agathias-scholasticus.historiae 4.16
ις΄ . Οὕτως ἄρα ἐκ παρανοίας τὸ πρότερον καὶ ἀνοσίων ἔργων ἀρξάμενοι , τῶν αὐτῶν εἴχοντο διαπαντὸς ἐγχειρημάτων , ἢ καὶ πολλῷ ἀνοσιωτέρων . καὶ γὰρ ἐγνωσμένον αὐτοῖς ὡς οἱ Πέρσαι ἀπιόντες ᾤχοντο , καὶ κατὰ τὸ ξυγκείμενον οὐκ ἐπαμὐνονσιν , ἀλλὰ , τῇ τῶν τόπων δυσχωρίᾳ πεποιθότες , καὶ τῷ οὔνποτε δυνήσεσθαι τοὺς ῾Ρωμαίους παραμείψασθαί τε αὐτὴν καὶ ὑπερβαλέσθαι , οἱ δὲ τὰ δεινότερα ἔδρασαν . ἔστι γάρ τι ὄρος προβεβλημένον τῆς χώρας , αἰπὺ μὲν οὐ λίαν , οὐδὲ ἔπιμέγα ἠρμένον , ἄναντες δὲ σφόδρα καὶ ὄρθιον , καὶ πέτραις ἀποτόμοις ἑκατέρωθεν πεπυκνωμένον · βραχεῖα δὲ ὁδὸς ἐν μέσῳ καὶ ἀτριβὴς ὑποφαίνεται , καὶ ὁποία μηδὲ ἑνὶ ἀνδρὶ ἀδεέστερον πορευομένῳ βατὴ εἶναι ῥᾳδίως καὶ εὐεπίδρομος , ὡς εἴγ8 τις ἐπιστὰς τῇ ἀκρωνυχίᾳ διακωλύοιτοὺς ἐπιόντας , μήποτε διαβήσεσθαι πολεμίους , μηδὲ εἰ πλῆθος εἶεν ἀνάριθμον , μηδὲ εἰ κοῦφοι ἅπαντες καὶ εὐσταλεῖς , ὁποίους φασὶ τοὺς Ἰσαύροῦς . τούτῳ δὴ οὖν τῷ χώρῳ πίσυνοι , ἐς ἀπόνοιαν ἐτράποντο βιαιοτάτην . ἀλλ᾿ οἱ Ῥωμαῖοι , τοῦ μιάσματος ἀπηγγελμένου , ἐν ὀργῇ ἐποιήσαντο τὸ γεγενημένον . καὶ δὴ τῶν βαρβάρων μελλόντων , καὶ οὔπω φρουρὰς τῷ λόφῳ καταστησάντων , προτερήσαντες κρατοῦσι τῆς ἄκρας ῥάχιας , καὶ οὐδενὸς εἴργοντος ὑπερβάντες , ἐς τὰ ἱππάσιμα τῆς χώρας ἅπαντες καὶ ἀναπεπταμένα παρῆλθον πεδία . οἱ δὲ Mισιμιανοὶ ἐπειδὴ τῆσδε διήμαρτον τῆς ἐλπίδος , αὐτίκα τὰ πλεῖστά γε καὶ περιττὰ τῶν σφετέρων φρουρίων ἐμπρήσαντες , ὡς οὐχ οἶόν τε ὂν ἅπασιν ἀρκέσαι , ἐς ἕν τι μόνον , ὅπερ ὀχυρώτατον αὐτοῖς ἐδόκει , ἅπαντες ξυνελέγοντο . τοῦτο δὲ Τζάχαρ μὲν ἐκ παλαιοῦ ὀνομάζεται , Σιδηροῦν δὲ αὐτὸ διὰ τὸ στεῤῥόν τε καὶ ἀνάλωτον ἐπίκλην ἀποκαλοῦσιν . ὀλίγοις δέ τισι τῶν Ῥωμαιων καὶ οὐ πλέον ἢ τεσσαράκοντα ἱππεῦσι ξυνηθροισμένοις , ( ἦσαν