ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 1.85
Σχῆμά ἐστιν ἐξάλλαξις φράσεως ἀπὸ τοῦ καταλλήλου ἐπὶ τὸ κρεῖττον μετά τινος ἀναλογίας . διαφέρει δὲ τοῦ σολοικισμοῦ , ὅτι τὸ μέν ἐστι κατόρθωμα καὶ τὴν ἐξάλλαξιν εὔλογον ἔχει , ὁ δὲ σολοικισμὸς ἁμάρτημα , μηδεμίαν αἰτίαν τῆς ἀκαταλληλίας ποιούμενος . γίνεται δὲ τὸ σχῆμα κατὰ τοσούτους τρόπους καθʼ ὅσους καὶ ὁ σολοικισμός · καὶ γὰρ εἴδη διαλλασσόμενα καὶ γένη καὶ πτώσεις καὶ ἀριθμοὶ καὶ ἐγκλίσεις , ἔτι τε πρόσωπα καὶ χρόνοι καὶ διαθέσεις , καὶ πάντα ἁπλῶς ἃ τὴν τοῦ καταλλήλου συνάφειαν ἀπαιτεῖ , παρατραπέντα ποιεῖ τὸ σχῆμα . Ἐν μὲν οὖν εἴδεσιν ὀνομάτων ὧδέ πως συνίσταται τὸ σχῆμα · ἑβδομάτῃ δʼ ἱκόμεσθα Λάμου αἰπὺ πτολίεθρον , καὶ μελάντερον ἠΰτε πίσσα . τὸ μὲν γὰρ πρότερον ὑπερθετικὸν ἀντὶ ἀπολύτου κείμενον κακίαν οὐκ ἐργάζεται , ὅτι γεγένηται ἐν ἀριθμητικῷ ὀνόματι , ἐν ᾧ , τῆς σημασίας μηδεμίαν διαφορὰν λαμβανούσης κατὰ τὴν τῆς φωνῆς ἐνάλλαξιν , ἡ μετάθεσις τῶν εἰδῶν ἀναμάρτητος , ἅμα δὲ σὺν τῷ τὸν ἀριθμὸν ὁρίζειν καὶ τὴν τελευταίαν δεδήλωκεν ἡμέραν .
Lemmas: σχῆμα εἰμί ἐξάλλαξις φράσις ἀπό ὁ κατάλληλος ἐπί ὁ ἀγαθός μετά τις ἀναλογία . διαφέρω δέ ὁ σολοικισμός , ὅτι ὁ μέν εἰμί κατόρθωμα καί ὁ ἐξάλλαξις εὔλογος ἔχω , ὁ δέ σολοικισμός ἁμάρτημα , μηδείς αἰτία ὁ ἀκαταλληλία ποιέω . γίγνομαι δέ ὁ σχῆμα κατά τοσοῦτος τρόπος κατά ὅσος καί ὁ σολοικισμός · καί γάρ εἶδος διαλλάσσω καί γένος καί πτῶσις καί ἀριθμός καί ἔγκλισις , ἔτι τε πρόσωπον καί χρόνος καί διάθεσις , καί πᾶς ἁπλῶς ὅς ὁ ὁ κατάλληλος συνάφεια ἀπαιτέω , παρατρέπω ποιέω ὁ σχῆμα . ἐν μέν οὖν εἶδος ὄνομα ὧδε πούς συνίστημι ὁ σχῆμα · ἑβδόματος δέ ἱκνέομαι Λάμος αἰπύς πτολίεθρον , καί μέλας εὖτε πίσσα . ὁ μέν γάρ πρότερος ὑπερθετικός ἀντί ἀπόλυτος κεῖμαι κακία οὐ ἐργάζομαι , ὅτι γίγνομαι ἐν ἀριθμητικός ὄνομα , ἐν ὅς , ὁ σημασία μηδείς διαφορά λαμβάνω κατά ὁ ὁ φωνή ἐνάλλαξις , ὁ μετάθεσις ὁ εἶδος ἀναμάρτητος , ἅμα δέ σύν ὁ ὁ ἀριθμός ὁρίζω καί ὁ τελευταῖος δηλόω ἡμέρα .
