agathias-scholasticus.historiae 1.10
ι΄ . Ναρσῆς δὴ οὖν ὁ στρατηγὸς ἤσχαλλέ τε ἄγαν καὶ ἐχαλέπαινεν , εἰ χρόνος τοῖς Ῥωμαίοις πολὺς ἐν ἐλαχίστῳ πολιχνίῳ τετρίψεται . ἀλύοντι δέ οἱ καὶ ἕκαστα γνωματεύοντι , ἔδοξεν χρῆναι ἀποπειρᾶσθαι τοῦ φρουρίου ἀμηγέπη τρόπῳ τοιῷδε . ἐν τῷ πρὸς ἥλιον ἀνίσχοντα τοῦ λόφου τετραμμένῳ ἀγκῶνι ἄντρον τι ὕπεστιν ἀμφηρεφές τε καὶ γλαφυρώτατον , ὡς ἄδυτά τε ἔχειν αὐτόματα καὶ κῦτος εὐρὺ καὶ βαραθρῶδες · ἐνταῦθα δὴ πάλαι φασὶ τὴν Σίβυλλαν τὴν πάνυ , τὴν Ἰταλὴν , ἐνδιαιτωμένην , φοιβόληπτόν τε εἶναι καὶ ἔνθουν , καὶ προαγορεύειν τὰ ἐσόμενα τοῖς πυνθανομένοις . λέγεται δέ ποτε καὶ Αἰνείαν τὸν Ἀγχίσου κόμενον ἅπαντα οἱ τὴν Σίβυλλαν φάναι τὰ ὕστερον ξυνενεχθέντα . ὑπὲρ ταύτην δὴ οὖν τὴν σπήλυγγα μέρος τι τοῦ περιβόλου ἐρήρειστο καὶ ἐφειστήκει . Ναρσῆς δὲ τοῦτο ἐπιφρασάμενος πρὸς αὐτοῦ εἶναι ᾠήθη , καὶ οὖν αὐτίκα ἄνδρας ὡς πλείστους ὑπὸ τὰ κοῖλα ἐμβαλὼν τοῦ σπηλαίου , ὄργανα φέροντας λιθοτόμα καὶ τειχωὸυχα , ἐξεκόλαπτεν ἠρέμα καὶ διέτεμεν τοῦ ἄντρου τὸν ὄροφον , ἔνθα τὸ ἔρυμα ἥδραστο , καὶ ἐς τοσοῦτον ἐξέκοπτεν καὶ διεκάθαιρεν τὴν βάσιν τῆς oἰκοδομίας , ἐς ὅσον ἤδη τὴν ἀρχὴν τοῦ θεμελίου ἀπογυμνοῦσθαι . τότε δὲ ξύλα ὄρθια ἐν κώμῳ ὑπεστήριζε , ταύτῃ τε ἀνεῖχεν ἅπαν τὸ ἄχθος του τείχους , ὡς μὴ ὑπορρέοι κατὰ βραχὺ καὶ διαλύοιτο ἡ ἁρμονία , συναίσθησις τε τοῦ ὁρωμένου ταχεῖα γίγνοιτο τοῖς Γοτθοις . ἦ γὰρ ἂν κατ᾿ ἀρχὰς εὐθὺς ἐπιβοηθοῦντες , καὶ τὸ πεπονθὸς ἀκεσάμενοι , διεφύλαττον τολοιπὸν βεβαιότατα · ἵνα δὲ μὴ πάμπαν τὰ ποιούμενα ἐπιγνοῖεν , μηδὲ τοῦ πατάγου τῆς λατομίας ἐπαΐοιεν , τότε δὴ ἐς ὅτι μάλιστα ἐπεφέροντο ἄνωθεν Τῷ τείχει ὁ τῶν 'Ρωμαιων στρατὸς , ἀλαλάζοντες καὶ ἐπικροτοῦντες · θόρυβός τε ἦν πέρα τοῦ ἀναγκαίου πολὺς καὶ ταραχώδης ἡ πολιορκία ἐπεὶ δὲ ἅπαν ἤδη τὸ τεῖχος ὁπόσον τῷ ἄντρῳ παρπέτατο , ἐκκρεμὲς τε ἦν καὶ μετέωρον , καὶ μονοις ἐπεβεβήκει τοῖς ξύλοις , ἃ δὴ ὀρθοστάδην ἐτύγχανον ἐρηρει - σμένα , τότε δὴ φυλλάδα νήσαντες , καὶ ὁ , τι τῆς ὕλης ταχυδαές τε καὶ αὖον , καἰ εἶτα ὑποθέντες πῦρ τε ἐναύσαντες ἐκτὸς ἀπεχώρουν . οὐκ ἐς μακρὰν