δὲ οὐ τῶν πολλῶν , ἀλλ᾿ ἔξοχοι ἐς τὰ μάλιστα , καὶ τάγμασιν ἐφεστηκότες , ) τούτοις δὴ οὖκ ἀποκριδὸν τοῦ ἄλλου ὁμίλου πορευομενοις , ἐπιφοιτῶσιν ἄνδρες τῶν Μισιμιανῶν ἐς ἑξακοσίους , πεζοὶ ἅμα καὶ ἱππόται , οἰόμενοι ἅπαντας τῷ πλήθει ζυλλαβοντες ῥᾳδίως διαχειριεῖσθαι . οἱ δὲ τῇ τῶν πολέμων ἐμ - πειρίᾳ ἐς γεώλοφόν τι ἀναδραμόντες , ἀρετῆς ἐπεδείκνυντο ἔργα καὶ ἦν ἐπιπολὺ ἡ μάχη καρτερὰ καὶ ἀμφίβολος , τῶν μὲν κύκλωσιν τινα ποιήσασθαι πειρωμένων , τῶν δὲ Ῥωμαίων νῦν μὲν ἀθρόον ἐπεισπηδώντων , ὡς καὶ διασπᾷν καὶ ἀναταράττειν ἅπασαν τὴν φάλαγγα τῶν πολεμίων , νῦν δὲ αὖθις ἀναθεόντων καὶ ἐν τῷ ἀσφαλεῖ γιγνομένων . ἐν τούτῳ δὲ τῆς ἄλλης στρατιᾶς ἄνωθεν ἐξ ὑπερτέρου τινὸς ορους ἐπιφανείσης , ἐνέδραν εἶναι καὶ δόλον οἱ βάρβαροι τὸ χρῆμα ὑποτοπήσαντες , εὐθὺς ἔφευγον προτροπάδην . ἀλλ’ ὁ τῶν Ῥωμαίων στρατὸς , ( ἐτύγχανον γὰρ ἤδη ἅπαντες ἀλλήλοις ἐνέκειντο μάλα διώκοντες , ἴως τοὺς πλείστους πολεμίους ἀπέκτειναν , ὡς μόνους ἐκ τοσούτων ὀγδοήκοντα ἄνδρας ἐς τὸ Σιδηροῦν ἐκεῖνο φρούριον ἀποσωθῆναι . εἰ μὲν οὖν αὐτίκα ὅπως εἶχον ὁρμῆς οἱ Ῥωμαῖοι ἐπῆλθον τῷ ἐρύματι , καταπεπληγμένων τῶν βαρβάρων τοῖς ξυνενεχθεῖσιν , πάντως ἂν , οἶμαι , αὐτοβοεί γε ἅπαντας εἷλον , καὶ αὐθημερὸν ὁ πόλεμος ἐτελεύτα . νῦν δὲ τῷ μὴ παρεῖναι αὐτοῖς στρατηγὸν τῶν ὀνομαστοτάτων , δυνάμει τε καὶ φρονήματι προὔχοντα , ἴσους δὲ σχεδὸν τι ἅπαντας καθεστάναι , ὡς καὶ ἀντεγκαλεῖν ἀλλήλοις τυχὸν καὶ ἀντιπαρακελεύεσθαι , καὶ ὁποῖα ἀττα τις φήσειεν τοιάδε ἐπαΐειν , ἀτελῆ καὶ οὐ λίαν ἀξιέπαινα ὑπῆρχε τὰ ἐγχειρήματα . ἐς γὰρ διάφορόν τινα γνώμην μεμερισμένοι , καὶ τοὺς μὲν τοῦτο , τοὺς δὲ ἄλλο τι ἀρέσκον , ἐρέσκον , ἐπράσσετο οὐδὲ ὁπότερον τῶν βεβουλευμένων · ἕκαστος δὲ χαλεπαίνων , ὅτι μὴ τὸ οἰκεῖον ἐνίκα , ἐκμελῶς πως καὶ ἀταλαιπώρως προσῄει τοῖς ἔργοις , καὶ μᾶλλον ἥδετο τοῖς ἀποτεύγμασιν , ὡς ἂν ἔχοι μεγαλαυχεῖν ὕστερον καὶ παῤῥησιάζεσθαι πρὸς τοὺς πέλας , καὶ τοῦ ἐνδεοῦς αἰτίαν οὐκ ἄλλο τι ἀποφαίνεσθαι , ἢ το μὴ τά οἱ δόξαντα διαπραχθῆναι .
