agathias-scholasticus.historiae 2.3
γ΄ . Ἐπεὶ δὲ Ἀρταβάνης τε καὶ Οὔλδαχ , ᾤοντο γὰρ oὐκ ἀξιό-́ μαχοι εἶναι , ἥκιστα ἐπεξῆγον τὸ στράτευμα , τότε δὴ oἱ Φράγγοι διελύετο μὲν αὐτοῖς ἡ παράταξις , κατὰ σφᾶς δὲ γινόμενοι καὶ γνωματεύοντες , διεγίνωσκον ὁπόσων ἐτύχανον ἀφῃρημένοι · πρίν γε δὴ οὖν καὶ ἕτερόν τι παθεῖν , ἐδόκει αὐτοῖς ἐν καλῷ ἔσεσθαι , εἴγε ὡς τάχιστα ἐκ Φάνου τῆς πόλεως ἀναστάντες , ἴοιεν ἀνὰ τὰ πρόσω . καὶ τοίνυν αὐτίκα ἐχώρουν , ἀφέντες δὲ ἐν δεξιᾶ τὸν Ἰόνιον κόλπον καὶ ἅπασαν τὴν παράκτιόν τε καὶ ψαμαθώδη πορείαν , ἀνὰ τοὺς πρόποδας τοῦ Ἀπινναιου ὄρους ἐπορεύθησαν . οὕτω τε ἰθὺ Αἰμιλείας καὶ Ἀλπισκοτιας ἐλθόντες , μόλις τὸν Πάδον ἐπεραιοῦντο . καταλαβόντες δὲ Βενετίαν τὴν χώραν , ἐς Κένπα τὴν πόλιν κατήκοον οὖσαν σφῶν ἐν τῷ τότε ηὐλίζοπο , αὐτοῦ τε τολοιπὸν ἐν τῷ ἀσφαλεῖ διαιτώμενοι ἤσχαλλόν γε ὅμως καὶ ἐδυσφόρουν , καὶ πολύ τι ὑπῆρχε διαφανὲς τῆς γνώμης τὸ ἀνιώμενον . αἴτιον δὲ ἦν , ὅτι δὴ αὐτοῖς ἐλὰχωτα ἐκ τῆς λείας ἐλείπετο , καὶ ἐδόκει ἄκαρπα καὶ ἀνόνητα διαπεπονηκέναι ἀλλ᾿ οὐ μέχρι τοῦδε μόνον αὐτοῖς τὰ τῶν δυστυχημάτι ἐχώρει . ὀλίγῳ γὰρ ὕστερον καὶ νόσος τις λοιμώδης ἔφθειρε τὰ πλήθη ἐξαπιναίως ἐπεισπεσοῦσα . καὶ οἱ μὲν αὐτῶν μοχθηρὸν ἀποκαλοῦντες τὸν περικείμενόν σφίσιν ἀέρα αἴτ́ιον ἐκείνου τοῦ πάθους γεγενῆσθαι ἡγοῦντο . οἱ δὲ ὅτι πολέμους τε συχνοὺς καὶ ὁδοιπορίας μακρὰς διανύσαντες , ἀθρόον ἐς τὸ ἁβροδίαιτον μπεβέβληντο , τὴν τῆς διαίτης παραλλαγὴν ᾐτιῶντο , τὴν δέ γε ὡς ἀληθῶς ἀρχήν τε καὶ ἀνάγκην τῆς συμφορᾶς οὐ μάλα διενοοῦντο . ἥν δὲ ἄρα οἶμαι ἡ ἀδικία , καὶ τὸ περιϋβρίσθαι πρὸς αὐτῶν τά τε θεῖα ἀφειδῶς καὶ ἀνθρώπεια νόμιμα . αὐτὸς δὴ οὖν ὁ στρατηγὸς καὶ μάλα ἔνδηλος ἦν , ὦι δὴ αὐτὸν θεήλατοι μετῆλθον ποιναὶ . παραπλήξ τε γὰρ ἐγεγόνει , καὶ ἐλάτα