agathias-scholasticus.historiae 2.18
ιη' . πλὴν ἀλλ’ ἔμοιγε νῦν τὰ τοιαῦτα παρέντι , καὶ αὖθις τοὐ προτέρου λόγου ἐχομένῳ , ἐπὶ τὴν τῶν Λαζῶν χώραν καὶ τοὺς περσικοὺς πολέμους ἰτέα , ἔπει καὶ κάτα τοὺς αὐτοὺς χρόνους ἐπράσσετο ἕκαστα . Ῥωμαίοις γὰρ καὶ πέρσαις ἤδη μὲν ἐκ πλείστου μέγιστος πόλεμος ξυνειστήκει , καὶ θαμὰ τὴν ἀλλήλων ἐδῄουν καὶ ἐλυμαίνοντο , νῦν μὲν εἰσβολὰς ἀκηρύκτους μηχανώμενοι καὶ ἐφόδους , νῦν δὲ πολλῷ στρατῶ ἐς ἐμφανεῖς παρατάξεις χωροῦντες . ὀλίγῳ δὲ ἔμπροσθεν ἐκεχειρίαν ἐπεποίηντο , ἐφ’ ᾧ μέντοι οὐ τελεωτάτην ἄγειν εἰρήνην , οὐδὲ ὥστε πάντοθι τῶν κινδύνων πεπαῦσθαι , ἀλλ’ ὅσον μόνον ἀνὰ τὴν ἕω καὶ τὰ τῆς Αρμενίας ὅρια ἑκατέρῳ γένει ἐσπεῖσθαι , ἀμφὶ δὲ τὴν Κολχίδα γῆν τὸν πόλεμον διαφέρειν . οἱ δὲ Λαζοί Κόλχοι τοπαλαιὸν ὠνομάζοντο , καὶ οὗτοι ἐκεῖνοι τυγ χάνουσιν ὄντες . τοῦτό τε οὐκ ἄν τις ἀμφιγνοήσειε τεκμαιρόμενος τῷ τε Φάσιδι κω Καυκάσῳ καὶ τῇ περὶ ταῦτα ἐκ πλείστου οἰκήσει . λέγεται δὲ τοὺς Κόλχους Αἰγυπτίων εἶναι ἀποίκους . φασὶ γὰρ πολλῷ ἔμπροσθεν τοῦ ἐπίπλου τῶν ἀμφὶ τὸν Ἰάσονα ἡρώων , καὶ πρό γε τῆς τῶν Ἀσσυρίων ἐπικρατείας καὶ τῶν Νίνου τε καὶ Σεμιράμιδος χρόνων Σέσωστρίν τινα βασιλέα Αἰγύπτιον μεγίστην στρατιὰν ἐκ τῶν ἐπιχωρίων ἀγείραντα , καὶ ἅπασαν τὴν Ἀσίαν ἐπελθόντα καὶ καταστρεψάμενον , ἀλλὰ καὶ ἐν τῷδε ἀφικέσθαι τῷ χώρῳ , ἀπόμοιράν τε ἐνταῦθα καταλιπεῖν τοῦ ὁμίλου , καὶ τοίνυν ἐνθένδε τὸ τῶν Κόλχων κατάγεσθαι γένος . τοῦτο δὲ Διόδωρός τέ φησιν ὁ Σικελιώτης καὶ ἄλλοι ὡς πλεῖστοι τῶν παλαιῶν ἱστοριογράφων . οἳ δὴ οὖν , εἴτε Λαζοὶ , εἴτε Κόλχοι , εἴτε Αἰγύπτιοι μετανάσται , περιμάχητοι ἐν τῷ καθ᾿ ἡμᾶς γεγένηνται χρόνῳ , καὶ πλεῖστοι ὅσοι ἀγῶνες τῆς τούτων γε ἕκατι καταβέβληνται χώρας . Χοσρόης τε γὰρ ὁ Περσῶν βασιλεὺς ἤδη πολλὰ καὶ ἐπικαιρότατα τῶν ἐκείνῃ χωρίων σφετερισάμενος καὶ κατέχων , οὐκ ᾤετο δεῖν μεθιέναι , ἀλλὰ καὶ τὰ λοιπὰ χειρώσασθαι διενοεῖτο , Ἰουστινιανῷ τε τῷ ῾Ρωμαίων αὐτοκράτορι καταπροέσθαι Γουβάζην τὸν Λαζῶν ἐν τῷ τότε βασιλέα , καὶ ἅπαν τὸ ἔθνος , κατηκόους ὄντας καὶ εὔνους καὶ τὰ ἐς θεὸν ὁμογνώμονας , οὐκ ἀνεκτὰ ἐδόκει οὐδὲ ὅσιον . μᾶλλον μὲν οὖν καὶ ἐπειρᾶτο παντὶ σθένει ἀπώσασθαι ὡς τάχιστα τοὺς πολεμίους . ἐλογίζετο γὰρ καὶ ἐδεδίει , ὡς εἰ τῷ πολέμῳ κρατήσαιεν οἱ Πέρσαι , καὶ ἁπάσης ἐπιλάβοιντο τῆς χώρας , οὐδὲν ἔσται τὸ κωλύον αὐτοὺς ἀνὰ τὸν Εὔξεινον πόντον ἀδεῶς ναυτιλλομένους , τὰ ἐνδότατα τῆς ῾Ρωμαίων ἀρχῆς ἀνιχνεύειν . τοιγάρτοι στράτευμά τε μέγιστον καὶ ἀλκιμώτατον ἐνταῦθα ἔταξεν , καὶ στρατηγοὺς επέστησεν τοὺς ἀρίστους . Βέσσας τεγὰρ καὶ Mαρτῖνος καὶ Βούζης ἡγεῖτο , ἄνδρες ἐν τοῖς μάλιστα γεγενημένοι καὶ πολέμους συχνοὺς ἀγωνισάμενοι . ἔσταλτο δὲ καὶ Ἰουστῖνος ὁ Γερμανοῦ , νεάζων μὲν ἔτι κομιδῇ , τὰ δὲ πολέμια ἤδη πεπαιδευμένος .
