alexander-philosophy.apori-ai-kai-lu-seis-sp 3.10.1
Προθέμενος ἐν τῷ δευτέρῳ τῶν Μετεωρολο|γικῶν εἰπεῖν περὶ θαλάσσης , τίς τε ἡ φύσις αὐτῆς καὶ διὰ τίνα αἰτίαν τοσοῦτον ἁλμυρὸν ὕδαττός ἐστι πλῆ θος , πρῶτον τὰς περὶ αὐτῆς προκαταβεβλημένας δόξας παρέθετο , ὧν ἡ μὲν τῶν θεολόγων πηγὰς οἰκείας ἔλεγεν ἔχειν τὴν θάλασσαν , τῶν δὲ φυσικῶν οἱ μὲν αὐτὴν γεγονέναι ἔλεγον ἐκ τῆς πολλῆς ὑγρότητος τῆς περὶ τὴν γῆν ἀναχθείσης ὑπὸ τῆς τοῦ ἡλίου κίνησεώς τε καὶ θερμότητος , ὑπολειφθείσης δὲ ταύτης , ἣν καλοῦμεν θάλασσαν , οἱ δὲ θερμαινομένης φασὶ τῆς γῆς ὑπὸ τῆς κινήσεως τοῦ ἡλίου ἱδρῶτα ἐκκριθῆναι τὸ ὕδωρ τοῦτο , ὃ καλεῖται θάλαττα . διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἁλμυρὸν τὸ ὕδωρ εἶναι , ὅτι καὶ ὁ ἱδρώς . οἱ δὲ τῆς ἁλμυρότητος τὴν γῆν καὶ τὴν ποιότητα τὴν ταύτης αἰτιῶνται . τὸ γὰρ ὕδωρ ῥέον δι᾿ αὐτῆς τοιούτους τοὺς χυμοὺς λαμβάνει , ὁποίους ἂν ἔχῃ καὶ ἡ γῆ , δ᾿ ἧς δίεισί τε καὶ διηθεῖται . μεθ᾿ ἃ δείξας , ὅτι μὴ ἔχει πηγὰς οἰκείας ἡ θάλασσα τῷ πᾶν μὲν τὸ πηγαῖον ὕδωρ , εἰ μὲν αὐτόματον ᾖ , ἀπορρεῖν τε ἀπὸ τῶν πηγῶν , ἀφ᾿ ὧν ἄρχεται , καὶ μεθίστασθαι , τὸ δ᾿ ὅσον οὐκ ἀπορρεῖ χειρόκμητον εἶναι καὶ οὐκ αὐτὸ φύσει ( τοιαῦτα γὰρ τὰ φρέατα ) , τὴν δὲ θάλασσαν μήτε τῶν χειροκμήτων εἶναι μήτε τῶν φερομένων τε καὶ μεθισταμένων . διὰ γὰρ τῆς θαλάσσης κινήσεις τε καὶ ἀντιπεριστάσεις αἱ μὲν γίνονται τοῦ αὐτοῦ ὕδατος μεταρρέοντος ( ὃ γινόμενον ἐν πάσῃ θαλάσσῃ φανερὸν ἡμῖν γίνεται ἐν τοῖς στενοῖς τῷ παρὰ τὴν γῆν ἐν τοῖς τοιούτοις τόποις φανερὰν αὐτῆς γίνεσθαι τὴν μετάρρυσιν ) , εἰ δέ τις γίνεται αὐτῆς κίνησις ἀπὸ τῶν ὑψηλοτέρων ἐπὶ τὰ κοιλότερα φερομένης , οὐκ ἀπ᾿ οἰκείων πηγῶν ἀλλὰ τῇ τῶν ποταμῶν ἐπιχύσει ἀπὸ τῶν ὑψηλοτέρων ἐπιρρεόντων , ἀφ᾿ ὧν τὰς πηγὰς ἔχουσιν , ὡς τὴν τοιαύτην κίνησιν ἀπὸ πηγῶν μὲν τὴν ἀρχὴν ἔχειν , ἀλλ᾿ οὐ τῶν τῆς