aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.peri-sunta-cews-tw-n-stoixei-wn 23
23 . Choer . Dict . 514 , Bekk . Anecd . ( Schol . ad Dionys . ) p . Τὸ ρ ἐνομίϲθη φωνῆεν εἶναι ἐκ τούτων τῶν κανόνων · τὸ ρ γὰρ μόνον ἐκ πάντων τῶν ϲυμφώνων δέχεται καὶ δαϲεῖαν οἷον ῥαπίζω , ῥάπτω , δέχεται καὶ ψιλὴν οἷον μέροϲ , φέρω ὥϲπερ τὰ φωνήεντα . Τὰ δὲ εἰϲ α λήγοντα θηλυκά , ϲυνεϲταλμένον ἔχοντα τὸ α , ἐὰν μὲν ἔχωϲι πρὸ τοῦ α ϲύμφωνον , τρέπουϲι τὸ α εἰϲ η ἐν τῇ γενικῇ , οἷον μοῦϲα μούϲηϲ , δόξα δόξηϲ , δίψα δίψηϲ , ἐὰν δὲ φωνῆεν ἔχωϲι πρὸ τοῦ α , φυλάττουϲι τὸ α καὶ ἐν τῇ γενικῇ οἷον μαῖα μαίαϲ , Ἀντιόχεια Ἀντιοχείαϲ , Ἀλεξάνδρεια Ἀλεξανδρείαϲ . ὁμοίωϲ καὶ τὰ ἔχοντα τὸ ρ φυλάττουϲι τὸ α ἐν τῇ γενικῇ οἷον ϲφαῖρα ϲφαίραϲ , θύρα θύραϲ . δῆλον οὖν ὅτι οὐκ ἔϲτι ϲύμφωνον τὸ ρ , ἀλλὰ φωνῆεν , ὡϲ τὸ ἴδιον τῶν φωνηέντων ἀποτελοῦν . εἰ γὰρ ἦν ϲύμφωνον , οὐκ ὤφειλε τὸ α φυλαχθῆναι ἐν τῇ γενικῇ , ἀλλὰ τραπῆναι εἰϲ η . Καὶ ἐξ ἄλλου δὲ λόγου δείκνυται τὸ ρ φωνῆεν ὑπάρχον . τὰ εἰϲ οϲ λήγοντα ἀρϲενικὰ ποιοῦντα κατ᾿ ἰδίαν θηλυκά , τουτέϲτι μὴ ὄντα κοινὰ τῷ γένει , διὰ τὸ ὁ φιλόϲοφοϲ καὶ ἡ φιλόϲοφοϲ , εἰ μὲν ἔχουϲι πρὸ τοῦ ο φωνῆεν , εἰϲ α ποιοῦϲι τὸ θηλυκὸν οἷον Βυζάντιοϲ Βυζαντία , Ῥόδιοϲ Ῥοδία , ἀλλότριοϲ ἀλλοτρία , μέτριοϲ μετρία · εἰ δὲ ϲύμφωνον ἔχουϲι πρὸ τοῦ ο , εἰϲ η ποιοῦϲι τὸ θηλυκὸν οἷον ϲοφόϲ ϲοφή , καλόϲ καλή , ἀγαθόϲ ἀγαθή , εἰ δὲ ἔχουϲι πρὸ τοῦ ο τὸ ρ , εἰϲ α ποιοῦϲι τὸ θηλυκὸν οἷον φοβερόϲ φοβερά , χλιαρόϲ χλιαρά , καθαρόϲ καθαρά . δῆλον οὖν ὅτι οὐκ ἔϲτι ϲύμφωνον τὸ ρ , ἀλλὰ φωνῆεν · εἰ γὰρ ἦν ϲύμφωνον , εἰϲ η ὤφειλε ποιῆϲαι τὸ θηλυκὸν καὶ οὐκ εἰϲ α . Δείκνυται δὲ καὶ ἀπὸ τῆϲ Αἰολίδοϲ διαλέκτου τὸ ρ φωνῆεν . εἰώθαϲι γὰρ οἱ Αἰολεῖϲ φωνήεντοϲ ἐπιφερομένου προϲτιθέναι τὸ υ ὡϲ ἐπὶ τοῦ εὔαδε . καὶ πάλιν τὸ ἠώϲ ἀώϲ λεγόντων τῶν Δωριέων οἱ Αἰολεῖϲ λέγουϲιν αὔωϲ τὸ υ προϲτιθέντεϲ . καὶ πάλιν ἀάτην αὐάτην λέγουϲιν οἱ Αἰολεῖϲ . ϲυμφώνου δὲ ἐπιφερομένου οὐδέποτε προϲτιθέαϲι τὸ υ οἱ Αἰολεῖϲ · τὸ γὰρ νόϲοϲ νοῦϲοϲ καὶ Ὄλυμποϲ Οὔλυμποϲ ποιητικά εἰϲι καὶ οὐκ Αἰολικά . τοῦ δὲ ρ ἐπιφερομένου πολλάκιϲ προϲτιθέαϲι τὸ υ οἱ Αἰολεῖϲ οἷον αὔρηκτοϲ , ἄρηκτοϲ γάρ . δῆλον οὖν ὅτι φωνῆέν ἐϲτι καὶ οὐ ϲύμφωνον τὸ ρ . Δείξομεν δὲ πάλιν , ὅτι τὸ ρ ϲύμφωνόν ἐϲτι καὶ οὐ φωνῆεν . Πῶϲ δέ ; ὅτι πᾶν φωνῆεν καθ᾿ ἑαυτὸ φωνὴν ἀποτελεῖ , τὸ δὲ ρ οὐ δύναται καθ᾿ ἑαυτὸ φωνὴν ἀποτελεῖν , μετὰ γὰρ τοῦ ω ἐκφωνεῖται , δῆλον οὖν , ὅτι οὐκ ἔϲτι φωνῆεν , ἀλλὰ ϲύμφωνον . ἄλλωϲ τε οὐδέποτε ἐν μιᾷ , ϲυλλαβῇ τρία φωνήεντα εὑρίϲκονται , ἀλλ᾿ ἢ ἓν ἢ δύο φωνήεντα ὡϲ ἐπὶ τῶν διφθόγγων οἷον εὖχοϲ , οἶκοϲ , αὐλῶ . ἐὰν οὖν εἴπωμεν τὸ ρ φωνῆεν εἶναι , εὑρεθήϲονται ἐν τῷ ῥεῦμα ἢ ῥοῦϲ τρία φωνήεντα ἐν μιᾷ ϲυλλαβῇ , ὅπερ ἀδύνατον . Ἕτι δὲ οὐδὲν ὄνομα ἀρϲενικὸν εἰϲ φωνῆεν λήγει οἷον Αἴαϲ , Πλάτων , Φοῖνιξ , τὸ γὰρ ἱππότα καὶ μητίετα Ζεύϲ . καὶ τὰ τοιαῦτα ποιητικὰ κατὰ μεταπλαϲμὸν γενόμενα καὶ τὸ τοιόϲδε καὶ τοιουτοϲί ἐπεκτεταμένα . πῶϲ οὖν τὸ ρ δύναται φωνῆεν εἶναι , ὅπου ὁ ῥήτωρ καὶ ὁ Νέϲτωρ καὶ τὰ τοιαῦτα εἰϲ ρ λήγουϲιν ; εὑρεθήϲεται γὰρ ἀρϲενικὸν ὄνομα εἰϲ φωνῆεν λῆγον , ὅπερ ἀδύνατον . Τὸ ρ ἀρχόμενον λέξεωϲ δαϲύνεϲθαι θέλει οἷον ῥώμη , ῥήτωρ , ῥαπίζω πλὴν τοῦ ’Ρᾶροϲ καὶ ’Ράριον πεδίον , μεταξὺ δὲ δύο φωνηέντων ἐν ἁπλῇ λέξει ψιλοῦϲθαι θέλει οἷον μέροϲ , φέρει , χαίρω . πρόϲκειται « ἐν ἁπλῇ λέξει » διὰ τὸ φιλοῥωμαῖοϲ καὶ μιϲοῥήτωρ . ἐνταῦθα γὰρ ἐπειδὴ οὐκ ἔϲτιν ἁπλῆ λέξιϲ , εμένει τὸ ρ δαϲυνόμενον καὶ φυλάττον τοῦ Ῥωμαῖοϲ καὶ ῥήτωρ τὴν δαϲεῖαν . πρόϲκειται δὲ « μεταξὺ δύο φωνηέντων διὰ τὸ ἀφῥόϲ καὶ ὠχῥόϲ . ἐνταῦθα γὰρ τὸ ρ δαϲύνεται , ἐπεὶ κανών ἐϲτιν ὁ λέγων , ὅτι τὸ ρ μετὰ τῶν δαϲέων δαϲύ ἐϲτι καὶ μετὰ τῶν ψιλῶν ψιλόν · μετὰ τῶν δαϲέων οἷον θῥόνοϲ , ἄφῥων , μετὰ δὲ τῶν ψιλῶν ψιλὸν οἷον κάπῤοϲ , ἄκῤοϲ , τῤόποϲ . τούτων οὖν χάριν προϲλαμβάνει ὁ παρατατικὸϲ ἕτερον ρ οἷον ἔῤῥαπτον ἐῤῥάπιζον , ἵνα φυλαχθῇ τὸ πνεῦμα τοῦ ἐνεϲτῶτοϲ καὶ δαϲυνθῇ . κανὼν γάρ ἐϲτιν ὁ λέγων , ὅτι ἐὰν εὑρεθῇ δύο ρρ τὸ μὲν πρῶτον ψιλοῦται , τὸ δὲ δεύτερον δαϲύνεται οἷον πόῤῥω ἄῤῥωϲτοϲ , ἐπίῤῥημα , ἀῤῥαγέϲ . διὰ τοῦτο οὖν ψιλοῦται δὲ πρῶτον ρ , ἐπειδὴ οὕτε ϲυλλαβὴ οὔτε λέξιϲ εἰϲ δαϲὺ καταλήγει , ὅθεν Ἀτθίϲ καὶ Ϲαπφώ καὶ Βάκχοϲ τὰ πρῶτα ψιλοῦται καὶ οὐ δαϲύνεται .
