alexander-philosophy.apori-ai-kai-lu-seis-sp 1.18.1
Τὸ δυνατὸν ἢ εἶναι ἢ γενέσθαι ἐπὶ τούτων κατηγορεῖται κυρίως , ἐπὶ τῶν ἐνδεχομένων καὶ μὴ εἶναι καὶ μὴ γενέσθαι ταῦτα ἃ λέγεται δυνατὰ εἶναι ἢ γενέσθαι . λέγομεν γοῦν δυνατὸν εἶναι οἷόν τε εἶναι ἢ γενέσθαι ἀκώλυτον ὄν . οὐ γὰρ τῷ πάντως γενέσθαι ἡ τοῦ δυνατοῦ κρίσις , ἀλλὰ τῷ μὴ κεκωλῦσθαι γενέσθαι αὐτό . δυνατὸν γὰρ οὐδὲν ἧττον τὸ μὴ κωλυόμενον ὑπό τινος περι|στάσεως γενέσθαι πρὸς ὃ τὴν ἐπιτηδειότητα ἔχει , κἂν μὴ γένηται . δυνατὸς γὰρ Δίων γραμματικὸς γενέσθαι , ἔστ᾿ ἂν ᾖ , κἂν μὴ γένηται , εἰ μὴ εἴη τὸ δύνασθαι γενέσθαι γραμματικὸν αὐτὸν κεκωλυμένον . εἰ δὲ τοιοῦτον δῆλον ὄν , ἀληθεύοιτ᾿ ἂν τὸ δυνατὸν γενέσθαι τόδε τι ἐπὶ τούτων , ἢ δυνατὸν τὸ αὐτὸ τοῦτο καὶ μὴ γενέσθαι . ὃ δὲ ἐξ ἀνάγκης τι ἢ ἔστιν ἢ γίνεται , τοῦτο οὐκ ἀληθὲς λέγειν δύνασθαι γενέσθαι , εἰ μή τις τῷ δυνατῷ ἀντὶ τοῦ ἀναγκαίου χρῷτο . καὶ τὸ ἀδύνατον τὸ γινόμενον τοιοῦτον διὰ τὸ κεκωλῦσθαι , καὶ μεταπῖπτον τοῦ δυνατοῦ διὰ τὴν κωλύουσαν αὐτῷ γενέσθαι περίστασιν τοῦτο , ὃ ἦν δυνατὸν κατὰ τὴν ἑαυτοῦ φύσιν , εἴη ἂν ἐπὶ τούτων γινόμενόν τε καὶ λεγόμενον , ἃ καὶ πρὸς τὸ γενέσθαι καὶ πρὸς τὸ μὴ γενέσθαι τὴν ἐκ τῆς οἰκείας φύσεως παρασκευήν τε καὶ ἐπιτηδειότητα ἔχει . διὸ τὸ μὲν ἄχυρον , δυνατὸν ὃν καυθῆναι καὶ μὴ καυθῆναι , ἀδύνατον γίνεται καυθῆναι , ἂν ἐν τῇ ἀτόμῳ γένηται , καὶ ἡ ψηφὶς δυνατὴ οὖσα ὁραθῆναί τε καὶ μὴ ὁραθῆναι ἀδύνατος ὁραθῆναι γίνεται , ὅταν ἐν τῷ βυθῷ γένηται , τῷ κεκωλῦσθαι εἰς ἐνέργειαν ἐλθεῖν τὴν πρὸς τὸ ἕτερον ὧν ἐδύνατο ἐπιτηδειότητα . οὐκέτι δὲ ἡ διάμετρος ἀδύνατος σύμμετρος εἶναι τῇ πλευρᾷ διὰ τὸ κεκωλῦσθαι ( τὴν γὰρ ἀρχὴν ἀνεπίδεκτός ἐστι τοῦ σύμμετρος εἶναι τῇ πλευρᾷ δύνασθαι ) εἶναι λέγεται , ἀλλ᾿ ἀσύμμετρον αὐτὴν ἐξ ἀνάγκης εἶναι λέγοντες τὸ σύμμετρον αὐτῆς ἀδύνατον κατηγοροῦμεν , καὶ τὸ θεῖον ἐξ ἀνάγκης ἄφθαρτον εἶναι λέγοντες ἀδύνατον αὐτό φαμεν εἶναι τῇ αὑτοῦ φύσει φθαρῆναι . διττῶν τοίνυν τῶν ἀδυνάτων ὄντων , τῶν μὲν φύσει , τῶν δὲ διὰ τὸ κεκωλῦσθαι , καὶ φύσει μὲν ὄντων ἀδυνάτων τούτων , οἷς τισιν ὑπάρξειν τὰ ἀντικείμενα αὐτοῖς ἐξ ἀνάγκης ὑπάρχει , διὰ δὲ τὸ κεκωλῦσθαι τούτων , ἃ ἔχοντα πρὸς τὸ γενέσθαι φυσικὴν ἐπιτηδειότητα ὑπό τινος περιστάσεως ἐν αὐτοῖς γενέσθαι κεκώλυται , καὶ μόνων ἀδυνάτων γίνεσθαι δυναμένων διὰ τὸ κεκωλῦσθαι τῶν ἐνδεχομένων τι ἢ δυναμένων , ἀλλ᾿ οὐκ ἐξ ἀνάγκης , εἰ μὲν ὁ κόσμος γενητὸς ὢν ἔχει ἐν ἑαυῷ δύναμιν καὶ τοῦ φθαρῆναι καὶ τοῦ μὴ φθαρῆναι , δύναιτ᾿ ἂν ὑπό τινος κωλυθεὶς φθαρῆναι ἀδύνατος φθαρῆναι γενέσθαι , εἰ δέ ἐστιν ἐξ ἀνάγκης καὶ ἐν τῇ φύσει παντὸς τοῦ γενομένου τὸ φθαρῆναι , ἐξ ἀνάγκης ἂν ὑπάρχοι παντὶ τῷ γινομένῳ τὸ δεῖν αὐτὸ φθαρῆναι . ᾧ δὲ ἐξ ἀνάγκης τὸ φθαρῆναι , τοῦτ᾿ ἀδύνατον μὴ φθαρῆναι διὰ τὸ τὴν φύσιν αὐτοῦ ἀνέφικτον ἀιδιότητος εἶναι , ὥστε καὶ ὁ κόσμος φθαρτὸς ὢν ἐξ ἀνάγκης , εἴ γε καὶ γεννητός , κατὰ τὴν αὑτοῦ φύσιν ἀνεπίδεκτός ἐστιν ἀιδιότητος . τὸ δ᾿ οὕτως ἀνεπίδεκτον ἀιδιότητος κατὰ τὴν αὑτοῦ φύσιν ἀδύνατον ἀιδιότητα δέξασθαι . τὸ δ᾿ οὕτως ἀδύνατον , πᾶσιν ὃν ἀδύνατον , καὶ τοῖς θεοῖς ἂν εἴη τοιοῦτον . οὔτε γὰρ τὸ ἐξ ἀνάγκης ὑπάρχον τινὶ οἷόν τε ὑπάρχειν αὐτῷ κωλυθῆναί ποτε οὐκ ἦν οὕτως ὑπάρχον , οὔτε τὸ ἀδύνατον ὑπάρχειν δυνατὸν ὑπάρχον γενέσθαι . μόνα γὰρ ἐκεῖνα κωλυθῆναι ὑπάρχειν τισὶν οἷά τε , πρὸς ἃ καὶ τοῦ ἔχειν αὐτὰ καὶ τοῦ μὴ ἔχειν φυσικὴν παρασκευὴν ἔχει , καὶ ἃ χωρὶς τοῦ κωλύεσθαι δύναται ἐν αὐτῷ μὴ γενέσθαι . ἅ ἐστιν ἐξ ἀνάγκης τισὶ παρακολουθοῦντα , οὐχ οἷόν τε ταῦτα κωλυθῆναι γενέσθαι . ἔσται γὰρ οὕτω ταὐτὸν ἅμα γινόμενόν τε καὶ μὴ γινόμενον , γινόμενον μὲν διότι ἀναγκαῖον ἦν γενέσθαι , οὐ γινόμενον δὲ διότι ἦν κεκωλυμένον , τοῦτο δὲ ἀδύνατον . ἀδύνατον καὶ τὸ φθαρτὸν κωλυθῆναι φθαρῆναι , ἐπειδὴ ἀναγκαῖον τῷ φθαρτῷ τὸ φθαρῆναι καὶ ἀδύνατον τὸ μὴ φθαρῆναι . ἔσται γὰρ οὕτως ἅμα φθειρόμενός τε καὶ μὴ φθειρόμενος . ὅτι δὲ τὰ ἀδύνατα τῇ αὑτῶν φύσει καὶ τοῖς θεοῖς ἐστι τοιαῦτα , καὶ Πλάτων αὐτὸς μαρτυρεῖ , δι᾿ ὧν λέγει · ἀλλ᾿ οὕτ᾿ ἀπολέσθαι τὰ κακὰ δυνατόν , ᾦ Θεόδωρε · ὑπεναντίον γάρ τι τῷ ἀγαθῷ ἀεὶ εἶναι ἀνάγκη , οὔτ᾿ ἐν θεοῖς αὐτὰ ἱδρῦσθαι , τὴν δὲ θνητὴν φύσιν καὶ τόνδε τόν τόπον περιπολεῖ ἐξ ἀνάγκης’’ . |
Lemmas: ὁ δυνατός ἤ εἰμί ἤ γίγνομαι ἐπί οὗτος κατηγορέω κύριος , ἐπί ὁ ἐνδέχομαι καί μή εἰμί καί μή γίγνομαι οὗτος ὅς λέγω δυνατός εἰμί ἤ γίγνομαι . λέγω γοῦν δυνατός εἰμί οἷος τε εἰμί ἤ γίγνομαι ἀκώλυτος εἰμί . οὐ γάρ ὁ πάντως γίγνομαι ὁ ὁ δυνατός κρίσις , ἀλλά ὁ μή κωλύω γίγνομαι αὐτός . δυνατός γάρ οὐδείς ἥσσων ὁ μή κωλύω ὑπό τις περίσταση γίγνομαι πρός ὅς ὁ ἐπιτηδειότης ἔχω , ἐάν μή γίγνομαι . δυνατός γάρ Δίων γραμματικός γίγνομαι , ἔστε ἄν εἰμί , ἐάν μή γίγνομαι , εἰ μή εἰμί ὁ δύναμαι γίγνομαι γραμματικός αὐτός κωλύω . εἰ δέ τοιοῦτος δῆλος εἰμί , ἀληθεύω ἄν ὁ δυνατός γίγνομαι ὅδε τις ἐπί οὗτος , ἤ δυνατός ὁ αὐτός οὗτος καί μή γίγνομαι . ὅς δέ ἐκ ἀνάγκη τις ἤ εἰμί ἤ γίγνομαι , οὗτος οὐ ἀληθής λέγω δύναμαι γίγνομαι , εἰ μή τις ὁ δυνατός ἀντί ὁ ἀναγκαῖος χράω . καί ὁ ἀδύνατος ὁ γίγνομαι τοιοῦτος διά ὁ κωλύω , καί μεταπίπτω ὁ δυνατός διά ὁ κωλύω αὐτός γίγνομαι περίστασις οὗτος , ὅς εἰμί δυνατός κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις , εἰμί ἄν ἐπί οὗτος γίγνομαι τε καί λέγω , ὅς καί πρός ὁ γίγνομαι καί πρός ὁ μή γίγνομαι ὁ ἐκ ὁ οἰκεῖος φύσις παρασκευή τε καί ἐπιτηδειότης ἔχω . διό ὁ μέν ἄχυρον , δυνατός εἰμί καίω καί μή καίω , ἀδύνατος γίγνομαι καίω , ἐάν ἐν ὁ ἄτομος γίγνομαι , καί ὁ ψηφίς δυνατός εἰμί ὁράω τε καί μή ὁράω ἀδύνατος ὁράω γίγνομαι , ὅταν ἐν ὁ βυθός γίγνομαι , ὁ κωλύω εἰς ἐνέργεια ἔρχομαι ὁ πρός ὁ ἕτερος ὅς δύναμαι ἐπιτηδειότης . οὐκέτι δέ ὁ διάμετρος ἀδύνατος σύμμετρος εἰμί ὁ πλευρά διά ὁ κωλύω ( ὁ γάρ ἀρχή ἀνεπίδεκτος εἰμί ὁ σύμμετρος εἰμί ὁ πλευρά δύναμαι ) εἰμί λέγω , ἀλλά ἀσύμμετρος αὐτός ἐκ ἀνάγκη εἰμί λέγω ὁ σύμμετρος αὐτός ἀδύνατος κατηγορέω , καί ὁ θεῖος ἐκ ἀνάγκη ἄφθαρτος εἰμί λέγω ἀδύνατος αὐτός φημί εἰμί ὁ ἑαυτοῦ φύσις φθείρω . δισσός τοίνυν ὁ ἀδύνατος εἰμί , ὁ μέν φύσις , ὁ δέ διά ὁ κωλύω , καί φύσις