agathias-scholasticus.historiae 3.13
ιγ’ . „ Καίτοι φησὶν αὐτοὺς ὁ γενναῖος οὑτοσὶ μηδὲ τὴν ὁρμὴν ὑποστήσεσθαι ἡμῶν , παραδείγματι χρώμενος τοῖς ἔναγχος συμβεβηκόσι . καὶ τις ἀγνοήσειεν ἂν ὡς τὰς τῶν πολέμων τροπὰς οὐκ ἔπι ῥητοῖς ἀνάγκη συμβαίνειν , οὐδὲ τοὺς νῦν σφαλέντας τυχὸν τῶν ὁμοίων ἀεὶ μεταλαγχάνειν ἀποτευγμάτων ; τοὐναντίον γὰρ ὡς τὰ πολλὰ πρὸς τοὺς ἡττηθέντας ἡ νίκη μέτεισι , καὶ τὸ δυσφοροῦν ἐκθεραπεύει οὐ χρὴ τοίνυν ἡμᾶς , εἰθισμένον αὐτοῖς τολοιπὸν ἐν ἁπάσαις ταῖς συμπλοκαῖς ἐλασσοῦσθαι , πέρα τοῦ μετρίου θαρρεῖν . εἰ μὲν γὰρ τούτῳ μόνῳ νενίκηνται , τῷ μὴ τὰ δέοντα βεβουλεῦσθαι , προσεκτέον μὲν ἡμῖν τῷδε μᾶλλον τῷ παραδείγματι , καὶ προφυλακτέον τοὺς ἐκ τῆς ἀβουλίας κινδύνους . οὐ μὴν πρόδηλον ἐντεῦθεν οἴεσθαι δεῖ τὸ ῥᾳδίως αὐτῶν περιέσεσθαι εἰκὸς γὰρ τοὺς πρότερον ἁμαρτήσαντας , καὶ διὰ τῆς πείρας ὁποῖα φευκτέον πεπαιδευμένους , καὶ αὐτὸ δὴ τὸ παροφθὲν ἀνακαλέσασθαι τῇ περὶ τῶν ἐφεξῆς ἐσομένων ἐπιμελεία . εἰ δὲ τὸ θεῖον αὐτοῖς χαλεπαίνει τῆς ἐπὶ τῷ κειμένῳ παρανομίας , καὶ ταύτῃ κεκάκωνται , τί δεῖ καὶ ἡμᾶς παρεῖναι καὶ συνεπιλαμβάνειν , ὣσπερ οὐκ ἐπαρκοῦντος ἐκεινοῦ τὰ δίκαια δρᾶσαι , ἀλλὰ τῆς ἐξ ἡμῶν ἐπικουρίας προσδεομένου ; ποία δέ τις ἂν ἀσεβείας ὑπερβολὴ ἑτέροις λελείψεται , εἲ γε τόδε τὸ ἀγαθὸν ἀτιμάσαιμεν τῇ μετασάσει , ὅπερ καὶ ἠρεμούντων ἡμῶν ὑπερμαχεῖ προσηκόντως ; μηδεὶς τοίνυν ἡμῖν τὸν τεθνεῶτα παραγέτω δῆθεν τῷ λόγῳ λίαν ἀγεννῶς ὀλοφυρόμενον , καὶ ἱκετεύοντα τοὺς ὁμοφύλους οἴκτου τυχεῖν τῷ τὴν σφαγὴν ἐπιδεικνύναι . ταῦτα γὰρ μοχθηραῖς μὲν ψυχαῖς καὶ ἀνάνδροις ἴσως ἁρμόσει , οὐ μὴν προσαπτέον αὐτὰ βαοιλεῖ καὶ Λαζῶν καὶ Γουβάζῃ . εἰ γὰρ ἐκεῖνος ἐνταῦθα παρῆν , πάντως ἂν , ἅτε δὴ θεοφιλὴς ἀνὴρ γεγονὼς καὶ φρενήρης , κατεμέμφετο μὲν ἡμᾶς τοιαῦτα βουλευομένους . ἐκέλευεν δὲ μὴ οὕτω καταπεπτωκέναι καὶ μαλθακίζεσθαι , καὶ δραπετεύειν , καθάπερ οἰκέτας , αἱρεῖσθαι · φρόνημα δὲ Κολχικὸν καὶ ἐλεύθερον ἀναλαβόντας , ἀντέχειν τῆς συμφορᾶς θῤῥαλέως , καὶ πρὸς μηδὲν μὲν αἰσχρὸν καὶ ἀνάξιον τῶν πατρίων ἐξάγεσθαι τρόπων , ἐμμένειν δὲ τοῖς παροῦσι καὶ πεποιθέναι , ὡς τοῦ κρείττονος