δὲ τῆς φλογὸς ἀρθείσης , τὰ μὲν στηρίγματα εὐθὺς ἀνθρακούμενα κατεθραύετο , καὶ πρὸς τὴν ἀντίθεσιν ἐνεδίδου · τοῦ δὲ ἐρύματος ὁπόσον ἐπ’ ᾖωρεῖτο , ὑφίζανεν ἀθρόον καὶ κατωλίσθαινεν τῇ κενότητι , πύργοι τε οἱ ἐνθένδε καὶ προμαχεῶνες ἔξαπιναίως ἀποῤῥαγέντες τῶν ἄλλων , ἐς τὸ πρανὲς ἔξεκυλίσθησαν · τε πύλη ἡ τῷδε τῷ μέρει προσαραρυῖα , ξυνεκέκλειστο μὲν εὖ μάλα βεβαιότατα , ὡς δὴ πολεμίων παρόντων , καὶ τὰ κλεῖθρα ὑπὸ τῶν φυλάκων κατείχετο , ἡ δὲ αὐτοῖς μοχλοῖς τε καὶ βαλανάγραις ἐκτιναχθεῖσα , ἐς τὴν ἠΐονα τὰς σπιλάδας ἐρήριπτο , ἅμα τε ἅπαντα τὰ ξυμπεπηγότα ἔτι ἐκλύζετο , σταθμοὶ καὶ γεῖσον καὶ ὑπερθύριον καὶ οἱ θαιροὶ τῷ οὐδῷ ἐνηρμοσμένοι · τούτων δὲ γεγενημένων , τοῖς Ῥωμαίοις ῥᾳδίως τολοιπὸν εἰσιτητέα εἶναι ἐδόκει ἀνὰ τὸ πόλισμα , καὶ περιοπτέα τῶν πολεμίων , ἡμάρτανον δὲ καὶ ὣς τῆς ἐλπίδος . σήραγγές τε γάρ τινες καὶ ἀποῤῥῶγες τοῦ τε λόφου καὶ τῶν ἔνδοθεν περιαυλισμάτων ἔπι μέγα ἐκτεινόμεναι , κρημνῶδες ἀτεχνῶς καὶ δυσέμβολον οὐχ ἧσσον ἀπεδείκνυσαν τὸ χώριον . καὶ Ναρσῆς μὲν θαρσαλεώτερον τῷ φρουρίῳ αὖθις προσέβαλλεν , ὡς καὶ αὐτοβοεὶ ἅπαν ἀναρπασόμενος · τῶν δὲ Γότθων ἐνταῦθα ξυνειλεγμένων καὶ παντὶ σθένει ἀμυνομένων , ἀπεκρούετο καὶ οὐδέν τι μᾶλλον εἶχεν ἀνύτειν .
Lemmas: Ι΄ . Ναρσῆς δή οὖν ὁ στρατηγός ἀσχάλλω τε ἄγαν καί χαλεπαίνω , εἰμί χρόνος ὁ Ῥωμαῖος πολύς ἐν μικρός πολίχνιον τρίβω . ἀλύω δέ ὁ καί ἕκαστος γνωματεύω , δοκέω χρή ἀποπειράομαι ὁ φρούριον ἀμῃγέπος τρόπος τοιόσδε . ἐν ὁ πρός ἥλιος ἀνά-ἴσχω ὁ λόφος τρέπω ἀγκών ἄντρον τίς ὕπειμι ἀμφηρεφής τε καί γλαφυρός , ὡς ἄδυτος τε ἔχω αὐτόματος καί κύτος εὐρύς καί βαραθρώδης · ἐνταῦθα δή πάλαι φημί ὁ Σίβυλλα ὁ πάνυ , ὁ Ἰταλός , ἐνδιαιτάομαι , φοιβόληπτος τε εἰμί καί ἔνθεος , καί προαγορεύω ὁ εἰμί ὁ πυνθάνομαι . λέγω δέ ποτός καί Αἰνείας ὁ Ἀγχίσης κομέω ἅπας ὁ ὁ Σίβυλλα φαίνω ὁ ὕστερος συμφέρω . ὑπέρ οὗτος δή οὖν ὁ σπῆλυγξ μέρος τίς ὁ περίβολος ἐρείδω καί ἐφίστημι . Ναρσῆς δέ οὗτος ἐπιφράζω πρός αὐτός εἰμί οἴομαι , καί οὖν αὐτίκα ἀνήρ ὡς πλεῖστος ὑπό ὁ κοῖλος ἐμβάλλω ὁ σπήλαιον , ὄργανον φέρω λιθοτόμον καί τειχωὸυχα , ἐκκολάπτω ἠρέμα καί διατέμνω ὁ ἄντρον ὁ ὄροφος , ἔνθα ὁ ἔρυμα ἥδραστο , καί εἰς τοσοῦτος ἐκκόπτω καί διακαθαίρω ὁ βάσις ὁ οἰκοδομία , εἰς ὅσος ἤδη ὁ ἀρχή ὁ θεμέλιος ἀπογυμνόω . τότε δέ ξύλον ὄρθιος ἐν κῶμος ὑποστηρίζω , οὗτος τε ἀνέχω ἅπας ὁ ἄχθος ὁ τεῖχος , ὡς μή ὑπορρέω κατά βραχύς καί διαλύω ὁ ἁρμονία , συναίσθησις τε ὁ ὁράω ταχύς γίγνομαι ὁ Γότθος . εἰμί γάρ εἄν κατά ἀρχή εὐθύς ἐπιβοηθέω , καί ὁ πάσχω ἀκέομαι , διαφυλάσσω τολοιπος βέβαιος · ἵνα δέ μή πάμπαν ὁ ποιέω ἐπιγιγνώσκω , μηδέ ὁ πάταγος ὁ λατομία ἐπαΐω , τότε δή εἰς ὅτι μάλιστα ἐπιφέρω ἄνωθεν ὁ τεῖχος ὁ ὁ 'Ρωμαιων στρατός , ἀλαλάζω καί ἐπικροτέω · θόρυβος τε εἰμί πέρα ὁ ἀναγκαῖος πολύς καί ταραχώδης ὁ πολιορκία ἐπεί δέ ἅπας ἤδη ὁ τεῖχος ὁπόσος ὁ ἄντρον παραπέτομαι , ἐκκρεμής τε εἰμί καί μετέωρος , καί μόνος ἐπιβαίνω ὁ ξύλον , ὁ δή ὀρθοστάδην τυγχάνω ἐρείδω - σ́ω , τότε δή φυλλάς νέω , καί ὁ , τίς ὁ ὕλη ταχυδαής τε καί ἰαύω , καίω εἶτα ὑποτίθημι πῦρ τε ἐναύω ἐκτός ἀποχωρέω . οὐ εἰς μακράν δέ ὁ φλόξ αἴρω , ὁ μέν στήριγμα εὐθύς ἀνθρακόω καταθραύω , καί πρός ὁ ἀντίθεσις ἐνδίδωμι · ὁ δέ ἔρυμα ὁπόσος ἐπί ἀωρέω , ὑφιζάνω ἀθρόος καί κατολισθάνω ὁ κενότης , πύργος τε ὁ ἐνθένδε καί προμαχεών ἐξαπίναιος ἀπολέγω ὁ ἄλλος , εἰς ὁ πρανής ἐκκυλίνδω · τε πύλη ὁ ὅδε ὁ μέρος προσαραρίσκω , συγκλείω μέν εὕω μάλα βέβαιος , ὡς δή πολέμιος πάρειμι , καί ὁ κλεῖθρον ὑπό ὁ φύλαξ κατέχω , ὁ δέ αὐτός μοχλός τε καί βαλανάγρα ἐκτινάσσω , εἰς ὁ ἠϊών ὁ σπιλάς ἐρείπω , ἅμα τε ἅπας ὁ συμπήγνυμι ἔτι κλύζω , σταθμός καί γεῖσον καί ὑπερθύριον καί ὁ θαιρός ὁ οὐδός ἐναρμόζω · οὗτος δέ γίγνομαι , ὁ Ῥωμαῖος ῥᾳδίως τολοιπος εἰσιτητέος εἰμί δοκέω ἀνά ὁ πόλισμα , καί περιοπτέος ὁ πολέμιος , ἁμαρτάνω δέ καί ὡς ὁ ἐλπίς . σῆραγξ τε γάρ τις καί ἀπορρώξ ὁ τε λόφος καί ὁ ἔνδοθεν περιαύλισμα ἐπί μέγας ἐκτείνω , κρημνώδης ἄτεχνος καί δυσέμβολος οὐ κακός ἀποδείκνυμι ὁ χωρίον . καί Ναρσῆς μέν θαρσαλέος ὁ φρούριον αὖθις προσβάλλω , ὡς καί αὐτοβοεί ἅπας ἀναρπάζω · ὁ δέ Γότθος ἐνταῦθα συλλέγω καί πᾶς σθένος ἀμύνω , ἀποκρούω καί οὐδείς τίς μᾶλλον ἔχω ἀνύω .