ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
agathange.fragmenta 5.126
Οἰκοδομήσας δὲ καὶ καλλωπίσας τρεῖς ναοὺς τῶν μαρτύρων , μετὰ πάσης ἑτοιμασίας καὶ παντὸς κόσμου ἕκαστον τῶν ἁγίων ἐν τοῖς ἰδίοις τόποις ἀποκατέστησεν . Καὶ τὴν μὲν ἁγίαν Γαιανὴν πρὸς τοῖς νοτιαίοις μέρεσιν μετὰ τῶν τριάκοντα τριῶν ἐν τοῖς βορεινοῖς μέρεσιν κατὰ ἀνατολὰς τῆς πόλεως ἐν τῷ ναῷ παρέδωκαν · καὶ τὴν σφαγεῖσαν ἀσθενῆ ἐν τῷ ληνῷ ἀπέθεντο , ἔνθα καὶ γέγονε ναὸς κατὰ βοῤῥᾶν τῆς πόλεως . Πάντας οὖν τοὺς μάρτυρας παθόντας ὑπὲρ τοῦ Χριστοῦ μετήνεγκαν εἰς τὸν ἑκάστου τόπον τῆς αὐτῶν καταθέσεως , κατὰ τὴν προφανεῖσαν ὅρασιν τῷ ἁγίῳ Γρηγορίῳ οὕτως τελειώσαντες . Ἔσω δὲ τῶν τριῶν ναῶν ἐπάνω τῶν κοιμητηρίων καὶ ζωοφόρων τάφων , ἐν τοῖς τόπος τῶν θυσιαστηρίων , ἔστησεν ἑκάστῳ τὸ δεσποτικὸν σημεῖον τοῦ σταυροῦ , ἵνα , φησὶν , ἐνώπιον τοῦ ζωοδότου σημείου τούτου προσκυνήσητε κύριον τὸν Θεὸν , ποιήσαντα ὑμᾶς ..... Καὶ ἅμα τῷ βασιλεῖ σὺν τοῖς ὄχλοις τὸν τόπον , ἔνθα ἐθεάσατο τὸν στῦλον πύρινον ἐπὶ τῇ χρυσῆ βᾴσει , περιετείχισεν ὑψηλοτάτῳ τείχει εἰς τιμὴν τοῦ τόπου , θυρεῷ δὲ καὶ κλείθροις ἀσφαλισάμενος , καὶ στήσας ἐκεῖ τὸ σωτήριον σημεῖον τοῦ σταυροῦ , ἐκέλευσεν , ἵνα ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ πάντες φθάνοντες καὶ γονυπετοῦντες προσκυνήσωσι τὸν παντοκράτορα Θεόν .
Lemmas: οἰκοδομέω δέ καί καλλωπίζω τρεῖς ναός ὁ μάρτυς , μετά πᾶς ἑτοιμασία καί πᾶς κόσμος ἕκαστος ὁ ἅγιος ἐν ὁ ἴδιος τόπος ἀποκαθίστημι . καί ὁ μέν ἅγιος Γαιανή πρός ὁ νοτιαῖος μέρος μετά ὁ τριάκοντα τρεῖς ἐν ὁ βορεινός μέρος κατά ἀνατολή ὁ πόλις ἐν ὁ ναός παραδίδωμι · καί ὁ σφάζω ἀσθενής ἐν ὁ ληνός ἀποτίθημι , ἔνθα καί γίγνομαι ναός κατά Βορέας ὁ πόλις . Πᾶς οὖν ὁ μάρτυς πάθος ὑπέρ ὁ Χριστός μεταφέρω εἰς ὁ ἕκαστος τόπος ὁ αὐτός κατάθεσις , κατά ὁ προφαίνω ὅρασις ὁ ἅγιος Γρηγόριος οὕτως τελειόω . Ἔσω δέ ὁ τρεῖς ναός ἐπάνω ὁ κοιμητήριον καί ζωοφόρος τάφος , ἐν ὁ τόπος ὁ θυσιαστήριον , ἵστημι ἕκαστος ὁ δεσποτικός σημεῖον ὁ σταυρός , ἵνα , φημί , ἐνώπιος ὁ ζωοδότης σημεῖον οὗτος προσκυνέω κύριος ὁ θεός , ποιέω σύ ..... καί ἅμα ὁ βασιλεύς σύν ὁ ὄχλος ὁ τόπος , ἔνθα θεάομαι ὁ στῦλος πύρινος ἐπί ὁ χρύσεος βάσις , περιτειχίζω ὑψηλός τεῖχος εἰς τιμή ὁ τόπος , θυρεός δέ καί κλεῖθρον ἀσφαλίζω , καί ἵστημι ἐκεῖ ὁ σωτήριος σημεῖον ὁ σταυρός , κελεύω , ἵνα ἐν ὁ τόπος ἐκεῖνος πᾶς φθάνω καί γονυπετής προσκυνέω ὁ παντοκράτωρ Θεός .
agathange.fragmenta 5.129
... Ἐν τάχει οὖν ὁ βασιλεὺς ἐξουσιαστικῶς ἐκέλευσεν , συμ πειθομένων καὶ τῶν λοιπῶν , ἐν τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου εἶναι τὴν καταστροφὴν τῶν πατρῴων νομιζομένων αὐτοῖς θεῶν , καὶ τῶν βουνῶν αὐτῶν , ὅπως ἐξάρῃ ἐκ μέσου τὰ μνημόσυνα αὐτῶν . Αὐτὸς οὖν ὁ βασιλεὺς ἐπορεύθη μετὰ τοῦ στρατεύματος ἀπὸ Οὐαλεροκτίστης τῆς πόλεως εἰς τὴν Ἀρταξερξοκτίστην , ὥστε καταστρέψαι τὸν ἐκεῖ σεβασμὸν τῆς Ἀρτέμιδος ἐν τοῖς λεγομένοις τόποις Ὀνειρομούσοις . Ἀπιοῦσι δὲ αὐτοῖς ὑπήντησε τόπος , προσαγορευόμενος ὀνειροπόλων , ὀνειροδεικτῶν , σέβασμα δαίμονος γραμματέως , καὶ γνώσεις ἱερέων . Τρίδις ἐκέκλητο βωμὸς Ἀπόλλωνος , χαρτυλαρίων ( χαρτυλάριον ? ) Διὸς διδαχῆς , εὐμαθήτης ( οὗ μάθησις ? ) ἱερέων .
Lemmas: ... ἐν τάχος οὖν ὁ βασιλεύς ἐξουσιαστικός κελεύω , συμ πείθω καί ὁ λοιπός , ἐν ὁ ἐξουσία ὁ ἅγιος Γρηγόριος εἰμί ὁ καταστροφή ὁ πατρῷος νομίζω αὐτός θεός , καί ὁ βουνός αὐτός , ὅπως ἐξαίρω ἐκ μέσος ὁ μνημόσυνον αὐτός . αὐτός οὖν ὁ βασιλεύς πορεύω μετά ὁ στράτευμα ἀπό ουαλεροκτιιστημι ὁ πόλις εἰς ὁ αρταξερξοκτιστης , ὥστε καταστρέφω ὁ ἐκεῖ σεβασμός ὁ Ἄρτεμις ἐν ὁ λέγω τόπος Ὀνειρόμουσος . ἄπειμι δέ αὐτός ὑπαντάω τόπος , προσαγορεύω ὀνειρόπολος , ὀνειροδείκτης , σέβασμα δαίμων γραμματεύς , καί γνῶσις ἱερός . Τρίς καλέω βωμός Ἀπόλλων , χαρτυλαρίων ( χαρτυλάριον ? ) Ζεύς διδαχή , εὐμάθητος ( ὅς μάθησις ? ) ἱερός .
agathange.fragmenta 5.130
Πρῶτον οὖν τοῦτον χειρωσάμενοι καθεῖλαν , καὶ ἔκλασαν , καὶ ἐκ θεμελίων κατέστρεψαν · ἐν ᾧ φανέντων τῶν δαιμόνων , ὡς πλῆθος στρατοπέδων καὶ νουμέρων ἡτοιμασμένων , ὡς εἰς παράταξιν , λόγχας βασταζόντων ἐν σχήματι ἀνθρώπων προστρεχόντων μετὰ δοράτων καὶ θυρεῶν , καὶ μεγάλως βοώντων , τροπὴ γέγονεν αὐτῶν , καὶ εἰς τὸ τῆς Ἀρτέμιδος ἱερὸν ἔφυγον , ὅθεν καὶ τοῖς καταλαβοῦσιν ἀνθρώποις ἀνθιστάμενοι ἐμάχοντο , βέλη ἀδύνατα καὶ λίθους ὡς λαίλαπας ἄνωθεν ἐκ τῆς οἰκοδομῆς κατὰ τῶν ἀνθρώπων ἀκοντίζοντες , οὓς πρὸς ὀλίγον ἐτάραξαν νεοπίστους ὑπάρχοντας . Ὡς δὲ Γρηγόριος ταῦτα ἑθεάσατο , τὸ δεσποτικὸν σημεῖον τοῦ σταυροῦ ποιήσας , εἰς τὴν θύραν τοῦ ἱεροῦ ἔφθασεν , καὶ εὐθὺς ἡ οἰκοδομὴ σεισθεῖσα ἐκ θεμελίων κατέπεσεν . Ἡ δὲ τῶν ξύλων κατασκευὴ ἀναφθεῖσα κατεκάη ἀπὸ τῆς τοῦ σημείου δυνάμεως . Ὁ δὲ καπνὸς τὸν ἀέρα ἐκάλυψεν , καὶ πάντες οἱ δαίμονες , φυγάδες γενόμενοι , ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων φαντασίας ἐποίουν περιεσχισμένοι καὶ κοπτόμενοι ἐν κραυγῇ μεγάλῃ καὶ κλαυθμῷ λέγοντες · Οὐαὶ ἡμῖν , οὐαὶ ἡμῖν , ὅτι ἀπὸ πάσης τῆς γῆς ἐφυγάδευσεν ἡμᾶς Ἰησοῦς , ὁ υἱὸς Μαρίας , καὶ ἐντεῦθεν διὰ τοῦ δεσμίου καὶ τεθνηκότος Γρηγορίου γέγονεν ἡμῖν δίωξις . Ποῦ οὖν φύγωμεν ; ἡ γὰρ δόξα αὐτοῦ ἐπλήρωσεν τὴν ὑπ’ οὐρανόν . Νῦν οὖν ἐκχωρήσαντες ἀπέλθωμεν εἰς κατοίκησιν ἐν ὄρει Καυκασίῳ ἐν τοῖς μέρεσι βοῤῥᾶ , ὅπως ἐκεῖσε διασωθέντες ἡσυχάσωμεν . Ἀπαύστως γὰρ κατὰ τὸν ἀέρα πλανωμένους ποιήσας , διεχώρισεν ἀπὸ τῆς ἐπιμιξίας τῶν ἀνθρώπων , ὥστε μὴ συντελέσαι δι’ αὐτῶν τὰς ἐπιθυμίας ἡμῶν . Ταῦτα δὲ ἔλεγον ἐκεῖνοι , ἀκουόντων πάντων .
Lemmas: Πρῶτος οὖν οὗτος χειρόω καθαιρέω , καί κλάω , καί ἐκ θεμέλιος καταστρέφω · ἐν ὅς φαίνω ὁ δαίμων , ὡς πλῆθος στρατόπεδον καί νούμερο ἑτοιμάζω , ὡς εἰς παράταξις , λόγχη βαστάζω ἐν σχῆμα ἄνθρωπος προστρέχω μετά δόρυ καί θυρεός , καί μέγας βοῦς , τροπή γίγνομαι αὐτός , καί εἰς ὁ ὁ Ἄρτεμις ἱερόν φεύγω , ὅθεν καί ὁ καταλαμβάνω ἄνθρωπος ἀνθίστημι μάχομαι , βέλος ἀδύνατος καί λίθος ὡς λαῖλαψ ἄνωθεν ἐκ ὁ οἰκοδομεύς κατά ὁ ἄνθρωπος ἀκοντίζω , ὅς πρός ὀλίγος ταράσσω νεόπιστος ὑπάρχω . ὡς δέ Γρηγόριος οὗτος θεάομαι , ὁ δεσποτικός σημεῖον ὁ σταυρός ποιέω , εἰς ὁ θύρα ὁ ἱερός φθάνω , καί εὐθύς ὁ οἰκοδομή σείω ἐκ θεμέλιος καταπίπτω . ὁ δέ ὁ ξύλον κατασκευή ἀνάπτω κατακαίω ἀπό ὁ ὁ σημεῖον δύναμις . ὁ δέ καπνός ὁ ἀήρ καλύπτω , καί πᾶς ὁ δαίμων , φυγάς γίγνομαι , ἐνώπιος ὁ ἄνθρωπος φαντασία ποιέω περισχίζω καί κόπτω ἐν κραυγή μέγας καί κλαυθμός λέγω · οὐαί ἐγώ , οὐαί ἐγώ , ὅτι ἀπό πᾶς ὁ γῆ φυγαδεύω ἐγώ Ἰησοῦς , ὁ υἱός Μαρία , καί ἐντεῦθεν διά ὁ δεσμίας καί θνῄσκω Γρηγόριος γίγνομαι ἐγώ δίωξις . πός οὖν φεύγω ; ὁ γάρ δόξα αὐτός πληρόω ὁ ὑπό οὐρανός . νῦν οὖν ἐκχωρέω ἀπέρχομαι εἰς κατοίκησις ἐν ὄρος Καυκάσιος ἐν ὁ μέρος Βορέας , ὅπως ἐκεῖσε διασῴζω ἡσυχάζω . ἄπαυστος γάρ κατά ὁ ἀήρ πλανάω ποιέω , διαχωρίζω ἀπό ὁ ἐπιμιξία ὁ ἄνθρωπος , ὥστε μή συντελέω διά αὐτός ὁ ἐπιθυμία ἐγώ . οὗτος δέ λέγω ἐκεῖνος , ἀκούω πᾶς .