περιφανῶς , καθάπερ οἱ ἔκφρονες καὶ μεμηνότες , κλόνος τε αὐτὸν ἐπεῖχε μύριος , καὶ οἰμωγὰς ἀφίει βαρείας καὶ νῦν μὲν πρηνὴς , νῦν δὲ καὶ ἐπὶ θάτερα ἐν τῷ ἐδάφει κατέπιπτεν · ἀφρῷ τε πολλῷ τὸ στόμα περιεῤῥεῖτο · καὶ τὼ ὀφθαλμὼ βλοσυρώ γε ἤστην καὶ παρατετραμμένω . ἐς τοῦτο δὲ ἄρα ὁ δείλαιος ἀφῖκτο μανίας , ὥστε ἀμέλει καὶ τῶν οἰκείων μελῶν ἀπογεύσασθαι . ἐχόμενος γὰρ ὀδὰξ τῶν βραχιόνων καὶ διασπῶν τὰς σάρκας , κατεβίβρωσκέ γε αὐτὰς ὥσπερ θήριον διαλιχμώμενος τὸν ἰχῶρα . οὕτω δὲ ἑαυτοῦ ἐμπιπλάμενος , καὶ κατασμικρὸν ὑποφθινύθων , οἰκτρότατα ἀπεβίω . ἔθνησκον δὲ χύδην καὶ οἱ ἄλλοι , οὐδενότι καὶ ἀνιέντος τοῦ κακοῦ , ἕως ἅπαντες διεφθάρησαν . καὶ πυρετῷ μὲν οἱ πλεῖστοι πιεζόμενοι , νηφαλέοι γε ὅμως ἀπώλλυντο . ἐνίοις δὲ καὶ ἀποπληξία ἐνέσκηπτεν ἰσχυρὰ καὶ ἑτέροις καρηβαρία , καὶ παραφροσύνη ἐτέροις . ποικίλα μὲν γὰρ αὐτοῖς ἐΠεφέρετο πάθη , ἅπαντα δὲ εἰς ὄλεθρον ἀπεκρίνετο . Λευθα - ρἰῳ μὲν οὖν καὶ τῷ οἱ ἑπομένῳ ὁμίλῳ , ἐς τόδε τύχης τὰ τῆς ἐκστρατείας ἐτελεύτα .
Lemmas: Γ΄ . ἐπεί δέ Ἀρταβάνης τε καί Οὔλδαχ , οἴομαι γάρ oὐκ ἀξιός μάχος εἰμί , ἥκιστος ἐπεξάγω ὁ στράτευμα , τότε δή ο Φράγγος διαλύω μέν αὐτός ὁ παράταξις , κατά σφεῖς δέ γίγνομαι καί γνωματεύω , διαγιγνώσκω ὁπόσος τυχάνω ἀφαιρέω · πρίν γε δή οὖν καί ἕτερος τίς πάσχω , δοκέω αὐτός ἐν καλός εἰμί , εἰ ὡς ταχύς ἐκ Φάνου ὁ πόλις ἀνίστημι , ἔρχομαι ἀνά ὁ πρόσω . καί τοίνυν αὐτίκα χωρέω , ἀφίημι δέ ἐν δεξιάζω ὁ Ἰόνιος κόλπος καί ἅπας ὁ παράκτιος τε καί ψαμαθώδης πορεία , ἀνά ὁ πρόπους ὁ Ἀπινναιου ὄρος πορεύω . οὗτος τε ἰθύς1 αιμιλειος καί αλπισκοτια ἔρχομαι , μόλις ὁ Πάδος περαιόω . καταλαμβάνω δέ Βενετία ὁ χώρα , εἰς Κένπα ὁ πόλις κατήκοος εἰμί σφεῖς ἐν ὁ τότε ηὐλίζοπο , αὐτός τε τολοιπος ἐν ὁ ἀσφαλής διαιτάω ἀσχάλλω γε ὅμως καί