μέν εἰμί ἀδύνατος οὗτος , ὅς τις ὑπάρχω ὁ ἀντίκειμαι αὐτός ἐκ ἀνάγκη ὑπάρχω , διά δέ ὁ κωλύω οὗτος , ὅς ἔχω πρός ὁ γίγνομαι φυσικός ἐπιτηδειότης ὑπό τις περίστασις ἐν αὐτός γίγνομαι κωλύω , καί μόνος ἀδύνατος γίγνομαι δύναμαι διά ὁ κωλύω ὁ ἐνδέχομαι τις ἤ δύναμαι , ἀλλά οὐ ἐκ ἀνάγκη , εἰ μέν ὁ κόσμος γενητός εἰμί ἔχω ἐν ἰαύω δύναμις καί ὁ φθείρω καί ὁ μή φθείρω , δύναμαι ἄν ὑπό τις κωλύω φθείρω ἀδύνατος φθείρω γίγνομαι , εἰ δέ εἰμί ἐκ ἀνάγκη καί ἐν ὁ φύσις πᾶς ὁ γίγνομαι ὁ φθείρω , ἐκ ἀνάγκη ἄν ὑπάρχω πᾶς ὁ γίγνομαι ὁ δέω αὐτός φθείρω . ὅς δέ ἐκ ἀνάγκη ὁ φθείρω , οὗτος ἀδύνατος μή φθείρω διά ὁ ὁ φύσις αὐτός ἀνέφικτος ἀιδιότης εἰμί , ὥστε καί ὁ κόσμος φθαρτός εἰμί ἐκ ἀνάγκη , εἰ γε καί γεννητός , κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἀνεπίδεκτος εἰμί ἀιδιότης . ὁ δέ οὕτως ἀνεπίδεκτος ἀιδιότης κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἀδύνατος ἀιδιότης δέχομαι . ὁ δέ οὕτως ἀδύνατος , πᾶς εἰμί ἀδύνατος , καί ὁ θεός ἄν εἰμί τοιοῦτος . οὔτε γάρ ὁ ἐκ ἀνάγκη ὑπάρχω τις οἷος τε ὑπάρχω αὐτός κωλύω ποτέ οὐ εἰμί οὕτως ὑπάρχω , οὔτε ὁ ἀδύνατος ὑπάρχω δυνατός ὑπάρχω γίγνομαι . μόνος γάρ ἐκεῖνος κωλύω ὑπάρχω τις οἷος τε , πρός ὅς καί ὁ ἔχω αὐτός καί ὁ μή ἔχω φυσικός παρασκευή ἔχω , καί ὅς χωρίς ὁ κωλύω δύναμαι ἐν αὐτός μή γίγνομαι . ὅς εἰμί ἐκ ἀνάγκη τις παρακολουθέω , οὐ οἷος τε οὗτος κωλύω γίγνομαι . εἰμί γάρ οὕτως αὐτός ἅμα γίγνομαι τε καί μή γίγνομαι , γίγνομαι μέν διότι ἀναγκαῖος εἰμί γίγνομαι , οὐ γίγνομαι δέ διότι εἰμί κωλύω , οὗτος δέ ἀδύνατος . ἀδύνατος καί ὁ φθαρτός κωλύω φθείρω , ἐπειδή ἀναγκαῖος ὁ φθαρτός ὁ φθείρω καί ἀδύνατος ὁ μή φθείρω . εἰμί γάρ οὕτως ἅμα φθείρω τε καί μή φθείρω . ὅτι δέ ὁ ἀδύνατος ὁ ἑαυτοῦ φύσις καί ὁ θεός εἰμί τοιοῦτος , καί Πλάτων αὐτός μαρτυρέω , διά ὅς λέγω · ἀλλά ὅτε ἀπόλλυμι ὁ κακός δυνατός , ὡς Θεόδωρος · ὑπεναντίος γάρ τις ὁ ἀγαθός ἀεί εἰμί ἀνάγκη , οὔτε ἐν θεός αὐτός ἱδρύω , ὁ δέ θνητός φύσις καί ὅδε ὁ τόπος περιπολέω ἐκ ἀνάγκη . |