agathias-scholasticus.historiae 2.27
κζ΄ . Λέγεται δὲ τὴν τοῦ Ἀρταξάρου μητέρα Παβέγ̣ῳ ξυνῳκηκέναι , παντάπασι μὲν ἀσημοτάτῳ καὶ σκυτοτόμῳ τὴν τέχνην , τῆς δὲ τῶν ἀστέρων πορείας δαημονεστάτῳ , καὶ οἵῳ C ῥᾳδίως τὰ ἐσόμενα διασκοπεῖσθαι · ἄνδρα δὲ στρατιώτην Σάσανον ὄνομα , διὰ τῆς Καδουσαίων , οὕτω ξυνενεχθὲν , πορευόμενον χώρας , ἐπιξενωθῆναί τε τῷ Παβέκῳ , καὶ ἐς τὸ ἐκείνου δωμάτιον καταχθῆναι · τὸν δὲ ὁτῳδηοῦν τρόπῳ , ἅτε , οἶμαι , μάντιν , ἐπιγνόντα ὡς ἡ τοῦ ξένου γονὴ ἀρίστη τε ἔσται καὶ ἀρίδηλος , καὶ ἐπὶ μέγα εὐδαιμονίας χωρήσει , ἀλύειν μὲν καὶ ὀλοφύρεσθαι , ὅτι δὴ αὐτῷ οὔτε θυγάτηρ ὑπῆν , οὔτε ἀδελφὴ , οὐμενοῦν οὐδὲ ἄλλο τι γύναιον ὡς ἐγγύτατα ξυνημμένον . τέλος δὲ ξυγκατακλῖναί οἱ τὴν γαμετὴν ναὶ τῆς εὐνῆς ἐπιχωρῆσαι , ὑπεριδόντα μάλα γενναίως τοῦ αἴσχους , καὶ τῆς παραυτίκα λώβης τε καὶ ἀτιμίας τὴν μέλλουσαν τύχην ἀνταλλαξάμενον . οὕτω τε φύντα τὸν Ἀρταξάρην , τραφῆναι μὲν ὑπὸ τῷ Παβέκῳ · ἐπεὶ δὲ νεανίας γενόμενος καρτερώτατα τὴν βασιλειᾶν κατέσχεν , ἔριν εὐθὺς καὶ νεῖκος ἐξαίσιον ἀναφανδὸν Σασάνῳ τε καὶ Παβέκῳ ἀναῤῥαγῆναι . ἑκάτερον γὰρ ἐθέλειν πρὸς αὐτοῦ τὸν παῖδα ἐπονομάζεσθαι . μόλις δὲ ἄμφω ξυμβῆναι , ἐφ’ ᾡ δῆτα υἱὸν μὲν αὐτὸν Παβέκου καλεῖσθαι , ἐκ σπέρματος δὲ ὅμως Σασάνου τεχθέντα . οὕτω μὲν τὸν Ἀρταξάρην γενεαλογοῦντες γοῦντες οἱ Πέρσαι , ἀληθῆ ταῦτά φασι καθεστάναι , ὡς καὶ ἐν ταῖς βασιλείοις διφθέραις ἀναγεγραμμένα ἐγὼ δὲ ἁπάντων τῶν ἐφεξῆς ἀπογόνων , ὅσοι δὴ τὴν ἀρχὴν διεδέξαντο , τά τε ὀνόματα μάτα ὀλίγῳ ὕστερον φράσω , καὶ πρός γε ὁπόσον ἕκαστος ἐκράτησεν χρόνον · καίτοι ἅπασι τοῖς μέχρι νῦν χρονογράφοις παρεῖται , καὶ οὐ περιπλείστου γεγένηται τὰ τοιαῦτα διερευ - νήσασθαι ἀλλὰ τοὺς μὲν Ῥωμαίων βασιλεῖς ἀπὸ Ῥωμύλου τυχὸν , καὶ ἔτι πρότερον ἀπὸ Αἰνείου τοῦ Ἀγχίσου ἀρχόμενοι , μέχρις Ἀναστασίου