agathias-scholasticus.historiae 4.6
ς΄ . Πῶς οὖν οὐ παντὸς ὀλέθρου καὶ τιμωρίας ὑπέρτερα 20 πάσης τὸ τετολμημένα δόξοιεν ἄν ; ἀδίκια γὰρ καὶ κατ’ ἄλλου του γιγνομένη φευκτόν τι καὶ ἀπειρημένον , μάλιστα δὲ εἰ φί - λον καὶ εὔνουν καὶ πολλάκις προκεκινδυνευκότα τῶν πέλας εἰναι συμβαίη τὸν ἠδικημένον . τις γὰρ ὁ τοῦ Περσῶν πλούτου καὶ τῶν προτεινομένων ἁπάντων τὴν πρὸς ὑμᾶς εὔνοιαν αλλαξαμενος ; τις ὁ τὴν Χοσρόου φιλίαν ὑπεριδὼν , γᾶι , παρὸν ἐκεῖσε πρὸς μεγίστην εὐδαιμονίαν χωρῆσαι , τὸ παρ’ ὑμῖν ἔλαττον ἀγαπήσας ; τις ὁ πρότερον τῆς χώρας ὑπὸ Μηδῶν ἐπὶ πλεῖστον χρόνον πιεζομένης , καὶ τῆς παρ’ ὑμῶν ἐπικουρίας ἔτι μελλούσης , μεταστὰς μεταστὰς ἀθρόον καὶ μετοικισάμενος ἐπ’ αὐτὰς δήπου τὰς ὑπερβολὰς τοῦ Καυκάσου , ἐνταῦθά τε θηριώδη τινὰ δίαιταν μᾶλλον ὑποστὰς μετιέναι , ἥ προσηκάμενος τὴν τῶν πολεμίων φιλοφροσύνην καὶ καταβὰς οἴκοι μένειν ἐν εὐπαθείᾳ ; τις δὴ οὖν οὗτος ; ἐκεῖνος ὁ μηδὲν τῶν δεινῶν , ἤν τι παθεῖν ὑπὲρ ὑμῶν ἴδει , κατορρωδήσας , Γουβάζης , ὧ νόμοι καὶ δίκη ! ὁ μηδίσας , ὁ τύραννος , ὁ τὰ Ῥωμαίων καταπροέμενος · καὶ τέθνηκεν ὑπὸ Ῥουστίκου τε καὶ Ἰωάννου , βδελυρῶν οὕτω καὶ καταπτύστων ἀνθρώπων , ἀνὴρ βασιλεύς · ᾧπερ εἰ καὶ τοιούτου μετῆν ὡς ἀληθῶς ἐπικλήματος , ἀλλ’ οὐχ ὑπὸ τούτων αὐτὸν ἐχρῆν εὐθὺς ἀνηρπάσθαι , κριθέντα δὲ μᾶλλον σχολαίτερον ὑπὸ τοῦ κοινοῦ Ῥωμαίων τε καὶ Κόλχων βασιλέως , ἅτε δὴ μεγίστου καὶ τῷ παντὶ κρείττονος , προσηκόντως ρηθῆναι . ἀλλ’ ἐπειδὴ ταύτης δὴ τῆς μιαιφονίας αἰτία μὲν αὐ - τοῖς ἔνδικος οὐχ ὑπῆν , δυσμένεια δὲ μᾶλλον παράλογος ὑπὸ βασκανίας εἰς τοῦτο κακοῦ προηγμένη , εἰκότως εὐβουλίᾳ μὲν καὶ λογισμῷ σώφρονι καὶ τῇ τοῦ συνοίσοντος ἐπιγνώσει οὐδένα παρῆκαν καιρὸν , μόνῳ δὲ τῷ αὐθαδιαζομένῳ τῆς ψυχῆς καὶ χαλεπαίνοντι πολλὴν παρέσχον αὐτονομίαν καὶ τὸ μελετηθὲν ἐκπλέίστου καί ὠδινόμενον οὕτω πως ἐκ τοῦ παρείκοντος ἔδρασαν , ὡς μήτε τὴν ἀκμὴν τοῦ παρόντος χρόνου φυλάξασθαι , μήτε μὴν διανοηθῆναι . πολέμου γὰρ τοσούτου περιεστηκότος , ἐμφρόνων μὶν ἀνδρῶν ἔργον ἂν ἦν καὶ τὰ ξένα καὶ οὔπω γνώριμα τῶν ἐθνῶν εὐνοίᾳ προσάγεσθαι οὗτοι δὲ καὶ τοὺς πρώην οἰκειοτάτους ἐκπολεμῶσαι Ῥωμαίοις περὶ πλείστου πεποίηνται · καὶ , τό γε ἧκον εἰς αὐτοὺς , προσκεχωρήκαμεν τοῖς ἐναντίοις , ἐπιβουλεύομεν τοῖς πάλαι φιλτάτοις , ἡ χώρα Περσῶν , τὰ πατρῷα νόμιμα φροῦδα , πάντα συμβέβηκεν ἀτεχνῶς , ὁπόσα στάσεως τε καὶ ταραχῆς ἐμφυλίας γνωρίσματα μανιώδη . οὐκοῦν ὡς τούτων ἁπάντων ἔργῳ προελθόντων , καὶ πανταχόθεν ἡμῖν τῶν πραγμάτων διαρρυέντων , οὕτω ποινὰς ἀξίας αὐτοῖς , εἴπερ ἄρα καὶ εὑρεῖν ἔνεστιν , ἐπακτέον . εἰ γὰρ καὶ ἡμεῖς πιστοὶ πρὸς Ῥωμαίους καἰ βέβαιοι τυγχάνομεν ὄντες , ἀλλ’ οὐ δίκαιον , ὦ δικαστὰ , τῆς ἡμετέρας ἐπιεικείας τούτους ἀπόνασθαι , καὶ ἧττόν τι παθεῖν , ἢ καθόσον ἡ τοῦ βούλεται φύσις . ”
