agathias-scholasticus.historiae 3.23
κγ΄ . Τοῖς δὲ τῶν Περσῶν ἀχθοφόροις ἐκπλείστου ἐς τὸ τὴν τάφρον καταχωννύναι , τότε δὴ ἅπασα αὐτοῖς ἀνεπέπληστο , καὶ συνῆπτο ἁπανταχόθεν τὸ ἀπερρωγὸς καὶ μεμερισμένον , ὡς καὶ βάσιμον εἶναι τὸ χωρίον στρατιᾷ τειχομοχούσῃ , καὶ τὰς ἑλεπόλεις μηχανὰς οὐ χαλεπῶς ἐνθένδε προσάγεσθαι . μακρὸς δὲ αὐτοῖς κατὰ τὴν πολυχειρίαν ἐν τῷδε τῷ ἔργῳ χρόνος ἐτρίβη . λίθους γὰρ κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ χοῦν ἐμβαλόντες , οὐ ῥᾳδίως πρὸς τὰς συγκλείσεις ἐξήρκουν , ξύλων οὐ μάλα παρόντων , ὅτι μὴ ὁπόσα πόρρωθεν ἐκ τῆς νάπης κατατέμνοντες ξὺν πόνῳ πολλῷ διεκόμιζον . οἱ γὰρ Ῥωμαῖοι ἐτύγχανον ἤδη πρότερον ἅπαντας τοὺς ἀμφὶ τὸ ἄστυ ἀγροὺς ἐμπρήσαντες , καὶ πρός γε τὰς τῶν ὁδοιπόρων καταλύσεις καὶ εἴ τι ἕτερον ἐνδιαίτημα ὡς πλησιαίτατα ἵδρυτο . τοῦτο δὲ ἔδρασαν , ὡς ἂν μὴ τὴν ἐνθένδε ὕλην οἱ πολέμιοι πρόχειρον ἔχοντες , εὐκόλως τὰς ἐπιτεχνήσεις τῶν ἔργων ποιοῖντο . ἐκείνης μὶν οὖν τῆς ἡμέρας οὐδέν τι ἀξιαφήγητον ἄλλο ἐπράχθη , ἀλλὰ , νυκτὸς ἐπιφοιτώσης , ὁ Ναχοραγὰν ἅμα τοῖς πλήθεσιν ἐς τὸ στρατόπεδον ἐπανῆκεν . τῇ δὲ ὑστεραίᾳ ὁ Μαρτῖνος τὰ τε τῶν φρονήματα φρονήματα ἐπιρρῶσαι βουλόμενος καὶ τοὺς ἐναντίους ἐκπλῆ·ξαι , ἤθροισε μὲν ἐς ταὐτὸ ἅπασαν τὴν τῶν ῾Ρωμαίων στρατιὰν , ὡς δή τι τῶν παρόντων πέρι διασκεψόμενος · εἰσφοιτᾷ δὲ ἀθρόον ἐς μέσον , οὕτω πρὸς αὐτοῦ μεμελετημένον , ἀνήρ τις τῶν οὐ λίαν γνωρίμων , κονιορτοῦ τε ἀνάπλεως , καὶ οἶος ἐκ μακρᾶς ὁδοιπορίας εἰκάζεσθαι , ἥκειν τε ἔλεγεν αὐτίκα ἐκ Βυζαντίου , καὶ γράμμα τοῦ βασιλέως ἐπιφέρεσθαι . λαβὼν δὲ τοῦτο ἀσμενέστατα Ὀῆθεν ὁ στρατηγὸς , καὶ ἀνελίξας , οὐκ ἐν ἀποῤῥήτῳ καθ’ αὑτὸν ἀνελέγετο , οὐδὲ μόνοις τοῖς ὄμμασιν ἡσυχῇ διϊὼν τῷ νῷ τὰ γεγραμμένα , ἀλλ’ λαμπρᾷ τῇ φωνῇ , ὡς ἂν ἅπαντες ἐπαΐοιεν . καὶ τῷ μὲν βιβλιδίῳ ἐκείνῳ ἴσως ἄλλο τι ἐνεγέγραπτο . ἦν δὲ ὅμως τὰ βοώμενα τάδε · ἐστάλκαμέν σοι καὶ ἑτέραν στρατιὰν , οὐ μείονα τῆς προσούσης · καίτοι εἰ καὶ πολλῷ πλείους οἱ δυσμενεῖς τυγχάνοιεν ὄντες , ἀλλ’ οὐκ ἐς τοσοῦτον ὑμᾶς ὑπερβαλοῦνται τῷ πλήθει , ὁπόσον ὑμεῖς τῇ ἂν δρίᾳ , ὥστε συμβήσεται τήν τε ὀλιγότητα καὶ τὴν ἀμετρίαν τῶν ἴσων μὴ ἀφεστηκέναι . ὡς ἂν δὲ μηδὲ ταύτῃ ἐκεῖνοι μεγα - λαυχοῖεν , δέχου καὶ τοῦτον δὴ τὸν στρατὸν , ὥσπερ φιλοτιμίας μᾶλλον καὶ ἐπιδείξεως ἀλλ’ οὐ τοῦ ἀναγκαίου χάριν ἀπεσταλμένους . θαῤῥεῖν τοίνυν καὶ ἔργου ἔχεσθαι σὺν προθυμίᾳ , ὡς ἡμῶν οὐδὲν ὁτιοῦν τῶν δεόντων περιοψομένων.’’ εὐθὺς δὴ οὖν ἀνεπυνθάνετο , ὅποι εἴη τὸ στράτευμα . ὁ δὲ οὐ „ οὐ πόῤῥω ” εἷπεν ἀφεστήκασιν , ἢ μόνον τέσσαρσι Λαζικοῖς παρασάγγαις.’’ καταλελοιπέναι γὰρ αὐτοὺς ἀμφὶ τὸν Νέοκνον ποταμὸν ἔτι αὐλιζομένους . καὶ ὁ Μαρτῖνος ὀργήν τινα τῷ προσώπῳ ὑποκρινόμενος , „ ἀπίωσαν αὖθις’’ ἔφη ὡς τάχιστα , καὶ οἴκαδε ἀναστρεφόντων , ὡς ἔγωγε οὐκ ἄν ποτε αὐτοῖς ἐφείην ἐνθάδε γενέσθαι . δεινὸν γὰρ εἰ τῶνδε τῶν ἀνδρῶν τῶν ἐκπλείστου ἡμίν ξυστρατευομένων , πολὺν ὅσον χρόνον διαπονηθέντων , καὶ πολλάκις πρὸς τοὺς πολεμίους παραταξαμένων , ἤδη τε οὐ πόῤῥω ἡκόντων ἐκποδὼν ποιήσασθαι τὸ ἀντίπαλον , καὶ τελεωτάτην ἀναδήσασθαι νίκην · οἱ δὲ οὕτω κατόπιν τοῦ ἀναγκαίου παρέσονται , καὶ μονονουχὶ ἀπογευσάμενοι τῶν κινδύνων , εἶτα τὴν ὁμοίαν ἀποίσονται δόξαν , καὶ ἐς ἐκείνους ἀνενεχθείη τὸ πέρας καὶ , τὸ δὴ πάντων ἀδικώτερον , τὰ γέρα ἐπίσης καρπώσονται τοῖσδε . ἀλλ’ ἐκείνοις μὲν αὐτοῦ μενετέα , ἐς ὅσον ἐς τὴν ἀποπορείαν παρασκευάσασθαι , ἀποχρήσουσι δὲ ἡμῖν οὗτοι τὸ λειπόμενον τοῦ πολέμου ἄριστα κατεργάσασθαι . ” καὶ ἅμα ἐς τὸ πλήθη ἐπιστραφείς · Jj οὐχὶ καὶ ὑμῖν ταῦτα’’ δοκεἴ , co ἄνδρες ξυστρατιῶται ; " οἱ δὲ ἐπευφήμησαν ξὺν βοῇ , καὶ ὸικαια εἶναι ἀνέκραγον τὰ τῷ στρατηγῷ βεβου - λευμένα . καὶ οἱ μὲν θαῤὃαλεώτεροι ἐγεγένηντο , καἰ οἶον ὶτέ - ρων οὐ ὸεἴσθαι προσβοηθησόντων . μάλιστα γὰρ αὐτοὺς εἷσο ἔριν ἐχινει καὶ φιλοτιμίαν r ) τῶν λαφύρων ἐλπὶς , καὶ οοτι αὐτοι οὐκ ἐς μακρὰν αυπαντα ᾤοντο κομιεῖσθαι , ὥσπερ ηνδη τοὺς δυσμενεῖς ἀνελόντες · καὶ τοῦτο μόνον πεφροντισμένον αὐτοῖς ὅπως τὴν λείαν διανεμοῦνται .