θαλάττης , ἀλλὰ τῶν ποταμῶν τῶν εἰς αὐτὴν ῥεόντων . ἐφ᾿ ἔδειξεν , ὅτι μὴ θάλαττά ἐστιν ἀρχὴ τοῦ ὕδατος καὶ τὸ τέταρτον στοιχεῖον , ὅ τινες ὑπολαμβάνοντες ἔλεγον μὴ μόνον τοὺς ποταμοὺς εἰς τὴν θάλασσαν ἰέναι , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς θαλάττης , γλυκὺ δ᾿ ἔχειν τὸ ὕδωρ τῷ ἀπὸ τῆς γῆς αὐτὸ ἠθούμενον φέρεσθαι . ἐφ᾿ οἷς δεικνύς , ὅτι μὴ ἔστι τὸ ὕδωρ τὸ διὰ τῆς γῆς ἁλμυρὸν τῇ αὐτοῦ φύσει , ἀπέδωκεν αἰτίαν τῆς ἁλμυρότητος , ὡς λεγομένη , τὸ τοῦ ὕδατος περικειμένου τε καὶ περιτεταμένου περὶ τὴν γῆν τὸ μὲν λεπτότατον καὶ γλυκύτατον ἀνάγεσθαι καὶ ἀναθυμιᾶσθαι καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν ὑπὸ τῆς τοῦ ἡλίου κινήσεως , ἀτμίζον διὰ τὸ κουφότερόν τε ὂν καὶ καθαρώτερον ἐπιπολάζειν , τούτου δ᾿ ἀναγομένου συνεχῶς καὶ πάλιν μεταβάλλοντός τε καὶ καταφερομένου τὸ ἁλμυρὸν ὑπολείπεσθαι διὰ βάρος ἐν τῷ τοῦ ὕδατος οἰκείῳ τόπῳ . ἐφ᾿ οἷς ἀπορήσας πόθεν ἡ ἀρχὴ καὶ ἡ αἰτία τῆς ἁλμυρότητος τῆς οὔσης ἐν τῷ ὕδατι καὶ τῆς θαλάσσης , ἔδειξεν πᾶν τὸ γινόμενον ὕδωρ ἁλμυρὸν οὐκ ἐκ τοιούτου κατὰ μῖξίν τινος γίνεσθαι . τό τε γὰρ σύστημα τῶν ζῴων τὸ ἐν τῇ κύστει διὰ τοῦτον τὸν χυμὸν εἶναι τοιοῦτον · φαίνεται γὰρ μεμῖχθαί τι αὐτῷ γεῶδες , ὃ δῆλον γίνεται ὑφιζάνον ἐν αὐτῷ . ἀλλὰ καὶ ὁ ἱδρώς μιγνύμενον ἔχει τοιοῦτον ἐν ἑαυτῷ , ὃ λαμβάνει τὸ πινόμενον ὕδωρ ἀπὸ τοῦ σώματος , διηθούμενον δι᾿ αὐτοῦ καὶ ὥσπερ πλῦνον αὐτὸ καὶ καθαῖρον . τοιοῦτον δὲ καὶ τὸ διὰ τῆς τέφρας διηθούμενον . ἔστι δὲ τὸ μιγνύμενον τούτοις καὶ τῆς αὐτῆς ἰδιότητος αἴτιον τὸ ὅσον ἄπεπτον ἐν τοῖς σώμασι μένει , μὴ δυνηθὲν ὑπὸ τῆς πεπτούσης αὐτὸ μεταβληθῆναι θερμότητος . τοιοῦτος γὰρ ὅ τε ἱδρώς καὶ τὸ οὖρον καὶ τὸ διὰ τῆς τέφρας διηθούμενον · καὶ γὰρ ἡ τέφρα τὸ μὴ δυνηθὲν τῆς γῆς ὑπὸ τοῦ πυρὸς κρατηθῆναι καὶ μεταβαλεῖν εἰς αὐτό , ἀλλὰ ἄπεπτον μεῖναν τῆς καομένης ὕλης μόριον . ἃ κατασκευάσας ἔλαβεν , ὅτι δεῖ τοιοῦτό τι εἶναι καὶ ὃ τῷ ὕδατι μιγνύμενον τὴν θάλασσαν ἐξ αὐτοῦ ποιεῖ . εἰπὸν δὲ δεῖν ἄπεπτόν τι εἶναι περίττωμα , οὖ ἡ μῖξις τῆς πρὸς τὸ ὕδωρ αἴτιον αὐτῷ τῆς ἁλμυρότητος γίνεται , δεικνὺς τί πότ᾿ ἐστι τοῦτο , ἔλαβεν τὸ ὥσπερ ἐπὶ τῶν σωμάτων τῶν ζῴων ἐν ταῖς τροφαῖς τε καὶ μεταβολαῖς ἄπεπτά τινα περιττώματα γίνεται , ὧν τῇ πρὸς τὸ ὕδωρ μίξει γίνονταί τινες ἁλμυραί τε ὑποστάσεις ἐν αὐτοῖς καὶ πικραί , οὕτω δὴ καὶ ⟨ ἐν τῷ ⟩ παντὶ ἀπὸ πάντων τῶν φυομένων καὶ γινομένων ὑπολαμβάνειν δεῖ τοιαύτην τινὰ ἄπεπτον ὑπόστασιν γίνεσθαι , καὶ πλήρη τὴν γῆν τοιαύτης καταμεμιγμένης ξηρᾶς καὶ ἀπέπτου περιττώσεως ὁμοίως τῇ τέφρᾳ · ἣν ἐν ταῖς ὑπὸ τοῦ ἡλίου γινομέναις ἀναθυμιάσεσιν ἀπό τε τῆς γῆς καὶ τοῦ ὕδατος ἐγκαταμεμιγμένην ἅτε οὖσαν κουφοτέραν ἐν ταῖς εἰς ὕδωρ συστάσεσί τε τῶν νεφῶν καὶ μεταβολαῖς ἐγκαταμιγνυμένην καὶ συγκαταφερομένην ἀεὶ ἀρχὴν καὶ αἰτίαν εἶναι τῆς ποιότητος τοῦ τῆς θαλάττης ὕδατος , ἧς περιττώσεως ἐν ταῖς ἀπὸ τῆς θαλάττης ἀναθυμιάσεσι τὸ πλεῖστον ὑπομένον . εἶναι γάρ τι καὶ συναναφερόμενον τῷ ὕδατι καὶ μεταβάλλον εἰς γλυκὺ ἐν τῇ πέψει τε καὶ τῇ ἐκ τῶν νεφῶν μεταβολῇ , τοῦτο δὲ τὸ ὑπομένον τῆς ἁλμυρότητος αἴτιον τῷ ὕδατι τῷ τῆς θαλάσσης . ὅτι δὲ σὺν τῷ ὑομένῳ ὕδατι τοιαύτη τις συγκαταφέρεται περίττωσις , ἔδειξεν ἐκ τοῦ τά τε νότια ὕδατα μάλιστα εἶναι πλατέα τῷ καὶ τὸν νότον ἀπὸ τῶν μερῶν ἐκείνων τὴν γένεσιν ἔχειν , ἐν οἷς πλείων ἡ ξηρά ἀναθυμίασις γίνεται , πλατύτερα δὲ καὶ τὰ πρῶτα τῶν μετοπωρινῶν ὑδάτων , ὅτι ἀνάγκη τὰ βαρύτατα πρῶτα | καταφέρεσθαι , βαρύτατα δὲ τὰ πλεῖστον τὸ γεῶδες ἐν ἑαυτοῖς ἔχοντα . ὅττι δὲ τοιοῦτο περίττωμα τῇ θαλάσσῃ πολύ , ἐπιστώσατο καὶ διὰ τοῦ θερμὴν αὐτὴν εἶναι . πάντα γὰρ ὅσα πεπύρωται ἔχει τινὰ δύναμιν θερμότητος ἐν αὐτοῖς , ὡς ἥ τε κονία καὶ ἡ τέφρα καὶ ἡ τῶν