agathias-scholasticus.historiae 2.25
κε' . πολλοὺς δὲ καὶ ἄλλους θεοὺς ὀνομάζουσι καὶ ἱλάσκονται · τοῦτο Ἑλληνικόν . θυσίαις τε χρῶνται καὶ ἀφαγνισμοῖς καὶ μαντείαις · καὶ τοῦτο Ἑλληνικόν . τὸ δὲ πῦρ αὐτοῖς τίμιόν τε εἶναι δοκεῖ καὶ ἁγιώτατον , καὶ τοίνυν ἐν οἰκίσκοις τισὶν ἱεροῖς τε δῆθεν καὶ ἀποκεκριμένοις ἄσβεστον οἱ μάγοι φυλάττουσι , καὶ ἐς ἐκεῖνο ἀφορῶντες τάς τε ἀπορρήτους τεκαλ . λετὰς ἐκτελοῦσι , καὶ τῶν ἐσομένων πέρι ἀναπυνθάνονται . τοῦτὸ δὲ , οἶμαι , τὸ νόμιμον ἢ παρὰ χαλδαίων ἢ ἔξ ἑτέρου του ἀνελέξαντο γένους . οὐ γὰρ δὴ τοῖς ἄλλοις ξυμβαίνει . ὧδέ πως ἄρα|αὐτοῖς ἡ δόξα , ἐκ πλείστων ὅσων ἐθνῶν ἠρανισμένη , ὡς ποικιλώτατα ξύγκειται . καὶ μοι τοῦτο οὐκ ἄπο τρόπου δοκεῖ γεγενῆσθαι . ἄλλην γὰρ οὕτω πολιτείαν οὐκ οἶδα ἐς πλείστας μορφάς τε καὶ σχήματα μεταβαλοῦσαν , καὶ ἐν ταὐτῷ μένειν ἐπιπλεῖστον οὐ διαρκέσασαν , ἀλλὰ μυρίων ἐθνῶν ἄλλοτε ἄλλων ἐπικράτειαν δεξαμένην • τῷ τοι ἄρα καὶ εἰκότως πολλῶν ὶδεῶν τε καὶ νόμων γνωρίσματα σώζει . πρῶτοι μὲν γὰρ ὦν ἀκοῇ ἔσμεν Ἀσσύριοι λέγονται ἅπασαν τὴν Ἀσίαν χειρώσασθαι , πλὴν Ἰνδῶν τῶν ὑπὲρ Γάγγην ποταμὸν ἱδρυμένων . Νῖνός τε πρότερον φαίνεται καὶ βασιλείαν ἐνταῦθα βεβαίαν καταστησάμενος , Σεμίραμις τε αὖ μετ’ ἐκεῖνον , καὶ ἑξῆς ἅπαντες οἱ τούτων ἀπόγονοι μέχρι καὶ ἐς Βελεοῦν τὸν Δερκετάδου . ἐς τοῦτον γὰρ δὴ τὸν Βελεοῦν τῆς τοῦ Σεμιραμείου φύλου διαδοχῆς παυσαμένης , Βελητάρας τις ὄνομα , φυτουργὸς ἀνὴρ καὶ τᾶν ἐν τοῖς βασιλείοις κήπων μελεδωνὸς καὶ ἐπιστάτης , ἐκαρ - πώσατο παραλόγως τὴν βασιλείαν , καὶ τῷ οἰκείῳ ἐνεφύτενσε γένει , ὥς που Βίωνι γέγραπται καὶ Ἀλεξάνδρῳ τῳ Πολυΐστο - ρι , ἕως ἐς Σαρδανάπαλον , ὡς ἐκεῖνοι φασι , τῆς ἀρχῆς ἀπομαρανθείσης , Ἀρβάκης ὁ Μῆδος καὶ Βέλεσυς ὁ Βαβυλώνιος ἀφῄρηνται αὐτὴν τοὺς Ἀσσυρίους , καθελόντες τὸν βασιλέα , καὶ ἐς τὸ Μηδικὸν μετέστησαν