agathias-scholasticus.historiae 4.23
κγ΄ . Ὧδε γὰρ τῶν ἐν Λαζικῇ πραγμάτων ἐχόντων , καὶ Ἰουστίνου ἐπὶ πᾶσι στρατηγοῦ καταστάντος , οὔτε οἱ Πέρσαι ὡς ἀναμαχούμενοι παρεσκευάζοντο , καὶ μέντοι οὐδὲ οἱ Ῥωμαῖοι ἐπῄεσαν · ἀλλὰ προφυλακὰς μὲν ἀμφότεροι ἐποιοῦντο , καὶ τὰ ἀλλήλων βουλεύματα ἐς ὅσον ἐνῆν ἀπεσκόπουν καὶ διεπυνθάνοντο · μάχης δὲ οὐδὲ ὁπότεροι ἤρχοντο , ἀλλ’ ἔμενον ἡσυχῇ · αὐτομάτως , ὥσπερ ἀμέλει τοῦτο ξυνδοκοῦν , διωρισμένον . Χοσρόης δὲ ὁ Περσῶν βασιλεὺς , ἐπειδὴ ἐπέπυστο τὰ πρὸςτῷ Φάσιδι ξυμβεβηκότα , καὶ ὅτι φυγὰς ἐκ τῆς μάχης ὁ Ναχοραγὰν ἐγεγόνει , αὐτίκα ἐξ Ἰβηρίας αὐτὸν μετακαλεσάμενος , ὠμότατα μετῆλθε κατὰ τὸν πάτριον νόμον . οὐ γὰρ ἀποχρῶσαν ᾤετο εἶναι ποινὴν τῆς ἀνανδρίας τὸ οὕτω γοῦν αὐτὸν ἁπλῶς ἀποκτεῖναι , ἀλλ’ ἐκ τοῦ αὐχένος τὸ δέρμα διαχαράξας ἀπέ - δειρεν ἅπαν μέχρι τοῖν ποδοῖν , καὶ ἀφείλετο τῶν σαρκῶν πρὸς τὰ ἔνδον ἀνεστραμμένον , ὡς καὶ τοὺς τύπους τῶν μορίων ἐς τοὔμπαλιν ἀποφαίνεσθαι , καὶ δίκην ἀσκοῦ ἠρέμα ἐμπνευσθὲν ὑπὲρ σκόλοπός τινος ἀνηρτῆσθαι , οὐκτρόν τι θέαμα καὶ μιαρώτατον , καί πρώτῳ , οἶμαι , Σαπώρῃ ἐκείνῳ τῷ πολλῷ ἔμπροσθεν Χοσρόου περσῶν βεβασιλευκότι τετολμημένον . τὰ μὲν γὰρ ἐπὶ Μαρσύᾳ θρυλλούμενα τῷ Φρυγὶ , ὡς ἔρις αὐτῷ πρὸς Ἀπόλλωνα ξυνέστη ὑπὲρ τῶν αὐλῶν καὶ τῆς αὐλητικῆς ἐπι - ωήμης,ὅτι τε ¨ησσήθη άνὰ κράτος ὁ Μαρσύας , καὶ μάλα δααέώς , ἄτε δῆθεν , εἰ μὴ λίαν εὔηθες εἰπεῖν , οἰκείῳ θεῷ ἀνταυλήσας , καὶ ὡς τήνδε ἀνέπλησε τὴν τιμωρίαν τῆς προπετείας ὑπὸ τοῦ νενικηκότος , ἀποδαρὲν αὐτῷ ἅπαν τὸ δέρμα καἰ ἐπὶ δένδρου ᾐωρημένον • ταῦτα δὴ οὖν ἅπαντα ποιητῶν ἂν εἴη τερατεία καὶ μῦθοι καὶ παίγνια , οὔτε τῶν ἀληθῶν , οὔτε τὢν εἰκότων ἐστοχασμένα . εἴγε αὐλητήν φασι τὸν Ἀπόλλω γεγονέναι , καὶ ἁμιλλώμενον ἐπὶ τῇ τέχνη , καὶ ἐς τοσοῦτο μετὰ τὴν νίκην χαλεπήναντα , ὡς ἀνοσίαν οὕτω καὶ μανιώδη ποινὴν ἐπαγαγεῖν τῷ ἡττημένῳ · πῶς δὲ ἂν καἰ ἤρεσκεν αὐτὸν ἐκ τοῦ μετεώρον φαινόμενον τῆς ἀπανθρωπἰας τὸ κατηγόρημα ; ταῦτα γὰρ οἵ τε πρότερον ποιηταὶ ᾳνδουσι , καὶ οἱ νέοι παραλαβόντες συνᾴδουσιν . ὦν δὴ καὶ Νόννος , ὁ ἐκ τῆς Πανὸς τῆς Αἰγυπτίας γεγενημένος , ἔν τινι τῶν οἰκείων ποιημάτων , ἅπερ Δὐτῷ Διονυσιακὰ ἐπωνόμασται , οὐκ οἴδα ἐφ’ ὅτῳ ὀλίγα ανττα τοῦ Ἀπόλλωνος πέρι ἀφηγησάμενος , ( οὐ γὰρ δὴ τῶν προηγουμένων ἐπῶν ἐπιμέμνημαι , ) εἶτα ἐπάγει · Ἐξότε Μαρσύαο θεημάχον αὐλὸν ἐλέγξας , Δέρμα παρẉ́ρησε φυτῷ κολπούμενον αὔραις . oὡς μὲν οὖν ἐξ ἐκείνου τὸ μίασμα τοῦτο ουνπω τῷ ἀνθρωπείῳ εγένει διέγνωστο , σαφῆ τὰ τεκμήρια καὶ ἀποχρῶντα παρὰ τοῖς ὀρθῶς ἀναθεωρεῖν καὶ τεκμαίρεσθαι τὰ παλαίτατα πεφυκόσιν , ἀλλὰ μὴ ποιητικῇ θεολογι παρακρουομένοις . ὁ δὲ Σακπώρης ἄδικός τε ὢν ἐς τὰ μάλιστα καὶ μιαιφόνος , ὀξὺς μὲν εἰς ὀργὴν καὶ ὠμότητα , βραδὺς δὲ πρὸς φειδὼ καὶ συγγνώμην , εἰ μὲν καὶ ἐθ᾿ ἑτέροις αὐτῷ πρότερον τόδε τὸ ἄγος ἔξείργασται , οὐκ ἔχω σαφῶς ἀπισχυρισασθαι · ὅτι δὲ Βαλεριανὸν τὸν Ῥωμαίων ἐν τῷ τότε βασιλέα προσπολεμήσαντά οἱ καὶ εἶτα νενικημένον , ὁ δὲ , ξωγρείᾳ ἑλὼν , τόνδε τὸν τρόπον ἐτιμωρήσατο , πολλὴ μαρτυροῦσα ἡ ἱστοριια . καὶ τάχα οἱ πρώτιστοι τῶν μετά τὴν Παρθυαίων κατάλυσιν τῆς βασιλείας τῆς Περσαῆς ἐπιλαβομένων , Ἀρταξάρης , φημὶ , καὶ Σαπώρης , μιαρώ γε ἤστην ἄμφω καὶ ἀδικωτάτω , εἴγε ὁ μὲν τὸν οἰκῖον δεσπότην ἀπεκτονὼς , τυραννικήν τε καὶ βιαίαν τὴν ἀρχὴν κατεστήσατο · ἅτερος δὲ τιμωρίας ἦρξεν οὕτω δεινῆς καὶ μύσους ἀνοσιωτάτου .
Lemmas: κγ΄ . ὧδε γάρ ὁ ἐν Λαζική πρᾶγμα ἔχω , καί Ἰουστῖνος ἐπί πᾶς στρατηγός καθίστημι , οὔτε ὁ Πέρσης ὡς ἀναμάχομαι παρασκευάζω , καί μέντοι οὐδέ ὁ Ῥωμαῖος ἔπειμι · ἀλλά προφυλακή μέν ἀμφότερος ποιέω , καί ὁ ἀλλήλων βούλευμα εἰς ὅσος ἐν-εἰμί ἀποσκοπέω καί διαπυνθάνομαι · μάχη δέ οὐδέ ὁπότερος ἄρχω , ἀλλά μένω ἡσυχῇ · αὐτόματος , ὥσπερ ἀμελέω οὗτος συνδοκέω , διορίζω . Χοσρόης δέ ὁ Πέρσης βασιλεύς , ἐπεί πυνθάνομαι ὁ πρῶτος φάσις συμβαίνω , καί ὅτι φυγάς ἐκ ὁ μάχη ὁ Ναχοραγὰν γίγνομαι , αὐτίκα ἐκ Ἰβηρία αὐτός μετακαλέω , ὠμός μετέρχομαι κατά ὁ πάτριος νόμος . οὖον γάρ ἀποχράω οἴομαι εἰμί ποινή ὁ ἀνανδρία ὁ οὗτος γοῦν αὐτός ἁπλόος ἀποκτείνω , ἀλλά ἐκ ὁ αὐχήν ὁ δέρμα διαχαράσσω ἀπό - δέρω ἅπας μέχρι ὁ πούς , καί ἀφαιρέω ὁ σάρξ πρός ὁ ἔνδον ἀναστρέφω , ὡς καί ὁ τύπος ὁ μόριον εἰς ἔμπαλιν ἀποφαίνω , καί δίκη ἀσκός ἠρέμα ἐμπνέω ὑπέρ σκόλοψ τις ἀναρτάω , οὐκτρόν τίς