ζῴων ὑπόστασις , καὶ ἡ τῶν θερμοτέρων τὴν κοιλίαν ζῴων καὶ ὑπόστασις θερμοτέρα . ἐπιστώσατο δὲ ἁλμυρὸν γίνεσθαι κατὰ μῖξιν τοιούτου τινὸς περιττώματος καὶ ἀπὸ τῆς ἱστορίας , παραθέμενος λιμένας τε καὶ ποταμούς , ὧν ὄντων ἁλμυρῶν συμβέβηκεν καὶ τὸ ὕδωρ παχύτερόν τε εἶναι καὶ γεωδέστερον , ὡς τὸ μὲν μὴ ἐᾶν διὰ παχύτητα καταφέρεσθαι ἐν ἑαυτῷ τὰ φύσιν ἔχοντα ἐν τῷ ὕδατι τεθέντα κάτω φέρεσθαι , τὰ δὲ θερμανθέντα διὰ τὴν παχύτητα ἅλας ποιεῖν .
Lemmas: προτίθημι ἐν ὁ δεύτερος ὁ Μετεωρολογικός λέγω περί θάλασσα , τίς τε ὁ φύσις αὐτός καί διά τίς αἰτία τοσοῦτος ἁλμυρός ὕδωρ εἰμί πλέω ἄνθος , πρῶτος ὁ περί αὐτός προκαταβάλλω δόξα παρατίθημι , ὅς ὁ μέν ὁ θεόλογος πηγή οἰκεῖος λέγω ἔχω ὁ θάλασσα , ὁ δέ φυσικός ὁ μέν αὐτός γίγνομαι λέγω ἐκ ὁ πολύς ὑγρότης ὁ περί ὁ γῆ ἀνάγω ὑπό ὁ ὁ ἥλιος κίνησις τε καί θερμότης , ὑπολείπω δέ οὗτος , ὅς καλέω θάλασσα , ὁ δέ θερμαίνω φημί ὁ γῆ ὑπό ὁ κίνησις ὁ ἥλιος ἱδρώς ἐκκρίνω ὁ ὕδωρ οὗτος , ὅς καλέω θάλασσα . διά οὗτος γάρ καί ἁλμυρός ὁ ὕδωρ εἰμί , ὅτι καί ὁ ἱδρώς . ὁ δέ ὁ ἁλμυρότης ὁ γῆ καί ὁ ποιότης ὁ οὗτος αἰτιάομαι . ὁ γάρ ὕδωρ ῥέω διά αὐτός τοιοῦτος ὁ χυμός λαμβάνω , ὁποῖος ἄν ἔχω καί ὁ γῆ , δέ ὅς δίειμι τε καί διηθέω . μετά ὅς δείκνυμι , ὅτι μή ἔχω πηγή οἰκεῖος ὁ θάλασσα ὁ πᾶς μέν ὁ πηγαῖος ὕδωρ , εἰ μέν αὐτόματος εἰμί , ἀπορρέω τε ἀπό ὁ πηγή , ἀπό ὅς ἄρχω , καί μεθίστημι , ὁ δέ ὅσος οὐ ἀπορρέω χειρόκμητος εἰμί καί οὐ αὐτός φύσις ( τοιοῦτος γάρ ὁ φρέαρ ) , ὁ δέ θάλασσα μήτε ὁ χειρόκμητος εἰμί μήτε ὁ φέρω τε καί μεθίστημι . διά γάρ ὁ θάλασσα κίνησις τε καί ἀντιπερίστασις ὁ μέν γίγνομαι ὁ αὐτός ὕδωρ μεταρρέω ( ὅς γίγνομαι ἐν πᾶς θάλασσα φανερός ἐγώ γίγνομαι ἐν ὁ στενός ὁ παρά ὁ γῆ ἐν ὁ τοιοῦτος τόπος φανερός αὐτός γίγνομαι ὁ μετάρρυσις ) , εἰ δέ τις γίγνομαι αὐτός κίνησις ἀπό ὁ ὑψηλός ἐπί ὁ κοῖλος φέρω , οὐ ἀπό