alexander-philosophy.apori-ai-kai-lu-seis-sp 3.14.3
Εἰεῶν δὲ περὶ τούτων μετῆλθεν ἐπὶ τὸν περὶ τῶν παθητικῶν δυνάμεων λόγον , αἰ ἦσαν ξηρότης καὶ ὑγρότης , καὶ δεικνύς , τίνες τούτων πάλιν εἰσὶν διαφοραί , καὶ τίνα καὶ πόσα εἴδη τὰ γινόμενα ἐξ αὐτῶν , πρῶτον μὲν ὑπέμνησε τοῦ ἀρχὰς εἶναι τῶν σωμάτων , καθὸ παθητικά ἐστι , τὸ ὑγρόν τε καὶ ξη ηρόν , τὰ δ’ ἄλλα , ὅσα μὴ ἀρχαί , ἀλλ’ ἐκ τῶν ἀρχῶν ὄντα τε καὶ γεγονότα , μικτὰ μὲν ἐκ τούτων εἶναι ( ὁτ ποτέρου γὰρ πλέον ἔχει τὸ μεμιγμένον , τούτῳ συντάσσεσθαι αὐτό , τὰ μὲν κατὰ τὸ ξηρὸν πλεονεκτοῦντα τῷ ἔηρῷ , τὰ δὲ κατὰ τὸ ὑγρὸν τῷ ὑγρῷ ) , πάντα δὲ τῶν τε ὑγρῶν καὶ τῶν ξηρῶν τὰ μὲν ἐντελεχείᾳ ταῦτα λέγεται εἶναι , τὰ δὲ δυνάμει . ἐφ’ οἷς λαβών , ὅτι ἡ μῖξις τοῦ ὑγροῦ τε καὶ τοῦ ξηροῦ αἰτία τοῦ ὡρίσθαι τὰ ἐξ αὐτῶν μεμιγμένα ( ἀόριστον γὰρ ἐκείνων ἑκάτερον καθ’ αὐτὸ ὄν ) , λαβών δὲ καὶ τὸ ὑγρὸν μὲν παθητικὸν τῶν στοιχείων τὸ ὕδωρ εἶναι , ξηρὸν δὲ τὴν γῆν , ἐν οἰς καὶ τὸ ψυχρὸν ὃν δοκεῖ μᾶλλον εἶναι καθ’ αὐτὸ παθητικὸν ἢ ποιητικόν , προσλαβών τὸ πᾶν ὡρισμένον παθητὸν σῶμα ἢ μαλακὸν ἢ σκληρὸν εἶναι , καὶ εἰπών , τί μέν ἐστι τὸ μαλακόν , τί δὲ τὸ σκληρόν ( σκληρὸν μὲν γὰρ τὸ ἀντιβαῖνον καὶ μὴ ὑ πεῖκον κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν , μαλακὸν δὲ τὸ ὑ πε ῖκ ον κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν τῷ ὑπείκειν , οὐ τῷ διαιρούμενον ἀντιπεριίστασθ αι ) , ἑξῆς , ἐπεὶ πᾶν τὸ ὡρισμένον σῶμα σκληρὸν ἢ μαλακόν , πεπηγὸς δὲ ἤδη τὸ ὡρισμένον , ἐπὶ τὸ περὶ πήξεως λέγειν ἦλθεν , καὶ ὑπομνήσας τῶν παρὰ τὴν ὕλην αἰτίων , ὅτι ἐστὶ τό τε ὅθεν ἡ ἀρχὴ τῆς κινήσεως καὶ τὸ εἶδὸς , καὶ λαβῶν ταῦτα αἴτια εἶναι τῶν γινομένων ἀπάντων φύσει ( καὶ γὰρ πήξεως καὶ δια χύσε ως , καὶ τοῦ ξηραίνεσ θαι καὶ τοῦ ὑγραίνε σθαι ) , τίνα ἐστὶ τὰ ποιητικὰ καὶ τίνα πάθη τε καὶ εἴδη τῶν γινομένων ἔλαβεν , ποιητικὰ μὲν εἰπών εἶναι θερμότητά τε καὶ ψυχρότητα , πάθη δὲ τὰ ὑπὸ τούτων ἐπιγινόμενα τοῖς σώμασιν , τό τε θερμὸν καὶ τὸ ψυχρόν . ἐφ ος ἐπανελθών ἐπὶ τὸν περὶ πήξεως λόγον , καὶ λαβῶν τὸ πήγνυσθαι ηραίνεσθαί πως εἶναι , ἔφη δεῖν περὶ τούτου πρῶτον εἰπεῖν , καὶ πρῶτον μὲν ἔλαβεν , τίνα τὰ ξηραινόμενα , ὅτι γὰρ ὕδωρ , καὶ ὅσα ὕδατος εἴδη , καὶ ὅσα ἔχει ὕδωρ ἤ σύμφυτον ἢ ἔπακτον . ἐφ’ οἷς ἐζήτησεν ὑπὸ τίνων ξηραίνεται , καὶ λαβών , ὅτι πάντα τὰ ξηραινόμενα ἢ θερμαινόμενα ἢ ψυχόμενα ηραίνεται , προσέθηκεν τὸ καὶ θερμαινόμενα καὶ τὰ ψυχόμενα θερμῷ ξηραίνεσθ αι ἢ τῷ ἐντὸς ἢ τῷ ἐκτός , τοῦ περικειμένου ξηραίνεται θερμοῦ , τῷ δ’ ἐντός , ὅσα ὑπὸ ψυχροῦ . ὑπὸ γὰρ τοῦ ψυχροῦ ἀναλισκόμενον τὸ ἐνυπάρχον ἐν τοῖς ξηραινομένοις θερμὸν καὶ διαφορούμενον συνεξατμίζει καὶ τὸ ὑγρὸν τὸ ἐν αὐτοῖς , οὗ γινομένου ξηραίνεται .
