aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.peri-kli-sews-o-noma-twn 2.160
Choer . 221 , 13 : ἄξιον δέ ἐϲτι ζητῆϲαι διατί μὴ γενόμενα τὰ εἰϲ υϲ τριγενῆ διὰ τοῦ ε καὶ ῦ Ἀττικῶϲ κατὰ τὴν γενικὴν οὐ γίνεται Ἰωνικῶϲ διὰ τοῦ η καὶ ο οἷον ταχῆοϲ καὶ βραδῆοϲ ὥϲπερ Πηλῆοϲ καὶ Ἀχιλλῆοϲ . καὶ ἔϲτιν ἀπολογήϲαϲθαι οὕτωϲ · ἡ παραλήγουϲα τῆϲ περιττοϲυλλάβου γενικῆϲ οὐδέποτε εὑρίϲκεται μείζων τῆϲ ληγούϲηϲ τῆϲ ίδίαϲ εὐθείαϲ , ἀλλ’ ἢ ἴϲη πρὸϲ αὐτὴν ἢ ἐλάττων χωρὶϲ εἰ μὴ χαρακτὴρ κωλύϲῃ . ἴϲη μὲν οἷον λέβηϲ λέβητοϲ , ἔρωϲ ἔρωτοϲ , Τρώϲ Τρωόϲ , Πάριϲ Πάριδοϲ , ὄφιϲ ὄφεοϲ ἐλάττων δὲ οἱον Μέμνων λέμνονοϲ , Ἕκτωρ Ἕκτοροϲ , γείτων γείτονοϲ , Πηλεύϲ Πηλέοϲ , Ἀχιλλεύϲ Ἀχιλλέοϲ . ἐὰν οὖν τὰ εἰϲ ῦϲ γένηται διὰ τοῦ η καὶ ο κατὰ τὴν γενικὴν Ἰωνικῶϲ οἷον ταχύϲ ταχῆοϲ , βραδύϲ βραδῆοϲ , ὀξύϲ ὀξῆοϲ , ερίϲκεται ἔχοντα τὴν παραλήγουϲαν τῆϲ γενικῆϲ μείζονα τῆϲ ληγούϲηϲ τῆϲ ἰδίαϲ εὐθείαϲ , ἡ γὰρ εὐθεῖα ϲυνεϲταλμένον ἔχει τὸ ῦ , ὅπερ ἐϲτὶν ἀδύνατον . πρόϲκειται ἐν τῷ κανόνι χωρὶϲ εἰ μὴ χαρακτὴρ κωλύϲῃ » διὰ τὰ εἰϲ ιξ καὶ τὰ εἰϲ υξ , διὰ τὸ φοῖνιξ φοίνικοϲ καὶ κῆρυξ κήρυκοϲ . ταῦτα γὰρ ἐν μὲν τῇ εὐθείᾳ ϲυϲτέλλει τὸ δίχρονον , τουτέϲτι θέϲει μακρὸν αὐτὸ ἔχει , ἐν δὲ τῇ γενικῇ ἐκτεταμένον αὐτὸ ἔχει , τουτέϲτι φύϲει μακρόν , καὶ ἰδοὺ εὺρίϲκεται ἐπὶ τούτων ἡ παραλήγουϲα τῆϲ περιττοϲυλλάβου γενικῆϲ μείζων τῆϲ ληγούϲηϲ τῆϲ ἰδίαϲ εὐθείαϲ · τὸ γὰρ φύϲει μακρὸν μεῖζόν ἐϲτι τοῦ θέϲει μακροῦ . καὶ ἔϲτιν εἰπεῖν ὅτι ὤφειλε καὶ ἡ εὐθεῖα ἐπὶ τούτων ἐκτεῖναι τὸ ι καὶ τὸ υ , λέγω δὴ ἐν τῷ φοῖνιξ καὶ κῆρυξ καὶ τοῖϲ ὁμοίοιϲ · ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ ῑ καὶ τὸ υ πρὸ τοῦ ξ οὐδέποτε εὑρίϲκεται φύϲει μακρὰ χωρὶϲ εἰ μὴ λόγῳ ἀρχούϲηϲ παρψχμένου οἷον πέρδιξ , τέττιξ , Βέβρυξ , ὄνυξ , πνίξω , ψύχω ψύξω τούτου οὖν χάριν ϲυνεϲτάλη ἐν τῇ εὐθείᾳ τὸ ῑ καὶ τὸ ῦ διὰ τὴν ἐπιφορὰν τοῦ ξ , ἐν δὲ τῇ γενικῇ τῇ φοίνικοϲ καὶκήρυκοϲ ἀποϲτάντοϲ τοῦ διπλοῦ ἐγένετο τὰ δίχρονα φύϲει μακρά . πρόϲκειται « χωρὶϲ εἰ μὴ λόγῳ ἀρχούϲηϲ παρψχημένου » διὰ τὸ ἰξεύω ἱξευον . τὸ μὲν ἰξεύω θέϲει μακρὸν ἔχει τὸ ῑ , τὸ δὲ ἴξευον φύϲει μακρὸν τῷ λόγῳ τῆϲ ἀρχούϲηϲ τῶν παρψχημένων . πρόϲκειται δὲ « χωρὶϲ εἰ μὴ χαρακτὴρ κωλύϲῃ » διὰ τὰ διὰ τοῦ θοϲ κλινόμενα , ἐπειδὴ τὸ ὄρνιϲ καὶ τὸ μέρμιϲ ( ϲημαίνει τὸ ϲχοινίον τὸ λεπτὸν ) ἐν μὲν τῇ εὐθείᾳ ϲυϲτέλλει τὸ ι , ἐν δὲ τῇ γενικῇ τῇ ὄρνιθοϲ καὶ μέρμιθοϲ ἐκτείνει αὐτό . πᾶϲα γὰρ γενικὴ διὰ τοῦ θοϲ κλινομένη μακρὰν ἔχει τὴν παραλήγουϲαν οἰον κῶμυϲ κώμυθοϲ ( ϲημαίνει δὲ τὴν δέϲμην τοῦ χόρτου ) ὡϲ παρὰ Θεοκρίτῳ ( 4 , 18 ) καὶ μαλακὸν χόρτοιο καλὴν κώμυθα δίδωμι , δέλλιϲ δέλλιθοϲ ( ἔϲτι δὲ ζῶον ὅμοιον μελίϲϲῃ ) , χωρὶϲ τοῦ κόρυϲ κόρυθοϲ , τοῦτο γὰρ φυλάττει τὸ υ ϲυνεϲταλμένον κατὰ τὴν γενικὴν οἷον δαῖέ οἱ ἐκ κόρυθόϲ τε καὶ ἀϲπίδοϲ ἀκάματον πῦρ ( Ε 4 ) καὶ κόρυθα βριαρήν ( Λ 375 ) . δεῖ προϲθεῖναι καὶ χωρὶϲ τῶν εἰϲ υν » , ταῦτα γὰρ ἐν μὲν τῇ εὐθείᾳ ϲυϲτέλλει τὸ ῦ , ἐν δὲ τῇ γενικῇ ἐκτείνει αὐτὸ οἰον Φόρκυν Φόρκυνοϲ , Γόρτυν Γόρτυνοϲ ( ἔϲτι δὲ ὄνομα πόλεωϲ Κρήτηϲ ) δοξάζουϲιν δέ τινεϲ ὅτι καὶ ἐν τῇ εὐθείᾳ ἐκτείνει τὸ υ καὶ ἐν τῇ γενικῇ . ἐμάθομεν οὖν διατί τὰ εἰϲ υϲ οὐ γίνεται παρὰ τοῖϲ Ἴωϲι διὰ τοῦ η καὶ ο κατὰ τὴν γενικήν , ἐμάθομεν γὰρ ὅτι ινα μὴ γένηται ἡ παραλήγουϲα τῆϲ περιττοϲυλλάβου γενικῆϲ μείζων τῆϲ ληγούϲηϲ τῆϲ ἰδίαϲ εὐθείαϲ .
Lemmas: Choer . 221 , 13 : ἄξιος δέ εἰμί ζητέω διατί μή γίγνομαι ὁ εἰς ὗς τριγενής διά ὁ ε καί ὗ Ἀττικός κατά ὁ γενικός οὖον γίγνομαι ἰωνικός διά ὁ ὁ καί ὁ οἷος ταχή καί βραδής ὥσπερ Πηλεύς καί Ἀχιλλεύς . καί εἰμί ἀπολογέομαι οὕτως · ὁ παραλήγω ὁ περιττοσύλλαβος γενικός οὐδέποτε εὑρίσκω μείζων ὁ λήγω ὁ ἴδιος εὐθύς , ἀλλά ἢ ἴσος πρός αὐτός ἢ μικρός Χωρὶς εἰμί μή χαρακτήρ κωλύω . ἴσος μέν οἷος λέβης λέβης , Ἔρως Ἔρως , Τρώς Τρώς , Πάρις Πάρις , ὄφις ὄφις μικρός δέ οἱος Μέμνων λέμνονος , Ἕκτωρ Ἕκτωρ , γείτων γείτων , Πηλεύς Πηλεύς , Ἀχιλλεύς Ἀχιλλεύς . ἐάν οὖν ὁ εἰς ῦς γίγνομαι διά ὁ ὁ καί ὁ κατά ὁ γενικός ἰωνικός οἷος ταχύς ταχή , βραδύς βραδής , ὀξύς ὀξύς , ἐρίζω ἔχω ὁ παραλήγω ὁ γενικός μείζων ὁ λήγω ὁ ἴδιος εὐθύς , ὁ γάρ εὐθύς συστέλλω ἔχω ὁ ὗ , ὅσπερ εἰμί ἀδύνατος . πρόσκειμαι ἐν ὁ κανών Χωρὶς εἰμί μή χαρακτήρ κωλύω » διά ὁ εἰς ἴξ καί ὁ εἰς υξʹ , διά ὁ Φοῖνιξ Φοῖνιξ καί κῆρυξ κῆρυξ . οὗτος γάρ ἐν μέν ὁ εὐθύς συστέλλω ὁ δίχρονος , τουτέστι θέσις μακρός αὐτός ἔχω , ἐν δέ ὁ γενικός ἐκτείνω αὐτός ἔχω , τουτέστι φύσις μακρός , καί ἰδού εὑρίσκω ἐπί οὗτος ὁ παραλήγω ὁ περιττοσύλλαβος γενικός μείζων ὁ λήγω ὁ ἴδιος εὐθύς · ὁ γάρ φύσις μακρός μέγας εἰμί ὁ θέσις μακρός . καί εἰμί εἶπον ὅτι ὀφείλω καί ὁ εὐθύς ἐπί οὗτος ἐκτείνω ὁ ι καί ὁ υ , λέγω δή ἐν ὁ Φοῖνιξ καί κῆρυξ καί ὁ ὅμοιος · ἀλλά ἐπεί ὁ Ι καί ὁ υ πρό ὁ ξ οὐδέποτε εὑρίσκω φύσις μακρός Χωρὶς εἰμί μή λόγος ἄρχω παρέχω οἷος πέρδιξ , τέττιξ , Βέβρυξ , ὄνυξ , πνίγω , ψύχω ψύχω οὗτος οὖν χάρις συστέλλω ἐν ὁ εὐθύς ὁ Ι καί ὁ ὗ διά ὁ ἐπιφορά ὁ ξ , ἐν δέ ὁ γενικός ὁ Φοῖνιξ καικηρυξ ἀφίστημι ὁ διπλόος γίγνομαι ὁ δίχρονος φύσις μακρός . πρόσκειμαι « Χωρὶς εἰμί μή λόγος ἄρχω παρέχω » διά ὁ ἰξεύω ἰξεύω . ὁ μέν ἰξεύω θέσις μακρός ἔχω ὁ Ι , ὁ δέ ἰξεύω φύσις μακρός ὁ λόγος ὁ ἄρχω ὁ παρέχω . πρόσκειμαι δέ « Χωρὶς εἰμί μή χαρακτήρ κωλύω » διά ὁ διά ὁ ἄνθος κλίνω , ἐπεί ὁ ὄρνις καί ὁ μέρμις ( σημαίνω ὁ σχοινίον ὁ λεπτόν ) ἐν μέν ὁ εὐθύς συστέλλω ὁ ι , ἐν δέ ὁ γενικός ὁ ὄρνις καί μέρμις ἐκτείνω αὐτός . πᾶς γάρ γενικός διά ὁ ἄνθος κλίνω μακράν ἔχω ὁ παραλήγω οἷος κώμυς κώμυς ( σημαίνω δέ ὁ δέσμη ὁ χόρτος ) ὡς παρά Θεόκριτος ( 4 , 18 ) καί μαλακός χόρτος καλός κώμυς δίδωμι , δέλλις δέλλις ( εἰμί δέ ζῷον ὅμοιος μέλισσα ) , Χωρὶς ὁ κόρυς κόρυς , οὗτος γάρ φυλάσσω ὁ υ συστέλλω κατά ὁ γενικός οἷος δαίω ὁ ἐκ κόρυς τε καί ἀσπίς ἀκάματος πῦρ ( Ε 4 ) καί κόρυς βριαρός ( Λ 375 ) . δεῖ προστίθημι καί Χωρὶς ὁ εἰς ἀνά » , οὗτος γάρ ἐν μέν ὁ εὐθύς συστέλλω ὁ ὗ , ἐν δέ ὁ γενικός ἐκτείνω αὐτός οἷος Φόρκυς Φόρκυς , Γόρτυς Γόρτυς ( εἰμί δέ ὄνομα πόλις Κρήτη ) δοξάζω δέ τις ὅτι καί ἐν ὁ εὐθύς ἐκτείνω ὁ υ καί ἐν ὁ γενικός . μανθάνω οὖν διατί ὁ εἰς ὗς οὖον γίγνομαι παρά ὁ Ἴων διά ὁ ὁ καί ὁ κατά ὁ γενικός , μανθάνω γάρ ὅτι ἵνα μή γίγνομαι ὁ παραλήγω ὁ περιττοσύλλαβος γενικός μείζων ὁ λήγω ὁ ἴδιος εὐθύς .