τε καὶ Ἰουστίνου τοῦ πρεσβυτέρου ἀπαρι - θμοῦνται · τοὺς δὲ παρὰ Πέρσαις φημὶ δὲ τούτους ἐκείνους , ὁπόσοι δὴ μετὰ τὴν Παρθυαίων κατάλυσιν ἔτυχον βεβασιλευ - κότες , ) οὐκ ἔτι ὁμοίως ἀντιτιθέντες τοὺς χρόνους διευκρινήσαντο , δέον οὕτω ποιεῖν . ἐμοὶ δὲ τὸ ἀκριβὲς καὶ τούτων πέρι ἀναλέλεκται ἐκ τῶν παρὰ σφισιν ἐγγεγραμμένων , καὶ οἶμαι τῇ παρούσῃ ξυγγραφῆ μάλα προσήκειν ἁπάντων ἐπιμνησθῆναι · καί τοίνυν προι·ὼν ἐπιμνήσομαι , ἥνικα ἂν δεῖν οἰηθείην , εἰ καὶ ὀνομάτων πολλῶν καὶ τούτων βαρβαρικῶν οὕτω δή τι ψιλῶς καταλόγους ποιεῖσθαι δεήσει , καὶ ταῦτα ἐνίων οὐδενóτι ἀξιαφήγητον εἰργασμένων · τοσοῦτον δὲ μόνον πρὸς τὸ παρὸν εἴποιμι ἂν τοῦ σαφοῦς γε ἕκατι καὶ ἐς πλεῖστα χρησίμου , ῶς ἐννέα τε κὼ δέκα καὶ πρός γε τριακόσιοι ἐνιαυτοὶ τελευτῶσιν ἐς τὸ πέμπτον τε καὶ εἰκοστὸν ἔτος τῆς Χοσρόου τούτου βασιλείας . καθ’ ὅν δὴ χρόνον οἵ τε ἐν τῇ Κολχίδι χώρᾳ πόλεμοι διεφέροντο , καἰ τὸν Μερμερόην ἀποβιῶναι ξυνηνέχθη . διήνυστο δὲ ἄρα ἐν τῷ τότε , Ἰουστινιανῷ βασιλεῖ ὀκτώ τε καὶ εἴ - κσοιν ἔτη Ῥωμαίων κρατοῦντι .
Lemmas: κζ΄ . λέγω δέ ὁ ὁ Ἀρταξάρης μήτηρ Παβέγ̣ῳ συνοικέω , παντάπασι μέν ἄσημος καί σκυτοτόμος ὁ τέχνη , ὁ δέ ὁ ἀστήρ πορεία δαήμων , καί οἷος C ῥᾳδίως ὁ εἰμί διασκοπέω · ἀνήρ δέ στρατιώτης Σάσανον ὄνομα , διά ὁ Καδουσαίων , οὗτος συμφέρω , πορεύω χώρα , ἐπιξενόομαι τε ὁ Παβέκῳ , καί εἰς ὁ ἐκεῖνος δωμάτιον κατάγω · ὁ δέ ὁτῳδηοῦν τρόπος , ἅτε , οἴομαι , μάντις , ἐπιγιγνώσκω ὡς ὁ ὁ ξένος γονή ἀγαθός τε εἰμί καί ἀρίδηλος , καί ἐπί μέγας εὐδαιμονία χωρέω , ἀλύω μέν καί ὀλοφύρομαι , ὅτι δή αὐτός οὔτε θυγάτηρ ὕπειμι , οὔτε ἀδελφή , οὐμενοῦν οὐδέ ἄλλος τίς γύναιον ὡς ἐγγύς συνάπτω . τέλος δέ συγκατακλίνω ὁ ὁ γαμετή ναί ὁ εὐνή ἐπιχωρέω , ὑπεροράω μάλα γενναῖος ὁ αἶσχος , καί ὁ παραυτίκα λώβη τε καί ἀτιμία ὁ μέλλω Τύχη ἀνταλλάσσω . οὗτος τε φύς ὁ Ἀρταξάρης , τρέφω μέν ὑπό ὁ Παβέκῳ · ἐπεί δέ νεανίας γίγνομαι καρτερός ὁ βασιλειάω κατέχω , Ἔρις εὐθύς καί νεῖκος ἐξαίσιος ἀναφανδά Σασάνῳ τε καί Παβέκῳ ἀναλέγω . ἑκάτερος γάρ ἐθέλω πρός αὐτός ὁ παῖς ἐπονομάζω . μόλις δέ ἄμφω συμβαίνω , ἐπί ᾡ δῆτα υἱός μέν αὐτός Παβέκου καλέω , ἐκ σπέρμα δέ ὅμως Σασάνου τίκτω . οὗτος μέν ὁ Ἀρταξάρης γενεαλογέω γοῦντες ὁ Πέρσης , ἀληθής οὗτος φημί καθίστημι , ὡς καί ἐν ὁ βασίλειος διφθέρα ἀναγράφω ἐγώ δέ ἅπας ὁ ἐφεξῆς ἀπόγονος , ὅσος δή ὁ ἀρχή διαδέχομαι , ὁ τε ὄνομα μάτη ὀλίγος ὕστερος φράζω , καί πρός γε ὁπόσος ἕκαστος κρατέω χρόνος · καίτοι ἅπας ὁ μέχρι νῦν χρονογράφος παρίημι , καί οὖον περιπλειστος γίγνομαι ὁ τοιοῦτος διαρρέω - νέος ἀλλά ὁ μέν Ῥωμαῖος βασιλεύς ἀπό Ῥώμυλος τυγχάνω , καί ἔτι πρότερος ἀπό Αἰνείας ὁ Ἀγχίσης ἄρχω , μέχρι Ἀναστάσιος τε καί Ἰουστῖνος ὁ πρέσβυς ἀπαρι - θμουντ · ὁ δέ παρά Πέρσης φημί δέ οὗτος ἐκεῖνος , ὁπόσος δή μετά ὁ Παρθυαῖος κατάλυσις τυγχάνω βασιλεύς - Κότες , ) οὐ ἔτι ὁμοίως ἀντιτίθημι ὁ χρόνος διακρίνω , δήω οὗτος ποιέω . ἐγώ δέ ὁ ἀκριβής καί οὗτος περί ἀναλέγω ἐκ ὁ παρά σφεῖς ἐγγράφω , καί οἴομαι ὁ πάρειμι συγγραφεύς μάλα προσήκω ἅπας ἐπιμιμνήσκομαι · καί τοίνυν προλέγω ἐπιμιμνήσκομαι , ἑνίζω εἄν δήω οἴομαι , εἰμί καί ὄνομα πολύς καί οὗτος βαρβαρικός οὗτος δή τίς ψιλός κατάλογος ποιέω δήω , καί οὗτος ἔνιοι οὐδενóτι ἀξιαφήγητος ἐργάζομαι · τοσοῦτος δέ μόνος πρός ὁ πάρειμι εἶπον εἄν ὁ σαφής γε ἕκητι καί εἰς πλεῖστος χρήσιμος , ῶς ἐννέα τε Κῶς δέκα καί πρός γε τριακόσιοι ἐνιαυτός τελευτάω εἰς ὁ πέμπτος τε καί εἰκοστός ἔτος ὁ Χοσρόης οὗτος βασίλεια . κατά ὅς δή χρόνος ὁ τε ἐν ὁ Κολχίς χώρα πόλεμος διαφέρω , καίω ὁ Μερμερόης ἀποβιόω συμφέρω . διανύω δέ ἄρα ἐν ὁ τότε , Ἰουστινιανός βασιλεύς ὀκτώ τε καί εἰμί - κόσος ἔτος Ῥωμαῖος κράτος .