agathange.fragmenta 5.131
Οἱ δὲ ἄνθρωποι περισσοτέρως ἐν τῇ πίστει ἑδραῖοι ἐγίνοντο . Μελανοφανεῖς δὲ οἱ δαίμονες ὀφθέντες , ὡς καπνὸς , ἀπὸ τοῦ τόπου ἐκείνου ἐξέλειπον . Πάντων δὲ καθελόντων τὸ ἱερὸν ἐκ θεμελίων , ἁρπαγὴ τῶν ἐκεῖσε θησαυρῶν γέγονε τοῖς δεομένοις καὶ πτωχοῖς , ὀρφανοῖς τε καὶ χήραις καὶ ἀπεριστάτοις διανεμηθέντων . Τὴν δὲ περιοχὴν τοῦ ἱεροῦ μετὰ τῶν ὑπηρετῶν αὐτοῦ καὶ τῶν ἱερῶν , καὶ ἀρούρας καὶ ὁρίων εἰς δουλείαν τῆς ἐκκλησιαστικῆς ὑπηρεσίας ἀφώρισαν . Οὕτως δὴ πᾶσιν ὁ ἅγιος Γρηγόριος σπείρας τὸν λόγον τῆς θεογνωσίας , καὶ πάντας στήσας ἐν τῇ τοῦ Χριστοῦ ὁδῷ , ἐδίδαξεν τὰς ἐντολὰς τοῦ κτίσαντος αὐτοὺς Θεοῦ , καὶ ἐν πάσαις ταῖς πόλεσι τῆς Ἀρμενίας , καὶ ταῖς κώμαις καὶ χωρίοις , καὶ κωμοπόλεσιν , ἀφώρισε τοὺς τόπους τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ , μὴ καταβαλὼν θεμέλιον ἐκκλησίας , μηδὲ στήσας θυσιαστήριον , διὰ τὸ μὴ ἔχειν αὐτὸν τὴν τῆς ἱερωσύνης τιμήν . Μόνον δὲ περιετείχισεν τοὺς τόπους περιβόλῳ , καὶ τὸ δεσποτικὸν σημεῖον τοῦ σταυροῦ ἐπήγνυεν , ὡσαύτως ἐν εἰσόδοις καὶ ἐξόδοις ...
Lemmas: ὁ δέ ἄνθρωπος περισσός ἐν ὁ πίστις ἑδραῖος γίγνομαι . Μελανοφανής δέ ὁ δαίμων ὁράω , ὡς καπνός , ἀπό ὁ τόπος ἐκεῖνος ἐκλείπω . Πάντων δέ καθαιρέω ὁ ἱερόν ἐκ θεμέλιος , ἁρπαγή ὁ ἐκεῖσε θησαυρός γίγνομαι ὁ δήω καί πτωχός , ὀρφανός τε καί χήρα καί ἀπερίστατος διανέμω . ὁ δέ περιοχή ὁ ἱερός μετά ὁ ὑπηρέτης αὐτός καί ὁ ἱερός , καί ἄρουρα καί Ὁρίων εἰς δουλεία ὁ ἐκκλησιαστικός ὑπηρεσία ἀφορίζω . οὕτως δή πᾶς ὁ ἅγιος Γρηγόριος σπείρω ὁ λόγος ὁ θεογνωσία , καί πᾶς ἵστημι ἐν ὁ ὁ Χριστός ὁδός , διδάσκω ὁ ἐντολή ὁ κτίζω αὐτός Θεός , καί ἐν πᾶς ὁ πόλις ὁ Ἀρμένιος , καί ὁ κώμη καί χωρίον , καί κωμόπολις , ἀφορίζω ὁ τόπος ὁ οἶκος ὁ Θεός , μή καταβάλλω θεμέλιος ἐκκλησία , μηδέ ἵστημι θυσιαστήριον , διά ὁ μή ἔχω αὐτός ὁ ὁ ἱερωσύνη τιμή . Μόνος δέ περιτειχίζω ὁ τόπος περίβολος , καί ὁ δεσποτικός σημεῖον ὁ σταυρός πήγνυμι , ὡσαύτως ἐν εἴσοδος καί ἔξοδος ...
agathange.fragmenta 5.132
Ἀπὸ τότε οὖν ἀρξάμενος , ἐκέλευσεν τὸ τῶν Σαρακηνῶν ( l . Ἀρσακιδῶν ) γένος κατὰ σχολὴν πρὸς τὴν θείαν διδασκαλίαν γυμνάζεσθαι · ἐν ᾧ πρῶτος ἦν Τηρηδάτιος ὁ βασιλεὺς μετὰ παντὸς τοῦ οἴκου αὐτοῦ , καὶ οἱ λοιποὶ τοῦ αὐτοῦ γένους . Σπουδὴν γὰρ ἐποιεῖτο οὕτως πᾶσαν ψυχὴν εἰς εὐθύτητα καὶ γνῶσιν ἀληθείας ἐνέγκαι , καὶ ἐμπλῆσαι πάντων τὰς ἀκοὰς τῶν λογίων τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου , ἀσφαλῶς τὴν τῆς ζωῆς ὁδὸν παραδοῦναι , ὥστε πάντοτε αὐτοὺς ἔχειν ἐν τῇ καρδίᾳ κύριον τὸν Θεὸν αὐτόν τε προσκυνεῖν καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύειν . Παραθέμενος δὲ αὐτοὺς τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι , αὐτὸς ἀναλαβὼν τὸν βασιλέα , ἐπορεύθη , ὅπως καὶ τοῖς ἄλλοις μέρεσι τῶν ὁρίων τῆς Ἀρμενίων χώρας σπείρῃ τὸν λόγον τῆς ζωῆς . Παραγενόμενος δὲ ἔφθασε τὴν τῶν Δαραλιστῶν πατρίδα , ἵνα κἀκεῖ τῶν ψευδονόμων θεῶν τὰ ἱερὰ καταστρέψωσιν . Ἐλθόντες οὖν ἐν τῇ καλουμένῃ κώμῃ Θορδὰν , ἐν ᾗ ἡπῆρχεν ἱερὸν λεγόμενον λευκοδόξων δαιμόνων , βωμὸς Βα[ρ]σαμήνης , πρῶτον τοῦτον καταστρέψαντες , τὴν εἰκόνα αὐτῆς συνέτριψαν καὶ πάντας τοὺς θησαυροὺς τοῦ χρυσοῦ καὶ ἀργύρου συλλέξαντες , διεμέρισαν τοῖς πτωχοῖς , τὴν δὲ κώμην πᾶσαν σὺν ταῖς ἀρούραις καὶ ὁρίοις αὐτῆς εἰς ὄνομα ἐκκλησίας ἀφώρισαν , καὶ τὸ ζωοφόρον ἐκεῖ σημεῖον ἔστησαν . Ὁ δὲ μακάριος , εὐθέως τὴν εὐαγγελικὴν διδασκαλίαν ἀναλαβὼν , ἤρξατο τὸν πατρίδα , συνευδοκοῦντος Θεοῦ καὶ τοῦ βασιλέως , ἀφιστᾷν ἀπὸ τῶν πατρικῶν παραδόσεων , καὶ τὰς σατανικὰς καὶ δαιμονιώδεις συνηθείας τῇ ὑποταγῇ καὶ δουλείᾳ τοῦ Χριστοῦ προσφέρειν . Καὶ ὅτι ἔσπειρεν καὶ τούτοις τὸν λόγον τῆς ζωῆς , πάντας εἰς θεοδέβειαν ἄγων , μεγάλα παρὰ τοῦ Θεοῦ καὶ ταύτῃ τῇ πατρίδι σημεῖα γέγονεν . Οἱ γὰρ δαίμονες , ὀφθαλμοφανῶς ἐν διαφόροις σχήμασι φυγάδες γενόμενοι , εἰσῆλθον εἰς τὰ μέρη τῶν Χαλτῶν .
Lemmas: ἀπό τότε οὖν ἄρχω , κελεύω ὁ ὁ Σαρακηνός ( l . Ἀρσακίδης ) γένος κατά σχολή πρός ὁ θεῖος διδασκαλία γυμνάζω · ἐν ὅς πρῶτος εἰμί Τηρηδάτιος ὁ βασιλεύς μετά πᾶς ὁ οἶκος αὐτός , καί ὁ λοιπός ὁ αὐτός γένος . Σπουδή γάρ ποιέω οὕτως πᾶς ψυχή εἰς εὐθύτης καί γνῶσις ἀλήθεια φέρω , καί ἐμπίμπλημι πᾶς ὁ ἀκοή ὁ λόγιος ὁ ἅγιος Εὐαγγέλιος , ἀσφαλῶς ὁ ὁ ζωή ὁδός παραδίδωμι , ὥστε πάντοτε αὐτός ἔχω ἐν ὁ Καρδία κύριος ὁ θεός αὐτός τε προσκυνέω καί αὐτός μόνος λατρεύω . παρατίθημι δέ αὐτός ὁ ὁ Θεός χάρις , αὐτός ἀναλαμβάνω ὁ βασιλεύς , πορεύω , ὅπως καί ὁ ἄλλος μέρος ὁ Ὁρίων ὁ Ἀρμένιος χώρα σπείρω ὁ λόγος ὁ ζωή . παραγίγνομαι δέ φθάνω ὁ ὁ Δαραλιστῶν πατρίς , ἵνα ἐκεῖ ὁ ψευδονομος θεός ὁ ἱερόv καταστρέφω . ἔρχομαι οὖν ἐν ὁ καλέω κώμη Θορδὰν , ἐν ὅς ἐπάρχω ἱερόν λέγω λευκόδοξος δαίμων , βωμός Βα[ρ]σαμήνης , πρῶτος οὗτος καταστρέφω , ὁ εἰκών αὐτός συντρίβω καί πᾶς ὁ θησαυρός ὁ χρυσός καί ἄργυρος σύν-λέγω3 , διαμερίζω ὁ πτωχός , ὁ δέ κώμη πᾶς σύν ὁ ἄρουρα καί ὅριον αὐτός εἰς ὄνομα ἐκκλησία ἀφορίζω , καί ὁ ζῳοφόρος ἐκεῖ σημεῖον ἵστημι . ὁ δέ μακάριος , εὐθύς ὁ εὐαγγελικός διδασκαλία ἀναλαμβάνω , ἄρχω ὁ πατρίς , συνευδοκέω Θεός καί ὁ βασιλεύς , ἀφιστάω ἀπό ὁ πατρικός παράδοσις , καί ὁ σατανικός καί δαιμονιώδης συνήθεια ὁ ὑποτάσσω καί δουλεία ὁ Χριστός προσφέρω . καί ὅτι σπείρω καί οὗτος ὁ λόγος ὁ ζωή , πᾶς εἰς θεοδέβειαν ἄγω , μέγας παρά ὁ Θεός καί οὗτος ὁ πατρίς σημεῖον γίγνομαι . ὁ γάρ δαίμων , ὀφθαλμοφανῶς ἐν διάφορος σχῆμα φυγάς γίγνομαι , εἰσέρχομαι εἰς ὁ μέρος ὁ κάλτον .
agathange.fragmenta 5.133
Στηρίξας δὲ τοὺς πιστοὺς , ἐξελθὼν ἐπορεύθη εἰς ὀχυρώτατον τόπον , καλούμενον Ἰαυὶ ( l . Ἀνὶ ) , βασιλικὸν οἶκον ἐν τοῖς κοιμητηρίοις τῶν τῆς Ἀρμενίας βασιλέων , κἀκεῖ κατέστρεψαν τὸν βωμὸν τοῦ Κρόνου , τοῦ πατρὸς Διὸς παντοδαίμονος , καὶ τὸ δεσποτικὸν σημεῖον ἔστησαν · τὴν δὲ κωμόπολιν σὺν τῶ ὀχυρώματι εἰς δουλείαν ἐκκλησίας ἀφώρισαν . Μετὰ δὲ ταῦτα εἰς τὴν ὅμορον πατρίδα , Ἐκκλησιανὴν λεγομένην , ἀνῆλθον , κἀκεῖσε ἐφάνησαν δαίμονες ἐν τοῖς μεγάλοις ἱεροῖς τῆς Ἀρμενίας , ἐν τοῖς τόποις τῶν σεβασμάτων , ὅπου ἦν ὁ βωμὸς τῆς Ἀρτέμιδος ἐν κωμοπόλει Ἔρηζ · ὡς γὰρ στρατιῶται μετὰ θυρεῶν συναχθέντες ἐμά χοντο , καὶ ἀπὸ τῆς κραυγῆς αὐτῶν τὰ ὄρη ἠχήσαντα ἐδόκει σείεσθαι . Ἐκκεχωρηκότων δὲ τούτων τοῦ ἱεροῦ , καὶ ἐκπεφευγότων , καταπεσὸν τὸ ἱερὸν μετὰ τοῦ ὑψηλοτάτου τείχους , ἐν τάχει ἠδαφίσθη . Ὁ δὲ στρατὸς ἅμα Γρηγορίῳ καὶ τῷ βασιλεῖ τὴν χρυσῆν εἰκόνα τῆς Ἀρτέμιδος συνέτριψαν , καὶ τὸν τόπον παντελῶς καθελόντες , ἔλαβον τὸ χρυσίον καὶ τὸ ἀργύριον · κἀκεῖθεν περάσαντες τὸν Λύκον ποταμὸν κατέβαλον τὸν τῆς Ἀθηνᾶς βωμὸν , θυγατρὸς Διὸς , ἐν τῇ κωμοπόλει Θεσδίας , τοὺς δὲ θησαυροὺς ἀμφοτέρων τῶν ἱερῶν συνάξαντες , ἀφώρισαν εἰς ὑπηρεσίαν ἐκκλησιαστικῶν κειμηλίων μετὰ τῶν τόπων αὐτῶν . Καὶ οὕτως ἀπὸ πολλῶν πατρίδων ἐξῆραν τὰ σκάνδαλα , κωφά τε καὶ χωνευτὰ καὶ γλυπτὰ εἴδωλα , βλαβερά τε καὶ ἀχρεῖα , πεποιημένα ἀπὸ τῶν ἀνοήτων καὶ ἐξεστηκότων ἀνθρώπων .
Lemmas: στηρίζω δέ ὁ πιστός , ἐξέρχομαι πορεύω εἰς ὀχυρός τόπος , καλέω Ἰαυὶ ( l . ἰδμάν ) , βασιλικός οἶκος ἐν ὁ κοιμητήριον ὁ ὁ Ἀρμένιος βασιλεύς , ἐκεῖ καταστρέφω ὁ βωμός ὁ Κρόνος , ὁ πατήρ Ζεύς παντοδαιμων , καί ὁ δεσποτικός σημεῖον ἵστημι · ὁ δέ κωμόπολις σύν ὁ ὀχύρωμα εἰς δουλεία ἐκκλησία ἀφορίζω . μετά δέ οὗτος εἰς ὁ ὅμορος πατρίς , εκκλησιανειμι λέγω , ἀνέρχομαι , κἀκεῖσε φαίνω δαίμων ἐν ὁ μέγας ἱερός ὁ Ἀρμένιος , ἐν ὁ τόπος ὁ σέβασμα , ὅπου εἰμί ὁ βωμός ὁ Ἄρτεμις ἐν κωμόπολις Ἔρης · ὡς γάρ στρατιώτης μετά θυρεός συνάγω ἐμός Χόντο , καί ἀπό ὁ κραυγή αὐτός ὁ ὄρος ἠχέω δοκέω σείω . ἐκχωρέω δέ οὗτος ὁ ἱερός , καί ἐκφεύγω , καταπίπτω ὁ ἱερόν μετά ὁ ὑψηλός τεῖχος , ἐν τάχος ἐδαφίζω . ὁ δέ στρατός ἅμα Γρηγόριος καί ὁ βασιλεύς ὁ χρύσεος εἰκών ὁ Ἄρτεμις συντρίβω , καί ὁ τόπος παντελῶς καθαιρέω , λαμβάνω ὁ χρυσίον καί ὁ ἀργύριον · ἐκεῖθεν περάω ὁ Λύκος ποταμός καταβάλλω ὁ ὁ Ἀθηνᾶ βωμός , θυγάτηρ Ζεύς , ἐν ὁ κωμόπολις Θεσδίας , ὁ δέ θησαυρός ἀμφότερος ὁ ἱερός συνάγω , ἀφορίζω εἰς ὑπηρεσία ἐκκλησιαστικός κειμήλιον μετά ὁ τόπος αὐτός . καί οὕτως ἀπό πολύς πατρίς ἐξαίρω ὁ σκάνδαλον , κωφός τε καί χωνευτός καί γλυπτός εἴδωλον , βλαβερός τε καί ἀχρεῖος , ποιέω ἀπό ὁ ἀνόητος καί ἐξίστημι ἄνθρωπος .
agathange.fragmenta 5.134
... Μετὰ δὲ ταῦτα ἔσπευδεν ὁ ἅγιος Γρηγόριος καταλαβεῖν καὶ τὴν τῶν Ζερανιτῶν πατρίδα , καὶ τὸ ἀποστολικὸν κήρυγμα κἀκεῖσε σπείρας , ἀποστῆσαι τῆς βδελυρᾶς τῶν δαιμόνων προσκυνήσεως καὶ τῆς ἐφιαλτικῆς ἐνεργείας τὰ βαρβαρικὰ μέρη , καὶ εἰς τὰ μαθήματα τῆς θεϊκῆς σοφίας μεταλαβεῖν τὸ τραχύτατον ἔθνος καὶ περιφερόμενον ἐθνικαῖς ἀγωγαῖς , ὥστε πεπαιδευμένους καὶ γεγυμνασμένους ἐν τοῖς εὐαγγελικοῖς παραγγέλμασι καὶ οὐκ οἴους ( l . οἰκείους ) καταστῆσαι . Ἔφθασεν οὖν ἐν τῷ ἱερῷ Ἡφαίστου , λεγομένου υἱοῦ τοῦ Διὸς , ἐν κώμῃ λεγομένῃ Βαραάριζ κατὰ τὴν τῶν Πάρθων γλῶσσαν , καὶ τοῦτο ἀπὸ θεμελίων κατέσκαψεν , τοὺς δὲ ἀποκειμένους θησαυροὺς συλλέξαντες , τοῖς πτωχοῖς διένειμαν · καὶ τὸν τόπον τῇ ἐκκλησίᾳ ἀφώρισαν , καὶ ἐστήριξαν ἐν τῇ γνώσει τῆς ἀληθείας . Καὶ ἀπὸ τότε ἔσπευδεν τοὺς οἰκειοτάτους , καὶ τοὺς μεγάλους τοῦ παλατίου καὶ ἐλευθέρους ἐν γένει ἐν τῇ τοῦ Θεοῦ σοφίᾳ παιδεῦσαι .
Lemmas: ... μετά δέ οὗτος σπεύδω ὁ ἅγιος Γρηγόριος καταλαμβάνω καί ὁ ὁ ζερανιος πατρίς , καί ὁ ἀποστολικός κήρυγμα κἀκεῖσε σπείρω , ἀφίστημι ὁ βδελυρός ὁ δαίμων προσκύνησις καί ὁ ἐφιαλτικός ἐνέργεια ὁ βαρβαρικός μέρος , καί εἰς ὁ μάθημα ὁ θεῖος σοφία μεταλαμβάνω ὁ τραχύς ἔθνος καί περιφέρω ἐθνικός ἀγωγή , ὥστε παιδεύω καί γυμνάζω ἐν ὁ εὐαγγελικός παράγγελμα καί οὐ οἶος ( l . οἰκεῖος ) καθίστημι . φθάνω οὖν ἐν ὁ ἱερός Ἥφαιστος , λέγω υἱός ὁ Ζεύς , ἐν κώμη λέγω Βαραάριζ κατά ὁ ὁ Πάρθος γλῶσσα , καί οὗτος ἀπό θεμέλιος κατασκάπτω , ὁ δέ ἀπόκειμαι θησαυρός σύν-λέγω3 , ὁ πτωχός διανέμω · καί ὁ τόπος ὁ ἐκκλησία ἀφορίζω , καί στηρίζω ἐν ὁ γνῶσις ὁ ἀλήθεια . καί ἀπό τότε σπεύδω ὁ οἰκεῖος , καί ὁ μέγας ὁ Παλάτιον καί ἐλεύθερος ἐν γένος ἐν ὁ ὁ Θεός σοφία παιδεύω .
agathange.fragmenta 5.135
Ὁ δὲ βασιλεὺς Τηρηδάτιος σὺν τῇ βασιλίσσῃ Ἀσιχήνῃ , καὶ τῇ ἀδελφῇ αὐτοῦ Κουσαρωδούκτᾳ , ἐκέλευσεν συναχθῆναι ὁμοθυμαδὸν τὰ στρατεύματα . Οἱ δὲ διὰ τάχους εἰς τὴν ὡρισμένην ἡμέραν παρεγένοντο εἰς Ἀραρὰτ τὴν πατρίδα , καὶ Οὐαλεροκτίστην τὴν πόλιν , ἔνθα καὶ ὁ βασιλεὺς ἐπορεύετο . Καὶ συνήχθησαν μεγιστᾶνες , καὶ φύλαρχοι , καὶ τοπάρχαι , καὶ οἱ ἐν ἀξιώματι ἔντιμοι , στρατοπεδάρχαι , καὶ οἱ ἐπ’ ἐξουσιῶν ἄρχοντες , σατράπαι τε καὶ ἐλεύθεροι , καὶ παρίστανται ἐνώπιον τοῦ βασιλέως . Συμβούλιον δὲ ἔλαβεν μετὰ πάντων ὁ βασιλεὺς , σπεύδων αὐτοὺς ἀγαθῶν ἔργων κληρονόμους γενέσθαι , καί φησιν · Δεῦτε τοῦτον ἐν τάχει , τὸν δοθέντα παρὰ τοῦ Θεοῦ τῆς ζωῆς ἡμῶν ὁδηγὸν , ποιμένα καταστήσωμεν τὸν Γρηγόριον , ὅπως φωτίσῃ ἡμᾶς διὰ τοῦ βαπτίσματος , καὶ ἀνακαινίσῃ διὰ τῶν ζωοφόρων μυστηρίων τοῦ δημιουργοῦ ἡμῶν Θεοῦ . Ὁ δὲ Γρηγόριος οὐκ ἐβούλετο καταδέξασθαι τὴν τῆς ἀρχιερωσύνης τιμήν · Οὔκ εἰμι ἱκανὸς , λέγων , διὰ τὸ ἄπειρον ὕψος τῆς θεότητος ταύτην βαστάξαι · ἀνεκδιήγητα γὰρ δωρήματα ὑπάρχουσιν ἀπὸ τῆς τοῦ Χριστοῦ δόξης τῷ ἡγουμένῳ καὶ μεσίτῃ γινομένῳ Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων . Ἀλλὰ ζητήσατε τὸν ἄξιον εἰς τοῦτο προχειρισθῆναι .
Lemmas: ὁ δέ βασιλεύς Τηρηδάτιος σύν ὁ βασίλισσα Ἀσιχήνῃ , καί ὁ ἀδελφός αὐτός Κουσαρωδούκτᾳ , κελεύω συνάγω ὁμοθυμαδόν ὁ στράτευμα . ὁ δέ διά τάχος εἰς ὁ ὁρίζω ἡμέρα παραγίγνομαι εἰς Ἀραράτ ὁ πατρίς , καί ουαλεροκτιστης ὁ πόλις , ἔνθα καί ὁ βασιλεύς πορεύω . καί συνάγω μεγιστάν , καί φύλαρχος , καί τοπάρχης , καί ὁ ἐν ἀξίωμα ἔντιμος , στρατοπεδάρχης , καί ὁ ἐπί ἐξουσία ἄρχω , σατράπης τε καί ἐλεύθερος , καί παρίστημι ἐνώπιος ὁ βασιλεύς . συμβούλιον δέ λαμβάνω μετά πᾶς ὁ βασιλεύς , σπεύδω αὐτός ἀγαθός ἔργον κληρονόμος γίγνομαι , καί φημί · δεῦτε οὗτος ἐν τάχος , ὁ δίδωμι παρά ὁ Θεός ὁ ζωή ἐγώ ὁδηγός , ποιμήν καθίστημι ὁ Γρηγόριος , ὅπως φωτίζω ἐγώ διά ὁ βάπτισμα , καί ανακαίνιση διά ὁ ζωοφόρος μυστήριον ὁ δημιουργός ἐγώ Θεός . ὁ δέ Γρηγόριος οὐ βούλομαι καταδέχομαι ὁ ὁ ἀρχιερωσύνη τιμή · οὐ εἰμί ἱκανός , λέγω , διά ὁ ἤπειρος ὕψος ὁ θεότης οὗτος βαστάζω · ἀνεκδιήγητος γάρ δώρημα ὑπάρχω ἀπό ὁ ὁ Χριστός δόξα ὁ ἡγέομαι καί μεσίτης γίγνομαι Θεός καί ἄνθρωπος . ἀλλά ζητέω ὁ ἄξιος εἰς οὗτος προχειρίζω .
