agathias-scholasticus.historiae 2.15
ιε' . Ὑπὸ δὲ τὸν αὐτὸν χρόνον , θέρους ὥρᾳ , ἔσεισε μέγα ἔν τε Βυζαντίῳ καὶ πολλαχοῦ τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς , ὡς πόλεις συχνὰς , νησιωτικάς τε καὶ ἠπειρώτιδας , ἀθρόον ἀνατραπῆναι , κὼ ἄρδην τοὺς οἰκήτορας διαφθεῖραι . Βηρυτὸς γοῦν ἡ καλλίστη , τὸ Φοινίκων τέως ἐγκαλλώπισμα , τότε δὴ ἀπηγλαίσθη ἅπασα , καὶ κατέρριπτο τὰ κλεινὰ ἐκεῖνα καὶ περι - λάλητα τῆς οἰκοδομίας δαιδάλματα , ὡς μηδὲν ὁτιοῦν σχεδόν που λειφθῆναι , ἢ μόνα τῆς κατασκευῆς τὰ ἐδάφη . πολὺς μὲν οὖν ὅμιλος ἰθαγενῶν τε καὶ ἐνδαπίων ἀνδρῶν ἀπολώλασιν , ὑποπεπιεσμένοι τῷ ἄχθει , πολλοὶ δὲ νέοι ἐπήλυδες εὐπατρίδαι τε καὶ παιδείας ἄριστα ἔχοντες , οἱ δὴ παρῆσαν τοὺς Ῥωμαίων αὐτοῦ ἀναλεξόμενοι νόμους . τοῦτο γὰρ πάτριον τῇ πόλει καὶ ὥσπερ γέρας τι μέγιστον τὰ τοιάδε αὐτῇ ἀνεῖται διδασκαλεῖα . μετεσκευάσαντο τοιγαροῦν ἐν τῷ τότε οῖ τῶν νόμων ὑφηγηταὶ ἐς Σιδῶνα τὴν πόλιν τὴν γείτονα , καὶ ἐν τῇδε μετῆκτο τὰ φροντιστήρια , ἕως πάλιν ἡ Βηρυτός ἀνεδομήθη . καὶ γέγονεν ἥκιστα μὲν ὁποία πρότερον ἲν , πλὴν ἀλλ’ ουχὶ ἐς ὅσον καὶ ἀγνοεῖσθαι ὡς ἐκείνη εἴη ἡ πάλαι . ἀλλ’ οὗτος μὲν ὁ τῆς πόλεως ἀνοικισμὸς καὶ ἢ τῶν διδασκαλείων ἐπάνοδος χρόνῳ ὕστερον ἔμελλεν ἔσεσθαι . τότε δὲ καὶ ἐν τῇ μεγάλῃ Ἀλεξανδρεία , τῇ πρὸς τῷ Νείλῳ ἱδρυμένῃ ποταμῷ , καὶ ταῦτα οὐκ εἰωθὸς σείεσθαι τὸ χωρίον , συναίσθησις τις τοῦ κλόνου ἐλαχίστη μὲν καὶ ἀφαυροτάτη καὶ οὐ πάμπαν ἀρίδηλος , γέγονε δὲ ὅμως ἅπαντες δὴ οὖν οἱ ἐπιχώριοι καὶ μάλιστα οἱ σφόδρα γεγηρακότες , ἐν θαύματι μεγάλῳ τὸ ξυνενεχθὲν ἐποιοῦντο , ὡς οὔπω πρότερον γεγενημένον , ἔμενέν τε οἴκοι ὅστις οὐδεὶς , ἀλλ’ ἀνὰ τὰς λεω - φόρους τὰ πλήθη ξυνέῤῥει , τῷ ἀπροσδοκήτῳ δή που κὼ παραδόξῳ πέρα τοῦ μετρίου καταπεπληγμένοι . ἐμοὶ δέ γε καί αὐτῷ ἐτύγχανον γὰρ αὐτοῦ διατρίβων παιδείας ἕνεκα τῆς πρὸ τῶν νόμων , ) δεδιέναι προσῄει , καὶ ταῦτα ἐπὶ λίαν σμικρᾷ τῇ κινήσει , λογιζομένῳ , ὅτι δὴ αὐτοῖς αἰ οἰκοδομίαι οὐκ ἰσχυραὶ οὐδὲ εὐρεῖαι τυγχάνουσιν οὖσαι , οὐδὲ οἷαι καὶ πρὸς βραχὺ ἀνασχέσθαι δονούμεναι , ἀλλ’ ἰσχναὶ ἄγαν καὶ ἀσθενεῖς ἐφ’ ἑνὶ γὰρ ὑραίνονται λίθῳ ) . ἀλλὰ γὰρ καὶ ὅ , τι λόγιμον ἐν τῇ πόλει , ἐδείμαινον καὶ οἶδε , οὑν τι που , οἶμαι , τὸ ἤδη παρῳχηκὸς , ἀλλ’ ὅτι αὐτοῖς καὶ ἐσαῦθις ταὐτὸ τοῦτο ξυμβήσεσθαι οὐκ ἄπο τρόπου ἐδόκει οἱ γὰρ τὴν αἰτίαν τοῦδε τοῦ πάθους ἀναθυμιάσεις τινὰς εἶναι λέγοντες ξηράς τε καὶ λιγνυώδεις , ὑπὸ τὰ γλαφυρὰ τῆς γῆς εἰργομένας , καὶ τῷ μὴ διαπνεῖσθαι ῥᾳδίως σφοδρότερον ἔνδον περιδινουμένας , τὸ ἐπιπροσθοῦν ἅπαν σαλεύειν , λεύειν , ἕως τῇ βιαίᾳ φορᾷ τῆς στεγνότητος ἐνδιδούσης , ἐς τοὐμφανὲς ἀναχθεῖεν · οἱ δὴ οὖν τὰ τοιαῦτα φυσιολογοῦντες τὴν Αἰγυπτίαν φασὶ χώραν οὐ πώποτε σείεσθαι πεφυκέναι , ὡς δὴ χθαμαλήν τε ἀτεχνῶς καὶ ὑπτίαν καὶ ἥκιστα σηραγγώδη , ἐντεῦθέν τε οὐκ ἐμφορουμένην · εἰ δέ γε καὶ ὑποδέξαιτο , ἀλλ’ αὐτομάτως ὑπὸ χαυνότητος θαμὰ ἐξατμιζομένην . ἐπεὶ δὲ έν τῷ τότε ἥδε ἡ δόξα , εὖ ποιοῦσα , ἐπεφώρατό τε καὶ ἀπελήλεγκτο μὴ σφόδρα ἐν βεβαίῳ κειμένη , εἰκότως ἄρα ἐδεδίεσαν οἱ γενναῖοι , εἴγε πρὸς τοὐναντίον αὐτοῖς χωρήσει τοὐπίγραμμα , καὶ κινδυνεύσοιεν τολοιπὸν οὐ γαιηόχου μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐνο - σιχ́θονος πειρᾶσθαι τοῦ Ποσειδῶνος . ἴσως μὲν οὖν εἰ καὶ τι μέρος τῆς Αἰγύπτου κεκίνηται , ἀλλ᾿ οὐκ ἐπιλείψουσι τοὺς τὰ τοιαῦτα δεινοὺς καὶ ἕτεροι λόγοι , δι᾿ ὦν ἂν καὶ ὣς ἡ τῶν ἀτμῶν σφίσι κρατύνοιτο δόξα . ἐμοὶ δὲ δοκοῦσιν , ὡς μὲν οἶόν τε ἀνθρώπῳ τεκμηρίοις τισὶ χρωμένῳ τῶν ἀδήλων πέρι διανοεῖσθαι , οὐ πάμπαν διαμαρτεῖν τοῦ πιθανοῦ καὶ εἰκότος , τοῦ δέ γε ὄντος ἀληθοῦς πολλῷ ἀπολείπεσθαι . πῶς γὰρ ἄν τις ἐς τὸ ἀκριβὲς τὰ ἀφανῆ καὶ ὑπέρτερα διαγνοίη ; ἀπόχρη δὲ ἡμῖν , εἴγε τοσοῦτο μόνον εἰδείημεν , ὡς θείῳ νῷ καὶ βουλῆ κρείττονι ἅπαντα δωτέτακται · φύσεως δὲ ἀρχὰς καὶ κινήσεις καὶ τὰς ἑκάστου τῶν γινομένων αἰτίας σκοπεῖν μὲν τῷ λόγῳ καὶ διερευνᾷν οὐ παντελῶς ἄχρηστονͅ ἴσως οὐδὲ ἄχαρι νομιστέον , τό γε μὴν οἴεσθαί τε καὶ πεποιθέναι ὡς ἔνεστιν ἐφικέσθαι τοῦ ὄντος , μή ποτε ἀλαζονεία εἴη τὸ χρῆμα , καὶ ἀμαθέστερον τῆς διπλῆς ἐκείνης ἀγνοίας . ἅλις μὲν οὖν τούτων ἔμοιγε . ὁ δὲ λόγος αὖθις ἐς αὐτὸν ἐπανίτω .
