albinus.epitome-doctrinae-platonicae-sive-didaskaliko-s 30
Λέγονται γὰρ καὶ ἄλλως ἀρεταί , αἱ οἷον εὐφυΐαι καὶ προκοπαὶ πρὸς ταύτην , ὁμωνυμοῦσαι ταῖς τελειότησι κατὰ τὴν ὁμοιότητα τὴν πρὸς αὐτάς . οὕτω γοῦν καὶ στρατιώτας ἀνδρείους τινὰς καλοῦμεν , καί φαμεν ἐνίοτε ἀνδρείους τινὰς ὄντας ἄφρνας ὑπάρχειν , περὶ τῶν οὐ τελείων ἀρετῶν ποιούμενοι τὸν λόγον . αἱ δὴ τέλειαι ἀρεταὶ δῆλον ὅτι οὔτε ἐπιτείνονται οὔτε ἀνίενται , αἱ μέντοι γε κακίαι καὶ ἐπίτασιν δέχονται καὶ ἄνεσιν · ἄλλος γὰρ ἄλλου ἀφρονέστερος καὶ ἀδικώτερος · ἀλλ᾽ οὐδὲ συνέπονται αἱ κακίαι ἀλλήλαις · εἰσὶ γάρ τινες ἐναντίαι , αἳ οὐκ ἂν εἶεν περὶ τὸν αὐτόν . οὕτω γὰρ ἔχει θρασύτης πρὸς δειλίαν , καὶ ἀσωτία πρὸς φιλαργυρίαν , καὶ ἄλλως ἀδυνάτου ὄντος τοῦ ὑφεστάναι τινὰ ἄνθρωπον πάσῃ κακίᾳ συνεχόμενον · οὐδὲ γὰρ σῶμα οἷόν τε εἶναι ἔχον πάσας τὰς τοῦ σώματος κακίας ἐν ἑαυτῷ , παραδεκτέον δὲ καὶ μεταξύ τινα διάθεσιν μήτε φαύλην μήτε σπουδαίαν · οὐδὲ γὰρ πάντας ἀνθρώπους ἢ σπουδαίους εἶναι ἢ φαύλους . τοὺς γὰρ ἐφ᾽ ἱκανὸν προκόπτοντας τοιούτους εἶναι · οὐ γὰρ ῥᾴδιον εὐθέως ἀπὸ κακίας ἐπ᾽ ἀρετὴν μεταβῆναι · πολλὴν γὰρ εἶναι τὴν διάστασιν πρὸς ἄλληλα τῶν ἄκρων καὶ ἐναντίων ἡγητέον καὶ τῶν ἀρετῶν τὰς μὲν εἶναι προηγουμένας , τὰς δὲ ἑπομένας · ἡγουμένας μὲν τὰς ἐν τῷ λογιστικῷ , ἀφ᾽ ὧν καὶ αἱ λοιπαὶ τὸ τέλειον λαμβάνουσιν , ἑπομένας δὲ τὰς ἐν τῷ παθητικῷ . αὗται γὰρ πράττουσι τὰ καλὰ κατὰ λόγον , οὐ τὸν ἐν αὑταῖς · οὐ γὰρ ἔχουσιν · ἀλλὰ κατὰ τὸν ὑπὸ τῆς φρονήσεως ἐνδιδόμενον αὐταῖς , ἐξ ἔθους ἐγγινόμεναι καὶ ἀσκήσεως · καὶ ἐπεὶ οὔτε ἐπιστήμη οὔτε τέχνη ἐν ἄλλῳ μέρει τῆς ψυχῆς συνίσταται ἢ ἐν μόνῳ τῷ λογιστικῷ , αἱ μὲν περὶ τὸ παθητικὸν ἀρεταὶ οὐχ ὑπάρχουσι διδακταί , ὅτι μήτε τέχναι μήτε ἐπιστῆμαι εἰσιν · οὐδὲ γὰρ ἴδιον θεώρημα ἔχουσιν · ἡ μέντοι φρόνησις , ἐπιστήμη ὑπάρχουσα , τὰ οἰκεῖα ἑκάστῃ ἐνδίδωσιν , ὡς καὶ ὁ κυβερνήτης τοῖς ναύταις τινὰ ὑπαγορεύει ὑπ᾽ αὐτῶν μὴ ὁρώμενα , οἱ δὲ πείθονται αὐτῷ · ὁ δὲ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ στρατιώτου καὶ ἐπὶ στρατηγοῦ . ἐπιτεινομένων δὲ καὶ ἀνιεμένων τῶν κακιῶν , οὐδὲ τὰ ἁμαρτήματα ἴσα ἂν εἴη , ἀλλὰ τὰ μὲν μείζω , τὰ δὲ ἐλάττω , οἷς ἀκολούθως καὶ παρὰ τῶν νομοθετῶν τὰ μὲν μᾶλλον κολάζεται , τὰ δὲ ἧττον . καίτοι γε ἀκρότητες αἱ ἀρεταὶ ὑπάρχουσαι διὰ τὸ τέλειαι εἶναι καὶ ἐοικέναι τῷ εὐθεῖ , κατ᾽ ἄλλον τρόπον μεσότητες ἂν εἶεν , τῷ ὁρᾶσθαι περὶ πάσας ἢ τάς γε πλείστας καθ᾽ ἑκάστην ἑκατέρωθεν δύο κακίας , τὴν μὲν καθ᾽ ὑπερβολήν , τὴν δὲ κατ᾽ ἔνδειαν , ὡς ἐπὶ τῆς ἐλευθεριότητος ὁρᾶται ἐπὶ θάτερα μὲν μικρολογία , ἐπὶ θάτερα δὲ ἀσωτία . γίνεται γὰρ ἐν τοῖς πάθεσιν ἀμετρία κατὰ τὸ ὑπερβάλλειν τὸ προσῆκον ἢ ἐλλείπειν · οὔτε γὰρ ὁ μηδὲ γονέων ὑβριζομένων ὀργιζόμενος ἀπαθὴς ἄν τις εἴη , οὔτε ὁ ἐπὶ πᾶσι καὶ τοῖς τυχοῦσι μετριοπαθής , ἀλλὰ πᾶν τοὐναντίον · πάλιν δὲ ὁμοίως γονέων τελευτησάντων ὁ μὲν μὴ λυπούμενος σπάθης , ὁ δ᾽ ὥστε καὶ καταφθίνειν ὑπὸ τῆς λύπης , ὑπερπαθής τε καὶ ἀμετροπαθής , ὁ δὲ λυπούμενος μέν , μετρίως δὲ τοῦτο πτάσχων , μετριοπαθής . καὶ μὴν ὁ πάντα φοβούμενος , καὶ πέρα τοῦ μετρίου , δειλός , ὁ δὲ μηδὲν φοβούμενος θρασύς , ἀνδρεῖος δὲ ὁ μετρίως ἔχων περί τε θάρρη καὶ φόβους · καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὁ αὐτὸς λόγος . ἐπεὶ οὖν τὸ μὲν μέτριον ἐν τοῖς πάθεσι τὸ βέλτιστόν ἐστιν , οὐκ ἄλλο δέ ἐστι τὸ μέτριον ἢ τὸ μέσον ὑπερβολῆς καὶ ἐλλείψεως , διὰ τοῦτο διὰ μεσότητος αἱ τοιαῦται ἀρεταί , διότι μέσως ἔχοντας ἡμᾶς ἐν τοῖς πάθεσι παρέχονται .
Lemmas: λέγω γάρ καί ἄλλως ἀρετή , ὁ οἷος εὐφυΐα καί προκοπή πρός οὗτος , ὁμωνυμέω ὁ τελειότης κατά ὁ ὁμοιότης ὁ πρός αὐτός . οὗτος γοῦν καί στρατιώτης ἀνδρεῖος τις καλέω , καί φημί ἐνίοτε ἀνδρεῖος τις εἰμί ἄφρων ὑπάρχω , περί ὁ οὖον τέλειος ἀρετή ποιέω ὁ λόγος . ὁ δή τέλειος ἀρετή δῆλος ὅτι οὔτε ἐπιτείνω οὔτε ἀνίημι , ὁ μέντοι γε κακία καί ἐπίτασις δέχομαι καί ἄνεσις · ἄλλος γάρ ἄλλος ἄφρων καί ἄδικος · ἀλλά οὐδέ συνέπομαι ὁ κακία ἀλλήλων · εἰμί γάρ τις ἐναντίος , ὅς οὐ εἄν ἄγω περί ὁ αὐτός . οὗτος γάρ ἔχω θρασύτης πρός δειλία , καί ἀσωτία πρός φιλαργυρία , καί ἄλλως ἀδύνατος εἰμί ὁ ὑφίστημι τις ἄνθρωπος πᾶς κακία συνέχω · οὐδέ γάρ σῶμα οἷος τε εἰμί ἔχω πᾶς ὁ ὁ σῶμα κακία ἐν ἑαυτοῦ , παραδεκτέον δέ καί μεταξύ τις διάθεσις μήτε φαῦλος μήτε σπουδαῖος · οὐδέ γάρ πᾶς ἄνθρωπος ἢ σπουδαῖος εἰμί ἢ φαῦλος . ὁ γάρ ἐπί ἱκανός προκόπτω τοιοῦτος εἰμί · οὖον γάρ ῥᾴδιος εὐθύς ἀπό κακία ἐπί ἀρετή μεταβαίνω · πολύς γάρ εἰμί ὁ διάστασις πρός ἀλλήλων ὁ ἄκρος καί ἐναντίος ἡγητέον καί ὁ ἀρετή ὁ μέν εἰμί προηγούμενος , ὁ δέ ἕπομαι · ἡγέομαι μέν ὁ ἐν ὁ λογιστικός , ἀπό ὅς καί ὁ λοιπός ὁ τέλειος λαμβάνω , ἕπομαι δέ ὁ ἐν ὁ παθητικός . οὗτος γάρ πράσσω ὁ καλός κατά λόγος , οὖον ὁ ἐν ἑαυτοῦ · οὖον γάρ ἔχω · ἀλλά κατά ὁ ὑπό ὁ φρόνησις ἐνδίδομαι αὐτός , ἐκ ἔθος ἐγγίγνομαι καί ἄσκησις · καί ἐπεί οὔτε ἐπιστήμη οὔτε τέχνη ἐν ἄλλος μέρος ὁ Ψυχή συνίστημι ἢ ἐν μόνος ὁ λογιστικός , ὁ μέν περί ὁ παθητικός ἀρετή οὐ ὑπάρχω διδακτός , ὅτι μήτε τέχνη μήτε ἐπιστήμη εἰμί · οὐδέ γάρ ἴδιος θεώρημα ἔχω · ὁ μέντοι φρόνησις , ἐπιστήμη ὑπάρχω , ὁ οἰκεῖος ἕκαστος ἐνδίδωμι , ὡς καί ὁ κυβερνήτης ὁ ναύτης τις ὑπαγορεύω ὑπό αὐτός μή ὁράω , ὁ δέ πείθω αὐτός · ὁ δέ αὐτός λόγος καί ἐπί στρατιώτης καί ἐπί στρατηγός . ἐπιτείνω δέ καί ἀνίημι ὁ κακία , οὐδέ ὁ ἁμάρτημα ἴσος εἄν εἰμί , ἀλλά ὁ μέν μείζων , ὁ δέ μικρός , ὅς ἀκόλουθος καί παρά ὁ νομοθέτης ὁ μέν μᾶλλον κολάζω , ὁ δέ κακός . καίτοι γε ἀκρότης ὁ ἀρετή ὑπάρχω διά ὁ τέλειος εἰμί καί ἔοικα ὁ εὐθύς , κατά ἄλλος τρόπος μεσότης εἄν ἄγω , ὁ ὁράω περί πᾶς ἢ ὁ γε πλεῖστος κατά ἕκαστος ἑκατέρωθεν δύο κακία , ὁ μέν κατά ὑπερβολή , ὁ δέ κατά ἔνδεια , ὡς ἐπί ὁ ἐλευθεριότης ὁράω ἐπί ἕτερος μέν μικρολογία , ἐπί ἕτερος δέ ἀσωτία . γίγνομαι γάρ ἐν ὁ πάθος ἀμετρία κατά ὁ ὑπερβάλλω ὁ προσήκω ἢ ἐλλείπω · οὔτε γάρ ὁ μηδέ γονεύς ὑβρίζω ὀργίζω ἀπαθής ἄν τις εἰμί , οὔτε ὁ ἐπί πᾶς καί ὁ τυγχάνω μετριοπαθής , ἀλλά πᾶς ἐναντίος · πάλιν δέ ὁμοίως γονεύς τελευτάω ὁ μέν μή λυπέω σπάθη , ὁ δέ ὥστε καί καταφθίνω ὑπό ὁ λύπη , ὑπερπαθής τε καί ἀμετροπαθής , ὁ δέ λυπέω μέν , μέτριος δέ οὗτος πτάσχων , μετριοπαθής . καί μήv ὁ πᾶς φοβέω , καί πέρα ὁ μέτριος , δειλός , ὁ δέ μηδείς φοβέω θρασύς , ἀνδρεῖος δέ ὁ μέτριος ἔχω περί τε θάρσος καί φόβος · καί ἐπί ὁ ἄλλος ὁ αὐτός λόγος . ἐπεί οὖν ὁ μέν μέτριος ἐν ὁ πάθος ὁ ἀγαθός εἰμί , οὐ ἄλλος δέ εἰμί ὁ μέτριος ἢ ὁ μέσος ὑπερβολή καί ἔλλειψις , διά οὗτος διά μεσότης ὁ τοιοῦτος ἀρετή , διότι μέσος ἔχω ἐγώ ἐν ὁ πάθος παρέχω .