agathange.fragmenta 5.136
Τότε θεωρεῖ ὁ βασιλεὺς ὅραμα φοβερὸν παρὰ τοῦ Θεοῦ ἀποδειχθὲν αὐτῷ . Εἶδεν γὰρ Θεοῦ ἄγγελον λέγοντα αὐτῷ · Δεῖ ὑμᾶς , φησὶ , τὸν Γρηγόριον κληρῶσαι ἀνυπερθέτως ἐν τῇ τῆς ἱερωσύνης τιμῇ , ὅπως φωτίσῃ ὑμᾶς . Ὡσαύτως ἐφάνη καὶ Γρηγορίῳ αὐτὸς ὁ ἄγγελος , λέγων · Μὴ τολμήσῃς ἀντιστῆναι , παρὰ τοῦ Χριστοῦ γὰρ ταῦτά σοι προστέτακται . Καὶ εὐθέως καταδεξάμενος , ἔφη · Τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου γενέσθω . Τότε ὁ βασιλεὺς μετὰ πολλῆς χαρᾶς καὶ σπουδῆς καὶ φόβου μεγάλου ἐφρόντιζεν . Κελεύει οὖν τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν σατραπῶν συγκαλέσασθαι , καὶ τοπάρχας . Καὶ πρῶτος ἄρχων Ἀγγελιτῶν οἴκου , ὁ δεύτερος ἄρχων Ἀλσενῶν , ὁ τῆς κομητατησίας , ὁ τρίτος ἄρχων ἐπὶ τῆς ἐξουσίας Πατρίκιος λεγόμενος , ὁ τέταρτος ἄρχων ὁ τὸ διάδημα ἐξουσίαν ἔχων ἐπιδῆσαι τῷ βασιλεῖ , ὁ λεγόμενος Ἀσπέτων , ὁ πέμπτος ἄρχων στρατοπεδάρχης στρατηλατικῆς ἐξουσίας τῆς Ἀρμενίων χώρας , ὁ ἕκτος ἄρχων ὁ τῆς Κορδοβιτῶν χώρας , ὁ ἕβδομος ἄρχων ὁ ἕτερος κομητατήσιος · ὁ ὄγδοος ἄρχων τῆς Ῥουστινῶν χώρας , ὁ ἔννατος ἄρχων τῆς Κωμητῶν χώρας · ὁ δέκατος ἄρχων τῆς Συνιστῶν χώρας , ὁ δωδέκατος ἄρχων ὑ Σουδέων χώρας , καὶ ὁ τρισκαιδέκατος ἄρχων ὁ τῆς Σουτιῶν χώρας . Ὁ τεσσαρεσκαιδέκατος , ὁ ἐθνάρχης Ζαρουανδῶν καὶ Χεκρᾶς τῆς πατρίδος · ὁ πέμπτος καὶ δέκατος ἄρχων , ὁ τοῦ Μαλχασιῶν οἴκου · ὁ ἑξκαιδέκατος ἄρχων , ὁ Ἀσουρουνῶν . Οὗτοι οἱ ἄρχοντες οἱ ἐκλεκτοὶ , τοποκράτορες , πατριαρχικοὶ , χιλίαρχοι καὶ μυρίαρχοι ἐν μέσῳ τῆς Ἀρμενίων χώρας οἴκου Θοργὼμ , οὓς συναθροίσας ὁ βασιλεὺς , ἀπέστειλεν εἰς τὰ μέρη Καππαδοκίας εἰς πόλιν Καισαρέων , κατὰ τὴν Ἀρμενίων διάλεκτον Μασὰχ λεγομένην , ὅπως ἀπελθόντες τὸν Γρηγόριον ἀρχιερέα καταστήσωσι πάσῃ τῇ χώρᾳ .
Lemmas: τότε θεωρέω ὁ βασιλεύς ὅραμα φοβερός παρά ὁ Θεός ἀποδείκνυμι αὐτός . εἶδον γάρ Θεός ἄγγελος λέγω αὐτός · Δεύς σύ , φημί , ὁ Γρηγόριος κληρόω ἀνυπερθέτως ἐν ὁ ὁ ἱερωσύνη τιμή , ὅπως φωτίζω σύ . ὡσαύτως φαίνω καί Γρηγόριος αὐτός ὁ ἄγγελος , λέγω · μή τολμάω ἀνθίστημι , παρά ὁ Χριστός γάρ οὗτος σύ προστάσσω . καί εὐθύς καταδέχομαι , φημί · ὁ θέλημα ὁ κύριος γίγνομαι . τότε ὁ βασιλεύς μετά πολύς χαρά καί σπουδή καί φόβος μέγας φροντίζω . κελεύω οὖν ὁ ἀρχηγός ὁ σατράπης συγκαλέω , καί τοπάρχης . καί πρῶτος ἄρχω αγγελιος οἶκος , ὁ δύο ἄρχω Ἀλσενῶν , ὁ ὁ κομητατησίας , ὁ τρίτος ἄρχω ἐπί ὁ ἐξουσία Πατρίκιος λέγω , ὁ τέταρτος ἄρχω ὁ ὁ διάδημα ἐξουσία ἔχω ἐπιδέω ὁ βασιλεύς , ὁ λέγω Ἄσπετος , ὁ πέμπτος ἄρχω στρατοπεδάρχης στρατηλατικός ἐξουσία ὁ Ἀρμένιος χώρα , ὁ ἕκτος ἄρχω ὁ ὁ κορδοβιος χώρα , ὁ ἕβδομος ἄρχω ὁ ἕτερος κομητατήσιος · ὁ ὄγδοος ἄρχω ὁ ρουστιναω χώρα , ὁ ἔννατος ἄρχω ὁ Κωμήτης χώρα · ὁ δέκατος ἄρχω ὁ συνιστάω χώρα , ὁ δωδέκατος ἄρχω ὑ σουδεω χώρα , καί ὁ τρισκαιδέκατος ἄρχω ὁ ὁ σουτιω χώρα . ὁ τεσσαρεσκαιδέκατος , ὁ ἐθνάρχης Ζαρουανδῶν καί Χεκρᾶς ὁ πατρίς · ὁ πέμπτος καί δέκατος ἄρχω , ὁ ὁ Μαλχασιῶν οἶκος · ὁ ἑκκαιδέκατος ἄρχω , ὁ ασουρουνοι . οὗτος ὁ ἄρχω ὁ ἐκλεκτός , τοποκράτωρ , πατριαρχικός , χιλίαρχος καί μυρίαρχος ἐν μέσος ὁ Ἀρμένιος χώρα οἶκος Θοργὼμ , ὅς συναθροίζω ὁ βασιλεύς , ἀποστέλλω εἰς ὁ μέρος Καππαδοκία εἰς πόλις Καισαρεύς , κατά ὁ Ἀρμένιος διάλεκτος Μασὰχ λέγω , ὅπως ἀπέρχομαι ὁ Γρηγόριος ἀρχιερεύς καθίστημι πᾶς ὁ χώρα .
agathange.fragmenta 5.139
... Ἀνεβίβασαν δὲ τὸν ἅγιον Γρηγόριον ἐν τῷ χρυσεμπάστῳ ἅρματι , ἑλομένῳ λευκαῖς ἡμιόνοις , καὶ πάντες οἱ ἄρχοντες μετ’ αὐτοῦ μετὰ τῶν ἁρμάτων καὶ ἵππων , ἕκαστος σὺν τῷ ἰδίῳ στρατεύματι , ἐξελθόντες ἀπὸ Ἀραρὰτ τῆς πατρίδος καὶ Οὐαλεροκτίστης πόλεως , ἔφθασαν ἐν τοῖς ὁρίοις Ἰωνίας , πολλὴν τιμὴν εὑράμενοι πανταχοῦ ἐν ταῖς πόλεσι , μετὰ πλείστης χρᾶς καὶ εὐφροσύνης προπεμπόμενοι , ἐπειδὴ ἀκούοντες ἦσαν ἅπαντες τὰ θαυμάσια τοῦ Θεοῦ , καὶ τὴν γινομένην σωτηρίαν , καὶ τὰς ἐπ’ ὠφελείᾳ πορείας αὐτῶν . Οὕτως πανταχοῦ ὁδηγηθέντες , ἔφθασαν εἰς τὴν Καισαρέων πόλιν , καὶ ἐθεάσαντο ἐκεῖ τὸν ἁγιώτατον καὶ καθολικὸν Λεόντιον , καὶ πάντας τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς χοροὺς τῶν ἁγίων κληρικῶν , καὶ τὰς ἀγγελικὰς καταστάσεις ἐν τῇ ἀσκήσει καὶ λειτουργίᾳ . Καὶ ἀσπασάμενοι αὐτοὺς διηγήσαντο τὰ γενόμενα παρὰ τοῦ Θεοῦ · προσήνεγκαν δὲ καὶ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ βασιλέως τῷ ἁγιωτάτῳ ἐπισκόπῳ · ὅστις , μετὰ πλείστης χαρᾶς δεξάμενος , σὺν πάσῃ τῇ πόλει ηὐφραίνετο , καὶ πάντες ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἑώρταζον πανηγυρικὴν ἑορτήν . Τὸν δὲ ἅγιον Γρηγόριον ἀξίως ἐτίμησαν , κατὰ τὴν ἐνάρετον αὐτοῦ ἄθλησιν , καὶ τὸ μαρτυρικὸν στάδιον ψαλμοῖς καὶ πνευματικοῖς ᾄσμασιν δοξολογοῦντες · καὶ τῶν ἀρχόντων δὲ τῆς πόλεως φιλοτίμως δεξαμένων αὐτοὺς μετὰ σπουδαιοτάτης φροντίδος κατὰ τὸ χριστιανικὸν σπούδασμα . Οὕτως παρὰ πάντων δεόντως ἐτιμήθησαν , καὶ μάλιστα διὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ μαρτυρικοῦ ὀνόματος .
Lemmas: ... ἀναβιβάζω δέ ὁ ἅγιος Γρηγόριος ἐν ὁ χρυσέμπαστος ἅρμα , αἱρέω λευκός ἡμίονος , καί πᾶς ὁ ἄρχω μετά αὐτός μετά ὁ ἅρμα καί ἵππος , ἕκαστος σύν ὁ ἴδιος στράτευμα , ἐξέρχομαι ἀπό Ἀραράτ ὁ πατρίς καί ουαλεροκτιιστημι πόλις , φθάνω ἐν ὁ ὅριον Ἰωνία , πολύς τιμή εὑρίσκω πανταχοῦ ἐν ὁ πόλις , μετά πλεῖστος χράω καί Εὐφρόσυνος προπέμπω , ἐπεί ἀκούω εἰμί ἅπας ὁ θαυμάσιος ὁ Θεός , καί ὁ γίγνομαι σωτηρία , καί ὁ ἐπί ὠφέλεια πορεία αὐτός . οὕτως πανταχοῦ ὁδηγέω , φθάνω εἰς ὁ Καισαρεύς πόλις , καί θεάομαι ἐκεῖ ὁ ἅγιος καί καθολικός Λεόντιος , καί πᾶς ὁ ἐκκλησιαστικός χορός ὁ ἅγιος κληρικός , καί ὁ ἀγγελικός κατάστασις ἐν ὁ ἀσκέω καί λειτουργία . καί ἀσπάζομαι αὐτός διηγέομαι ὁ γίγνομαι παρά ὁ Θεός · προσφέρω δέ καί ὁ ἐπιστολή ὁ βασιλεύς ὁ ἅγιος ἐπίσκοπος · ὅστις , μετά πλεῖστος χαρά δέχομαι , σύν πᾶς ὁ πόλις εὐφραίνω , καί πᾶς ἐπί ὁ αὐτός ἑορτάζω πανηγυρικός ἑορτή . ὁ δέ ἅγιος Γρηγόριος ἀξίως τιμάω , κατά ὁ ἐνάρετος αὐτός ἄθλησις , καί ὁ μαρτυρικόν στάδιον ψαλμός καί πνευματικός ᾆσμα δοξολογέω · καί ὁ ἄρχω δέ ὁ πόλις φιλότιμος δέχομαι αὐτός μετά σπουδαῖος φροντίς κατά ὁ χριστιανικός σπούδασμα . οὕτως παρά πᾶς δήω τιμάω , καί μάλιστα διά ὁ ἀξίωμα ὁ μαρτυρικός ὄνομα .
agathange.fragmenta 5.140
Μετὰ ταῦτα οὖν γίνεται σύνδος ἐπισκόπων ἐν τῇ Καισαρέων πόλει , ἕνα τὸν ἅγιον χειροτονήσωσιν , ὥστε ἐγχειρισθῆναι αὐτῷ τὴν τιμὴν τῆς ταπεινώσεως καὶ ἀρχιερωσύνης τοῦ Χριστοῦ , καὶ τὸ ὕψωμα τῆς ἀρχιερατικῆς δόξης τοῦ Θεοῦ . Τὸ δὲ ἅγιον Εὐαγγέλιον κατὰ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ κουφίσαντες , ἐπέθηκαν τὰς χεῖρας οἱ ἐν τῇ ἁγίᾳ συνόδῳ ἐπίσκοποι , ὧν πρῶτος Λεόντιος . Λαβὼν οὖν τὴν ἐξουσίαν ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς δῆσαι καὶ λῦσαι , κατὰ τὸ ῥητὸν τοῦ Εὐαγγελίου , καὶ τὰς κλεῖς τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ , προπέμπεται ὑπὸ τοῦ πλήθους ἐπισκόπων ὁ ἁγιώτατος Γρηγόριος μετὰ πολλῆς τιμῆς καὶ γραμμάτων . Ἐξελθόντες δὲ ἐκεῖθεν ἐν τῇ χάριτι τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ἔφθασαν τὴν Σεβαστινῶν πόλιν , κἀκεῖσε καταμείναντες ἡμέρας οὐκ ὀλίγας , ἔπεισαν πλείονας τῶν εὐλαβεστάτων ἀδελφῶν συνεξελθεῖν αὐτοῖς , ἵνα ὁ ἁγιώτατος ἀρχιεπίσκοπος κληρώσῃ αὐτοὺς ἱερατικῷ κλήρῳ ἐν τῇ ἰδίᾳ χώρᾳ , καὶ πολλοὺς χοροὺς συμπαραλαβόντες ἐπορεύοντο . Φιλοτίμως δὲ παρὰ πάσης χώρας τῶν ἐπισκόπων καὶ τῶν ἀρχόντων καὶ λαῶν ὑπεδέχοντο . Ἐπὶ δὲ τῇ αὐτῶν πορείᾳ συνήγετο ὄχλος πολὺς τῶν λαῶν , ὥστε ἰδεῖν τὸν ἄγιον ἀρχιεπίσκοπον Γρηγόριον , ἵνα εὐλογηθῶσι παρ’ αὐτοῦ ..... Μετὰ δὲ ταῦτα .......... διήνυσε τὸ μῆκος τῆς ὁδοῦ μετὰ πολλῆς εὐοδώσεως καὶ πνευματικῆς χαρᾶς μέχρι τῆς ἰδίας χώρας .