ἔθλος , ἕξ τε καὶ τριακοσίων ἤδη πρὸς τοῖς χιλίοις , ἢ καὶ ὀλίγῳ πλειόνων , ἐτῶν παρῳχηκότων , ἐξ οὗ τὰ πρῶτα ὁ Νῖνος τῶν ἐκείνῃ κατέσχεν πραγμάτων . οὕτω γὰρ Κτησίᾳ τῷ Κνιδίῳ τοὺς χρόνους ἀναγραψαμένῳ καὶ Διόδωρος ξύμφησιν ὁ Σικελιώτης . Μῆδοι τοίνυν αὖθις ἐκράτουν , καὶ ἅπαντα τοῖς ἐκείνων ἐτάττοντο νόμοις ἔτη δὲ καὶ τούτων ἐν τῇ ἀρχῇ διανυσάντων οὐ μεῖον ἢ τριακόσια , Κῦρος ὁ Καμβύσου τὸν Ἀστυάγην καταπολεμήσας , ἐπὶ Πέρσας τὴν ἡγεμονίαν μετήγαγε . πῶς δὲ οὐκ ἤμελλεν , Πέρσης τε ὢν αὐτὸς ἰθαγενὴς , καὶ ἅμα χαλεπαίνων τοῖς Μήδοις διὰ τὰς ξὺν Ἀστυάγει παρατάξεις ; κρατήσαντες δὲ καὶ οἱ Περσικοὶ βασιλεῖς ὀκτώ τε καὶ εἴκοσι καὶ διακόσια ἔτη , καὶ μέντοι καὶ ἡ τούτων ἀρχὴ τελεώτατα διεῤἡύη , στρατῷ ἐπηλύτῃ καὶ βασιλεῖ ἀλλοτρίῳ καταλυθεῖσα . Ἀλέξανδρος γὰρ ὁ Φιλίππου Δαρεῖον ἀποκτείνας τὸν Ἀρσάμου , τὸν βασιλέα , καὶ ἅπασαν τὴν Περσίδα παραστησάμενος , ἐς Μαχεδονικὴν τὰ πράγματα μπέθηκε πολιτείαν . οὕτω γὰρ ἦν μεγαλουργὸς ἐς τὰ μάλιστα καὶ ἀμαχώτατος , ὡς , ἐπειδὴ αὐτὸν καὶ ἀποβιῶναι ζυνέβη , ὅμως τοὺς ἐκείνου διαδόχους , Μακεδόνας γε ὄντας , κατασγεῖν ἐπιπλεῶτον τῆς ἀλλοδαπῆς καὶ ὀρνείας , καὶ ἐπὶ μέγα δυνάμεως ἀφικέσθαι . καὶ οἶμαι ἄχρι καὶ ἐς τόδε τοῦ καιροῦ ἦρχον ἂν καὶ ἐπεκράτουν , τῇ τοῦ οἰκιστοῦ κρατυνόμενοι δόξῃ , εἰ μὴ ἐς ἀλλήλους στασιάσαντες , καὶ θαμὰ κατά τε σφῶν αὐτῶν καὶ πρὸς Ῥωμαίους παραταξάμενοι , τοῦ πλείονος ἕκατι , διέλυσαν τὰς οἰκείας δυνάμεις , καὶ οὐκέτι ἀνάλωτοι τοῖς πέλας ἐδóκουν . τοιγάρτοι ̀ἄρξαντες οὐ λίαν ἐλάττονα χρόνον τῶν Μηδων , ὅτι μὴ ἑπτὰ ἔτεσι δέοντα , ( πειστέον γὰρ κἀνταῦθα τῷ Πολυΐστορι , ) ἐς τοσοῦτον δὴ οὖν κρατήσαντες , Παρθυαῖοί γε αὐτοὺς , ἔθνος κατήκοον καὶ ἥκιστα ἐν τῷ πρὸ τοῦ ὀνομαστότατον , στότατον , παρέλυσαν τῆς ἀρχῆς τοὺς Μακεδόνας . καὶ εἶτα ἐκεῖνοι τῶν ὅλων πλὴν Αἰγύπτου ἡγοῦντο , Ἀρσάκου μὲν πρότερον τῆς ἀποστάσεως ἀρξαμένου , ὡς καὶ Ἀρσακίδας τοὺς μετ᾿ αὐτὸν ὀνομάζεσθαι , Μιθριδάτου δὲ οὐ πολλῷ ὕστερον ἐς μέγα τι κλέος τὸ Παρθυαίων ὄνομα ἐξενεγκόντος .
