agathias-scholasticus.historiae 5.18
ιη' . „ Πλὴν ἀλλ᾿ ἔμοιγε μὲν καὶ τοῦτο θυμῆρες εἶναι δοκεῖ , καὶ πρὸς τὸ εὔελπι φέρον , εἴγε τοιούτοις ἀνδράσιν ἥκω συμπολεμήσων , οὓς , εἰ πείσαιμι βραχὺ γοῦν ὑφελεῖν τοῦ δραστηρίου , δεινὸς ἃν ἐν λόγοις , οἶμαι , κριθείην . ἴστῶ δὲ πᾶς τις ὑμῶν , ὡς ἀνδρείας ὁρμαῖς οὐκ ἀναθετέον τὰς ἄνευ φρονήσεως ἐγχειρήσεις , ἀλλὰ θρασύτητι καί προπετείᾳ καὶ παρατροπῇ τοῦ καθήκοντος τρόπου · ὥστε τὸ μὲν πρόθυμον τῆς ψυχῆς μενέτω παρ᾿ ὑμῖν , καὶ κατὰ τὸ μᾶλλον ἐνακμαζέτω · λογισμῷ δὲ σώφρονι καὶ τῶν προσηκόντων ἐχομένῳ τὸ ὑπερβάλλον τῆς τόλμης καὶ πρὸς αὐθάδειαν ἀνάγον ὑποτεμνέσθω . οὐ γὰρ ὄκνον ἐντίθησι καὶ δειλίαν τὸ λογίζεσθαι καὶ σκοπεῖν ὅπως τοῖς παροῦσι χρηστέον , ἀλλὰ σεμνότητα καὶ παῤῥησίν . οὕτω γὰρ τῶν ὠφελίμων διαγνωσθέντων , ἕπεται πάντως τὸ δικαίως θαῤῥεῖν , ὡς οὐ πρὸς ἀδήλους τύχας εἰκῆ προηγμένον , ἀλλὰ τῇ κρίσει τὸ βέβαιον ἔχειν καταληφθὲν καὶ πεπιστευμένον . ἀλλ’ ἴσως ἐρεῖ τις ὑμῶν , ὡς οὐχ οἷόν τε φύσιν γενναίαν εὐλόγως ὁρμῶσαν , κὰτ τοῦ μοχθεῖν διαπαντὸς ἐφιεμἐνην , εἶτα νῦν ἀθρόον ἐπέχειν καὶ βιάζεσθαι τὀ ἠρεμοῦν καὶ ὑφειμένον , καἰ πέρα τῆς ἀνάγκης μέλλον καὶ βουλευόμενον , μάλιστα δυσανασχετοῦσαν ἐφ᾿ οἶς καθ’ ἡμῶν βάρβαροι παροινοῦσι , φέροντες ἀνέδην ἅπαντα , καὶ δήπου τὴν βασιλίδα πόλιν τἀς ἐκδρομὰς ποιεῖσθαι ἔχει μὲν οὖν οὕτω ταῦτα , καὶ βεβαιοῦται τῇ πειρῷ τὸ προσηκόντως ὑμᾶς τοῖς πολεμίοις ὀργίζεσθαι . οἶς γὰρ συνεκεχώρηντο πρότερον , οὐ μετρίως ἐχρήσαντο · πλὴν ἀλλὰ λίαν ἐφικτὸν , οἶμαι , τοῖς ἔμφροσιν , περιελεῖν μὲν τοῦ τὸ μεμηνὸς καὶ ταραχῶδες , καὶ τοῖς προστυχοῦσιν ἐγκειρεῖν ἀνεξετάστως ἱέμενον , κατέχειν δὲ μόνον αὐτοῦ τὸ μεγαλουργόν τε καὶ ἄτρεπτον , καὶ πρὸς τὰς ἐναντιώσεις ἀντέκον . τῶν γὰρ τῆς ψυχῆς κινημάτων τὰ μὲν ὅσα πεφύκασι καθαρὸν ἔχειν καὶ ἀκραιφνὲς τὸ αἱρετὸν καὶ καθῆκον , τούτων ἐντελῶς καὶ δὴ ἀνθεκτέον . οἶς δὲ μέτεστι καὶ τῆς πρὸς τἀναντία τροπῆς καὶ ἐκνεύσεως , τούτοις οὐ διὰ πάντων χρηστέον , ἀλλ’ ἐς ὅσον ἔχουσι τὸ συμφέρον . τὸ μὶν οὖν φρονοῦν ἀμιγὲς ἀγαθὸν καὶ ἀνόθευτον ἅπαντες εἶναι φήσοιτε ἄν . τῆς δὲ ὀργῆς τὸ μὲν δραστήριον εὐκλεὲς , τὸ δὲ θράσος καὶ ἀσύμφορον . οὐκοῦν τὸ μὲν ὅλον * τῆς δὲ τὸ βέλτιστον ἔξ - αιρούμενοι , καὶ φρονήσει τὸ κατορθοῦν ἀναμιγνύντες , ἴωμεν οὕτω σὺν παῤῥησιᾳ κατὰ τῶν δυσμενῶν , ὡς οὐδενὸς ἡμῖν τῶν δεόντων περιοφθέντος . γινώσκειν γὰρ μόνον χρεὼν , ὡς ἀγωνιστέον πρὸς ἄνδρας βαρβάρους , ἐπιέναι μὲν λῃστρικώτερον εἰθισμένους , καὶ λαθραίας ἐφόδους ποιεῖσθαι , πρὸς δὲ παρατάξεις ἐμφανεῖς οὐ μάλα γεγυμνασμένους , οὐδὲ ταῖς συμπλοκαῖς ἐγκαρτερεῖν παιδευθέντας . ὁρῶντες δὲ νῦν σταδίαν μαχὴν κατ᾿ αὐτῶν παρεσκευασμένην , ἐρυμάτων τε καὶ περβόλων ἐκτὸς τὸ ἀντιστατοῦν καὶ ἀμυνόμενον ἐπὶ στρατοπέδου συντεταγμένον , ἀποβαλοῦσι μὲν κατὰ τὸ εἰκὸς τὰ συνειθι - σμένα · περιαχθήσονται δὲ πρὸς τὸ ἐμμίξαι καὶ προσπελάσαι καὶ συστάδην διαγωνίζεσθαι , διδασκούσης αὐτοὺς τῆς ἀνάγκης · πλὴν ἀλλὰ σωφρονούντων ἡμῶν καὶ τῇ πατρίῳ τάξει χρωμένων , καὶ μετ᾿ εὐβουλίας ἐπὶ τὰ πρακτέα χωρούντων , εἴσονται διὰ τῆς πείρας , ὡς τῷ παντὶ κρεῖττον ἀεὶ τὸ προησκημένον καὶ τὸ αὐθαίρετον τοῦ αὐτοσχεδίου καἰ ἠναγκασμ σμένου . ”
Lemmas: ΙΗΥ . „ πλήν ἀλλά ἐγώ μέν καί οὗτος θυμαρής εἰμί δοκέω , καί πρός ὁ εὔελπις φέρω , εἰ τοιοῦτος ἀνήρ ἥκω συμπολεμέω , ὅς , εἰμί πείθω βραχύς γοῦν ὑφαιρέω ὁ δραστήριος , δεινός ἄν ἐν λόγος , οἴομαι , κρίνω . ἵστημι δέ πᾶς τις σύ , ὡς ἀνδρεῖος ὁρμή οὐ ἀναθετέον ὁ ἄνευ φρόνησις ἐγχειρέω , ἀλλά θρασύτης καί προπέτεια καί παρατροπή ὁ καθήκω τρόπος · ὥστε ὁ μέν πρόθυμος ὁ Ψυχή μένω παρά σύ , καί κατά ὁ μᾶλλον ἐνακμάζω · λογισμός δέ σώφρων καί ὁ προσήκω ἔχω ὁ ὑπερβάλλω ὁ τόλμα καί πρός αὐθάδεια ἀνάγω ὑποτέμνω . οὖον γάρ ὄκνος ἐντίθημι καί δειλία ὁ λογίζομαι καί σκοπέω ὅπως ὁ πάρειμι χρηστέον , ἀλλά σεμνότης καί πάρειμι . οὗτος γάρ ὁ ὠφέλιμος διαγιγνώσκω , ἕπω πάντως ὁ δικαίως θαρσέω , ὡς οὖον πρός ἄδηλος Τύχη εἰκῇ προάγω , ἀλλά ὁ κρίσις ὁ βέβαιος ἔχω καταλαμβάνω καί πιστεύω . ἀλλά ἴσως εἴρω τις σύ , ὡς οὐ οἷος τε φύσις γενναῖος εὔλογος ὁρμή , κατά ὁ μοχθέω διαπαντός ἐφίημι , εἶτα νῦν ἀθρόος ἐπέχω καί βιάζομαι ὁ ἠρεμέω καί ὑφίημι , καίω πέρα ὁ ἀνάγκη μέλλω καί βουλεύω , μάλιστα δυσανασχετέω ἐπί οἶς κατά ἐγώ βάρβαρος παροινέω , φέρω ἀνέδην ἅπας , καί δήπου ὁ βασιλίς πόλις εἰς ἐκδρομή ποιέω ἔχω μέν οὖν οὗτος οὗτος , καί βεβαιόω ὁ πειράω ὁ προσήκω σύ ὁ πολέμιος ὀργίζω . οἶς γάρ συγχωρέω πρότερος , οὖον μέτριος χράω · πλήν ἀλλά λίαν ἐφικτός , οἴομαι , ὁ ἔμφρων , περιαιρέω μέν ὁ ὁ μαίνομαι καί ταραχώδης , καί ὁ προστυγχάνω ἐγκείρω ἀνεξέταστος ἵημι , καταχέω δέ μόνος αὐτός ὁ μεγαλουργός τε καί ἄτρεπτος , καί πρός ὁ ἐναντίωσις ἀντέχω . ὁ γάρ ὁ Ψυχή κίνημα ὁ μέν ὅσος φύω καθαρός ἔχω καί ἀκραιφνής ὁ αἱρετός καί καθήκω , οὗτος ἐντελής καί δή ἀνθεκτέος . οἶς δέ μέτειμι καί ὁ πρός τἀναντία τροπή καί ἔκνευσις , οὗτος οὖον διά πᾶς χρηστέον , ἀλλά εἰς ὅσος ἔχω ὁ συμφέρω . ὁ μιν οὖν φρονέω ἀμιγής ἀγαθός καί ἀνόθευτος ἅπας εἰμί φημί ἄν . ὁ δέ ὀργή ὁ μέν δραστήριος εὐκλεής , ὁ δέ θράσος καί ἀσύμφορος . οὐκοῦν ὁ μέν ὅλος * ὁ δέ ὁ ἀγαθός ἐκ - αἱρέω , καί φρόνησις ὁ κατορθόω ἀναμίσγω , ἔρχομαι οὗτος σύν παρρησία κατά ὁ δυσμενής , ὡς οὐδείς ἐγώ ὁ δήω περιοράω . γιγνώσκω γάρ μόνος χρεὼν , ὡς ἀγωνίζω πρός ἀνήρ βάρβαρος , ἔπειμι μέν λῃστρικός ἐθίζω , καί λαθραῖος ἔφοδος ποιέω , πρός δέ παράταξις ἐμφαίνω οὖον μάλα γυμνάζω , οὐδέ ὁ συμπλοκή ἐγκαρτερέω παιδεύω . ὁράω δέ νῦν στάδιος μάχη κατά αὐτός παρασκευάζω , ἔρυμα τε καί περβολαω ἐκτός ὁ ἀντιστατέω καί ἀμύνω ἐπί στρατόπεδον συντάσσω , ἀποβάλλω μέν κατά ὁ εἰκός ὁ σύνειμι - σ́ω · περιάγω δέ πρός ὁ ἐμμίγνυμι καί προσπελάζω καί συστάδην διαγωνίζομαι , διδάσκω αὐτός ὁ ἀνάγκη · πλήν ἀλλά σωφρονέω ἐγώ καί ὁ πάτριος τάξις χράω , καί μετά εὐβουλία ἐπί ὁ πρακτέος χωρέω , εἶμι διά ὁ πείρω , ὡς ὁ πᾶς ἀγαθός ἀεί ὁ προασκέω καί ὁ αὐθαίρετος ὁ αὐτοσχέδιος καίω ἀναγκασμός σμένος . ”