Lemmas: μετά οὗτος οὖν γίγνομαι Σύνδος ἐπίσκοπος ἐν ὁ Καισαρεύς πόλις , εἷς ὁ ἅγιος χειροτονέω , ὥστε ἐγχειρίζω αὐτός ὁ τιμή ὁ ταπείνωσις καί ἀρχιερωσύνη ὁ Χριστός , καί ὁ ὕψωμα ὁ ἀρχιερατικός δόξα ὁ Θεός . ὁ δέ ἅγιος Εὐαγγέλιος κατά ὁ κεφαλή αὐτός κουφίζω , ἐπιτίθημι ὁ χείρ ὁ ἐν ὁ ἅγιος σύνοδος ἐπίσκοπος , ὅς πρῶτος Λεόντιος . λαμβάνω οὖν ὁ ἐξουσία ἐν οὐρανός καί ἐπί γῆ δήω καί λύω , κατά ὁ ῥητός ὁ Εὐαγγέλιος , καί ὁ κλείς ὁ βασίλεια ὁ Θεός , προπέμπω ὑπό ὁ πλῆθος ἐπίσκοπος ὁ ἅγιος Γρηγόριος μετά πολύς τιμή καί γράμμα . ἐξέρχομαι δέ ἐκεῖθεν ἐν ὁ χάρις ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , φθάνω ὁ Σεβαστίνα πόλις , κἀκεῖσε καταμένω ἡμέρα οὐ ὀλίγος , πείθω πλείων ὁ εὐλαβής ἀδελφός συνεξέρχομαι αὐτός , ἵνα ὁ ἅγιος ἀρχιεπίσκοπος κληρόω αὐτός ἱερατικός κλῆρος ἐν ὁ ἴδιος χώρα , καί πολύς χορός συμπαραλαμβάνω πορεύω . φιλότιμος δέ παρά πᾶς χώρα ὁ ἐπίσκοπος καί ὁ ἄρχω καί λαός ὑποδέχομαι . ἐπί δέ ὁ αὐτός πορεία συνάγω ὄχλος πολύς ὁ λαός , ὥστε ὁράω ὁ ἀγάω ἀρχιεπίσκοπος Γρηγόριος , ἵνα εὐλογέω παρά αὐτός ..... μετά δέ οὗτος .......... διανύω ὁ μῆκος ὁ ὁδός μετά πολύς εὐόδωσις καί πνευματικός χαρά μέχρι ὁ ἴδιος χώρα .
agathange.fragmenta 5.141
Καὶ ὅτε ἔφθασαν εἰς τὰ ὄρη τῆς Ἀρμενίων χώρας , ἤκουσεν ὁ ἅγιος Γρηγόριος , ὅτι ὁ Βαβήιος βωμὸς κατελείφθη ἐν χώρᾳ Ταραυνῶν , βωμὸς πλουσιώτατος , μεστὸς ἀργυρίου καὶ χρυσίου . Ἦν γὰρ ἐκεῖ πολλὰ ἀναθήματα μεγάλων βασιλέων ἀποκείμενα . Προσηγορεύετο δὲ ὁ βωμὸς ὀγδόου σεβάσματος τοῦ ἐμφημοτάτου δρακοντοπνίκτου Ἡρακλέους , τόπος θυσιῶν βασιλέων Ἀρμενίας μεγάλης ἐν τοῖς Χραχαρεῶν ὄρεσιν . Ἦν δὲ ἐπάνω τοῦ ποταμοῦ Εὐφράτου , κατέναντι τοῦ μεγάλου ὄρους Ταύρου , ὁ εἰρημένος τόπος διὰ τὰς πολλὰς θυσίας πολύθυτος . Τοῦτο τὸ ἱερὸν ἔτι περιέστηκεν τρεῖς βωμοὺς ἐν ἑαυτῷ ἔχον · ὁ πρῶτος ἐλέγετο ὁ Βαβήιος , ὁ δεύτερος Χρυσῆς μητρὸς χρυσογεννήτων θεῶν , χρυσόκοκκος ( Χρυσῆς μητρὸς τῶν δαιμόνων ) . Καὶ ὁ τρίτος βωμὸς ἀστέρος θεῶν ( f . Ἀσταρὼθ ) καὶ τῶν ( τοῦ ? ) Ἡρακλέους ἐλέγετο κληθεὶς , κατὰ δὲ τοὺς Ἕλληνας Ἀφροδίτης . Ὥρμησεν οὖν ὁ ἅγιος Γρηγόριος , ἵνα καὶ τοῦτον καθέλῃ . Ἔτι γὰρ ἀγνοοῦντες οἱ ἄνθρωποι ἐθυσίαζον ἐν τοῖς καταλειφθεῖσιν βωμοῖς τούτοις .
Lemmas: καί ὅτε φθάνω εἰς ὁ ὄρος ὁ Ἀρμένιος χώρα , ἀκούω ὁ ἅγιος Γρηγόριος , ὅτι ὁ Βαβήιος βωμός καταλείπω ἐν χώρα ταραυναω , βωμός πλούσιος , μεστός ἀργύριον καί χρυσίον . ἦς γάρ ἐκεῖ πολύς ἀνάθημα μέγας βασιλεύς ἀπόκειμαι . προσαγορεύω δέ ὁ βωμός ὄγδοος σέβασμα ὁ ἐμφημοτάτου δρακοντοπνίκτης Ἡρακλῆς , τόπος θυσία βασιλεύς Ἀρμένιος μέγας ἐν ὁ Χραχαρεῶν ὄρος . ἦς δέ ἐπάνω ὁ ποταμός Εὐφράτης , κατεναντίον ὁ μέγας ὄρος Ταῦρος , ὁ εἴρω τόπος διά ὁ πολύς θυσία πολύθυτος . οὗτος ὁ ἱερόν ἔτι περιίστημι τρεῖς βωμός ἐν ἑαυτοῦ ἔχω · ὁ πρῶτος λέγω ὁ Βαβήιος , ὁ δύο Χρυσῆς μήτηρ χρυσογέννητος θεός , χρυσόκοκκος ( Χρυσῆς μήτηρ ὁ δαίμων ) . καί ὁ τρίτος βωμός ἀστήρ θεός ( f . Ἀσταρώθ ) καί ὁ ( ὁ ? ) Ἡρακλῆς λέγω καλέω , κατά δέ ὁ Ἕλλην Ἀφροδίτη . ὁρμάω οὖν ὁ ἅγιος Γρηγόριος , ἵνα καί οὗτος καθαιρέω . ἔτι γάρ ἀγνοέω ὁ ἄνθρωπος θυσιάζω ἐν ὁ καταλιμπάνω βωμός οὗτος .
agathange.fragmenta 5.142
Ἀναστρέφων δὲ ἀπὸ τῶν Ἰωνίας μερῶν ἔλαβεν ἐκ τῶν λειψάνων τοῦ μεγάλου προφήτου καὶ φθάσας κατέναντι τῶν βωμῶν παρὰ τὸν Εὐφράτην ποταμὸν , ἐβούλετο ὁ ἅγιος Γρηγόριος ἀνελθεῖν , ἔνθα οἱ βωμοὶ , ἵνα καθελὼν αὐτοὺς μαρτύρων τοῖς λειψάνοις ἀναστήσῃ . Ὡς δὲ προσεπέλασαν τῷ Εὐφράτῃ ποταμῷ ἀπὸ τριῶν σταδίων , καὶ φάραγγα μικρὰν ἔμελλον περᾶσαι , ὕδωρ ὀλίγον ἔχουσαν , ἀπεστάθησαν αἱ ἐν τῷ ἅρματι λευκαὶ ἡμίονοι καὶ τὸν θεϊκὸν θησαυρὸν τῶν ἁγίων λειψάνων βαστάζουσαι , καὶ οὐκ ἠδύναντο παρελθεῖν τὴν φάραγγα . Ἀποκαλυφθεὶς δὲ ὁ ἄγγελος Κυρίου πρὸς Γρηγόριον εἶπεν · Εὐδόκησεν Κύριος τὴν κατοίκησιν τῶν ἁγίων ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ . Τοῦ δὲ πλήθους εὐθέως χεῖρα ὀρέξαντος , κατὰ πρόθεσιν Γρηγορίου , ᾠκοδόμησαν μαρτύριον , καὶ τοὺς ἁγίους κατέθεντο . Ἔτι δὲ μελλούσης τελειωθῆναι τῆς οἰκοδομῆς , προσέταξεν Γρηγόριος τῷ στρατεύματι καὶ τοῖς ἄρχουσι τοῖς σὺν αὐτῷ , ἵνα ἀνελθόντες μετὰ λαξευτηρίων καταβάλωσι τοὺς βωμούς . Πολλὰ δὲ κοπιάσαντες , οὐκ ἴσχυσαν ἐξευρεῖν τὰς θύρας τοῦ ἱεροῦ , ὥστε ἔνδον εἰσελθεῖν · οἱ γὰρ ἔνδον φαντασίας ποιήσαντες ἐκάλυψαν ταύτας . Ἀλλὰ μὴν οὐδὲ ἔξωθεν ὁ σίδηρος ἥψατο τῆς οἰκοδομῆς . Σπεύσαντες δὲ οἱ ἄρχοντες κατέβησαν διηγήσασθαι τῷ πατριάρχῃ .
Lemmas: ἀναστρέφω δέ ἀπό ὁ Ἰωνία μέρος λαμβάνω ἐκ ὁ λείψανον ὁ μέγας προφήτης καί φθάνω κατεναντίον ὁ βωμός παρά ὁ Εὐφράτης ποταμός , βούλομαι ὁ ἅγιος Γρηγόριος ἀνέρχομαι , ἔνθα ὁ βωμός , ἵνα καθαιρέω αὐτός μάρτυς ὁ λείψανον ἀνίστημι . ὡς δέ προσπελάζω ὁ Εὐφράτης ποταμός ἀπό τρεῖς στάδιος , καί φάραγξ μικρός μέλλω περάω , ὕδωρ ὀλίγος ἔχω , ἀφίστημι ὁ ἐν ὁ ἅρμα λευκός ἡμίονος καί ὁ θεικός θησαυρός ὁ ἅγιος λείψανον βαστάζω , καί οὐ δύναμαι παρέρχομαι ὁ φάραγξ . ἀποκαλύπτω δέ ὁ ἄγγελος κύριος πρός Γρηγόριος εἶπον · εὐδοκέω Κύριος ὁ κατοίκησις ὁ ἅγιος ἐν ὁ τόπος οὗτος . ὁ δέ πλῆθος εὐθύς χείρ ὀρέγω , κατά πρόθεσις Γρηγόριος , οἰκοδομέω μαρτύριον , καί ὁ ἅγιος κατατίθημι . ἔτι δέ μέλλω τελειόω ὁ οἰκοδομεύς , προστάσσω Γρηγόριος ὁ στράτευμα καί ὁ ἄρχω ὁ σύν αὐτός , ἵνα ἀνέρχομαι μετά λαξευτήριον καταβάλλω ὁ βωμός . Πολύς δέ κοπιάω , οὐ ἰσχύω ἐξευρίσκω ὁ θύρα ὁ ἱερός , ὥστε ἔνδον εἰσέρχομαι · ὁ γάρ ἔνδον φαντασία ποιέω καλύπτω οὗτος . ἀλλά μήv οὐδέ ἔξωθεν ὁ σίδηρος ἅπτω ὁ οἰκοδομεύς . σπεύδω δέ ὁ ἄρχω καταβαίνω διηγέομαι ὁ πατριάρχης .
