albinus.epitome-doctrinae-platonicae-sive-didaskaliko-s 14
Τὰ μὲν δὴ σώματα εἰς τὰς τῶν ἐμφαινομένων ἐν τῇ ψυχῇ δυνάμεων τὴν διδασκαλίαν αὐτῆς πεποίηται . ἐπεὶ γὰρ ἕκαστα τῶν ὄντων κρίνομεν τῇ ψυχῇ τὰς ἁπάντων τῶν ὄντων ἀρχὰς εἰκότως ἐγκατέταξεν αὐτῇ , ἵν᾽ ἀεὶ τῶν ὑποπιπτόντων ἕκαστον κατὰ τὸ συγγενὲς καὶ παραπλήσιον θεωροῦντες σύμφωνον τοῖς ἔργοις καὶ τὴν οὐσίαν αὐτῆς ὑποστησώμεθα . λέγων οὖν εἶναί τινα νοητὴν οὐσίαν ἀμέριστον , καὶ ἄλλην περὶ τὰ σώματα μεριστὴν ὑπεστήσατο ἐμφαίνων , ὅτι ἑκατέρας τῶν οὐσιῶν ἐφάπτεσθαι δύναται τῇ νοήσει · ὁρῶν δὲ καὶ ἐπὶ τῶν νοητῶν ταυτότητά τε καὶ ἑτερότητα , καὶ ἐπὶ τῶν μεριστῶν , ἐκ πάντων τούτων συνηράνικε τὴν ψυχήν · ἢ γὰρ τῷ ὁμοίῳ τὸ ὅμοιον γνωρίζεται , ὡς τοῖς Πυθαγορείοις ἀρέσκει , ἢ τῷ ἀνομοίω τὸ ἀνόμοιον , ὡς Ἡρακλείτῳ τῷ φυσικῷ . ὅταν δὲ εἴπῃ γεννητὸν εἶναι τὸν κόσμον , οὐχ οὕτως ἀκουστέον αὐτοῦ , ὡς ὄντος ποτὲ χρόνου , ἐν ᾧ οὐκ ἦν κόσμος · ἀλλὰ διότι ἀεὶ ἐν γενέσει ἐστὶ καὶ ἐμφαινει τῆς αὑτοῦ ὑποστάσεως ἀρχικώτερόν τι αἴτιον · καὶ τὴν ψυχὴν δὲ ἀεὶ οὖσαν τοῦ κόσμου οὐχὶ ποιεῖ ὁ θεός , ἀλλὰ κατακοσμει , καὶ ταύτῃ λέγοιτ᾽ ἂν καὶ ποιεῖν , ἐγείρων καὶ ἐπιστρέφων πρὸς αὑτὸν τόν τε νοῦν αὐτῆς καὶ αὐτὴν ὥσπερ ἐκ κάρου τινὸς , ὅπως ἀποβλέπουσα πρὸς τὰ νοητὰ αὐτοῦ δέχηται τὰ εἴδη καὶ τὰς μορφάς , ἐφιεμένη τῶν ἐκείνου νοημάτων . δῆλον οὖν ὅτι ζῶον ἂν εἴη ὁ κόσμος καὶ νοερόν · ἄριστον γὰρ αὐτὸν βουλόμενος ποιῆσαι ὁ θεὸς ἀκολούθως καὶ ἔμψυχον αὐτὸν ἐποίησε καὶ νοερόν · τό τε γὰρ ἔμψυχον ἀποτέλεσμα τοῦ μὴ ἐμψύχου ὅλον ὅλου κρεῖττον καὶ τὸ νοερὸν τοῦ μὴ νοεροῦ , ἴσως οὐχ οἵου τε ὄντος νοῦ ἄνευ ψυχῆς ὑποστῆναι · τῆς δὲ ψυχῆς ταθείσης ἐκ τοῦ μέσου ἐπὶ τὰ περατα , συνέβη αὐτὴν τὸ σῶμα τοῦ κόσμου κύκλῳ διὰ παντὸς περιέχειν καὶ περικαλύψαι , ὥστε ὅλῳ τῷ κόσμῳ αὐτὴν παρεκτεῖναι καὶ τούτῳ τῷ τρόπῳ αὐτὸν συνδεῖν τε καὶ συνέχειν , κρατεῖν μέντοι τὰ ἐκτὸς αὐτῆς τῶν ἐντός . ἡ μὲν γὰρ ἐκτὸς ἄσχιστος ἔμεινεν , ἡ δὲ ἐντὸς εἰς ἑπτὰ κύκλους ἐτμήθη ἐξ ἀρχῆς νεμηθεῖσα κατὰ διπλάσια καὶ τριπλάσια διαστήματα · ἔστι τε ἡ μὲν περιεχομένη ὑπὸ τῆς ἀσχίστου μεινάσης σφαίρας