ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
agathange.fragmenta 5.155
Τὸν δὲ Ἀλβηνὸν ἄνδρα ἀληθενὸν καὶ θεοφιλέστατον ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ βασιλέως ἐπιστάτην ἔταξεν · καὶ αὐτὸς κατὰ καιροὺς ἐν τοῖς ἀβάτοις ὄρεσιν ἦγεν σχολὴν , τύπος ἐν παντὶ καὶ πᾶσι γενόμενος . Παραλαμβάνων γάρ τινας ἐκ τῶν μαθητευθέντων τῶν μοναστηρίων , ἀνῄει εἰς τὰ ὄρη ἰδιαζόντως , ἐν σχίσμασι πετρῶν καὶ σπηλαίοις , τὴν ἡμερούσιον τροφὴν ἀπὸ τῶν βοτανῶν ἐπιτηδεύων ......
Lemmas: ὁ δέ Ἀλβηνὸν ἀνήρ ἀληθενὸν καί θεοφιλής ἐν ὁ Παλάτιον ὁ βασιλεύς ἐπιστάτης τάσσω · καί αὐτός κατά καιρός ἐν ὁ ἄβατος ὄρος ἄγω σχολή , τύπος ἐν πᾶς καί πᾶς γίγνομαι . παραλαμβάνω γάρ τις ἐκ ὁ μαθητεύω ὁ μοναστήριον , ἄνειμι εἰς ὁ ὄρος ἰδιαζόντως , ἐν σχίσμα πέτρα καί σπήλαιον , ὁ ἡμερούσιον τροφή ἀπό ὁ βοτάνη ἐπιτηδεύω ......
agathange.fragmenta 5.158
... Τότε οὖν ποθεινοτάτη καὶ εὐπρεπεστάτη καὶ ὑπερκαλλίστη ἐγεγόνει ἡ χώρα τῆς Ἀρμενίας . Ὡς γὰρ ὁ Μωϋσῆς νομοθέτης εὑρεθεὶς ταῖς ἑβραϊκαῖς παρεμβολαῖς μετὰ τοῦ προφητικοῦ χοροῦ , καὶ ὁ παῤῥησιαστικώτατος , καθ’ ὁμοίωσιν αὐτῶν εἰς μέσον παρελθὼν , καὶ τὸ ζωοποιὸν κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ ἐπειράσθη τῇ τῶν Ἀρμενίων γλώττῃ , τὸν θεοσέβειαν πάντας ἐδίδαξεν , καὶ ἐν πάσαις χώραις πορευόμενος ἐπελέξατο ἑαυτῷ εἰς κατοίκησιν ἐρήμους τόπους , κἀκεῖσε ᾤκει , ἀπὸ τῶν ἐρημιῶν πάντας εἶναι ( fort . Ἐνιεὶς ) ἐπισκόπους πάσαις ταῖς πατρίσιν τῆς Ἀρμενίων χώρας . Οἱ δὲ ὑπ’ αὐτοῦ χειροτονηθέντες καὶ κατασταθέντες πλείους ἢ τετρακόσιοι ἐπίσκοποι ἦσαν , οἳ καὶ διαφόροις τόποις ἐπεσκόπησαν · τὸ δὲ πλῆθος τῶν πρεσβυτέρων καὶ διακόνων καὶ ἀναγνωστῶν , καὶ ἄλλων τῶν ἐν τῇ λειτουργίᾳ τοῦ Θεοῦ κατασταθέντων , τὸν ἀριθμὸν ὑπερβαίνει . Τηρηδάτιος δὲ ὁ βασιλεὺς τὴν εὔνοιαν τῶν ὑπηκόων ἀπαιτῶν , τὴν πίστιν τῆς πρὸς αὐτὸν εὐνοίας ἀπὸ τῆς ὑποταγῆς πρὸς τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ τὸν λαὸν ἐπιδείκνυσθαι ἔφασκεν , καὶ ἐν τῇ πίστει τῇ πρὸς τὸν ἁπάντων δημιουργὸν καὶ Θεόν · καὶ πάντων μετὰ προθυμίας πιστευόντων ἐν σπουδῇ ἐπληροῦντο τὰ προστεταγμένα . Πολλάκις δὲ ὁ βασιλεὺς προσπίπτων ἠντιβόλει τὸν τὸν ἀρχιεπίσκοπον αὐτῷ παραμεῖναι διαπαντὸς , καὶ περινοστεῖν τὰς χώρας . Ὁ δὲ οὐκ ἐπένευσεν , ἀλλ’ ἐν ταῖς ἐρήμοις κατοικῶν , ἐν νηστείαις κατέτρυχεν ἑαυτὸν , ἵνα μὴ ἀπὸ τῆς ὑπερηφανίας ἐπαρθεὶς καταπατηθῇ , ἀλλ’ ὥρισεν ἑαυτῷ ἐν πάσαις ταῖς ἡμέραις τῆς ζωῆς αὐτοῦ διὰ τεσσαράκοντα ἡμερῶν τὴν νηστείαν ἄγειν μέχρι τῆς τοῦ Χριστοῦ κλήσεως καὶ ἀναπαύσεως τῆς ἰδίας τελευτῆς .
Lemmas: ... τότε οὖν ποθεινός καί εὐπρεπής καί υπέρκαλος γίγνομαι ὁ χώρα ὁ Ἀρμένιος . ὡς γάρ ὁ Μωϋσῆς νομοθέτης εὑρίσκω ὁ Ἑβραϊκή παρεμβολή μετά ὁ προφητικός χορός , καί ὁ παῤῥησιαστικώτατος , κατά ὁμοίωσις αὐτός εἰς μέσος παρέρχομαι , καί ὁ ζωοποιός κήρυγμα ὁ Εὐαγγέλιος ὁ Χριστός πειράζω ὁ ὁ Ἀρμένιος γλῶσσα , ὁ θεοσέβεια πᾶς διδάσκω , καί ἐν πᾶς χώρα πορεύω ἐπιλέγω ἑαυτοῦ εἰς κατοίκησις ἐρῆμος τόπος , κἀκεῖσε οἰκέω , ἀπό ὁ ἐρημία πᾶς εἰμί ( fort . ἐνίημι ) ἐπίσκοπος πᾶς ὁ πατρίς ὁ Ἀρμένιος χώρα . ὁ δέ ὑπό αὐτός χειροτονέω καί καθίστημι πλείων ἢ τετρακόσιοι ἐπίσκοπος εἰμί , ἕ καί διάφορος τόπος ἐπισκοπέω · ὁ δέ πλῆθος ὁ πρέσβυς καί διάκονος καί ἀναγνώστης , καί ἄλλος ὁ ἐν ὁ λειτουργία ὁ Θεός καθίστημι , ὁ ἀριθμός ὑπερβαίνω . Τηρηδάτιος δέ ὁ βασιλεύς ὁ εὔνοια ὁ ὑπήκοος ἀπαιτέω , ὁ πίστις ὁ πρός αὐτός εὔνοια ἀπό ὁ ὑποταγή πρός ὁ ἐντολή ὁ Θεός ὁ λαός ἐπιδείκνυμι φάσκω , καί ἐν ὁ πίστις ὁ πρός ὁ ἅπας δημιουργός καί Θεός · καί πᾶς μετά προθυμία πιστεύω ἐν σπουδή πληρόω ὁ προστάσσω . πολλάκις δέ ὁ βασιλεύς προσπίπτω ἀντιβολέω ὁ ὁ ἀρχιεπίσκοπος αὐτός παραμένω διαπαντός , καί περινοστέω ὁ χώρα . ὁ δέ οὐ ἐπινεύω , ἀλλά ἐν ὁ ἐρῆμος κατοικέω , ἐν νηστεία κατατρύχω ἑαυτοῦ , ἵνα μή ἀπό ὁ ὑπερηφανία ἐπαίρω καταπατέω , ἀλλά ὁρίζω ἑαυτοῦ ἐν πᾶς ὁ ἡμέρα ὁ ζωή αὐτός διά τεσσαράκοντα ἡμέρα ὁ νηστεία ἄγω μέχρι ὁ ὁ Χριστός κλῆσις καί ἀνάπαυσις ὁ ἴδιος τελευτή .
agathange.fragmenta 5.159
Ὁ δὲ βασιλεὺς σὺν πάσῃ τῇ χώρᾳ ὀδυρόμενος τὸν χωρισμὸν αὐτοῦ , ἐν πολλῇ ἀδημονίᾳ διῆγεν . Τότε ἀκούσας ὁ βασιλεὺς παρά τινων , ἐπισταμένων περὶ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου , ὅτι νεώτερος ἔτι ὑπάρχων καὶ βιώσας δύο ἔσχεν υἱοὺς , ὧν ὁ μὲν πρωτότοκος ἐγνωρίζετο Οὐρθάνης τοὔνομα , ὅστις καὶ αὐτὸς ἐν τῷ βίῳ διαπρέπων εἰς βαθμὸν λειτουργίας πρεσβυτέρου προσῆλθεν · ὁ δὲ δεύτερος Ἀρωστάκης , ὅστις ἐκ νέας ἡλικίας ἐν τῷ θεϊκῷ ἔργῳ τε καὶ δουλείᾳ ἀνετράφη , ἀναχωρητής τε καὶ ἀσκητὴς ὢν , καὶ τὰ ὄρη οἰκῶν , καὶ πολλαῖς κακοπαθείαις ὑποπιεσθεὶς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον , πάσῃ τῇ γυμνασίᾳ τοῖς πνευματικοῖς μαθήμασιν ἐξέδωκεν ἑαυτὸν , ὅτι τε μονοχίτων ἦν καὶ μόνος , καὶ πεινῶν καὶ διψῶν , καὶ λαχάνοις χρώμενος , ἀπεκέκλειστο ἐν ἐνδύμασι ταπεινοῖς καὶ χαμοκοιτίαις , πολλάκις τὰς νυκτερινὰς ἀγρυπνίας ἐν ἀκοιμήτῳ ὄμματι ἐκ ποδὸς ἀποπληρῶν , καὶ τοῦτο οὐκ ἐπ’ ὀλίγῳ χρόνῳ , ἀλλ’ ἐπὶ πλείστῳ οἰκειούμενος . Εὑρηκὼς δέ τινας , προσπελάσαι ἑαυτῷ πεποίηκεν καὶ κατηχήσας αὐτοὺς , ἐδίδαξεν τὴν εὐαγγελικὴν λειτουργίαν , καὶ τοὺς ἐπερχομένους πειρασμοὺς ἀνδρείως φέρειν . Οὗτος δὲ φωστὴρ γενόμενος καὶ ὑπερεκλάμψας , ἐγνώσθη Θεῷ καὶ ἀνθρώποις . Περὶ τούτων ἀκριβέστερον μαθὼν Τηρηδάτιος ὁ βασιλεὺς , ἐν τάχει καὶ ἀνυπερθέτως ἀπέστειλε τρεῖς τῶν ἐνδοτάτων ἀρχόντων μετὰ θείων γραμμάτων , ἵνα τοὺς δύο υἱοὺς Γρηγορίου κομίσωσιν αὐτῷ .
Lemmas: ὁ δέ βασιλεύς σύν πᾶς ὁ χώρα ὀδύρομαι ὁ χωρισμός αὐτός , ἐν πολύς ἀδημονία διάγω . τότε ἀκούω ὁ βασιλεύς παρά τίνω , ἐφίστημι περί ὁ ἅγιος Γρηγόριος , ὅτι νέος ἔτι ὑπάρχω καί βιόω δύο ἔχω υἱός , ὅς ὁ μέν πρωτότοκος γνωρίζω Οὐρθάνης ὄνομα , ὅστις καί αὐτός ἐν ὁ βίος διαπρέπω εἰς βαθμός λειτουργία πρέσβυς πρόσειμι · ὁ δέ δύο Ἀρωστάκης , ὅστις ἐκ νέος ἡλικία ἐν ὁ θεῖος ἔργον τε καί δουλεία ἀνατρέφω , ἀναχωρητής τε καί ἀσκητής εἰμί , καί ὁ ὄρος οἰκέω , καί πολύς κακοπάθεια ὑποπιέζω κατά ὁ Εὐαγγέλιος , πᾶς ὁ γυμνασία ὁ πνευματικός μάθημα ἐκδίδωμι ἑαυτοῦ , ὅτι τε μονοχίτων εἰμί καί μόνος , καί πεινάω καί διψάω , καί λάχανον χράω , ἀποκλείω ἐν ἔνδυμα ταπεινός καί χαμοκοιτία , πολλάκις ὁ νυκτερινός ἀγρυπνία ἐν ἀκοίμητος ὄμμα ἐκ πούς ἀποπληρόω , καί οὗτος οὐ ἐπί ὀλίγος χρόνος , ἀλλά ἐπί πλεῖστος οἰκειόω . εὑρίσκω δέ τις , προσπελάζω ἑαυτοῦ ποιέω καί κατηχέω αὐτός , διδάσκω ὁ εὐαγγελικός λειτουργία , καί ὁ ἐπέρχομαι πειρασμός ἀνδρείως φέρω . οὗτος δέ φωστήρ γίγνομαι καί ὑπερεκλάμπω , γιγνώσκω Θεός καί ἄνθρωπος . περι οὗτος ἀκριβής μανθάνω Τηρηδάτιος ὁ βασιλεύς , ἐν τάχος καί ἀνυπερθέτως ἀποστέλλω τρεῖς ὁ ἔνδος ἄρχω μετά θεῖον γράμμα , ἵνα ὁ δύο υἱός Γρηγόριος κομίζω αὐτός .
agathange.fragmenta 5.160
Τῶν δὲ πεμφθέντων παρὰ τοῦ βασιλέως ὁ πρῶτος , στρατοπεδάρχης πάσης τῆς μεγάλης Ἀρμενίας , ὁ δεύτερος , Τασάτης Ἀσουκῶων πατρίδος ἄρχων , ὁ τρίτος Δατᾶς , ὁ προμηνυτὴς τοῦ βασιλέως . Παραγενόμενοι οὗτοι ἐν τῇ Καππαδοκῶν χώρᾳ , εὗρον τὸν Οὐρθάνην ἐν τῇ Καισαρέων πόλει . Ὁ δὲ ἅγιος Ἀρωστάκης ᾤκει ἐν ταῖς ἐρήμοις ἀναχωρητὴς , ὅστις οὐκ ἐπείθετο χωρισθῆναι τῆς ἡσυχία , καὶ συνελθεῖν αὐτοῖς , εἰ μὴ ἐγεγόνει συνέλευσις πλήθους χριστιανῶν · οἳ καὶ πάντα ποιήσαντες , ἐποίησαν ἅμα αὐτοῖς συνελθεῖν αὐτὸν , φάσκοντες · Βέλτιόν σοι ὑπάρχει ὁ κόπος τῆς τοῦ Θεοῦ ἐργασίας ἢ περιμονία τῆς ἐν τῇ ἐρήμῳ κατοικίας . Προπέμπουσιν οὖν αὐτὸν σὺν τῷ ἰδίῳ ἀδελφῷ . Οἱ δὲ ἀπεσταλμένοι , παραγενόμενοι ἐν τῇ Ἀρμενίων χώρᾳ , τοὺς δύο υἱοὺς Γρηγορίου παρέστησαν τῷ βασιλεῖ · οὓς δεξάμενος ὁ βασιλεὺς , σὺν αὐτοῖς εἰς ἐκζήτησιν τοῦ ἁγίου Γρηγορίου ἐξῆλθεν , ὅπου δὴ εὕροι · καὶ ἐλθὼν εὑρίσκει αὐτὸν ἐν τῇ Δαραναλητῶν πατρίδι , ἐν τῷ ὄρει τῷ καλουμένῳ Μαναὰρχ , ἐν τῇ ἐρήμῳ . Παρεκάλεσεν οὖν ὁ βασιλεὺς Τηρηδάτιος τὸν τὸν ἅγιον Γρηγόριον , Ἀνθ’ ὧν , φησὶν , οὐκ ἠβουλήθης παραμεῖναι ἡμῖν , ἀγαπήσας τὴν ἐρημίαν καὶ τὸν μοναστικὸν βίον , χειροτόνησον ἡμῖν ἐπίσκοπον τὸν ἅγιον υἱὸν Ἀρωστάκην ἀντὶ σοῦ . Ὅ δὴ καὶ πεποίηκεν αὐτὸς , κατὰ τὸ γεγραμμένον · Ἀντὶ τῶν πατρῶν σου ἐγενήθησαν οἱ υἱοί σου . Καταστήσεις αὐτοὺς ἄρχοντας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν .