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 1.86
τὸ δὲ δεύτερον συγκριτικὸν ἀντὶ ἀπολύτου κείμενον λεληθυῖαν ἔχει τὴν σύγκρισιν , τὴν ἀναφορὰν ἤτοι πρὸς ἕτερον νέφος ποιούμενον ἢ πρὸς φυσικὴν τοῦ νέφους μελανότητα . Ἐν δὲ γένεσι θεωρεῖται σχῆμα τόνδε τὸν τρόπον , παρθενικαί τε καὶ ἠΐθειο ἀταλὰ φρονέοντες . ὁμοίως δὲ ἔχει κἀκεῖνο , ἔνθα μὲν ἠΐθειο καὶ παρθένοι ἀλφεσίβοιαι ὠρχεῦντ᾿ ἀλλήλων ἐπὶ καρπῷ χεῖρας ἔχοντες . ἰσχυρότερον γὰρ ὂν τὸ ἀρσενικὸν γένος τοῦ θηλυκοῦ ἐπεκράτησε κατὰ τὴν ἐπιφοράν . ὁμοίως δὲ καὶ τὸ θηλυκὸν γένος ἰσχυρότερον ὂν τοῦ οὐδετέρου ἐπεκράτησε κατὰ τὴν ἐπιφοράν , οἷον αἱ δέ που ἡμέτεραί τʼ ἄλοχοι καὶ νήπια τέκνα εἵατ᾿ ἐνὶ μεγάροις ποτιδέγμεναι υἷας Ἀχαιῶν . Παρὰ δὲ πτώσεις ἀντιτιθεμένας ἡ τοῦ σχήματος σύστασις ἔχει πρῶτον αἴτημα τὴν τῶν πτώσεων οἰκειότητα τῶν τε πλαγίων πρὸς ἀλλήλας καὶ τῆς ὀρθῆς πρὸς τὴν κλητικήν , εἶτα τὴν τῶν πραγμάτων διάστασιν , ἵνα τὴν προτέραν περιγραφὴν τοῦ λόγου καταλιπὼν ἀπηρτισμένην μετὰ διαστάσεως ἐφʼ ἑτέραν ἀρχὴν τραπεὶς τῇ τῶν πτώσεων συμπλοκῇ σχηματίσῃ . τὴν μὲν οὖν τῶν πτώσεων συγγένειαν τὰ σχήματα ποιεῖν συμβέβηκεν οὕτως , Ἕκτορι δὲ προπάροιθε ποδῶν πέσε · εἴρηται γὰρ δοτικὴ ἀντὶ γενικῆς Ἕκτορος , καὶ νεφεληγερέτα Ζεύς · κλητικὴ γὰρ ἀντὶ ὀρθῆς κεῖται τῆς νεφεληγερέτης . τὴν δὲ διάστασιν τῆς φράσεως οὕτως , οἱ δὲ δύο σκόπελοι ὁ μὲν οὐρανὸν εὐρὺν ἱκάνει · ὡς ἀφʼ ἑτέρας γὰρ ἀρχῆς ἐπὶ τετελεσμένῳ τῷ προτέρῳ ποιησάμενος τὸν λόγον ἀπὸ ὀρθῆς ἤρξατο . τοιοῦτο δέ τι κἀκεῖνο , ἐλθόντες δὴ βαιὸν ἀπὸ σπείους τε καὶ ὕλης , πρῶτος ὑπʼ ἀρνειοῦ λυόμην .
Lemmas: ὁ δέ δεύτερος συγκριτικός ἀντί ἀπόλυτος κεῖμαι λανθάνω ἔχω ὁ σύγκρισις , ὁ ἀναφορά ἤτοι πρός ἕτερος νέφος ποιέω ἢ πρός φυσικός ὁ νέφος μελανότης . ἐν δέ γένεσις θεωρέω σχῆμα ὅδε ὁ τρόπος , παρθενική τε καί ηιτιθημι ἀταλός φρονέω . ὅμοιος δέ ἔχω ἐͅκεῖνο , ἔνθα μέν ηιτιθημι καί παρθένος ἀλφεσίβοιος ὀρχέω ἀλλήλων ἐπί καρπός χείρ ἔχω . ἰσχυρός γάρ εἰμί ὁ ἀρσενικός γένος ὁ θηλυκός ἐπικρατέω κατά ὁ ἐπιφορά . ὅμοιος δέ καί ὁ θηλυκός γένος ἰσχυρός εἰμί ὁ οὐδέτερος ἐπικρατέω κατά ὁ ἐπιφορά , οἷος ὁ δέ ποῦ ἡμέτερος τε ἄλοχος καί νήπιος τέκνον ἧμαι ἐν μέγαρον προσδέχομαι υἱός Ἀχαιός . παρά δέ πτῶσις ἀντιτίθημι ὁ ὁ σχῆμα σύστασις ἔχω πρῶτος αἴτημα ὁ ὁ πτῶσις οἰκειότης ὁ τε πλάγος πρός ἀλλήλων καί ὁ ὀρθός πρός ὁ κλητικός , εἶτα ὁ ὁ πρᾶγμα διάστασις , ἵνα ὁ πρότερος περιγραφή ὁ λόγος καταλείπω ἀπαρτίζω μετά διάστασις ἐπί ἕτερος ἀρχή τρέπω ὁ ὁ πτῶσις συμπλοκή σχηματίζω . ὁ μέν οὖν ὁ πτῶσις συγγένεια ὁ σχῆμα ποιέω συμβαίνω οὕτως , Ἕκτωρ δέ προπάροιθε πούς πέφτω · λέγω γάρ δοτικός ἀντί γενικός Ἕκτωρ , καί νεφεληγερέτα Ζεύς · κλητικός γάρ ἀντί ὀρθός κεῖμαι ὁ νεφεληγερέτα . ὁ δέ διάστασις ὁ φράσις οὕτως , ὁ δέ δύο σκόπελος ὁ μέν οὐρανός εὐρύς ἱκάνω · ὡς ἀπό ἕτερος γάρ ἀρχή ἐπί τελέω ὁ πρότερος ποιέω ὁ λόγος ἀπό ὀρθός ἄρχω . τοιοῦτος δέ τίς ἐͅκεῖνο , ἔρχομαι δή βαιός ἀπό σπέος τε καί ὕλη , πρῶτος ὑπό ἀρνειός λύω .