ταὐτῷ παραπλησία , ἡ δὲ σχισθεῖσα θατέρῳ . ἡ μὲν γὰρ τοῦ πάντα περιέχοντος οὐρανοῦ κίνησις ἀπλανὴς οὖσα μία τέ ἐστι καὶ τεταγμένῃ , ἡ μέντοι τῶν ἐντὸς ποικίλη καὶ ἀνατολαῖς τε καὶ δύσεσιν ἀλλοία , διὸ καὶ πλανῆτις καλεῖται · φέρεται δὲ ἡ μὲν ἐκτὸς ἐπὶ τὰ δεξιὰ ἀπ᾽ ἀνατολῆς ἐπὶ δύσιν κινουμένη , ἡ δ᾽ ἐντὸς ἀνάπαλιν ἐπὶ τὰ ἀριστερά , ἀπὸ δύσεως ἐπ᾽ ἀνατολὴν ὑπαντιάζουσα τῷ κόσμῳ . ἐδημιούργησε δὲ ὁ θεὸς καὶ ἀστέρας τε καὶ ἄστρα , καὶ τούτων τὰ μὲν ἀπλανῆ , κόσμον οὐρανοῦ τε καὶ νυκτός , πάμπολλα ὄντα τῷ πλήθει , τὰ δὲ εἰς γένεσιν άριθιοῦ καὶ χρόνου καὶ δεῖξιν τῶν ὄντων , ἑπτὰ ὄντα . καὶ γὰρ τὸν χρόνον ἐποίησε τῆς κινήσεως τοῦ κόσμου διάστημα , ὡς ̓ἂν εἰκόνα τοῦ αἰῶνος , ὅς ἐστι μέτρον τοῦ αἰωνίου κόσμου τῆς μονῆς . τὰ δὲ μὴ ἀπλανῆ τῶν ἄστρων τῇ δυνάμει οὐχ ὅμοια . ἥλιος μὲν ἡγεμονεύει πάντων , δεικνύς τε καὶ φαίνων τὰ σύμπαντα · σελήνη δὲ ἐν τάξει δευτέρᾳ θεωρεῖται ἕνεκα τῆς δυνάμεως , οἱ δὲ ἄλλοι πλανῆται ἀναλόγως κατὰ μοῖραν ἕκαστος ἰδίαν . καὶ σελήνη μὲν μηνὸς μέτρον ποιεῖ , ἐκπεριελθοῦσα τὸν ἑαυτῆς κύκλον καὶ καταλαβοῦσα τὸν ἥλιον ἐν τοσούτῳ · ἥλιος δὲ ἐνιαυτῷ · περιελθὼν γὰρ τὸν ζωοφόρον κύκλον πληροῖ τὰς ὥρας τοῦ ἔτους · οἵ τε ἄλλοι καθ᾽ ἕνα ἕκαστον περιόδοις ἰδίαις κέχρηνται , αἵτινες θεωρηταὶ οὐ τοῖς τυχοῦσιν εἰσίν , ἀλλὰ τοῖς πεπαιδευμένοις · ἐκ δὲ πασῶν τῶν περιόδων ὁ τέλειος ἀριθμὸς καὶ χρόνος συμπεραιοῦται , ὁπόταν ἐπὶ τὸ αὐτὸ σημεῖον πάντες οἱ πλανῆται ἐλθόντες ταύτην τὴν τάξιν λάβωσιν , ὥστε εὐθείας νοηθείσης ἀπὸ τῆς ἀπλανοῦς σφαίρας ἐπὶ τὴν γῆν νευούσης κατὰ κάθετον τὰ κέντρα αὐτῶν ἐπὶ ταύτης θεωρεῖσθαι . ἑπτὰ τοίνυν σφαιρῶν οὐσῶν ἐν τῇ πλανωμένῃ σφαίρᾳ , ἑπτὰ σώματα ὁ θεὸς δημιουργήσας ὁρατὰ ἐκ πυρώδους τῆς πλείστης οὐσίας ἐφήρμοσε ταῖς σφαίραις ὑπαρχούσαις ἐκ τοῦ θατέρου κύκλου καὶ πλανωμένου . σελήνην μὲν δὴ τῷ μετὰ γῆν ἐπέθηκε κύκλῳ τῷ πρώτῳ , ἥλιον δὲ εἰς τὸν δεύτερον ἔταξε , φωσφόρον δὲ καὶ τὸν ἱερὸν Ἑρμοῦ λεγόμενον ἀστέρα εἰς τὸν ἰσοταχῆ μὲν ἡλίῳ κύκλον ἰόντα , τούτου δὲ ἀφεστῶτα · ὕπερθεν δὲ τοὺς ἄλλους κατὰ σφαῖραν οἰκείαν · τὸν μὲν βραδύτατον αὐτῶν ὑπὸ τῇ τῶν ἀπλανῶν κείμενον σφαίρᾳ , ὅν Κρόνου τινὲς ἐπονομάζουσιν ἀστέρα , τὸν δὲ βραδυτῆτι δεύτερον μετὰ τοῦτον Διὸς ἐπώνυμον , ὑφ’ ὅν τὸν Ἄρεως · ὀγδόη δὲ πᾶσιν ἡ ἄνωθεν δύναμις περιβέβληται . πάντες δὲ οὗτοι νοερὰ ζῶα καὶ θεοὶ καὶ σφαιρικὰ τοῖς σχήμασιν .
