agathias-scholasticus.historiae 2.14
ιδ΄ . Ἐν τούτοις δὲ τοῦ χειμῶνος τριβέντος , ἅμα ἦρι ἀρχομένῳ , ἐς λόγους ἐλθεῖν τῷ Ναρσῆ ὁ Ῥάγναρις ρόντων πέρι χρῆναι ᾠήθη , καὶ οὖν ἐπιτετραμμένον αὐτῷ ἅμα ὀλίγοις ἐν μεταιχμίῳ , ξυνηλθέτην τε ἄμφω ἐς ταὐτὸ , κὼ πολλὰ ἄττα διελεγέσθην . ἰδὼν δὲ ὁ Ναρσῆς τὸν Ῥάγναριν ἐς ἀλαζονείαν ἠρμένον , καὶ πλείστῃ χρώμενον μεγαληγορίᾳ , ὡς μειζόνων τε ἢ κατ’ αὐτὸν ἐφίεσθαι , κἀκ τοῦ ὑπερτέρου ἐπικομπάζειν , διέλυσεν αὐτίκα τὴν ξυνουσίαν , καὶ ἀπηγόρευσεν τῇ ξυμβάσει , καὶ ἀπέπεμπέ γε αὐτὸν αὖθις ἐς τοὐπίσω ἄπρακτον ἔπι τοῖς προτέροις μενοῦντα . ὁ δὲ ἐπειδὴ ἐν τῷ λόφῳ ἐγεγόνει , καὶ ἤδη οὐ πόρρω τοῦ τείχους ἀφῖκτο , χαλεπαίνων ὅτι δὴ αὐτῷ οὐδὲν ὁτιοῦν τῶν ἐλπισθέντων ἀπέβη , ἐντείνει ἦρέμα λαθραίως τὸ τόξον , κω εἶτα ἀθρόον μεταστραφεὶς , ἀφίησι βέλος ἰθὺ τοῦ Ναρσοῦ , διήμαρτε δὲ τοῦ σκοποῦ . ἑτέ - ρωθι γάρ που ἀπέπτη ὁ ἄτρακτος , καὶ κατέπεσεν οὐδένα σι - νάμενος . μετῆλθε δὲ ὅμως ἡ δίκη εὐθὺς τὴν τοῦ βαρβάρου πα - ρανομίαν . οἱ γὰρ ἀμφὶ τὸν Ναρσῆν δορυφόροι ἐν ὀργῇ τὸ ἐκείνου ποιησάμενοι θράσος , ἐπιτοξάζονται εἰς αὐτὸν , καὶ πλήττεται καιρίαν ὁ δείλαιος . πῶς γὰρ οὐκ ἤμελλεν , ἄδικον τι καὶ ἀγεννὲς ἐγχείρημα δράσας ; καὶ μόλις μὲν αὐτὸν οἱ ὀπαδοὶ φοράδην εἴσω τοῦ περιβόλου διακομίζουσιν . ἡμέρας δὲ δύο ἀρκέσας , ἀκλεῶς ἀπεβίω , καὶ τὰ τῆς ἀπιστίας αὐτῷ καὶ παροινίας ἐς τόδε κακοῦ ἐτελεύτα . ἐκείνου δὲ διαφθαρέντος , αὐτίκα οἱ Γότθοι , οὐ γὰρ ἀντέχειν ἔτι τῇ πολιορκίᾳ οἶοι τε εἶναι ἡγοῦντο , ἐδέοντο τοῦ Ναρσοῦ τὰ πιστὰ σφισι παρασχέσθαι , ὡς τοῦ ζῆν αὐτοὺς οὐκ ἀφαιρήσει . ὃ δὴ καὶ τάχιστα ὀμωμοσμένον , σφᾶς τε αὐτοὺς ἐκεῖνοι καὶ τὸ φρούριον παρέδοσαν . Ναρσῆς δὲ ἀπέκτεινε μὲν οὐδένα τῷ ταῦτά τε ὀμωμοκέναι , καὶ ἄλλως οὐχ ὅσιον εἶναι τοὺς ἡσσημένους ὠμότατα διαχειρίζεσθαι . ὡς ἂν δὲ μὴ αὖθις νεωτερίσαιεν , ἅπαντας ὡς βασιλέα ἐς τὸ Βυζάντιον ἔστειλεν . Ἐν ᾦ δὲ ταῦτα ἐπράττετο , Θευδίβαλδος τὸ μειράκιον , ὃς δὴ τῶν προσοικούντων τὴν Ἰτα - λίαν Φράγγων ἐκράτει , ᾗπέρ μοι εἴρηται πρότερον , οὗτος δὲ οἰκτρότατα ἤδη ἐτεθνηκει τῇ νόσῳ περιτακεὶς τῇ συντρόφῳ . ἐπεὶ δὲ Χιλδίβερτόν τε καὶ Χλωθάριον , ὡς δὴ καὶ τῷ γένει ἐγγυτάτους , ἐπὶ τὸν κλῆρον τοῦ παιδὸς ὁ νόμος ἐκάλει , αὐτίκα ἔρις αὐτοῖς ἐνέπεσεν δεινὴ , καὶ οἴα μικροῦ δεῖν τῷ παντὶ λυμήνασθαι γένει . Χιλδίβερτος μὲν γὰρ γηραιὸς ἤδη ὑπῆρχεν καὶ πόρρω που ἥκων τῆς ἡλικίας , καὶ πρός γε ἀσθενείᾳ εἴχετο πολλῇ , ὡς συνεσκληκέναι οἱ ἅπαν καὶ διατετῆχθαι τὸ σῶμα . παῖδές τε αὐτῷ ἄῤῥενες οὐκ ἦσαν οἱ τὴν ἄρχην διαδεξόμενοι , ἀλλ’ ἐν θυγατράσιν ἐγηροκομεῖτο . Χλωθάριος δὲ ῥωμαλέος ἦν ἔτι καὶ οὔπω λίαν ἐγεγηράκει , πλὴν ὅσον ἐς πρώτην ῥυτίδα , υἱούς τε εἶχεν τέτταρας , βούπαιδας ἤδη θαῤῥαλέους , κάὶ πρὸς τὸ ἐνεργὸν ὡρμημένους . τοιγάρτοι οὐ μεθεκτέα ἔφασκεν τῷ ἀδελφῷ τῶν Θευδιβάλδου χρημάτων , ὡς οὐκ ἐς μακρὰν καὶ αὐτῆς δήπου τῆς Χιλδιβέρτου βασιλείας ἐς αὐτόν τε καὶ τοὺς οἰκείους παῖδας μεταπεσουμένης . καὶ τοίνυν οὐ διήμαρτε τῆς ἐλπίδος . ὁ γὰρ πρεσβύτης ἑκὼν ἐνεδίδου τοῦ κλήρου , δεδιὼς , οἶμαι , τὴν δύναμιν τοῦ ἀνδρὸς , καὶ ἀπαλλαξείων τῆς ἐς αὐτὸν δυσμενείας . ὀλίγῳ τε ὕστερον αὐτὸς μὲν ἀπεβίω , ἅπαν δὲ τὸ τῶν Φράγγων κράτος ἐς μόνον Χλωθάριον κατεῤῥύη . ἐν τοῖσδε μὲν τὰ Ἰταλιωτῶν κὼ Φράγγων πράγματα ἐχώρει .
Lemmas: ὁράω . ἐν οὗτος δέ ὁ χειμών τρίβω , ἅμα ἦρι ἄρχω , εἰς λόγος ἔρχομαι ὁ Ναρσῆς ὁ Ῥάγναρις ρ́ων περί χρή οἴομαι , καί οὖν ἐπιτρέπω αὐτός ἅμα ὀλίγος ἐν μεταίχμιον , συνέρχομαι τε ἄμφω εἰς αὐτός , Κῶς πολύς τις διαλέγω . εἶδον δέ ὁ Ναρσῆς ὁ Ῥάγναρις εἰς ἀλαζονεία ἀείρω , καί πλεῖστος χράω μεγαληγορία , ὡς μείζων τε ἢ κατά αὐτός ἐφίημι , ἐκ ὁ ὑπέρτερος ἐπικομπάζω , διαλύω αὐτίκα ὁ συνουσία , καί ἀπαγορεύω ὁ σύμβασις , καί ἀποπέμπω γε αὐτός αὖθις εἰς τοὐπίσω ἄπρακτος ἐπί ὁ πρότερος μένω . ὁ δέ ἐπεί ἐν ὁ λόφος γίγνομαι , καί ἤδη οὖον πόρρω ὁ τεῖχος ἀφικνέομαι , χαλεπαίνω ὅτι δή αὐτός οὐδείς ὁστισοῦν ὁ ἐλπίζω ἀποβαίνω , ἐντείνω ἠρέμα λαθραῖος ὁ τόξον , πω εἶτα ἀθρόος μεταστρέφω , ἀφίημι βέλος ἰθύς1 ὁ Ναρσῆς , διαμαρτάνω δέ ὁ σκοπός . ἑτός - ρωθι γάρ ποῦ ἀποπέτομαι ὁ ἄτρακτος , καί καταπίπτω οὐδείς βρόχος - νάω . μετέρχομαι δέ ὅμως ὁ δίκη