agathias-scholasticus.historiae 2.20
κ΄ . Εὐθὺς δὴ οὖν τὸ ἐνεργόν τε καὶ σύντονον τῆς φροντίδος ὑποχαλῶντες , οὐκέτι λίαν ἀκριβῆ τὴν φυλακὴν ἐποι - οῦντο . ὀλίγαι τε παρῳχήκεσαν ἡμέραι , καὶ ὁ Μερμερόης ὡς δὴ τεθνηκὼς ἀπηγγέλλετο . ἔκρυπτε γὰρ ἑαυτὸν ἔς τι δωμάτιον , ὡς καὶ παρὰ τοῖς οἰκειοτάτοις τήνδε νικῆσαι τὴν δόξαν . τότε δὴ οὖν καὶ μᾶλλον τοῖς ῾Ρωμαίοις περιττόν τι ἐδόκει ἀγρυπνεῖν τε καὶ ἐπιπολὺ διαπονεῖσθαι . καὶ τοίνυν μεθέντες τὰς περιφράξεις καὶ τὴν ἐν τούτοις ἀπεργασίαν , ἐς τὸ ἀνειμένον μετέβαλλον , παννύχιόν τε καθεύδοντες καὶ ἐς τὰς ἐπαύλεις τῶν ἀγρῶν διαιτώμενοι , καὶ οὔτε κατασκόπους ἔστελλον , οὔτε ἄλλο τι ἔπρασσον τῶν δεόντων . ᾤοντο γὰρ ὡς οὐκ ἄν ποτε οἱ Πέρσαι , ἀστρατήγητοι δῆθεν γεγονότες , ἐπ᾿ αὐτοὺς ἥξουσι , μᾶλλον μὲν οὖν καὶ ὡς ποῤῥωτάτω φευξοῦνται . ταῦτα δὲ γνοὺς ὁ Μερμερόης ἀνακαλύπτει ἐξαπιναίως τὸν δόλον καὶ ἐπιφαίνεται τοῖς Πέρσαις ὁποῖος καὶ πρότερον , καὶ εὐθὺς , ὡς εἶχε προθυμίας , ἅπαντας κινήσας , καὶ τὴν χαλεπότητα τῆς πο - ρείας εὖ διαθεὶς , ᾖ πάλαι διενοεῖτο , παραγέγονεν ἀγχοῦ τοῦ φρουρίου . καὶ ἤδη ἐπέλαζε τοῖς Ῥωμαίοις κατεπτηχόσι τῷ παραλόγῳ καὶ οἵοις οὐκέτι ἀμύνεσθαι . τότε δὴ οὖν ὁ Μαρτῖνος ἔγνω καταλιπεῖν τὸ χώριον , πρὶν τελεώτατα παρελθεῖν εἴσω τὸν Μερμερόην , καὶ μέγα τι κακὸν τοὺς τῇδε ἐργάσασθαι . πῶς γὰρ ἐνῆν αὐτοὺς ὀλίγους γε ὄντας ἐνεγκεῖν τὰ πλήθη τῶν πολεμίων , καὶ μὴ οὔχι αὐτοβοεὶ διαφθαρῆναι ; οὕτω δὴ οὖν καταστρατηγηθέντες ὑπὸ τῶν βαρβάρων , καὶ αἰσχίστην ποιούμενοι τὴν ἀναχώρησιν , ἠπείγοντο τοῖς ἄλλοις ἀναμιχθῆναι στρατεύμασιν . ἐτύγχανον γὰρ οἱ ἀμφὶ Βέσσαν τε καὶ Ἰουστῖνον ἐν πεδίῳ τινι στρατοπεδευόμενοι , οὐ πόῤῥω Τηλέφεως κειμένῷ , ἀλλὰ μόνοις σταδίοις ἑπτὰ διεστηκότι . ἐστι δὲ οὐδὲν ὁτιοῦν ἄλλο ἐνταῦθα , ἤ μόνα χυτρῶν πωλητήρια , ὡς καὶ τὴν προσηγορίαν ἐντεῦθεν τῷ χώρῳ εἰλῆφθαι · Ὀλλάρια γὰρ , ὡς ἂν Δατῖνόςτις φήσοι , ἐπωνόμασται · δύναται δὲ τοῦτο τῇ Ἑλλήνων φωνῇ Χυτροπώλια . ἤδη δὲ πολλῶν ἅμα τῷ Μαρτίνῳ προτερησάντων καὶ ἐν τῷ ἀσφαλεῖ γενομένων , ἐβουλεύοντο ἅΠαντες οἱ στρατηγοὶ , ἐνταῦθα τοὺς δυσμενεῖς ἐκδεξάμενοι στήσεσθαι τε ἐς παράταξιν , καὶ διακωλύειν αὐτοὺς ἀνὰ τὰ πρόσω ἰόντας . ἦν δέ τις τῶν ἐπισημοτάτων ἐν τοῖς ταξιάρχαις Θεόδωρος ὄνομα , τὸ μὲν γένος ἕλκων ἐκ τοῦ ἔθνους τῶν Τζάνων , παρὰ Ῥωμαίοις δὲ τεθραμμένος , καὶ ἤδη τὸ βαρβαρικὸν τοῦ τρόπον , εἰ καὶ πάτριον ἦν , ἀποσκευασάμενος καὶ ἐς τὸ ἀστειότατον μετακοσμήσας . οὗτος δὴ οὖν ὁ Θεόδωρος ἅμα τῇ οἰκείᾳ δυνάμει , εἵποντο γὰρ αὐτῷ οὐ μείους ἢ πεντακόσιοι ἄνδρες τῶν ὁμοφύλων , ) ἀμφὶ Τήλεφιν εντι ἐμεμενήκει , εἰρημένον αὐτῷ ὑπὸ Μαρτίνου , μὴ πρότερον ἐνθένδε χωρῆσαι , πρὶν ἂν θεάσοιτο ἅπαντας τοὺς πολεμίους εἰσβεβληκότας εἰκάσοι τε αὐτοὺς , ὡς ἔνεστιν , ὅσοι εἷεν , καὶ ποίη ὅπως ἔχουσιν ὁρμῆς τε καὶ γνώμης .
Lemmas: Κ΄ . εὐθύς δή οὖν ὁ ἐνεργός τε καί σύντονος ὁ φροντίς ὑποχαλάω , οὐκέτι λίαν ἀκριβής ὁ φυλακή ἔπω - ὄνομαι . ὀλίγος τε παρῳχακέω ἡμέρα , καί ὁ Μερμερόης ὡς δή θνῄσκω ἀπαγγέλλω . κρύπτω γάρ ἑαυτοῦ εἰς τίς δωμάτιον , ὡς καί παρά ὁ οἰκεῖος ὅδε νικάω ὁ δόξα . τότε δή οὖν καί μᾶλλον ὁ Ῥωμαῖος περισσός τίς δοκέω ἀγρυπνέω τε καί ἐπιπολύ διαπονέω . καί τοίνυν μεθίημι ὁ περίφραξις καί ὁ ἐν οὗτος ἀπεργασία , εἰς ὁ ἀνίημι μεταβάλλω , παννύχιος τε καθεύδω καί εἰς ὁ ἔπαυλις ὁ ἀγρός διαιτάω , καί οὔτε κατάσκοπος στέλλω , οὔτε ἄλλος τίς πράσσω ὁ δήω . οἴομαι γάρ ὡς οὐ ἄν ποτός ὁ Πέρσης , ἀστρατήγητος δῆθεν γίγνομαι , ἐπί αὐτός ἥκω , μᾶλλον μέν οὖν καί ὡς προσωτέρω φεύγω . οὗτος δέ γιγνώσκω ὁ Μερμερόης ἀνακαλύπτω ἐξαπίναιος ὁ δόλος καί ἐπιφαίνω ὁ Πέρσης ὁποῖος καί πρότερος , καί εὐθύς , ὡς ἔχω προθυμία , ἅπας κινέω , καί ὁ χαλεπότης ὁ ἀπό - Ῥείη εὕω διατίθημι , εἰμί πάλαι διανοέομαι , παραγίγνομαι ἀγχοῦ ὁ φρούριον . καί ἤδη πελάζω ὁ Ῥωμαῖος καταπτήσσω ὁ παράλογος καί οἷος οὐκέτι ἀμύνω . τότε δή οὖν ὁ Μαρτῖνος γιγνώσκω καταλείπω ὁ χωρίον , πρίν τέλειος παρέρχομαι εἴδομαι ὁ Μερμερόης , καί μέγας τίς κακός ὁ ὅδε ἐργάζομαι . πῶς γάρ ἐν-εἰμί αὐτός ὀλίγος γε εἰμί φέρω ὁ πλῆθος ὁ πολέμιος , καί μή οὐ αὐτοβοεί διαφθείρω ; οὗτος δή οὖν καταστρατηγέω ὑπό ὁ βάρβαρος , καί αἰσχρός ποιέω ὁ ἀναχώρησις , ἐπείγω ὁ ἄλλος ἀναμίσγω στράτευμα . τυγχάνω γάρ ὁ ἀμφί Βέσσας τε καί Ἰουστῖνος ἐν πεδίον τις στρατοπεδεύω , οὖον πόρρω Τηλέφεως κεῖμαι , ἀλλά μόνος στάδιον ἑπτά διίστημι . εἰμί δέ οὐδείς ὁστισοῦν ἄλλος ἐνταῦθα , ἤ μόνος χύτρα πωλητήριον , ὡς καί ὁ προσηγορία ἐντεῦθεν ὁ χῶρος λαμβάνω · ὀλλάρια γάρ , ὡς εἄν Δατῖνόςτις φημί , ἐπονομάζω · δύναμαι δέ οὗτος ὁ Ἕλλην φωνή χυτροπώλιον . ἤδη δέ πολύς ἅμα ὁ Μαρτῖνος προτερέω καί ἐν ὁ ἀσφαλής γίγνομαι , βουλεύω ἅπας ὁ στρατηγός , ἐνταῦθα ὁ δυσμενής ἐκδέχομαι ἵστημι τε εἰς παράταξις , καί διακωλύω αὐτός ἀνά ὁ πρόσω εἶμι . εἰμί δέ τις ὁ ἐπίσημος ἐν ὁ ταξιάρχης Θεόδωρος ὄνομα , ὁ μέν γένος ἕλκω ἐκ ὁ ἔθνος ὁ Τζάνος , παρά Ῥωμαῖος δέ τρέφω , καί ἤδη ὁ βαρβαρικός ὁ τρόπος , εἰμί καί πάτριος εἰμί , ἀποσκευάζω καί εἰς ὁ ἀστεῖος μετακοσμέω . οὗτος δή οὖν ὁ Θεόδωρος ἅμα ὁ οἰκεῖος δύναμις , ἕπω γάρ αὐτός οὖον μείων ἢ πεντακόσιοι ἀνήρ ὁ ὁμόφυλος , ) ἀμφί Τήλεφιν εἰμί μένω , εἴρω αὐτός ὑπό Μαρτῖνος , μή πρότερος ἐνθένδε χωρέω , πρίν εἄν θεάομαι ἅπας ὁ πολέμιος εἰσβάλλω εἰκάζω τε αὐτός , ὡς ἔνειμι , ὅσος ἵημι , καί ποῖος ὅπως ἔχω ὁρμή τε καί γνώμη .