agathias-scholasticus.historiae 3.2
β΄ . Τότε γὰρ ὁ Χοσρόης , ἠγγελμένον αὐτῷ ὡς τεθνηκὼς εἴη ὁ Μερμερόης , περιήλγησεν μὲν , ὡσπερ εἰκὸς , τῇ ξυμφορᾷ καὶ ἠνιάθη · ὡς ἂν δὲ τὰ ἐν Λαζικῇ στρατεύματα μὴ χηρεύοιεν ἡγεμόνος , αὐτίκα ὅγε στρατηγὸν τὸν Ναχοραγὰν ἀναδείκνυσιν , ἄνδρα τῶν σφόδρα λογίμων τε καὶ καὶ τῷ μὲν τὰ ἐς τὴν πορείαν παρεσκεύαστο καὶ ἤδη ἐχώρει . ἐν ᾧ δὲ ἦν ἐκεῖνος ἐν τούτοις , παράλογα ἀττα καὶ ἄθεσμα ἐν τῇ Κολχίδι χώρᾳ ξυνέβη . ἐπειδὴ γὰρ οἱ Ῥωμαῖοι , ὡσπερ μοι πρότερον ἐῤῥήθη , ἀκλεέστατα ἐτύγχανον πεφευγότες , καὶ τὰ πράγματα τὸ μέρος καταπροέμενοι τοῖς πολεμίοις , Τουβάζης ὁ τῶν Λαζῶν βασιλεὺς , οὐκ ἀνεκτὸν ἡγούμενος τὸ αἶσχος , δεδιὼς δὲ μᾶλλον μή τι καὶ πέρα τούτων ἁμαρτηθείη , αὐτίκα Ἰουστινιανῷ ἐ·ξήγγειλεν ἕκαστα , καταιτιώμενος τοὺς στρατηγοὺς , καὶ ἅπαν τὸ ξυνενεχθὲν εἰς τὴν ἐκείνων ἀνάγων ἀβελτηριάν , καὶ πλέον ἐπεκάλει τῷ Βέσσα̣ , καὶ μετ᾿ ἐχεῖνον Μαρτίνῳ καὶ Ῥουστικῳ . οὗτος δὲ Ῥούστικος ἦν μὲν Ἑλληνογαλάτης τὸ γένος , παρῆν δὲ αὐτόσε οὐχ ὥστε στρατηγὸς ἢ ταξίαρχος ἢ ἄλλο τι εἶναι τῶν παρατάξεων μέρος , ταμίας δὲ μόνον τῶν βασιλέως χρημάτων , οὐ μὴν τῶν ἐκ τῆς δασμοφορίας ἐρανιζομένων , ( ἄλλῳ γάρ τῳ ταῦτα ἐπετέτραπτο , ) ἀλλὰ τῶν ὅσα ἐκ τῶν βασιλειῶν θησαυρῶν ἐπεπομφει , ἐφ᾿ ᾧ τοὺς ἀριστεύοντας ἐν ταῖς μάχαις τὰ προσήκοντα κομίζεσθαι γέρα . ἐντεῦθέν τε οὐκ ἄσημος ἦν ὁ ἀνὴρ , ἀλλὰ καὶ λίαν τῶν δυνατωτάτων , ὡς καί κοινωνὸς εἶναι τῶν ἀποῤῥήτων , βέβαιά τε τότε δοκεῖν καὶ πιστότερα τὰ παρὰ τῶν ἀρχόντων ἀναγγελλόμενα , ἡνίκα ἂν ἐκεῖνον ἀρέσκῃ . Ἴουστινιανὸς δὲ ἤδη καὶ πρότερον χαλεπαίνων τῷ Βέσσᾳ , ὅτι δὴ Πέτρας ἑλὼν τὸ φρούριον , πρὶν ἀφικέσθαι τὸν Mερμεροην , δέον αὐτὸν τὰς ἔξ Ἰβηρίας εἰσόδους καρτερώτατα διαφράξαι , συλλαμβανούσης αὐτῷ τῆς φύσεως τῶν χωρίων , ταύτῃ τε ἄβάτω τοῖς βαρβάροις τὰ Λαζικῆς ὅρια καταστῆσαι , ὁ δὲ τοῦτο μεθῆκεν ὑπὸ ῥᾳστώνης , ἀργυρολογῶν δὲ περιενοστει τὰς πόλεις τὰς ὑπ᾿ αὐτῷ τεταγμένας . ἐκεῖνα δὴ οὖν ὁ βασιλεὺς μεμνημένος , ἐπειδὴ καὶ ταῦτα ἐπέπυστο , αὐτίκα ἐπείθετο · καὶ τοίνυν παραλύσας τὸν Βέσσαν τῆς ἀρχῆς , καὶ πρός γε ἀφελόξμενος ἀφελόμενος αὐτὸν τὰ οἰκεῖα , ἐς Ἀβασγοὺς ἐξέπεμψεν , ἐκεῖσε μενοῦντα ἴως ἂν ἕτερόν τι ἐπ’ αὐτῷ διανοηθείη . τῷ δὲ Μαρτίνῳ πολλὰ νεμεσήσας , ὅμως αὐτῷ τὰ πρωτεῖα τῆς ἡγεμονίας παρέσχετο · καὶ ἦν ἐν τοῖς στρατηγοῖς πρώτιστος μὲν αὐτὸς , Ἰουστῖνος δὲ δεύτερος , καὶ Βούζης αὖ μετ’ ἐκεῖνον , καὶ ἑξῆς οἱ ἄλλοι ὡς ἕκαστοι . ἀεὶ μὲν οὖν καὶ πρότερον Μαρτίνῳ τε καὶ Ῥουστίκῳ οὐκ ὀρθῶς τὰ ἐς Γουβάζη ἀλλὰ δυσμένειά τις αὐτοῖς ὑπετύφετο , βαρεῖά τε καὶ δεινοτάτη τάτη ὅσῳ καὶ διελάνθανε , λαβοῦσα μὲν τὴν ἀρχὴν ὑπὸ φθόνου καὶ βασκανίας , ἀρθεῖσα δὲ κατὰ τὸ μᾶλλον τῷ συνεχεῖ καὶ ἀλογίστῳ τῆς ὑποψίας . ἅπαν γὰρ ὁτιοῦν ὑπ’ αὐτοῦ γιγνόμενον τῷ πεπονθότι τῆς ψυχῆς ἔξετάζοντες , καὶ πάντως ὑπέτρεφον τὸ χαλεπαῖνον καὶ ἐπεῤῥώννυον . ἐπεὶ δὲ ἐκεῖνος ὑποτοπήσας τὸ ἔχθος , καἰ τολοιπὸν ἐς τὸ ἀντιλυπεῖν προηγμένος , ἐκακηγόρει γε αὐτοὺς πολλάκις ὡς ἀνάνδρους καὶ ἀλαζόνας , καὶ οὐδὲν ὁτιοῦν μέλον αὐτοῖς τῶν πρακτέων , ἔς τε τὰ ξυμπόσια καὶ τοὺς ξυλλόγους νεμεσῶν ἀεὶ διετέλει , καὶ οὐδὲ πρεσβείας τυχὸν ἀφιγμένης ἐκ τῶν προσοίκων ἐθνῶν ἀνίει καὶ ὑπεστέλλετο · οἱ δὲ ταῦτά τε οὐκ ἐνεγκόντες , χαἰ πρός γε τὰς ἐς βασιλέα διαβολὰς ἐν ὀργῇ ποιησάμενοι , καὶ γιγνώσκοντες ὡς οὐκ ἀνήσει διελέγχων εἰ που καὶ αὖθις σφαλεῖεν , ἐβουλεύοντο ἐκποδὼν τὸν Γουβάζην ποιήσασθαι , ὡς ἂν τε αὐτὸντοῦ φθάσαντος πέρι , καὶ τολοιπὸν οὐδενότι δειμαίνοιεν .
Lemmas: Β΄ . τότε γάρ ὁ Χοσρόης , ἀγγέλλω αὐτός ὡς θνῄσκω εἰμί ὁ Μερμερόης , περιαλγέω μέν , ὡς εἰκός , ὁ συμφορά καί ἀνιάω · ὡς εἄν δέ ὁ ἐν Λαζική στράτευμα μή χηρεύω ἡγεμών , αὐτίκα ὅσγε στρατηγός ὁ Ναχοραγὰν ἀναδείκνυμι , ἀνήρ ὁ σφόδρα λόγιμος τε καί καί ὁ μέν ὁ εἰς ὁ πορεία παρασκευάζω καί ἤδη χωρέω . ἐν ὅς δέ εἰμί ἐκεῖνος ἐν οὗτος , παράλογος τις καί ἄθεσμος ἐν ὁ Κολχίς χώρα συμβαίνω . ἐπεί γάρ ὁ Ῥωμαῖος , ὡς ἐγώ πρότερος εἴρω , ἀκλεής τυγχάνω φεύγω , καί ὁ πρᾶγμα ὁ μέρος καταπροίημι ὁ πολέμιος , τουβαζω ὁ ὁ Λαζοί βασιλεύς , οὐ ἀνεκτός ἡγέομαι ὁ αἶσχος , δείδω δέ μᾶλλον μή τίς καί πέρα οὗτος ἁμαρτάνω , αὐτίκα Ἰουστινιανός ἐξαγγέλλω ἕκαστος , καταιτιάομαι ὁ στρατηγός , καί ἅπας ὁ συμφέρω εἰς ὁ ἐκεῖνος ἀνάγω ἀβελτηρία , καί πλέω ἐπικαλέω ὁ Βέσσας , καί μετά χείνω Μαρτῖνος καί Ῥουστικός . οὗτος δέ Ῥούστικος εἰμί μέν Ἑλληνογαλάτης ὁ γένος , πάρειμι δέ αὐτόσε οὐ ὥστε στρατηγός ἢ ταξίαρχος