aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.peri-kli-sews-o-noma-twn 2.252
μακρὸν ἔχουϲιν αὐτό , τὸ δὲ φύϲει μακρὸν μεῖζόν ἐϲτι τοῦ θέϲει μακροῦ . διὰ τοῦτο δὲ ἡ δοτικὴ τῶν πληθυντικῶν θέϲει μακρὸν ἔχει τὸ δίχρονον οἷον Φοίνιξι καὶ κήρυξιν , ἐπειδὴ τὸ ι καὶ υ οὐδέποτε εὐρίϲκεται πρὸ τοῦ ξ φύϲει μακρὰ οἷον πέρδιξ , τέττιξ , Βέβρυξ , ὄνυξ , « χωρὶϲ εἰ μὴ λόγῳ ἀρχούϲηϲ παρῳχημένων » διὰ τὸ ἰξεύω ἴξευον . τὸ μὲν γὰρ ἰξεύω θέϲει μακρὸν ἔχει τὸ ι , τὸ δὲ ἴξευον φύϲει μακρόν , τῷ λόγῳ τῆϲ ἀρχούϲηϲ τῶν παρῳχημένων . οἱ γὰρ παρῳχημένοι ἢ χρονικῶϲ ἢ ϲυλλαβικῶϲ θέλουϲι μεγεθύνεϲθαι · ϲυλλαβικῶϲ μὲν οἷον τύπτω ἔτυπτον , γράφω ἔγραφον , λέγω ἔλεγον · χρονικῶϲ δὲ οἷον ἄγω ἦγον , ἄρχομαι ἠρχόμην , ἅπτω ἧπτον . ἐν οἷϲ οὖν τὸ ἰξεύω ἴξευον οὐκ ἠδύνατο μεγεθυνθῆναι ϲυλλαβικῶϲ , οὐδὲ γὰρ ἄρχεται ὁ ἐνεϲτὼϲ ἀπὸ ϲυμφώνου , ἐξ ἀνάγκηϲ χρονικῶϲ ἐμεγεθύνθη , καὶ τούτου χάριν φύϲει μακρὸν ἔχει τὸ ὸ . πρόϲκειται « χωρὶϲ τῆϲ χερϲὶ δοτικῆϲ τῶν πληθυντικῶν » , ἐνταῦθα γὰρ ἐλάττων ἐϲτὶν ἡ παραλήγουϲα τῆϲ δοτικῆϲ τῶν πληθυντικῶν τῆϲ παραληγούϲηϲ τῶν ἄλλων πτώϲεων . ἡ μὲν γὰρ παραλήγουϲα τῆϲ δοτικῆϲ θέϲει μακρά ἐϲτιν , ἡ δὲ παραλήγουϲα τῶν ἄλλων πτώϲεων φύϲει μακρά ἐϲτιν οἷον χεῖρεϲ χειρῶν χεῖραϲ χεῖρεϲ · τὸ δὲ φύϲει μακρὸν μεῖζόν ἐϲτι τοῦ θέϲει μακροῦ . τὸ δὲ χερϲί μόνωϲ λέγομεν τὴν δοτικὴν τῶν πληθυντικῶν καὶ οὐχὶ χειρϲί διὰ τῆϲ ει διφθόγγου , ἐπειδὴ οὐδέποτε μετὰ τοῦ χ εὑρίϲκεται δίφθογγοϲ καταλήγουϲα εἰϲ ρ ϲυμφώνου ἐπιφερομένου οἷον χάρμα , « αὑλῆϲ ἐν χόρτῳ » ( 774 ) , χέρνιβα δ’ ἀμφίπολοϲ » ( α 136 ) . καὶ πῶϲ ἀναλυομένου ( an ἀναπολουμένου ? ) τούτου τοῦ λόγου καὶ ἐπὶ τοῦ φ — καὶ γὰρ οὐδὲ μετὰ τοῦ φ εὑρίϲκεται δίφθογγοϲ καταλήγουϲα εἰϲ ρ ϲυμφώνου ἐπιφερομένου — ἡ φθειρϲί δοτικὴ ϲυνέϲτη παρὰ Ἀρχιλόχῳ φθειρὶ μοχθίζοντα » , λέγομεν οὖν ὅτι ἡ χείρ ἐπὶ τῆϲ γενικῆϲ καὶ χειρόϲ καὶ χερόϲ κατὰ ἀποβολὴν τοῦ ι , ἡ δὲ φθειρόϲ οὐ διὰ τοῦ ε , διὰ τοῦτο οὐδὲ φθερϲί .
