agathias-scholasticus.historiae 1.14
ιδ΄ . Ἔτι δὲ τοῦ Ναρσοῦ τῇ πολιορκίᾳ προσκαθημένου , τὰ ἐς ΑἰμΔειαν σταλέντα τῶν 'Ρωμαιων στρατεύματα ** , ἐταράττετο τοῖς ξυνενεχθεῖσι , καὶ δυσθυμίᾳ , ὥσπερ εἰκὸς , πολλῇ ἑαλώκει . ἐπειδὴ γὰρ αὐτόσε ἀφίκοντο , τὰ μὲν πρῶτα σὺν εὐβουλίᾳ τε καὶ τάξει ἅπαντα ἔπραττον . καὶ εἴπ́ου ἢ κώμην τινὰ ἢ πόλισμα δυσμενὲς ληϊσόμενοι ᾔεσαν , ξυντεταγμένοι εὖ μάλα ἐχώρουν , καὶ οὐ πόῤῥω τοῦ μετρίου τὰς ἐπελάσεις ἐποιοῦντο · αἵ τε ἀναχωρήσεις αὐτοῖς οὐ διεσπασμέναι , ἀλλ᾿ ἐν κόσμῳ ἐγίγνοντο , τῶν μὲν ὀπισθοφυλάκων ἐν τῷ δέοντι χώρῳ μενόπων , ἐς πλαίσιον δὲ τῆς φάλαγγος ταττομένης , καὶ τὴν λείαν ἐς μέσον ἀπολαμβανούσης , ὡς ἂν βεβαιότατα διασώζοι - το . οὕτω δὲ αὐτῶν τό γε κατ᾿ ἀρχὰς τὰ πολέμια χωρία λυμαινομένων , ὀλίγαις ὕστερον ἡμέραις ἅπαντα διέῤῥει τὰ πραχhθέντα καὶ ἀνετέτραπτο . Φούλκαρις γὰρ ὁ τῶν Ἐρούιλων στρατηγὸς ἀνδρεῖος μὲν δήπου ἦν , καὶ οὐδενότι πολέμιον ἐπεφύκει δειμαίνειν , θρασὺς δὲ καὶ ταραχώδης , καὶ τὸ δραστήριον οὐ μάλα ἐν δέοντι κεκτημένος , στρατηγοῦ τε καὶ ἡγεμόνος οὐ τὸ κοσμεῖν καὶ διατάττειν τὴν φάλαγγα γνώρισμα εἶναι ἡγεῖτο · ἀλλ᾿ εἴπου προφανεὶς ἐν μάχῃ καὶ προαλλόμενος , θυμῷ τε ἀθρόον ἐμβαλὼν ἐς τοὺς ἀντιπάλους , ἔπειτα αὐτουργήσειε τὰ πολέμια , ταύτῃ γε ηὔχει καὶ ἐβρενθύετο . τότε δὴ οὖν καὶ μᾶλλον ἐς ἀπεῳοκαλιαν ἠρμένος , ἐπιδρομὴν ἐς Πάρμαν ἐποιεῖτο τὴν πόλιν . ἐτύγχανεν δὲ ἡ Πάρμα ὑπὸ τῶν Φράγγων ἤδη κατεχομένη . προσῆκον δὲ αὐτὸν κατασκόπους πρότερον ἐκπέμψαι τοὺς γνωματεύσοντας ἐς τὸ ἀκριβὲς τὰ βουλεύματα τῶν πολεμίων , οὕτω τε ἐν τάξει ἐπὶ προεγνωσμένοις ἰέναι , ὁ δὲ , προπετείᾳ μόνῃ καὶ ὁρμῆ̣ παραλόγῳ πισυνος , ἐπαγόμενος ξὺν ἀκοσμίᾳ τὸ τῶν Ἐρούλων στράτευμα , καὶ ἄλλους ὁπόσοι ἐκ τῶν Ῥωμαϊκῶν εἵποντό οἱ ταγμάτων , δρομαῖος ἐχώρει , οὐδενπι ἀντίξουν ἔσεσθαι ὑποτοπησας ταῦτα δὲ προμαθὼν Βουτιλῖνος ὁ τῶν Φράγγων ἡγεμὼν , ἐς ἀμφι - θέατρόν τι οὐ πόῤῥω τῆς πόλεως ἱδρυμένον ( ἀνεῖτο δὲ τοῦτο ἀνδράσιν , οἶς ὁ βίος θεωμένου τοῦ δήμου πρὸς θηρία διαγωνίζεσθαι , ) ἐνταῦθα δὴ οὖν ἀπολεξάμενος ἐκ τῶν οἰκείων στρατοπέδων τοὺς εὐθαρσεῖς τε καὶ μαχιμωτάτους ἀπέκρυπτε , καὶ μεγίστην ἐνέδραν καταστησάμενος , ἐπεσκόπει καὶ ἀνέμενεν τὸν τοῦ ἔργου καιρόν . ἐπεὶ δὲ Φούλκαρις τε καὶ οἱ Ἔρουλοι εἴσω τῶν πολεμίων ἐτύγχανον προελθόντες , τότε δὲ δοθέντος τοῦ ξυνθήματος ἐκδραμόντες οἱ Φράγγοι , ἐσβάλλουσιν ἀθρόον ἐς αὐτοὺς ἀτάκτως τε καὶ παρημελημένως ἰόντας , εὐθύς τε oὐδενὶ κόσμῳ τοὺς ἐν χερσὶν ἅπαντας τοῖς ξίφεσι διεχρῶντο , κα - ταπλαγέντας τῷ αἰφνιδίῳ καὶ ἀπροσδοκήτῳ , μονονουχὶ σεσαγηνευμένους · μόλις δὲ οἱ πλεῖστοι συναισθανόμενοι οὗπερ ἐγεγένηντo συμφορᾶς , ἀγεννῆ καὶ αἰσχώτην ἠσπάζοντο σωτηρίαν . παραδόντες γὰρ τὰ μετάφρενα τοῖς πολεμίοις , ἔφευγον προτροπάδην , ἀλκῆς τε ἁπάσης ἐπιλελησμένοι καὶ τῆς χρονίας τῶν κινδύνων μελέτης .
