alexander-philosophy.apori-ai-kai-lu-seis-sp 3.6.2
Δοκεῖ μοι ὁ νοῦς τοῦ λεγομένου συστέλλοντι εἰς τὰς κυρίας προτάσεις τῶν λόγων τοιοῦτος εἶναι . ὧν ἔχομεν τὰ αἰσθητήρια , τούτων πάντων καὶ αἴσθησιν ἔχομεν . εἴ τινων μὴ ἔχομεν αἴσθησιν , τούτων τῷ μὴ ἔχειν τὰ αἰσθητήρια αὐτῶν οὐκ αἰσθανόμεθα . εἶπεν δὲ τὸ μὲν ἐξ ὧν ἔχομεν πάντων διὰ τοῦ εἰ γὰρ παντὸς οὗ ἐστιν αἴσθησις φή , καὶ νῦν αἴσθησιν ἔχομεν · πάντα γὰρ τὰ τοῦ ἁπτοῦ ᾗ ἁπτὸν πάθη τῇ ἁφῇ ἡμῖν αἰσθητά ἐστιν . εἰπὸν γὰρ περὶ τῆς ἁφῆς κατέλιπεν τὸ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων αἰσθητηρίων τε καὶ αἰσθήσεων᾿ προσθεῖναι , ὧν πάντων ληφθέντων γίνεται καθόλου τὸ εἰ ὧν ἔχομεν τὰ αἰσθητήρια , τούτων πάντων καὶ αἴσθησιν ἔχομεν᾿ . τὸ εἴ τινων μὴ αἴσθησιν ἔχομεν , τούτων τῷ μὴ ἔχειν τὰ αἰσθητήρια αὐτῶν οὐκ αἰσθανόμεθα᾿ εἶπεν πάλιν διὰ τοῦ αὐτοῦ ἀνάγκη τε , εἴπερ ἐκλείπει τις αἴσθησις , καὶ αἰσθητήριόν τι ἡμῖν ἐκλείπειν , ὅτι συνημμένον δυνάμει προσλαμβάνει τὸ ἀντικείμενον τοῦ ὑποκειμένου τῷ ἑπομένῳ τὸ ἀλλὰ μὴν οὐδὲν ἡμῖν αἰσθητήριον ἐλλείπει᾿ , οὗ δειχθέντος ἕπεται τὸ μηδ᾿ αἴσθησίν τινα ἐκλιπεῖν . δυνάμει δ᾿ εἶπον , ὅτι μὴ ἄντικρυς τοῦτο προσλαμβάνει , ἀλλὰ λαβῶν τίνα ἔχομεν αἰσθητήρια , καὶ δείξας , ὅτι πλείω τούτων οὐχ οἶόν τέ ἐστιν αἰσθητήρια , δείκνυσιν , ὅτι μηδὲ ἡμῖν αἰσθητήριον λείπει . λαμβάνει δὲ τίνας ἔχομεν αἰσθήσεις διὰ τῶνδε · καὶ ὅσῶν μὲν αὐτοὶ ἁπτόμενοι αἰσθανόμεθα , τῇ ἀφῇ αἰσθητὰ εἶναι , ἣν τυγχάνομεν ἔχοντες , ὅσα δὲ διδὰ τῶν μεταξὺ καὶ μὴ αὐτῶν ἁπτόμενοι , τοῖς ἁπλοῖς , λέγω δ᾿ οἷον ἀέρι καὶ ὕδατι . διὰ γὰρ τούτων , ὅτι τὸ ἁπτικὸν αἰσθητήριον ἔχομεν , ἔλαβεν , καὶ πρὸς τούτῳ , ὅτι ὧν αἰσθανόμεθα διά τινος μεταξύ , τοῖς ἁπλοῖς σώμασιν τούτων ἡ αἴσθησις γίνεται , ἐξ ὧν ἔχομεν αἰσθητήρια , ἐξ ὕδατός τε καὶ ἀέρος . οἷς ἀκόλουθον ὂν τὸ δεῖξαι , ὅτι τῶν πλῶν σωμάτων ἐκ τῶν δύο τούτων μόνων αἰσθητὴρια δύναται εἶναι , ἐκ δὲ πυρὸς καὶ γῆς οὐχ | οἷόν τε εἶναι αἰσθητήριον . τούτου γὰρ δειχθέντος δεδειγμένον γίνεται καὶ τὸ μηδὲν ἡμῖν αἰσθητήριον λείπειν . ὁ δὲ τοῦτο μὲν ὕστερον δείκνυσι , πρῶτον δὲ ἐπιλαμβάνει τρία εἶναι τὰ αἰσθητήρια , τὴν ἁφὴν καὶ τὰ ἐκ τῶν ἁπλῶν , τό τε ἐκ τοῦ ὕδατος καὶ τὸ ἐκ τοῦ ἀέρος , πλείω δέ ἐστι τὰ εἴδη τῶν αἰσθητῶν , εἴ γε τὰ μέν ἐστιν ὁρατά , τὰ δ᾿ ἀκουστά , τὰ δ᾿ ὀσφρητά , τὰ δὲ γευστά , τὰ δ᾿ ἁπτά . ὅτι μηδὲ ἰσάριθμα τὰ αἰσθητήρια εἶναι τοῖς αἰσθητοῖς δείκνυσιν διὰ τοῦ · ἔχει δ᾿ οὕτως , ὥστ᾿ εἰ μὲν δι᾿ ἑνὸς πλείω αἰσθητὰ ἕτερα ὄντα ἀλλήλων τῷ γένει , ἀνάγκη τὸν ἔχοντα τὸ τοιοῦτο αἰσθητήριον ἀμφοῖν αἰσθητικὸν εἶναι . ἔστι γὰρ διὰ τοῦτο λαμβάνειν τὸ ὅτι , εἴ γε εἴη τινὰ διαφέροντα ἀλλήλων τῷ γένει αἰσθητὰ δι᾿ ἑνός τινος αἰσθητηρίου αἰσθητὰ γινόμενα , τὸ ἔχον τὸ ἂν τοῦτο αἰσθητήριον ἀμφοτέρων τῶν τῷ γένει διαφερόντων αἰσθητῶν αἰσθάνεται . οὐ γάρ , ἐπεὶ δύο καὶ τῷ γένει διαφέροντα αἰσθητά , τά τε ἀκουστὰ καὶ τὰ ὀσφραντά , δεῖ αὐτῶν καὶ τὰ ὄργανα δι᾿ ὧν ἐστιν αἰσθητὰ διαφέροντα εἶναι ( δι᾿ ἀέρος γὰρ ἀμφοτέρων ἡ ἀντίληψις ) , ὥσθ᾿ ὁ τοῦτον ἔχων ἀμφοτέρων ἂν διὰ τούτου ἀντιλαμβάνοιτο . πάλιν τε αὖ , εἰ πλείω εἴη αἰσθητήρια , δι᾿ ὧν οἷόν τε ἑνὸς αἰσθάνεσθαι ( ὡς ἔχειν δοκεῖ τὰ ὀσφραντά · τούτων γὰρ δοκεῖ καὶ δι᾿ ὕδατος καὶ ἀέρος αἴσθησις γίνεσθαι · δι᾿ ὕδατος μὲν γὰρ τὰ ἔνυδρα , δι᾿ ἀέρος δὲ τὰ ἀναπνέοντα δοκεῖ ὀσμῆς ἀντιλαμβάνεσθαι , ἐπεὶ διὰ τούτων πάντα τὰ ἕτερον τούτων ἔχοντα αἰσθητήριον μόνον αἰσθήσεται αὐτῶν · οὐ γὰρ δεῖ ἀμφότερα ἔχειν τὸ μέλλον ὀσμῆς αἰσθάνεσθαι ) ταῦτα λαβῶν καὶ ἀνελὸν δι᾿ αὐτῶν τὸ ἀνάγκη εἶναι ε τὰ αἰσθητήρια , ἐπεὶ τοσαῦται τῶν αἰσθητῶν κατὰ γένος διαφοραί , ἐφεξῆς δείκνυσιν , ὅτι μὴ οἷόν τε εἶναι αἰσθητήριον ἐξ ἄλλου τινὸς τῶν ἁπλῶν σωμάτων , ἢ ἐξ ὕδατος καὶ ἀέρος , ὧν τὴν μὲν κόρην , τῶν ὁρατῶν αἰσθανόμεθα , ἐξ ὕδατος ἔχομεν , τὴν δ᾿ ἀκοὴν ἀέρος , τὴν δ᾿ ὄσφρησιν ἡμεῖς μὲν καὶ τὰ μὴ ἔνυδρα ἐξ ἀέρος , τὰ δὲ ἔνυδρα ἐξ ὕδατος . οὔτε δὲ ἐκ πυρὸς οἶόν τε αἰσθητήριον εἶναι . ὡς ἐν τῷ Περὶ αἰσθήσεώς τε καὶ αἰσθητῶν δείξει , οὔτε ἐκ γῆς μόνης . εἰ δὲ τοῦτο , οὐχ οἷόν τε ἄλλο τι αἰσθητήριον εἶναι παρὰ ταῦτα , ἃ ἔχει τὰ τέλεια τῶν ζῴων . οὐδὲν ἐλλείπει αἰσθητήριον τοῖς τὰς πέντε αἰσθήσεις ἔχουσιν , ὥστε οὐδ᾿ αἴσθησις . οὐδὲν γὰρ παρὰ τὰ τέσσαρα οἷόν τε ἁπλοῦν παθητὸν εἶναι σῶμα , ὡς ἐξ ἐκείνου δύνασθαί τι αἰσθητήριον εἶναι . δεῖ μὲν γὰρ τὸ αἰσθητήριον πάσχειν τι ὑπὸ τοῦ αἰσθητοῦ , διὸ καὶ παθητοῦ εἶναι σώματος · τὸ δὲ πέμπτον σῶμα ἀπαθὲς ἐνδέδεικται . |