Lemmas: ὁ δέ πέμπω παρά ὁ βασιλεύς ὁ πρῶτος , στρατοπεδάρχης πᾶς ὁ μέγας Ἀρμένιος , ὁ δύο , Τασάτης Ἀσουκῶων πατρίς ἄρχω , ὁ τρίτος Δατᾶς , ὁ προμηνυτής ὁ βασιλεύς . παραγίγνομαι οὗτος ἐν ὁ Καππαδόκαι χώρα , εὑρίσκω ὁ Οὐρθάνην ἐν ὁ Καισαρεύς πόλις . ὁ δέ ἅγιος Ἀρωστάκης οἰκέω ἐν ὁ ἐρῆμος ἀναχωρητής , ὅστις οὐ πείθω χωρίζω ὁ ἡσυχία , καί συνέρχομαι αὐτός , εἰμί μή γίγνομαι συνέλευσις πλῆθος Χριστιανός · ἕ καί πᾶς ποιέω , ποιέω ἅμα αὐτός συνέρχομαι αὐτός , φάσκω · Βελτίων σύ ὑπάρχω ὁ κόπος ὁ ὁ Θεός ἐργασία ἢ περιμονία ὁ ἐν ὁ ἐρῆμος κατοίκιος . προπέμπω οὖν αὐτός σύν ὁ ἴδιος ἀδελφός . ὁ δέ ἀποστέλλω , παραγίγνομαι ἐν ὁ Ἀρμένιος χώρα , ὁ δύο υἱός Γρηγόριος παρίστημι ὁ βασιλεύς · ὅς δέχομαι ὁ βασιλεύς , σύν αὐτός εἰς ἐκζήτησις ὁ ἅγιος Γρηγόριος ἐξέρχομαι , ὅπου δή εὑρίσκω · καί ἔρχομαι εὑρίσκω αὐτός ἐν ὁ Δαραναλητῶν πατρίς , ἐν ὁ ὄρος ὁ καλέω Μαναὰρχ , ἐν ὁ ἐρῆμος . παρακαλέω οὖν ὁ βασιλεύς Τηρηδάτιος ὁ ὁ ἅγιος Γρηγόριος , ἀντί ὅς , φημί , οὐ βούλομαι παραμένω ἐγώ , ἀγαπάω ὁ ἐρημία καί ὁ μοναστικός βίος , χειροτονέω ἐγώ ἐπίσκοπος ὁ ἅγιος υἱός Ἀρωστάκην ἀντί σύ . ὅς δή καί ποιέω αὐτός , κατά ὁ γράφω · ἀντί ὁ πατήρ σύ γίγνομαι ὁ υἱός σύ . καθίστημι αὐτός ἄρχω ἐπί πᾶς ὁ γῆ .
agathange.fragmenta 5.161
Οὗτος ὁ Ἀρωστάκης , ὑπερβαλλόντως κάλλιστος εὑρεθεὶς , ἐπλεόνασε τὴν διδασκαλίαν ὑπὲρ τὸν πατέρα , καὶ μετ’ αὐτὸν κρατήσας τοῦ πατρικοῦ τόπου , παρέλαβε τοὺς οἴακας τοῦ καθολικοῦ θρόνου τῆς μεγάλης Ἀρμενίας . Τότε καὶ αὐτὸς ὁ ἅγιος Γρηγόριος ἐκπορεύεται περιελθεῖν τοὺς τόπους , καὶ τὰς διαταγὰς τῶν μαθητευομένων περιεργάσασθαι , ὅπως παραμυθήσηται αὐτοὺς , καὶ χαροποιήσῃ , καὶ πλεῖον στηρίξῃ .
Lemmas: οὗτος ὁ Ἀρωστάκης , ὑπερβαλλόντως καλός εὑρίσκω , πλεονάζω ὁ διδασκαλία ὑπέρ ὁ πατήρ , καί μετά αὐτός κρατέω ὁ πατρικός τόπος , παραλαμβάνω ὁ Οἴαξ ὁ καθολικός θρόνος ὁ μέγας Ἀρμένιος . τότε καί αὐτός ὁ ἅγιος Γρηγόριος ἐκπορεύω περιέρχομαι ὁ τόπος , καί ὁ διαταγή ὁ μαθητεύω περιεργάζομαι , ὅπως παραμυθέομαι αὐτός , καί χαροποίηση , καί πλείων στηρίζω .
agathange.fragmenta 5.163
Τούτων δὲ οὕτως ἐχόντων , ἐν τοῖς καιροῖς ἐκείνοις ἐβασίλευσεν Κωνσταντῖνος , οὑὸς Κωνσταντίου βασιλέως , ἐν τῇ χώρᾳ τῶν Σπανιῶν καὶ Γαλλιῶν , καὶ ἐπίστευσεν εἰς Θεὸν , τὸν ποιητὴν οὐρανοῦ καὶ γῆς , καὶ εἰς τὸν αὐτοῦ Υἱὸν , τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ , τὸν μονογενῆ , καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα τῆς θεότητος αὐτοῦ . Οὗτος , συναθροίσας ἄπειρον πλῆθος ἐπὶ τὴν μεγάλην θάλασσαν , τὴν ἐν τῷ Ὠκεανῷ , τοῦτον τὸν λόγον τὸν περὶ τῆς πίστεως πᾶσι διέθετο , ἵνα ὁμοθυμαδὸν πάντες τῇ ἀληθείᾳ πάντες πιστεύσωσιν ( f . πιστεύσωσιν , πάντες ) , ἐν ἐνὶ θεολόγῳ φθόγγῳ ἐπὶ τὸ αὐτὸ τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ ἐπιτελοῦντες , ὥστε ἑνὸς Θεοῦ προσκυνητὰς γενέσθαι · καὶ θαῤῥήσας τῷ Θεῷ τὰ τῶν Ἑλλήνων βασιλέων ὥρμησεν , καὶ εὐθέως ἐξολοθρεύσας ἀπώλεσεν πάντας , διὰ τῆς δυνάμεως τοῦ δεσποτικοῦ σημείου , τοὺς ἀκαθάρτους καὶ παρανόμους βασιλεῖς , τὸν Διοκλητιανὸν καὶ Μαρκιανὸν καὶ Μαξιμιανὸν καὶ Λικινιανὸν καὶ Μαξέντιον , καὶ πᾶν ἀκάθαρτον γένος τῶν ἐθνικῶν βασιλέων ἐξῆρεν ἐκ μέσου , καὶ ᾠκοδόμησεν ἐκκλησίας , καὶ τὰ κατεστρεμμένα θυσιαστήρια ἔστησεν ἐν τοῖς οἴκοις τοῦ Θεοῦ . Ἐξεδωμάτωσεν δὲ καὶ μαρτύρια , καὶ ἐπλήθυνε τοὺς λειτουργοὺς αὐτῶν , προσέθηκέν τε τιμὴν καὶ τοῖς ἱερεῦσι τοῦ Θεοῦ . Καὶ ἐποίησεν εἰρήνην τοῖς ἐπιγείοις , καὶ ἐξῆρεν ἐκ μέσου τὰ σκάνδαλα , ἵνα μηδεὶς ἐν μηδενὶ προσκόψῃ εἰς τὴν θεϊκὴν πορείαν . Κατέστρεψεν δὲ καὶ τὰ βδελυκτὰ ἱερὰ τῶν διαμόνων , καὶ τοὺς ὑπηρέτας αὐτῶν φυγάδας ποιήσας ἐξήλειψεν . Δῶρα δὲ καὶ τιμὴν ἐχαρίσατο τοῖς ἐν τῇ ἀληθινῇ θεοσεβείᾳ ἐμμείνασιν , καὶ μὴ ἀφισταμένοις τῆς εὐθύτητος .
Lemmas: οὗτος δέ οὕτως ἔχω , ἐν ὁ καιρός ἐκεῖνος βασιλεύω Κωνσταντῖνος , οὑὸς Κωνστάντιος βασιλεύς , ἐν ὁ χώρα ὁ σπανίζω καί Γαλλίας , καί πιστεύω εἰς θεός , ὁ ποιητής οὐρανός καί γῆ , καί εἰς ὁ αὐτός υἱός , ὁ λόγος ὁ Θεός , ὁ μονογενής , καί ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁ θεότης αὐτός . οὗτος , συναθροίζω ἤπειρος πλῆθος ἐπί ὁ μέγας θάλασσα , ὁ ἐν ὁ Ὠκεανός , οὗτος ὁ λόγος ὁ περί ὁ πίστις πᾶς διατίθημι , ἵνα ὁμοθυμαδόν πᾶς ὁ ἀλήθεια πᾶς πιστεύω ( f . πιστεύω , πᾶς ) , ἐν ἐν θεολόγος φθόγγος ἐπί ὁ αὐτός ὁ ἐντολή ὁ Θεός ἐπιτελέω , ὥστε εἷς Θεός προσκυνητής γίγνομαι · καί θαρσέω ὁ Θεός ὁ ὁ Ἕλλην βασιλεύς ὁρμάω , καί εὐθύς ἐξολοθρεύω ἀπόλλυμι πᾶς , διά ὁ δύναμις ὁ δεσποτικός σημεῖον , ὁ ἀκάθαρτος καί παράνομος βασιλεύς , ὁ Διοκλητιανός καί Μαρκιανός καί Μαξιμιανός καί Λικινιανός καί Μαξέντιος , καί πᾶς ἀκάθαρτος γένος ὁ ἐθνικός βασιλεύς ἐξαίρω ἐκ μέσος , καί οἰκοδομέω ἐκκλησία , καί ὁ καταστρέφω θυσιαστήριον ἵστημι ἐν ὁ οἶκος ὁ Θεός . Ἐξεδωμάτωσεν δέ καί μαρτύριον , καί πληθύνω ὁ λειτουργός αὐτός , προστίθημι τε τιμή καί ὁ ἱερεύς ὁ Θεός . καί ποιέω εἰρήνη ὁ ἐπίγειος , καί ἐξαίρω ἐκ μέσος ὁ σκάνδαλον , ἵνα μηδείς ἐν μηδείς προσκόπτω εἰς ὁ θεικός πορεία . καταστρέφω δέ καί ὁ βδελυκτός ἱερόv ὁ διάμονος , καί ὁ ὑπηρέτης αὐτός φυγάς ποιέω ἐξαλείφω . Δῶρα δέ καί τιμή χαρίζομαι ὁ ἐν ὁ ἀληθινός θεοσέβεια ἐμμένω , καί μή ἀφίστημι ὁ εὐθύτης .