Lemmas: κγ΄ . ὁ δέ ὁ Πέρσης ἀχθοφόρος ἐκπλέω εἰς ὁ ὁ τάφρος καταχώννυμι , τότε δή ἅπας αὐτός ἀναπίμπλημι , καί συνάπτω ἁπανταχόθεν ὁ ἀπορρήγνυμι καί μερίζω , ὡς καί βάσιμος εἰμί ὁ χωρίον στρατιά τειχομοχουω , καί ὁ ἑλέπολις μηχανή οὖον χαλεπῶς ἐνθένδε προσάγω . μακρός δέ αὐτός κατά ὁ πολυχειρία ἐν ὅδε ὁ ἔργον χρόνος τρίβω . λίθος γάρ κατά ὁ μᾶλλον καί χόω ἐμβάλλω , οὖον ῥᾳδίως πρός ὁ συγκλείω ἐξαρκέω , ξύλον οὖον μάλα πάρειμι , ὅτι μή ὁπόσος πόρρωθεν ἐκ ὁ νάπη κατατέμνω ξὺν πόνος πολύς διακομίζω . ὁ γάρ Ῥωμαῖος τυγχάνω ἤδη πρότερος ἅπας ὁ ἀμφί ὁ Ἄστυ ἀγρός ἐμπίμπρημι , καί πρός γε ὁ ὁ ὁδοίπορος καταλύω καί εἰμί τίς ἕτερος ἐνδιαίτημα ὡς πλησίος ἱδρύω . οὗτος δέ δράω , ὡς εἄν μή ὁ ἐνθένδε ὕλη ὁ πολέμιος πρόχειρον ἔχω , εὐκόλως ὁ ἐπιτέχνησις ὁ ἔργον ποιέω . ἐκεῖνος μιν οὖν ὁ ἡμέρα οὐδείς τίς ἀξιαφήγητος ἄλλος πράσσω , ἀλλά , νύξ ἐπιφοιτάω , ὁ Ναχοραγὰν ἅμα ὁ πλῆθος εἰς ὁ στρατόπεδον ἐπανίημι . ὁ δέ ὑστεραῖος ὁ Μαρτῖνος ὁ τε ὁ φρόνημα φρόνημα ἐπιρρώννυμι βούλομαι καί ὁ ἐναντίος ἐκπλήσσω , ἀθροίζω μέν εἰς αὐτός ἅπας ὁ ὁ Ῥωμαῖος στρατία , ὡς δή τίς ὁ πάρειμι περί διασκέπτομαι · εἰσφοιτάω δέ ἀθρόος εἰς μέσος , οὗτος πρός αὐτός μελετάω , ἀνήρ τις ὁ οὖον λίαν γνώριμος , κονιορτός τε ἀνάπλεως , καί οἶος ἐκ μακρός ὁδοιπορία εἰκάζω , ἥκω τε λέγω αὐτίκα ἐκ Βυζάντιον , καί γράμμα ὁ βασιλεύς ἐπιφέρω . λαμβάνω δέ οὗτος ἀσμενής Ὀῆθεν ὁ στρατηγός , καί ἀνελίσσω , οὐ ἐν ἀπόρρητος κατά ἑαυτοῦ ἀναλέγω , οὐδέ μόνος ὁ ὄμμα ἡσυχῇ δίειμι ὁ νάω ὁ γράφω , ἀλλά λαμπρός ὁ φωνή , ὡς εἄν ἅπας ἐπαΐω . καί ὁ μέν βιβλάριον ἐκεῖνος ἴσως ἄλλος τίς ἐγγράφω . εἰμί δέ ὅμως ὁ βοάω ὅδε · στέλλω σύ καί ἕτερος στρατία , οὖον μείων ὁ πρόσειμι · καίτοι εἰμί καί πολύς πλείων ὁ δυσμενής τυγχάνω εἰμί , ἀλλά οὐ εἰς τοσοῦτος σύ ὑπερβάλλω ὁ πλῆθος , ὁπόσος σύ ὁ εἄν δρίος , ὥστε συμβαίνω ὁ τε ὀλιγότης καί ὁ ἀμετρία ὁ ἴσος μή ἀφίστημι . ὡς εἄν δέ μηδέ οὗτος ἐκεῖνος μέγας - λαυχοω , δέχομαι καί οὗτος δή ὁ στρατός , ὥσπερ φιλοτιμία μᾶλλον καί ἐπίδειξις ἀλλά οὖον ὁ ἀναγκαῖος χάρις ἀποστέλλω . θαρσέω τοίνυν καί ἔργον ἔχω σύν προθυμία , ὡς ἐγώ οὐδείς ὁστισοῦν ὁ δήω περιοράω εὐθύς δή οὖν ἀναπυνθάνομαι , ὅποι εἰμί ὁ στράτευμα . ὁ δέ οὖον „ οὖον πόρρω ” ἕπω ἀφίστημι , ἢ μόνος τέσσαρες λαζικοιξ παρασάγγαις.’’ καταλείπω γάρ αὐτός ἀμφί ὁ Νέοκνον ποταμός ἔτι αὐλίζομαι . καί ὁ Μαρτῖνος ὀργή τις ὁ πρόσωπον ὑποκρίνομαι , „ ἀπωθέω αὖθις φημί ὡς ταχύς , καί οἴκαδε ἀναστρέφω , ὡς ἔγωγε οὐ ἄν ποτός αὐτός ἐφίημι ἐνθάδε γίγνομαι . δεινός γάρ εἰμί ὅδε ὁ ἀνήρ ὁ ἐκπλέω ἐγώ συστρατεύω , πολύς ὅσος χρόνος διαπονέω , καί πολλάκις πρός ὁ πολέμιος παρατάσσω , ἤδη τε οὖον πόρρω ἥκω ἐκποδών ποιέω ὁ ἀντίπαλος , καί τέλειος ἀναδέω Νίκη · ὁ δέ οὗτος κατόπιν ὁ ἀναγκαῖος πάρειμι , καί μονονού ἀπογεύω ὁ κίνδυνος , εἶτα ὁ ὅμοιος ἀποφέρω δόξα , καί εἰς ἐκεῖνος ἀναφέρω ὁ πέρας καί , ὁ δή πᾶς ἄδικος , ὁ γέρας ἐπίσης καρπόω ὅδε . ἀλλά ἐκεῖνος μέν αὐτός Μενετέα , εἰς ὅσος εἰς ὁ ἀποπορεία παρασκευάζω , ἀποχράω δέ ἐγώ οὗτος ὁ λείπω ὁ πόλεμος ἀγαθός κατεργάζομαι . ” καί ἅμα εἰς ὁ πλῆθος ἐπιστρέφω · Jj οὐ καί σύ ταῦτα’’ δοκέω , co ἀνήρ συστρατιώτης ; " ὁ δέ ἐπευφημέω ξὺν βοή , καί οἰκεύς εἰμί ἀνακράζω ὁ ὁ στρατηγός βοῦς - λεύω . καί ὁ μέν θαῤὃαλεώτεροι γίγνομαι , καίω οἶος ἔρχομαι - ῥόος οὖον ἰάομαι προσβοηθέω . μάλιστα γάρ αὐτός ἵημι Ἔρις ἐχῖνος καί φιλοτιμία r ) ὁ λάφυρα Ἐλπὶς , καί οὗτος αὐτός οὐ εἰς μακράν αυπας οἴομαι κομίζω , ὥσπερ ἐνδέω ὁ δυσμενής ἀναιρέω · καί οὗτος μόνος φροντίζω αὐτός ὅπως ὁ λεῖος διανέμω .