εὐθύς ὁ ὁ βάρβαρος πῃ - ρανοεις . ὁ γάρ ἀμφί ὁ Ναρσῆς δορυφόρος ἐν ὀργή ὁ ἐκεῖνος ποιέω θράσος , ἐπιτοξάζομαι εἰς αὐτός , καί πλήσσω καίριος ὁ δείλαιος . πῶς γάρ οὐ μέλλω , ἄδικος τίς καί ἀγεννής ἐγχείρημα δράω ; καί μόλις μέν αὐτός ὁ ὀπηδός φοράδην εἴδομαι ὁ περίβολος διακομίζω . ἡμέρα δέ δύο ἀρκέω , ἀκλεής ἀποβιόω , καί ὁ ὁ ἀπιστία αὐτός καί παροινία εἰς ὅδε κακός τελευτάω . ἐκεῖνος δέ διαφθείρω , αὐτίκα ὁ Γότθος , οὖον γάρ ἀντέχω ἔτι ὁ πολιορκία οἶος τε εἰμί ἡγέομαι , δήω ὁ Ναρσῆς ὁ πιστόν ὅς παρέχω , ὡς ὁ ζῶ αὐτός οὐ ἀφαιρέω . ὅς δή καί ταχύς ὄμνυμι , σφεῖς τε αὐτός ἐκεῖνος καί ὁ φρούριον παραδίδωμι . Ναρσῆς δέ ἀποκτείνω μέν οὐδείς ὁ οὗτος τε ὄμνυμι , καί ἄλλως οὐ ὅσιος εἰμί ὁ ἡσσάομαι ὠμός διαχειρίζω . ὡς εἄν δέ μή αὖθις νεωτερίζω , ἅπας ὡς βασιλεύς εἰς ὁ Βυζάντιον στέλλω . ἐν οἶς δέ οὗτος πράσσω , Θευδίβαλδος ὁ μειράκιον , ὅς δή ὁ προσοικέω ὁ ἔρχομαι - λίαν Φράγγος κρατέω , ὅς ἐγώ εἴρω πρότερος , οὗτος δέ οἰκτρός ἤδη θνῄσκω ὁ νόσος περιτήκω ὁ σύντροφος . ἐπεί δέ Χιλδίβερτόν τε καί Χλωθάριον , ὡς δή καί ὁ γένος εγγύτατος , ἐπί ὁ κλῆρος ὁ παῖς ὁ νόμος καλέω , αὐτίκα Ἔρις αὐτός ἐμπίπτω δεινός , καί οἶος μικρός δήω ὁ πᾶς λυμαίνομαι γένος . Χιλδίβερτος μέν γάρ γηραιός ἤδη ὑπάρχω καί πόρρω ποῦ ἥκω ὁ ἡλικία , καί πρός γε ἀσθένεια ἔχω πολύς , ὡς συσκέλλω ὁ ἅπας καί διατάσσω ὁ σῶμα . παῖς τε αὐτός ἄρσην οὐ εἰμί ὁ ὁ ἀρχή διαδέχομαι , ἀλλά ἐν θυγάτηρ ἐγείρω . Χλωθάριος δέ ῥωμαλέος εἰμί ἔτι καί οὔπω λίαν γηράσκω , πλήν ὅσος εἰς πρῶτος ῥυτίς , υἱός τε ἔχω τέσσαρες , βούπαις ἤδη θαρραλέος , κὰι πρός ὁ ἐνεργός ὁρμάω . τοιγάρ οὖον μεθεκτέον φάσκω ὁ ἀδελφός ὁ Θευδίβαλδος χρῆμα , ὡς οὐ εἰς μακράν καί αὐτός δήπου ὁ Χιλδιβέρτου βασίλεια εἰς αὐτός τε καί ὁ οἰκεῖος παῖς μεταπίπτω . καί τοίνυν οὖον διαμαρτάνω ὁ ἐλπίς . ὁ γάρ πρεσβύτης ἑκών ἐνδίδωμι ὁ κλῆρος , δείδω , οἴομαι , ὁ δύναμις ὁ ἀνήρ , καί ἀπαλλάσσω ὁ εἰς αὐτός δυσμένεια . ὀλίγος τε ὕστερος αὐτός μέν ἀποβιόω , ἅπας δέ ὁ ὁ Φράγγος κράτος εἰς μόνος Χλωθάριον καταρρέω . ἐν ὅδε μέν ὁ Ἰταλιώτης Κῶς Φράγγος πρᾶγμα χωρέω .