Lemmas: ὁ μέν δή σῶμα εἰς ὁ ὁ ἐμφαίνω ἐν ὁ Ψυχή δύναμις ὁ διδασκαλία αὐτός ποιέω . ἐπεί γάρ ἕκαστος ὁ εἰμί κρίνω ὁ Ψυχή ὁ ἅπας ὁ εἰμί ἀρχή εἰκότως ἐγκατατάσσω αὐτός , ἵνα ἀεί ὁ ὑποπίπτω ἕκαστος κατά ὁ συγγενής καί παραπλήσιος θεωρέω σύμφωνος ὁ ἔργον καί ὁ οὐσία αὐτός ὑφίστημι . λέγω οὖν εἰμί τις νοητός οὐσία ἀμέριστος , καί ἄλλος περί ὁ σῶμα μεριστός ὑφίστημι ἐμφαίνω , ὅτι ἑκάτερος ὁ οὐσία ἐφάπτω δύναμαι ὁ νοέω · ὁράω δέ καί ἐπί ὁ νοητός ταυτότης τε καί ἑτερότης , καί ἐπί ὁ μεριστός , ἐκ πᾶς οὗτος συνηράνικε ὁ Ψυχή · ἢ γάρ ὁ ὅμοιος ὁ ὅμοιος γνωρίζω , ὡς ὁ Πυθαγόρειος ἀρέσκω , ἢ ὁ ἀνόμοιος ὁ ἀνόμοιος , ὡς Ἡράκλειτος ὁ φυσικός . ὅταν δέ εἶπον γεννητός εἰμί ὁ κόσμος , οὐ οὕτως ἀκούω αὐτός , ὡς εἰμί ποτέ χρόνος , ἐν ὅς οὐ εἰμί κόσμος · ἀλλά διότι ἀεί ἐν γένεσις εἰμί καί ἐμφαίνω ὁ αὐτός ὑπόστασις ἀρχικός τίς αἴτιος · καί ὁ ψυχή δέ ἀεί εἰμί ὁ κόσμος οὐ ποιέω ὁ θεός , ἀλλά κατακοσμέω , καί οὗτος λέγω εἄν καί ποιέω , ἐγείρω καί ἐπιστρέφω πρός ἑαυτοῦ ὁ τε νόος αὐτός καί αὐτός ὥσπερ ἐκ καρόω τις , ὅπως ἀποβλέπω πρός ὁ νοητός αὐτός δέχομαι ὁ εἶδος καί ὁ μορφή , ἐφίημι ὁ ἐκεῖνος νόημα . δῆλος οὖν ὅτι ζῷον εἄν εἰμί ὁ κόσμος καί νοερός · ἀγαθός γάρ αὐτός βούλομαι ποιέω ὁ θεός ἀκόλουθος καί ἔμψυχος αὐτός ποιέω καί νοερός · ὁ τε γάρ ἔμψυχος ἀποτέλεσμα ὁ μή ἐμψυχόω ὅλος ὅλος ἀγαθός καί ὁ νοερός ὁ μή νοερός , ἴσως οὐ οἷος τε εἰμί νόος ἄνευ Ψυχή ὑφίστημι · ὁ δέ Ψυχή τείνω ἐκ ὁ μέσος ἐπί ὁ πέρας , συμβαίνω αὐτός ὁ σῶμα ὁ κόσμος κύκλος διά πᾶς περιέχω καί περικαλύπτω , ὥστε ὅλος ὁ κόσμος αὐτός παρεκτείνω καί οὗτος ὁ τρόπος αὐτός συνδέω τε καί συνόχωκα , κρατέω μέντοι ὁ ἐκτός αὐτός ὁ ἐντός . ὁ μέν γάρ ἐκτός ἄσχιστος μένω , ὁ δέ ἐντός εἰς ἑπτά κύκλος τέμνω ἐκ ἀρχή νέμω κατά διπλάσιος καί τριπλάσιος διάστημα · εἰμί τε ὁ μέν περιέχω ὑπό ὁ ἄσχιστος μένω σφαῖρα