Lemmas: ς΄ . Πῶς οὖν οὖον πᾶς ὄλεθρος καί τιμωρία ὑπέρτερος 20 πᾶς ὁ τολμάω δοκέω ἄν ; ἀδικία γάρ καί κατά ἄλλος ὁ γίγνομαι φευκτός τίς καί ἀπεῖπον , μάλιστα δέ εἰμί φεῖ - λος καί εὔνους καί πολλάκις προκινδυνεύω ὁ πέλας εἰναι συμβαίνω ὁ ἀδικέω . τις γάρ ὁ ὁ Πέρσης πλοῦτος καί ὁ προτείνω ἅπας ὁ πρός σύ εὔνοια ἀλλάσσω ; τις ὁ ὁ Χοσρόης φίλιος ὑπέρ-εἶδον , γῆ , πάρειμι ἐκεῖσε πρός μέγας εὐδαιμονία χωρέω , ὁ παρά σύ μικρός ἀγαπάω ; τις ὁ πρότερος ὁ χώρα ὑπό Μῆδος ἐπί πλεῖστος χρόνος πιέζω , καί ὁ παρά σύ ἐπικουρία ἔτι μέλλω , μεθίστημι μεθίστημι ἀθρόος καί μετοικίζω ἐπί αὐτός δήπου ὁ ὑπερβολή ὁ Καύκασος , ἐνταῦθα τε θηριώδης τις δίαιτα μᾶλλον ὑφίστημι μέτειμι , ὅς προσίημι ὁ ὁ πολέμιος φιλοφροσύνη καί καταβαίνω οἴκοι μένω ἐν εὐπάθεια ; τις δή οὖν οὗτος ; ἐκεῖνος ὁ μηδείς ὁ δεινός , ἐάν τίς πάσχω ὑπέρ σύ ἶδος , κατορρωδέω , Γουβάζης , ἵημι νόμος καί δίκη ! ὁ μηδίζω , ὁ τύραννος , ὁ ὁ Ῥωμαῖος καταπροιημι · καί θνῄσκω ὑπό Ῥούστικος τε καί Ἰωάννης , βδελυρός οὗτος καί κατάπτυστος ἄνθρωπος , ἀνήρ βασιλεύς · ὅσπερ εἰμί καί τοιοῦτος μέτειμι ὡς ἀληθής ἐπίκλημα , ἀλλά οὐ ὑπό οὗτος αὐτός χρή εὐθύς ἀναρπάζω , κρίνω δέ μᾶλλον σχολαῖος ὑπό ὁ κοινός Ῥωμαῖος τε καί Κόλχος βασιλεύς , ἅτε δή μέγας καί ὁ πᾶς ἀγαθός , προσήκω ράω . ἀλλά ἐπεί οὗτος δή ὁ μιαιφονία αἰτία μέν αὖος - ὁ Ἔνδικος οὐ ὕπειμι , δυσμένεια δέ μᾶλλον παράλογος ὑπό βασκανία εἰς οὗτος κακός προάγω , εἰκότως εὐβουλία μέν καί λογισμός σώφρων καί ὁ ὁ συμφέρω ἐπιγιγνώσκω οὐδείς παρίημι καιρός , μόνος δέ ὁ αὐθαδιάζω ὁ Ψυχή καί χαλεπαίνω πολύς παρέχω αὐτονομία καί ὁ μελετάω ἐκπλέω καί ὠδίνω οὗτος πως ἐκ ὁ παρείκω δράω , ὡς μήτε ὁ ἀκμή ὁ πάρειμι χρόνος φυλάσσω , μήτε μήv διανοέομαι . πόλεμος γάρ τοσοῦτος περιίστημι , ἔμφρων μιν ἀνήρ ἔργον εἄν εἰμί καί ὁ ξένος καί οὔπω γνώριμος ὁ ἔθνος εὔνοια προσάγω οὗτος δέ καί ὁ πρώην οἰκεῖος ἐκπολεμόω Ῥωμαῖος περί πλεῖστος ποιέω · καί , ὁ γε ἥκω εἰς αὐτός , προσχωρέω ὁ ἐναντίος , ἐπιβουλεύω ὁ πάλαι φίλος , ὁ χώρα Πέρσης , ὁ πατρῷος νόμιμος φροῦδος , πᾶς συμβαίνω ἄτεχνος , ὁπόσος στάσις τε καί ταραχή εμφύλιος γνώρισμα μανιώδης . οὐκοῦν ὡς οὗτος ἅπας ἔργον προέρχομαι , καί πανταχόθεν ἐγώ ὁ πρᾶγμα διαρρέω , οὗτος ποινή ἄξιος αὐτός , εἴπερ ἄρα καί εὑρίσκω ἔνειμι , ἐπακτέον . εἰμί γάρ καί ἐγώ πιστός πρός Ῥωμαῖος καίω βέβαιος τυγχάνω εἰμί , ἀλλά οὖον Δίκαιος , εἰμί δικαστής , ὁ ἡμέτερος ἐπιείκεια οὗτος ἀπονίναμαι , καί ἥσσων τίς πάσχω , ἢ καθόσον ὁ ὁ βούλομαι φύσις . ”