agathias-scholasticus.historiae 2.5
ε' . Αὐτός τε δὴ οὖν ὧδέ πως ἄριστα εἶχε προθυμίας , καὶ ἅπαντι τῷ στρατῷ παρεκελεύετο γιγνώσκειν , ὡς ὁ παρὼν οἀγὼν οὐκ ὠτὶ σμικρῷ τινι χωρήσει , ἀλλ’ ἢ καθέξομεν , ” ἔφη , „ τὴν Ἰταλίαν , οὖ δὴ καὶ ἕκατι ἀφικόμεθα , ἢ λελείψεται ἡμῖν ἅπασιν ἀκλεῶς ἐνθάδε τεθνάναι . οὐκοῦν τόδε ἡμᾶς , ὠ γενναῖοι , ἀντ’ ἐκείνου ἑλέσθαι προσήκει , ἐξὸν ἄνδρας ἀγαθοὺς ἐν τῷ πολέμῳ γιγνομένους , ἀπόνασθαι ὦν ἐφιέμεθα.’’ Βουτιλῖνος μὲν οὖν ταῦτά τε καὶ τὰ τοιάδε παραινῶν τοῖς πλήθεσιν οὐκ ἀνίει . οἱ δὲ ἐπερρώννυντο ταῖς ἐλπίσι , καὶ τὰ ὅπλα , ὡς πη ἑκάστῳ φίλον , παρεσκευάζοντο . ὡδὶ μὲν γὰρ πελέκεις ἐθήγοντο πολλοὶ , ὡδὶ δὲ τὰ ἐπιχώρια δόρατα , οἱ ἄγγωνες , ἑτέρωθι δὲ τῶν ἀσπίδων αἱ διερρωγυῖαι πρὸς τὸ ἐνεργὸν μετεποιοῦντο , καὶ ῥᾳδίως αὐτοῖς ἅπαντα παρεσκεύαστο . λιτὴ γὰρ τοῦδε τοῦ ἔθνους ἡ ὅπλισις , καὶ οἵα οὐ τεχνιτῶν δεῖσθαι ποικίλων , ἢ μόνον ὑπ’ αὐτῶν οἶμαι τῶν χρωμένων διακοσμεῖσθαι , εἰ καί τι διαφθαρείη . θωράκων μὶν γὰρ καὶ κνημίδων ἀγνῶτες τυγχάνουσιν ὄντες , τὰς δὲ κεφαλὰς οἱ μὲν πλεῖστοι ἀσκεπεῖς ἔχουσιν , ὀλίγοι δὲ καὶ κράνη ἀναδούμενοι μάχονται · γυμνοὶ δὲ τὰ στέρνα εἰσὶ καὶ τὰ νῶτα μέχρι τῆς ὀσφύος , ἐνταῦθα δὲ ἀναξυρίδας , οἱ μὲν λινᾶς , οἱ δὲ καὶ σκυτίνας διαζωννύμενοι τοῖς σκέλεσι περιαμπίσχονται . ἵπποις δὲ ἥκιστα χρῶνται , πλὴν σφόδρα ὀλίγων , ἅτε δὴ αὐτοῖς τὸ πεζομαχεῖν σύντρφόν τε ὂν καὶ πάτριον καὶ ἄριστα μεμελετημένον . ξίφος δὲ τῷ μηρῷ , καὶ ἀσπὶς τῇ λαιᾷ πλευρᾷ παρῃώρηται . καὶ τοίνυν τόξα ἢ σφενδόνας ἢ ἄλλα ἄττα ἑκηβόλα ὅπλα οὐκ ἐπιφέρονται , ἀλλὰ πελέκεις γὰρ ἀμφιστόμους καὶ τοὺς ἄγγωνας , οἶς δὴ καὶ τὰ πλεῖστα κατεργάζονται · εἰσὶ δὲ οἱ ἄγγωνες δόρατα οὐ λίαν σμικρὰ , οὐμενοῦν ἀλλ᾿ οὐδὲ ἄγαν μεγάλα , ἀλλ᾿ ὅσον ἀκοντίζεσθαί τε , εἴπ́ου δεήσοι , καὶ ἐς τὰς ἀγχεμάχους παρατάξεις πρὸς τὰς ἐμβολὰς ἐφικνεῖσθαι . τούτων δὲ τὸ πλεῖστον μέρος σιδήρῳ πάντοθεν περιέχεται , ὡς ἐλάχιστόν τι διαφαίνεσθαι τοῦ ξύλου , καὶ μόλις ὅλον τὸν σαυρωτῆρα · ἄνω δὲ ἀμφὶ τὸ ἄκρον τῆς αἰχμῆς καμπύλαι τινὲς ἀκίδες ἐξέχουσιν ἑκατέρωθεν ἐξ αὐτῆς δήπου τῆς ἐπιδρατίδος , ὥσπερ ἄγκιστρα