Lemmas: κύ . πολύς δέ καί ἄλλος θεός ὀνομάζω καί ἱλάσκομαι · οὗτος Ἑλληνικός . θυσία τε χράω καί ἀφαγνισμός καί μαντεῖος · καί οὗτος Ἑλληνικός . ὁ δέ πῦρ αὐτός τίμιος τε εἰμί δοκέω καί ἅγιος , καί τοίνυν ἐν οἰκίσκος τις ἱερός τε δῆθεν καί ἀποκρίνω ἄσβεστος ὁ μάγος φυλάσσω , καί εἰς ἐκεῖνος ἀφοράω ὁ τε ἀπόρρητος τεκαλ . Λέτας ἐκτελέω , καί ὁ εἰμί περί ἀναπυνθάνομαι . οὗτος δέ , οἴομαι , ὁ νόμιμος ἢ παρά Χαλδαῖος ἢ ἐκ ἕτερος ὁ ἀναλέγω γένος . οὖον γάρ δή ὁ ἄλλος συμβαίνω . ὧδε πως ἀραῖος ὁ δόξα , ἐκ πλεῖστος ὅσος ἔθνος ἐρανίζω , ὡς ποικίλως σύγκειμαι . καί ἐγώ οὗτος οὐ ἀπό τρόπος δοκέω γίγνομαι . ἄλλος γάρ οὗτος πολιτεία οὐ οἶδα εἰς πλεῖστος μορφή τε καί σχῆμα μεταβάλλω , καί ἐν αὐτός μένω ἐπιπλεῖστον οὖον διαρκέω , ἀλλά μυρίος ἔθνος ἄλλοτε ἄλλος ἐπικράτεια δέχομαι • ὁ ὅς ἄρα καί εἰκότως πολύς ἰδέα τε καί νόμος γνώρισμα σῴζω . πρῶτος μέν γάρ οὖν ἀκοή εἰμί Ἀσσύριος λέγω ἅπας ὁ Ἀσία χειρόομαι , πλήν Ἰνδός ὁ ὑπέρ Γάγγης ποταμός ἱδρύω . νίνον τε πρότερος φαίνω καί βασίλειος ἐνταῦθα βέβαιος καθίστημι , Σεμίραμις τε αὖος μετά ἐκεῖνος , καί ἑξῆς ἅπας ὁ οὗτος ἀπόγονος μέχρι καί εἰς Βελεοῦς ὁ Δερκετάδης . εἰς οὗτος γάρ δή ὁ Βελεοῦς ὁ ὁ Σεμιράμειος φῦλον διαδοχή παύω , Βελητάρας τις ὄνομα , φυτουργός ἀνήρ καί ὅς ἐν ὁ βασίλειος κῆπος μελεδωνός καί ἐπιστάτης , εκάρ - πίνω παράλογος ὁ βασίλειος , καί ὁ οἰκεῖος ἐνεφύτενσε γένος , ὅς ποῦ Βίων γράφω καί Ἀλέξανδρος ὁ πολυιστος - ριʹ , ἠώς εἰς Σαρδανάπαλος , ὡς ἐκεῖνος φημί , ὁ ἀρχή ἀπομαραίνομαι , Ἀρβάκης ὁ Μῆδος καί Βέλεσυς ὁ Βαβυλώνιος ἀφαιρέω αὐτός ὁ Ἀσσύριος , καθαιρέω ὁ βασιλεύς , καί εἰς ὁ Μηδικός μεθίστημι