agathias-scholasticus.historiae 1.1
α' . Ἐπειδὴ Τεΐας ὁ μετὰ Τώτιλαν τῶν Γότθων ἡγεμὼν καταστὰς , ἀνακαλεσάμενος τὰς δυνάμεις καὶ πόλεμον , πανσυδεὶ πρός τε Ναρσῆν καὶ 'Ρωμαίους παρταταξάμενος ἡσσήθη τε κατὰ κράτος καὶ αὐτοῦ πολεμῶν διεφθάρη , οἵ τε περισωθέντες τῶν Γότθων , ἐγκειμένων σφισι 'Ρωμαιων καὶ οὐκ ἀνιέντων , πιεζόμενοι ταῖς τε ἐπιδρομαῖς καὶ ὅτι ἐν χώρῳ ἀνύδρῳ ἐτύγχάνον ξυνειλεγμένοι , σπονδὰς τίθενται πρὸς Ναρσῆν , ἐφ’ ᾧ τὴν μὲν οἰκείαν ἀδεῶς νέμοιντο χώραν , βασιλεῖ δὲ τῶν 'Ρωμαίων κατήκοοι τολοιπὸν ὄντες διατελοῖεν · ἐπειδὴ ταῦτα τῇδε ἐχώρει , ἐδόκει μὲν ἅπασι πέρας ἔχειν τὰ τῶν ἐν Ἱταλίᾳ πο - λέμων · τὰ δὲ ἦν ἄρα προοίμια . οἶμαι γὰρ οὐδὲ ἐπιλείψειν ποτὲ τὸν αἰῶνα ἡμῶν τὰ τοιάδε , μένειν δὲ ἐς ἀεὶ καἰ ἀκμάζειν , ἔς τ’ ἂν ἡ αὐτὴ φύσις ἀνθρώπων ᾖ , ἐπεὶ καὶ ἄνωθεν ἡμῖν , ὡς ἔπος εἰπεῖν , συνεισῆλθε τῷ βίῳ . καὶ οὖν μεστὴ μὲν ἡ ποίησις , πλήρης δὲ ξύμπασα ἱστόρια πολέμων τε καὶ παρατάιξεων , καὶ οὐκ ἂν ἄλλο τι εὕροις ἐν τῇδε κατὰ τὸ μᾶλλον ἀναγεγραμμένον · αἴτ́ιον δὲ οἶμαι τούτων οὐχ , ὅπερ οἱ πολλοί φασιν , ἀστέρων τε πορείας καὶ τὸ μεμαρμένον καί τινας παραλόγους ἀνάγκας . εἰ γὰρ τὰ τῆς πεπρωμένης ἐν πᾶσι νικῴη , ἀφαιρεθείη δὲ τῶν ἀνθρώπων τὸ προαιρετὸν καὶ ἑκούσιον , παραινέσεις μὲν ἁπάσας καὶ τέχνας καὶ διδασκαλίας κενὰ καὶ ἄχρηστα νομιοῦμεν , οἰχήσονται δὲ φροῦδοι καὶ ἄκαρποι αἰ τῶν ἄριστα βιούντων ἐλπίδες . οὐ μέντοι ἀλλ’ οὐδὲ τὸ θεῖον αἴτιον , ὥς γε ἐμὲ γιγιγνώσκειν , φόνων τε καὶ συμπλοκῶν ἡγεῖσθαι προσήκει . τὸ γὰρ ἀγαθὸν ἐκεῖνο καὶ ἀλεξίκακον φόνιόν τε καὶ φιλοπόλεμον οὔτ’ ἂν ἔγωγε φήσαιμι , οὔτε εἰπόντι πιστεύσαιμι . ἐς δὲ πλεονεξίαν τε καὶ ἀδικίαν αἱ τῶν ἀνθρώπων ψυχαὶ αὐθαίρετα κατολι - σθαινονσαι , πολέμων τε καὶ ταραχῶν ἅπαντα ἐμφοροῦσιν , ἐνθένδε τε ὄλεθροι ξυμβαινουσι πολλοί,̀ καὶ γένη ἀνθρώπων ἀνάρπαστα γίγνεται , καὶ μύριαι ἄλλαι ὠδίνονται κῆρες . οὕτω γὰρ δὴ κὼ τότε οἱ Γóτθοι ἐπειδὴ τὰς σπονδὰς θέμενοι καὶ διακριθέντες οἱ μὲν αὐτῶν εἴσω τοῦ Πάδου πρότερον διαιτώμνοι ποταμοῦ , ἔς τε Τουσκίαν καὶ Λιγουρίαν , καὶ ὅθι ἑκάστῳ θυμῆρές τε ἦν καὶ εἰθισμένον , ἐχώρουν οἱ δὲ ἐκτὸς , διαβάντες , ἀμφὶ Βενετίαν καὶ τὰ τῇδε φρούρια καὶ πολίσματα , ᾗπερ καὶ ἐν τῷ πρὸ τοῦ , ἐσκεδάννυντο · ἐπειδὴ οὖν ἐν τοῖσδε ετυγχανον ὄντες , προσῆκον αὐτοὺς τὰ μὲν ωμοσμενα τοῖς εργοις αὐτοῖς ἐμπεδῶσαι , τὰ δὲ σφέτερα ἐν τῷ ἀσφαλεῖ κατέχοντας κινδύνων ἀπηλλάχθαι χρονίων , καὶ μόλις γοῦν τῶν δεινῶν ἀναπνεῦσαι · οἱ δὲ , ἐλάχιστον ἐπισχόντες , νεωτέρων αὖθις ἐφίεντο πραγμάτων , καὶ ἐς ἀρχὴν ἑτέρου πολέμου καθίσταντο . ἐπεί τε αὐτοὶ κατὰ σφᾶς οὐκέτι πρὸς Ῥωμαίους ἀ·ξιόμαχοι ᾤοντο εἶναι , αὐτίκα παρὰ τοὺς Φράγγους ἐτράποντο , ἄμεινον σφίσιν αὐτοῖς τὰ παρόντα ἔσεσθαι κρίνοντες , καὶ τὴν ὠφέλειαν ἐς ὅ , τι μάλιστα διαρκεστάτην , εἴγε ἐξ ὁμόρων τε καὶ ἀστυγειτόνων ξυμμαχίαν ἐπαγόμενοι εἶτα θᾶττον ἀναμαχέσοιντο .
Lemmas: ὅς . ἐπεί Τεΐας ὁ μετά τωτιλαω ὁ Γότθος ἡγεμών καθίστημι , ἀνακαλέω ὁ δύναμις καί πόλεμος , πανσυδεὶ πρός τε Ναρσῆς καί Ῥωμαῖος παρατάσσω ἡσσάομαι τε κατά κράτος καί αὐτός πολεμέω διαφθείρω , ὁ τε περισώζω ὁ Γότθος , ἔγκειμαι ὅς 'Ρωμαιων καί οὐ ἀνίημι , πιέζω ὁ τε ἐπιδρομή καί ὅτι ἐν χῶρος ἄνυδρος τυγχάνω συλλέγω , σπονδή τίθημι πρός Ναρσῆς , ἐπί ὅς ὁ μέν οἰκεῖος ἀδεῶς νέμω χώρα , βασιλεύς δέ ὁ Ῥωμαῖος κατήκοος τολοιπος εἰμί διατελέω · ἐπεί οὗτος ὅδε χωρέω , δοκέω μέν ἅπας πέρας ἔχω ὁ ὁ ἐν Ἰταλία ἀπό - λέμα · ὁ δέ εἰμί ἄρα προοίμιον . οἴομαι γάρ οὐδέ ἐπιλείπω ποτέ ὁ αἰών ἐγώ ὁ τοιόσδε , μένω δέ εἰς ἀεί καίω ἀκμάζω , εἰς τε εἄν ὁ αὐτός φύσις ἄνθρωπος εἰμί , ἐπεί καί ἄνωθεν ἐγώ , ὡς ἔπος εἶπον , συνεισέρχομαι ὁ βίος . καί οὖν μεστός μέν ὁ ποίησις , πλήρης δέ σύμπας ἱστόριον Πολέμων τε καί παράταξις , καί οὐ εἄν ἄλλος τίς εὑρίσκω ἐν ὅδε κατά ὁ μᾶλλον ἀναγράφω · αἴτιος δέ οἴομαι οὗτος οὐ , ὅσπερ ὁ πολύς φημί , ἀστήρ τε πορεία καί ὁ μείρομαι καί τις παράλογος ἀνάγκη . εἰμί γάρ ὁ ὁ ἔπορον ἐν πᾶς νικάω , ἀφαιρέω δέ ὁ ἄνθρωπος ὁ προαιρετός καί ἑκούσιος , παραίνεσις μέν ἅπας καί τέχνη καί διδασκαλία κενός καί ἄχρηστος νομίζω , οἴχομαι δέ φροῦδος καί ἄκαρπος ὁ ὁ ἀγαθός βιόω ἐλπίς . οὖον μέντοι ἀλλά οὐδέ ὁ θέω αἴτιος , ὅς γε ἐγώ γιγνώσκω , φόνος τε καί συμπλοκή ἡγέομαι προσήκω . ὁ γάρ ἀγαθός ἐκεῖνος καί ἀλεξίκακος φόνιος τε καί φιλοπόλεμος οὔτε εἄν ἔγωγε φημί , οὔτε εἶπον πιστεύω . εἰς δέ πλεονεξία τε καί ἀδικία ὁ ὁ ἄνθρωπος ψυχή αὐθαίρετος κατολι - σθαινονσαι , Πολέμων τε καί ταραχή ἅπας ἐμφορέω , ἐνθένδε τε ὄλεθρος συμβαίνω πολλοί,̀ καί γένος ἄνθρωπος ἀνάρπαστος γίγνομαι , καί μυρίος ἄλλος ὠδίνω κῆρ . οὗτος γάρ δή Κῶς τότε ὁ Γóτθοι ἐπεί ὁ σπονδή τίθημι καί διακρίνω ὁ μέν αὐτός εἴδομαι ὁ Πάδος πρότερος διαιτάω ποταμός , εἰς τε Τουσκία καί Λιγουρία , καί ὅθι ἕκαστος θυμῆρές τε εἰμί καί ἐθίζω , χωρέω ὁ δέ ἐκτός , διαβαίνω , ἀμφί Βενετία καί ὁ ὅδε φρούριον καί πόλισμα , ὅσπερ καί ἐν ὁ πρό ὁ , σκεδάννυμι · ἐπεί οὖν ἐν ὅδε τυγχάνω εἰμί , προσήκω αὐτός ὁ μέν ομοσμένος ὁ ἔργον αὐτός ἐμπεδόω , ὁ δέ σφέτερος ἐν ὁ ἀσφαλής κατέχω κίνδυνος ἀπαλλάσσω χρόνιος , καί μόλις γοῦν ὁ δεινός ἀναπνέω · ὁ δέ , μικρός ἐπέχω , νέος αὖθις ἐφίημι πρᾶγμα , καί εἰς ἀρχή ἕτερος πόλεμος καθίστημι . ἐπεί τε αὐτός κατά σφεῖς οὐκέτι πρός Ῥωμαῖος ἀξιόμαχος οἴομαι εἰμί , αὐτίκα παρά ὁ Φράγγος τρέπω , ἀγαθός σφεῖς αὐτός ὁ πάρειμι εἰμί κρίνω , καί ὁ ὠφέλεια εἰς ὅς , τίς μάλιστα διαρκής , εἰ ἐκ ὅμορος τε καί ἀστυγείτων συμμαχία ἐπάγω εἶτα ταχύς ἀναμάχομαι .