agathange.fragmenta 5.143
.... Σφοδρότατος ἄνεμος ἀπὸ τοῦ δεσποτικοῦ σημείου , οὗ ἐν τῇ χειρὶ ἐβάσταζε , πνεύσας , καὶ τὴν οἰκοδομὴν τῶν βωμῶν τύψας , ἐκ θεμελίων κατέβαλεν , τῆς φάραγγος πλήρης ἐκπνεύσας , καὶ παντελῶς ἐδαφίσας τὸν τόπον , ὥστε μηδὲ τὰ ἴχνια αὐτῶν ἀπὸ τότε φανῆναι , καὶ τοὺς λίθους δὲ μηκόθεν ἀκοντίσας . Ἀλλ’ οὐδὲ ὁ χρυσὸς καὶ ὁ ἄργυρος , ὁ πολὺς ἀποκείμενος ἐν τῷ ἱερῷ , εὑρέθη , καὶ πλῆθος δὲ ἀνθρώπων ἐκ τῶν ἱερέων καὶ τῶν δεισιδαιμόνων ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ ἀπέθανον , μηδὲ τῶν ὀστέων αὐτῶν εὑρεθέντων ....... Μετὰ δὲ ταῦτα ἀνελθὼν εἰς τὸν τόπον ἱεροῦ , καὶ συνάξας τοὺς ἀνθρώπους , ἐδίδασκεν τὴν θεογνωσίαν , καὶ κατέθεντο τὰ θεμέλια τῆς ἐκκλησίας ἐν αὐτοῖς τοῖς τόποις , καὶ ἔστησεν θυσιαστήριον ἐν ὀνόματι τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ , ἐκεῖσε ἐν πρώτοις ἀρξάμενος ἐκκλησιῶν οἰκοδομῆς καὶ καταστάσεως θυσιαστηρίων εἰς ὄνομα τοῦ Χριστοῦ · καὶ ἑτοιμάσας λουτῆρας βαπτίσματος , πρῶτον μὲν τοὺς μετ’ αὐτοῦ συνοδεύσαντας μεγάλους σατράπας ἐπελθόντας , ἡμέρας δὲ εἴκοσι ἐν τῇ αὐτῇ πατρίδι παραμείνας , ἐβάπτισε πλείους ἐννέα καὶ δέκα μυριάδας ἀνθρώπων · καὶ στήσας θυσιαστήρια ἐν τοῖς μαρτυρίοις τῶν ἁγίων , τοῖς ὑπ’ αὐτοῦ οἰκοδομηθεῖσιν , προσήνεγκεν προσφορὰς σωτηρίων , καὶ τὸ ζωοποιὸν σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Χριστοῦ μετέδωκε πᾶσι · καὶ προσέταξεν ἐπιτελέσαι κατ’ ἔτος ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ τὴν τῶν μαρτύρων μνήμην ἑβδόμῃ τοῦ μηνὸς Σαομὴ κατὰ χώραν λεγομένου , κατὰ δὲ Ῥωμαίους ὀκτωβρίῳ , ὅπως μετὰ πλείστης χαρᾶς συναχθέντες τὴν πανήγυριν ἐκείνης τῆς ἡμέρας ἑορτάσωσιν , ἐπειδὴ ἐνταῦθα ἐκκλησίαν ἐν ἀρχῇ ᾠκοδόμησεν καὶ θυσιαστήρια ἔστησεν καὶ ἱερέας ἐκλήρωσε τοῖς τόποις ἐκείνοις , καὶ βαπτίσματα ἐποίησεν .
Lemmas: .... σφοδρός ἄνεμος ἀπό ὁ δεσποτικός σημεῖον , ὅς ἐν ὁ χείρ βαστάζω , πνέω , καί ὁ οἰκοδομή ὁ βωμός τύπτω , ἐκ θεμέλιος καταβάλλω , ὁ φάραγξ πλήρης ἐκπνέω , καί παντελῶς ἐδαφίζω ὁ τόπος , ὥστε μηδέ ὁ ἴχνιον αὐτός ἀπό τότε φαίνω , καί ὁ λίθος δέ μηκόθεν ἀκοντίζω . ἀλλά οὐδέ ὁ χρυσός καί ὁ ἄργυρος , ὁ πολύς ἀπόκειμαι ἐν ὁ ἱερός , εὑρίσκω , καί πλῆθος δέ ἄνθρωπος ἐκ ὁ ἱερός καί ὁ δεισιδαίμων ἐν ὁ τόπος ἐκεῖνος ἀποθνῄσκω , μηδέ ὁ ὀστέον αὐτός εὑρίσκω ....... μετά δέ οὗτος ἀνέρχομαι εἰς ὁ τόπος ἱερός , καί συνάγω ὁ ἄνθρωπος , διδάσκω ὁ θεογνωσία , καί κατατίθημι ὁ θεμέλιος ὁ ἐκκλησία ἐν αὐτός ὁ τόπος , καί ἵστημι θυσιαστήριον ἐν ὄνομα ὁ δόξα ὁ Θεός , ἐκεῖσε ἐν πρῶτος ἄρχω ἐκκλησία οἰκοδομεύς καί κατάστασις θυσιαστήριον εἰς ὄνομα ὁ Χριστός · καί ἑτοιμάζω λουτήρ βάπτισμα , πρῶτος μέν ὁ μετά αὐτός συνοδεύω μέγας σατράπης ἐπέρχομαι , ἡμέρα δέ εἴκοσι ἐν ὁ αὐτός πατρίς παραμένω , βαπτίζω πλείων ἐννέα καί δέκα μυριάς ἄνθρωπος · καί ἵστημι θυσιαστήριον ἐν ὁ μαρτύριον ὁ ἅγιος , ὁ ὑπό αὐτός οἰκοδομέω , προσφέρω προσφορά Σωτηρίων , καί ὁ ζωοποιός σῶμα καί αἷμα ὁ Χριστός μεταδίδωμι πᾶς · καί προστάσσω ἐπιτελέω κατά ἔτος ἐν ὁ τόπος ἐκεῖνος ὁ ὁ μάρτυς μνήμη ἕβδομος ὁ μείς Σαομὴ κατά χώρα λέγω , κατά δέ Ῥωμαῖος ὀκτώβριος , ὅπως μετά πλεῖστος χαρά συνάγω ὁ πανήγυρις ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα ἑορτάζω , ἐπεί ἐνταῦθα ἐκκλησία ἐν ἀρχή οἰκοδομέω καί θυσιαστήριον ἵστημι καί ἱερεύς κληρόω ὁ τόπος ἐκεῖνος , καί βάπτισμα ποιέω .
agathange.fragmenta 5.144
Ἔπειτα δὲ τὴν περίχωρον ἐπλήρωσεν ἐκκλησιῶν καὶ ἱερέων , αὐτὸς δὲ ἀπάρας , ἐπορεύθη ἐκεῖθεν μετὰ τοῦ καυχήματος τοῦ σταυροῦ καὶ δυνάμεως τοῦ Χριστοῦ , βαστάξας μέρος τῶν ἁγίων λειψάνων , ὥστε καὶ ἐν ἄλλοις τόποις οἰκοδομῆσαι μαρτύρια . Ἐν πολλαῖς δὲ ἐπαρχίαις , καὶ κωμοπόλεσιν , καὶ χωρίοις ᾠκοδόμησεν ἐκκλησίας καὶ βαπτίσματα καὶ ἱερέας ἔστησεν . Ἀκούσας δὲ ταῦτα ὁ μέγας βασιλεὺς Τηρηδάτιος , ὅτι κατέλαβε τὴν τῆς Ἀρμενίᾳς χώραν ὁ ἅγιος Γρηγόριος , ἀναλαβὼν τὰ περὶ αὐτὸν στρατεύματα , καὶ τὴν βασίλισσαν Ἀσιχήνην καὶ τὴν ἀδελφὴν Κουσαρωδούκταν , ἐξῆλθεν ἀπὸ τῆς Ἀραρὰτ πατρίδος καὶ Οὐαλεροκτίστης τῆς πόλεως , εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἁγίου ἀρχιεπισκόπου , καὶ παρεγένετο ἐν πόλει Βαγαβὰν ἥτις καλεῖται διὰ τῆς τῶν Πάρθων γλώσσης Κωμόπολις βωμῶν · καὶ ἐν αὐτῇ παρέμεινεν μηνὸς ἡμέρας καραδοκῶν αὐτόν . Ὁ δὲ ἄγιος Γρηγόριος περιῄει εἰς διάφορα μέρη , πληρῶν ἐκκλησιῶν καὶ ἱερέων , καὶ βαπτισμάτων φωτίζων πάντας διὰ πασῶν τῶν ἐκκλησιαστικῶν καταστάσεων . Ἐλθὼν οὖν ἔφθασεν τὴν πόλιν , λεγομένην Βαγαβὰν , μετὰ τῶν μεγιστάνων καὶ τοῦ ὄχλου ἀκολουθοῦντος αὐτῷ ἀπὸ διαφόρων καὶ τοῦ ὄχλου ἀκολουθοῦντος αὐτῷ ἀπὸ διαφόρων τόπων , οἳ καὶ ἰάσεως παρ’ αὐτοῦ ἀπὸ νοσημάτων ἐτύγχανον . Αὐτὸς δὲ ἐν τῇ δαψιλωτάτῃ διδασκαλίᾳ πᾶσι περιέσπειρε τὸ λόγον ζωῆς σὺν τοῖς οὖσιν αὐτῷ ἐργάταις τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ , οὓς κατ’ ὄνομα εἰπεῖν δυσθεώρητον . Μετὰ τούτων οὖν ἐρχόμενος ὁ ἅγιος ἀρχιεπίσκοπος , πλήρης τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτος , ἐπέρασεν παρὰ τὸ ὄρος , τὸ λεγόμενον Ναπάτ .
Lemmas: ἔπειτα δέ ὁ περίχωρος πληρόω ἐκκλησία καί ἱερός , αὐτός δέ ἀπαίρω , πορεύω ἐκεῖθεν μετά ὁ καύχημα ὁ σταυρός καί δύναμις ὁ Χριστός , βαστάζω μέρος ὁ ἅγιος λείψανον , ὥστε καί ἐν ἄλλος τόπος οἰκοδομέω μαρτύριον . ἐν πολύς δέ ἐπαρχία , καί κωμόπολις , καί χωρίον οἰκοδομέω ἐκκλησία καί βάπτισμα καί ἱερεύς ἵστημι . ἀκέω δέ οὗτος ὁ μέγας βασιλεύς Τηρηδάτιος , ὅτι καταλαμβάνω ὁ ὁ Ἀρμένιος χώρα ὁ ἅγιος Γρηγόριος , ἀναλαμβάνω ὁ περί αὐτός στράτευμα , καί ὁ βασίλισσα Ἀσιχήνην καί ὁ ἀδελφή κουσαρωδουκτεινω , ἐξέρχομαι ἀπό ὁ Ἀραράτ πατρίς καί ουαλεροκτιιστημι ὁ πόλις , εἰς ἀπάντησις ὁ ἅγιος ἀρχιεπίσκοπος , καί παραγίγνομαι ἐν πόλις Βαγαβὰν ὅστις καλέω διά ὁ ὁ Πάρθος γλῶσσα κωμόπολις βωμός · καί ἐν αὐτός παραμένω μείς ἡμέρα καραδοκέω αὐτός . ὁ δέ ἅγιος Γρηγόριος περίειμι εἰς διάφορος μέρος , πληρόω ἐκκλησία καί ἱερός , καί βάπτισμα φωτίζω πᾶς διά πᾶς ὁ ἐκκλησιαστικός κατάστασις . ἔρχομαι οὖν φθάνω ὁ πόλις , λέγω Βαγαβὰν , μετά ὁ μεγιστᾶνες καί ὁ ὄχλος ἀκολουθέω αὐτός ἀπό διάφορος καί ὁ ὄχλος ἀκολουθέω αὐτός ἀπό διάφορος τόπος , ἕ καί ἴασις παρά αὐτός ἀπό νόσημα τυγχάνω . αὐτός δέ ἐν ὁ δαψιλός διδασκαλία πᾶς περισπείρω ὁ λόγος ζωή σύν ὁ εἰμί αὐτός ἐργάτης ὁ Εὐαγγέλιος ὁ Χριστός , ὅς κατά ὄνομα εἶπον δυσθεώρητος . μετά οὗτος οὖν ἐρχόμενος ὁ ἅγιος ἀρχιεπίσκοπος , πλήρης ὁ ὁ Θεός χάρις , πέρνημι παρά ὁ ὄρος , ὁ λέγω Ναπάτ .
agathange.fragmenta 5.145
Ὁ δὲ βασιλεὺς προκατελάβετο αὐτὸν σὺν τῷ στρατεύματι ἐπὶ τοῦ χείλους τοῦ ποταμοῦ Εὐφράτου · ἐν δὲ τῇ συναντήσει πάντας ἐπλήρωσε θεϊκῆς χάριτος , καὶ εὐαγγελικῶν ἀσπασμῶν παραπλησίων τῶν τοῦ Χριστοῦ μαθημάτων . Μετὰ πολλῆς οὖν εὐφροσύνης καὶ χαρᾶς εἰς τὴν κωμόπολιν ὑποστρέψαντες , ἐκεῖσε προσκομίζουσι τὰ εἰρηνοφόρα γράμματα ....
