agathias-scholasticus.historiae 4.9
θ΄ . „ Καὶ τοίνυν ἀνεβόα ταῦτα περιφανῶς , καὶ γνῶναι παρεῖχεν οὐ μόνον τοῖς στρατεύμασι τῶν Περσῶν , οἶς δὴ καὶ ἕκαστα διεπονεῖτο καὶ ἔπρασσεν , ἀλλ’ εὐθὺς ἀγγελιαφόροι σταλέντες πρὸς αὐτοῦ διεκήρυττον εἰς Ἰβηρίαν , εἰς Ἀλα - νοὺς , τῷ γένει τῶν Σουανῶν , τοῖς ὑπὲρ τὸν Καύκασον οἰ - κοῦσι βαρβάροις , τοῖς πόρρω τούτων , τοῖς ἐκείνων ἔτι ποῤ - ῥωτέρω , τὰς ἐσχατιὰς ἁπάσης τῆς γῆς εἴπερ αὐτῷ περινο - στεῖν ἐνῆν , τούτου γε χάριν οὐκ ἂν ἐνεδίδου . ἦν δὲ τὸ ἄγγελμα · Ῥωμαῖοι κακοὶ τὰ πολέμια , καὶ τῶν βαρβάρων ἡσσῶνται . καὶ τὴν περὶ ταῦτα σπουδὴν οὐχ ὥστε μόνον πρὸς ὄνειδος ἄγειν τὸ τῶν Ῥωμαίων γένος μετῄει · καίτοι καὶ τοῦτο δεινὸν καὶ λίαν ἐναργὲς γνώρισμα ψυχῆς πολεμίας τὸ δὲ ἐφ’ ᾦ πλέον ἐμόχθει καὶ παρεσκεύαστο , ἕτερόν τι καὶ τοῦδε μεῖζον ὑπῆν . τὴν γὰρ ὑπὲρ βασιλέως τοῦ μεγίστου παρὰ τοῖς ἔθνεσι νικήσασαν δόξαν , ὡς ἄρα δυνάμει τε κράτιστος καὶ πλήθει προπαίων κεκοσμημένος , διαλύειν τὸ μέρος ἐγί - γνωσκε χρῆναι , καὶ ταύτῃ πρὸς θράσος κινεῖν καἰ αὐθάδειαν τὸ τέως κατεπτηχὸς κὼ θαυμάζον . ἆρα πολέμιος ἂν ὁ ταῦτα δρῶν καλοῖτο δικαίως , ἢ μᾶλλον φίλος καὶ εὔνους καὶ βασιλεὺς καὶ ὑπόσπονδος , καὶ ὅσα τοῖς κατηγόροις ἐπὶ τῷ τυ - ράννῳ κεκόμψευται ; καίτοι κοινῇ δοθὲν ἑκατέροις , οὐκ ἄλλως διακριτέον τὸ φίλον ἀπὸ τοῦ δυσμενοῦς , ἢ μόνῳ τῷ πρὸς τὰς ἐκβάσεις τῶν παρεμπιπτόντων εὖ τε τυχὸν ἢ ἑτέρως διακεῖσθαι τὰς γνώμας . ἐπειδὴ οὖν ἀπελήλεγκται καὶ νῦν ὁ Γουβάζης , ὡς ἠνιᾶτο μὲν οἶς ἐκρατοῦμεν , ἥδετο δὲ οἷς ἡμαρτάνομεν , τί δήποτε καταβοῶσι τῶν παρὰ Ῥωμαίοις νόμων οἱ βάρβαροι , καθ’ οὓς κολάζειν εἰώθαμεν ἢ καὶ ἀναιρεῖν , οὕτω παρασχὸν , τοὺς τὸ καθεστὸς τῆς πολιτείας κινοῦντας τὸ μέρος καὶ λυμαινομένους ; ἀλλ’ εἰ δοκεῖ , τεκμήρια μὲν καὶ γνωρίσματα καὶ τοὺς ἐκ τῶν εἰκότων ἐλέγχους παρῶμεν , μόνην δὲ τὴν ἐκ τῶν πρα - γμάτων ἐπισκεψώμεθα πείραν , οὑπερ ἧμας ἄγουσα φέρει . κατείχετο γὰρ ὑπὸ Περσῶν τὸ φρούριον ἡ Ὀνόγουρις , ἐκ τῆς κατὰ τὴν Ἀρχαιόπολιν περιοικίδος παρῃρημένη · καὶ ἦν αἶσχος οὐ φορητὸν , στράτευμα δυσμενὲς εἴσω περιβόλων ἐν τοῖς ἡμετέροις χωρίοις βεβαίως ἱδρῦσθαι . ἐνίκα βουλὴ παρὰ τοῖς στρατηγοῖς , φοιτᾶν ἐπ’ αὐτοὺς ἅπαντι τῷ στρατῷ , καὶ καθελεῖν ἢ καὶ ἀπώσασθαι τὸ λυποῦν ἐκπλείστου καὶ ἐφεδρεῦον . ἔδει πάντως ἡμῖν καὶ στρατιᾶς Κολχικῆς , ὡς ἂν μὴ μόνον τῇ τῶν τόπων ἐμπειρίᾳ πλέον τι τῶν οὐκ ἐπισταμένων πρὸς τὸ συνοῖσον διανοηθεῖεν , ἀλλὰ καὶ μαχομένοις ἡμῖν πρὸς ἄνδρας ὁπλίτας ἔξ ἐρυμάτων παραταττομένους , καὶ πρός γε τοὺς ἐκ Μουχειρίσιδος κατὰ τὸ εἰκὸς ἥξοντας , συνεπιλάβοιντο καὶ συμπαρασταῖεν . τί οὖν ἐπὶ τούτοις ἔδει πράττειν τοὺς στρατηγούς ; ἀντιβολεῖν , ὡς ἔοικε , τὸν ἡγεμόνα τοῦ γένους , καὶ πρὸς συμμαχίαν αἰτεῖν , ἀποδεικνύντας καὶ τὸ εὔλογον τῖές αἰτήσεως καὶ τοίνυν ἀντεβόλουν καὶ ἀπεδείκνυον . ὁ δὲ , καθάπερ ὡς ἀληθῶς βασιλεύς τις εἶναι πεπιστευκὼς , καὶ ὡς ἐξὸν αὐτῷ κατ’ ἐ·θωιαν βιοῦν , συστρατεύεσθαι μὲν ἡμῖν ἐπὶ τὸ φρού - ριον οὐδὲ μέχρι τοῦ παρεῖναι γοῦν μόνον ἠνειχ́πο . οὐ μὴν οὐδὲ σκήψεις τινὰς , εἰ καὶ ἀπρεπεῖς , ἀλλ’ ἐς προκάλυμμά γε ὅμως τῆς ἀποῤῥηισεως εὐπρόσωπον ἐμηχανᾶτο · ἀπεπέμπετο δὲ μάλα σεμνῶς καὶ σοβαρώτερον ἢ κατὰ μισθωτὸν ὑπήκοον τὴν a̓ζιωσιν . καὶ πρός γε νεμεσῶν διετέλει τοῖς στρατηγοῖς , καὶ δυσμενῶς μὲν εἰς αὐτοὺς ἀφυβρίζων , ὡσπερ ἀνδρίαν τοῦτο ἡγούμενος , καὶ βασιλεῦσι πρέπον · ij γὰρ τὸ ὸιαῤῥήδην ὑπὲρ τῶν ἤδη μεμελετημένων ἀναισχυντῆσαι . εἶτα διαμέλλειν ἐχρῆν καὶ μείζονας ἀναμένειν ἐλέγχους καὶ τὸ βασΔειον γράμμα ὸει - κνύειν , ἐφ’ ᾧ κατὰ τὸ Βυζάντιον ἀφικέσθαι τὸν μηδὲ τῆς oi - κειας χώρας ἐντὸς βραχεῖάν τινα διανύσαι πορείαν ἑλόμενον ; καὶ πῶς οἶόν τε ἦν , εἴγε στέλλειν αὐτὸν οὕτω χαλεπαίνειν καθ’ ἡμῶν προηγμένον ἐπετηδεύσαμεν , μὴ οὐχὶ ταραχάς τε μυρίας καὶ φόνους πολλοὺς ἐμφυλίους καὶ μεταχώρησιν ἐμφανῆ καὶ τῶν Περσῶν εἰσφοιτήσεις ἀθρόους γενέσθαι , ἀπειθοῦντος μὶν ἀναίδην τοῦ δυσμενοῦς καὶ διαμαχομένου , τοῦ δὲ παντὸς Ι θνους καὶ μάλα τὴν στάσιν προσιεμένου , τῷ πρὸς τὴν κιbσιν τῶν καθεστώτων βαρβαρικώτερον ὁρμῆς πεφυκέναι , καὶ πρός Bye πλήσιον ἔχειν τονς ἀνθεξομένους ; τοιγάρw ἳ τὸν ἡμεῖς τῆς ἐπιβουλῆς ἀνελόντες , τοσούτων συμφορῶν ἐσμὸν παρόντα ἤδη καὶ ὠδινόμενον ουυτω πως εὐκολώτατα κατεπαόσαμεν , ὡς νῦν ἀπιστεῖσθαι περιφανῶς εἰπ́ερ ὅλως τι κὼ ηνμελλεν ἔσεσθαι .
