aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.peri-paqw-n 325
325 . Ep . Cr . I 440 , 7 : χείρ ἡ κλίϲιϲ διττὴ χειρόϲ καὶ χερόϲ · ἀναλογώτεροϲ δὲ ἡ τὴν δίφθογγονἔχουϲα λόγοιϲ τριϲί , τῷ ἀπὸ γενικῆϲ , τῷ ἀπ’ εὐθείαϲ , τῷ ἀπὸ ϲτοιχείων · ἀπὸ γενικῆϲ οὕτωϲ · πᾶϲα γενικὴ εἰϲ ροϲ λήγουϲα παρὰ ἀρϲενικὰ ἢ θηλυκὰ ὀνόματα μονοϲύλλαβα ἀποβολῇ τοῦ οϲ ποιεῖ τὴν εὐθεῖαν , ψαρόϲ ψάρ , κηρόϲ κήρ φωρὸϲ δ’ ἴχνια φὼρ ἔμαθε » , θηρόϲ θήρ , ωρόϲ Νῶρ ἔθνοϲ , οὕτωϲ χειρόϲ χείρ · ἡ χέρ ἄλεκτοϲ · ἀπὸ εὐθείαϲ οὐτωϲ · πᾶϲα εὐθεῖα μονοϲύλλαβοϲ εἰϲ ρ λήγουϲα ἀρϲενικοῦ ἢ θηλυκοῦ ὀνόματοϲ προϲθέϲει τοῦ οϲ τὴν γενικὴν ποιεῖ . ἀπὸ ϲτοιχείων δὲ οὕτωϲ τηνικαῦτα ἀποπίπτει φωνῆεν ἐν τῇ κλίϲει , ὅτε εἰϲ ϲ λήγει ἡ εὐθεῖα , κτείϲ κτενόϲ , εἶϲ ἑνόϲ , βοῦϲ βοόϲ , νεῦϲ νεώϲ , γραῦϲ γραόϲ . τὸ δὲ χείρ εἰϲ ρ λήγει οὐκ εἰϲ ϲ ἐκ πάθουϲ ἄρα τὸ χερόϲ ἤν . ἰϲτέον δὲ ὅτι ὁ ποιητὴϲ φυλάξαϲ τὴν δίφθογγον ἐν παντὶ ἀριθμῷ καὶ ἐν πάϲῃ πτώϲει οἰον « αἷματόεϲϲα δὲ χείρ » ( Ε 82 ) καὶ « χειρὸϲ ἕλοντε » ( Α 323 ) καὶ « χειρί τέ μιν κατέρεξε » Α 361 ) καὶ « χεῖρ’ ἕλε δεξιτερήν » ( α 121 ) καὶ κϲπόγγῳ δ’ ἀμφὶ πρόϲωπα καὶ ἄμφω χεῖρ’ ἀπομόργνυ » ( Ϲ 414 ) καὶ « χεῖρέϲ τ’ ὀφθαλμοί τε » ( V 387 ) καὶ « χειρῶν δ’ ἁψάμενοϲ » ( Κ 377 ) καὶ « χεῖραϲ τ’ἀλλήλων λαβέτην » ( Z 233 ) διήλλαξεν ἐν τῇ πληθυντικῇ δοτικῇ « χερϲὶ μὲν οὔτοι ἔγωγε μαχήϲομαι » ( Α 298 ) , οὐκέτι δὲ χειρϲί · τοῦτο δὲ ἐν παραγωγῇ οὐ χέρεϲϲιν εἶπεν ἀλλὰ χείρεϲϲι « τοίω τ χείρεϲϲι ὑφ’ ἡμετέρῃϲι » ( Ε 559 ) καὶ ϲχεδὸν ἐμήνυϲεν ἡμῖν τὸ σιτίον · οὐδέποτε γὰρ μετὰ τοῦ χ εὑρίϲκεται δίφθογγοϲ καταλήγουϲαεἰϲ ρ ϲυμφώνου ἐπιφερομένου οἶον « χάρμα » ( Γ 51 ) , κέν χόρτῳ » ( Λ 773 ) , χέρνιβα δ’ ἀμφίπολοϲ » ( α 136 ) καὶ πῶϲ ἀναπολουμέ » νου τούτου τοῦλόγου καὶ ἐπὶ τοῦ φ καὶ γὰρ οὐδὲ μετὰ τοῦ φ εὑρίϲκεται δίφθογγοϲ καταλήγουϲα εἰϲ ρ ϲυμφώνου ἐπιφερομένου οἰον φάρμακον , φροντίδοϲ εὐρείηϲ « ϲτῆθοϲ καὶ χείλεα φύρϲω ( ϲ 21 ) , « κείμενονἐν φέρτρῳ » ( Ϲ 236 ) ἡ φθειρϲί δοτικὴ ϲυνέϲτη παρὰ Ἀρχιλόχῳ « φθειρὶ μοχθίζοντα » λέγομεν οὖν ὅτι ἡ χείρ ἐπὶ τῆϲ γενικῆϲ καὶ χειρόϲ κεὶ χερόϲ κατ’ἀποβολὴν τοῦι , ἡ δὲ φθειρόϲ οὐ διὰ τοῦ ε οὐδὲ φθερϲίν .