Lemmas: ΙΣΤ΄ . οὕτως ἄρα ἐκ παράνοια ὁ πρότερος καί ἀνόσιος ἔργον ἄρχω , ὁ αὐτός ἔχω διαπαντός ἐγχείρημα , ἢ καί πολύς ἀνόσιος . καί γάρ γιγνώσκω αὐτός ὡς ὁ Πέρσης ἄπειμι οἴχομαι , καί κατά ὁ σύγκειμαι οὐ ἐπαμὐνονσιν , ἀλλά , ὁ ὁ τόπος δυσχωρία πείθω , καί ὁ οὔνποτε δύναμαι ὁ Ῥωμαῖος παραμείβω τε αὐτός καί ὑπερβάλλω , ὁ δέ ὁ δεινός δράω . εἰμί γάρ τίς ὄρος προβάλλω ὁ χώρα , αἰπύς μέν οὖον λίαν , οὐδέ ἔπειμι ἀείρω , ἀνάντης δέ σφόδρα καί ὄρθιος , καί πέτρα ἀπότομος ἑκατέρωθεν πυκνόω · βραχύς δέ ὁδός ἐν μέσος καί ἀτριβής ὑποφαίνομαι , καί ὁποῖος μηδέ εἷς ἀνήρ ἀδεῶς πορεύω βατός εἰμί ῥᾳδίως καί εὐεπίδρομος , ὡς ἔργω τις ἐφίστημι ὁ ἀκρωνυχία διακωλύω ἔπειμι , μήποτε διαβαίνω πολέμιος , μηδέ εἰμί πλῆθος ἄγω ἀνάριθμος , μηδέ εἰμί κοῦφος ἅπας καί εὐσταλής , ὁποῖος φημί ὁ ισαυροος . οὗτος δή οὖν ὁ χῶρος πίσυνος , εἰς ἀπόνοια τρέπω βίαιος . ἀλλά ὁ Ῥωμαῖος , ὁ μίασμα απηγγελμένος , ἐν ὀργή ποιέω ὁ γίγνομαι . καί δή ὁ βάρβαρος μέλλω , καί οὔπω φρουρά ὁ λόφος καθίστημι , προτερέω κρατέω ὁ ἄκρος ῥάχις , καί οὐδείς ἔργω ὑπερβαίνω , εἰς ὁ ἱππάσιμος ὁ χώρα ἅπας καί ἀναπετάννυμι παρέρχομαι πεδίον . ὁ δέ mισιμιαινω ἐπεί ὅδε διαμαρτάνω ὁ ἐλπίς , αὐτίκα ὁ πλεῖστος γε καί περισσός ὁ σφέτερος φρούριον ἐμπίμπρημι , ὡς οὐ οἶος τε εἰμί ἅπας ἀρκέω , εἰς εἷς τίς μόνος , ὅσπερ ὀχυρός αὐτός δοκέω , ἅπας συλλέγω . οὗτος δέ Τζάχαρ μέν ἐκ παλαιός ὀνομάζω , Σιδηροῦς δέ αὐτός διά ὁ στερρός τε καί ἀνάλωτος ἐπίκλη ἀποκαλέω . ὀλίγος δέ τις ὁ Ῥωμαιος καί οὖον πλέω ἢ τεσσαράκοντα ἱππεύς συναθροίζω , ( εἰμί