aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.peri-kli-sews-o-noma-twn 2.295
Ἰϲτέον ὅτι τῶν ϲυμφώνων τὰ μὲν τῷ ᾱ χαίρει , τὰ δὲ τῷ η , τὰ δὲ τῷ ᾱ καὶ τῷ η . οἷον τὸ βῆτα τῷ η χαίρει οἷον Θίϲβη , Ἀρίϲβηὡϲαύτωϲ δὲ καὶ τὸ γ οἷον ϲτέγη , αὐγή , κραυγή · καὶ τὸ δ δὲ τῷ η χαίρει οἷον Ἴδη , Νέδη , Ϲίδη , ὅθεν καὶ τὸ Λήδη οἷον καὶ Λήδην εἶδον τὴν Τυνδαρέου παράκοιτιν , ἀναλογώτερόν ἐϲτι τοῦ Λήδα καὶ τὸ Ἀνδρομέδη τοῦ Ἀνδρομέδα . ἀλλὰ λέγομεν ὅτι Λήδη καὶ Ἀνδρομέδη ἦν , καὶ ἔτρεψε Δωρικῶϲ τὸ η εἰϲ ᾱ δηλονότι μακρὸν καὶ ἐγένετο Λήδα καὶ Ἀνδρομέδα . τὸ ζ τῷ ᾱ χαίρει οἷον ῥίζα , μᾶζα , χάλαζα . τὸ ξ ὁμοίωϲ τῷ ᾱ χαίρει οἷον δόξα , μύξα , ἅμαξα · ὡϲαύτωϲ καὶ τὸ ψ οἷον δίψα · καὶ τὸ ϲ δὲ τῷ ᾱ χαίρει οἷον μοῦϲα , φῦϲα , πῖϲα , κνῖϲα , θάλαϲϲα . τὸ δὲ θ τῷ ᾱ χαίρει καὶ τῷ η οἳον μέθη , λήθη , κριθή , μίνθα ( τὸ ἡδύοϲμον ) · ὡϲαύτωϲ δὲ καὶ τὸ λ τῷ ᾱ χαίρει καὶ τῷ η · ἐὰν μὲν εὑρεθῇ δύο λλ , τῷ ᾱ χαίρει οἳον θύελλα , ἄελλα , ἅμιλλα , Ϲκύλλα , πλὴν τοῦ Ἕλλη καὶ Πέλλη . ἰδοὺ γὰρ ταῦτα δύο λλ ἔχοντα εἰϲ η καταλήγει ( ἔϲτι δὲ τὸ μὲν Ἕλλη ὄνομα κύριον γυναικόϲ , τὸ δὲ Πέλλη ὄνομα πόλεωϲ ) . ἐὰν δὲ εὑρεθῇ ἓν λ μὴ ἔχον προηγούμενον ϲύμφωνον , τῷ η χαίρει οἷον Ἐριφύλη , Ϲεμέλη , πύλη , αὐλή , φυλή , χηλή ὄνυξ , πλὴν τοῦ παῦλα καὶ τοῦ ἀνάπαυλα , ταῦτα γὰρ ἓν λ ἔχοντα διὰ τοῦ ᾱ ἐγένετο , ϲημαίνει δὲ τὴν ἀνάπαυϲιν · τὸ γὰρ Φιλομήλα Δωρικῶϲ ἔτρεψε τὸ η εἰϲ τὸ ᾱ μακρόν , Φιλομήλη γὰρ ἦν . ὁμοίωϲ δὲ καὶ τὰ ἔχοντα τὸ λ ἐν ἐπιπλοκῇ ϲυμφώνου τῷ η χαίρει οἷον ζεύγλη ( ϲημαίνει δὲ τὸν λῶρον τὸν ϲυνέχοντα τὸν ζυγὸν πρὸϲ τὸ ζῷον ) , τρίγλη , κίχλη , ὀμίχλη ( τὸ γὰρ ζεῦγλα εὑρεθὲν παρὰ τοῖϲ ἀρχαίοιϲ κατὰ ποιητικὴν ἐξουϲίαν ϲυνέϲτειλε τὸ η εἰϲ ᾱ ) . περὶ δὲ τοῦ Αὐγούϲτα λέγουϲιν ὅτι ὤφειλεν Αὐγούϲτη