Lemmas: μακρός ἔχω αὐτός , ὁ δέ φύσις μακρός μέγας εἰμί ὁ θέσις μακρός . διά οὗτος δέ ὁ δοτικός ὁ πληθυντικός θέσις μακρός ἔχω ὁ δίχρονος οἷος Φοῖνιξ καί κῆρυξ , ἐπεί ὁ ι καί υ οὐδέποτε εὐρίͅσκω πρό ὁ ξ φύσις μακρός οἷος πέρδιξ , τέττιξ , Βέβρυξ , ὄνυξ , « Χωρὶς εἰμί μή λόγος ἄρχω παροίχομαι » διά ὁ ἰξεύω ἰξεύω . ὁ μέν γάρ ἰξεύω θέσις μακρός ἔχω ὁ ι , ὁ δέ ἰξεύω φύσις μακρός , ὁ λόγος ὁ ἄρχω ὁ παροίχομαι . ὁ γάρ παροίχομαι ἢ χρονικός ἢ συλλαβικός ἐθέλω μεγεθύνω · συλλαβικός μέν οἷος τύπτω τύπτω , γράφω γράφω , λέγω λέγω · χρονικός δέ οἷος ἄγω ἄγω , ἄρχω ἄρχω , ἅπτω ἅπτω . ἐν ὅς οὖν ὁ ἰξεύω ἰξεύω οὐ δύναμαι μεγεθύνω συλλαβικός , οὐδέ γάρ ἄρχω ὁ ἐνίστημι ἀπό σύμφωνος , ἐκ ἀνάγκη χρονικός μεγεθύνω , καί οὗτος χάρις φύσις μακρός ἔχω ὁ ο . πρόσκειμαι « Χωρὶς ὁ χείρ δοτικός ὁ πληθυντικός » , ἐνταῦθα γάρ μικρός εἰμί ὁ παραλήγω ὁ δοτικός ὁ πληθυντικός ὁ παραλήγω ὁ ἄλλος πτῶσις . ὁ μέν γάρ παραλήγω ὁ δοτικός θέσις μακρός εἰμί , ὁ δέ παραλήγω ὁ ἄλλος πτῶσις φύσις μακρός εἰμί οἷος χείρ χείρ χείρ χείρ · ὁ δέ φύσις μακρός μέγας εἰμί ὁ θέσις μακρός . ὁ δέ χείρ μόνος λέγω ὁ δοτικός ὁ πληθυντικός καί οὐ χείρ διά ὁ ει δίφθογγος , ἐπεί οὐδέποτε μετά ὁ χ εὑρίσκω δίφθογγος καταλήγω εἰς ρ σύμφωνος ἐπιφέρω οἷος χάρμη , « αὐλή ἐν χόρτος » ( 774 ) , χέρνιψ δέ ἀμφίπολος » ( ὅς 136 ) . καί πῶς ἀναλύω ( an αναπολώ ? ) οὗτος ὁ λόγος καί ἐπί ὁ φ — καί γάρ οὐδέ μετά ὁ φ εὑρίσκω δίφθογγος καταλήγω εἰς ρ σύμφωνος ἐπιφέρω — ὁ φθείρ δοτικός συνίστημι παρά Ἀρχίλοχος φθείρ μοχθίζω » , λέγω οὖν ὅτι ὁ χείρ ἐπί ὁ γενικός καί χείρ καί χείρ κατά ἀποβολή ὁ ι , ὁ δέ φθείρ οὖον διά ὁ ε , διά οὗτος οὐδέ φθείρ .