agathias-scholasticus.historiae 2.12
ιβ΄ . „ Τοὺς μὲν ἀθρόον καὶ οὐ πάλαι συμβὰν εὐτυχίας τινὸς μετασχόντας , οὐκ ἀπεικὸς οἶμαι πρὸς ἀπειροκαλίαν ἐκκλῖναι , καὶ τῷ ἀσυνήθει καταπεπλῆχθαι , μάλιστα ἡνίκα τῷ ἀπροσδοκήτῳ καὶ τὸ παρ᾿ ἀξίαν προσῇ . ὑμεῖς δὲ , ὦ ἄνδρες , ποίαν ἂν καὶ προβάλοισθε σκῆψιν , ἤν τις ὑμᾶς τῆς μπαβολῆς αἰτιῷτο ; πότερον ὡς νῦν ἐγεύσασθε νίκης , οὐ πρότερον εἰωθότες ; ἀλλ᾿ ὑμεῖς οἱ Τωτιλάν τε καὶ Τεΐαν καὶ ἅπαν τὸ Γοτθικὸν ἔθνος ἐκποδὼν ποιησάμενοι · ἀλλ᾿ ὡς μείζονος ἢ καθ᾿ ὑμᾶς αὐτοὺς πειρᾶσθε τῆς τύχης ; καὶ ποῖον ἂν μέγεθος εὐδαιμονίας τῇ τῶν 'Ρωμαιων δόξῃ συμμετρηθείη ; συγγενὲς γὰρ ἡμῖν καὶ πάτριον κρατεῖν ἀεὶ τῶν πολεμίων . καὶ τοίνυν κρα - τεῖτε , καὶ οὔτε μειόνων ἢ καθόσον νικᾶτε ἄξιοι καθεστήκατε , οὔτε τοῦ προσήκοντος καταδεεστέραν παρέχεσθε τὴν πεῖραν . μέτεστι δὲ τούτων ὑμῖν οὐκ ἐκ ῥᾳστώνης τε καὶ ἡδυπαθείας , ἀλλ᾿ ἐκ πόνων συχνῶν καὶ ἱδρώτων καὶ τῆς τῶν κινδύνων μελέτης . οὐκοῦν χρεὼν ὑμᾶς καὶ νῦν ἐμμένειν τοῖς προεγνωσμένοις , καὶ μὴ μόνον ἥδεσθαι τοῖς παροῦσιν , ἀλλὰ καὶ τοῦ μέλλοπος πέρι , ὅπως ὅμοιον ἔσται , σκοπεῖν . τοῖς γὰρ μὴ ταῦτα λογιζομένοις οὐ μόνιμα τὰ τῆς εὐπραγίας , ἀλλὰ πρὸς τοὐναντίον ὡς τὰ πολλὰ μεταχωροῦσιν αἱ τύχαι . καὶ τεκμήριον ἔστω σαφὲς τόδε τὸ τῶν Φράγγων πάθος , ἐφ᾿ ᾧ νῦν ὑμεῖς δικαίως αὐχεῖτε . εὖ γὰρ αὐτοῖς τέως τῶν πραγμάτων ἐχόντων , οἱ δὲ πρὸς ἀλαζονείαν τραπέντες , πόλεμον ἤραντο καθ᾿ ἡμῶν , οὐ προορώμενοι τὸ σφαλερὸν τῆς ἐλπίδος . ἀπολώλασι τοιγαροῦν ἅπαντες τῇ σφῶν αὐτῶν ἀβουλίᾳ μᾶλλον , ἢ τοῖς ἡμῶν ὅπλοις . αἰσχρὸν τοίνυν ὑμᾶς , ὦ ἄνδρες 'Ρωμαῖοι , ταὐτὸ παθεῖν τοῖς βαρβάροις , καὶ μὴ τοσοῦτον ταῖς γνώμαις αὐτῶν περιεῖναι , ὁπόσον τῇ ῥωμη̣ · μηδὲ γὰρ οἰέσθω τις ὑμῶν , ὡς οὐδὲν ἔτι πολέμιον ἔσται , ἁπάντων δῆθεν τῶν δυσμενῶν διαφθαρέντων . καίτοι εἰ καὶ τοῦτο βεβαίως προσῆν , ἀλλ᾿ οὐδ᾿ ὣς ὑμίν μεταθετέον τοὺς τρόπους , οὐδὲ τοῦ πρέποντος ἀφεκτέον . οὐ μὴν οὐδὲ συμβαίνουσαν εὕροι τις ἂν τὴν τῶν πραγμάτων φύσιν ταῖς ὑμετέραις ἐννοίαις . οἱ γὰρ Φραγγοι , πολυάνθρωπόν τι γένος κὼ μέγιστον , καὶ λίαν ὀρθῶς τὰ πολεμικὰ ἠσκημένον , ἀπόμοιρα δέ τις αὐτῶν οἱ νενικημένοι βραχεῖα , καὶ ὃση μὴ δέος αὐτοῖς ἐμβαλεῖν , μᾶλλον μὲν οὖν καὶ πρὸς ὀργὴν ἀναστῆσαι . οὔκουν εἰκὸς αὐτοὺς ἠρεμήσειν , οὐδὲ καθέξειν ἐν ἀποῤῥήτῳ τὴν ὕβριν , ἀλλὰ πλείονι στρατῷ καθ’ ἡμῶν ἥξουσι , καὶ οὐκ ἐς μακρὰν ἀναμαχοῦνται . νῦν οὖν ὑμεῖς , εἰ δοκεῖ , παρέντες τὴν ῥᾳθυμίαν , ἀνανεώσασθε τὸ φιλοκίνδυνον πλέον ἢ πρότερον , ὅσῳ καὶ μείζονα τῶν φθασάντων τὰ ἐσόμενα προσδοκητέον . οὕτω γὰρ ὑμῶν διατελούντων , εἰ μὲν ὡς τάχιστα παρεῖεν , καὶ δὴ παρεσκευασμένοις ὑμῖν προσβαλοῦσι καὶ οἵοις μελλήσεως μὴ προσδεῖσθαι . εἰ δὲ καὶ παντάπασιν ἐνδοῖεν , εἰρήσθω γὰρ ἄμφω , ) ἀλλὰ τό γε ὑμέτερον ἐν ἀσφαλεῖ Νίσεται , Ταὶ τὰ κράτιστα δόξοιτε ἂν βεβουλεῦσθαι ’’ Τοιαῦτα τοῦ Ναρσοῦ παραινέσαντος , αἰδὼς ἅπαντα κατεῖχεν τὸν στρατὸν μεταμέλον αὐτοῖς τῆς παροινίας . καὶ οἱ μὲν τὸ ἐκμελές τε καὶ ἀκολασταῖνον τῆς γνώμης ἀποβαλόντες , ἐς τὰ πάτρια ἤθη μετεκοσμουντο .
Lemmas: ἰβʹ . „ ὁ μέν ἀθρόος καί οὖον πάλαι συμβαίνω εὐτυχία τις μετέχω , οὐ ἀπεοικώς οἴομαι πρός ἀπειροκαλία ἐκκλίνω , καί ὁ ἀσυνήθης καταπλήσσω , μάλιστα ἡνίκα ὁ ἀπροσδόκητος καί ὁ παρά ἄξιος πρόσειμι . σύ δέ , εἰμί ἀνήρ , ποῖος εἄν καί προβάλλω σκῆψις , ἐάν τις σύ ὁ μπαβολῆς αἰτιάομαι ; πότερος ὡς νῦν γεύω Νίκη , οὖον πρότερος εἴωθα ; ἀλλά σύ ὁ τωτιλαω τε καί Τεΐας καί ἅπας ὁ Γοτθικός ἔθνος ἐκποδών ποιέω · ἀλλά ὡς μείζων ἢ κατά σύ αὐτός πειράω ὁ τυγχάνω ; καί ποῖος εἄν μέγεθος εὐδαιμονία ὁ ὁ 'Ρωμαιων δόξα συμμετρέω ; συγγενής γάρ ἐγώ καί πάτριος κρατέω ἀεί ὁ πολέμιος . καί τοίνυν Κρής - τέῳ , καί οὔτε μείων ἢ καθόσον νικάω ἄξιος καθίστημι , οὔτε ὁ προσήκω καταδεής παρέχω ὁ πείρω . μέτειμι δέ οὗτος σύ οὐ ἐκ ῥᾳστώνη τε καί ἡδυπάθεια , ἀλλά ἐκ πόνος συχνός καί