δέ οὖον ὁ πολύς , ἀλλά ἔξοχος εἰς ὁ μάλιστα , καί τάγμα ἐφίστημι , ) οὗτος δή οὐ ἀποκριδόν ὁ ἄλλος ὅμιλος πορεύω , ἐπιφοιτάω ἀνήρ ὁ μισιμιαινω εἰς ἑξακόσιοι , πεζός ἅμα καί ἱππότης , οἴομαι ἅπας ὁ πλῆθος ζυλλαβοντες ῥᾳδίως διαχειρίζω . ὁ δέ ὁ ὁ Πολέμων ἐν - πειριον εἰς γεώλοφος τίς ἀνατρέχω , ἀρετή ἐπιδείκνυμι ἔργον καί εἰμί ἐπιπολύ ὁ μάχη καρτερός καί ἀμφίβολος , ὁ μέν κύκλωσις τις ποιέω πειράω , ὁ δέ Ῥωμαῖος νῦν μέν ἀθρόος ἐπεισπηδάω , ὡς καί διασπάω καί ἀναταράσσω ἅπας ὁ φάλαγξ ὁ πολέμιος , νῦν δέ αὖθις ἀναθέω καί ἐν ὁ ἀσφαλής γίγνομαι . ἐν οὗτος δέ ὁ ἄλλος στρατιά ἄνωθεν ἐκ ὑπέρτερος τις ὄρος ἐπιφαίνω , ἐνέδρα εἰμί καί δόλος ὁ βάρβαρος ὁ χρῆμα ὑποτοπέω , εὐθύς φεύγω προτροπάδην . ἀλλά ὁ ὁ Ῥωμαῖος στρατός , ( τυγχάνω γάρ ἤδη ἅπας ἀλλήλων ἔγκειμαι μάλα διώκω , ἴωσις ὁ πλεῖστος πολέμιος ἀποκτείνω , ὡς μόνος ἐκ τοσοῦτος ὀγδοήκοντα ἀνήρ εἰς ὁ Σιδηροῦς ἐκεῖνος φρούριον ἀποσῴζω . εἰμί μέν οὖν αὐτίκα ὅπως ἔχω ὁρμή ὁ Ῥωμαῖος ἐπέρχομαι ὁ ἔρυμα , καταπλήσσω ὁ βάρβαρος ὁ συμφέρω , πάντως εἄν , οἴομαι , αὐτοβοεί γε ἅπας αἱρέω , καί αὐθήμερος ὁ πόλεμος τελευτάω . νῦν δέ ὁ μή πάρειμι αὐτός στρατηγός ὁ ὀνομαστός , δύναμις τε καί φρόνημα προέχω , ἴσος δέ σχεδόν τίς ἅπας καθίστημι , ὡς καί ἀντεγκαλέω ἀλλήλων τυγχάνω καί ἀντιπαρακαλέω , καί ὁποῖος τις τις φημί τοιόσδε ἐπαΐω , ἀτελής καί οὖον λίαν ἀξιέπαινος ὑπάρχω ὁ ἐγχείρημα . εἰς γάρ διάφορος τις γνώμη μερίζω , καί ὁ μέν οὗτος , ὁ δέ ἄλλος τίς ἀρέσκω , ἐρέσκω , πράσσω οὐδέ ὁπότερος ὁ βουλεύω · ἕκαστος δέ χαλεπαίνω , ὅτι μή ὁ οἰκέω νικάω , ἐκμελῶς πως καί ἀταλαίπωρος πρόσειμι ὁ ἔργον , καί μᾶλλον ἥδομαι ὁ ἀπότευγμα , ὡς εἄν ἔχω μεγαλαυχέω ὕστερος καί παρρησιάζομαι πρός ὁ πέλας , καί ὁ ἐνδεής αἴτιος οὐ ἄλλος τίς ἀποφαίνω , ἢ ὁ μή ὁ ὁ δόξα διαπράσσω .