Lemmas: ὁράω . ἔτι δέ ὁ Ναρσῆς ὁ πολιορκία προσκάθημαι , ὁ εἰς ΑἰμΔειαν στέλλω ὁ 'Ρωμαιων στράτευμα ** , ταράσσω ὁ συμφέρω , καί δυσθυμία , ὥσπερ εἰκός , πολύς ἁλίσκομαι . ἐπεί γάρ αὐτόσε ἀφικνέομαι , ὁ μέν πρῶτος σύν εὐβουλία τε καί τάξις ἅπας πράσσω . καί εἶπον ἢ κώμη τις ἢ πόλισμα δυσμενής ληΐζομαι ἔρχομαι , συντάσσω εὕω μάλα χωρέω , καί οὖον πόρρω ὁ μέτριος ὁ ἐπέλασις ποιέω · ὁ τε ἀναχωρέω αὐτός οὖον διασπάω , ἀλλά ἐν κόσμος γίγνομαι , ὁ μέν ὀπισθοφύλαξ ἐν ὁ δήω χῶρος μενοπαω , εἰς πλαίσιον δέ ὁ φάλαγξ τάσσω , καί ὁ λεῖος εἰς μέσος ἀπολαμβάνω , ὡς εἄν βέβαιος διασῴζω - ὁ . οὗτος δέ αὐτός ὁ γε κατά ἀρχή ὁ πολέμιος χωρίον λυμαίνομαι , ὀλίγος ὕστερος ἡμέρα ἅπας διαρρέω ὁ πράσσω καί ἀνατρέπω . Φούλκαρις γάρ ὁ ὁ ερουιλη στρατηγός ἀνδρεῖος μέν δήπου εἰμί , καί οὐδενότης πολέμιος φύω δειμαίνω , θρασύς δέ καί ταραχώδης , καί ὁ δραστήριος οὖον μάλα ἐν δήω κτάομαι , στρατηγός τε καί ἡγεμών οὖον ὁ κοσμέω καί διατάσσω ὁ φάλαγξ γνώρισμα εἰμί ἡγέομαι · ἀλλά εἶπον προφανής ἐν μάχομαι καί προαλλομαι , θυμός τε ἀθρόος ἐμβάλλω εἰς ὁ ἀντίπαλος , ἔπειτα αὐτουργέω ὁ πολέμιος , οὗτος γε αὐχέω καί βρενθύομαι . τότε δή οὖν καί μᾶλλον εἰς απεωοκαλια ἀείρω , ἐπιδρομή εἰς Πάρμα ποιέω ὁ πόλις . τυγχάνω δέ ὁ Πάρμα ὑπό ὁ Φράγγος ἤδη κατέχω . προσήκω δέ αὐτός κατάσκοπος πρότερος ἐκπέμπω ὁ γνωματεύω εἰς ὁ ἀκριβής ὁ βούλευμα ὁ πολέμιος , οὗτος τε ἐν τάξις ἐπί προγιγνώσκω εἶμι , ὁ δέ , προπέτεια μόνος καί ὁρμή παράλογος πίσυνος , ἐπάγω ξὺν ἀκοσμία ὁ ὁ Ἔρουλος στράτευμα , καί ἄλλος ὁπόσος ἐκ ὁ Ῥωμαϊκός ἕπομαι ὁ τάγμα , δρομαῖος χωρέω , οὐδενπι ἀντίξοος εἰμί ὑποτοπέω οὗτος δέ προμανθάνω Βουτιλῖνος ὁ ὁ Φράγγος ἡγεμών , εἰς ἀμφι - θέατρον τίς οὖον πόρρω ὁ πόλις ἱδρύω ( ἀνίημι δέ οὗτος ἀνήρ , οἶς ὁ βίος θεάομαι ὁ δῆμος πρός θηρίον διαγωνίζομαι , ) ἐνταῦθα δή οὖν ἀπολέγω ἐκ ὁ οἰκέω στρατόπεδον ὁ εὐθαρσής τε καί μάχιμος ἀποκρύπτω , καί μέγας ἐνέδρα καθίστημι , ἐπισκοπέω καί ἀναμένω ὁ ὁ ἔργον καιρός . ἐπεί δέ Φούλκαρις τε καί ὁ Ἔρουλος εἴδομαι ὁ πολέμιος τυγχάνω προέρχομαι , τότε δέ δίδωμι ὁ σύνθημα ἐκτρέχω ὁ Φράγγος , εἰσβάλλω ἀθρόος εἰς αὐτός ἄτακτος τε καί παρημελημένως εἶμι , εὐθύς τε oὐδενὶ κόσμος ὁ ἐν χείρ ἅπας ὁ ξίφος διαχράομαι , ἄν - ταπλαγέντας ὁ αἰφνίδιος καί ἀπροσδόκητος , μονονού σαγηνεύω · μόλις δέ ὁ πλεῖστος συναισθάνομαι ὅσπερ γίγνομαι συμφορά , ἀγεννής καί αἰσχόω ἀσπάζομαι σωτηρία . παραδίδωμι γάρ ὁ μετάφρενον ὁ πολέμιος , φεύγω προτροπάδην , ἀλκή τε ἅπας ἐπιλανθάνω καί ὁ χρόνιος ὁ κίνδυνος μελέτη .