agathange.fragmenta 5.164
Τούτου οὖν ἕνεκεν ἐχαρίσθη αὐτῷ νίκη πρὸς πάντας . Ἀνεδέξατο γὰρ εἰς αὐτὸν καὶ τὸ σημεῖον , τὸ τοῦ ἀεὶ νικῶντος σταυροῦ , καὶ τὰ προστάγματα τῆς ἀληθινῆς ἐντολῆς , καὶ ἐμμένειν ἐν τῇ ἑδραίᾳ πίστει τοῦ Κυρίου ἐπηγγείλατο , καὶ ταύτην διὰ γραμμάτων εἰς τὴν οἰκουμένην ἥπλωσεν . Ἐξέπληξεν δὲ πάντας τῇ ἀνικήτῳ δυνάμει διὰ τῆς φωτοφόρου πίστεως , καὶ εὐσεβῶς τῷ δεσπότῃ αὐτοῦ προκείμενος διετέλεσεν . Οὕτως ὑπερισχύσας ἐφυγάδευσε τὴν στρατιὰν τοῦ σκότους , καὶ ἀνώτερος πάντων ἐγένετο . Τοὺς δὲ ὑποταγέντας τῇ προσκυνήσει τῆς ἀληθείας , ὡς φίλους , μετὰ πλείστης τιμῆς οἰκείους ἑαυτῷ ἐποίει , καὶ τούτῳ τῷ τρόπῳ πάντων τῶν ἀνθρώπων δυνατώτερος εὑρεθεὶς τὴν ἰδίαν βασιλείαν παρὰ τοῦ Θεοῦ δεδομένην ὄντως βασιλείαν ἡγεῖτο . Ἐπὶ τοσοῦτον δὲ προέκοψεν ἐν τῇ εὐαρεστήσει τοῦ Θεοῦ , ὥστε πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ ὑπ’ ἀγγέλων ὑπηρετεῖσθαι , καὶ τὸ σημειόχριστον διάδημα ἐπὶ τῆς κεφαλῆς κατὰ πρωὶ ἐπιτιθέναι . Οὕτως θεωρῶν οὐράνιον ἄγγελον τῇ ἰδίᾳ ὑπηρεσίᾳ ὁ μακαρίτης , ποθεινότατος πᾶσιν ἐγένετο ὁ εὐσεβέστατος βασιλεὺς Κωνσταντῖνος · ὃς καὶ τὴν ἰδίαν ἁλουργίδα τῷ Χριστῷ προσανέθηκε . Διὰ γὰρ τῆς ἐνούσης αὐτῷ θεοσεβείας πάντας ὑπερνικήσας , ἔστησε τὴν βασιλείαν αὐτοῦ ἐν πίστει , καὶ ἐν πάσαις ταῖς ἐκκλησίαις ἐβεβαίωσε τὴν ἀληθινὴν πίστιν .
Lemmas: οὗτος οὖν ἕνεκα χαρίζομαι αὐτός νίκη πρός πᾶς . ἀναδέχομαι γάρ εἰς αὐτός καί ὁ σημεῖον , ὁ ὁ ἀεί Νίκη σταυρός , καί ὁ πρόσταγμα ὁ ἀληθινός ἐντολή , καί ἐμμένω ἐν ὁ ἑδραῖος πίστις ὁ κύριος ἐπαγγέλλω , καί οὗτος διά γράμμα εἰς ὁ οἰκέω ἁπλόω . ἐκπλήσσω δέ πᾶς ὁ ἀνίκητος δύναμις διά ὁ φωτοφόρος πίστις , καί εὐσεβής ὁ δεσπότης αὐτός πρόκειμαι διατελέω . οὕτως ὑπερισχύω φυγαδεύω ὁ στρατία ὁ σκότος , καί ἀνώτερος πᾶς γίγνομαι . ὁ δέ ὑποτάσσω ὁ προσκυνέω ὁ ἀλήθεια , ὡς φίλος , μετά πλεῖστος τιμή οἰκεῖος ἑαυτοῦ ποιέω , καί οὗτος ὁ τρόπος πᾶς ὁ ἄνθρωπος δυνατός εὑρίσκω ὁ ἴδιος βασίλειος παρά ὁ Θεός δίδωμι εἰμί βασίλειος ἡγέομαι . ἐπί τοσοῦτος δέ προκόπτω ἐν ὁ εὐαρέστησις ὁ Θεός , ὥστε πᾶς ὁ ἡμέρα ὁ ζωή αὐτός ὑπό ἄγγελος ὑπηρετέω , καί ὁ σημειόχριστος διάδημα ἐπί ὁ κεφαλή κατά πρωί ἐπιτίθημι . οὕτως θεωρός οὐράνιος ἄγγελος ὁ ἴδιος ὑπηρεσία ὁ μακαρίτης , ποθεινότατος πᾶς γίγνομαι ὁ εὐσεβής βασιλεύς Κωνσταντῖνος · ὅς καί ὁ ἴδιος ἁλουργίς ὁ Χριστός προσανατίθημι . Ζεύς γάρ ὁ ἔνειμι αὐτός θεοσέβεια πᾶς ὑπερνικάω , ἵστημι ὁ βασίλειος αὐτός ἐν πίστις , καί ἐν πᾶς ὁ ἐκκλησία βεβαιόω ὁ ἀληθινός πίστις .
agathange.fragmenta 5.165
Τούτων δὲ ἀκουστῶν γενομένων ἐν τῇ Ἀρμενίων χώρᾳ , καὶ ἐν τῷ παλατίῳ τῆς βασιλείας τῶν Ἀρσακιτῶν πρὸς Τηρηδάτιον βασιλέα τῆς μεγάλης Ἀρμενίας , πολλὴν εὐχαριστίαν προσενέγκας τῷ Θεῷ , μετὰ πλείστης χαρᾶς καὶ εὐφροσύνης εὐλόγησεν τὸν Κύριον , ὅτι ἐν πάσῃ τῇ γῇ δοξάζεται τὸ πανάγιον αὐτοῦ ὄνομα . Ὅτε οὖν ἤκουσε τοιαῦτα ὁ βασιλεὺς , ἐβουλεύσατο μετὰ σπουδῆς πορευθῆναι πρὸς αὐτὸν , καὶ ἕτοιμος γενόμενος παραλαμβάνει τὸν μέγαν ἀρχιεπίσκοπον Γρηγόριον , καὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ἀρωστάκην ἐπίσκοπον , καὶ ἀπὸ τῶν περὶ αὐτὸν ἐνδόξων τοὺς τέσσαρας τιμιωτάτους τοῦ ἰδίου παλατίου , τὸν πρῶτον τοποκράτορα ἀπὸ Νορσιρέων μερῶν , τὸν δεύτερον τοποκράτορα ἀπὸ τῶν τῆς Ἀσσυρίας μερῶν , τὸν δὲ τρίτον ἀπὸ τῶν Ἀρουαστῶν μερῶν , τὸν δὲ τέταρτον ἀπὸ τῶν Μασαχοῦ τῶν Οὕννων μερῶν , καὶ τὸν μέγιστον ἄρχοντα τοῦ οἴκου τῶν λεγομένων Ἀγγελιτῶν , καὶ τὸν στέφοντα τὸν βασιλέα ἄρχοντα , Ἄσπετ λεγόμενον , καὶ τὸν στρατοπεδάρχην τὸν μέγαν , καὶ τὸν ἄρχοντα Μακιτῶν , καὶ τὸν ἄρχοντα Συνιστῶν , καὶ τὸν ἄρχοντα Ῥεστουνιτῶν , καὶ ἀπογράφοντα ἄρχοντα , καὶ τὸν ἐθνάρχην Σαπιανῶν , καὶ τὸν ἄρχοντα Πασκαπετέων , καὶ πλείστους τῶν ἄλλων μεγάλων , καὶ ἑβδομήκοντα χιλιάδας ἐκλεκτῶν στρατοπέδων .
