agathias-scholasticus.historiae 5.1
α' . Oὕτω μὲν οὖν τὰ μιγάλα καὶ ἀμφήριστα γένη κατὰ τὸ ξuγκείμενον τὰ ὅπλα ἔθεντο , καὶ ἠρεμοῦντα ἐπὶ μακρότατον διετέλουν , ὡς μηδὲν ὁτιοῦν τόγε ἐπ᾿ ἐκείνοις ὁπότερον γοῦν αὐτῶν διαπονεῖσθαι . ἐν τούτῳ δὲ οἱ Τζάννοι τὸ ἔθνος · οἰκοῦσι δὲ τὰ πόλιν · νότον ἄνεμον τοῦ Εὐξείνου πόντου , ὑπὸ Τραπεζοῦντα τὴν πόλιν · οὗτοι δὴ oὖνοἱ Τζάννοι , καίτοι ἐκ παλαιοῦ ὑπόσπονδοί τε καὶ κατήκοοι τῶν ῾Ρωμαίων γεγενημένοι , ἀλλὰ τότε τὸ μέν τι αὐτῶν εἴχετο τῶν προτέρων , καὶ ἀκολασταίνειν οὐ λίαν ἐγνώκει , οἱ δέ γε πολλοὶ παρέντες τὰ καθεστῶτα , λῃστρικώτερον ἐβιότευον , καὶ καταθέοντες τὰ ἀμφὶ τὸν Πόντον χωρία , τούς τε ἀγροὺς ἐλεηλάτουν καὶ τοὺς ὁδοιπόρους ἐσίνοντο · ἐπέβαινον δὲ καὶ Ἀρμενίας , ὅποι παρείκοι , καὶ ἁρπαγὰς ἐποιοῦντο , καὶ οὐδὲν ὁτιοῦν ἐφρόνουν ἀλλοτριώτερον τῶν διαφανῶν πολεμίων . τοιγάρτοι στέλλεται ἐπ᾿ αὐτοὺς Θεόδωρος , ὁ σφῶν μὲν ὁμόφυλος , τὰ δὲ πρωτεῖα φερόμενος ἐν τοῖς ῾Ρωμαϊκοῖς ταξιάρχοις · πολλάκις δὲ , οἶμαι , τούτου καὶ πρότερον ἐπεμνήσθην . ἅτε γὰρ τῆς οἰκείας χώρας δαημονέστατος , καὶ ὅθεν ἐμβάλλειν ἄριστα ἤμελλε , καὶ ὅποι ἐναυλίσασθαι , καὶ ὅπως τοὺς δυσμενεῖς ἀνιχνεῦσαι ἐς τὸ ἀκριβὲς ἐπιστάμενος , εἰκότως ἄρα ἐκεῖνος , ἐκ βασιλέως αὐτῷ προστεταγμένον , ἐπι τήνδε τὴν πρᾶξιν ἐχώρει . ἄρας δὴ οὖν ἐκ τῆς Κολχίδος γῆς ξὺν ἀποχρώσῃ στρατιᾷ , καὶ τὰ ἐκτὸς Φάσιδος ποταμοῦ πστσμειψάμενος ὅρια ἐπὶ δυόμενον ἢλιον , αὐτίκα ἐς τὰ ἐνδότατα τῆς τότε πολεμίας ἐφοίτα . στρατοπεδευσάμενος δὲ ἀμφὶ Θεοδωριάδα τὴν πόλιν καὶ τὸ Ῥίζαιον καλούμενον , αὐτοῦ χαράκωμα τῷ στρατῷ περιβαλόμενος , τὸ μὲν ἠρεμοῦν εντι καὶ φίλον καὶ οὔπω παρατετραμμένον μετακαλούμενος , δώροις τε ἐφιλοφρονεῖτο καὶ ὑπεραγάμενος ἦν τῆς εὐβουλίας τοὺς δὲ ἀποστάντας ἀνέδην καὶ παρασπονδήσαντας τίσασθαι ὡς τάχιστα τῷ πολέμῳ παρεσκευάζετο . ἀλλ’ ἐκεῖνοι οὐδέν τι μελλήσανοτες , προεπῄεσαν τῷ ἐρύματι , καὶ δὴ ἐπὶ λόφῳ τινι ἀγχοῦ που ὐπερανέχοντι ἐς πλῆθος ξυναγερθέντες , κατηκόντιζον τῶν Ρωμαίων ἐξ ὐπερδεξίων καὶ κατετόξευον , ὡς ἅπαν τὸ στράτευμα διαταραχθῆναι τῷ ἀδοκήτῳ τῆς τόλμης . πολλοὶ δὲ ὅμως ὑπεκβάντες , ἀντεπεφέροντο μὲν προθυμότατα τοῖς ἐναντίοις , οὐ μὴν ἐν τάξει ἐχώρουν , οὐδὲ ἀνέμενον , ὅπως αὐτοὺς ἐς τὸ χθαμαλὸν τοῦ πεδίου ἐκκαλέσοιντο · ἀλλ’ ὀργῇ ἐχόμενοι καὶ ἀκοσμίᾳ , σμίᾳ , ἐγκαρσίους πως τίς ἀσπίδας ὑπὲρ τὰς κεφαλὰς προεβέβληντο , ἠρέμα ὑποκεκυφότες , ναὶ πρὸς τὸ ἂναντες ἐπειρῶντο ἀναρριχᾶσθαι οἱ δὲ Τξάννοι θαμὰ βάλλοντες ἐκ τοῦ μετεώρου δόρασί τε καὶ πέτραις κυλινδουμέναις , ῥᾳδίως αὐτοὺς ἀπεκρούσαντο , καὶ ἐπεκδραμόντες μέχρι μὲν τεσσαράκοντα ἀνδρῶν ἒκτειναν τοὺς δὲ ἄλλους ἐς φυγὴν ἔτρεψαν ἀκλεεστάτην . ἀρθέντες δὲ οἱ βαὸβαροι τῷ παραλόγῳ τοῦ προτερήματος , έν χρῷ τῷ στρατοπέδῳ ἐπέλαζον · ἐνταῦθά τε μάχη ξυνέστη καρτερὰ , τῶν μὲν εἴσω παρελθεῖν ἱεμένων καὶ ἅπαντας ἀναρπάσασθαι , τῶν δὲ Ρωμαίων αἰσχρὸν εἶναι ἡγουμένων , οὐ μόνον εἰ μὴ θᾶττον ἀπελάσαιεν τοὺς πολεμίους , ἀλλ’ εἰ καὶ μὴ ἄρδην αὐτοὺς διαφθείρωσιν . ὠθούμενοί τε ἑκάτεροι ἀλλήλους καὶ ἀντερείδοντες , καὶ ταῖς χερσὶ συμπλεκόμενοι , οὐδενότι ἀνίεσαν εὐψυχίας · ἀλλ’ ἦν οὕτως ἐπιπλεῖστον τὰ τοῦ ἀγῶνος ἀγχώμαλα , πατάγου τε πολλοῦ καἰ βοῆς συμμίκτου ἀνάπλεα καὶ οὔπω διακεκριμένα .
Lemmas: ὅς . ὕω μέν οὖν ὁ μυγαλέη καί ἀμφήριστος γένος κατά ὁ ἐκγίγνομαι ὁ ὅπλον τίθημι , καί ἠρεμέω ἐπί μακρός διατελέω , ὡς μηδείς ὁστισοῦν τόγε ἐπί ἐκεῖνος ὁπότερος γοῦν αὐτός διαπονέω . ἐν οὗτος δέ ὁ Τζάννος ὁ ἔθνος · οἰκέω δέ ὁ πόλις · νότος ἄνεμος ὁ Εὔξεινος πόντος , ὑπό Τραπεζοῦς ὁ πόλις · οὗτος δή ἵημι Τζάννος , καίτοι ἐκ παλαιός ὑπόσπονδος τε καί κατήκοος ὁ Ῥωμαῖος γίγνομαι , ἀλλά τότε ὁ μέν τίς αὐτός ἔχω ὁ πρότερος , καί ἀκολασταίνω οὖον λίαν γιγνώσκω , ὁ δέ γε πολύς παρίημι ὁ καθίστημι , λῃστρικός βιοτεύω , καί καταθέω ὁ ἀμφί ὁ Πόντος χωρίον , ὁ τε ἀγρός λεηλατέω καί ὁ ὁδοίπορος σίνομαι · ἐπιβαίνω δέ καί Ἀρμένιος , ὅποι παρίημι , καί ἁρπαγή ποιέω , καί οὐδείς ὁστισοῦν φρονέω ἀλλότριος ὁ διαφανής πολέμιος . τοιγάρ στέλλω ἐπί αὐτός Θεόδωρος , ὁ σφεῖς μέν