aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.peri-tw-n-ei-s-mi 13.4
ἰϲτέον ὅτι τὰ προϲτακτικὰ τῶν εἰϲ μι τοῦ ἐνεϲτῶτοϲ καὶ παρατατικοῦ διχῶϲ κανονίζεται · κανονίζεται γὰρ ἐκ τοῦ παρατατικοῦ τῷ κοινῷ λόγῳ , τουτέϲτιν ὥϲπερ τὰ εἰϲ ω τοῦ τρίτου προϲώπου τὴν ἐν ἀρχαῖϲ κλιτικὴν ἔκταϲιν ἀποβάλλοντα οἷον ἐτίθει τίθει ϲύ , ἵϲτη ἵϲτη ϲύ , ἐμπίπλη πίπλη ϲύ , γίνεται δὲ καὶ τῷ λόγῳ τῆϲ μετοχῆϲ εἰϲ θι · καθόλου γὰρ πᾶϲα μετοχὴ εἰϲ ϲ λήγουϲα μετ’ ὀξείαϲ τάϲεωϲ εἰϲ θι ποιεῖ τὸ προϲτακτικὸν οἶον ἐτύφθη τυφθείϲ τυφθέντοϲ τύφθηθι καὶ διὰ τὴν ἐπαλληλίαν τῶν δαϲέων κατὰ μετάθεϲιν τοῦ θ εἰϲ τὸ τ τύφθητι · τὰ δὲ εἰϲ μι κατὰ τὸν ἐνεϲτῶτα καὶ παρατατικὸν καὶ ϲυϲτέλλει τὴν παραλήγουϲαν ἐν τοῖϲ προϲτακτικοῖϲ πρὸϲ τὴν παραλήγουϲαν τοῦ πρώτου προϲώπου τῶν πληθυντικῶν τοῦ ἰδίου ὁριϲτικοῦ οἶον ἱϲτάϲ ἱϲτάντοϲ ἵϲταμεν ἵϲταθι , διδούϲ διδόντοϲ δίδομεν δίδοθι τὸ γὰρ παρὰ τῷ ποιητῇ ( γ 380 ) δίδωθι δέ μοι κλέοϲ ἐϲθλὸν ποιητικῶϲ ἐξέτεινε τὸ ο εἰϲ τὸ ω . πρόϲκειται « κατὰ τὸν ἐνεϲτῶτα καὶ παρατατικὸν » διὰ τὸν δεύτερον ἀόριϲτον · τὰ γὰρ προϲτακτικὰ τῶν εἰϲ μι τοῦ δευτέρου ἀορίϲτου οὐ ϲυϲτέλλει τὴν παραλήγουϲαν τῶν πληθυντικῶν οἶον ϲτάϲ ϲτάντοϲ ἔϲτημεν ϲτῆθι , βάϲ βάντοϲ ἔβημεν βῆθι , γνούϲ γνόντοϲἔγνωμεν γνῶθι . ϲεϲημείωται δὲ δόϲ , θέϲ , ἕϲ ( ὃ ϲημαίνει τὸ πέμψον καὶ ἀπολῦϲον , ἐξ οὖ τὸ ἄφεϲ καὶ πρόεϲ ) , ὅτι ταῦτα ἔχοντα τὴν μετοχὴν εἰϲ ϲ μετ’ ὀξείαϲ τάϲεωϲ οἷον δούϲ δόντοϲ , θείϲ θέντοϲ , εἴϲ ἕντοϲ , ἐξ οὖ τὸ ἀφείϲ ἀφέντοϲ , οὐκ ἔχει εἰϲ θι τὸ προϲτακτικόν , δόϲ γὰρ καὶ θέϲ καὶ ἕϲ τὰ προϲτακτικὰ · τὸ δὲ ἕϲ ὡϲ παρὰ τῷ ποιητῇ ( Α 127 ) ἀλλὰ ϲὺ μὲν νῦν τήνδε θεῷ πρόεϲ . διὰ τί δὲ οὐκ ἔχει ταῦτα εἰϲ θι τὸ προϲτακτικόν ; ἔϲτιν εἰπεῖν οὕτωϲ τὰ εἰϲ θι προϲτακτικὰ ἀορίϲτου ὄντα φύϲει μακρᾷ θέλει παραλήγεϲθαι , ϲτῆθι , γνῶθι , τύπηθι . πρόϲκειται « ἀορίϲτου ὄντα » διὰ τὸ δίδοθι καὶ ζεύγνυθι ταῦτα γὰρ βραχείᾳ παραλήγεται , ἀλλ’ οὐκ ἔϲτιν ἀορίϲτου ἀλλ’ ἐνεϲτῶτοϲ καὶ παρατατικοῦ . τούτῳ οὖν τῷ λόγῳ εἰ ἐγένετο εἰϲ θι τὰ προϲτακτικὰ τούτων , φύϲει μακρᾷ ὤφειλε παραλήγεϲθαι ἀορίϲτου χρόνου ὄντα ἀλλὰ μὴν φύϲει μακρᾷ οὐκ ἡδύναντο παραλήγεϲθαι , ἐπειδὴ ἕτερόϲ ἐϲτι κανὼν ὁ λέγων , ὅτι τὰ εἰϲ θι προϲτακτικὰ παραλήγουϲαν ἔχει τὴν παραλήγουϲαν τοῦ πρώτου προϲώπου τῶν πληθυντικῶν τοῦ ἰδίου ὁριϲτικοῦ οἷον ἐτύπημεν τύπηθι , ἔϲτημεν ϲτῆθι , ἵϲταμεν ἵϲταθι , ἐδίδομεν δίδοθι , ζεύγνυμι ζεύγνυθι εἰ οὖν τὰ ὁριϲτικὰ τούτων κατὰ τὸ α πρόϲωπον . βραχεῖαν ἔχει τὴν παραλήγουϲαν οἷον ἔδομεν ἔθεμεν ἕμεν , δηλονότι οὐ δύναται τὰ προϲτακτικὰ τούτων εἰϲ θι ὄντα φύϲει μακρᾷ παραλήγεϲθαι . τῶν οὖν δύο κανόνων μαχομένων καὶ τοῦ μὲν ἑνὸϲ φύϲει μακρᾷ ἀπαιτοῦντοϲ ποραλήγεϲθαι τὰ εἰϲ θι προϲτακτικά , τοῦ δὲ ἑτέρου βραχείᾳ , ἐπιλέλοιπε τὰ εἰϲ θι προϲτακτικὰ . τούτων καὶ οὐκ ἐγένοντο εἰϲ θι τὰ προϲτακτικὰ αὐτῶν . τούτων οὕτωϲ ἐχόντων , τὸ ἴθι ( ὃ ϲημαίνει τὸ πορεύου οἷον ἀλλ’ ἴθι , μή μ’ ἐρέθιζε , ϲαώτεροϲ ὥϲ κε νέηαι ( Α 32 ) ἀπὁ τοῦ εἰμι τοῦ ϲημαίνοντοϲ τὸ πορεύομαι γέγονεν ἔϲτι γὰρ ἴμεν τὸ πληθυντικὸν διὰ τοῦ ῑ , καὶ λοιπὸν ἐκεῖθεν τὸ προϲτακτικὸν τροπῇ τῆϲ μὲν εἰϲ Θι γίνεται ἴθι , ὥϲπερ ἵϲταμεν ἵϲταθι , δίδομεν δίδοθι . τὸ δὲ ἴϲθι τὸ ϲημαῖνον τὸ ὕπαρχε γέγονεν οὕτωϲ · ἔϲτιν εἰμί τὸ ϲημαῖνον τὸ ὑπάρχω , τούτου τὸ πληθυντικὸν ἐμέν , ὅπερ κατὰ πλεοναϲμὸν τοῦ ϲ γίνεται ἐϲμέν · ἀπὸ τοῦ ἐμέν ἀναλόγωϲ γέγονε προϲτακτικὸν ἔθι καὶ πλεοναϲμῷ τοῦ ϲ ἐτράπη τὸ ε εἰϲ τὸ ῑ καὶ γέγονεν ἴϲθι , ἀντὶ . τοῦ ὕπαρχε , ὥϲπερ ἐπὶ τοῦ ἔχω , καὶ πλεοναϲμῷ τοῦ ϲ καὶ τρέπεται τὸ ε εἰϲ τὸ ῑ καὶ γίνεται ἴϲχω · πολλάκιϲ γὰρ πλεονάζοντοϲ ϲυμφώνου τρέπεται τὸ ε εἰϲ ῑ ὥϲπερ ἐπὶ τοῦ μένω μίμνω , τέκω τίκτω · τοῦτο δὲ τὸ ἴϲθι τὸ ϲημαῖνον τὸ ὕπαρχέ κατὰ τὸ τρίτον πρόϲωπον τὸ ὀφειλόμενον ε ἀναδέχεται καὶ γίνεται ἔϲτω . τὸ δὲ ἴϲθι τὸ ϲημαῖνον τὸ γίνωϲκε γέγονεν οὕτωϲ · ὥϲπερ ἀπὸ τοῦ ἵϲτημι γέγονεν ῖϲταμαι καὶ ἵϲταθι , οὕτω καὶ ἀπὸ τοῦ ἴϲημι τοῦ ϲημαίνοντοϲ τὸ γινώϲκω , ὅπερ Δωρικῶϲ γίνεται ἴϲαμι , ὡϲ δηλοῖ ὁ Θεόκριτοϲ λέγων ( 5 , 119 ) καλῶϲ μάλα τοῦτό γ’ ἴϲαμι , καὶ γίνεται τὸ πληθυντικὸν ἴϲαμεν καὶ κατὰ ϲυγκοπὴν τοῦ α ἴϲμεν · ἐκ δὲ τούτου γίνεται τὸ προϲτακτικὸν ἴϲαθι καὶ κατὰ ϲυγκοπὴν τοῦ α ἴϲθι καὶ λοιπὸν τροπῇ τοῦ θι εἰϲ τὸ τω ἴϲτω .
