aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.peri-o-rqografi-as 2.2.3.9
Καθόλου τὰ εἰϲ ιϲ λήγοντα εἴτε ἀρϲενικὰ εἴτε θηλυκὰ εἶτε δικατάληκτα εἴτε μὴ εἴτε ἁπλᾶ εἴτε ϲύνθετα εἴτε μακροκατάληκτα εἴτε μὴ μακροκατάληκτα , οἷον ἂν τόνον ἐπιδέχηται , κατὰ κοινὴν διάλεκτον ὄντα ἀποϲτρέφεται τὴν διὰ τῆϲ ει διφθόγγου γραφήν εἰ δέ τι διὰ τῆϲ ει διφθόγγου εὑρεθῇ γραφόμενον , τοῦτο ἔχει ἐν τῇ γενικῇ ἀναφαινόμενον τὸ ε οἷον Πάριϲ , ὄφιϲ , μάντιϲ , Θέτιϲ , κράϲτιϲ . πίϲτιϲ , ὄρνιϲ , Βούϲιριϲ , Ὄϲιριϲ , Ἦτιϲ ὄνομα πόλεωϲ , λιπόπατριϲ , Εὔπολιϲ ἄπολιϲ , κνημίϲ , ἀϲπίϲ , ῥανίϲ , βολίϲ , ψηφίϲ , κρηπίϲ , Ἐλευϲίϲ . πρόϲκειται « κατὰ κοινὴν διάλεκτον » ἐπειδὴ οἱ Βοιωτοὶ τὸ λέβηϲ πένηϲ παῤ ἡμῖν διὰ τοῦ η γραφόμενα διὰ τῆϲ ει γράφουϲιν οἷον λέβειϲ , πένειϲ . πρόϲκειται « εἰ δέ τι εὑρεθῇ διὰ τῆϲ ει διφθόγγου γραφόμενον , τοῦτο ἔχει ἐν τῇ γενικῇ ἀναφαινόμενον τὸ ε » διὰ τὸ χαρίειϲ χαρίεντοϲ , τιμήειϲ τιμήεντοϲ , εἷϲ ἑνόϲ , κτείϲ κτενόϲ . ταῦτα γὰρ διὰ τῆϲ ει γράφεται καὶ ἔχει ἐν τῇ γενικῇ τὸ ε ἀναφαινόμενον . δεῖ ϲημειώϲαϲθαι τὸ κλείϲ κλειδόϲ , ὃ ϲημαίνει τὸ κλειδίον καὶ τὰ παῤ αὐτὸ οἷον κατάκλειϲ κατάκλειδοϲ , ἀντήρειϲ ἀντήρειδοϲ . ϲημαίνει δὲ πᾶν εἰϲ ὃ ἐπερείδεταί τιϲ . ταῦτα γὰρ διὰ τῆϲ ει διφθόγγου γράφεται καὶ οὐκ ἔχει τὸ ε ἐν τῇ γενικῇ ἀναφαινόμενον . ἀντιτιθέαϲι δέ τινεϲ πρὸϲ τὸν λόγον τὸν λέγοντα « εἰ δέ τι εὑρεθῇ διὰ τῆϲ ει διφθόγγου γραφόμενον , τοῦτο ἔχει ἐν τῇ γενικῇ τὸ ε » , ἰδοὺ γὰρ τὸ ὄφιϲ ὄφεωϲ καὶ πόλιϲ πόλεωϲ καὶ μάντιϲ μάντεωϲ καὶ τὰ ὅμοια ἔχει ἐν τῇ γενικῇ τὸ ε ἀναφαινόμενον καὶ οὐ γράφεται διὰ τῆϲ ει διφθόγγου , ἀλλὰ διὰ τοῦ ι . πρὸϲ οὕϲ ἐϲτιν εἰπεῖν , ὅτι τοῦτο γίνεται , ἐπειδὴ οὐκ ἔϲτι κοινὸν τὸ ε , ἀλλὰ κατὰ Ἀττικούϲ . ἐϲτι γὰρ ὄφιϲ ὄφιοϲ κοινῶϲ . οἱ Ἀττικοὶ οὖν ἔτρεψαν τὸ ι εἰϲ ε καὶ τὸ ο εἰϲ ω καὶ ἐγένετο ὄφεωϲ καὶ πόλεωϲ .
Lemmas: Κάθολος ὁ εἰς ἴς λήγω εἴτε ἀρσενικός εἴτε θηλυκός ἄγω δικατάληκτος εἴτε μή εἴτε ἁπλόος εἴτε σύνθετος εἴτε μακροκατάληκτος εἴτε μή μακροκατάληκτος , οἷος εἄν τόνος ἐπιδέχομαι , κατά κοινός διάλεκτος εἰμί ἀποστρέφω ὁ διά ὁ ει δίφθογγος γραφεύς εἰμί δέ τίς διά ὁ ει δίφθογγος εὑρίσκω γράφω , οὗτος ἔχω ἐν ὁ γενικός ἀναφαίνω ὁ ε οἷος Πάρις , ὄφις , μάντις , Θέτις , κράστις . πίστις , ὄρνις , Βούσιρις , Ὄσιρις , ὅστις ὄνομα πόλις , λιπόπατρις , Εὔπολις ἄπολις , κνημίς , ἀσπίς , ῥανίς , βολίς , ψῆφος , κρηπίς , Ἐλευσίς . πρόσκειμαι « κατά κοινός διάλεκτος » ἐπεί ὁ Βοιωτός ὁ λέβης πένης παρά ἐγώ διά ὁ ὁ γράφω διά ὁ ει γράφω οἷος Λευΐς , Πενεῖς . πρόσκειμαι « εἰμί δέ τίς εὑρίσκω διά ὁ ει δίφθογγος γράφω , οὗτος ἔχω ἐν ὁ γενικός ἀναφαίνω ὁ ε » διά ὁ χαρίεις χαρίεις , τιμήεις τιμήεις , εἷς εἷς , κτείς κτείς . οὗτος γάρ διά ὁ ει γράφω καί ἔχω ἐν ὁ γενικός ὁ ε ἀναφαίνω . δεῖ σημειόω ὁ κλείς κλείς , ὅς σημαίνω ὁ κλειδίον καί ὁ παρά αὐτός οἷος ἀκρωμία ἀκρωμία , ἀντήρης ἀντήρης . σημαίνω δέ πᾶς εἰς ὅς ἐπερείδω τις . οὗτος γάρ διά ὁ ει δίφθογγος γράφω καί οὐ ἔχω ὁ ε ἐν ὁ γενικός ἀναφαίνω . ἀντιτίθημι δέ τις πρός ὁ λόγος ὁ λέγω « εἰμί δέ τίς εὑρίσκω διά ὁ ει δίφθογγος γράφω , οὗτος ἔχω ἐν ὁ γενικός ὁ ε » , ἰδού γάρ ὁ ὄφις ὄφις καί πόλις πόλις καί μάντις μάντις καί ὁ ὅμοιος ἔχω ἐν ὁ γενικός ὁ ε ἀναφαίνω καί οὖον γράφω διά ὁ ει δίφθογγος , ἀλλά διά ὁ ι . πρός ὅς εἰμί εἶπον , ὅτι οὗτος γίγνομαι , ἐπεί οὐ εἰμί κοινός ὁ ε , ἀλλά κατά Ἀττικός . εἰμί γάρ ὄφις ὄφις κοινῶς . ὁ ἀττικός οὖν τρέπω ὁ ι εἰς ε καί ὁ ὁ εἰς εἰμί καί γίγνομαι ὄφις καί πόλις .