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 1.87
καὶ τὸ παρʼ Ἱπποκράτει , ἡ γυνὴ τοῦ κηπωριοῦ πυρετὸς εἶχεν αὐτήν · διεσπαρμένας γὰρ ἐπιδημίας ὑπομνήματος δίκην γράφων , εἰπὼν τὸ ἡ γυνὴ τοῦ κηπωροπυ , ὡς ἀφʼ ἑτέρας ἀρχῆς τὸ πυρετὸς εἶχεν αὐτὴν ἐπήνεγκεν . ὅτι γὰρ οὕτως πως ὁ ἰατρὸς εἰς τὸ τοιοῦτον σχῆμα κατῆλθε , δῆλον ἐκ τοῦ μηδέποτε λόγου τελείου ἀπὸ τοῦ δὲ συνδέσμου ἀρχομένου . ἐκεῖνος ἐν τῷ περὶ ἄρθρων ἔφη εἰσβάλλων οὕτως , ὦμονδ᾿ ἔωαρθρον , ἕνα τρόπον οἶδα · καὶ γὰρ ἐνταῦθα ὡς ἐν ὑπομνηματισμῷ , πεπονημένων αὐτῷ καὶ ἑτέρων ἔμπροεθεν καὶ εἰς τοῦτο τὸ εἶδος , οὕτως ἤρξατο . Ἐν δὲ ἀριθμοῖς ἡ τῶν σχημάτων κατόρθωσις , ἤτοι ὁπόταιν λέξει τὸν μὲν τύπον ἑνικὸν ἐχούσῃ , τὴν δὲ σημασίαν πληθυντικήν , μὴ πρὸς τὸν χαρακτῆρα , πρὸς δὲ τὴν δύναμιν ἁρμοζόμενός τις πληθυντικὸν ἐπενέγκῃ μέρος λόγου , οἷον ἡ πληθὺς ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν ἀπονέοντο . καὶ παρὰ Δημοσθένει , ὑμεῖς γὰρ βουλή · τῇ γὰρ ὑμεῖς ἀντωνυμίᾳ πληθυντικῇ ἑνικὸν ὁ ῥήτωρ ἐπήνεγκεν ὄνομα βουλὴ διὰ τὸ πολλῶν ἐξ αὐτοῦ νοεῖσθαι σύστημα , περιληπτικοῦ ὑπάρχοντος . ἢ ὁπόταν ἐπιφέρηται τοῖς οὐδετέροις τῶν γενῶν ἑνικὰ ῥήματα , οἷον γράφει τὰ παιδία , [ τὰ δώματα στάξει ] . οἷς διαφόρους πληθυντικὰς συντάξεις ἐπάγουσιν οἱ Ἀττικοί , ὡς Εὔπολις καὶ λέγουσί γε τὰ μειράκια προϊστάμενα τοῖς ἀνδράσι . καὶ ἐν τοῖς ὑπερσυντελικοῖς τῶν ῥημάτων χρόνοις ἑνικὰ πολλάκις εἰς πληθυντικῶν παραλαμβάνεται χώραν διὰ τὴν ἐμφέρειαν τῆς φωνῆς , λέγω δὴ τὸ πεποίητο πολλάκις ἀντὶ τοῦ πεποίηντο παραλαμβάνεται ·
Lemmas: καί ὁ παρά Ἱπποκράτης , ὁ γυνή ὁ κηπωρεῖον πυρετός ἔχω αὐτός · διασπείρω γάρ ἐπιδημία ὑπόμνημα δίκη γράφω , λέγω ὁ ὁ γυνή ὁ κηπωροπυ , ὡς ἀπό ἕτερος ἀρχή ὁ πυρετός ἔχω αὐτός ἐπιφέρω . ὅτι γάρ οὕτως πως ὁ ἰατρός εἰς ὁ τοιοῦτος σχῆμα κατέρχομαι , δῆλος ἐκ ὁ μηδέποτε λόγος τέλειος ἀπό ὁ δέ σύνδεσμος ἄρχω . ἐκεῖνος ἐν ὁ περί ἄρθρον φημί εἰσβάλλω οὕτως , ὦμος ἔωαρθρον , εἷς τρόπος οἶδα · καί γάρ ἐνταῦθα ὡς ἐν ὑπομνηματισμός , πονέω