ὁμόφυλος , ὁ δέ πρωτεῖος φέρω ἐν ὁ Ῥωμαϊκός ταξίαρχος · πολλάκις δέ , οἴομαι , οὗτος καί πρότερος ἐπιμιμνήσκομαι . ἅτε γάρ ὁ οἰκεῖος χώρα δαήμων , καί ὅθεν ἐμβάλλω ἀγαθός μέλλω , καί ὅποι ἐναυλίζω , καί ὅπως ὁ δυσμενής ἀνιχνεύω εἰς ὁ ἀκριβής ἐπίσταμαι , εἰκότως ἄρα ἐκεῖνος , ἐκ βασιλεύς αὐτός προστάσσω , ἐπι ὅδε ὁ πρᾶξις χωρέω . ἀείρω δή οὖν ἐκ ὁ Κολχίς γῆ ξὺν ἀποχράω στρατιά , καί ὁ ἐκτός φάσις ποταμός πστσμειψάμενος ὅριον ἐπί δύο ἥλιος , αὐτίκα εἰς ὁ ἔνδος ὁ τότε πολέμιος φοιτάω . στρατοπεδεύω δέ ἀμφί Θεοδωριάς ὁ πόλις καί ὁ Ῥίζης καλέω , αὐτός χαράκωμα ὁ στρατός περιβάλλω , ὁ μέν ἠρεμέω εἰμί καί φίλος καί οὔπω παρατρέπω μετακαλέω , δῶρον τε φιλοφρονέομαι καί ὑπεράγω εἰμί ὁ εὐβουλία ὁ δέ ἀφίστημι ἀνέδην καί παρασπονδέω τίνω ὡς ταχύς ὁ πόλεμος παρασκευάζω . ἀλλά ἐκεῖνος οὐδείς τίς μέλλω , προέπειμι ὁ ἔρυμα , καί δή ἐπί λόφος τις ἀγχοῦ ποῦ ὑπερανέχω εἰς πλῆθος συναγείρω , κατακοντίζω ὁ Ῥωμαῖος ἐκ υπερδεξιός καί κατατοξεύω , ὡς ἅπας ὁ στράτευμα διαταράσσω ὁ ἀδόκητος ὁ τόλμα . πολύς δέ ὅμως ὑπεκβαίνω , ἀντιφέρω μέν πρόθυμος ὁ ἐναντίος , οὖον μήv ἐν τάξις χωρέω , οὐδέ ἀνίημι , ὅπως αὐτός εἰς ὁ χθαμαλός ὁ πεδίον ἐκκαλέω · ἀλλά ὀργή ἔχω καί ἀκοσμία , σμίας , ἐγκάρσιος πως τίς ἀσπίς ὑπέρ ὁ κεφαλή προβάλλω , ἠρέμα ὑποκύπτω , ναί πρός ὁ ἀνάντης πειράω ἀναρριχάομαι ὁ δέ Τξάννοι θαμά βάλλω ἐκ ὁ μετέωρος δόρυ τε καί πέτρα κυλίνδω , ῥᾳδίως αὐτός ἀποκρούω , καί ἐπεκτρέχω μέχρι μέν τεσσαράκοντα ἀνήρ κτείνω ὁ δέ ἄλλος εἰς φυγή τρέπω ἀκλεής . ἀραρίσκω δέ ὁ βαοβαρος ὁ παράλογος ὁ προτέρημα , ἐν χράω ὁ στρατόπεδον πελάζω · ἐνταῦθα τε μάχη συνίστημι καρτερός , ὁ μέν εἴδομαι παρέρχομαι ἵημι καί ἅπας ἀναρπάζω , ὁ δέ Ῥωμαῖος αἰσχρός εἰμί ἡγέομαι , οὖον μόνος εἰμί μή ταχύς ἀπελαύνω ὁ πολέμιος , ἀλλά εἰμί καί μή ἄρδην αὐτός διαφθείρω . ὠθέω τε ἑκάτερος ἀλλήλων καί ἀντερείδω , καί ὁ χείρ συμπλέκω , οὐδενότης ἀνίημι εὐψυχία · ἀλλά εἰμί οὕτως ἐπιπλεῖστον ὁ ὁ ἀγών ἀγχώμαλος , πάταγος τε πολύς καίω βοή σύμμικτος ἀνάπλεος καί οὔπω διακρίνω .