Lemmas: οὗτος δέ ἀκουστής γίγνομαι ἐν ὁ Ἀρμένιος χώρα , καί ἐν ὁ Παλάτιον ὁ βασίλεια ὁ αρσακιος πρός Τηρηδάτιον βασιλεύς ὁ μέγας Ἀρμένιος , πολύς εὐχαριστία προσφέρω ὁ Θεός , μετά πλεῖστος χαρά καί Εὐφρόσυνος εὐλογέω ὁ κύριος , ὅτι ἐν πᾶς ὁ γῆ δοξάζω ὁ πανάγιος αὐτός ὄνομα . ὅτε οὖν ἀκούω τοιοῦτος ὁ βασιλεύς , βουλεύω μετά σπουδή πορεύω πρός αὐτός , καί ἑτοῖμος γίγνομαι παραλαμβάνω ὁ μέγας ἀρχιεπίσκοπος Γρηγόριος , καί ὁ υἱός αὐτός Ἀρωστάκην ἐπίσκοπος , καί ἀπό ὁ περί αὐτός ἔνδοξος ὁ τέσσαρες τίμιος ὁ ἴδιος Παλάτιον , ὁ πρῶτος τοποκράτωρ ἀπό νορσιρεω μέρος , ὁ δύο τοποκράτωρ ἀπό ὁ ὁ Ἀσσυρία μέρος , ὁ δέ τρίτος ἀπό ὁ αρουαστος μέρος , ὁ δέ τέταρτος ἀπό ὁ Μασαχοῦ ὁ Οὗννος μέρος , καί ὁ μέγας ἄρχω ὁ οἶκος ὁ λέγω αγγελιος , καί ὁ στέφω ὁ βασιλεύς ἄρχω , Ἄσπετος λέγω , καί ὁ στρατοπεδάρχης ὁ μέγας , καί ὁ ἄρχω μακιος , καί ὁ ἄρχω συνιστάω , καί ὁ ἄρχω ρεστουνιος , καί ἀπογράφω ἄρχω , καί ὁ ἐθνάρχης Σαπιανῶν , καί ὁ ἄρχω Πασκαπετέων , καί πλεῖστος ὁ ἄλλος μέγας , καί ἑβδομήκοντα χιλιάς ἐκλεκτός στρατόπεδον .
agathange.fragmenta 5.166
Ἐξελθὼν οὖν Ἀραρὰτ τῆς πατρίδος , καὶ Οὐαλαρσαπὰτ τῆς πόλεως , ἐπέρασεν εἰς τὰ μέρη τῆς Ἰωνίς . Πολλὰς δὲ ἡμέρας διανύσας ἐν πλείστῃ εὐφροσύνῃ καὶ τιμῇ καὶ ἑτοιμασίᾳ κατὰ τὰ πόλεις ὑπὸ πάντων τῶν ἀρχόντων μετὰ μείζονος ὑποδοχῆς διὰ γῆς τε καὶ θαλάσσης ἐπειγόμενος , ἔφθασεν ἐν τῇ χώρᾳ τῶν Ἰταλῶν , εἰς τὴν βασιλεύουσαν πόλιν τῶν Ῥωμαίων · καὶ περὶ τοῦτο παραυτίκα ἐμηνύθη ἐν τῷ βασιλικῷ παλατίῳ . Ἀκούσας δὲ ὁ θεοσεβέστατος βασιλεὺς καὶ τιμιώτατος τῶν βασιλέων Κωνσταντῖνος , καὶ ὁ ἀρχιεπίσκοπος , εἰσπορευόμενος ἐν τῷ αὐτοῦ παλατίῳ πάντοτε , ὁ καλούμενος Εὐσέβιος , μετὰ μεγίστης τιμῆς καὶ ἀγάπης ἐξῆλθον εἰς ἀπάντησιν αὐτῶν , καὶ ἡτοίμασαν ξένια ἐν τῇ αὐτῇ οἰκουμένῃ πόλει , ὅπως ἀναπαύσηται ἀπὸ τοῦ μήκους τῆς ὁδοιπορίας . Θαυμάσας οὖν ὁ θεοφιλέστατος Καῖσαρ Κωνσταντῖνος , ἐπηρώτα τὸν βασιλέα Τηρηδάτιον , λέγων · Πῶς πρὸς σὲ τὰ θαυμάσια τοῦ Θεοῦ γέγονεν , ἀδελφέ ; Ὁ δὲ διηγήσατο πάντα ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ Καίσαρος τὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ γεγενημένην φιλανθρωπίαν , καὶ τὴν τιμωρίαν τοῦ γενέσθαι ἐν μορφῇ κτηνῶν ἀνεπαισχύντως ἐξαγγείλας , καὶ τὴν ὑπομονὴν τῶν ἀθλοφόρων μαρτύρων , καὶ πάντα τὰ πεπραγμένα λεπτομερῶς ἐξειπών · καὶ τὸν παρεστῶτα μέγαν Γρηγόριον ἐπὶ τοῦ Καίσαρος ἀποδεικνύων , Οὗτός ἐστιν , ἔφη , ὁ ἀνὴρ , δι’ οὗ ἡμεῖς ἔγνωμεν τὴν φιλανθρωπίαν τοῦ Θεοῦ , καὶ περὶ τοῦ ( l . τῆς τοῦ ) ἀνδρὸς καρτερίας καὶ ὑπομονῆς , καὶ τῶν σημείων καὶ θαυμάτων δι’ αὐτοῦ γενομένων .
Lemmas: ἐξέρχομαι οὖν Ἀραράτ ὁ πατρίς , καί Οὐαλαρσαπὰτ ὁ πόλις , πέρνημι εἰς ὁ μέρος ὁ Ἰωνίς . πολύς δέ ἡμέρα διανύω ἐν πλεῖστος Εὐφρόσυνος καί τιμή καί ἑτοιμασία κατά ὁ πόλις ὑπό πᾶς ὁ ἄρχω μετά μείζων ὑποδοχή διά γῆ τε καί θάλασσα ἐπείγω , φθάνω ἐν ὁ χώρα ὁ Ἰταλός , εἰς ὁ βασιλεύω πόλις ὁ Ῥωμαῖος · καί περί οὗτος παραυτίκα μηνύω ἐν ὁ βασιλικός Παλάτιον . ἀκέω δέ ὁ θεοσεβής βασιλεύς καί τίμιος ὁ βασιλεύς Κωνσταντῖνος , καί ὁ ἀρχιεπίσκοπος , εἰσπορεύω ἐν ὁ αὐτός Παλάτιον πάντοτε , ὁ καλέω Εὐσέβιος , μετά μέγας τιμή καί ἀγάπη ἐξέρχομαι εἰς ἀπάντησις αὐτός , καί ἑτοιμάζω ξένιος ἐν ὁ αὐτός οἰκέω πόλις , ὅπως ἀναπαύω ἀπό ὁ μῆκος ὁ ὁδοιπορία . θαυμάζω οὖν ὁ θεοφιλής Καῖσαρ Κωνσταντῖνος , ἐπερωτάω ὁ βασιλεύς Τηρηδάτιον , λέγω · Πῶς πρός σύ ὁ θαυμάσιος ὁ Θεός γίγνομαι , ἀδελφός ; ὁ δέ διηγέομαι πᾶς ἀκριβῶς ἐπί ὁ Καῖσαρ ὁ παρά ὁ Θεός γίγνομαι φιλανθρωπία , καί ὁ τιμωρία ὁ γίγνομαι ἐν μορφή κτῆνος ἀνεπαίσχυντος ἐξαγγέλλω , καί ὁ ὑπομονή ὁ αθλοφόρος μάρτυς , καί πᾶς ὁ πράσσω λεπτομερῶς ἐξεῖπον · καί ὁ παρίστημι μέγας Γρηγόριος ἐπί ὁ Καῖσαρ ἀποδείκνυμι , οὗτος εἰμί , φημί , ὁ ἀνήρ , διά ὅς ἐγώ γιγνώσκω ὁ φιλανθρωπία ὁ Θεός , καί περί ὁ ( l . ὁ ὁ ) ἀνήρ καρτερία καί ὑπομονή , καί ὁ σημεῖον καί θαῦμα διά αὐτός γίγνομαι .
