alexander-philosophy.apori-ai-kai-lu-seis-sp 3.14.1
Εἰπὼν ἐν τῷ δευτέρῳ Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς περὶ τῶν τεσσάρων στοιχείων , πυρὸς ἀέρος ὕδατος γῆς , τίς αὐτῶν ἡ κατ᾿ εἶδος οὐσία τε καὶ αἰτία , δείξας δ᾿ οὖσαν αὐτοῖς καὶ τὴν γένεσιν ἐξ ἀλλήλων κατὰ τὴν τῶν εἰδοποιουσῶν αὐτὰς διαφορῶν εἰς ἀλλήλας μεταβολήν , ἐν τούτῳ τῷ ἐπιγραφομένῳ μὲν τετάρτῳ Μετεωρολογικῶν , ὄντι δὲ μᾶλλον οἰκείῳ τῇ περὶ γενέσεώς τε καὶ φθορᾶς πραγματείᾳ πρῶτον ὑπέμνησεν τῶν εἰδοποιουσῶν τὰ στοιχεῖα τὰ τέσσαρα διαφορῶν , αἳ ἦσαν δύο αἱ πρῶται τῶν ἁπλῶν ἐναντιώσεων , θερμότης ψυχρόςης , ὑγρότης ξηρότης . τούτων γὰρ τετραχῶς συνδυαζομένων ἀλλήλοις ἕκαστον αὐτῶν εἰδοποιεῖται . μεθ᾿ ἃ ἔδειξεν τῶν τεσσάρων τούτων διαφορῶν τὰς μὲν δύο ποιητικὰς οὔσας , θερμότητά τε καὶ ψυχρότητα , παθητικὰς δὲ τὰς δύο , τήν τε ξηρότητα καὶ τὴν ὑγρότητα , καὶ ἑκάστῳ τῶν στοιχείων ἐξ ἑκατέρων τῆς ἐναντιώσεως τὴν ἑτέραν , ὡς καὶ τοῦ ποιεῖν καὶ τοῦ πάσχειν δύναμιν ἐν ἑαυτοῖς πάντα . μεθ᾿ ἃ προέθετο μὲν εἰπεῖν τὰ ἔργα τὰ γινόμενα ὑπὸ τῶν ποιητικῶν δυνάμεων , ἅ ἐστιν , ὡς ἐρεῖ , πέψις , ἀπεψία , καὶ τὰ ἑκατέρου τούτων εἴδη , ἔτι δὲ τῶν πασχόντων ὑπ᾿ αὐτῶν , ταῦτα δέ ἐστι ξηρόν τε καὶ ὑγρόν , τὰ εἴδη τε καὶ τὰς διαφοράς . καὶ πρῶτον εἰπὼν ἐν οἷς ἐστίν τε καὶ γίνεται ἡ τοιαύτη μεταβολή , ὅτι ταῦτ᾿ ἐστὶν τὰ πεφυκότα καὶ τὰ ζῷα καὶ τὰ τούτων μέρη , ὡς ἐκ τῆς τῶν τεσσάρων σωμάτων συνόδου τούτων ὄντων τῶν προηγουμένως γινομένων κατὰ φύσιν , καὶ ἐπὶ τούτοις ἀποδιδούς , τί ἐστιν ἡ πλῆ τ ε καὶ ἡ φυο σικὴ γένε σις , ὅτι γὰρ μεταβολὴ ὑ πὸ τῶν ποιητικῶν δυν άμε ων θερμότητός τε καὶ ψυχρότητος τῆς ὑποκειμένης ὕλης ἐν ἑκάστῃ φύσει κατὰ τὰς δυνάμεις τὰς παθητικάς , ξηρότητά τε καὶ ὑγρότητα , ὅτανἔχωσι λόγον πρὸς ἀλλήλας , ὡς δύνασθαι τὰς μὲν ποιεῖν τε καὶ μεταβάλλειν , τὰς δὲ μεταβάλλεσθαί τε καὶ πάσχειν . γεννῶ σι γὰρ τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυγχρὸν τὰ ὑπ’ αὐτῶν κατὰ ταῦτα γεννώμενα , κρατοῦντα τῆς ὕλης , ὕλη δέ ἐστιν αὐτοῖς ἡ ἑτέρα ἐναντίωσις , ἥ ἐστι τὸ ξηρόν τε καὶ ὑγρόν . ὅ ταν δὲ μὴ κρατῇ μηδὲν τούτῳ τῷ λόγῳ πρὸς τὴν ὑποκειμένην αὐτοῖς ὕλην , εἰ μὲν εἴη κατὰ μέρη τινὰ μὴ κρατοῦντα τῆς ὑποκειμένης ὕλης , μώλυο κίς τε καὶ ἀτ πεψία γίνεται , εἰ δ’ ἐν τῇ γενέσει καθόλου γίνοιτο ἡ τοιαύτη τῶν ποιητικῶν ἀσθένεια , εἰς σῆψιν ἡ μεταβολή . γὰρ κατὰ φύσιν πᾶσα φθορὰ ὁδός ἐστιν εἰς σῆψιν , κατὰ φύσιν δ’ ἡ εἰς φθορὰν ὁδὸς διὰ γήρως τε καὶ αὐάνσεως , ὧν ἡ μὲν ξηρότης τε καὶ αὔανσις εἴη ἂν ἐπὶ τῶν φυτῶν κυριώτερον λεγομένη , τὸ δὲ γῆρας ἐπὶ τῶν ζύων , εἴ γε κατὰ μὲν τὴν ἐν τοῖς μέρεσιν ἀσθένειαν τῶν ποιητικῶν δυνάμεων γίνεσθαι τήν τε μώλυσιν καὶ ἀπεψίαν , ὧν μώλυσις μὲν πάλιν κυριώτερον ἂν ἐπὶ τῶν μερῶν τῶν ζῴων . ἀπάντων γὰρ κατὰ φύσιν γενομένων τὸ κατὰ φύσιν τέλος σαπρότης τε καὶ σῆψις . οὐ γὰρ κατὰ φύσιν ἡ βίαιος φθορά . διὰ τοῦτο γὰρ τὰ κατὰ φύσιν φθειρόμενα πρῶτον μὲν εἰς ὑγρότητα μεταβάλλει τῷ μηκέτι κρατεῖν τὴν ἐν αὐτοῖς θερμότητα τῆς ὑγρότητος , ὡς πέττειν αὐτὴν δύνασθαι , τέλος δέ , τῆς αὐτῆς ὑγρότητος διατμηθείσης καὶ συνεκκριθείσης , ἐκκρινομένης καὶ διακρινομένης τῇ θερμότητι , τὰ ὑπολειπόμενα ξηρά . γίνεται γὰρ τῶν σηπομένων τέλος τὸ εἰς ταῦτα διαλυθῆναι , ἐξ ὧν ἐγένετό τε καὶ συνέστη , ὁριζόντων καὶ μιγνύντων τῷ ἕηρῷ τὸ ὑγρὸν τῶν ποιητικῶν , ἃ ἦν τὸ θερμὸν καὶ ψυχρόν . γίνεται δ’ ἡ τοιαύτη φθορά , τουτέστιν ἡ κατὰ φύσιν , ὅταν διὰ τὸ περιέχον κρατῇ τοῦ ὁρίζοντος , ὅπερ ἦν τὸ θερμὸν προηγουμένως , τὸ ὁριζόμενον ὑπ’ αὐτοῦ ἦν ὑγρόν τε καὶ ἔηρόν , ἀναλισκομένου ὑπὸ τῆς ἐν τῷ περιέχοντι πλείονος θερμότητος τοῦ ἐν τοῖς φθειρομένοις τε καὶ σηπομένοις θερμοῦ ἡ τῶν πασχόντων γίνεται . καθόλου γὰρ σῆψίς τε τῶν σηπομένων γίνεται διὰ τὸν χωρισμὸν τῆς φύσεως ἐξ αὐτῶν , φύσις δ’ ἐν ἑκάστῳ τῆς κινήσεως ἐν αὐτοῖς ἀρχή , ἐστὶν δ’ ἐν πᾶσι τοῖς κατὰ φύσιν συνεστῶσι προηγουμένως τοιοῦτο θερμόν . μεθ’ ὃ λόγον ἀπέδωκε σήψεως , φθορὰν αὐτὴν εἰπών εἶναι τῆς ἐν ἑκάστῳ περιέχοντι . ἐπεὶ δὲ κατ’ ἔνδειαν θερμοῦ ἡ σῆψις , πᾶν δὲ τὸ τοιαύτης δυνάμε ως ἐνδεὲς ψυχρόν , ἀμφότερά πως ποιητικὰ τῆς σήψεως γίνεται , τὸ θερμόν τε καὶ ψυχρόν · γίνεται γὰρ ὑπὸ πλήθους ἑκατέρου τοῦ τε ψυχροῦ καὶ τοῦ θερμοῦ , ἀλλὰ ψυχροῦ μὲν οἰκείου , θερμοῦ δὲ ἀλλοτρίου . διὰ γὰρ τὴν τοιαύτην καὶ τοῦτον τὸν τρόπον γινομένην μεταβολὴν τὰ κη πόμενα ηρότερα γίνεται καὶ τέλος γῆ καὶ κόπρος . γίνεται γὰρ τοῦτο ὅτι ἐξιόντος ἐξ ἑκάστου τῶν σηπομένων τοῦ οἰκείου θερμοῦ συνεξατμίζεται καὶ τὸ οἰκεῖον ἐν αὐτοῖς ὑγρόν , αἴτιον γίνεται τῆς ξηρότητος , τῷ μηκέτι ἐν αὐτοῖς εἶναι τὸ ἐπαγόμενον καὶ ἐπισπώμενον τὸ ὑγρόν , ὃ ἦν ἔμφυτος ἐν ἑκάστῳ θερμότης . προσέθηκεν δὲ ἀκόλουθον οὖσαν τοῖς προειρημένοις καὶ τὴν αἰτίαν τοῦ μὴ ὁμοίως ἐν τοῖς ψύ χεσι σήπεσθαί τινα . τῷ γὰρ ἔλαττον τοῦ χειμῶνος εἶναι τὸ θερμὸν ἐν τῷ περιέχοντι οὐχ οὕτως μαραίνεταί τε καὶ κατισχύεται τὸ ἐν ἑκάστῳ θερμὸν οἰκεῖον , ἀλλ’ οὐδὲ τὰ πεπηγότα διὰ ψυχρότητα ὁμοίως σήπεται τῷ διὰ ψυχρότητα πλείονα μὴ κρατεῖσθαι ὑπὸ τῆς ἐν τῷ περιέχοντι ἀέρι θερμότητος , ἐπεὶ δὲ εἰ ἔμελλεν αὐτὸ κινεῖν τε καὶ μεταβάλλειν , τῷ κρατεῖν κινεῖν . ἀλλ’ οὐδὲ τὰ ζέοντα σήπεται , διότι καὶ τῆς ἐν τούτοις θερμότητος ἐλάττων ἡ ἐν τῷ περιέχοντι αὐτὰ ἀέρι θερμότης . ἀλλ’ οὐδὲ τὰ κινούμενα καὶ ῥέοντα ὁμοίως ὑπὸ τοῦ ἐν τῷ περιέχοντι θερμοῦ κρατεῖται τοῖς ἀκινητίζουσί τε καὶ ἡρεμοῦσι . καὶ γὰρ οὕτως ἀσθενεστέρα γίνεται ἡ ἐν τῷ ἀέρι θερμότης ἐν τῷ κινουμένῳ . ἡ γὰρ κίνησις συναύξει τὸ ἐν ἑκάστῳ θερμὸν ῥιπίζουσά τε καὶ ἐξάπτουσα . τὴν δ’ αὐτὴν αἰτίαν εἶπεν εἶναι καὶ τοῦ τὸ πολὺ ἧττον τοῦ ὀλίγου μεταβάλλειν τε καὶ σήπε σ θ αι . πλεῖον γὰρ καὶ τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν ἐν τῷ πλείονι , διὸ κρατεῖ ταῦτα τῶν ἐν τῷ περιέχοντι δυνάμεων . αὕτη γὰρ αἰτία , καὶ ἡ θάλαττα καὶ τὸ ἄλλο ὕδωρ διαιρούμενον σήπεται . εἶπεν καὶ τὴν αἰτίαν τοῦ ἐκ τῶν σηπομένων γεννᾶσθαί τινα ζῶα . ἡ γὰρ ἐκ τῶν σηπομένων ἐκκρινομένη θερμότης οὖσα φυσικὴ γεννᾷ τινα καὶ συνίστησι τὰ ἐκκριθέντα , ἐν οἷς ἂν εὔκρατα τύχῃ γενόμενα .
Lemmas: λέγω ἐν ὁ δεύτερος Περι γένεσις καί φθορά περί ὁ τέσσαρες στοιχεῖον , πῦρ ἀήρ ὕδωρ γῆ , τίς αὐτός ὁ κατά εἶδος οὐσία τε καί αἰτία , δείκνυμι δέ εἰμί αὐτός καί ὁ γένεσις ἐκ ἀλλήλων κατά ὁ ὁ εἰδοποιέω αὐτός διαφορά εἰς ἀλλήλων μεταβολή , ἐν οὗτος ὁ ἐπιγράφω μέν τέταρτος Μετεωρολογικός , εἰμί δέ μάλα οἰκεῖος ὁ περί γένεσις τε καί φθορά πραγματεία πρῶτος ὑπομιμνῄσκω ὁ εἰδοποιέω ὁ στοιχεῖον ὁ τέσσαρες διαφορά , ὅς εἰμί δύο ὁ πρῶτος ὁ ἁπλόος ἐναντίωσις , θερμότης ψυχρόω , ὑγρότης ξηρότης . οὗτος γάρ τετραχῶς συνδυάζω ἀλλήλων ἕκαστος αὐτός εἰδοποιέω . μετά ὅς δείκνυμι ὁ τέσσαρες οὗτος διαφορά ὁ μέν δύο ποιητικός εἰμί , θερμότης τε καί ψυχρότης , παθητικός δέ ὁ δύο , ὁ τε ξηρότης καί ὁ ὑγρότης , καί ἕκαστος ὁ στοιχεῖον ἐκ ἑκάτερος ὁ ἐναντίωσις ὁ ἕτερος , ὡς καί ὁ ποιέω καί ὁ πάσχω δύναμις ἐν ἑαυτοῦ πᾶς . μετά ὅς προτίθημι μέν λέγω ὁ ἔργον ὁ γίγνομαι ὑπό ὁ ποιητικός δύναμις , ὅς εἰμί , ὡς λέγω , πέψις , ἀπεψία , καί ὁ ἑκάτερος οὗτος εἶδος , ἔτι δέ ὁ πάσχω ὑπό αὐτός , οὗτος δέ εἰμί ξηρός τε καί ὑγρός , ὁ εἶδος τε καί ὁ διαφορά . καί πρῶτος λέγω ἐν ὅς εἰμί τε καί γίγνομαι ὁ τοιοῦτος μεταβολή , ὅτι οὗτος εἰμί ὁ φύω καί ὁ ζῷον καί ὁ οὗτος μέρος , ὡς ἐκ ὁ ὁ τέσσαρες σῶμα σύνοδος οὗτος εἰμί ὁ προηγέομαι γίγνομαι κατά φύσις , καί ἐπί οὗτος ἀποδίδωμι , τίς εἰμί ὁ πλός τ ε καί ὁ φυο σίκη γένος τις , ὅτι γάρ μεταβολή ὗς πόα ὁ ποιητικός δύο ἄμη ων θερμότης τε καί ψυχρότης ὁ ὑπόκειμαι ὕλη ἐν ἕκαστος φύσις κατά ὁ δύναμις ὁ παθητικός , ξηρότης τε καί ὑγρότης , ὅτανἔχωσι λόγος πρός ἀλλήλων , ὡς δύναμαι ὁ μέν ποιέω τε καί μεταβάλλω , ὁ δέ μεταβάλλω τε καί πάσχω . γεννάω βρόχος γάρ ὁ θερμός καί ὁ ψυγχρὸν ὁ ὑπό αὐτός κατά οὗτος γεννάω , κρατέω ὁ ὕλη , ὕλη δέ εἰμί αὐτός ὁ ἕτερος ἐναντίωσις , ὅς εἰμί ὁ ξηρός τε καί ὑγρός . ὁ ὅς δέ μή κρατέω μηδείς οὗτος ὁ λόγος πρός ὁ ὑπόκειμαι αὐτός ὕλη , εἰ μέν εἰμί κατά μέρος τις μή κρατέω ὁ ὑπόκειμαι ὕλη , μῶλος κίς τε καί ἀτ πέσσω γίγνομαι , εἰ δέ ἐν ὁ γένεσις καθόλου γίγνομαι ὁ τοιοῦτος ὁ ποιητικός ἀσθένεια , εἰς σῆψις ὁ μεταβολή . γάρ κατά φύσις πᾶς φθορά ὁδός εἰμί εἰς σῆψις , κατά φύσις δέ ὁ εἰς φθορά ὁδός διά γῆρας τε καί αὔανσις , ὅς ὁ μέν ξηρότης τε καί αὔανσις εἰμί ἄν ἐπί ὁ φυτόν κύριος λέγω , ὁ δέ γῆρας ἐπί ὁ ζεύω , εἰ γε κατά μέν ὁ ἐν ὁ μέρος ἀσθένεια ὁ ποιητικός δύναμις γίγνομαι ὁ τε μώλυσις καί ἀπεψία , ὅς μώλυσις μέν πάλιν κύριος ἄν ἐπί ὁ μέρος ὁ ζῷον . ἅπας γάρ κατά φύσις γίγνομαι ὁ κατά φύσις τέλος σαπρότης τε καί σῆψις . οὐ γάρ κατά φύσις ὁ βίαιος φθορά . διά οὗτος γάρ ὁ κατά φύσις φθείρω πρῶτος μέν εἰς ὑγρότης μεταβάλλω ὁ μηκέτι κρατέω ὁ ἐν αὐτός θερμότης ὁ ὑγρότης , ὡς πέσσω αὐτός δύναμαι , τέλος δέ , ὁ αὐτός ὑγρότης διατέμνω καί συνεκκρίνω , ἐκκρίνω καί διακρίνω ὁ θερμότης , ὁ ὑπολείπω ξηρός . γίγνομαι γάρ ὁ σήπω τέλος ὁ εἰς οὗτος διαλύω , ἐκ ὅς γίγνομαι τε καί συνίστημι , ὁρίζω καί μείγνυμι ὁ ἕηρῷ ὁ ὑγρός ὁ ποιητικός , ὅς εἰμί ὁ θερμός καί ψυχρός . γίγνομαι δέ ὁ τοιοῦτος φθορά , τουτέστι ὁ κατά φύσις , ὅταν διά ὁ περιέχω κρατέω ὁ ὁρίζω , ὅς εἰμί ὁ θερμός προηγέομαι , ὁ ὁρίζω ὑπό αὐτός εἰμί ὑγρός τε καί ἀείρω , ἀναλίσκω ὑπό ὁ ἐν ὁ περιέχω πολύς θερμότης ὁ ἐν ὁ φθείρω τε καί σήπω θερμός ὁ ὁ πάσχω γίγνομαι . καθόλου γάρ σῆψις τε ὁ σήπω γίγνομαι διά ὁ χωρισμός ὁ φύσις ἐκ αὐτός , φύσις δέ ἐν ἕκαστος ὁ κίνησις ἐν αὐτός ἀρχή , εἰμί δέ ἐν πᾶς ὁ κατά φύσις συνίστημι προηγέομαι τοιοῦτος θερμός . μετά