agathias-scholasticus.historiae 1.3
γ΄ . Οὕτω μὲν οὖν οἱ Φράγγοι ἄριστα βιοῦντες , σφῶν τε αὐτῶν καὶ τῶν προσοίκων κρατοῦσι , παῖδες ἐκ πατέρων τὴν βασιλείαν διαδεχόμενοι . ἀλλὰ γὰρ καὶ ἐς ἐκεῖνο τοῦ καιροῦ , ὅτε δὴ οἱ Γότθοι ὡς αὐτοὺς ἐπρεσβεύοντο , τρεῖς αὐτοῖς ἡγεμόνες ἐτύγχανον ὄντες . ὄντες . οὐκ ἄπο τρόπου δέ μοι εἶναι δοκεῖ βραχύ τι ἄνωθεν ἀρξαμένῳ τοῦ γένους καὶ τῶν ξυνενεχθέντων τῷ πρὸ τοῦ ἐλάχιστα διεξελθόντι , ἔπειτα ἐς ἐκείνους οἱ δὴ ἐν τῷ τότε ἐκράτουν , τὴν ἐκδρομὴν καταπαῦσαι τοῦ λόγου . Χιλδίβερτος μὲν γὰρ καὶ Χλωθάριος , ἔτι δὲ Θευδέριχος καὶ Χλωθομῆρος ἀδελφοὶ ἐγεγένηντο . οὗτοι δὲ ἐπειδὴ αὐτοῖς Χλωθοαῖος ὁ πατὴρ ἐτεθνήκει , διενείμαντο τέτραχα τὴν βασίλειαν , κατά τε πόλεις καὶ ἔθνη ἐς ὅσον οἶμαι τῶν ἴσων ἑκάστῳ μετεῖναι . οὐ πολλῷ δὲ ὕστερον Χλωθομῆρος κατὰ Βουργουζιώνων ἐπιστρατεύσας , γένος δὲ τοῦτο Γοτθικὸν , αὐτουργόν τε περιφανῶς τὰ πολέμια , ) ἐν αὐτῷ δὴ τῷ πολέμῳ ἀκοντίῳ τὼ στέρνα τυπεὶς , ἀνῃρέθη . πεσόντος δὲ αὐτοῦ , ἐπειδὴ τὴν κόμην οἱ Βουργουζίωνες καθειμένην καὶ ἄφετον ἐθεάσαντο καὶ μέχρι τοῦ μεταφρένου κεχαλασμένην , αὐτίκα ἔγνωσαν τὸν ἡγεμόνα τῶν πολεμίων ἀποκτανόντες . θεμιτὸν γὰρ τοῖς βασιλεῦσι τῶν Φράγγων οὐπώποτε κείρεσθαι , ἀλλ’ ἀκειρεκόμαι τέ εἰσιν ἐκ παίδων ἀεὶ , καὶ παρῃώρηνται αὐτοῖς ἅπαντες εὖ μάλα ἐπὶ τῶν ὤνμων οἱ πλόκαμοι · ἐπεὶ καὶ οἱ ἐμπρόσθιοι ἐκ τοῦ μετώπου σχιζόμενοι , ἐφ’ ἑκάτερα φέρονται . οὐ μὴν ὥσπερ οἱ τῶν Τούρκων τε καὶ Ἀβαρῶν ἀπέκτητοι καὶ αὐχμηροὶ καὶ ῥυπῶντες , καὶ ἐνέρσει ἀπρεπῶς ἀναπεπλεγμένοι , ἀλλὰ ῥύμματα γὰρ ἐπιβάλλουσιν αὐτοῖς ποικίλα , καὶ ἐς τὸ ἀκριβὲς διαξαίνουσι . τοῦτο δὲ ὥσοπερ τι γνώρισμα καὶ γέρας ἐξαιρε - τὸν τῷ βασιλείῳ γένει ἀνεῖσθαι νενόμισται · ἐπεὶ τό γε ὑπήκοον περίτροχα κείρονται , καὶ κομᾷν αὐτοῖς περαιτέρω οὐ μάλα ἐφεῖται . τότε δὴ οὖν τοῦ Χλωθομήρου τὴν κεφαλὴν οἱ Βουργουζιώνες ἀποτεμόντες , καὶ τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν στρατεύμασιν ἀναδείξαντες , ψοφοὸεεῖς αὐτίκα πεποιηιται ἅπαντας καὶ δυσέλπιδας , καὶ κατεάγη αὐτοῖς ἀγεννῶς τὰ φρονήματα , κατεπτηχόιτες τε ἦσαν , καὶ οἷοι οὐκ ἔτι ἐθέλειν ἀναμαχέσασθαι . καὶ δὴ τοῖς μὲν νενικηκόσιν , ᾖπερ ἄριστα αὐτοῖς ἔχειν ἐδόκει , καὶ ἐφ’ αἷς ᾤοντο χρῆναι συνθήκαις , ὁ πόλεμος διελέλυτο . τοῦ δὲ Φραγγικοῦ ὁμίλου ὅ , τι ἐσέσωστο , ἄσμενοι ἐς τὰ σφέτερα ἐπανῄεσαν . οὕτω δὲ τοῦ Χλωθομήρου διαφθαρέντος , αὐτίκα ἐς τοὺς ἀδελφοὺς ( οὐ γὰρ δὴ παῖς αὐτῷ ἐγεγόνει ) ἡ ἐκείνου ἀρχὴ ἐμερίζετο . οὐκ ἐς μακρὰν δὲ καὶ Θευδέριχος νόσῳ ἁλοὺς ἀπεβίω , καταλιπὼν Θευδιβέρτῳ τῷ υἱῷ τά τε ἄλλα , ἀγαθὰ καὶ μὲν δὴ καὶ τὸ τῆς ἡγεμονίας ἀξίωμα .