ἱδρώς καί ὁ ὁ κίνδυνος μελέτη . οὐκοῦν χρεὼν σύ καί νῦν ἐμμένω ὁ προγιγνώσκω , καί μή μόνος ἥδομαι ὁ πάρειμι , ἀλλά καί ὁ μελλοπους περί , ὅπως ὅμοιος εἰμί , σκοπέω . ὁ γάρ μή οὗτος λογίζομαι οὖον μόνιμος ὁ ὁ εὐπραγία , ἀλλά πρός ἐναντίος ὡς ὁ πολύς μεταχωρέω ὁ Τύχη . καί τεκμήριον ἵστημι σαφής ὅδε ὁ ὁ Φράγγος πάθος , ἐπί ὅς νῦν σύ δικαίως αὐχέω . εὕω γάρ αὐτός τέως ὁ πρᾶγμα ἔχω , ὁ δέ πρός ἀλαζονεία τρέπω , πόλεμος ἔραμαι κατά ἐγώ , οὖον προοράω ὁ σφαλερός ὁ ἐλπίς . ἀπόλλυμι τοιγάρ ἅπας ὁ σφεῖς αὐτός ἀβουλία μᾶλλον , ἢ ὁ ἐγώ ὅπλον . αἰσχρός τοίνυν σύ , εἰμί ἀνήρ Ρωμαῖος , αὐτός πάσχω ὁ βάρβαρος , καί μή τοσοῦτος ὁ γνώμη αὐτός περίειμι , ὁπόσος ὁ ῥώμη · μηδέ γάρ οἴομαι τις σύ , ὡς οὐδείς ἔτι πολέμιος εἰμί , ἅπας δῆθεν ὁ δυσμενής διαφθείρω . καίτοι εἰμί καί οὗτος βεβαίως πρόσειμι , ἀλλά οὐδέ ὡς σύ μεταθετέον ὁ τρόπος , οὐδέ ὁ πρέπω ἀφεκτέον . οὖον μήv οὐδέ συμβαίνω εὑρίσκω τις εἄν ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις ὁ ὑμέτερος ἔννοια . ὁ γάρ Φράγγος , πολυάνθρωπος τίς γένος Κῶς μέγας , καί λίαν ὀρθῶς ὁ πολεμικός ἀσκέω , ἀπόμοιρα δέ τις αὐτός ὁ νικάω βραχύς , καί ὅσος μή δέος αὐτός ἐμβάλλω , μᾶλλον μέν οὖν καί πρός ὀργή ἀνίστημι . οὔκουν εἰκός αὐτός ἠρεμέω , οὐδέ κατέχω ἐν ἀπόρρητος ὁ ὕβρις , ἀλλά πλείων στρατός κατά ἐγώ ἥκω , καί οὐ εἰς μακράν ἀναμάχομαι . νῦν οὖν σύ , εἰμί δοκέω , παρίημι ὁ ῥᾳθυμία , ἀνανεόομαι ὁ φιλοκίνδυνος πλέω ἢ πρότερος , ὅσος καί μείζων ὁ φθάνω ὁ εἰμί προσδοκητέον . οὗτος γάρ σύ διατελέω , εἰμί μέν ὡς ταχύς πείρω , καί δή παρασκευάζω σύ προσβάλλω καί οἷος μέλλησις μή προσδέω . εἰμί δέ καί παντάπασι ἐνδέω , εἴρω γάρ ἄμφω , ) ἀλλά ὁ γε ὑμέτερος ἐν ἀσφαλής νίσσομαι , ὁ ὁ ἀγαθός δοκέω εἄν βουλεύω ’’ τοιοῦτος ὁ Ναρσῆς παραινέω , αἰδώς ἅπας κατέχω ὁ στρατός μεταμέλομαι αὐτός ὁ παροινία . καί ὁ μέν ὁ ἐκμελής τε καί ἀκολασταίνω ὁ γνώμη ἀποβάλλω , εἰς ὁ πάτριος ἦθος μετακοσμέω .