ὅς λόγος ἀποδίδωμι σῆψις , φθορά αὐτός λέγω εἰμί ὁ ἐν ἕκαστος περιέχω . ἐπεί δέ κατά ἔνδεια θερμός ὁ σῆψις , πᾶς δέ ὁ τοιοῦτος δυνάμος ως ἐνδεής ψυχρός , ἀμφότερος πως ποιητικός ὁ σῆψις γίγνομαι , ὁ θερμός τε καί ψυχρός · γίγνομαι γάρ ὑπό πλῆθος ἑκάτερος ὁ τε ψυχρός καί ὁ θερμός , ἀλλά ψυχρός μέν οἰκεῖος , θερμός δέ ἀλλότριος . διά γάρ ὁ τοιοῦτος καί οὗτος ὁ τρόπος γίγνομαι μεταβολή ὁ καί πόμενα ηροτερας γίγνομαι καί τέλος γῆ καί κόπρος . γίγνομαι γάρ οὗτος ὅτι ἐξέρχομαι ἐκ ἕκαστος ὁ σήπω ὁ οἰκεῖος θερμός συνεξατμίζω καί ὁ οἰκεῖος ἐν αὐτός ὑγρός , αἴτιος γίγνομαι ὁ ξηρότης , ὁ μηκέτι ἐν αὐτός εἰμί ὁ ἐπάγω καί ἐπισπάω ὁ ὑγρός , ὅς εἰμί ἔμφυτος ἐν ἕκαστος θερμότης . προστίθημι δέ ἀκόλουθος εἰμί ὁ προλέγω καί ὁ αἰτία ὁ μή ὅμοιος ἐν ὁ ψῦς χέω σήπω τις . ὁ γάρ ἐλαχύς ὁ χειμών εἰμί ὁ θερμός ἐν ὁ περιέχω οὐ οὕτως μαραίνω τε καί κατισχύω ὁ ἐν ἕκαστος θερμός οἰκεῖος , ἀλλά οὐδέ ὁ πήγνυμι διά ψυχρότης ὅμοιος σήπω ὁ διά ψυχρότης πολύς μή κρατέω ὑπό ὁ ἐν ὁ περιέχω ἀήρ θερμότης , ἐπεί δέ εἰ μέλλω αὐτός κινέω τε καί μεταβάλλω , ὁ κρατέω κινέω . ἀλλά οὐδέ ὁ ζέω σήπω , διότι καί ὁ ἐν οὗτος θερμότης ἐλαχύς ὁ ἐν ὁ περιέχω αὐτός ἀήρ θερμότης . ἀλλά οὐδέ ὁ κινέω καί ῥέω ὅμοιος ὑπό ὁ ἐν ὁ περιέχω θερμός κρατέω ὁ ἀκινητίζω τε καί ἠρεμέω . καί γάρ οὕτως ἀσθενής γίγνομαι ὁ ἐν ὁ ἀήρ θερμότης ἐν ὁ κινέω . ὁ γάρ κίνησις συναυξάνω ὁ ἐν ἕκαστος θερμός ῥιπίζω τε καί ἐξάπτω . ὁ δέ αὐτός αἰτία λέγω εἰμί καί ὁ ὁ πολύς ἥσσων ὁ ὀλίγος μεταβάλλω τε καί σήπω Σ θ ὁ . πολύς γάρ καί ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός ἐν ὁ πολύς , διό κρατέω οὗτος ὁ ἐν ὁ περιέχω δύναμις . οὗτος γάρ αἰτία , καί ὁ θάλασσα καί ὁ ἄλλος ὕδωρ διαιρέω σήπω . λέγω καί ὁ αἰτία ὁ ἐκ ὁ σήπω γεννάω τις ζῷον . ὁ γάρ ἐκ ὁ σήπω ἐκκρίνω θερμότης εἰμί φυσικός γεννάω τις καί συνίστημι ὁ ἐκκρίνω , ἐν ὅς ἄν εὔκρατος τυγχάνω γίγνομαι .