agathange.fragmenta 5.167
Διὸ ὑπερθαυμάσας ὁ θειότατος Καῖσαρ Κωνσταντῖνος , καὶ ταπεινώσας ἑαυτὸν , ἔπεσεν εἰς τοὺς πόδας τοῦ ἁγίου Γρηγορίου , ἵνα εὐλογηθῇ παρ’ αὐτοῦ · πρεπόντως δὲ αὐτὸν τιμήσας , ὡς τοῦ Χριστοῦ ὁμολογητὴν , ἀξίως καὶ τὸν βασιλέα Τηρηδάτιον ἀδελφικῷ φιλήματι προσεδέξατο , καὶ ἠγάπησεν αὐτὸν , ὡς γνησιώτατον ἀδελφὸν , καὶ ὁμόψυχον , μάλιστα θεωρῶν αὐτὸν φιλόχριστον · καὶ διαθήκην πρὸς αὐτὸν διέθετο , μεσίτην ποιησάμενος αὐτῶν τὴν εἰς τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν πίστιν , ὅπως ἀπαραλείπτως ἡ φιλία μεταξὺ τῆς βασιλείας αὐτῶν εἰς τέλος διατηρηθείη · καὶ περισσῶς ἐβεβαίωσε τὸν βασιλέα τῆς Ἀρμενίας ἐν τῇ ὁμολογίᾳ τῆς ἁγίας Τριάδος . Περὶ δὲ τῶν παναγίων τοῦ Θεοῦ μαρτύρων Κωνσταντῖνος ὁ μέγας Καῖσαρ διηγήσατο , πῶς ἐν Ῥωμίᾳ οὖσαι ἐβίωσαν , καθὼς πάλαι περὶ αὐτῶν ἠπίστατο τὴν εὐάρεστον αὐτῶν τῷ Θεῷ πολιτείαν , καὶ πῶς συγγενίδες αὐτοῦ ὑπάρχουσαι , πάντων ὁμοῦ διὰ τὸν Χριστὸν κατεφρόνησαν . Ἐξεῖπεν δὲ αὐτῷ καὶ τὴν νίκην τὴν δοθεῖσαν αὐτῷ παρὰ τοῦ Θεοῦ πρὸς πάντας τοὺς ἐχθροὺς τῆς ἀληθείας , πῶς πάντων περιεγένετο , καί φησιν πρὸς αὐτόν · Γίνωσκε , ἀδελφὲ , ὅτι ὁ Θεὸς ἐν πάσῃ τῇ γῇ ἀποδείκνυσι τὸ ἔλεος τῆς δεσποτείας αὐτοῦ , ὅπως πάντα τὰ ποιήματα αὐτοῦ γνώσωνται αὐτὸν καὶ γένωνται προσκυνηταὶ τῆς ἀληθείας · τοὺς γὰρ τοιούτους προσκυνητὰς βούλεται .
Lemmas: Διὸ ὑπερθαυμάζω ὁ θεῖος Καῖσαρ Κωνσταντῖνος , καί ταπεινόω ἑαυτοῦ , πίπτω εἰς ὁ πούς ὁ ἅγιος Γρηγόριος , ἵνα εὐλογέω παρά αὐτός · πρεπόντως δέ αὐτός τιμάω , ὡς ὁ Χριστός ὁμολογητής , ἀξίως καί ὁ βασιλεύς Τηρηδάτιον ἀδελφικός φίλημα προσδέχομαι , καί ἀγαπάω αὐτός , ὡς γνήσιος ἀδελφός , καί ὁμόψυχος , μάλιστα θεωρός αὐτός φιλόχριστος · καί διαθήκη πρός αὐτός διατίθημι , μεσίτης ποιέω αὐτός ὁ εἰς ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός πίστις , ὅπως ἀπαράλειπτος ὁ φίλιος μεταξύ ὁ βασίλεια αὐτός εἰς τέλος διατηρέω · καί περισσός βεβαιόω ὁ βασιλεύς ὁ Ἀρμένιος ἐν ὁ ὁμολογία ὁ ἅγιος Τριάς . περι δέ ὁ πανάγιος ὁ Θεός μάρτυς Κωνσταντῖνος ὁ μέγας Καῖσαρ διηγέομαι , πῶς ἐν Ρωμιά εἰμί βιόω , καθώς πάλαι περί αὐτός ἐπίσταμαι ὁ Εὐάρεστον αὐτός ὁ Θεός πολιτεία , καί πῶς συγγενίς αὐτός ὑπάρχω , πᾶς ὁμοῦ διά ὁ Χριστός καταφρονέω . ἐξεῖπον δέ αὐτός καί ὁ Νίκη ὁ δίδωμι αὐτός παρά ὁ Θεός πρός πᾶς ὁ ἐχθρός ὁ ἀλήθεια , πῶς πᾶς περιγίγνομαι , καί φημί πρός αὐτός · γιγνώσκω , ἀδελφός , ὅτι ὁ θεός ἐν πᾶς ὁ γῆ ἀποδείκνυμι ὁ ἔλεος ὁ δεσποτεία αὐτός , ὅπως πᾶς ὁ ποίημα αὐτός γιγνώσκω αὐτός καί γίγνομαι προσκυνητής ὁ ἀλήθεια · ὁ γάρ τοιοῦτος προσκυνητής βούλομαι .
agathange.fragmenta 5.168
Μετὰ δὲ ταῦτα τιμηθέντες πρεπόντως ἀπὸ τῶν βασιλικῶν , καὶ τῶν ἐκκλησιῶν , καὶ τιμιωτάτων ἀρχόντων τῆς πόλεως ἐν δώροις μείζοσι , μετὰ πολλῆς εὐνοίας συνετάξατο τῷ θείῳ Αὐγούστῳ . Δεξάμενος δὲ ἀσπασμὸν καὶ ἀπὸ τοῦ ἀρχιεπισκόπου τῆς ἐκκλησίας , καὶ τῶν ἐνδοξοτάτων ἀρχόντων , ἐξῆλθεν μετὰ πάσης τιμῆς . Ἀναβιβάσαντες δὲ αὐτοὺς ἐν χρυσεμπάστοις ἅρμασιν , κελεύσαντος τοῦ Καίσαρος οὕτως , προεπέμποντο εὐπρεπῶς ἐπὶ τὴν βασιλικὴν ὁδόν . Λαμπρότατοι δὲ φανέντες πάσαις ταῖς πόλεσι , καὶ κατὰ τὸ βασιλικὸν ἀξίωμα παρὰ πάντων τιμηθέντες , ἔφθασαν εἰς τὴν τῶν Ἀρμενίων χώραν , ἐν πατρίδι Ἀραρὰτ , ἐν πόλει Οὐαλαρσαπὰτ , ἔνθα τὰ κοιμητήρια ἦν τῶν μαρτύρων , φέροντες καὶ τὰ παρασχεθέντα δῶρα , χρυσὸν καὶ ἄργυρον καὶ τιμιώτατα σκεύη , ἐπὶ τῷ ἀναθέσθαι τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίας , καὶ τοῖς εὐκτηρίοις τῶν μαρτύρων . Ἔδωκεν δὲ καὶ ὁ μέγας Καῖσαρ εἰς τιμῆν τῶν μαρτύρων χρυσᾶ κειμήλια · οἱ δὲ καὶ προσανέθηκαν , καὶ πλέον τῆς ἰδίας ἐκκλησίας ἐκόσμησαν . Ὁ δὲ μέγας Γρηγόριος ἤρξατο περινοστεῖν τοὺς μαθητευομένους , καὶ ἐπὶ πλεῖον αὐτοὺς στηρίζειν τῷ ἀληθινῷ κηρύγματι .
Lemmas: μετά δέ οὗτος τιμάω πρεπόντως ἀπό ὁ βασιλικός , καί ὁ ἐκκλησία , καί τίμιος ἄρχω ὁ πόλις ἐν δῶρον μείζων , μετά πολύς εὔνοια συντάσσω ὁ θεῖον Αὔγουστος . δέχομαι δέ ἀσπασμός καί ἀπό ὁ ἀρχιεπίσκοπος ὁ ἐκκλησία , καί ὁ ἔνδοξος ἄρχω , ἐξέρχομαι μετά πᾶς τιμή . ἀναβιβάζω δέ αὐτός ἐν χρυσέμπαστος ἅρμα , κελεύω ὁ Καῖσαρ οὕτως , προπέμπω εὐπρεπῶς ἐπί ὁ βασιλικός ὁδός . λαμπρός δέ φαίνω πᾶς ὁ πόλις , καί κατά ὁ βασιλικός ἀξίωμα παρά πᾶς τιμάω , φθάνω εἰς ὁ ὁ Ἀρμένιος χώρα , ἐν πατρίς Ἀραράτ , ἐν πόλις Οὐαλαρσαπὰτ , ἔνθα ὁ κοιμητήριον εἰμί ὁ μάρτυς , φέρω καί ὁ παρέχω Δῶρα , χρυσός καί ἄργυρος καί τίμιος σκεῦος , ἐπί ὁ ἀνατίθημι ὁ ὑπηρεσία ὁ ὁ Θεός ἐκκλησία , καί ὁ εὐκτήριον ὁ μάρτυς . δίδωμι δέ καί ὁ μέγας Καῖσαρ εἰς τιμή ὁ μάρτυς χρύσεος κειμήλιον · ὁ δέ καί προσανατίθημι , καί πλέω ὁ ἴδιος ἐκκλησία κοσμέω . ὁ δέ μέγας Γρηγόριος ἄρχω περινοστέω ὁ μαθητεύω , καί ἐπί πλείων αὐτός στηρίζω ὁ ἀληθινός κήρυγμα .