Lemmas: Θ΄ . „ καί τοίνυν ἀναβοάω οὗτος περιφανής , καί γιγνώσκω παρέχω οὖον μόνος ὁ στράτευμα ὁ Πέρσης , οἶς δή καί ἕκαστος διαπονέω καί πράσσω , ἀλλά εὐθύς ἀγγελιαφόρος στέλλω πρός αὐτός διακρύπτω εἰς Ἰβηρία , εἰς ἀλος - νόος , ὁ γένος ὁ Σουάνη , ὁ ὑπέρ ὁ Καύκασος ὁ - Κούσι βάρβαρος , ὁ πόρρω οὗτος , ὁ ἐκεῖνος ἔτι πόρος - ῥωτέρω , ὁ ἐσχατιά ἅπας ὁ γῆ εἴπερ αὐτός περινάω - Στέιν ἐν-εἰμί , οὗτος γε χάρις οὐ εἄν ἐνδίδωμι . εἰμί δέ ὁ ἄγγελμα · Ῥωμαῖος κακός ὁ πολέμιος , καί ὁ βάρβαρος ἡσσάομαι . καί ὁ περί οὗτος σπουδή οὐ ὥστε μόνος πρός ὄνειδος ἄγω ὁ ὁ Ῥωμαῖος γένος μέτειμι · καίτοι καί οὗτος δεινός καί λίαν ἐναργής γνώρισμα Ψυχή πολέμιος ὁ δέ ἐπί οἶς πλέω μοχθέω καί παρασκευάζω , ἕτερος τίς καί ὅδε μείζων ὕπειμι . ὁ γάρ ὑπέρ βασιλεύς ὁ μέγας παρά ὁ ἔθνος νικάω δόξα , ὡς ἄρα δύναμις τε ἀγαθός καί πλῆθος προπαίων κοσμέω , διαλύω ὁ μέρος ἐγώ - γιγνώσκω χρή , καί οὗτος πρός θράσος κινέω καίω αὐθάδεια ὁ τέως καταπτήσσω Κῶς θαυμάζω . ἆρα πολέμιος εἄν ὁ οὗτος δράω καλέω δικαίως , ἢ μᾶλλον φίλος καί Εὔνους καί βασιλεύς καί ὑπόσπονδος , καί ὅσος ὁ κατήγορος ἐπί ὁ ὅς - ράννος κομψεύω ; καίτοι κοινός δίδωμι ἑκάτερος , οὐ ἄλλως διακριτέος ὁ φίλος ἀπό ὁ δυσμενής , ἢ μόνος ὁ πρός ὁ ἔκβασις ὁ παρεμπίπτω εὕω τε τυγχάνω ἢ ἑτέρως διάκειμαι ὁ γνώμη . ἐπεί οὖν ἀπολέγω καί νῦν ὁ Γουβάζης , ὡς ἀνιάω μέν οἶς κρατέω , ἥδομαι δέ ὅς ἁμαρτάνω , τίς δήποτε καταβοάω ὁ παρά Ῥωμαῖος νόμος ὁ βάρβαρος , κατά ὅς κολάζω εἴωθα ἢ καί ἀναιρέω , οὗτος παρέχω , ὁ ὁ καθίστημι ὁ πολιτεία κινέω ὁ μέρος καί λυμαίνομαι ; ἀλλά εἰμί δοκέω , τεκμήριον μέν καί γνώρισμα καί ὁ ἐκ ὁ εἰκός ἔλεγχος πείρω , μόνος δέ ὁ ἐκ ὁ ΠΡΑ - γμάτων ἐπισκοπέω πείρω , ὅσπερ ἐγώ ἄγω φέρω . κατέχω γάρ ὑπό Πέρσης ὁ φρούριον ὁ Ὀνόγουρις , ἐκ ὁ κατά ὁ Ἀρχαιόπολις περιοικίς παραλέγω · καί εἰμί αἶσχος οὖον φορητός , στράτευμα δυσμενής εἴδομαι περίβολος ἐν ὁ ἡμέτερος χωρίον βεβαίως ἱδρύω . νικάω βουλή παρά ὁ στρατηγός , φοιτάω ἐπί αὐτός ἅπας ὁ στρατός , καί καθαιρέω ἢ καί ἀπωθέω ὁ λυπέω ἐκπλέω καί ἐφεδρεύω . ἐσθίω πάντως ἐγώ καί στρατιά κόλχος , ὡς εἄν μή μόνος ὁ ὁ τόπος ἐμπειρία πλέω τίς ὁ οὐ ἐφίστημι πρός ὁ συμφέρω διανοέομαι , ἀλλά καί μάχομαι ἐγώ πρός ἀνήρ ὁπλίτης ἐκ ἔρυμα παρατάσσω , καί πρός γε ὁ ἐκ Μουχειρίσιδος κατά ὁ εἰκός ἥκω , συνεπιλαμβάνω καί συμπαρίστημι . τίς οὖν ἐπί οὗτος ἐσθίω πράσσω ὁ στρατηγός ; ἀντιβολέω , ὡς ἔοικα , ὁ ἡγεμών ὁ γένος , καί πρός συμμαχία αἰτέω , ἀποδείκνυμι καί ὁ εὔλογος τίω αἴτησις καί τοίνυν ἀντιβολέω καί ἀποδείκνυμι . ὁ δέ , καθάπερ ὡς ἀληθής βασιλεύς τις εἰμί πιστεύω , καί ὡς ἔξεστι αὐτός κατά ἐ·θωιαν βιόω , συστρατεύομαι μέν ἐγώ ἐπί ὁ φρέω - Ῥίον οὐδέ μέχρι ὁ πάρειμι γοῦν μόνος ἠνειχ́πο . οὖον μήv οὐδέ σκήπτω τις , εἰμί καί ἀπρεπής , ἀλλά εἰς προκάλυμμα γε ὅμως ὁ ἀπόρρησις εὐπρόσωπος μηχανάομαι · ἀποπέμπω δέ μάλα σεμνός καί σοβαρός ἢ κατά μισθωτός ὑπήκοος ὁ aζιους . καί πρός γε νεμεσάω διατελέω ὁ στρατηγός , καί δυσμενής μέν εἰς αὐτός ἀφυβρίζω , ὡς ἀνδρεία οὗτος ἡγέομαι , καί βασιλεύς πρέπω · ij γάρ ὁ ὸιαῤῥήδην ὑπέρ ὁ ἤδη μελετημένος ἀναισχυντέω . εἶτα διαμέλλω χρή καί μείζων ἀναμένω ἔλεγχος καί ὁ βασΔειον γράμμα εἰμί - κνύω , ἐπί ὅς κατά ὁ Βυζάντιον ἀφικνέομαι ὁ μηδέ ὁ oi - καίω χώρα ἐντός βραχύς τις διανύω πορεία αἱρέω ; καί πῶς οἶος τε εἰμί , εἰ στέλλω αὐτός οὗτος χαλεπαίνω κατά ἐγώ προάγω ἐπιτηδεύω , μή οὐ ταραχή τε μυρίος καί φόνος πολύς ἐμφύλιος καί μεταχώρησις ἐμφανής καί ὁ Πέρσης εἰσφοίτησις ἀθρόος γίγνομαι , ἀπειθέω μιν ἀναίδην ὁ δυσμενής καί διαμάχομαι , ὁ δέ πᾶς Ι θνῄσκω καί μάλα ὁ στάσις προσίημι , ὁ πρός ὁ κιbσιν ὁ καθίστημι βαρβαρικός ὁρμή φύω , καί πρός Bye πλησίος ἔχω ὅς ἀντέχω ; τοιγάρ ἕ ὁ ἐγώ ὁ ἐπιβουλή ἀναιρέω , τοσοῦτος συμφορά ἑσμός πάρειμι ἤδη καί ὠδίνω οὐτος πως εὔκολος καταπαίω , ὡς νῦν ἀπιστέω περιφανής εἴπερ ὅλως τίς Κῶς ηνμελλεν εἰμί .