οἰκεῖος πηγή ἀλλά ὁ ὁ ποταμός ἐπίχυσις ἀπό ὁ ὑψηλός ἐπιρρέω , ἀπό ὅς ὁ πηγή ἔχω , ὡς ὁ τοιοῦτος κίνησις ἀπό πηγή μέν ὁ ἀρχή ἔχω , ἀλλά οὐ ὁ ὁ θάλασσα , ἀλλά ὁ ποταμός ὁ εἰς αὐτός ῥέω . ἐπί δείκνυμι , ὅτι μή θάλασσα εἰμί ἀρχή ὁ ὕδωρ καί ὁ τέταρτος στοιχεῖον , ὅς τις ὑπολαμβάνω λέγω μή μόνος ὁ ποταμός εἰς ὁ θάλασσα ἔρχομαι , ἀλλά καί ἀπό ὁ θάλασσα , γλυκύς δέ ἔχω ὁ ὕδωρ ὁ ἀπό ὁ γῆ αὐτός ἠθέω φέρω . ἐπί ὅς δείκνυμι , ὅτι μή εἰμί ὁ ὕδωρ ὁ διά ὁ γῆ ἁλμυρός ὁ αὐτός φύσις , ἀποδίδωμι αἰτία ὁ ἁλμυρότης , ὡς λέγω , ὁ ὁ ὕδωρ περίκειμαι τε καί περιτείνω περί ὁ γῆ ὁ μέν λεπτός καί γλυκύς ἀνάγω καί ἀναθυμιάω κατά ἕκαστος ἡμέρα ὑπό ὁ ὁ ἥλιος κίνησις , ἀτμίζω διά ὁ κοῦφος τε εἰμί καί καθαρός ἐπιπολάζω , οὗτος δέ ἀνάγω συνεχής καί πάλιν μεταβάλλω τε καί καταφέρω ὁ ἁλμυρός ὑπολείπω διά βάρος ἐν ὁ ὁ ὕδωρ οἰκεῖος τόπος . ἐπί ὅς ἀπορέω πόθεν ὁ ἀρχή καί ὁ αἰτία ὁ ἁλμυρότης ὁ εἰμί ἐν ὁ ὕδωρ καί ὁ θάλασσα , δείκνυμι πᾶς ὁ γίγνομαι ὕδωρ ἁλμυρός οὐ ἐκ τοιοῦτος κατά μίξις τις γίγνομαι . ὁ τε γάρ σύστημα ὁ ζῷον ὁ ἐν ὁ κύστις διά οὗτος ὁ χυμός εἰμί τοιοῦτος · φαίνω γάρ μείγνυμι τις αὐτός γεώδης , ὅς δῆλος γίγνομαι ὑφιζάνω ἐν αὐτός . ἀλλά καί ὁ ἱδρώς μείγνυμι ἔχω τοιοῦτος ἐν ἑαυτοῦ , ὅς λαμβάνω ὁ πίνω ὕδωρ ἀπό ὁ σῶμα , διηθέω διά αὐτός καί ὥσπερ πλύνω αὐτός καί καθαίρω . τοιοῦτος δέ καί ὁ διά ὁ τέφρα διηθέω . εἰμί δέ ὁ μείγνυμι οὗτος καί ὁ αὐτός ἰδιότης αἴτιος ὁ ὅσος ἄπεπτος ἐν ὁ σῶμα μένω , μή δύναμαι ὑπό ὁ πέσσω αὐτός μεταβάλλω θερμότης . τοιοῦτος γάρ ὁ τε ἱδρώς καί ὁ οὖρος καί ὁ διά ὁ τέφρα διηθέω · καί γάρ ὁ τέφρα ὁ μή δύναμαι ὁ γῆ ὑπό ὁ πῦρ κρατέω καί μεταβάλλω εἰς αὐτός , ἀλλά ἄπεπτος μένω ὁ καίω ὕλη μόριον . ὅς κατασκευάζω λαμβάνω , ὅτι δέω τοιοῦτος τις εἰμί καί ὅς ὁ ὕδωρ μείγνυμι ὁ θάλασσα ἐκ αὐτός ποιέω . λέγω δέ δέω ἄπεπτος τις εἰμί περίσσωμα , ὅς ὁ μῖξις