αὐτός παραπλήσιος , ὁ δέ σχίζω ἕτερος . ὁ μέν γάρ ὁ πᾶς περιέχω οὐρανός κίνησις ἀπλανής εἰμί εἷς τε εἰμί καί τάσσω , ὁ μέντοι ὁ ἐντός ποικίλος καί ἀνατολή τε καί δύσις ἀλλοῖος , διό καί πλανῆτις καλέω · φέρω δέ ὁ μέν ἐκτός ἐπί ὁ δεξιός ἀπό ἀνατολή ἐπί δύσις κινέω , ὁ δέ ἐντός ἀνάπαλιν ἐπί ὁ ἀριστερός , ἀπό δύσις ἐπί ἀνατολή ὑπαντιάζω ὁ κόσμος . δημιουργέω δέ ὁ θεός καί ἀστήρ τε καί ἄστρον , καί οὗτος ὁ μέν ἀπλανῆ , κόσμος οὐρανός τε καί νύξ , παμπολύς εἰμί ὁ πλῆθος , ὁ δέ εἰς γένεσις άριθιοῦ καί χρόνος καί δεῖξις ὁ εἰμί , ἑπτά εἰμί . καί γάρ ὁ χρόνος ποιέω ὁ κίνησις ὁ κόσμος διάστημα , ὡς ἄν εἰκών ὁ αἰών , ὅς εἰμί μέτρον ὁ αἰώνιος κόσμος ὁ μονή . ὁ δέ μή ἀπλανῆ ὁ ἄστρον ὁ δύναμις οὐ ὅμοιος . ἥλιος μέν ἡγεμονεύω πᾶς , δείκνυμι τε καί φαίνων ὁ σύμπας · σελήνη δέ ἐν τάξις δύο θεωρέω ἕνεκα ὁ δύναμις , ὁ δέ ἄλλος πλανήτης ἀνάλογος κατά μοῖρα ἕκαστος ἴδιος . καί σελήνη μέν μείς μέτρον ποιέω , ἐκπεριέρχομαι ὁ ἑαυτοῦ κύκλος καί καταλαμβάνω ὁ ἥλιος ἐν τοσοῦτος · ἥλιος δέ ἐνιαυτός · περιέρχομαι γάρ ὁ ζῳοφόρος κύκλος πληρόω ὁ ὥρα ὁ ἔτος · ὁ τε ἄλλος κατά εἷς ἕκαστος περίοδος ἴδιος χράομαι , ὅστις θεωρητής οὖον ὁ τυγχάνω εἰμί , ἀλλά ὁ παιδεύω · ἐκ δέ πᾶς ὁ περίοδος ὁ τέλειος ἀριθμός καί χρόνος συμπεραιόω , ὁπόταν ἐπί ὁ αὐτός σημεῖον πᾶς ὁ πλανήτης ἔρχομαι οὗτος ὁ τάξις λαμβάνω , ὥστε εὐθύς νοέω ἀπό ὁ ἀπλανής σφαῖρα ἐπί ὁ γῆ νεύω κατά κάθετος ὁ κέντρον αὐτός ἐπί οὗτος θεωρέω . ἑπτά τοίνυν σφαῖρα εἰμί ἐν ὁ πλανάω σφαῖρα , ἑπτά σῶμα ὁ θεός δημιουργέω ὁρατός ἐκ πυρώδης ὁ πλεῖστος οὐσία ἐφαρμόζω ὁ σφαῖρα ὑπάρχω ἐκ ὁ θατέρου κύκλος καί πλανάω . σελήνη μέν δή ὁ μετά γῆ ἐπιτίθημι κύκλος ὁ πρῶτος , ἥλιος δέ εἰς ὁ δύο τάσσω , φωσφόρος δέ καί ὁ ἱερόν Ἑρμῆς λέγω ἀστήρ εἰς ὁ ἰσοταχής μέν ἥλιος κύκλος εἶμι , οὗτος δέ ἀφίστημι · ὕπερθεν δέ ὁ ἄλλος κατά σφαῖρα οἰκεῖος · ὁ μέν βραδύς αὐτός ὑπό ὁ ὁ ἀπλανής κεῖμαι σφαῖρα , ὅς Κρόνος τις ἐπονομάζω ἀστήρ , ὁ δέ βραδυτής δύο μετά οὗτος Ζεύς ἐπώνυμος , ὑπό ὅς ὁ Ἄρης · ὄγδοος δέ πᾶς ὁ ἄνωθεν δύναμις περιβάλλω . πᾶς δέ οὗτος νοερός ζῷον καί θεός καί σφαιρικός ὁ σχῆμα .