Lemmas: ὁ δέ βασιλεύς προκαταλαμβάνω αὐτός σύν ὁ στράτευμα ἐπί ὁ χεῖλος ὁ ποταμός Εὐφράτης · ἐν δέ ὁ συναντάω πᾶς πληρόω θεῖος χάρις , καί εὐαγγελικός ἀσπασμός παραπλήσιος ὁ ὁ Χριστός μάθημα . μετά πολύς οὖν Εὐφρόσυνος καί χαρά εἰς ὁ κωμόπολις ὑποστρέφω , ἐκεῖσε προσκομίζω ὁ ειρηνοφόρος γράμμα ....
agathange.fragmenta 5.149
Καταβεβληκὼς δὲ κἀκεῖσε θεμέλια , ᾠκοδόμησεν ἐκκλησίαν , καὶ τὰ καταλειφθέντα τῶν ἁγίων λείψανα ἐν τῷ τοῦ Κυρίου οἴκῳ ἐναπέθετο , καὶ οὕτως ἐν πάσῃ περιχώρῳ ἐθεμελίωσεν ἐκκλησίας , καὶ θυσιαστήρια ἀνωρθώσατο , καὶ ἱερέας προεχείρισε , πάντων ἐπιστραφέντων ἐξ ὅλης καρδίας αὐτῶν προαιρέτως , καὶ προκοπτόντων ἐν νηστείαις καὶ εὐχαῖς καὶ φόβῳ Θεοῦ . Πληρωθείσης δὲ τῆς νηστείας καὶ τῆς ὡρισμένης ἡμέρας , λαβὼν ὁ μακαριώτατος τὸ στράτευμα , καὶ αὐτὸν τὸν βασιλέα , καὶ Ἀσιχήνην τὴν βασίλισσαν καὶ τὴν μεγάλην νεᾶνιν Κουσαρωδούκταν , μετὰ τῶν λοιπῶν μεγάλων , ἀνιόντος ἡλίου , κάτεισι παρὰ τὸ χεῖλος τοῦ Εὐφράτου ποταμοῦ , καὶ ἐβάπτισε πάντας ὁμοῦ ἐν ὀνόματι Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος .......
Lemmas: καταβάλλω δέ κἀκεῖσε θεμέλιος , οἰκοδομέω ἐκκλησία , καί ὁ καταλείπω ὁ ἅγιος λείψανον ἐν ὁ ὁ κύριος οἶκος ἐναπέθω , καί οὕτως ἐν πᾶς περίχωρος θεμελιόω ἐκκλησία , καί θυσιαστήριον ἀνορθόω , καί ἱερεύς προχειρίζω , πᾶς ἐπιστρέφω ἐκ ὅλος Καρδία αὐτός προαιρέτως , καί προκόπτω ἐν νηστεία καί εὐχή καί φόβος Θεός . πληρόω δέ ὁ νηστεία καί ὁ ὁρίζω ἡμέρα , λαμβάνω ὁ μακάριος ὁ στράτευμα , καί αὐτός ὁ βασιλεύς , καί Ἀσιχήνην ὁ βασίλισσα καί ὁ μέγας νεᾶνις κουσαρωδουκτεινω , μετά ὁ λοιπός μέγας , ἀνέρχομαι ἥλιος , κατέρχομαι παρά ὁ χεῖλος ὁ Εὐφράτης ποταμός , καί βαπτίζω πᾶς ὁμοῦ ἐν ὄνομα πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα .......
agathange.fragmenta 5.150
.... Ἐν δὲ ταῖς ἑπτὰ ἡμέραις ἐκείναις ἐβαπτίσθησαν ἀπὸ τῆς βασιλικῆς παρεμβολῆς ἄνδρες τε καὶ γυναῖκες σὺν τοῖς παιδίοις πλείους τετρακόσιαι μυριάδες . Καὶ τὰ μνημόσυνα τῶν ἐνεχθέντων ἔταξεν εἰς τὴν μεγάλην πανήγυριν τῆς λεγομένης Διαπομπῆς , τῆς ματαίως εἰς τιμὴν τῶν παλαιῶν σεβασμάτων γενομένης ἀπὸ τῶν καιρῶν τῶν νέων εἰς τὰς ἀπαρχὰς τῶν καρπῶν , ξενοδέκτων Θεῶν λεγομένης τῆς πανηγύρεως , ἣν ἐπιτελοῦσιν ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ εὐφραντικῶς ἀπὸ τῶν ἀρχαίων καιρῶν ἐν ἡμέρᾳ τῆς πληρώσεως τοῦ ἐνιαυτοῦ . Αὐτὴν οὖν τὴν ἡμέραν ὡρίσατο ὁ ἅγιος , συναχθέντας ὁμοῦ ἑορτάζειν τὴν τῶν μαρτύρων ἡμέραν , Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ καὶ Ἀθηνογένους τοῦ μάρτυρος ἐν ταύτῃ τῇ πόλει Βαγαβὰν , ἐν ᾗ καὶ ὁ μακαριώτατος τὴν διδασκαλίαν εἰς ἔργον ἐμβαλὼν , ἐπλήρωσεν πνευματικῆς νουθεσίας τοὺς συνελθόντας , καὶ πλατυτέρως ἐξηγησάμενος , πάντας ἐχαροποίησεν .
Lemmas: .... ἐν δέ ὁ ἑπτά ἡμέρα ἐκεῖνος βαπτίζω ἀπό ὁ βασιλικός παρεμβολή ἀνήρ τε καί γυνή σύν ὁ παιδίον πλείων τετρακόσιοι μυριάς . καί ὁ μνημόσυνον ὁ φέρω τάσσω εἰς ὁ μέγας πανήγυρις ὁ λέγω διαπομπή , ὁ μάταιος εἰς τιμή ὁ παλαιός σέβασμα γίγνομαι ἀπό ὁ καιρός ὁ νέος εἰς ὁ ἀπαρχή ὁ καρπός , ξενοδεκτέω θεός λέγω ὁ πανήγυρις , ὅς ἐπιτελέω ἐν ὁ τόπος ἐκεῖνος εὐφραντικός ἀπό ὁ ἀρχαῖος καιρός ἐν ἡμέρα ὁ πλήρωσις ὁ ἐνιαυτός . αὐτός οὖν ὁ ἡμέρα ὁρίζω ὁ ἅγιος , συνάγω ὁμοῦ ἑορτάζω ὁ ὁ μάρτυς ἡμέρα , Ἰωάννης ὁ βαπτιστής καί Ἀθηνογένης ὁ μάρτυς ἐν οὗτος ὁ πόλις Βαγαβὰν , ἐν ὅς καί ὁ μακάριος ὁ διδασκαλία εἰς ἔργον ἐμβάλλω , πληρόω πνευματικός νουθεσία ὁ συνέρχομαι , καί πλατύς ἐξηγέομαι , πᾶς χαροποιέω .
agathange.fragmenta 5.151
Μετὰ ταῦτα δὲ ἐξελθὼν εἰς πάντα τὰ ὅρια Ἀρμενίων τῆς μεγάλης χώρας , ᾠκοδόμησεν ἐκκλησίας ἐν πάσαις ταῖς ἐπαρχίαις , καὶ πατρίσι , καὶ μέρεσιν , ἐν ταῖς πόλεσίν τε καὶ κωμοπόλεσιν , κώμαις τε καὶ χωρίοις , καὶ ἐποικίοις . Ὁμοίως δὲ καὶ ὁ βασιλεὺς ἐν πάσῃ τῇ αὐτοῦ ἐξουσίᾳ ἔταξεν τέσσαρας ἀρούρας , εἰς ὑπηρεσίαν τοῦ ἱερέως , ὥστε προσενέγκαι τὰς ἀπαρχὰς τῷ Κυρίῳ · καὶ ἐν πᾶσι τοῖς τόποις στήσαντες ἱερέας , ἐκέλευσεν κύριον τὸν Θεὸν μόνον σέβειν , τὸν ποιήσαντα τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν · καὶ τοὺς μὲν ὑπηρέτας καὶ λειτουργοὺς τῶν τοῦ Κυρίου θυσιαστηρίων ἐν πάσαις ταῖς ἐκκλησίαις . Ἐκλήρου δὲ τούτους εἰς ἀνακεφαλαίωσιν τῶν λαῶν Κυρίου ὁ ἀρχιεπίσκοπος , παραγγέλλων αὐτοῖς διαπιστικῶς τὰ τῆς ὁδηγίας κυβερνᾷν , καὶ φωτίζειν τὸ τοῦ Κυρίου ποίμνιον . Ἔπειτα δὲ ἔπεισεν τὸν βασιλέα ἵνα ἑκάστῃ πατρίδι , καὶ τόπῳ ἐν πᾶσι τοῖς μέρεσι συναγάγῃ παῖδας πρὸς διδασκαλίαν , τὸ ἄγριον καὶ ἀνήμερον καὶ ἐφιαλτικὸν ἦθος ἐξημερῶν . Ὅπερ καὶ πεποίηκεν , ἐμβαλὼν αὐτοὺς ἐν τῷ χωνευτηρίῳ τῆς πνευματικῆς παιδεύσεως καὶ ἀγάπης , τὸν ἰὸν καὶ ῥύπον καὶ δυσωδίαν τῶν δαιμόνων ἐκκαθαίρειν καὶ ἀποξῦσαι θέλων · καὶ οὕτω διεχώρισε τὰς ψυχὰς αὐτῶν ἀπὸ τῶν ματαίων καὶ πατρικῶν σεβασμάτων , ὥστε εἰπεῖν αὐτούς · Ἐπελαθόμην τοῦ λαοῦ μου καὶ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός μου .
Lemmas: μετά οὗτος δέ ἐξέρχομαι εἰς πᾶς ὁ ὅριον Ἀρμένιος ὁ μέγας χώρα , οἰκοδομέω ἐκκλησία ἐν πᾶς ὁ ἐπαρχία , καί πατρίς , καί μέρος , ἐν ὁ πόλις τε καί κωμόπολις , κώμη τε καί χωρίον , καί ἐποίκιον . ὅμοιος δέ καί ὁ βασιλεύς ἐν πᾶς ὁ αὐτός ἐξουσία τάσσω τέσσαρες ἄρουρα , εἰς ὑπηρεσία ὁ ἱερεύς , ὥστε προσφέρω ὁ ἀπαρχή ὁ κύριος · καί ἐν πᾶς ὁ τόπος ἵστημι ἱερεύς , κελεύω κύριος ὁ θεός μόνος σέβω , ὁ ποιέω ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ · καί ὁ μέν ὑπηρέτης καί λειτουργός ὁ ὁ κύριος θυσιαστήριον ἐν πᾶς ὁ ἐκκλησία . κληρόω δέ οὗτος εἰς ἀνακεφαλαίωσις ὁ λαός κύριος ὁ ἀρχιεπίσκοπος , παραγγέλλω αὐτός διαπιστικῶς ὁ ὁ ὁδηγία κυβερνάω , καί φωτίζω ὁ ὁ κύριος ποίμνη . ἔπειτα δέ πείθω ὁ βασιλεύς ἵνα ἕκαστος πατρίς , καί τόπος ἐν πᾶς ὁ μέρος συνάγω παῖς πρός διδασκαλία , ὁ ἄγριος καί ἀνήμερος καί ἐφιαλτικός ἦθος ἑξήμερος . ὅπερ καί ποιέω , ἐμβάλλω αὐτός ἐν ὁ χωνευτήριον ὁ πνευματικός παίδευσις καί ἀγάπη , ὁ ἰός καί ῥύπος καί δυσωδία ὁ δαίμων ἐκκαθαίρω καί ἀποξύω ἐθέλω · καί οὗτος διαχωρίζω ὁ ψυχή αὐτός ἀπό ὁ μάταιος καί πατρικός σέβασμα , ὥστε εἶπον αὐτός · ἐπιλανθάνομαι ὁ λαός ἐγώ καί ὁ οἶκος ὁ πατήρ ἐγώ .
agathange.fragmenta 5.152
Παρακελεύεται οὖν ὁ βασιλεὺς Τηρηδάτιος κατὰ τόπους τῶν ὁρίων τῆς Ἀρμενίας ἐν τῇ ἰδίᾳ ἀπὸ χωρῶν καὶ πατρίδων πλῆθος νεολαίας παίδων εἰσφέρειν , ἐπὶ τοῦ γυμνάσαι αὐτοὺς , πιστικοὺς διδασκάλους ἐπιστήσας . Ἐπαίδευσε δὲ μάλιστα τὸ γένος τῶν δεισιδαιμόνων ἱερέων , καὶ τούτους ἐν τοῖς ἐπιτηδείοις τόποις συνάξας , τὰ πρὸς τὴν ἀναγωγὴν ἐκέλευσεν χορηγεῖσθαι , διαμερίσας ἐν δυσὶ χωρίοις τοὺς παιδευομένους , τοὺς μὲν τῇ σύρᾳ διαλέκτῳ , τοὺς δὲ ἐν τῇ ἑλληνικῇ παιδευθῆναι . Διὸ παραυτίκα οἱ ἀγριογνώμονες καὶ ἀμεριμνόβιοι καὶ κτηνόφρονες ἄνθρωποι , προφητικόγνωστοι , καὶ ἀποστολικομαθεῖς , καὶ εὐαγγελικῶν ῥημάτων κληρονόμοι ἐγίνοντο . Οὕτως γὰρ ἰχνηλατήσας πᾶσαν τὴν θεϊκὴν παράδοσιν , ἐν οὐδενὶ ἀμοίρους αὐτοὺς ἀπέδειξεν . Ἔφθασεν καὶ ἐν τοῖς πρώτοις μέρεσιν ὁ ἀρχιεπίσκοπος ἐν τῇ Ἀραρὰτ πατρίδι καὶ Οὐαλεροκτίστῃ τῇ πόλει , ἔνθα ἡ θεϊκὴ ἀπειλὴ ἤρξατο , ὅπου καὶ αὐτὸς τὸ δεσποτικὸν σημεῖον ἔστησε , καὶ οἱ μάρτυρες τοῦ Θεοῦ τελειωθέντες κατετέθησαν . Ἀνωρθώσατο οὖν ἐκεῖ θυσιαστήριον τοῦ Θεοῦ ἐν τοῖς κοιμητηρίοις , καὶ τὸν περιτειχισθέντα τόπον τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ ἐξεδωμάτωσεν , τὸν πρὸ πάντων ἀποδειχθέντα αὐτῷ διὰ τῆς θείας ὁράσεως .