ἥκιστα τὸ ἔθνος περιοψομένου . εἶτα πῶς οὐ σφόδρα παράλογον , αὐτῷ μὶν τῷ βιαίως ταῦτα κατὰ τὸ εἰκὸς ἔχειν δεδόχθαι · ἡμᾶς δὲ , τοὺς τὴν πρὸς ἐκεῖνον εὔνοιαν σκηπτομένους , τἀναντία διανοεῖσθαι ; ἀλλὰ δέδοικα μὴ καὶ μόνου χάριν τοῦ διαλογίζεσθαι ταῦτα καὶ διασκοπεῖν μεγίστας ὑφέξομεν δίκας . εἰ μὲν γὰρ ἐπ᾿ ἀδήλοις ἐλπίσι καὶ τὴν ἐφ᾿ ἑκάτερα ῥοπὴν ἐπιδεχομέναις τὰ τῆς ἀποστάσεως ἡμῖν ἐμελετᾶτο , ἦν μὲν ἂν καὶ τόδε δεινὸν , ἐπὶ τηλικούτων πραγμάτων κινήσει μόνης ἠρτῆσθαι τῆς τύχης , πλὴν ἀλλ᾿ ἐξῆν ἴσως τοῖς ταῦτα προῃρημένοις ἀδεέστερον γοῦν ἀναισχυντῆσαι . εἰ δὲ πανταχόθεν προὖπτον δείκνυται τὸ κακὸν , πῶς οὐ μισητέον αὐτοὺς τοιαύτην ἔννοιαν ἐμβαλόντας ; ὡς μὲν οὖν ἀφεκτέον ἡμῖν ἐκείνων , καὶ δὴ μετρίως ἐῤῥήθη . φημὶ δὲ δεῖν βασιλεῖ τῶν ῾Ρωμαίων τὸ συμβὰν ἀναγγεῖλαι , ὡς ἂν ἐνδικώτατα μετέλθῃ τοὺς τοῦ μιάσματος αἰτιωτάτους , καὶ εἰ μὲν ἐθελήσει , πεπαῦσθαι τολοιπὸν τῆς πρὸς ῾Ρωμαίους διαφορᾶς , καὶ συνεργεῖν αὖθις καὶ συστρατεύεσθαι , καὶ τῶν προτέρων μετέχομεν συνδιαιτημάτων . εἰ δὲ ἀπώσοιτο τὴν ἀξίωσιν , τότε δὴ βουλευτέον ἡμῖν , εἴπερ ἑτέραν ὁδὸν τραπῆναι συνοίσει . οὕτω γὰρ ποιοῦντες , οὔτε τοῦ τεθνηκότος ἐπιλελῆσθαι δόξοιμεν ἂν , οὔτε προπετείᾳ μᾶλλον ἢ γνώμῃ τὰ ἡμέτερα διατιθέναι . ”
Lemmas: πνίξ . „ καίτοι φημί αὐτός ὁ γενναῖος οὗτος μηδέ ὁ ὁρμή ὑφίστημι ἐγώ , παράδειγμα χράω ὁ ἔναγχος συμβεβηκός . καί τις ἀγνοέω εἄν ὡς ὁ ὁ Πολέμων τροπή οὐ ἐπί ῥητός ἀνάγκη συμβαίνω , οὐδέ ὁ νῦν σφάλλω τυγχάνω ὁ ὅμοιος ἀεί μεταλαγχάνω ἀπότευγμα ; ἐναντίος γάρ ὡς ὁ πολύς πρός ὁ ἡσσάομαι ὁ νίκη μέτειμι , καί ὁ δυσφορώ ἐκθεραπεύω οὖον χρή τοίνυν ἐγώ , ἐθίζω αὐτός τολοιπος ἐν ἅπας ὁ συμπλοκή ἐλασσόω , πέρα ὁ μέτριος θαρσέω . εἰμί μέν γάρ οὗτος μόνος νικάω , ὁ μή ὁ δήω βουλεύω , προσεκτέος μέν ἐγώ ὅδε μᾶλλον ὁ παράδειγμα , καί προφυλακτέον ὁ ἐκ ὁ ἀβουλία κίνδυνος . οὖον μήv πρόδηλος ἐντεῦθεν οἴομαι δεῖ ὁ ῥᾳδίως αὐτός περίειμι εἰκός γάρ ὁ πρότερος ἁμαρτάνω , καί διά ὁ πείρω ὁποῖος φευκτέος παιδεύω , καί αὐτός δή ὁ παροράω ἀνακαλέω ὁ περί ὁ ἐφεξῆς εἰμί ἐπιμέλεια . εἰμί δέ ὁ θέω αὐτός χαλεπαίνω ὁ ἐπί ὁ κεῖμαι