δυσφορέω , καί πολύς τίς ὑπάρχω διαφανής ὁ γνώμη ὁ ἀνιάω . αἴτιος δέ εἰμί , ὅτι δή αὐτός λαχωτής ἐκ ὁ λεῖος λείπω , καί δοκέω ἄκαρπος καί ἀνόνητος διαπονέω ἀλλά οὖον μέχρι ὅδε μόνος αὐτός ὁ ὁ δυστύχημα χωρέω . ὀλίγος γάρ ὕστερος καί νόσος τις λοιμώδης φθείρω ὁ πλῆθος ἐξαπίναιος ἐπεισπίπτω . καί ὁ μέν αὐτός μοχθηρός ἀποκαλέω ὁ περίκειμαι σφεῖς ἀήρ αἴτιος ἐκεῖνος ὁ πάθος γίγνομαι ἡγέομαι . ὁ δέ ὅτι πόλεμος τε συχνός καί ὁδοιπορία μακρός διανύω , ἀθρόος εἰς ὁ ἁβροδίαιτος ἐμβάλλω , ὁ ὁ δίαιτα παραλλαγή αἰτιάομαι , ὁ δέ γε ὡς ἀληθής ἀρχή τε καί ἀνάγκη ὁ συμφορά οὖον μάλα διανοέομαι . ὅς δέ ἄρα οἴομαι ὁ ἀδικία , καί ὁ περιυβρίζω πρός αὐτός ὁ τε θεῖον ἀφειδής καί ἀνθρώπειος νόμιμος . αὐτός δή οὖν ὁ στρατηγός καί μάλα Ἔνδηλος εἰμί , ὅς δή αὐτός θεήλατος μετέρχομαι ποινή . παραπλήξ τε γάρ γίγνομαι , καί ἐλάτη περιφανής , καθάπερ ὁ ἔκφρων καί μαίνομαι , κλόνος τε αὐτός ἐπέχω Μύριος , καί οἰμωγή ἀφίημι βαρύς καί νῦν μέν πρηνής , νῦν δέ καί ἐπί ἕτερος ἐν ὁ ἔδαφος καταπίπτω · ἀφρός τε πολύς ὁ στόμα περιλέγω · καί ὁ ὀφθαλμός βλοσυρός γε εἰμί καί παρατρέπω . εἰς οὗτος δέ ἄρα ὁ δείλαιος ἀφικνέομαι μανία , ὥστε ἀμελέω καί ὁ οἰκέω μέλος ἀπογεύω . ἔχω γάρ ὀδάξ ὁ βραχύς καί διασπάω ὁ σάρξ , καταβιβρώσκω γε αὐτός ὥσπερ θηρίον διαλείχω ὁ ἰχώρ . οὗτος δέ ἑαυτοῦ ἐμπίμπλημι , καί κατασμικρὸν ὑποφθινύθω , οἰκτρός ἀποβιόω . θνῄσκω δέ χύδην καί ὁ ἄλλος , οὐδενότης καί ἀνίημι ὁ κακός , ἠώς ἅπας διαφθείρω . καί πυρετός μέν ὁ πλεῖστος πιέζω , νηφαλέω γε ὅμως ἀπόλλυμι . ἔνιοι δέ καί ἀποπληξία ενσκήπτω ἰσχυρός καί ἕτερος καρηβαρία , καί παραφροσύνη ἕτερος . ποικίλος μέν γάρ αὐτός ἐπιφέρω πάθος , ἅπας δέ εἰς ὄλεθρος ἀποκρίνω . Λευθα - Ῥίον μέν οὖν καί ὁ ὁ ἕπομαι ὅμιλος , εἰς ὅδε τυγχάνω ὁ ὁ ἐκστρατεία τελευτάω .