Lemmas: παρακελεύομαι οὖν ὁ βασιλεύς Τηρηδάτιος κατά τόπος ὁ Ὁρίων ὁ Ἀρμένιος ἐν ὁ ἴδιος ἀπό χώρα καί πατρίς πλῆθος νεολαία παῖς εἰσφέρειν , ἐπί ὁ γυμνάζω αὐτός , πιστικός διδάσκαλος ἐφίστημι . παιδεύω δέ μάλιστα ὁ γένος ὁ δεισιδαίμων ἱερός , καί οὗτος ἐν ὁ ἐπιτήδειος τόπος συνάγω , ὁ πρός ὁ ἀναγωγή κελεύω χορηγέω , διαμερίζω ἐν δύο χωρίον ὁ παιδεύω , ὁ μέν ὁ Σύρα διάλεκτος , ὁ δέ ἐν ὁ Ἑλληνικός παιδεύω . Διὸ παραυτίκα ὁ ἀγριογνώμων καί ἀμεριμνόβιος καί κτηνόφρων ἄνθρωπος , προφητικογνωστος , καί ἀποστολικομαθής , καί εὐαγγελικός ῥῆμα κληρονόμος γίγνομαι . οὕτως γάρ ἰχνηλατέω πᾶς ὁ θεικός παράδοσις , ἐν οὐδείς ἄμοιρος αὐτός ἀποδείκνυμι . φθάνω καί ἐν ὁ πρῶτος μέρος ὁ ἀρχιεπίσκοπος ἐν ὁ Ἀραράτ πατρίς καί ουαλεροκτιστης ὁ πόλις , ἔνθα ὁ θεικός ἀπειλή ἄρχω , ὅπου καί αὐτός ὁ δεσποτικός σημεῖον ἵστημι , καί ὁ μάρτυς ὁ Θεός τελειόω κατατίθημι . ἀνορθόω οὖν ἐκεῖ θυσιαστήριον ὁ Θεός ἐν ὁ κοιμητήριον , καί ὁ περιτειχίζω τόπος ὁ οἶκος ὁ Θεός ἐκδωματόω , ὁ πρό πᾶς ἀποδείκνυμι αὐτός διά ὁ θεῖος ὅρασις .
agathange.fragmenta 5.153
Οὕτω καὶ ἐν τοῖς τόποις τῶν ἱερῶν ἐν ἀρχῇ καθαιρεθέντων , ἐν Ἀρταξὰτ τῇ πόλει , καὶ τοῖς λοιποῖς τόποις , καὶ χώραις , καὶ πατρίσιν , ἐπλήθυνεν ἐκκλησίας , καὶ ἱερέας κατέστησεν · καὶ σημειοχρίστους πάντας πεποιηκὼς , καὶ πνευματοφόρους προσήνεγκε τῷ Θεῷ , καὶ ἐν πάσῃ τῇ χώρᾳ τῆς Ἀρμενίας ἀπ’ ἄκρου ἕως ἄκρων διέτεινεν τὴν ἐργασίαν τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος ἀπὸ Σαταλῶν τῆς πόλεως μέχρι τῆς χώρας Χαλτῶν καὶ Καλαρσῶν , ἕως ὁρίων Μασαχοῦ τῶν Οὕννων , καὶ πυλῶν Κασπίων , καὶ μερῶν Ἀλανῶν καὶ Φατακαρανῆς πόλεως Ἀρμενίας βασιλέων , καὶ ἀπὸ τῆς τῶν Ἀμηδηνῶν πόλεως μέχρι Νισίβεως παρὰ τὰ ὅρια τῆς Συρίας ἕως Νοσικάρων γῆς , καὶ Κορδοβιτῶν , καὶ τῆς ὀχυρωτάτης χώρας τῶν Μήδων , καὶ τοῦ οἴκου Μαχουρτῶν τοῦ ἄρχοντος καὶ μέχρι Ἀτραπατακὰν , ἥτις καλεῖται Προχωρία κατὰ τὴν Περσικὴν γλῶτταν , ἐξέτεινε τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα , θέρους καὶ χειμῶνος , ἡμέρας καὶ νυκτὸς , ὁ ἄοκνος ἐν τῇ ἀποστολικῇ αὐτοῦ πορείᾳ καὶ εἰρηνοφόρῳ βαδίσματι , ἐπὶ βασιλέων καὶ ἀρχόντων , καὶ ἐθνῶν ἀφόβως τὸ πανσωτήριον ὄνομα τοῦ Κυρίου ἐπὶ στόματος φέρων , πᾶσαν ψυχὴν Χριστοφόρον εἰργάσατο .
Lemmas: οὕτως καί ἐν ὁ τόπος ὁ ἱερός ἐν ἀρχή καθαιρέω , ἐν Ἀρταξὰτ ὁ πόλις , καί ὁ λοιπός τόπος , καί χώρα , καί πατρίς , πληθύνω ἐκκλησία , καί ἱερεύς καθίστημι · καί σημειόχριστος πᾶς ποιέω , καί πνευματοφόρος προσφέρω ὁ Θεός , καί ἐν πᾶς ὁ χώρα ὁ Ἀρμένιος ἀπό ἄκρος ἠώς ἄκρος διατείνω ὁ ἐργασία ὁ εὐαγγελικός κήρυγμα ἀπό Σάταλα ὁ πόλις μέχρι ὁ χώρα κάλτον καί Καλαρσῶν , ἠώς Ὁρίων Μασαχοῦ ὁ Οὗννος , καί πύλη Κάσπιος , καί μέρος Ἀλανοί καί Φατακαρανῆς πόλις Ἀρμένιος βασιλεύς , καί ἀπό ὁ ὁ Ἀμιδηνός πόλις μέχρι Νίσιβις παρά ὁ ὅριον ὁ Συρία ἠώς νοσικαρ γῆ , καί κορδοβιος , καί ὁ ὀχυρός χώρα ὁ Μῆδος , καί ὁ οἶκος Μαχουρτῶν ὁ ἄρχω καί μέχρι Ἀτραπατακὰν , ὅστις καλέω προχωριον κατά ὁ Περσικός γλῶσσα , ἐκτείνω ὁ εὐαγγελικός κήρυγμα , θέρος καί χειμών , ἡμέρα καί νύξ , ὁ ἄοκνος ἐν ὁ ἀποστολικός αὐτός πορεία καί εἰρηνοφόρος βάδισμα , ἐπί βασιλεύς καί ἄρχω , καί ἔθνος ἄφοβος ὁ πανσωτήριον ὄνομα ὁ κύριος ἐπί στόμα φέρω , πᾶς ψυχή Χριστόφορος ἐργάζομαι .
agathange.fragmenta 5.154
Καὶ πολλῶν δεσμίων καὶ πεφυλακισμένων ἀπὸ τυράννων σωτηρίας πρόξενος γέγονεν , ἐκσπάσας ἀπὸ τῶν χειρῶν αὐτῶν τῇ δυνάμει τῆς τοῦ Χριστοῦ δόξης , τῆς ἐν αὐτῷ ἐνοικούσης . Πολλῶν δὲ καὶ τὰ ἄδικα γραμμάτια περισχίσας , ἐγένετο παράκλησις τοῖς πενθοῦσιν ὀλιγοψύχοις · καὶ διὰ τῆς θεϊκῆς διδασκαλίας τὴν προσδοκωμένην ἐλπίδα τῆς ἐπιφανείας τοῦ μεγάλου Θεοῦ , καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐν τῇ ἑκάστου ψυχῇ ἐναπέθετο . Πάντας οὖν οὕτως μετὰ προθυμίας εἰς τὴν θεογνωσίαν μετήνεγκεν ἀπὸ τῆς ἀρχαίας αὐτῶν παραδόσεως . Πολλοὺς δὲ ( add . Καὶ ) ἀναριθμήτους χοροὺς τῶν μοναστῶν ἐν ἀοικήτοις τόποις , καὶ χωρίοις , καὶ κωμοπόλεσι , τὴν ὀρεινήν τε καὶ πεδιάδα οἰκοῦντας , στηλίτας καὶ ἀποκλείστους κατέστησεν . Τινὰς δὲ καὶ δεισιδαιμόνων ἱερέων παῖδας δεξάμενος ἐνώπιον αὐτοῦ , ἐνάγειν ἐποίει σπουδὴν πνευματικοῦ μαθήματος ἐπιτιθέμενος , παραγγείλας μετὰ φόβου διάγειν αὐτούς · ἐξ ὧν καὶ εἰς τὴν ἐπισκοπικὴν τιμήν τινες ἀξιωθέντες παρ’ αὐτοῦ χειροτονοῦνται . Ὁ πρῶτος Ἀλβηνὸς καλούμενος , ὅστις τοῖς μέρεσιν Εὐφράτου τοῦ ποταμοῦ ἐπέστη διδάσκαλος . Ὁ δὲ δεύτερος Εὐθάλιος , τοῖς μέρεσι Βασηνῶν κατασταθεὶς ποιμήν . Ὁ τρίτος Βάσσος , ὁ τέταρτος Μωϋσῆς · ὁ πέμπτος Εὐσέβιος · ὁ ἕκτος Ἰωάννης · ὁ ἕβδομος Ἀγάπιος · ὁ ὄγδοος Ἄριτιος · ὁ ἔννατος Ἀρσύκης · ὁ δέκατος Ἀντίοχος . Αὐτοὶ ἐκ τῶν ἱερέων υἱῶν ἐξελέχθησαν γενέσθαι ἐπίσκοποι ἐν διαφόροις μέρεσιν , ὥστε εἰς αὔξησιν φέρειν τὸ κήρυγμα . Τῶν δὲ λοιπῶν τὰ ὀνόματα δυσθεώρητα , εἰ καὶ βουληθείη τις ἐξειπεῖν .
Lemmas: καί πολύς δέσμιον καί φυλακίζω ἀπό τύραννος σωτηρία πρόξενος γίγνομαι , ἐκσπάω ἀπό ὁ χείρ αὐτός ὁ δύναμις ὁ ὁ Χριστός δόξα , ὁ ἐν αὐτός ἐνοικέω . πολλες δέ καί ὁ ἄδικος γραμμάτιον περισχίζω , γίγνομαι παράκλησις ὁ πενθέω ὀλιγόψυχος · καί διά ὁ θεῖος διδασκαλία ὁ προσδοκάω ἐλπίς ὁ ἐπιφάνεια ὁ μέγας Θεός , καί σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ἐν ὁ ἕκαστος Ψυχή ἐναπέθω . Πᾶς οὖν οὕτως μετά προθυμία εἰς ὁ θεογνωσία μεταφέρω ἀπό ὁ ἀρχαῖος αὐτός παράδοσις . Πολύς δέ ( add . καί ) ἀναρίθμητος χορός ὁ μοναστής ἐν ἀοίκητος τόπος , καί χωρίον , καί κωμόπολις , ὁ ὀρεινός τε καί πεδιάς οἰκέω , στηλίτης καί ἀπόκλειστος καθίστημι . τις δέ καί δεισιδαίμων ἱερός παῖς δέχομαι ἐνώπιος αὐτός , ἐνάγω ποιέω σπουδή πνευματικός μάθημα ἐπιτίθημι , παραγγέλλω μετά φόβος διάγω αὐτός · ἐκ ὅς καί εἰς ὁ ἐπισκοπικός τιμή τις ἀξιόω παρά αὐτός χειροτονέω . ὁ πρῶτος Ἀλβηνὸς καλέω , ὅστις ὁ μέρος Εὐφράτης ὁ ποταμός ἐφίστημι διδάσκαλος . ὁ δέ δύο Εὐθάλιος , ὁ μέρος Βασηνῶν καθίστημι ποιμήν . ὁ τρίτος Βάσσος , ὁ τέταρτος Μωϋσῆς · ὁ πέμπτος Εὐσέβιος · ὁ ἕκτος Ἰωάννης · ὁ ἕβδομος Ἀγάπιος · ὁ ὄγδοος Ἀρίτιος · ὁ ἔννατος αρσυκεω · ὁ δέκατος Ἀντίοχος . αὐτός ἐκ ὁ ἱερός υἱός ἐκλέγω γίγνομαι ἐπίσκοπος ἐν διάφορος μέρος , ὥστε εἰς αὔξησις φέρω ὁ κήρυγμα . ὁ δέ λοιπός ὁ ὄνομα δυσθεώρητος , εἰμί καί βούλομαι τις ἐξεῖπον .