Lemmas: εἴεω δέ περί οὗτος μετέρχομαι ἐπί ὁ περί ὁ παθητικός δύναμις λόγος , ὅς εἰμί ξηρότης καί ὑγρότης , καί δείκνυμι , τίς οὗτος πάλιν εἰμί διαφορά , καί τίς καί πόσος εἶδος ὁ γίγνομαι ἐκ αὐτός , πρῶτος μέν ὑπομιμνῄσκω ὁ ἀρχή εἰμί ὁ σῶμα , καθό παθητικός εἰμί , ὁ ὑγρός τε καί σης ἀείρω , ὁ δέ ἄλλος , ὅσος μή ἀρχή , ἀλλά ἐκ ὁ ἀρχή εἰμί τε καί γίγνομαι , μικτός μέν ἐκ οὗτος εἰμί ( ὁτς πότερος γάρ πολύς ἔχω ὁ μείγνυμι , οὗτος συντάσσω αὐτός , ὁ μέν κατά ὁ ξηρός πλεονεκτέω ὁ εἴρω , ὁ δέ κατά ὁ ὑγρός ὁ ὑγρός ) , πᾶς δέ ὁ τε ὑγρός καί ὁ ξηρός ὁ μέν ἐντελέχεια οὗτος λέγω εἰμί , ὁ δέ δύναμις . ἐπί ὅς λαμβάνω , ὅτι ὁ μῖξις ὁ ὑγρός τε καί ὁ ξηρός αἰτία ὁ ὁρίζω ὁ ἐκ αὐτός μείγνυμι ( ἀόριστος γάρ ἐκεῖνος ἑκάτερος κατά ἑαυτοῦ εἰμί ) , λαμβάνω δέ καί ὁ ὑγρός μέν παθητικός ὁ στοιχεῖον ὁ ὕδωρ εἰμί , ξηρός δέ ὁ γῆ , ἐν ὅς καί ὁ ψυχρός εἰμί δοκέω μάλα εἰμί κατά ἑαυτοῦ παθητικός ἤ ποιητικός , προσλαμβάνω ὁ πᾶς ὁρίζω παθητός σῶμα ἤ μαλακός ἤ σκληρός εἰμί , καί λέγω , τίς μέν εἰμί ὁ μαλακός , τίς δέ ὁ σκληρός ( σκληρός μέν γάρ ὁ ἀντιβαίνω καί μή ὗς πέκω κατά ὁ ἐπιφάνεια , μαλακός δέ ὁ ὗς μετά κῖς ον κατά ὁ ἐπιφάνεια ὁ ὑπείκω , οὐ ὁ διαιρέω ἀντιπεριίστημι ὁ ) , ἑξῆς , ἐπεί πᾶς ὁ ὁρίζω σῶμα σκληρός ἤ μαλακός , πήγνυμι δέ ἤδη ὁ ὁρίζω , ἐπί ὁ περί πῆξις λέγω ἔρχομαι , καί ὑπομιμνῄσκω ὁ παρά ὁ ὕλη αἴτιος , ὅτι εἰμί ὁ τε ὅθεν ὁ ἀρχή ὁ κίνησις καί ὁ εἶδος , καί λαμβάνω οὗτος αἴτιος εἰμί ὁ γίγνομαι ἅπας φύσις ( καί γάρ πῆξις καί δα χύνω ως , καί ὁ ξηραίνω Θαΐς καί ὁ ὑγραίνω ἕπομαι ) , τίς εἰμί ὁ ποιητικός καί τίς πάθος τε καί εἶδος ὁ γίγνομαι λαμβάνω , ποιητικός μέν λέγω εἰμί θερμότης τε καί ψυχρότης , πάθος δέ ὁ ὑπό οὗτος ἐπιγίγνομαι ὁ σῶμα , ὁ τε θερμός καί ὁ ψυχρός . ἐφ ὅς ἐπανέρχομαι ἐπί ὁ περί πῆξις λόγος , καί λαμβάνω ὁ πήγνυμι ηραινω πως εἰμί , φημί δέω περί οὗτος πρῶτος λέγω , καί πρῶτος μέν λαμβάνω , τίς ὁ ξηραίνω , ὅτι γάρ ὕδωρ , καί ὅσος ὕδωρ εἶδος , καί ὅσος ἔχω ὕδωρ ἤ σύμφυτος ἤ ἐπακτός . ἐπί ὅς ζητέω ὑπό τίς ξηραίνω , καί λαμβάνω , ὅτι πᾶς ὁ ξηραίνω ἤ θερμαίνω ἤ ψύχω ηραινω , προστίθημι ὁ καί θερμαίνω καί ὁ ψύχω θερμός ξηραίνω ὁ ἤ ὁ ἐντός ἤ ὁ ἐκτός , ὁ περίκειμαι ξηραίνω θερμός , ὁ δέ ἐντός , ὅσος ὑπό ψυχρός . ὑπό γάρ ὁ ψυχρός ἀναλίσκω ὁ ἐνυπάρχω ἐν ὁ ξηραίνω θερμός καί διαφορέω συνεξατμίζω καί ὁ ὑγρός ὁ ἐν αὐτός , ὅς γίγνομαι ξηραίνω .