εἶναι ἡ εὐθεῖα διὰ τοῦ η , τὸ τ γὰρ τῷ χαίρει οἷον χαίτη , ἐλάτη , Ἀφροδίτη , μελέτη , ἀρετή , τελευτή , καὶ κατὰ ἄλλον δὲ κανόνα ὤφειλεν Αὐγούϲτη εἶναι , ἐπειδὴ τὰ εἰϲ οϲ ἀρϲενικὰ ποιοῦντα κατὰ ἰδίαν θηλυκά , τουτέϲτι μὴ ὄντα κοινὰ τῷ γένει , διὰ τὸ ὁ φιλόϲοφοϲ καὶ ἡ φιλόϲοφοϲ , ἔχοντα πρὸ τοῦ οϲ ϲύμφωνον μὴ τὸ ρ , εἰϲ η ποιεῖ τὸ θηλυκὸν οἷον ϲοφόϲ ϲοφή , καλόϲ καλή , κάλλιϲτοϲ καλλίϲτη , ἄριϲτοϲ ἀρίϲτη , μέγιϲτοϲ μεγίϲτη , οὕτωϲ οὖν καὶ Αὔγουϲτοϲ Αὐγούϲτη ὤφειλε γενέϲθαι τὸ θηλυκόν , ἀλλ᾿ ἔτρεψε τὸ η εἰϲ ᾱ βραχύ , δηλονότι Ἰταλικῶϲ · τὸ γὰρ ὄνομα Ἰταλικόν . ὅθεν ἀξιοῦϲι τὸ μὲν κύριον ὄνομα τὸ Αὐγούϲτα λέγειν , ὅτι ἐκτείνει τὸ ᾱ , καὶ προϲθέϲει τοῦ ϲ ποιεῖ τὴν γενικὴν οἳον Αὐγούϲταϲ , ὥϲπερ Ἀθηνᾶ Ἀθηνᾶϲ , Διοτίμα Διοτίμαϲ , Φερετίμα Φερετίμαϲ , Δωρικῶϲ δηλονότι τραπέντοϲ τοῦ η εἰϲ ᾱ μακρόν · τὸ δὲ ἐπὶ τῆϲ βαϲιλίδοϲ Ἰταλικόν ἐϲτι , καὶ διὰ τοῦτο τρέπει τὸ ᾱ εἰϲ η ἐν τῇ γενικῇ οἷον Αὐγούϲτηϲ , ὥϲπερ μοῦϲα μούϲηϲ , ἅμαξα ἁμάξηϲ , ὡϲ τοῦ ᾱ ϲυνεϲταλμένου ὄντοϲ .
Lemmas: ἰστέον ὅτι ὁ σύμφωνος ὁ μέν ὁ ὅς χαίρω , ὁ δέ ὁ ὁ , ὁ δέ ὁ ὅς καί ὁ ὁ . οἷος ὁ βῆτα ὁ ὁ χαίρω οἷος Θίσβη , αρισβηωσαυος δέ καί ὁ γ οἷος στέγη , αὐγή , κραυγή · καί ὁ δ δέ ὁ ὁ χαίρω οἷος Ἴδη , Νέδη , Σίδη , ὅθεν καί ὁ Λήδη οἷος καί Λήδη εἶδον ὁ Τυνδάρεος παράκοιτις , ἀνάλογος εἰμί ὁ Λήδα καί ὁ Ἀνδρομέδη ὁ Ἀνδρομέδα . ἀλλά λέγω ὅτι Λήδη καί Ἀνδρομέδη εἰμί , καί τρέπω Δωρικός ὁ ὁ εἰς ὅς δηλονότι μακρός καί γίγνομαι Λήδα καί Ἀνδρομέδα . ὁ ζ ὁ ὅς χαίρω οἷος ῥίζα , μᾶζα , χάλαζα . ὁ ξ ὁμοίως ὁ ὅς χαίρω οἷος δόξα , μύξα , ἅμαξα · ὡσαύτως καί ὁ ψ οἷος δίψα · καί ὁ Σ δέ ὁ ὅς χαίρω οἷος Μοῦσα , φύω , Πῖσα , κνίζω , θάλασσα . ὁ δέ θ ὁ ὅς χαίρω καί ὁ ὁ οἷος μέθη , λήθη , κριθή , μίνθη ( ὁ ἡδύοσμον ) · ὡσαύτως δέ καί ὁ λ ὁ ὅς χαίρω καί ὁ ὁ · ἐάν μέν εὑρίσκω δύο λλ , ὁ ὅς χαίρω οἷος θύελλα , ἄελλα , ἅμιλλα , Σκύλλα , πλήν ὁ Ἕλλη καί Πέλλα . ἰδού γάρ οὗτος δύο λλ ἔχω εἰς ὁ καταλήγω ( εἰμί δέ ὁ μέν Ἕλλη ὄνομα κύριος γυνή , ὁ δέ Πέλλα ὄνομα πόλις ) . ἐάν δέ εὑρίσκω εἷς λ μή ἔχω προηγούμενος σύμφωνος , ὁ ὁ χαίρω οἷος Ἐριφύλη , Σεμέλη , πύλη , αὐλή , φυλή , χηλή ὄνυξ , πλήν ὁ παῦλα καί ὁ ἀνάπαυλα , οὗτος γάρ εἷς λ ἔχω διά ὁ ὅς γίγνομαι , σημαίνω δέ ὁ ἀνάπαυσις · ὁ γάρ Φιλομήλα Δωρικός τρέπω ὁ ὁ εἰς ὁ ὅς μακρός , Φιλομήλη γάρ εἰμί . ὁμοίως δέ καί ὁ ἔχω ὁ λ ἐν ἐπιπλοκή σύμφωνος ὁ ὁ χαίρω οἷος ζεύγλη ( σημαίνω δέ ὁ λῶρος ὁ συνόχωκα ὁ ζυγόν πρός ὁ ζῷον ) , τρίγλη , κίχλη , ὀμίχλη ( ὁ γάρ ζεύγλη εὑρίσκω παρά ὁ ἀρχαῖος κατά ποιητικός ἐξουσία συστέλλω ὁ ὁ εἰς ὅς ) . περί δέ ὁ Αὐγούστα λέγω ὅτι ὀφείλω Αυγούστη εἰμί ὁ εὐθύς διά ὁ ὁ , ὁ τ γάρ ὁ χαίρω οἷος χαίτη , ἐλάτη , Ἀφροδίτη , μελέτη , ἀρετή , τελευτή , καί κατά ἄλλος δέ κανών ὀφείλω Αυγούστη εἰμί , ἐπεί ὁ εἰς ὅς ἀρσενικός ποιέω κατά ἴδιος θηλυκός , τουτέστι μή εἰμί κοινός ὁ γένος , διά ὁ ὁ φιλόσοφος καί ὁ φιλόσοφος , ἔχω πρό ὁ ὅς σύμφωνος μή ὁ ρ , εἰς ὁ ποιέω ὁ θηλυκός οἷος σοφός σοφός , καλός καλός , καλός καλός , ἀγαθός ἀγαθός , μέγας μέγας , οὕτως οὖν καί Αὔγουστος Αυγούστη ὀφείλω γίγνομαι ὁ θηλυκός , ἀλλά τρέπω ὁ ὁ εἰς ὅς βραχύς , δηλονότι Ἰταλικῶς · ὁ γάρ ὄνομα ἰταλικός . ὅθεν ἀξιόω ὁ μέν κύριος ὄνομα ὁ Αὐγούστα λέγω , ὅτι ἐκτείνω ὁ ὅς , καί πρόσθεσις ὁ Σ ποιέω ὁ γενικός οἷος Αυγούστα , ὥσπερ Ἀθηνᾶ Ἀθηνᾶ , Διοτίμα Διοτίμα , Φερετίμα Φερετίμα , Δωρικός δηλονότι τρέπω ὁ ὁ εἰς ὅς μακρός · ὁ δέ ἐπί ὁ βασιλίς ἰταλικός εἰμί , καί διά οὗτος τρέπω ὁ ὅς εἰς ὁ ἐν ὁ γενικός οἷος Αυγούστης , ὥσπερ Μοῦσα Μοῦσα , ἅμαξα ἅμαξα , ὡς ὁ ὅς συστέλλω εἰμί .