θέαμα καί μιαρός , καί πρῶτος , οἴομαι , Σαπώρης ἐκεῖνος ὁ πολύς ἔμπροσθεν Χοσρόης Πέρσης βασιλεύω τολμάω . ὁ μέν γάρ ἐπί Μαρσύας θρυλέω ὁ Φρύξ , ὡς Ἔρις αὐτός πρός Ἀπόλλων συνίστημι ὑπέρ ὁ αὐλή καί ὁ αὐλητικός ἐπι - ωήμης,ὅτι τε ἡσσάομαι ἀνά κράτος ὁ Μαρσύας , καί μάλα δαής , αὔγ-ασμα δῆθεν , εἰμί μή λίαν εὐήθης εἶπον , οἰκεῖος θεός ἀνταυλέω , καί ὡς ὅδε ἀναπίμπλημι ὁ τιμωρία ὁ προπέτεια ὑπό ὁ νικάω , ἀποδέρω αὐτός ἅπας ὁ δέρμα καίω ἐπί δένδρον αἰωρέω • οὗτος δή οὖν ἅπας ποιητής εἄν εἰμί τερατεία καί μῦθος καί παίγνιον , οὔτε ὁ ἀληθής , οὔτε ὅς εἰκός στοχάζομαι . εἰ αὐλητής φημί ὁ Ἀπόλλων γίγνομαι , καί ἁμιλλάομαι ἐπί ὁ τέχνη , καί εἰς τοσοῦτος μετά ὁ Νίκη χαλεπαίνω , ὡς ἀνόσιος οὗτος καί μανιώδης ποινή ἐπάγω ὁ ἡσσάομαι · πῶς δέ εἄν καίω ἀρέσκω αὐτός ἐκ ὁ μετέωρος φαίνω ὁ ἀπανθρωπία ὁ κατηγόρημα ; οὗτος γάρ ὁ τε πρότερος ποιητής ανδους , καί ὁ νέος παραλαμβάνω συνᾴδω . οὖν δή καί Νόννος , ὁ ἐκ ὁ πανός ὁ Αἰγύπτιος γίγνομαι , ἐν τις ὁ οἰκέω ποίημα , ὅσπερ δύο διονυσιακός ἐπονομάζω , οὐ οἰδέω ἐπί ὅστις ὀλίγος ανττα ὁ Ἀπόλλων περί ἀφηγέομαι , ( οὖον γάρ δή ὁ προηγούμενος ἔπος ἐπιμιμνήσκομαι , ) εἶτα ἐπάγω · ἐξότε Μαρσύης θεημάχος αὐλός ἐλέγχω , δέρμα παροράω φυτός κολπόω αὔρα . ὡς μέν οὖν ἐκ ἐκεῖνος ὁ μίασμα οὗτος ουνπω ὁ ἀνθρώπειος γένος διαγιγνώσκω , σαφής ὁ τεκμήριον καί ἀποχράω παρά ὁ ὀρθῶς ἀναθεωρέω καί τεκμαίρομαι ὁ παλαιός φύω , ἀλλά μή ποιητικός θεολογία παρακρούω . ὁ δέ Σακπώρης ἄδικος τε εἰμί εἰς ὁ μάλιστα καί μιαιφόνος , ὀξύς2 μέν εἰς ὀργή καί ὠμότης , βραδύς δέ πρός φειδώ καί συγγνώμη , εἰμί μέν καί ἔτι ἕτερος αὐτός πρότερος ὅδε ὁ ἄγος ἐξεργάζομαι , οὐ ἔχω σαφῶς ἀπισχυρίζομαι · ὅτι δέ Βαλεριανός ὁ Ῥωμαῖος ἐν ὁ τότε βασιλεύς προσπολεμέω ὁ καί εἶτα νικάω , ὁ δέ , ξωγρείᾳ αἱρέω , ὅδε ὁ τρόπος τιμωρέω , πολύς μαρτυρέω ὁ ἱστοριια . καί τάχα ὁ πρῶτος ὁ μετά ὁ Παρθυαῖος κατάλυσις ὁ βασίλεια ὁ Περσαῆς ἐπιλαμβάνω , Ἀρταξάρης , φημί , καί Σαπώρης , μιαρός γε εἰμί ἄμφω καί ἄδικος , εἰ ὁ μέν ὁ οἰκίον δεσπότης ἀποκτείνω , τυραννικός τε καί βίαιος ὁ ἀρχή καθίστημι · ἕτερος δέ τιμωρία ἄρχω οὗτος δεινός καί μύσος ἀνόσιος .