Lemmas: δοκέω ἐγώ ὁ νόος ὁ λέγω συστέλλω εἰς ὁ κύριος πρότασις ὁ λόγος τοιοῦτος εἰμί . ὅς ἔχω ὁ αἰσθητήριον , οὗτος πᾶς καί αἴσθησις ἔχω . εἰ τις μή ἔχω αἴσθησις , οὗτος ὁ μή ἔχω ὁ αἰσθητήριον αὐτός οὐ αἰσθάνομαι . λέγω δέ ὁ μέν ἐκ ὅς ἔχω πᾶς διά ὁ εἰ γάρ πᾶς ὅς εἰμί αἴσθησις φη , καί νῦν αἴσθησις ἔχω · πᾶς γάρ ὁ ὁ ἁπτός ᾗ ἁπτός πάθος ὁ ἁφή ἐγώ αἰσθητός εἰμί . λέγω γάρ περί ὁ ἁφή καταλείπω ὁ καί ἐπί ὁ ἄλλος αἰσθητήριον τε καί αἴσθηση προστίθημι , ὅς πᾶς λαμβάνω γίγνομαι καθόλου ὁ εἰ ὅς ἔχω ὁ αἰσθητήριον , οὗτος πᾶς καί αἴσθησις ἔχω . ὁ εἰ τις μή αἴσθησις ἔχω , οὗτος ὁ μή ἔχω ὁ αἰσθητήριον αὐτός οὐ αἰσθάνομαι λέγω πάλιν διά ὁ αὐτός ἀνάγκη τε , εἴπερ ἐκλείπω τις αἴσθησις , καί αἰσθητήριον τις ἐγώ ἐκλείπω , ὅτι συνάπτω δύναμις προσλαμβάνω ὁ ἀντίκειμαι ὁ ὑπόκειμαι ὁ ἕπομαι ὁ ἀλλά μήν οὐδείς ἐγώ αἰσθητήριον ἐλλείπω , ὅς δείκνυμι ἕπομαι ὁ μηδέ αἴσθησις τις ἐκλείπω . δύναμις δέ λέγω , ὅτι μή ἄντικρυς οὗτος προσλαμβάνω , ἀλλά λαμβάνω τίς ἔχω αἰσθητήριον , καί δείκνυμι , ὅτι πολύς οὗτος οὐ οἷος τε εἰμί αἰσθητήριον , δείκνυμι , ὅτι μηδείς ἐγώ αἰσθητήριον λείπω . λαμβάνω δέ τίς ἔχω αἴσθησις διά ὅδε · καί ὅσος μέν αὐτός ἅπτω αἰσθάνομαι , ὁ ἁφή αἰσθητός εἰμί , ὅς τυγχάνω ἔχω , ὅσος δέ διδα ὁ μεταξύ καί μή αὐτός ἅπτω , ὁ ἁπλόος , λέγω δέ οἷος ἀήρ καί ὕδωρ . διά γάρ οὗτος , ὅτι ὁ ἁπτικός αἰσθητήριον ἔχω , λαμβάνω , καί πρός οὗτος , ὅτι ὅς αἰσθάνομαι διά τις μεταξύ , ὁ ἁπλόος σῶμα οὗτος ὁ αἴσθησις γίγνομαι , ἐκ ὅς ἔχω αἰσθητήριον , ἐκ ὕδωρ τε καί ἀήρ . ὅς ἀκόλουθος εἰμί ὁ δείκνυμι , ὅτι ὁ πλόος σῶμα ἐκ ὁ δύο οὗτος μόνος αἰσθητήριον δύναμαι εἰμί , ἐκ δέ πῦρ καί γῆ οὐ | οἷος τε εἰμί αἰσθητήριον . οὗτος γάρ δείκνυμι δείκνυμι γίγνομαι καί ὁ μηδείς ἐγώ αἰσθητήριον λείπω . ὁ δέ οὗτος μέν ὕστερον δείκνυμι , πρῶτος δέ ἐπιλαμβάνω τρεῖς εἰμί ὁ αἰσθητήριον , ὁ ἁφή καί ὁ ἐκ ὁ ἁπλόος , ὁ τε ἐκ ὁ ὕδωρ καί ὁ ἐκ ὁ ἀήρ , πολύς δέ εἰμί ὁ εἶδος ὁ αἰσθητός , εἰ γε ὁ μέν εἰμί ὁρατός , ὁ δέ ἀκουστός , ὁ δέ ὀσφρητός , ὁ δέ γευστός , ὁ δέ ἁπτός . ὅτι μηδέ ἰσάριθμος ὁ αἰσθητήριον εἰμί ὁ αἰσθητός δείκνυμι διά ὁ · ἔχω δέ οὕτως , ὥστε εἰ μέν διά εἷς πολύς αἰσθητός ἕτερος εἰμί ἀλλήλων ὁ γένος , ἀνάγκη ὁ ἔχω ὁ τοιοῦτος αἰσθητήριον ἄμφω αἰσθητικός εἰμί . εἰμί γάρ διά οὗτος λαμβάνω ὁ ὅτι , εἰ γε εἰμί τις διαφέρω ἀλλήλων ὁ γένος αἰσθητός διά εἷς τις αἰσθητήριον αἰσθητός γίγνομαι , ὁ ἔχω ὁ ἄν οὗτος αἰσθητήριον ἀμφότερος ὁ ὁ γένος διαφέρω αἰσθητός αἰσθάνομαι . οὐ γάρ , ἐπεί δύο καί ὁ γένος διαφέρω αἰσθητός , ὁ τε ἀκουστός καί ὁ ὀσφραντός , δέω αὐτός καί ὁ ὄργανον διά ὅς εἰμί αἰσθητός διαφέρω εἰμί ( διά ἀήρ γάρ ἀμφότερος ὁ ἀντίληψις ) , ὥστε ὁ οὗτος ἔχω ἀμφότερος ἄν διά οὗτος ἀντιλαμβάνω . πάλιν τε αὖ , εἰ πολύς εἰμί αἰσθητήριον , διά ὅς οἷος τε εἷς αἰσθάνομαι ( ὡς ἔχω δοκέω ὁ ὀσφραντός · οὗτος γάρ δοκέω καί διά ὕδωρ καί ἀήρ αἴσθησις γίγνομαι · διά ὕδωρ μέν γάρ ὁ ἔνυδρος , διά ἀήρ δέ ὁ ἀναπνέω δοκέω ὀσμή ἀντιλαμβάνω , ἐπεί διά οὗτος πᾶς ὁ ἕτερος οὗτος ἔχω αἰσθητήριον μόνος αἰσθάνομαι αὐτός · οὐ γάρ δέω ἀμφότερος ἔχω ὁ μέλλω ὀσμή αἰσθάνομαι ) οὗτος λαμβάνω καί ἀναιρέω διά αὐτός ὁ ἀνάγκη εἰμί ε ὁ αἰσθητήριον , ἐπεί τοσοῦτος ὁ αἰσθητός κατά γένος διαφορά , ἐφεξῆς δείκνυμι , ὅτι μή οἷος τε εἰμί αἰσθητήριον ἐκ ἄλλος τις ὁ ἁπλόος σῶμα , ἤ ἐκ ὕδωρ καί ἀήρ , ὅς ὁ μέν κόρη , ὁ ὁρατός αἰσθάνομαι , ἐκ ὕδωρ ἔχω , ὁ δέ ἀκοή ἀήρ , ὁ δέ ὄσφρησις ἐγώ μέν καί ὁ μή ἔνυδρος ἐκ ἀήρ , ὁ δέ ἔνυδρος ἐκ ὕδωρ . οὔτε δέ ἐκ πῦρ οἷος τε αἰσθητήριον εἰμί . ὡς ἐν ὁ Περι αἴσθησις τε καί αἰσθητός δείκνυμι , οὔτε ἐκ γῆ μόνος . εἰ δέ οὗτος , οὐ οἷος τε ἄλλος τις αἰσθητήριον εἰμί παρά οὗτος , ὅς ἔχω ὁ τέλειος ὁ ζῷον . οὐδείς ἐλλείπω αἰσθητήριον ὁ ὁ πέντε αἴσθησις ἔχω , ὥστε οὐδέ αἴσθησις . οὐδείς γάρ παρά ὁ τέσσαρες οἷος τε ἁπλόος παθητός εἰμί σῶμα , ὡς ἐκ ἐκεῖνος δύναμαι τις αἰσθητήριον εἰμί . δέω μέν γάρ ὁ αἰσθητήριον πάσχω τις ὑπό ὁ αἰσθητός , διό καί παθητός εἰμί σῶμα · ὁ δέ πέμπτος σῶμα ἀπαθής ἐνδείκνυμι . |