alexander-philosophy.apori-ai-kai-lu-seis-sp 1.16.1
Ὅτι μὲν οὖν τἀναντία πως πάντες ποιοῦσι τὰς ἀρχάς , δῆλον . καὶ τοῦτ᾿ εὐλό|γως · δεῖ γὰρ τὰς ἀρχὰς μήτε ἐξ ἀλλήλων εἶναι μήτε ἐξ ἄλλων , καὶ ἐκ τούτων πάντα . τοῖς δ᾿ ἐν αντίοις τοῖς πρώτοις ὑπάρχει ταῦτα , διὰ μὲν τὸ πρῶτα εἶναι μὴ ἐξ ἄλλων , διὰ δὲ τὸ ἐναντία μὴ ἐξ ἀλλήλων . ἠπόρησε τί πότ᾿ ἐστι τὸ εἰρημένον διὰ ταύτης τῆς λέξεως , καὶ διὰ τί ἢ οὐκ ἐξ ἀλλήλων τὰ ἐναντία , ἢ οὐκ ἐξ ἄλλων καὶ τὰ πρότερα . τό τε γὰρ ἐξ ἀλλήλων τὰ ἐναντία γίνεσθαι αὐτὸς ὀλίγον προελθὼν λέγει ( δείξας γάρ τινα ἐπήνεγκεν · εἰ τοίνυν τοῦτ᾿ ἔστιν ἀληθές , ἅπαν ἂν γίνοιτο τὸ γινόμενον καὶ φθείροιτο τὸ φθειρόμενον ἢ ἐξ ἐναντίων ἢ εἰς ἐναντία καὶ τὰ τούτων μεταξύ . τὰ δὲ μεταξὺ ἐκ τῶν ἐναντίων ἐστίν , οἷον χρώματα ἐκ λευκοῦ καὶ μέλανος , ὥστε πάντα ἂν εἴη τὰ φύσει γινόμενα ἢ ἐναντία ἢ ἐξ ἐναντίων ) , τό τε λέγειν τὰ πρῶτα ἐναντία μὴ ἐξ ἄλλων γίνεσθαι ἀπορήσαι τις ἄν , πῶς λέγεται . καθόσον μὲν γὰρ πρῶτα ὑπόκειται ἐναντία , οὐκ ἂν εἴη γινόμενα ἔκ τινων προϋπαρχόντων ἐναντίων ( οὐκέτι γὰρ ἂν αὐτὰ πρῶτα εἴη ) , πῶς δ᾿ εἰ μὴ τοῦτο γίνοιτο , ἀίδια ἔσται τὰ πρῶτα ἐναντία ; ἢ γὰρ δεήσει αὐτὰ εἰς ἄλληλα μεταβάλλειν , ὅπως γίνοιτό τι ἐξ αὐτῶν ( οὕτως δὲ οὐκέτ᾿ ἂν σώζοιτο οὐδὲ ἀεὶ μένοι , οὐδ᾿ ἂν ἄφθαρτα εἴη οὐδ᾿ ἀμετάβλητα εἰς ἄλληλα ) , ἢ εἰ ἀεὶ μένοι τὰ αὐτά , οὐ κατὰ μεταβολὴν ἂν οὐδὲ κατ᾿ ἀλλοίωσίν τινα τὰ γινόμενα γίνοιτο , ἀλλὰ συνθέσει τε καὶ συγκρίσει καὶ διακρίσει τῶν πρώτων πρὸς ἄλληλα καὶ ποιᾷ θέσει καὶ τάξει . οὐχ οὕτω δ᾿ ἔχειν αὐτῷ δοκεῖ . ἢ ἐξ ἀλλήλων μὲν οὔ φησι γίνεσθαι τὰ ἐναντία , ὅτι μὴ οὕτως γίνεσθαι ἐξ ἀλλήλων δύναται ὡς ὑπομενόντων ( οὐ γὰρ ὑπομένει τὸ ἕτερον τῶν ἐναντίων θάτερον ) , δοκεῖ δὲ πᾶν γινόμενον ἔκ τινος ὡς ὑπομένοντος αὐτοῦ γίνεσθαι , ὡς προϊὼν αὐτὸς δείκνυσί τε καὶ διορίζει . εἰ δ᾿ οὕτω μὲν ἐξ ἀλλήλων μὴ γίνεται , κατὰ δὲ τὴν τοῦ ὑποκειμένου παρὰ μέρος εἰς ἑκάτερον αὐτῶν μεταβολὴν γίνεται , οὐδὲν κωλύσει καὶ τὰ πρῶτα ἐναντία μεταβάλλοντα εἰς ἄλληλα κατὰ τοῦτον τὸν τρόπον αἴτια γενέσεως γίνεσθαι τοῖς μετὰ ταῦτα . ἀλλ᾿ εἰ οὕτως μεταβάλλει , πῶς ἂν ἔτι ἀίδια μένοι ἢ τίνι ἂν διαφέροι τῶν μὴ πρώτων ἐναντίων ; καὶ γὰρ ἡ τούτων εἰς ἄλληλα μεταβολὴ τοῦτον γίνεται τὸν τρόπον . ἢ διαφέροι ἂν τὰ πρῶτα τῶν ἐναντίων τῶν μὴ πρώτων πρῶτον μὲν τῷ ἐξ ἐκείνων μὲν τὰ γινόμενα πάντα γίνεσθαι . ἐκ γὰρ εἴδους τινὸς καὶ στερήσεώς τινος παρὰ μέρος ἐν τῇ ὕλῃ γινομένων αἱ πάντων γενέσεις καὶ φθοραί , οὐκέτι δ᾿ ἐκ λευκοῦ καὶ μέλανος ἢ γλυκέος καὶ πικροῦ ἤ τινων ὁμοίων τούτοις ἐναντίων . ἔτι αὐτὰ μὲν ταῦτα ὕστερα ἐναντία , εἰ καὶ | εἰς ἄλληλα μεταβάλλει , τῷ γίνεσθαι παρὰ μέρος ἐν τῇ ὕλῃ , ὃ ἔχει καὶ τὰ πρῶτα ἐναντία , ἀλλὰ καὶ ἡ γένεσις τὴν ἀρχὴν αὐτοῖς ἐξ ἐκείνων . διὰ γὰρ ποιᾶς ἕξεώς τε καὶ στερήσεως ἥ τε τῶν χυμῶν γένεσις καὶ ἡ τῶν χρωμάτων καὶ τῶν ἀνάλογον τούτοις ἐναντίων , ἐξ οὐδενὸς δὲ μεταβάλλοντος τὰ πρῶτα ἐναντία γίνεται . διὸ καὶ ἀίδια κατὰ τοῦτο τῷ μηδὲν αὐτῶν προεπινοεῖσθαι πρῶτον ἐξ ὧν ἡ τῶνδε γένεσις . δεικνύοιτο δ᾿ ἂν καὶ ἀίδια . οὐ γὰρ εἰ τὰ καθ᾿ ἕκαστα εἴδη καὶ αἱ στερήσεις δείκνυνται παρὰ μέρος εἰς ἄλληλα μεταβάλλοντα , διὰ τοῦτο οὐκ ἀίδια , ἀλλ᾿ ἐὰν ἀεὶ φαίνωνται ἀναγκαίως περὶ τῇ ὕλῃ ἑκάτερον αὐτῶν ὄν , εἴη ἂν ἀίδια τε ἕξις καὶ ἡ στέρησις , εἰ καὶ μὴ ἥδε ἡ ἕξις μηδὲ ἥδε ἡ στέρησις ἀίδια . ὅτι δὲ ἀναγκαῖον ἀεὶ ταῦτα εἶναι , δῆλον πρῶτον μὲν ἐκ τοῦ τὴν ὕλην ἀίδιον οὖσαν μὴ δύνασθαί ποτε χωρὶς εἴδους εἶναι , ἢ ἐπινοίᾳ μόνον , δεύτερον ἐκ τοῦ δυνάμει τὰ ἀντικείμενά τε καὶ τὰ ἐναντία οὖσαν αὐτήν , τῷ μὴ δύνασθαι ἅμα ἐν τοῖς ἐναντίοις εἶναι ἐνεργείᾳ , ἀνάγκην ἔχειν , ὅταν θάτερον αὐτῇ τῶν ἐναντίων παρῇ , δυνάμει θάτερον εἶναι . τὸ δὲ δυνάμενον εἰ ἐν στερήσει τότε ἐστὶν ἐκείνου οὗ δύναται , ἀνάγκη τὴν ὕλην ἀεὶ μετὰ εἴδους τινὸς εἶναι καὶ στερήσεως . εἰ δ᾿ ἀεὶ μετ᾿ ἀμφοτέρων καὶ οὐδέποτε ἔστιν , ὅτε ἡ ληφθεῖσα ὕλη ἢ πάντα , ἃ δυνάμει , ἅμα ἐνεργείᾳ ἔσται , ἢ πάντα ἃ δύναται δυνάμει . οὐδὲν δὲ ὧν δύναται ἐνεργείᾳ ( οὐδὲν γὰρ ἂν αὐτὴ εἴη ) , ἀναγκαῖον τὰ πρῶτα ἐναντία ἀίδια εἶναι .