Lemmas: 325 . Ep . Cr . I 440 , 7 : χείρ ὁ κλίσις δισσός χείρ καί χείρ · ἀνάλογος δέ ὁ ὁ διφθογγονεχουω λόγος τρεῖς , ὁ ἀπό γενικός , ὁ ἀπό εὐθύς , ὁ ἀπό στοιχεῖον · ἀπό γενικός οὕτως · πᾶς γενικός εἰς ρος λήγω παρά ἀρσενικός ἢ θηλυκός ὄνομα μονοσύλλαβος ἀποβολή ὁ ὅς ποιέω ὁ εὐθύς , ψάρ ψάρ , κῆρ κῆρ φώρ δέ ἴχνιον φώρ μανθάνω » , θήρ θήρ , ἰχώρ Νῶρα ἔθνος , οὕτως χείρ χείρ · ὁ χείρ ἄλεκτος · ἀπό εὐθύς οὕτως · πᾶς εὐθύς μονοσύλλαβος εἰς ρ λήγω ἀρσενικός ἢ θηλυκός ὄνομα πρόσθεσις ὁ ὅς ὁ γενικός ποιέω . ἀπό στοιχεῖον δέ οὕτως τηνικαῦτα ἀποπίπτω φωνήεις ἐν ὁ κλίσις , ὅτε εἰς Σ λήγω ὁ εὐθύς , κτείς κτείς , εἰμί εἷς , βοῦς βοῦς , νέω ναῦς , γραῦς γραῦς . ὁ δέ χείρ εἰς ρ λήγω οὐ εἰς Σ ἐκ πάθος ἄρα ὁ χείρ ἐάν . ἰστέον δέ ὅτι ὁ ποιητής φυλάσσω ὁ δίφθογγος ἐν πᾶς ἀριθμός καί ἐν πᾶς πτῶσις οἷος « αἱματόεις δέ χείρ » ( Ε 82 ) καί « χείρ αἱρέω » ( Α 323 ) καί « χείρ τε ὅς καταρρέζω » Α 361 ) καί « χείρων αἱρέω δεξιτερός » ( ὅς 121 ) καί κσπόγγῳ δέ ἀμφί πρόσωπον καί ἄμφω χείρων ἀπομόργνυμι » ( Σ 414 ) καί « χείρ τε ὀφθαλμός τε » ( V 387 ) καί « χείρ δέ ἅπτω » ( Κ 377 ) καί « χείρ ἀτάλλω λαμβάνω » ( Z 233 ) διαλλάσσω ἐν ὁ πληθυντικός δοτικός « χείρ μέν οὔτοι ἔγωγε μάχομαι » ( Α 298 ) , οὐκέτι δέ χείρ · οὗτος δέ ἐν παραγωγή οὖον χείρ εἶπον ἀλλά χείρ « τοῖος τ χείρ ὑπό ἡμέτερος » ( Ε 559 ) καί σχεδόν μηνύω ἐγώ ὁ σιτίον · οὐδέποτε γάρ μετά ὁ χ εὑρίσκω δίφθογγος καταλήγω ρ σύμφωνος ἐπιφέρω οἶος « χάρμη » ( Γ 51 ) , ἄν χόρτος » ( Λ 773 ) , χέρνιψ δέ ἀμφίπολος » ( ὅς 136 ) καί πῶς αναπολώ » νόος οὗτος τουλογος καί ἐπί ὁ φ καί γάρ οὐδέ μετά ὁ φ εὑρίσκω δίφθογγος καταλήγω εἰς ρ σύμφωνος ἐπιφέρω οἷος φάρμακον , φροντίς εὐρύς « στῆθος καί χεῖλος φύρω ( Σ 21 ) , « κεῖμαι φέρετρον » ( Σ 236 ) ὁ φθείρ δοτικός συνίστημι παρά Ἀρχίλοχος « φθείρ μοχθίζω » λέγω οὖν ὅτι ὁ χείρ ἐπί ὁ γενικός καί χείρ κύ χείρ κατ’αποβολη τοῦι , ὁ δέ φθείρ οὖον διά ὁ ε οὐδέ φθείρ .