Lemmas: Γ΄ . οὕτως μέν οὖν ὁ Φράγγος ἀγαθός βία , σφεῖς τε αὐτός καί ὁ πρόσοικος κρατέω , παῖς ἐκ πατήρ ὁ βασίλειος διαδέχομαι . ἀλλά γάρ καί εἰς ἐκεῖνος ὁ καιρός , ὅτε δή ὁ Γότθος ὡς αὐτός πρεσβεύω , τρεῖς αὐτός ἡγεμών τυγχάνω εἰμί . εἰμί . οὐ ἀπό τρόπος δέ ἐγώ εἰμί δοκέω βραχύς τίς ἄνωθεν ἄρχω ὁ γένος καί ὁ συμφέρω ὁ πρό ὁ μικρός διεξέρχομαι , ἔπειτα εἰς ἐκεῖνος ὁ δή ἐν ὁ τότε κρατέω , ὁ ἐκδρομή καταπαύω ὁ λόγος . Χιλδίβερτος μέν γάρ καί Χλωθάριος , ἔτι δέ Θευδέριχος καί Χλωθομῆρος ἀδελφός γίγνομαι . οὗτος δέ ἐπεί αὐτός Χλωθοαῖος ὁ πατήρ θνῄσκω , διανέμω τέτραχα ὁ βασίλεια , κατά τε πόλις καί ἔθνος εἰς ὅσος οἴομαι ὁ ἴσος ἕκαστος μέτειμι . οὖον πολύς δέ ὕστερος Χλωθομῆρος κατά βουργουζιωνος ἐπιστρατεύω , γένος δέ οὗτος Γοτθικός , αὐτουργός τε περιφανής ὁ πολέμιος , ) ἐν αὐτός δή ὁ πόλεμος ἀκόντιον ὁ στέρνον τύπτω , ἀναιρέω . πίπτω δέ αὐτός , ἐπεί ὁ κόμη ὁ Βουργουζίων καθέζομαι καί ἀφίημι θεάομαι καί μέχρι ὁ μετάφρενον χαλάω , αὐτίκα γιγνώσκω ὁ ἡγεμών ὁ πολέμιος ἀποκτείνω . θεμιτός γάρ ὁ βασιλεύς ὁ Φράγγος οὐπώποτε κείρω , ἀλλά ἀκειρεκόμης τε εἰμί ἐκ παῖς ἀεί , καί παροράω αὐτός ἅπας εὕω μάλα ἐπί ὁ ὄνομαι ὁ πλόκαμος · ἐπεί καί ὁ ἐμπρόσθιος ἐκ ὁ μέτωπον σχίζω , ἐπί ἑκάτερος φέρω . οὖον μήv ὥσπερ ὁ ὁ Τοῦρκος τε καί ἀβαρής ἀπέκτητος καί αὐχμηρός καί ῥυπάω , καί ἔνερσις ἀπρεπῶς ἀναπλέκω , ἀλλά ῥύμμα γάρ ἐπιβάλλω αὐτός ποικίλος , καί εἰς ὁ ἀκριβής διαξαίνω . οὗτος δέ ὥσοπερ τίς γνώρισμα καί γέρας ἐξαίρω - ὁ ὁ βασίλειος γένος ἀνίημι νομίζω · ἐπεί ὁ γε ὑπήκοος περίτροχα κείρω , καί κομάω αὐτός περαιτέρω οὖον μάλα ἐφίημι . τότε δή οὖν ὁ χλωθομηρος ὁ κεφαλή ὁ βουργουζιαβρων ἀποτέμνω , καί ὁ ἀμφι αὐτός στράτευμα ἀναδείκνυμι , ψοφοοεις αὐτίκα ποιέω ἅπας καί δύσελπις , καί κατάγνυμι αὐτός ἀγεννής ὁ φρόνημα , καταπτήσσω τε εἰμί , καί οἷος οὐ ἔτι ἐθέλω ἀναμάχομαι . καί δή ὁ μέν νικάω , ὅσπερ ἀγαθός αὐτός ἔχω δοκέω , καί ἐπί ὅς οἴομαι χρή συνθήκη , ὁ πόλεμος διαλύω . ὁ δέ Φραγγικός ὅμιλος ὅς , τίς σῴζω , ἄσμενος εἰς ὁ σφέτερος ἐπάνειμι . οὗτος δέ ὁ χλωθομηρος διαφθείρω , αὐτίκα εἰς ὁ ἀδελφός ( οὖον γάρ δή παῖς αὐτός γίγνομαι ) ὁ ἐκεῖνος ἀρχή μερίζω . οὐ εἰς μακράν δέ καί Θευδέριχος νόσος ἁλίσκομαι ἀποβιόω , καταλείπω Θευδίβερτος ὁ υἱός ὁ τε ἄλλος , ἀγαθός καί μέν δή καί ὁ ὁ ἡγεμονία ἀξίωμα .