ἔρχομαι , ἕξ τε καί τριακόσιοι ἤδη πρός ὁ χίλιοι , ἢ καί ὀλίγος πλείων , ἔτος παροͅχέω , ἐκ ὅς ὁ πρῶτος ὁ Νῖνος ὁ ἐκεῖνος κατέχω πρᾶγμα . οὗτος γάρ Κτησίας ὁ κνίδιος ὁ χρόνος ἀναγράφω καί Διόδωρος σύμφημι ὁ Σικελιώτης . Μῆδος τοίνυν αὖθις κρατέω , καί ἅπας ὁ ἐκεῖνος τάσσω νόμος ἔτος δέ καί οὗτος ἐν ὁ ἀρχή διανύω οὖον μείων ἢ τριακόσιοι , Κῦρος ὁ Καμβύσης ὁ Ἀστυάγης καταπολεμέω , ἐπί Πέρσης ὁ ἡγεμονία μετάγω . πῶς δέ οὐ μέλλω , Πέρσης τε εἰμί αὐτός ἰθαγενής , καί ἅμα χαλεπαίνω ὁ Μῆδος διά ὁ ξὺν Ἀστυάγης παράταξις ; κρατέω δέ καί ὁ Περσικός βασιλεύς ὀκτώ τε καί εἴκοσι καί διακόσιοι ἔτος , καί μέντοι καί ὁ οὗτος ἀρχή τέλειος ἡδύς , στρατός ἐπηλύτης καί βασιλεύς ἀλλότριος καταλύω . Ἀλέξανδρος γάρ ὁ Φίλιππος Δαρεῖος ἀποκτείνω ὁ Ἀρσάμης , ὁ βασιλεύς , καί ἅπας ὁ Περσίς παρίστημι , εἰς μαχεδονικη ὁ πρᾶγμα μπέθηκε πολιτεία . οὗτος γάρ εἰμί μεγαλοεργός εἰς ὁ μάλιστα καί ἄμαχος , ὡς , ἐπεί αὐτός καί ἀποβιόω ζυνέβη , ὅμως ὁ ἐκεῖνος διάδοχος , Μακεδών γε εἰμί , κατάσσω ἐπιπλέω ὁ ἀλλοδαπός καί ὀρνείας , καί ἐπί μέγας δύναμις ἀφικνέομαι . καί οἴομαι ἄχρι καί εἰς ὅδε ὁ καιρός ἄρχω εἄν καί ἐπικρατέω , ὁ ὁ οἰκιστής κρατύνω δόξα , εἰμί μή εἰς ἀλλήλων στασιάζω , καί θαμά κατά τε σφεῖς αὐτός καί πρός Ῥωμαῖος παρατάσσω , ὁ πλείων ἕκητι , διαλύω ὁ οἰκεῖος δύναμις , καί οὐκέτι ἀνάλωτος ὁ πέλας ἐδóκουν . τοιγάρ ἄρχω οὖον λίαν μικρός χρόνος ὁ Μῆδος , ὅτι μή ἑπτά ἔτος δήω , ( πειστέον γάρ ἐνταῦθα ὁ Πολυΐστωρ , ) εἰς τοσοῦτος δή οὖν κρατέω , Παρθυαῖος γε αὐτός , ἔθνος κατήκοος καί ἥκιστος ἐν ὁ πρό ὁ ὀνομαστός , ἵστημι , παραλύω ὁ ἀρχή ὁ Μακεδών . καί εἶτα ἐκεῖνος ὁ ὅλος πλήν Αἴγυπτος ἡγέομαι , Ἀρσάκης μέν πρότερος ὁ ἀπόστασις ἄρχω , ὡς καί Ἀρσακίδης ὁ μετά αὐτός ὀνομάζω , Μιθριδάτης δέ οὖον πολύς ὕστερος εἰς μέγας τίς κλέος ὁ Παρθυαῖος ὄνομα ἐκφέρω .