ὁ πρός ὁ ὕδωρ αἴτιος αὐτός ὁ ἁλμυρότης γίγνομαι , δείκνυμι τίς πότε εἰμί οὗτος , λαμβάνω ὁ ὥσπερ ἐπί ὁ σῶμα ὁ ζῷον ἐν ὁ τροφή τε καί μεταβολή ἄπεπτος τις περίσσωμα γίγνομαι , ὅς ὁ πρός ὁ ὕδωρ μίξις γίγνομαι τις ἁλμυρός τε ὑπόστασις ἐν αὐτός καί πικρός , οὕτως δή καί ⟨ ἐν ὁ ⟩ πᾶς ἀπό πᾶς ὁ φύω καί γίγνομαι ὑπολαμβάνω δέω τοιοῦτος τις ἄπεπτος ὑπόστασις γίγνομαι , καί πλήρης ὁ γῆ τοιοῦτος καταμείγνυμι ξηρός καί ἄπεπτος περίσσωσις ὅμοιος ὁ τέφρα · ὅς ἐν ὁ ὑπό ὁ ἥλιος γίγνομαι ἀναθυμίασις ἀπό τε ὁ γῆ καί ὁ ὕδωρ ἐγκαταμίγνυμαι ἅτε εἰμί κοῦφος ἐν ὁ εἰς ὕδωρ σύστασις τε ὁ νέφος καί μεταβολή ἐγκαταμίγνυμαι καί συγκαταφέρω ἀεί ἀρχή καί αἰτία εἰμί ὁ ποιότης ὁ ὁ θάλασσα ὕδωρ , ὅς περίσσωσις ἐν ὁ ἀπό ὁ θάλασσα ἀναθυμίασις ὁ πολύς ὑπομένω . εἰμί γάρ τις καί συναναφέρω ὁ ὕδωρ καί μεταβάλλω εἰς γλυκύς ἐν ὁ πέψις τε καί ὁ ἐκ ὁ νέφος μεταβολή , οὗτος δέ ὁ ὑπομένω ὁ ἁλμυρότης αἴτιος ὁ ὕδωρ ὁ ὁ θάλασσα . ὅτι δέ σύν ὁ ὕω ὕδωρ τοιοῦτος τις συγκαταφέρω περίσσωσις , δείκνυμι ἐκ ὁ ὁ τε νότιος ὕδωρ μάλα εἰμί πλατύς ὁ καί ὁ νότος ἀπό ὁ μέρος ἐκεῖνος ὁ γένεσις ἔχω , ἐν ὅς πολύς ὁ ξηρός ἀναθυμίασις γίγνομαι , πλατύς δέ καί ὁ πρῶτος ὁ μετοπωρινός ὕδωρ , ὅτι ἀνάγκη ὁ βαρύς πρῶτος | καταφέρω , βαρύς δέ ὁ πολύς ὁ γεώδης ἐν ἑαυτοῦ ἔχω . ὅτι δέ τοιοῦτος περίσσωμα ὁ θάλασσα πολύς , πιστόω καί διά ὁ θερμός αὐτός εἰμί . πᾶς γάρ ὅσος πυρόω ἔχω τις δύναμις θερμότης ἐν αὐτός , ὡς ὁ τε κονία καί ὁ τέφρα καί ὁ ὁ ζῷον ὑπόστασις , καί ὁ ὁ θερμός ὁ κοιλία ζῷον καί ὑπόστασις θερμός . πιστόω δέ ἁλμυρός γίγνομαι κατά μίξις τοιοῦτος τις περίσσωμα καί ἀπό ὁ ἱστορία , παρατίθημι λιμήν τε καί ποταμός , ὅς εἰμί ἁλμυρός συμβαίνω καί ὁ ὕδωρ παχύς τε εἰμί καί γεώδης , ὡς ὁ μέν μή ἐάω διά παχύτης καταφέρω ἐν ἑαυτοῦ ὁ φύσις ἔχω ἐν ὁ ὕδωρ τίθημι κάτω φέρω , ὁ δέ θερμαίνω διά ὁ παχύτης ἅλς ποιέω .