agathange.fragmenta 5.169
Τούτων δὲ οὕτως ἐχόντων , μετὰ ταῦτα ἐκέλευσεν ὁ μέγας Καῖσαρ Αὔγουστος Κωνσταντῖνος σύνοδον πάντων τῶν ἐπισκόπων γενέσθαι ἐν τῇ Νικαέων πόλει . Τότε ὁ μέγας βασιλεὺς Τηρηδάτιος καὶ ὁ ἅγιος καὶ καθολικὸς Γρηγόριος παρασκευάσαντες ἀπέστειλαν τὸν Ἀρωστάκην ἐπίσκοπον , υἱὸν δὲ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου , παραγενέσθαι ἐν τῇ Νικαέων πόλει μετὰ πάντων τῶν ἐπισκόπων , ἔνθα πάσῃ οἰκουμένῃ ἐξεδόθη ἡ ἀληθινὴ παράδοσις τῆς πίστεως , καὶ διατάξεις τῶν φωτοφόρων κανόνων , δεδομέναι εἰς εὐαρέστησιν τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου . Ἐν ταύτῃ τῇ συνόδῳ εἰσελθὼν ὁ μέγας Καῖσαρ Κωνσταντῖνος , ὡμολόγησε τὴν ὀρθὴν πίστιν , καὶ παρὰ πάσης τῆς συνόδου εὐλογηθεὶς καὶ στεφθεὶς , τὸ ἐπαινετὸν ὄνομα ἐν τῇ γῇ κατέλιπεν , καὶ τὴν δικαιοσύνην ἐν τῷ οὐρανῷ προέπεμψεν . Ὁ δὲ μακαριώτατος Ἀρωστάκης ἤρχετο ἐλλαμφθεὶς ἀπὸ τῆς πίστεως τῆς ἁγίας καὶ θεοπρεπεστάτης συνόδου σὺν τοῖς κανόσι τῶν Νικαέων . Ἔφθασε δὲ ἐν τῇ τῆς Ἀρμενίας χώρᾳ , καὶ προσήνεγκε τῷ βασιλεῖ καὶ τῷ ἁγίῳ ἀρχιεπισκόπῳ τὴν ἐνεχθεῖσαν παράδοσιν . Ἐν ταύτῃ οὖν τῇ πίστει ὁ ἅγιος Γρηγόριος καὶ τοῖς κανόσι φωτίσας τὴν κληρωθεῖσαν αὐτῷ χώραν τῆς Ἀρμενίας , συμπράττοντος δὲ καὶ τοῦ βασιλέως Τηρηδάτου , πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ ἐφωταγώγησε πάντας .
Lemmas: οὗτος δέ οὕτως ἔχω , μετά οὗτος κελεύω ὁ μέγας Καῖσαρ Αὔγουστος Κωνσταντῖνος σύνοδος πᾶς ὁ ἐπίσκοπος γίγνομαι ἐν ὁ Νικαεύς πόλις . τότε ὁ μέγας βασιλεύς Τηρηδάτιος καί ὁ ἅγιος καί καθολικός Γρηγόριος παρασκευάζω ἀποστέλλω ὁ Ἀρωστάκην ἐπίσκοπος , υἱός δέ ὁ ἅγιος Γρηγόριος , παραγίγνομαι ἐν ὁ Νικαεύς πόλις μετά πᾶς ὁ ἐπίσκοπος , ἔνθα πᾶς οἰκέω ἐκδίδωμι ὁ ἀληθινός παράδοσις ὁ πίστις , καί διάταξις ὁ φωτοφόρος κανών , δίδωμι εἰς εὐαρέστησις ὁ Θεός ὁ ὕψιστος . ἐν οὗτος ὁ σύνοδος εἰσέρχομαι ὁ μέγας Καῖσαρ Κωνσταντῖνος , ὁμολογέω ὁ ὀρθός πίστις , καί παρά πᾶς ὁ σύνοδος εὐλογέω καί στέφω , ὁ ἐπαινετός ὄνομα ἐν ὁ γῆ καταλείπω , καί ὁ δικαιοσύνη ἐν ὁ οὐρανός προπέμπω . ὁ δέ μακάριος Ἀρωστάκης ἄρχω ἐλλάμπω ἀπό ὁ πίστις ὁ ἅγιος καί θεοπρεπής σύνοδος σύν ὁ κανών ὁ Νικαεύς . φθάνω δέ ἐν ὁ ὁ Ἀρμένιος χώρα , καί προσφέρω ὁ βασιλεύς καί ὁ ἅγιος ἀρχιεπίσκοπος ὁ φέρω παράδοσις . ἐν οὗτος οὖν ὁ πίστις ὁ ἅγιος Γρηγόριος καί ὁ κανών φωτίζω ὁ κληρόω αὐτός χώρα ὁ Ἀρμένιος , συμπράσσω δέ καί ὁ βασιλεύς Τηρηδάτου , πᾶς ὁ ἡμέρα ὁ ζωή αὐτός φωταγωγώ πᾶς .
agathange.fragmenta 5.171
..... Τούτῳ οὖν τῷ τρόπῳ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ ἀποστολικῶς διάγων , ἠκολούθει τοῖς παραγγέλμασι τῶν παραδεδωκότων . Τοῦτο ποιήσας μετὰ τῆς τελευτῆς αὐτοῦ ἐν πάσῃ ψυχῇ ἐγκατέθετο τὴν τοῦ Χριστοῦ φωταγωγοῦσαν ἀγάπην .
Lemmas: ..... οὗτος οὖν ὁ τρόπος πᾶς ὁ ἡμέρα ὁ ζωή αὐτός ἀποστολικός Διάγων , ἀκολουθέω ὁ παράγγελμα ὁ παραδίδωμι . οὗτος ποιέω μετά ὁ τελευτή αὐτός ἐν πᾶς Ψυχή ἐγκατατίθεμαι ὁ ὁ Χριστός φωταγωγέω ἀγάπη .
agathange.fragmenta 5.172
Ἡμεῖς δὲ , καθὼς ἐδεξάμεθα τὴν διάταξιν τοῦ σοῦ κράτους , ἄριστε βασιλέων Τηρηδάτιε , συγγράφειν τὰ ὑπομνήματα , ὡς χρηστοὺς χρονογραφίας τόμους , διελύψαμεν ( l . διελύσαμεν ) καὶ κατὰ τὸν τύπον τῆς ἑλληνικῆς παιδεύσεως ἀκολούθως τὰ πάντα συνεγραψάμεθα . Προσεσχηκότες δὲ καὶ , ὡς ἐν ἐσόπτρῳ , τῇ θεϊκῇ παραδόσει καὶ τῇ δεδομένῃ ἐντολῇ τῷ μεγάλῳ Μωϋσεἵ , ὅστις παραγενόμενος περὶ πάντων τῶν γενομένων πραγμάτων τὰ θεϊκὰ προστάγματα παρέδωκεν διὰ τῆς συγγραφῆς εἰς τήρησιν τῶν ἐν τοῖς μετέπειτα αἰῶσιν ἐρχομένων · ἀκολούθως δὲ καὶ τοῖς ἄλλοις προφήταις , οἷς ὁ Θεὸς ἐτάξατο , Λάβε σεαυτῷ , λέγων , τόμον νέον μέγαν , καὶ γράψεις ἐν αὐτῷ γραφίδι γραμματέως , καὶ ἀλλαχοῦ · Γράψον τὴν ὅρασιν ταύτην ἐν πλαξὶν καὶ ἐν βιβλίῳ , ἵνα οἱ ἀναγινώσκοντες παῤῥησίᾳ ἀναγνώσωνται . Ὁ δὲ ἅγιος Δαβὶς ῥητῶς περὶ πάντων τῶν ἐθνῶν τὸν κλῆρον τῶν θείων προσταγμάτων σημαίνει , φάσκων · Γραφήτω αὕτη εἰς γενεὰν ἑτέραν , καὶ Κύριος διηγήσεται ἐν γραφῇ λαῶν . Ὅπερ ἐλθὼν ἐπλήρωσεν Χριστὸς ὁ σωτὴρ ἡμῶν διὰ τῆς θεϊκῆς χάριτος , Ἐξέλθετε , λέγων , εἰς πάντα ἔθνη , καὶ κηρύξατε τὸ Εὐαγγέλιον τοῦτο ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ . Ὅθεν καὶ ὁ μακαριώτατος τῇ ἐλπίδι τοῦ Θεοῦ ἐμπλησθεὶς ἐν σπουδῇ ἐφανέρωσε κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τὴν αὐτοῦ ἐργασίαν .