Lemmas: ἵημι . ὑπό δέ ὁ αὐτός χρόνος , θέρος ὥρα , σείω μέγας ἐν τε Βυζάντιον καί πολλαχοῦ ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή , ὡς πόλις συχνός , νησιωτικός τε καί ἠπειρῶτις , ἀθρόος ἀνατρέπω , Κῶς ἄρδην ὁ οἰκήτωρ διαφθείρω . Βηρυτός γοῦν ὁ καλός , ὁ Φοῖνιξ τέως ἐγκαλλώπισμα , τότε δή ἀπηγλαίσθη ἅπας , καί καταρρίπτω ὁ κλεινός ἐκεῖνος καί περί - λαλητός ὁ οἰκοδομία δαίδαλμα , ὡς μηδείς ὁστισοῦν σχεδόν ποῦ λείπω , ἢ μόνος ὁ κατασκευή ὁ ἐδάφη . πολύς μέν οὖν ὅμιλος ἰθαγενής τε καί ἐνδάπιος ἀνήρ ἀπόλλυμι , ὑποπείθω ὁ ἄχθος , πολύς δέ νέος ἔπηλυς εὐπατρίδης τε καί παιδεία ἀγαθός ἔχω , ὁ δή πάρειμι ὁ Ῥωμαῖος αὐτός ἀναλέγω νόμος . οὗτος γάρ πάτριος ὁ πόλις καί ὥσπερ γέρας τίς μέγας ὁ τοιόσδε αὐτός ἀνίημι διδασκαλεῖον . μετασκευάζω τοιγάρ ἐν ὁ τότε οἷ ὁ νόμος ὑφηγητής εἰς Σιδών ὁ πόλις ὁ γείτων , καί ἐν ὅδε μετῆκτο ὁ φροντιστήριον , ἠώς πάλιν ὁ Βηρυτός ἀναδομέω . καί γίγνομαι ἥκιστος μέν ὁποῖος πρότερος ἔρχομαι , πλήν ἀλλά οὐ εἰς ὅσος καί ἀγνοέω ὡς ἐκεῖνος εἰμί ὁ πάλαι . ἀλλά οὗτος μέν ὁ ὁ πόλις ἀνοικισμός καί ἢ ὁ διδασκαλεῖον Ἐπάνοδος χρόνος ὕστερος μέλλω εἰμί . τότε δέ καί ἐν ὁ μέγας Ἀλεξάνδρεια , ὁ πρός ὁ Νεῖλος ἱδρύω ποταμός , καί οὗτος οὐ εἴωθα σείω ὁ χωρίον , συναίσθησις τις ὁ κλόνος μικρός μέν καί ἀφαυρός καί οὖον πάμπαν ἀρίδηλος , γίγνομαι δέ ὅμως ἅπας δή οὖν ὁ ἐπιχώριος καί μάλιστα ὁ σφόδρα γηράσκω , ἐν θαῦμα μέγας ὁ συμφέρω ποιέω , ὡς οὔπω πρότερος γίγνομαι , μένω τε οἴκοι ὅστις οὐδείς , ἀλλά ἀνά ὁ λαός - φόρος ὁ πλῆθος συρρέω , ὁ ἀπροσδόκητος δή ποῦ Κῶς παράδοξος πέρα ὁ μέτριος καταπλήσσω . ἐγώ δέ γε καί αὐτός τυγχάνω γάρ αὐτός διατρίβω παιδεία ἕνεκα ὁ πρό ὁ νόμος , ) δείδω πρόσειμι , καί οὗτος ἐπί λίαν μικρός ὁ κινέω , λογίζομαι , ὅτι δή αὐτός ὁ οἰκοδομία οὐ ἰσχυρός οὐδέ εὐρύς τυγχάνω εἰμί , οὐδέ οἷος καί πρός βραχύς ἀνέχω δονέω , ἀλλά ἰσχνός ἄγαν καί ἀσθενής ἐπί εἷς γάρ εὑρίσκω λίθος ) . ἀλλά γάρ καί ὅς , τίς λόγιμος ἐν ὁ πόλις , δειμαίνω καί οἶδα , ἐν τίς ποῦ , οἴομαι , ὁ ἤδη παρῳχακίσκω , ἀλλά ὅτι αὐτός καί εἰσαῦθις αὐτός οὗτος συμβαίνω οὐ ἀπό τρόπος δοκέω ὁ γάρ ὁ αἴτιος ὅδε ὁ πάθος ἀναθυμίασις τις εἰμί λέγω ξηρός τε καί λιγνυώδης , ὑπό ὁ γλαφυρός ὁ γῆ ἔργω , καί ὁ μή διαπνέω ῥᾳδίως σφοδρός ἔνδον περιδινέω , ὁ ἐπιπροσθέω ἅπας σαλεύω , λεύειν , ἠώς ὁ βίαιος φορός ὁ στεγνότης ἐνδίδωμι , εἰς ἐμφανής ἀνάγω · ὁ δή οὖν ὁ τοιοῦτος φυσιολογέω ὁ Αἰγύπτιος φημί χώρα οὖον πώποτε σείω φύω , ὡς δή χθαμαλός τε ἄτεχνος καί ὕπτιος καί ἥκιστος σηραγγώδης , ἐντεῦθεν τε οὐ ἐμφορέω · εἰμί δέ γε καί ὑποδείκνυμι , ἀλλά αὐτόματος ὑπό χαυνότης θαμά ἐξατμίζω . ἐπεί δέ ἐν ὁ τότε ὅδε ὁ δόξα , εὕω ποιέω , φωράω τε καί ἀπολήγω μή σφόδρα ἐν βέβαιος κεῖμαι , εἰκότως ἄρα δείδω ὁ γενναῖος , εἰ πρός ἐναντίος αὐτός χωρέω ἐπίγραμμα , καί κινδυνεύω τολοιπος οὖον γαιήοχος μόνος , ἀλλά καί ἐν - σιχθων πειράω ὁ Ποσειδῶν . ἴσως μέν οὖν εἰμί καί τίς μέρος ὁ Αἴγυπτος κινέω , ἀλλά οὐ ἐπιλείπω ὁ ὁ τοιοῦτος δεινός καί ἕτερος λόγος , διά οὖν εἄν καί ὡς ὁ ὁ ἀτμός ὅς κρατύνω δόξα . ἐγώ δέ δοκέω , ὡς μέν οἶος τε ἄνθρωπος τεκμήριον τις χράω ὁ ἄδηλος περί διανοέομαι , οὖον πάμπαν διαμαρτάνω ὁ πιθανός καί εἰκός , ὁ δέ γε εἰμί ἀληθής πολύς ἀπολείπω . πῶς γάρ ἄν τις εἰς ὁ ἀκριβής ὁ ἀφανής καί ὑπέρτερος διαγιγνώσκω ; ἀποχράω δέ ἐγώ , εἰ τοσοῦτος μόνος οἶδα , ὡς θεῖον νάω καί βουλή ἀγαθός ἅπας δωτέτακται · φύσις δέ ἀρχή καί κινέω καί ὁ ἕκαστος ὁ γίγνομαι αἴτιος σκοπέω μέν ὁ λόγος καί διερευνάω οὖον παντελῶς ἄχρηστος ἴσως οὐδέ ἄχαρις νομιστέος , ὁ γε μήv οἴομαι τε καί πείθω ὡς ἔνειμι ἐφικνέομαι ὁ εἰμί , μή ποτός ἀλαζονεία εἰμί ὁ χρῆμα , καί ἀμαθής ὁ διπλόος ἐκεῖνος ἄγνοια . ἅλις μέν οὖν οὗτος ἐγώ . ὁ δέ λόγος αὖθις εἰς αὐτός ἐπάνειμι .