Lemmas: ὅτι μέν οὖν ἐναντίος πως πᾶς ποιέω ὁ ἀρχή , δῆλος . καί οὗτος εὔλογος · δέω γάρ ὁ ἀρχή μήτε ἐκ ἀλλήλων εἰμί μήτε ἐκ ἄλλος , καί ἐκ οὗτος πᾶς . ὁ δέ ἐν ἀντίον ὁ πρῶτος ὑπάρχω οὗτος , διά μέν ὁ πρῶτος εἰμί μή ἐκ ἄλλος , διά δέ ὁ ἐναντίος μή ἐκ ἀλλήλων . ἀπορέω τίς πότε εἰμί ὁ λέγω διά οὗτος ὁ λέξις , καί διά τίς ἤ οὐ ἐκ ἀλλήλων ὁ ἐναντίος , ἤ οὐ ἐκ ἄλλος καί ὁ πρότερος . ὁ τε γάρ ἐκ ἀλλήλων ὁ ἐναντίος γίγνομαι αὐτός ὀλίγος προέρχομαι λέγω ( δείκνυμι γάρ τις ἐπιφέρω · εἰ τοίνυν οὗτος εἰμί ἀληθής , ἅπας ἄν γίγνομαι ὁ γίγνομαι καί φθείρω ὁ φθείρω ἤ ἐκ ἐναντίος ἤ εἰς ἐναντίος καί ὁ οὗτος μεταξύ . ὁ δέ μεταξύ ἐκ ὁ ἐναντίος εἰμί , οἷος χρῶμα ἐκ λευκός καί μέλας , ὥστε πᾶς ἄν εἰμί ὁ φύσις γίγνομαι ἤ ἐναντίος ἤ ἐκ ἐναντίος ) , ὁ τε λέγω ὁ πρῶτος ἐναντίος μή ἐκ ἄλλος γίγνομαι ἀπορέω τις ἄν , πῶς λέγω . καθόσον μέν γάρ πρῶτος ὑπόκειμαι ἐναντίος , οὐ ἄν εἰμί γίγνομαι ἐκ τις προϋπάρχω ἐναντίος ( οὐκέτι γάρ ἄν αὐτός πρῶτος εἰμί ) , πῶς δέ εἰ μή οὗτος γίγνομαι , ἀίδιος εἰμί ὁ πρῶτος ἐναντίος ; ἤ γάρ δέω αὐτός εἰς ἀλλήλων μεταβάλλω , ὅπως γίγνομαι τις ἐκ αὐτός ( οὕτως δέ οὐκέτι ἄν σῴζω οὐδέ ἀεί μένω , οὐδέ ἄν ἄφθαρτος εἰμί οὐδέ ἀμετάβλητος εἰς ἀλλήλων ) , ἤ εἰ ἀεί μένω ὁ αὐτός , οὐ κατά μεταβολή ἄν οὐδέ κατά ἀλλοίωσις τις ὁ γίγνομαι γίγνομαι , ἀλλά σύνθεσις τε καί σύγκρισις καί διάκρισις ὁ πρῶτος πρός ἀλλήλων καί ποιός θέσις καί τάξις . οὐ οὕτως δέ ἔχω αὐτός δοκέω . ἤ ἐκ ἀλλήλων μέν οὐ φημί γίγνομαι ὁ ἐναντίος , ὅτι μή οὕτως γίγνομαι ἐκ ἀλλήλων δύναμαι ὡς ὑπομένω ( οὐ γάρ ὑπομένω ὁ ἕτερος ὁ ἐναντίος ἕτερος ) , δοκέω δέ πᾶς γίγνομαι ἐκ τις ὡς ὑπομένω αὐτός γίγνομαι , ὡς προέρχομαι αὐτός δείκνυμι τε καί διορίζω . εἰ δέ οὕτως μέν ἐκ ἀλλήλων μή γίγνομαι , κατά δέ ὁ ὁ ὑπόκειμαι παρά μέρος εἰς ἑκάτερος αὐτός μεταβολή γίγνομαι , οὐδείς κωλύω καί ὁ πρῶτος ἐναντίος μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων κατά οὗτος ὁ τρόπος αἴτιος γένεσις γίγνομαι ὁ μετά οὗτος . ἀλλά εἰ οὕτως μεταβάλλω , πῶς ἄν ἔτι ἀίδιος μένω ἤ τίς ἄν διαφέρω ὁ μή πρῶτος ἐναντίος ; καί γάρ ὁ οὗτος εἰς ἀλλήλων μεταβολή οὗτος γίγνομαι ὁ τρόπος . ἤ διαφέρω ἄν ὁ πρῶτος ὁ ἐναντίος ὁ μή πρῶτος πρῶτος μέν ὁ ἐκ ἐκεῖνος μέν ὁ γίγνομαι πᾶς γίγνομαι . ἐκ γάρ εἶδος τις καί στέρησις τις παρά μέρος ἐν ὁ ὕλη γίγνομαι ὁ πᾶς γένεσις καί φθορά , οὐκέτι δέ ἐκ λευκός καί μέλας ἤ γλυκύς καί πικρός ἤ τις ὅμοιος οὗτος ἐναντίος . ἔτι αὐτός μέν οὗτος ὕστερος ἐναντίος , εἰ καί | εἰς ἀλλήλων μεταβάλλω , ὁ γίγνομαι παρά μέρος ἐν ὁ ὕλη , ὅς ἔχω καί ὁ πρῶτος ἐναντίος , ἀλλά καί ὁ γένεσις ὁ ἀρχή αὐτός ἐκ ἐκεῖνος . διά γάρ ποιός ἕξις τε καί στέρησις ὁ τε ὁ χυμός γένεσις καί ὁ ὁ χρῶμα καί ὁ ἀνάλογος οὗτος ἐναντίος , ἐκ οὐδείς δέ μεταβάλλω ὁ πρῶτος ἐναντίος γίγνομαι . διό καί ἀίδιος κατά οὗτος ὁ μηδείς αὐτός προεπινοέω πρῶτος ἐκ ὅς ὁ ὅδε γένεσις . δείκνυμι δέ ἄν καί ἀίδιος . οὐ γάρ εἰ ὁ κατά ἕκαστος εἶδος καί ὁ στέρησις δείκνυμι παρά μέρος εἰς ἀλλήλων μεταβάλλω , διά οὗτος οὐ ἀίδιος , ἀλλά ἐάν ἀεί φαίνω ἀναγκαῖος περί ὁ ὕλη ἑκάτερος αὐτός εἰμί , εἰμί ἄν ἀίδιος τε ἕξις καί ὁ στέρησις , εἰ καί μή ὅδε ὁ ἕξις μηδέ ὅδε ὁ στέρησις ἀίδιος . ὅτι δέ ἀναγκαῖος ἀεί οὗτος εἰμί , δῆλος πρῶτος μέν ἐκ ὁ ὁ ὕλη ἀίδιος εἰμί μή δύναμαι ποτέ χωρίς εἶδος εἰμί , ἤ ἐπίνοια μόνος , δεύτερος ἐκ ὁ δύναμις ὁ ἀντίκειμαι τε καί ὁ ἐναντίος εἰμί αὐτός , ὁ μή δύναμαι ἅμα ἐν ὁ ἐναντίος εἰμί ἐνέργεια , ἀνάγκη ἔχω , ὅταν ἕτερος αὐτός ὁ ἐναντίος παρέρχομαι , δύναμις ἕτερος εἰμί . ὁ δέ δύναμαι εἰ ἐν στέρησις τότε εἰμί ἐκεῖνος ὅς δύναμαι , ἀνάγκη ὁ ὕλη ἀεί μετά εἶδος τις εἰμί καί στέρησις . εἰ δέ ἀεί μετά ἀμφότερος καί οὐδέποτε εἰμί , ὅτε ὁ λαμβάνω ὕλη ἤ πᾶς , ὅς δύναμις , ἅμα ἐνέργεια εἰμί , ἤ πᾶς ὅς δύναμαι δύναμις . οὐδείς δέ ὅς δύναμαι ἐνέργεια ( οὐδείς γάρ ἄν αὐτός εἰμί ) , ἀναγκαῖος ὁ πρῶτος ἐναντίος ἀίδιος εἰμί .