Lemmas: ἐγώ δέ , καθώς δέχομαι ὁ διάταξις ὁ σύ κράτος , ἀγαθός βασιλεύς Τηρηδάτιε , συγγράφω ὁ ὑπόμνημα , ὡς χρηστός χρονογραφία τόμος , διαλύω ( l . διαλύω ) καί κατά ὁ τύπος ὁ Ἑλληνικός παίδευσις ἀκόλουθος ὁ πᾶς συγγράφω . προσέχω δέ καί , ὡς ἐν εἴσοπτρον , ὁ θεῖος παράδοσις καί ὁ δίδωμι ἐντολή ὁ μέγας Μωϋσῆς , ὅστις παραγίγνομαι περί πᾶς ὁ γίγνομαι πρᾶγμα ὁ θεῖος πρόσταγμα παραδίδωμι διά ὁ συγγραφεύς εἰς τήρησις ὁ ἐν ὁ μετέπειτα αἰών ἐρχόμενος · ἀκόλουθος δέ καί ὁ ἄλλος προφήτης , ὅς ὁ θεός τάσσω , Λάβος σεαυτοῦ , λέγω , τόμος νέος μέγας , καί γράφω ἐν αὐτός γραφίς γραμματεύς , καί ἀλλαχοῦ · γράφω ὁ ὅρασις οὗτος ἐν πλάξ καί ἐν βιβλίον , ἵνα ὁ ἀναγιγνώσκω παρρησία ἀναγιγνώσκω . ὁ δέ ἅγιος Δαβὶς ῥητός περί πᾶς ὁ ἔθνος ὁ κλῆρος ὁ θεῖον πρόσταγμα σημαίνω , φάσκω · γράφω οὗτος εἰς γενεά ἕτερος , καί Κύριος διηγέομαι ἐν γράφω λαός . ὅπερ ἔρχομαι πληρόω Χριστός ὁ σωτήρ ἐγώ διά ὁ θεῖος χάρις , ἐξέρχομαι , λέγω , εἰς πᾶς ἔθνος , καί κηρύσσω ὁ Εὐαγγέλιος οὗτος ὑποκάτω ὁ οὐρανός . ὅθεν καί ὁ μακάριος ὁ ἐλπίς ὁ Θεός ἐμπίμπλημι ἐν σπουδή φανερόω κατά ὁ Εὐαγγέλιος ὁ αὐτός ἐργασία .
agathange.fragmenta 5.173
Νῦν δὲ κατὰ τὸν τύπον τὸν γεγραμμένον ἐπὶ τέλει καταπαύσωμεν , οὐκ ἐκ παλαιᾶς φήμης ἐγνωκότες , ἂ συνεγραψάμεθα ἀκολούθως , ἀλλ’ οἷς ἡμεῖς παρεστάμενοι , θεαταὶ ἐγενόμεθα τῶν πεπραγμένων ἔργων , καὶ ἀκροαταὶ τῆς κεχαριτωμένης διδασκαλίας . Καὶ ὑπηρέται τῶν εὐαγγελικῶν προσταγμάτων , οὐ ψευδολογήσαντες μυθωδῶς ἐκ τῶν ἡμετέρων λόγων , πλεῖστα δὲ καταλείποντες τῇ συντομίᾳ , τοῖς ἐπισημοτέροις ἐχρησάμεθα , συλλέξαντες τῶν χρησιμωτέρων τὴν σύνθεσιν · ὅπερ οὐχ ἡμῖν μόνοις , ὦ βασιλεῦ , ἀλλ’ ὅταν καὶ ἐπὶ τοῦ σοῦ κράτους ὁ τόμος ἀναγνωσθῇ , πάντη ἔκδηλον γενήσεται . Οὐδὲ γὰρ ἱκανοὶ ὑπήρχομεν πάντα τὰ πεπραγμένα παρὰ τῶν ἁγίων καθ’ ἓν ἐπισημάνασθαι , ἀλλ’ εἰς τὸ εὐχερέστερον καὶ ἀναγκαῖον καὶ ἡδύτατον , ἀποστολικῶς τὴν προαίρεσιν ἐξεδώκαμεν , ὡς καὶ ὁ ἅγιος Λουκᾶς τὰ πλεῖστα τῶν ἁγίων ἀποστόλων ἔργα παρεὶς λεπτομερῶς ἐκθέσθαι , τὰ ἀναγκαῖα καὶ ὠφελιμώτατα ἐξηγήσατο . Ὅθεν καὶ ἡμεῖς καθ’ ὁμοιότροπον ἐξεθέμεθα οὐκ εἰς τιμὴν τῶν ἐκλεκτῶν τοῦ Χριστοῦ , οἳ διὰ πάντων τῶν καυχημάτων τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ γνωρισθέντες ἐτιμήθησαν , ἀλλ’ εἰς τύπον θάρσους τῶν πνευματικῶν γεννημάτων , τῶν μελλόντων μαθητευθῆναι ἐν διαφόροις γενεαῖς κατὰ τὸν πνευματικὸν ψαλμῳδὸν , τὸν λέγοντα · Καθὼς ἐνετείλατο τοῖς πατράσιν ἡμῶν τοῦ γνωρίσαι αὐτὰ τοῖς υἱοῖς αὐτῶν , ὅπως γνῷ γενεὰ ἑτέρα , υἱοὶ τεχθησόμενοι καὶ ἀναστήσονται καὶ ἀναγγελοῦσιν αὐτὰ τοῖς υἱοῖς αὐτῶν , ἵνα θῶνται ἐπὶ τὸν Θεὸν τὴν ἐλπίδα αὐτῶν , καὶ μὴ ἐπιλάθωνται τῶν ἔργων τοῦ Θεοῦ , καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ἐκζητήσωσιν , ἵνα μὴ γένωνται ὡς οἱ πατέρες αὐτῶν , ἀλλ’ ἵνα αὐτοὶ πρὸς τὸν δημιουργὸν οὕτως φθεγγόμενοι εἴπωσι · Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν σὺ εἶ , καὶ αὐτὸς εἴπῃ · Λαός μου ὑμεῖς ἐστε · αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας . Ἀμήν .
Lemmas: νῦν δέ κατά ὁ τύπος ὁ γράφω ἐπί τέλος καταπαύω , οὐ ἐκ παλαιός φήμη γιγνώσκω , ὅς συγγράφω ἀκόλουθος , ἀλλά ὅς ἐγώ παρίστημι , θεατός γίγνομαι ὁ πράσσω ἔργον , καί ἀκροατής ὁ χαριτόω διδασκαλία . καί ὑπηρέτης ὁ εὐαγγελικός πρόσταγμα , οὖον ψευδολογέω μυθωδῶς ἐκ ὁ ἡμέτερος λόγος , πλεῖστος δέ καταλείπω ὁ συντομία , ὁ ἐπίσημος χράω , σύν-λέγω3 ὁ χρήσιμος ὁ σύνθεσις · ὅσπερ οὐ ἐγώ μόνος , εἰμί βασιλεύς , ἀλλά ὅταν καί ἐπί ὁ σύ κράτος ὁ τόμος ἀναγιγνώσκω , πάντῃ ἔκδηλος γίγνομαι . οὐδέ γάρ ἱκανός ὑπάρχω πᾶς ὁ πράσσω παρά ὁ ἅγιος κατά εἷς ἐπισημαίνω , ἀλλά εἰς ὁ εὐχερής καί ἀναγκαῖος καί ἡδύς , ἀποστολικός ὁ προαίρεσις ἐκδίδωμι , ὡς καί ὁ ἅγιος Λουκᾶς ὁ πλεῖστος ὁ ἅγιος ἀπόστολος ἔργον παρίημι λεπτομερῶς ἐκτίθημι , ὁ ἀναγκαῖος καί ὠφέλιμος ἐξηγέομαι . ὅθεν καί ἐγώ κατά ὁμοιότροπος ἐκτίθημι οὐ εἰς τιμή ὁ ἐκλεκτός ὁ Χριστός , ἕ διά πᾶς ὁ καύχημα ὁ ζωοποιός σταυρός γνωρίζω τιμάω , ἀλλά εἰς τύπος θάρσος ὁ πνευματικός γέννημα , ὁ μέλλω μαθητεύω ἐν διάφορος γενεά κατά ὁ πνευματικός ψαλμῳδός , ὁ λέγω · καθώς ἐντέλλω ὁ πατήρ ἐγώ ὁ γνωρίζω αὐτός ὁ υἱός αὐτός , ὅπως γιγνώσκω γενεά ἕτερος , υἱός τίκτω καί ἀνίστημι καί ἀναγγέλλω αὐτός ὁ υἱός αὐτός , ἵνα τίθημι ἐπί ὁ θεός ὁ ἐλπίς αὐτός , καί μή ἐπιλανθάνομαι ὁ ἔργον ὁ Θεός , καί ὁ ἐντολή αὐτός ἐκζητέω , ἵνα μή γίγνομαι ὡς ὁ πατήρ αὐτός , ἀλλά ἵνα αὐτός πρός ὁ δημιουργός οὕτως φθέγγομαι εἶπον · Κύριος ὁ θεός ἐγώ σύ εἰμί , καί αὐτός εἶπον · Λαός ἐγώ σύ εἰμί · αὐτός ὁ δόξα εἰς ὁ αἰών . ἀμήν .