ὑπογναπτόμενα , καὶ ἐς τὰ κάτω νενεύκασι . καὶ οὖν ἀφίησι τυχὸν ἐν συμπλοκῇ τοῦτον δὴ τὸν ἄγγωνα Φράγγος ἀνήρ . καὶ εἰ μὲν σώματί που ἐγχρίψειεν , εἰσδύεται μὲν εἴσω , ὥσπερ εἰκὸς , ἡ αἰχμὴ , οὔτε δὲ αὐτὸν τὸν βληθέντα οὔτε ἄλλον τινὰ ἐρύσαι ῥᾳδίως ἔνεστι τὸ δόρυ . εἴρ - γουσι γὰρ αἱ ἀκίδες ἔνδον ἐνεχόμεναι τῇ σαρκὶ , καὶ πικροτέρας ἐπάγουσαι τὰς ὀδύνας , ὥστε εἰ καὶ μὴ καιρίαν τὸν πολέμιον τρωθῆναι ξυνενεχθείη , ἀλλὰ ταύτῃ γε διαφθαρῆναι . εἰ δέ γε ἐς ἀσπίδα παγείη , ἀποκρέμαται μὲν αὐτίκα ἐξ αὐτῆς , καὶ ξυμπεριάγπαι , συρομένου ἐν τῷ ἐδάφει τοῦ ἀπολήγοντος · ὁ δὲ βληθεὶς οὔτε ἐξελκύσαι τοῦτο δὴ δύναται τὸ δόρυ διὰ τὴν εἴσδυσιν τῶν ἀχιδων , οὔτε ξίφει διατεμεῖν , τῷ μὴ ἐφικνεῖσθαι τοῦ ξύλου , ἀλλὰ τὸν σίδηρον παρατετάσθαι . ἐπειδὰν δὲ τοῦτο ἐσίδοι ὁ Φράγγος , ὁ δὲ ἀθρόον ἐπιβὰς τῷ ποδὶ καὶ ἐμπατήσας τὸν σαυρωτῆρα , καταβρίθει τὴν ἀσπίδα καὶ κατάγει , ὡς ὑποχαλάσαι τὴν τοῦ φέροντος χεῖρα , καὶ γυμνωθῆναι τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ στέρνον . τότε δὴ οὖν αὐτὸν ἄφρακτον ἐκεῖνος ἑλὼν ῥᾳδίως ἀπόλλυσιν , ἢ τὸ μέτωπον πελέκει πατάξας , ἢ δόρατι ἑτέρῳ τὴν φάρυγγα διελάσας . τοιαύτη μὲν τοῖς Φράγγοις ἡ ὅπλωις , καὶ ἐν τοῖσδε τὰ ἐς τὸν πόλεμον παρεσκευάζοντο .
Lemmas: εἰ . αὐτός τε δή οὖν ὧδε πως ἀγαθός ἔχω προθυμία , καί ἅπας ὁ στρατός παρακελεύομαι γιγνώσκω , ὡς ὁ πάρειμι ἀγών οὐ οὖς μικρός τις χωρέω , ἀλλά ἢ κατέχω , ” φημί , „ ὁ Ἰταλία , οὖον δή καί ἕκητι ἀφικνέομαι , ἢ λείπω ἐγώ ἅπας ἀκλεής ἐνθάδε θνήσκω . οὐκοῦν ὅδε ἐγώ , ᾠόν γενναῖος , ἀντί ἐκεῖνος αἱρέω προσήκω , ἔξεστι ἀνήρ ἀγαθός ἐν ὁ πόλεμος γίγνομαι , ἀπονίναμαι οὖν ἐφίημι Βουτιλῖνος μέν οὖν οὗτος τε καί ὁ τοιόσδε παραινέω ὁ πλῆθος οὐ ἀνίημι . ὁ δέ ἐπιρρώννυμι ὁ ἐλπίς , καί ὁ ὅπλον , ὡς πῇ ἕκαστος φίλος , παρασκευάζω . ὡδί μέν γάρ πέλεκυς θήγω πολύς , ὡδί δέ ὁ ἐπιχώριος δόρυ , ὁ ἄγγων , ἑτέρωθι δέ ὁ ἀσπίς ὁ διαρρήγνυμι πρός ὁ ἐνεργός μεταποιέω , καί ῥᾳδίως αὐτός ἅπας παρασκευάζω . λιτός γάρ ὅδε ὁ ἔθνος ὁ ὅπλισις , καί οἷος οὖον τεχνίτης δήω ποικίλος , ἢ μόνος ὑπό αὐτός οἴομαι ὁ χράω διακοσμέω , εἰμί καί τίς διαφθείρω . θώραξ μιν γάρ καί κνημίς ἀγνώς τυγχάνω εἰμί , ὁ δέ κεφαλή ὁ μέν πλεῖστος ασκεπής ἔχω , ὀλίγος δέ καί κράνος ἀναδέω μάχομαι · γυμνός δέ ὁ στέρνον εἰμί καί ὁ νῶτον μέχρι ὁ ὀσφῦς , ἐνταῦθα δέ ἀναξυρίδες , ὁ μέν λίνεος , ὁ δέ καί σκύτινος διαζώννυμι ὁ σκέλος περιαμπίσχω . ἵππος δέ ἥκιστος χράω , πλήν σφόδρα ὀλίγος , ἅτε δή αὐτός ὁ πεζομαχέω σύντροφος τε εἰμί καί πάτριος καί ἀγαθός μελετάω . ξίφος δέ ὁ μηρός , καί ἀσπίς ὁ λαιός πλευρά παροράω . καί τοίνυν τόξον ἢ σφενδόνη ἢ ἄλλος τις ἑκηβόλος ὅπλον οὐ ἐπιφέρω , ἀλλά πέλεκυς γάρ ἀμφίστομος καί ὁ ἄγγων , οἶς δή καί ὁ πλεῖστος κατεργάζομαι · εἰμί δέ ὁ ἄγγων δόρυ οὖον λίαν μικρός , οὐμενοῦν ἀλλά οὐδέ ἄγαν μέγας , ἀλλά ὅσος ἀκοντίζω τε , εἶπον δήω , καί εἰς ὁ ἀγχέμαχος παράταξις πρός ὁ ἐμβολάς ἐφικνέομαι . οὗτος δέ ὁ πλεῖστος μέρος σίδηρος πάντοθεν περιέχω , ὡς ἐλάχιστος τίς διαφαίνω ὁ ξύλον , καί μόλις ὅλος ὁ σαυρωτήρ · ἄνω δέ ἀμφί ὁ ἄκρος ὁ αἰχμή καμπύλος τις ἀκίς ἐξέχω ἑκατέρωθεν ἐκ αὐτός δήπου ὁ ἐπιδρατίδος , ὥσπερ ἄγκιστρον ὑπογναπτόμενα , καί εἰς ὁ κάτω νέος . καί οὖν ἀφίημι τυγχάνω ἐν συμπλοκή οὗτος δή ὁ ἄγγων Φράγγος ἀνήρ . καί εἰμί μέν σῶμα ποῦ ἐγχρίω , εἰσδύνω μέν εἴδομαι , ὥσπερ εἰκός , ὁ αἰχμή , οὔτε δέ αὐτός ὁ βάλλω οὔτε ἄλλος τις ἐρύω ῥᾳδίως ἔνειμι ὁ δόρυ . ἔρις - γου γάρ ὁ ἀκίς ἔνδον ἐνέχω ὁ σάρξ , καί πικρός ἐπάγω ὁ ὀδύνη , ὥστε εἰμί καί μή καίριος ὁ πολέμιος τιτρώσκω συμφέρω , ἀλλά οὗτος γε διαφθείρω . εἰμί δέ γε εἰς ἀσπίς πήγνυμι , ἀποκρεμάννυμι μέν αὐτίκα ἐκ αὐτός , καί συμπεριάγω , σύρω ἐν ὁ ἔδαφος ὁ ἀπολήγω · ὁ δέ βάλλω οὔτε ἐξέλκω οὗτος δή δύναμαι ὁ δόρυ διά ὁ εἴσδυσις ὁ αχιδηω , οὔτε ξίφος διατέμνω , ὁ μή ἐφικνέομαι ὁ ξύλον , ἀλλά ὁ σίδηρος παρατείνω . ἐπειδάν δέ οὗτος εἰσοράω ὁ Φράγγος , ὁ δέ ἀθρόος ἐπιβαίνω ὁ πούς καί ἐμπατέω ὁ σαυρωτήρ , καταβρίθω ὁ ἀσπίς καί κατάγω , ὡς ὑποχαλάω ὁ ὁ φέρω χείρ , καί γυμνόω ὁ κεφαλή καί ὁ στέρνον . τότε δή οὖν αὐτός ἄφρακτος ἐκεῖνος αἱρέω ῥᾳδίως ἀπόλλυμι , ἢ ὁ μέτωπον πέλεκυς πατάσσω , ἢ δόρυ ἕτερος ὁ φάρυγξ διελαύνω . τοιοῦτος μέν ὁ Φράγγος ὁ ὅπλον , καί ἐν ὅδε ὁ εἰς ὁ πόλεμος παρασκευάζω .