alexander-philosophy.apori-ai-kai-lu-seis-sp 1.2.1
Τὸ χρῶμα ὡρίσατο Ἀριστοτέλης πέρας τοῦ ὡρισμένου διαφανοῦς διαφανές . τοῦ γὰρ σώματος καθόσον μὲν σῶμα πέρας ἐπιφάνεια , καθόσον δὲ διαφανὲς χρῶμα . διὸ καὶ ἅμα ἐστὶ τὸ χρῶμα τῇ ἐπιφανείᾳ . ἐπεὶ γὰρ παντὸς σώματος ὡς σώματος πέρας ἐπιφάνεια , καὶ τὸ διαφανὲς δὲ σῶμά ἐστι , καὶ τούτου πέρας ὡς σώματος ἡ ἐπιφάνεια . ἔστι δὲ αὐτοῦ καὶ ὡς διαφανοῦς πέρας τὸ χρῶμα , καὶ ἅμα ἐστὶν αὐτοῦ τὰ πέρατα ἄμφω , εἴ γε πέρατα οὐκ ὄντα τὰ αὐτὰ ἀλλήλοις . πᾶν μὲν γὰρ χρῶμα ἐν ἐπιφανείᾳ γε καὶ σὺν ἐπιφανείᾳ , οὐ μὴν πᾶσα ἐπιφάνεια σὺν χρώματί , ὅτι μηδὲ πᾶν σῶμα διαφανὲς ὡρισμένον . τοῦ γὰρ διαφανοῦς σώματος τὸ μὲν ὡρισμένον , τὸ δ᾿ ἀόριστον . τὸ μὲν οὖν ἀόριστον διαφανές ( ὁποῖά ἐστιν ὅ τε ἀὴρ καὶ τὸ ὕδωρ ) , ὥσπερ οὐδὲ ἐπιφάνειαν οἰκείαν τε καὶ ὡρισμένην ἔχει ( ὁρίζεται γὰρ τὰ ὑγρά τε καὶ ἀόριστα σώματα τοῖς περιέχουσιν ) , οὕτως οὐδ᾿ οἰκεῖον ἔχει χρῶμα , ἀλλ’ ἔστιν τῶν ἀλλοτρίων χρωμάτων διάκονόν τε καὶ δεκτικὸν ὥσπερ καὶ σχημάτων ( καὶ εὐλόγως ἡ φύσις ἄχρουν ἐποίησεν τὸ διακονησόμενον τοῖς ἀλλοτρίοις χρώμασιν διαφανές , διαφανὲς μὲν ὅπως ᾖ δεκτικὸν χρωμάτων , ἀόριστον δὲ καὶ ἄχρουν , ὅπως μὴ τὸ οἰκεῖον αὐτοῦ χρῶμα τῇ μίξει τῇ πρὸς τὰ ὁρώμενα δι᾿ αὐτοῦ ἐμποδίζῃ τὴν ἀληθῆ μήνυσιν αὐτῶν ) , τὸ δ᾿ ἐν τοῖς ὡρισμένοις τε καὶ στερεοῖς σώμασιν , ὡς ὡρισμένον ἔχει τὸ ὡς σώματος σχῆμά τε καὶ πέρας , οὕτω δὲ καὶ τὸ ὡς διαφανοῦς , καὶ ἔστιν ὡς διαφανοῦς αὐτοῦ πέρας χρῶμα . τὸ γὰρ χρῶμα πέρας ὡρισμένου διαφανοῦς . οὔτε γὰρ πᾶν σῶμα διαφανές ( οὐδὲ γὰρ πᾶν δεκτικὸν χρωμάτων ) , οὔτε πᾶν διαφανὲς ὡρισμένον . τὰ δὲ ἐν βάθει τῶν ὡρισμένων διαφανῶν οὕτως ἔχει χρῶμα ὡς ἐπιφάνειάν τε καὶ σχῆμα . καὶ τῶν διαφανῶν δὲ ὡρισμένων τὰ μὲν μᾶλλόν ἐστι , τὰ δ᾿ ἧττον τοιαῦτα . μάλιστα μὲν γὰρ διαφανῆ τὰ λαμπρά τε καὶ λευκὰ σώματα , ἧς φύσεώς ἐστι τὸ πῦρ ( ξανθὸν γὰρ τῇ μίξει τοῦ καπνοῦ μέλανος ὄντος φαίνεται ) , δευτέρως δὲ καὶ τρίτως ἐστὶ διαφανῆ κατὰ τὴν πρὸς τοῦτο ἀπόστασιν , ὅσα δὲ μέλανα τῶν σωμάτων , ταῦτα , ὄντα ἐν στερήσει χρώματος , καὶ τῆς διαφανείας ἐστέρηται . ἐπεὶ γὰρ τῶν τε ὄντων τὸ χρῶμα καὶ τῶν ἐν ἄλλοις εἶναι πεφυκότων , εἶναί τι ἔδει καὶ σῶμα , ἐν ᾧ τὸ χρῶμα , καὶ ἔστι τοῦτο τὸ διαφανὲς σῶμα . ὕλη γὰρ τοῦτο προσεχὴς χρώματος , τὸ μὲν ἐνεργείᾳ διαφανὲς ἔχον αὐτὸ ἐνεργείᾳ , τὸ δὲ δυνάμει ὡς ὕλη ὃν δεκτι|κὸν τῶν τε ἐναντίων χρωμάτων ἀλλήλοις καὶ τῶν τούτοις μεταξύ . καὶ ἐν παντὶ σώματι χρῶμα ἔχοντι ἢ ὄντι χρώματος δεκτικῷ ἐστι μεμιγμένη καὶ ἡ τοῦ διαφανοῦς φύσις . ἐν οἷς μὲν οὖν σώμασιν , οὖσι διαφανέσιν ἔχουσί τι διαφανὲς ἐν αὑτοῖς , τὸ πέρας φανερόν ἐστι καὶ ὡρισμένον ( ἔστι δὲ ἐν τοῖς στερεοῖς τοῦτο ) , ἔστιν ἐν τούτοις καὶ χρῶμα φανερόν τε καὶ οἰκεῖον , καὶ ἔστιν ἐν μόνοις τούτοις κυρίως λεγόμενον χρῶμα , καὶ μᾶλλον ἐν οἷς τὸ μᾶλλον . τὸ δὲ ἀόριστον διαφανὲς οὐδὲν μὲν οἰκεῖον οὐδ᾿ ὡρισμένον ἔχει χρῶμα τῷ διὰ μανότητα μηδὲν κατέχειν τε καὶ στέγειν δύνασθαι , τῷ δ᾿ ἀλλοτρίων χρωμάτων γίνεσθαι δεκτικόν τε καὶ διάκονον οὐδὲν μὲν αὐτῶν παθητικῶς ἀναλαμβάνει , κινούμενον δ᾿ ὑπ᾿ αὐτῶν κατὰ τὴν παρουσίαν τε καὶ ποιὰν σχέσιν πρὸς ταῦτα τῶν ἐχόντων χρῶμα οἰκεῖον σωμάτων , ἔστ᾿ ἂν ᾖ ὁρᾶσθαι αὐτῷ διὰ τῆς κινήσεως τῆς γινομένης ὑπὸ τῶν ἐκείνοις ὄντων χρωμάτων ἐν αὐτῷ , διακονεῖσθαι τοῖς τῶν ζῴων ὁρατικοῖς ὡς ἀντιλαμβάνεσθαι δι᾿ αὐτοῦ τῶν χρωμάτων , τοῦτο δὲ ποιεῖν οἷον τε τὸ διαφανὲς ἐφ᾿ ᾧ τι ὑφ᾿ οὗ πρώτου κινουμένῳ ἐν αὐτῷ ὑπὸ παρουσίας τῶν φωτίζειν φύσιν ἐχόντων πάσχον καὶ δεχόμενον αὐτὸ ὡς οἰκεῖον χρῶμα . οὐδὲ γὰρ οὐδὲ τοῦτο οἰκεῖον αὐτοῦ χρῶμα , ἀλλ᾿ ἔστ᾿ ἂν μὲν αὐτῷ παρῇ τὸ φωτίζειν πεφυκός , ἔχει τὸ φῶς , ἀπελθόντος δὲ καὶ τὸ ἐν τούτῳ |φῶς πέπαυται . ἔστ᾿ ἂν οὖν ᾖ πεφωτισμένον καὶ τὰς τῶν ἄλλων χρωμάτων ποιότητάς τε καὶ διαφορὰς ὁμοίως δεχόμενον , ὡς καὶ τὸ φῶς , διάκονον γίνεται ταῖς ὁρατικαῖς αἰσθήσεσιν οὔσαις καὶ αὐταῖς ἐξ ὁμοίως διαφανοῦς σώματος διὰ τοῦ γινομένου πάθους ἐν ταῖς ὄψεσιν ὑπὸ τοῦ ἐκτὸς ὄντος αὐτῶν διαφανοῦς κινουμένου τὸν προειρημένον τρόπον ὑπὸ τῆς παρουσίας τῶν χρωμάτων . ὡς δ᾿ ἐν τῷ ἀορίστῳ διαφανεῖ καὶ διὰ μανότητα μηδὲν χρῶμα παθητικῶς ἀναλαμβάνοντι ἡ μὲν παρουσία τοῦ φωτίζειν πεφυκότος φωτὸς αἰτία , ἡ δ’ ἀπουσία σκότους , οὕτω καὶ ἐν τοῖς ὡρισμένοις σώμασιν ἡ μὲν πλείων μῖξις καὶ παρουσία τοῦ μάλιστα διαφανοῦς σώματος ( τοιοῦτον δέ , οὗ ἐστι τὸ λευκὸν οἰκεῖον χρῶμα · μάλιστα γὰρ τοῦτο χρῶμα καὶ μάλιστα ὁρατὸν ) τοῦ τε μᾶλλον κεχρῶσθαι τοῖς σώμασιν αἰτία καὶ τοῦ μᾶλλον ὁρατοῖς εἶναι , ἡ δὲ παντελὴς ἀπουσία τούτου τοῦ μέλανος αἰτία , ὃ στερήσει χρώματος ἔοικε μᾶλλον ἢ χρώματι , τὰ δὲ μεταξὺ χρώματα κατὰ τὴν ποιὰν μῖξιν τῶν τε διαφανῶν καὶ τῶν μὴ τοιούτων ἔχει τὴν γένεσιν καὶ τήν γε διαφοράν . ἔστι δὲ τῶν ἁπλῶν σωμάτων μάλιστα μὲν τὸ πῦρ ὁρατόν τε τῇ αὑτοῦ φύσει καὶ οὕτως διαφανὲς ὡς προεῖπον ( τοιοῦτόν ἐστιν , ὡς καὶ φωτίζειν δύνασθαι τὸν ἀέρα καὶ παρέχειν αὐτῷ τὴν καθό ἐστι τελειότητα · τὸ γὰρ φῶς ἐντελέχεια καὶ εἶδος τοῦ ἀορίστου διαφανοῦς διαφανές ) , ἥκιστα δὲ τοιοῦτον ἡ γῆ . τῇ δὲ τούτων ποιᾷ μίξει πρὸς ἄλληλα καὶ τῇ τῶν γεννωμένων ἐκ τῆς τούτων μίξεως ἡ τῶν χρωμάτων τῶν παρὰ τὰ πρῶτα ( πρῶτα δ’ ἐστὶν ἐν τοῖς ἁπλοῖς καὶ πρώτοις σώμασιν ) γένεσίς τε καὶ διαφορά . ὡς γὰρ ἐπὶ τῆς ὀσμῆς τὰ μὲν ἐν αὑτοῖς τὴν ὀσμὴν ἔχει , ὅσα τοιαύτην ἔχει τὴν γένεσιν καὶ τὴν σύστασιν , ὁποίαν φαμὲν εἶναι τὴν ὀσμῆς γεννητικήν , τὸ δέ τί ἐστιν ἄοσμον μὲν καθ’ αὑτό , δεκτικὸν μέντοι καὶ μηνυτικὸν τῶν ὀσμῶν τῶν ἐν ἄλλοις ( δίοσμον καλεῖται ) , οὕτως καὶ χρῶμα μὲν ἔχει τὰ ὡρισμένα διαφανῆ ( αὕτη γὰρ φύσις χρώματος ) , δεκτικὸν δ’ ἐστὶ καὶ διάκονον χρώματος τὸ ἄχρουν καὶ κατὰ τὴν αὑτοῦ φύσιν , ὅπερ ἐστὶ τὸ ἀόριστον διαφανές . ὡς οὖν ἐρωτηθέντες , τί ποτ’ ἐστὶν ἐπιφάνεια , λέγομεν στερεοῦ πέρας , οὕτως καὶ περὶ χρώματος ἐρωτώμενοι τί πότ᾿ ἐστιν , εὐλόγως ἂν λέγοιμεν αὐτὸ πέρας διαφανοῦς ὡρισμένου , ἐπεὶ ὃν λόγον ἔχει ἐπιφάνεια πρὸς τὸ ὡρισμένον σῶμα , τοῦτον ἔχει τὸν λόγον χρῶμα πρὸς τὸ διαφανὲς τὸ ὡρισμένον .
Lemmas: ὁ χρῶμα ὁρίζω Ἀριστοτέλης πέρας ὁ ὁρίζω διαφανής διαφανής . ὁ γάρ σῶμα καθόσον μέν σῶμα πέρας ἐπιφάνεια , καθόσον δέ διαφανής χρῶμα . διό καί ἅμα εἰμί ὁ χρῶμα ὁ ἐπιφάνεια . ἐπεί γάρ πᾶς σῶμα ὡς σῶμα πέρας ἐπιφάνεια , καί ὁ διαφανής δέ σῶμα εἰμί , καί οὗτος πέρας ὡς σῶμα ὁ ἐπιφάνεια . εἰμί δέ αὐτός καί ὡς διαφανής πέρας ὁ χρῶμα , καί ἅμα εἰμί αὐτός ὁ πέρας ἄμφω , εἰ γε πέρας οὐ εἰμί ὁ αὐτός ἀλλήλων . πᾶς μέν γάρ χρῶμα ἐν ἐπιφάνεια γε καί σύν ἐπιφάνεια , οὐ μήν πᾶς ἐπιφάνεια σύν χρῶμα , ὅτι μηδέ πᾶς σῶμα διαφανής ὁρίζω . ὁ γάρ διαφανής σῶμα ὁ μέν ὁρίζω , ὁ δέ ἀόριστος . ὁ μέν οὖν ἀόριστος διαφανής ( ὁποῖος εἰμί ὁ τε ἀήρ καί ὁ ὕδωρ ) , ὥσπερ οὐδέ ἐπιφάνεια οἰκεῖος τε καί ὁρίζω ἔχω ( ὁρίζω γάρ ὁ ὑγρός τε καί ἀόριστος σῶμα ὁ περιέχω ) , οὕτως οὐδέ οἰκεῖος ἔχω χρῶμα , ἀλλά εἰμί ὁ ἀλλότριος χρῶμα διάκονος τε καί δεκτικός ὥσπερ καί σχῆμα ( καί εὔλογος ὁ φύσις ἄχρεος ποιέω ὁ διακονέω ὁ ἀλλότριος χρῶμα διαφανής , διαφανής μέν ὅπως εἰμί δεκτικός χρῶμα , ἀόριστος δέ καί ἄχρεος , ὅπως μή ὁ οἰκεῖος αὐτός χρῶμα ὁ μίξις ὁ πρός ὁ ὁράω διά αὐτός ἐμποδίζω ὁ ἀληθής μήνυσις αὐτός ) , ὁ δέ ἐν ὁ ὁρίζω τε καί στερεός σῶμα , ὡς ὁρίζω ἔχω ὁ ὡς σῶμα σχῆμα τε καί πέρας , οὕτως δέ καί ὁ ὡς διαφανής , καί εἰμί ὡς διαφανής αὐτός πέρας χρῶμα . ὁ γάρ χρῶμα πέρας ὁρίζω διαφανής . οὔτε γάρ πᾶς σῶμα διαφανής ( οὐδέ γάρ πᾶς δεκτικός χρῶμα ) , οὔτε πᾶς διαφανής ὁρίζω . ὁ δέ ἐν βάθος ὁ ὁρίζω διαφανής οὕτως ἔχω χρῶμα ὡς ἐπιφάνεια τε καί σχῆμα . καί ὁ διαφανής δέ ὁρίζω ὁ μέν μάλα εἰμί , ὁ δέ ἥσσων τοιοῦτος . μάλα μέν γάρ διαφανής ὁ λαμπρός τε καί λευκός σῶμα , ὅς φύσις εἰμί ὁ πῦρ ( ξανθός γάρ ὁ μίξις ὁ καπνός μέλας εἰμί φαίνω ) , δεύτερος δέ καί τρίτος εἰμί διαφανής κατά ὁ πρός οὗτος ἀπόστασις , ὅσος δέ μέλας ὁ σῶμα , οὗτος , εἰμί ἐν στέρησις χρῶμα , καί ὁ διαφάνεια στερέω . ἐπεί γάρ ὁ τε εἰμί ὁ χρῶμα καί ὁ ἐν ἄλλος εἰμί φύζω , εἰμί τις δέω καί σῶμα , ἐν ὅς ὁ χρῶμα , καί εἰμί οὗτος ὁ διαφανής σῶμα . ὕλη γάρ οὗτος προσεχής χρῶμα , ὁ μέν ἐνέργεια διαφανής ἔχω αὐτός ἐνέργεια , ὁ δέ δύναμις ὡς ὕλη εἰμί δεκτικός ὁ τε ἐναντίος χρῶμα ἀλλήλων καί ὁ οὗτος μεταξύ . καί ἐν πᾶς σῶμα χρῶμα ἔχω ἤ εἰμί χρῶμα δεκτικός εἰμί μείγνυμι καί ὁ ὁ διαφανής φύσις . ἐν ὅς μέν οὖν σῶμα , εἰμί διαφανής ἔχω τις διαφανής ἐν ἑαυτοῦ , ὁ πέρας φανερός εἰμί καί ὁρίζω ( εἰμί δέ ἐν ὁ στερεός οὗτος ) , εἰμί ἐν οὗτος καί χρῶμα φανερός τε καί οἰκεῖος , καί εἰμί ἐν μόνος οὗτος κύριος λέγω χρῶμα , καί μάλα ἐν ὅς ὁ μάλα . ὁ δέ ἀόριστος διαφανής οὐδείς μέν οἰκεῖος οὐδέ ὁρίζω ἔχω χρῶμα ὁ διά μανότης μηδείς κατέχω τε καί στέγω δύναμαι , ὁ δέ ἀλλότριος χρῶμα γίγνομαι δεκτικός τε καί διάκονος οὐδείς μέν αὐτός παθητικός ἀναλαμβάνω , κινέω δέ ὑπό αὐτός κατά ὁ παρουσία τε καί ποιός σχέσις πρός οὗτος ὁ ἔχω χρῶμα οἰκεῖος σῶμα , ἔστε ἄν εἰμί ὁράω αὐτός διά ὁ κίνησις ὁ γίγνομαι ὑπό ὁ ἐκεῖνος εἰμί χρῶμα ἐν αὐτός , διακονέω ὁ ὁ ζῷον ὁρατικός ὡς ἀντιλαμβάνω διά αὐτός ὁ χρῶμα , οὗτος δέ ποιέω οἷος τε ὁ διαφανής ἐπί ὅς τις ὑπό ὅς πρῶτος κινέω ἐν αὐτός ὑπό παρουσία ὁ φωτίζω φύσις ἔχω πάσχω καί δέχομαι αὐτός ὡς οἰκεῖος χρῶμα . οὐδέ γάρ οὐδέ οὗτος οἰκεῖος αὐτός χρῶμα , ἀλλά ἔστε ἐάν μέν αὐτός παρέρχομαι ὁ φωτίζω φύω , ἔχω ὁ φάος , ἀπέρχομαι δέ καί ὁ ἐν οὗτος φῶς παύω . ἔστε ἄν οὖν εἰμί φωτίζω καί ὁ ὁ ἄλλος χρῶμα ποιότης τε καί διαφορά ὅμοιος δέχομαι , ὡς καί ὁ φάος , διάκονος γίγνομαι ὁ ὁρατικός αἴσθησις εἰμί καί αὐτός ἐκ ὅμοιος διαφανής σῶμα διά ὁ γίγνομαι πάθος ἐν ὁ ὄψις ὑπό ὁ ἐκτός εἰμί αὐτός διαφανής κινέω ὁ προλέγω τρόπος ὑπό ὁ παρουσία ὁ χρῶμα . ὡς δέ ἐν ὁ ἀόριστος διαφανής καί διά μανότης μηδείς χρῶμα παθητικός ἀναλαμβάνω ὁ μέν παρουσία ὁ φωτίζω φύω φώς αἴτιος , ὁ δέ ἀπουσία σκότος , οὕτως καί ἐν ὁ ὁρίζω σῶμα ὁ μέν πολύς μῖξις καί παρουσία ὁ μάλα διαφανής σῶμα ( τοιοῦτος δέ , ὅς εἰμί ὁ λευκός οἰκεῖος χρῶμα · μάλα γάρ οὗτος χρῶμα καί μάλα ὁρατός ) ὁ τε μάλα χρώζω ὁ σῶμα αἰτία καί ὁ μάλα ὁρατός εἰμί , ὁ δέ παντελής ἀπουσία οὗτος ὁ μέλας αἴτιος , ὅς στέρησις χρῶμα ἔοικα μάλα ἤ χρῶμα , ὁ δέ μεταξύ χρῶμα κατά ὁ ποιός μίξις ὁ τε διαφανής καί ὁ μή τοιοῦτος ἔχω ὁ γένεσις καί ὁ γε διαφορά . εἰμί δέ ὁ ἁπλόος σῶμα μάλα μέν ὁ πῦρ ὁρατός τε ὁ ἑαυτοῦ φύσις καί οὕτως διαφανής ὡς προλέγω ( τοιοῦτος εἰμί , ὡς καί φωτίζω δύναμαι ὁ ἀήρ καί παρέχω αὐτός ὁ καθό εἰμί τελειότης · ὁ γάρ φάος ἐντελέχεια καί εἶδος ὁ ἀόριστος διαφανής διαφανής ) , ἦκα δέ τοιοῦτος ὁ γῆ . ὁ δέ οὗτος ποιός μίξις πρός ἀλλήλων καί ὁ ὁ γεννάω ἐκ ὁ οὗτος μίξις ὁ ὁ χρῶμα ὁ παρά ὁ πρῶτος ( πρῶτος δέ εἰμί ἐν ὁ ἁπλόος καί πρῶτος σῶμα ) γένεσις τε καί διαφορά . ὡς γάρ ἐπί ὁ ὀσμή ὁ μέν ἐν ἑαυτοῦ ὁ ὀσμή ἔχω , ὅσος τοιοῦτος ἔχω ὁ γένεσις καί ὁ σύστασις , ὁποῖος φημί εἰμί ὁ ὀσμή γεννητικός , ὁ δέ τις εἰμί ἄοσμος μέν κατά ἑαυτοῦ , δεκτικός μέντοι καί μηνυτικός ὁ ὀσμή ὁ ἐν ἄλλος ( δίοσμος καλέω ) , οὕτως καί χρῶμα μέν ἔχω ὁ ὁρίζω διαφανής ( οὗτος γάρ φύσις χρῶμα ) , δεκτικός δέ εἰμί καί διάκονος χρῶμα ὁ ἄχρεος καί κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις , ὅς εἰμί ὁ ἀόριστος διαφανής . ὡς οὖν ἐρωτάω , τίς ποτέ εἰμί ἐπιφάνεια , λέγω στερεός πέρας , οὕτως καί περί χρῶμα ἐρωτάω τίς πότε εἰμί , εὔλογος ἄν λέγω αὐτός πέρας διαφανής ὁρίζω , ἐπεί ὅς λόγος ἔχω ἐπιφάνεια πρός ὁ ὁρίζω σῶμα , οὗτος ἔχω ὁ λόγος χρῶμα πρός ὁ διαφανής ὁ ὁρίζω .