παρανομία , καί οὗτος κακόω , τίς δεῖ καί ἐγώ πάρειμι καί συνεπιλαμβάνομαι , ὥσπερ οὐ ἐπαρκέω ἐκεῖνος ὁ Δίκαιος δράω , ἀλλά ὁ ἐκ ἐγώ ἐπικουρία προσδέω ; ποῖος δέ τις εἄν ἀσέβεια ὑπερβολή ἕτερος λείπω , εἰμί γε ὅδε ὁ ἀγαθός ἀτιμάζω ὁ μετασάσει , ὅσπερ καί ἠρεμέω ἐγώ ὑπερμαχέω προσήκω ; μηδείς τοίνυν ἐγώ ὁ θνῄσκω παράγω δῆθεν ὁ λόγος λίαν ἀγεννής ὀλοφύρομαι , καί ἱκετεύω ὁ ὁμόφυλος οἶκτος τυγχάνω ὁ ὁ σφαγή ἐπιδείκνυμι . οὗτος γάρ μοχθηρός μέν Ψυχή καί ἄνανδρος ἴσως ἁρμόζω , οὖον μήv προσαπτέος αὐτός βαοιλημι καί Λαζοί καί Γουβάζης . εἰμί γάρ ἐκεῖνος ἐνταῦθα πάρειμι , πάντως εἄν , ἅτε δή θεοφιλής ἀνήρ γίγνομαι καί φρενήρης , καταμέμφομαι μέν ἐγώ τοιοῦτος βουλεύω . κελεύω δέ μή οὗτος καταπίπτω καί μαλθακίζομαι , καί δραπετεύω , καθάπερ οἰκέτης , αἱρέω · φρόνημα δέ Κολχικός καί ἐλεύθερος ἀναλαμβάνω , ἀντέχω ὁ συμφορά θῤῥαλέως , καί πρός μηδείς μέν αἰσχρός καί ἀνάξιος ὁ πάτριος ἐξάγω τρόπος , ἐμμένω δέ ὁ πάρειμι καί πείθω , ὡς ὁ ἀγαθός ἥκιστος ὁ ἔθνος περιοράω . εἶτα πῶς οὖον σφόδρα παράλογος , αὐτός μιν ὁ βίαιος οὗτος κατά ὁ εἰκός ἔχω δοκέω · ἐγώ δέ , ὁ ὁ πρός ἐκεῖνος εὔνοια σκήπτω , τἀναντία διανοέομαι ; ἀλλά δείδω μή καί μόνος χάρις ὁ διαλογίζομαι οὗτος καί διασκοπέω μέγας ὑπέχω δίκη . εἰμί μέν γάρ ἐπί ἄδηλος ἐλπίς καί ὁ ἐπί ἑκάτερος ῥοπή ἐπιδέχομαι ὁ ὁ ἀπόστασις ἐγώ μελετάω , εἰμί μέν εἄν καί ὅδε δεινός , ἐπί τηλικόσδε πρᾶγμα κινέω μόνος ἀρτάω ὁ τυγχάνω , πλήν ἀλλά ἔξεστι ἴσως ὁ οὗτος προαιρέω ἀδεῶς γοῦν ἀναισχυντέω . εἰμί δέ πανταχόθεν πρόοπτος δείκνυμι ὁ κακός , πῶς οὖον μισητέος αὐτός τοιοῦτος ἔννοια ἐμβάλλω ; ὡς μέν οὖν ἀφεκτέον ἐγώ ἐκεῖνος , καί δή μέτριος εἴρω . φημί δέ δήω βασιλεύς ὁ Ῥωμαῖος ὁ συμβαίνω ἀναγγέλλω , ὡς εἄν ἔνδικος μετέρχομαι ὁ ὁ μίασμα αἴτιος , καί εἰμί μέν ἐθέλω , παύω τολοιπος ὁ πρός Ῥωμαῖος διαφορά , καί συνεργέω αὖθις καί συστρατεύομαι , καί ὁ πρότερος μετέχω συνδιαίτημα . εἰμί δέ ἀπωθέω ὁ ἀξίωσις , τότε δή βουλευτέον ἐγώ , εἴπερ ἕτερος ὁδός τρέπω συμφέρω . οὗτος γάρ ποιέω , οὔτε ὁ θνῄσκω ἐπιλανθάνομαι δοκέω εἄν , οὔτε προπέτεια μᾶλλον ἢ γνώμη ὁ ἡμέτερος διατίθημι . ”