agathias-scholasticus.historiae 5.6
ς΄ . πάλιν δὲ ἐν τῷ τότε οἱ περὶ τῶν ἀναθυμιάσεων λόγοι ἐλέγοντό τε καὶ ἀντελέγοντο · καὶ ἦν πολὺς ἀνὰ τοὺς ξυλλόγους ὁ Σταγειρίτης ὀνομαζόμενος , νῦν μὲν ὡς ὁρθότατα εἲη περὶ τούτων φυσιολογήσας καὶ διαγνοὺς τὰς αἰτίας , νῦν δὲ ὡς ἥκιστα τοῦ ἀληθοῦς ἐστοχασμένος . ἔνιοι δὲ τὴν ἐκείνου βεβαιοῦν οἰόμενοι δόξαν , ὅτι δὴ πνεῦμα παχὺ καὶ καπνῶδες ὐτὸ τοὺς σήραγγας τῆς γῆς περιειργόμενον τὰς τοιάσδε ποιεῖται κινήσεις , προὐτίθεσαν ἐν τῷ λόγῳ τοῦτο δὴ τὸ ὑπὸ Ἀνθείου πρότερον μεμηχανημένον . οὗτος γὰρ δὴ ὁ Ἀνθέμιος , πατρίς μὲν αὐτῷ ὑπῆρχεν αἱ Τράλλεις ἡ πόλις , τέχνη δὲ τὰ τῶν μηχανοποιῶν εὑρήματα , οἱ δὴ τὴν γραμμικὴν θεωρίαν ἐπὶ τὴν ὕλην κατάγοντες , μιμήματά τινα καὶ οἷον εἴδωλα τῶν ὂντων δημιουργοῦσι . γέγονε δὲ ἄριστος ἐν αὐτοῖς εἰς τὰ μά - λιστα καὶ εἰς ἂκρον ἥκων τῆς μαθηματικῆς ἐπιστήμης , λαιάπου καὶ ἐν τοῖς καλουμένοις γραμματικοῖς ὁ ἀδελφὸς τούτου Μητρόδωρος καὶ μακαρίσαιμι ἂν ἔγωγε αὐτῶν τὴν μητέρα , οὕτω ποικίλης παιδείας ἀνάπλεων γονὴν ἀποκυήσασαν . τούτω τε γὰρ τὼ ἄνδρε τέτοκε , καὶ Ὀλύμπιον , νόμων τε ἀσκήσει χαἰ ἀγώνων δικαστικῶν ἐμπειρίᾳ προσεσχηκότα · καὶ πρός γε Διόσκορον καὶ Ἀλέξανδρον , ἄμφω ἰατρικῆς δαημονεστάτω . τούτων δὲ Διόσκορος μὲν ἐν τῇ πατρίδι κατεβίω , τὰ ἐκ τῆς τέχνης μάλα εὐστόχως ἐπιδεικνύμενος ἒργα · ἂτερος δὲ ἐν τῇ πρεσβύτιδι Ῥώμῃ κατᾠκησεν ἐντιμότατα μετακεκλημένος . Ἀνθεμίου δὲ κὼ Μητροδώρου τὸ κλέος ἁπανταχοῦ περιαγόμενον , καὶ εἰς αὐτὸν ἀγῖκται τὸν βασιλέα . τοιγάρτοι μετάπεμπτοι ἐν Βυζαντίῳ παραγενόμενοι , καὶ αὐτοῦ τὸν λειπόμενον διανύσαντες βιόν , μέγιστα ἑκάτερος τῆς ἰδίας ἀρετῆς γνωρίσματα Παρεστήσατο · ὁ μὲν νέους πολλοὺς τῶν εὐπατριδῶν ἐκπαιδεύσας , καὶ τῆς παγκάλης ἐκείνης μεταδοὺς δοδασκαλίς , ὡς καὶ πόθον ἅπασι τὸ μέρος ἐμβαλεῖν τῆς ἀμφὶ τοὺς λόγους ἐπιμελείας · ὁ δὲ θαυμάσια ἥλικα δημιουργήματα κατὰ τε τὴν πόλιν καὶ ἄλλοθι πολλαχοῦ τεκτηνάμενος , ἅπερ οἶμαι , εἰ κὼ μηδὲν ὁτιοῦν πέρι αὐτῶν λέγοιτο , πλὴν ἀποχρήσει οἱ ἐς ἀείμνηστον δὀξαν ἔστ’ ὃν ἑστήκοι καὶ σώζοιτο . ἀλλὰ γὰρ ὅτου ἕνεκα τοῦδε τοῦ ἀνδρὸς ἐπεμνήσθην , ἐκεῖνό μοι καὶ δὴ αὐτίκα λελέξεται . ἀνήρ τις ἐν Βυζαντίῳ Ζήνων ὂνομα , τῷ μὲν τῶν ῥητόρων καταλόγῳ ἀναγεγραμμένος , ἄλλως δὲ διαφανὴς κω βασιλεῖ γνωριμώτατος , κατῴκει ἀγχοῦ που τοῦ Ἀνδεμίου , ὡς δοκεῖν ἑκατέρῳ ἡνῶσθαι τὼ οἴκω , καὶ ὑφ’ ἐνἰ τέματι διαμετρεῖσθαι . προελθόντος δὲ χρόνου , ἔρις αὐτοῖς ἐνέπεσε καὶ δυσκολία ἢ τοῦ διοπτεύεσθαι χάριν , τυχὸν οὐ πρότερον εἰθισμένον , ἢ νεωτέρας οἰκοδομίας πέρα τοῦ μετρίου ἐς ὕψος ἀρθείσης καὶ τῷ φωτὶ λυμαινομένης , ἢ ἄλλου του πέρι , ὁποῖα πολλὰ τοῖς πλησιαίτατα προσοικοῦσι διαφιλονεικεῖσθαι ἀνάγκη .