Lemmas: 23 . Choer . Dict . 514 , Bekk . Anecd . ( Schol . ad Dionys . ) p . Τέ ρ νομίζω φωνήεις ἔρχομαι ἐκ οὗτος ὁ κανών · ὁ ρ γάρ μόνος ἐκ πᾶς ὁ σύμφωνος δέχομαι καί δασύς οἷος ῥαπίζω , ῥάπτω , δέχομαι καί ψιλός οἷος μέρος , φέρω ὥσπερ ὁ φωνήεις . Τά δέ εἰς α λήγω θηλυκός , συστέλλω ἔχω ὁ α , ἐάν μέν ἔχω πρό ὁ α σύμφωνος , τρέπω ὁ α εἰς η̅ ἐν ὁ γενικός , οἷος Μοῦσα Μοῦσα , δόξα δόξα , δίψα δίψα , ἐάν δέ φωνήεις ἔχω πρό ὁ α , φυλάσσω ὁ α καί ἐν ὁ γενικός οἷος μαῖα μαῖα , Ἀντιόχεια Ἀντιόχεια , Ἀλεξάνδρεια Ἀλεξάνδρεια . ὁμοίως καί ὁ ἔχω ὁ ρ φυλάσσω ὁ α ἐν ὁ γενικός οἷος σφαῖρα σφαῖρα , θύρα θύρα . δῆλος οὖν ὅτι οὐ εἰμί σύμφωνος ὁ ρ , ἀλλά φωνήεις , ὡς ὁ ἴδιος ὁ φωνήεις ἀποτελέω . εἰμί γάρ εἰμί σύμφωνος , οὐ ὀφέλλω ὁ α φυλάσσω ἐν ὁ γενικός , ἀλλά τρέπω εἰς η̅ . καί ἐκ ἄλλος δέ λόγος δείκνυμι ὁ ρ φωνήεις ὑπάρχω . ὁ εἰς ὅς λήγω ἀρσενικός ποιέω κατά ἴδιος θηλυκός , τουτέστι μή εἰμί κοινός ὁ γένος , διά ὁ ὁ φιλόσοφος καί ὁ φιλόσοφος , εἰμί μέν ἔχω πρό ὁ ὁ φωνήεις , εἰς α ποιέω ὁ θηλυκός οἷος Βυζάντιος Βυζάντιος , Ῥόδιος Ῥόδιος , ἀλλότριος ἀλλότριος , μέτριος μέτριος · εἰμί δέ σύμφωνος ἔχω πρό ὁ ὁ , εἰς η̅ ποιέω ὁ θηλυκός οἷος σοφός σοφός , καλός καλός , ἀγαθός ἀγαθός , εἰμί δέ ἔχω πρό ὁ ὁ ὁ ρ , εἰς α ποιέω ὁ θηλυκός οἷος φοβερός φοβερός , χλιαρός χλιαρός , καθαρός καθαρός . δῆλος οὖν ὅτι οὐ εἰμί σύμφωνος ὁ ρ , ἀλλά φωνήεις · εἰμί γάρ εἰμί σύμφωνος , εἰς η̅ ὀφέλλω ποιέω ὁ θηλυκός καί οὐ εἰς α . δείκνυμι δέ καί ἀπό ὁ Αἰολίς διάλεκτος ὁ ρ φωνήεις . εἴωθα γάρ ὁ Αἰολεύς φωνήεις ἐπιφέρω προστίθημι ὁ ὗς ὡς ἐπί ὁ ἁνδάνω . καί πάλιν ὁ ἠώς ἠώς λέγω ὁ Δωριεύς ὁ Αἰολεύς λέγω ἠώς ὁ ὗς προστίθημι . καί πάλιν ἄτη αυατη λέγω ὁ Αἰολεύς . σύμφωνος δέ ἐπιφέρω οὐδέποτε προστίθημι ὁ ὗς ὁ Αἰολεύς · ὁ γάρ νόσος νοῦσος καί Ὄλυμπος Ὄλυμπος ποιητικός εἰμί καί οὐ Αἰολικός . ὁ δέ ρ ἐπιφέρω πολλάκις προστίθημι ὁ ὗς ὁ Αἰολεύς οἷος αὔρηκτος , ἄρηκτος γάρ . δῆλος οὖν ὅτι φωνήεις εἰμί καί οὐ σύμφωνος ὁ ρ . δείκνυμι δέ πάλιν , ὅτι ὁ ρ σύμφωνος εἰμί καί οὐ φωνήεις . Πῶς δέ ; ὅτι πᾶς φωνήεις κατά ἑαυτοῦ φωνή ἀποτελέω , ὁ δέ ρ οὐ δύναμαι κατά ἑαυτοῦ φωνή ἀποτελέω , μετά γάρ ὁ ω̅ ἐκφωνέω , δῆλος οὖν , ὅτι οὐ εἰμί φωνήεις , ἀλλά σύμφωνος . ἄλλως τε οὐδέποτε ἐν εἷς , συλλαβή τρεῖς φωνήεις εὑρίσκω , ἀλλά ἢ εἷς ἢ δύο φωνήεις ὡς ἐπί ὁ δίφθογγος οἷος εὖχος , οἶκος , αὐλέω . ἐάν οὖν λέγω ὁ ρ φωνήεις ἔρχομαι , εὑρίσκω ἐν ὁ ῥεῦμα ἢ ῥόος τρεῖς φωνήεις ἐν εἷς συλλαβή , ὅς ἀδύνατος . ἔτι δέ οὐδείς ὄνομα ἀρσενικός εἰς φωνήεις λήγω οἷος Αἴας , Πλάτων , Φοῖνιξ , ὁ γάρ ἱππότης καί μητίετα Ζεύς . καί ὁ τοιοῦτος ποιητικός κατά μεταπλασμός γίγνομαι καί ὁ τοιόσδε καί τοιουτοσί ἐπεκτείνω . πῶς οὖν ὁ ρ δύναμαι φωνήεις ἔρχομαι , ὅπου ὁ ῥήτωρ καί ὁ Νέστωρ καί ὁ τοιοῦτος εἰς ρ λήγω ; εὑρίσκω γάρ ἀρσενικός ὄνομα εἰς φωνήεις λήγω , ὅς ἀδύνατος . Τέ ρ ἄρχω λέξις δασύνω ἐθέλω οἷος ῥώμη , ῥήτωρ , ῥαπίζω πλήν ὁ Ρᾶρος καί Ῥάριον πεδίον , μεταξύ δέ δύο φωνήεις ἐν ἁπλόος λέξις ψιλόω ἐθέλω οἷος μέρος , φέρω , χαίρω . πρόσκειμαι « ἐν ἁπλόος λέξις » διά ὁ Φιλορώμαιος καί μισοῥήτωρ . ἐνταῦθα γάρ ἐπεί οὐ εἰμί ἁπλόος λέξις , μένω ὁ ρ δασύνω καί φυλάσσω ὁ Ῥωμαῖος καί ῥήτωρ ὁ δασύς . πρόσκειμαι δέ « μεταξύ δύο φωνήεις διά ὁ ἀφρός καί ὠχρός . ἐνταῦθα γάρ ὁ ρ δασύνω , ἐπεί κανών εἰμί ὁ λέγω , ὅτι ὁ ρ μετά ὁ δάσος δασύς εἰμί καί μετά ὁ ψιλός ψιλός · μετά ὁ δάσος οἷος θρόνος , Ἄφρος , μετά δέ ὁ ψιλός ψιλός οἷος κάπρος , ἄκρος , τρόπος . οὗτος οὖν χάρις προσλαμβάνω ὁ παρατατικός ἕτερος ρ οἷος ῥάπτω ῥαπίζω , ἵνα φυλάσσω ὁ πνεῦμα ὁ ἐνίστημι καί δασύνω . κανών γάρ εἰμί ὁ λέγω , ὅτι ἐάν εὑρίσκω δύο ρρ ὁ μέν πρῶτος ψιλόω , ὁ δέ δεύτερος δασύνω οἷος πρόσω ἄρρωστος , επίρρημα , ἀρραγής . διά οὗτος οὖν ψιλόω δέ πρῶτος ρ , ἐπεί ἵημι συλλαβή οὔτε λέξις εἰς δασύς καταλήγω , ὅθεν Ἀτθίς καί Σαπφώ καί Βάκχος ὁ πρῶτος ψιλόω καί οὐ δασύνω .