοῦ γάρ ἄν ἐκ οὗτος γίγνομαι , εἰ ὑπομένω μεταβάλλω εἰς ἐναντίος αὐτός . οὗτος δέ ἀδύνατος · οὐ γάρ οἷος τε ὑπομένω καί ὑπόκειμαι τις ὁ ὁ ἑαυτοῦ φύσις μή εἰμί , οὐδέ ὁ ἐναντίος τις οἷος τε σῴζω δέχομαι ὁ ἐναντίος αὐτός . κατά συμβαίνω δέ ὁ γίγνομαι ἐκ οὗτος γίγνομαι ὁ ἐκ ὅς γίγνομαι ( γίγνομαι δέ ἐκ ὁ ὕλη ) ἐκεῖνος ὁ στέρησις ἐκ ἀνάγκη δέω συμβαίνω ( καί οὕτως μέν ὁ γένεσις ἐκ ὁ μή εἰμί κατά ἑαυτοῦ · καθό γάρ εἰμί πως · τοιοῦτος δέ ὁ ὁ εἰμί συμβαίνω ) , ἐκ δέ ὁ ὕλη γίγνομαι μέν κατά ἑαυτοῦ ὁ γίγνομαι ( εἰμί γάρ εἰμί κατά ὁ ἑαυτοῦ λόγος ὑπομένω τε καί σῴζω ὁ ἑαυτοῦ φύσις δέχομαι ὁ γίγνομαι ὁ εἶδος ) πρός ὅς μεταβολή ὁ στέρησις αὐτός ὁ γίγνομαι συντελέω προυπάρχω καί συμβαίνω αὐτός · πᾶς γάρ ὁ ἐκ ὕλη γίγνομαι ὁ γένεσις κατά ὁ ἐκ ὁ στέρησις , εἰς ὅς γίγνομαι , μεταβολή . διό οὔτε ἐκ ὁ στέρησις καί ὁ μή εἰμί κατά ἑαυτοῦ ὁ γένεσις ( καθό γάρ εἰμί πως · εἰμί γάρ πως ὁ ὁ ὕλη εἰμί εἰμί συμβαίνω ) , οὔτε ἐκ ὁ ὕλη καί ὁ εἰμί κατά ἑαυτοῦ , εἰ γε κατά ὅς εἰμί στέρησις , ὁ εἰς ὁ εἶδος αὐτός μεταβολή .