ἢ ἄλλος τίς εἰμί ὁ παράταξις μέρος , τάμιας δέ μόνος ὁ βασιλεύς χρῆμα , οὖον μήv ὁ ἐκ ὁ δασμοφορία ἐρανίζω , ( ἄλλος γάρ ὁ οὗτος ἐπιτρέπω , ) ἀλλά ὁ ὅσος ἐκ ὁ βασίλεια θησαυρός πέμπω , ἐπί ὅς ὁ ἀριστεύω ἐν ὁ μάχη ὁ προσήκω κομίζω γέρας . ἐντεῦθεν τε οὐ ἄσημος εἰμί ὁ ἀνήρ , ἀλλά καί λίαν ὁ δυνατός , ὡς καί κοινωνός εἰμί ὁ ἀπόρρητος , βέβαιος τε τότε δοκέω καί πιστός ὁ παρά ὁ ἄρχω ἀναγγέλλω , ἡνίκα εἄν ἐκεῖνος ἀρέσκω . Ἰουστινιανός δέ ἤδη καί πρότερος χαλεπαίνω ὁ Βέσσας , ὅτι δή Πέτρη αἱρέω ὁ φρούριον , πρίν ἀφικνέομαι ὁ Mερμεροην , δήω αὐτός ὁ ἐκ Ἰβηρία εἴσοδος καρτερός διαφράσσω , συλλαμβάνω αὐτός ὁ φύσις ὁ χωρίον , οὗτος τε ἄβατος ὁ βάρβαρος ὁ Λαζική ὅριον καθίστημι , ὁ δέ οὗτος μεθήκω ὑπό ῥᾳστώνη , ἀργυρολογέω δέ περινοστέω ὁ πόλις ὁ ὑπό αὐτός τάσσω . ἐκεῖνος δή οὖν ὁ βασιλεύς μιμνήσκω , ἐπεί καί οὗτος πυνθάνομαι , αὐτίκα πείθω · καί τοίνυν παραλύω ὁ Βέσσας ὁ ἀρχή , καί πρός γε ἀφέλκω ἀφαιρέω αὐτός ὁ οἰκεῖος , εἰς Ἀβασγοί ἐκπέμπω , ἐκεῖσε μένω ἴωσις εἄν ἕτερος τίς ἐπί αὐτός διανοέομαι . ὁ δέ Μαρτῖνος πολύς νεμεσάω , ὅμως αὐτός ὁ πρωτεῖος ὁ ἡγεμονία παρέχω · καί εἰμί ἐν ὁ στρατηγός πρῶτος μέν αὐτός , Ἰουστῖνος δέ δύο , καί Βούζης αὖος μετά ἐκεῖνος , καί ἑξῆς ὁ ἄλλος ὡς ἕκαστος . ἀεί μέν οὖν καί πρότερος Μαρτῖνος τε καί Ῥούστικος οὐ ὀρθῶς ὁ εἰς Γουβάζης ἀλλά δυσμένεια τις αὐτός ὑποτύφομαι , βαρύς τε καί δεινός τητάω ὅσος καί διαλανθάνω , λαμβάνω μέν ὁ ἀρχή ὑπό φθόνος καί βασκανία , ἀραρίσκω δέ κατά ὁ μᾶλλον ὁ συνεχής καί ἀλόγιστος ὁ ὑποψία . ἅπας γάρ ὁστισοῦν ὑπό αὐτός γίγνομαι ὁ πάσχω ὁ Ψυχή ἐξετάζω , καί πάντως ὑποτρέφω ὁ χαλεπαίνω καί ἐπεῤῥώννυον . ἐπεί δέ ἐκεῖνος ὑποτοπέω ὁ ἔχθος , καίω τολοιπος εἰς ὁ ἀντιλυπέω προάγω , κακηγορέω γε αὐτός πολλάκις ὡς ἄνανδρος καί ἀλαζών , καί οὐδείς ὁστισοῦν μέλω αὐτός ὁ πρακτέος , εἰς τε ὁ συμπόσιος καί ὁ σύλλογος νεμεσάω ἀεί διατελέω , καί οὐδέ πρέσβυς τυγχάνω ἀφικνέομαι ἐκ ὁ πρόσοικος ἔθνος ἀνίημι καί ὑποστέλλω · ὁ δέ οὗτος τε οὐ φέρω , χαῖος πρός γε ὁ εἰς βασιλεύς διαβολή ἐν ὀργή ποιέω , καί γιγνώσκω ὡς οὐ ἀνίημι διελέγχω εἰμί ποῦ καί αὖθις σφάλλω , βουλεύω ἐκποδών ὁ Γουβάζης ποιέω , ὡς εἄν τε αὐτός φθάνω περί , καί τολοιπος οὐδενότης δειμαίνω .