Lemmas: ς΄ . πάλιν δέ ἐν ὁ τότε ὁ περί ὁ ἀναθυμίασις λόγος λέγω τε καί ἀντιλέγω · καί εἰμί πολύς ἀνά ὁ σύλλογος ὁ Σταγειρίτης ὀνομάζω , νῦν μέν ὡς ορθός εἰμί περί οὗτος φυσιολογέω καί διαγιγνώσκω ὁ αἴτιος , νῦν δέ ὡς ἥκιστος ὁ ἀληθής στοχάζομαι . ἔνιοι δέ ὁ ἐκεῖνος βεβαιόω οἴομαι δόξα , ὅτι δή πνεῦμα παχύς καί καπνώδης αὐτός ὁ σῆραγξ ὁ γῆ περιέργω ὁ τοιόσδε ποιέω κινέω , προτίθημι ἐν ὁ λόγος οὗτος δή ὁ ὑπό ἄνθειον πρότερος μηχανάομαι . οὗτος γάρ δή ὁ Ἀνθέμιος , πατρίς μέν αὐτός ὑπάρχω ὁ Τράλλεις ὁ πόλις , τέχνη δέ ὁ ὁ μηχανοποιός εὕρημα , ὁ δή ὁ γραμμικός θεωρία ἐπί ὁ ὕλη κατάγω , μίμημα τις καί οἷος εἴδωλον ὁ εἰμί δημιουργέω . γίγνομαι δέ ἀγαθός ἐν αὐτός εἰς ὁ μή - λίστα καί εἰς ἄκρος ἥκω ὁ μαθηματικός ἐπιστήμη , λαιάπου καί ἐν ὁ καλέω γραμματικός ὁ ἀδελφός οὗτος Μητρόδωρος καί μακαρίζω εἄν ἔγωγε αὐτός ὁ μήτηρ , οὗτος ποικίλος παιδεία ἀνάπλεος γονή ἀποκυέω . οὗτος τε γάρ ὁ ἀνήρ τίκτω , καί Ὀλύμπιος , νόμος τε ἀσκέω χαῖος ἀγών δικαστικός ἐμπειρία προσέχω · καί πρός γε Διόσκορος καί Ἀλέξανδρος , ἄμφω ἰατρικός δαήμων . οὗτος δέ Διόσκορος μέν ἐν ὁ πατρίς καταβιόω , ὁ ἐκ ὁ τέχνη μάλα εὔστοχος ἐπιδείκνυμι ἔργον · ἕτερος δέ ἐν ὁ πρεσβῦτις Ῥώμη κατοικέω ἔντιμος μετακαλέω . Ανθεμίου δέ Κῶς Μητρόδωρος ὁ κλέος ἁπανταχοῦ περιάγω , καί εἰς αὐτός ἀγῖκται ὁ βασιλεύς . τοιγάρ μετάπεμπτος ἐν Βυζάντιον παραγίγνομαι , καί αὐτός ὁ λείπω διανύω βιός , μέγας ἑκάτερος ὁ ἴδιος ἀρετή γνώρισμα παρίστημι · ὁ μέν νέος πολύς ὁ εὐπατρίδης ἐκπαιδεύω , καί ὁ πάγκαλος ἐκεῖνος μεταδίδωμι δοδασκαλίς , ὡς καί πόθος ἅπας ὁ μέρος ἐμβάλλω ὁ ἀμφί ὁ λόγος ἐπιμέλεια · ὁ δέ θαυμάσιος ἧλιξ δημιούργημα κατά τε ὁ πόλις καί ἄλλοθι πολλαχοῦ τεκταίνομαι , ὅσπερ οἴομαι , εἰμί Κῶς μηδείς ὁστισοῦν περί αὐτός λέγω , πλήν ἀποχράω ὁ εἰς ἀείμνηστος δόξα ἔστω ὅς ἵστημι καί σῴζω . ἀλλά γάρ ὅστις ἕνεκα ὅδε ὁ ἀνήρ ἐπιμιμνήσκομαι , ἐκεῖνος ἐγώ καί δή αὐτίκα λέγω . ἀνήρ τις ἐν Βυζάντιον Ζήνων ὄνομα , ὁ μέν ὁ ῥήτωρ κατάλογος ἀναγράφω , ἄλλως δέ διαφανής πω βασιλεύς γνώριμος , κατοικέω ἀγχοῦ ποῦ ὁ Ἀνδεμίου , ὡς δοκέω ἑκάτερος ἑνόω ὁ οἶκος , καί ὑπό ἔνιοι τέμα διαμετρέω . προέρχομαι δέ χρόνος , Ἔρις αὐτός ἐμπίπτω καί δυσκολία ἢ ὁ διοπτεύω χάρις , τυγχάνω οὖον πρότερος ἐθίζω , ἢ νέος οἰκοδομία πέρα ὁ μέτριος εἰς ὕψος αἴρω καί ὁ φάος λυμαίνομαι , ἢ ἄλλος ὁ περί , ὁποῖος πολύς ὁ πλησίος προσοικέω διαφιλονεικέω ἀνάγκη .