Lemmas: ΙΗΥ . πλήν ἀλλά ἐγώ νῦν ὁ τοιοῦτος παρίημι , καί αὖθις ὁ πρότερος λόγος ἔχω , ἐπί ὁ ὁ Λαζοί χώρα καί ὁ περσικός πόλεμος ἰτέα , ἔπος καί καὶ ὁ αὐτός χρόνος πράσσω ἕκαστος . Ῥωμαῖος γάρ καί Πέρσης ἤδη μέν ἐκ πλεῖστος μέγας πόλεμος συνίστημι , καί θαμά ὁ ἀλλήλων δῃόω καί λυμαίνομαι , νῦν μέν εἰσβολή ἀκήρυκτος μηχανάομαι καί ἔφοδος , νῦν δέ πολύς στρατός εἰς ἐμφαίνω παράταξις χωρέω . ὀλίγος δέ ἔμπροσθεν ἐκεχειρία ποιέω , ἐπί ὅς μέντοι οὖον τέλειος ἄγω εἰρήνη , οὐδέ ὥστε πάντοθι ὁ κίνδυνος παύω , ἀλλά ὅσος μόνος ἀνά ὁ ἠώς καί ὁ ὁ Ἀρμένιος ὅριον ἑκάτερος γένος σπένδω , ἀμφί δέ ὁ Κολχίς γῆ ὁ πόλεμος διαφέρω . ὁ δέ Λαζοί Κόλχος τοπαλαιος ὀνομάζω , καί οὗτος ἐκεῖνος τυγ χάσκω εἰμί . οὗτος τε οὐ ἄν τις ἀμφιγνοέω τεκμαίρομαι ὁ τε φάσις πω Καύκασος καί ὁ περί οὗτος ἐκ πλεῖστος οἰκέω . λέγω δέ ὁ Κόλχος Αἰγύπτιος εἰμί ἄποικος . φημί γάρ πολύς ἔμπροσθεν ὁ ἐπίπλοος ὁ ἀμφί ὁ Ἰάσων ἥρως , καί πρό γε ὁ ὁ Ἀσσύριος ἐπικράτεια καί ὁ Νίνος τε καί Σεμιράμις χρόνος Σέσωστρις τις βασιλεύς Αἰγύπτιος μέγας στρατία ἐκ ὁ ἐπιχώριος ἀγείρω , καί ἅπας ὁ Ἀσία ἐπέρχομαι καί καταστρέφω , ἀλλά καί ἐν ὅδε ἀφικνέομαι ὁ χῶρος , ἀπόμοιρα τε ἐνταῦθα καταλείπω ὁ ὅμιλος , καί τοίνυν ἐνθένδε ὁ ὁ Κόλχος κατάγω γένος . οὗτος δέ Διόδωρος τε φημί ὁ Σικελιώτης καί ἄλλος ὡς πλεῖστος ὁ παλαιός ἱστοριόγραφος . ἕ δή οὖν , εἴτε Λαζός , εἴτε Κόλχος , εἴτε Αἰγύπτιος μετανάστης , περιμάχητος ἐν ὁ κατά ἐγώ γίγνομαι χρόνος , καί πλεῖστος ὅσος ἀγών ὁ οὗτος γε ἕκητι καταβάλλω χώρα . Χοσρόης τε γάρ ὁ Πέρσης βασιλεύς ἤδη πολύς καί ἐπίκαιρος ὁ ἐκεῖνος χωρίον σφετερίζω καί κατέχω , οὐ οἴομαι δήω μεθίημι , ἀλλά καί ὁ λοιπάς χειρόομαι διανοέομαι , Ἰουστινιανός τε ὁ Ῥωμαῖος αὐτοκράτωρ καταπροίημι Γουβάζης ὁ Λαζοί ἐν ὁ τότε βασιλεύς , καί ἅπας ὁ ἔθνος , κατήκοος εἰμί καί Εὔνους καί ὁ εἰς θεός ὁμογνώμων , οὐ ἀνεκτός δοκέω οὐδέ ὅσιος . μᾶλλον μέν οὖν καί πειράω πᾶς σθένος ἀπωθέω ὡς ταχύς ὁ πολέμιος . λογίζομαι γάρ καί δείδω , ὡς εἰμί ὁ πόλεμος κρατέω ὁ Πέρσης , καί ἅπας ἐπιλαμβάνω ὁ χώρα , οὐδείς εἰμί ὁ κωλύω αὐτός ἀνά ὁ Εὔξεινος πόντος ἀδεῶς ναυτίλλομαι , ὁ ἔνδος ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή ἀνιχνεύω . τοιγάρ στράτευμα τε μέγας καί ἄλκιμος ἐνταῦθα τάσσω , καί στρατηγός ἐφίστημι ὁ ἀγαθός . Βέσσας τεγὰρ καί ἀρτῖνος καί Βούζης ἡγέομαι , ἀνήρ ἐν ὁ μάλιστα γίγνομαι καί πόλεμος συχνός ἀγωνίζομαι . στέλλω δέ καί Ἰουστῖνος ὁ Γερμανός , νεάζω μέν ἔτι κομιδή , ὁ δέ πολέμιος ἤδη παιδεύω .