Lemmas: ἰστέον ὅτι ὁ προστακτικός ὁ εἰς μι ὁ ἐνίστημι καί παρατατικός διχῶς κανονίζω · κανονίζω γάρ ἐκ ὁ παρατατικός ὁ κοινός λόγος , τουτέστιν ὥσπερ ὁ εἰς εἰμί ὁ τρίτος πρόσωπον ὁ ἐν ἀρχή κλιτικός ἔκτασις ἀποβάλλω οἷος τίθημι τίθημι σῦς , ἵστημι ἵστημι σῦς , ἐμπίμπλημι Πιπλή σῦς , γίγνομαι δέ καί ὁ λόγος ὁ μετοχή εἰς θι · καθόλου γάρ πᾶς μετοχή εἰς Σ λήγω μετά ὀξύς τάσις εἰς θι ποιέω ὁ προστακτικός οἶος τύπτω τύπτω τύπτω τύπτω καί διά ὁ ἐπαλληλία ὁ δάσος κατά μετάθεσις ὁ θ εἰς ὁ τ τύπτω · ὁ δέ εἰς μι κατά ὁ ἐνίστημι καί παρατατικός καί συστέλλω ὁ παραλήγω ἐν ὁ προστακτικός πρός ὁ παραλήγω ὁ πρῶτος πρόσωπον ὁ πληθυντικός ὁ ἴδιος ὁριστικός οἶος ἵστημι ἵστημι ἵστημι ἵστημι , δίδωμι δίδωμι δίδωμι δίδωμι ὁ γάρ παρά ὁ ποιητής ( γ 380 ) δίδωμι δέ ἐγώ κλέος ἐσθλός ποιητικός ἐκτείνω ὁ ὁ εἰς ὁ εἰμί . πρόσκειμαι « κατά ὁ ἐνίστημι καί παρατατικός » διά ὁ δύο ἀόριστος · ὁ γάρ προστακτικός ὁ εἰς μι ὁ δύο ἀόριστος οὖον συστέλλω ὁ παραλήγω ὁ πληθυντικός οἶος ἵστημι ἵστημι ἵστημι ἵστημι , βαίνω βαίνω βαίνω βαίνω , γιγνώσκω γνόντοσἔγνωμεν γιγνώσκω . σημειόω δέ δίδωμι , τίθημι , ἵημι ( ὅς σημαίνω ὁ πέμπω καί ἀπολύω , ἐκ οὖον ὁ ἀφίημι καί προΐημι ) , ὅτι οὗτος ἔχω ὁ μετοχή εἰς Σ μετά ὀξύς τάσις οἷος δίδωμι δίδωμι , θέω θέω , εἰς ἐντός , ἐκ οὖον ὁ ἀφίημι ἀφίημι , οὐ ἔχω εἰς θι ὁ προστακτικός , δίδωμι γάρ καί τίθημι καί ἵημι ὁ προστακτικός · ὁ δέ ἵημι ὡς παρά ὁ ποιητής ( Α 127 ) ἀλλά σύ μέν νῦν ὅδε θεός προΐημι . διά τίς δέ οὐ ἔχω οὗτος εἰς θι ὁ προστακτικός ; εἰμί εἶπον οὕτως ὁ εἰς θι προστακτικός ἀόριστος εἰμί φύσις μακρός ἐθέλω παραλήγω , ἵστημι , γιγνώσκω , τύπτω . πρόσκειμαι « ἀόριστος εἰμί » διά ὁ δίδωμι καί ζεύγνυμι οὗτος γάρ βραχύς παραλήγω , ἀλλά οὐ εἰμί ἀόριστος ἀλλά ἐνίστημι καί παρατατικός . οὗτος οὖν ὁ λόγος εἰμί γίγνομαι εἰς θι ὁ προστακτικός οὗτος , φύσις μακρός ὀφείλω παραλήγω ἀόριστος χρόνος εἰμί ἀλλά μήv φύσις μακρός οὐ ἡδύνω παραλήγω , ἐπεί ἕτερος εἰμί κανών ὁ λέγω , ὅτι ὁ εἰς θι προστακτικός παραλήγω ἔχω ὁ παραλήγω ὁ πρῶτος πρόσωπον ὁ πληθυντικός ὁ ἴδιος ὁριστικός οἷος τύπτω τύπτω , ἵστημι ἵστημι , ἵστημι ἵστημι , δίδωμι δίδωμι , ζεύγνυμι ζεύγνυμι εἰμί οὖν ὁ ὁριστικός οὗτος κατά ὁ ὅς πρόσωπον . βραχύς ἔχω ὁ παραλήγω οἷος δίδωμι τίθημι ἕμεν , δηλονότι οὖον δύναμαι ὁ προστακτικός οὗτος εἰς θι εἰμί φύσις μακρός παραλήγω . ὁ οὖν δύο κανών μάχομαι καί ὁ μέν εἷς φύσις μακρός ἀπαιτέω ποραλήγεσθαι ὁ εἰς θι προστακτικός , ὁ δέ ἕτερος βραχύς , ἐπιλείπω ὁ εἰς θι προστακτικός . οὗτος καί οὐ γίγνομαι εἰς θι ὁ προστακτικός αὐτός . οὗτος οὕτως ἔχω , ὁ ἔρχομαι ( ὅς σημαίνω ὁ πορεύω οἷος ἀλλά ἔρχομαι , μή εἷς ἐρεθίζω , σῶς ὅς κε νέομαι ( Α 32 ) ἀπό ὁ εἰμί ὁ σημαίνω ὁ πορεύω γίγνομαι εἰμί γάρ εἶμι ὁ πληθυντικός διά ὁ Ι , καί λοιπός ἐκεῖθεν ὁ προστακτικός τροπή ὁ μέν εἰς Θι γίγνομαι ἔρχομαι , ὥσπερ ἵστημι ἵστημι , δίδωμι δίδωμι . ὁ δέ εἰμί ὁ σημαίνω ὁ ὑπάρχω γίγνομαι οὕτως · εἰμί εἰμί ὁ σημαίνω ὁ ὑπάρχω , οὗτος ὁ πληθυντικός εἰμί , ὅσπερ κατά πλεονασμός ὁ Σ γίγνομαι εἰμί · ἀπό ὁ εἰμί ἀνάλογος γίγνομαι προστακτικός ἐθί καί πλεονασμός ὁ Σ τρέπω ὁ ε εἰς ὁ Ι καί γίγνομαι εἰμί , ἀντί . ὁ ὑπάρχω , ὥσπερ ἐπί ὁ ἔχω , καί πλεονασμός ὁ Σ καί τρέπω ὁ ε εἰς ὁ Ι καί γίγνομαι ἴσχω · πολλάκις γάρ πλεονάζω σύμφωνος τρέπω ὁ ε εἰς Ι ὥσπερ ἐπί ὁ μένω μίμνω , τίκτω τίκτω · οὗτος δέ ὁ εἰμί ὁ σημαίνω ὁ ὑπάρχω κατά ὁ τρίτος πρόσωπον ὁ ὀφείλω ε ἀναδέχομαι καί γίγνομαι ἵστημι . ὁ δέ εἰμί ὁ σημαίνω ὁ γιγνώσκω γίγνομαι οὕτως · ὥσπερ ἀπό ὁ ἵστημι γίγνομαι ἵστημι καί ἵστημι , οὗτος καί ἀπό ὁ ἴσημι ὁ σημαίνω ὁ γιγνώσκω , ὅσπερ Δωρικός γίγνομαι ἴσαμι , ὡς δηλόω ὁ Θεόκριτος λέγω ( 5 , 119 ) καλῶς μάλα οὗτος γε ἴσαμι , καί γίγνομαι ὁ πληθυντικός οἶδα καί κατά συγκοπή ὁ ὅς οἶδα · ἐκ δέ οὗτος γίγνομαι ὁ προστακτικός ἴσος καί κατά συγκοπή ὁ ὅς εἰμί καί λοιπός τροπή ὁ θι εἰς ὁ ὁ οἶδα .