αὐτός καί ἕτερος εμπροος καί εἰς οὗτος ὁ εἶδος , οὕτως ἄρχω . ἐν δέ ἀριθμός ὁ Τοί σχῆμα κατόρθωσις , ἤτοι οποος λέγω ὁ μέν τύπος ἑνικός ἔχω , ὁ δέ σημασία πληθυντικός , μή πρός ὁ χαρακτήρ , πρός δέ ὁ δύναμις ἁρμόζω τις πληθυντικός ἐπιφέρω μέρος λόγος , οἷος ὁ πληθύς ἐπί ναῦς Ἀχαιός ἀπονέομαι . καί παρά Δημοσθένης , σύ γάρ βουλή · ὁ γάρ σύ ἀντωνυμία πληθυντικός ἑνικός ὁ ῥήτωρ ἐπιφέρω ὄνομα βουλή διά ὁ πολύς ἐκ αὐτός νοέω σύστημα , περιληπτικός ὑπάρχω . ἢ ὁπόταν ἐπιφέρω ὁ οὐδέτερος ὁ γένος ἑνικός ῥῆμα , οἷος γράφω ὁ παιδίον , [ ὁ δῶμα στάζω ] . ὅς διάφορος πληθυντικός σύνταξις ἐπάγω ὁ Ἀττικός , ὡς Εὔπολις καί λέγω γε ὁ μειράκιον προϊστάμενος ὁ ἀνήρ . καί ἐν ὁ ὑπερσυντελϊκός ὁ ῥῆμα χρόνος ἑνικός πολλάκις εἰς πληθυντικός παραλαμβάνω χώρα διά ὁ ἐμφέρεια ὁ φωνή , λέγω δή ὁ ποιέω πολλάκις ἀντί ὁ ποιέω παραλαμβάνω ·
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 1.88
ἔσθʼ ὅτε δὲ πληθυντικοῖς ἀριθμοῖς ἑνικὸν ἐπάγουσιν , ὡς παρὰ τῷ ποιητῇ ὁ Μηριόνης πρὸς Ἰδομενέα φησίν , ἔρχομαι εἴ τί τοι ἔγχος ἐνὶ κλισίῃσι λέλειπται , οἰσόμενος · τό νυ γὰρ κατεάξαμεν , ὃ πρὶν ἔχεσκον . καὶ παρʼ Εὐριπίδῃ ἐν Ἵωνι , κωλυόμεθα μαθεῖν ἃ βούλομαι . Παρὰ δὲ ἐγκλίσεις ἄριστον σχῆμα δείκνυται κατὰ τὴν τῶν ἀπαρεμφάτων ἀντὶ προστακτικῶν παράληψιν , οἷον μή τι διατρίβειν τὸν ἐμὸν χόλον , ἀλλʼ ἔμʼ ἐᾶσαι . τὸ γὰρ τῆς προστάξεως σκληρὸν μετριώτερον ἐμφαίνεται διὰ τῶν ἀπαρεμφάτων ἀντὶ τῶν προστακτικῶν παραληφθέντων . τίθεται δὲ καὶ ὁριστικὰ ἀνθʼ ὑποτακτικῶν πολλάκις , ὁπόταν τὸ πρᾶγμα περὶ οὐ ὁ λόγος μηδέπω τετελεσμένον , τελεσθῆναι δὲ αὐτὸ πάντως δέῃ . προηγήσεται δὲ μόρια τὰ καὶ τῶν ὑποτακτικῶν προτιθέμενα , ἴνα ἡ μὲν τοῦ μορίου πρόταξις τὸ μηδέπω τούτων τετελεσμένον διὰ τοῦ δισταγμοῦ σημαίνῃ , ἡ δὲ τοῦ ὁριστικοῦ σύνταξις τὸ πάντως δεῖν γενέσθαι τὸ λεγόμενον , οἷον ὅπως ἔσται τάδε ἔργα . ταῦτα ἀμφότερα σχήματα ἡ ἀστειοτάτη τῶν διαλέκτων Ἀτθὶς εἰς αὐτὴν ἀναδίδωσι . τὰ μὲν γὰρ εὐκτικὰ τοῖς ὑποτακτικοῖς διαπλεκόμενα οὐδὲ ξενίζουσαν ποιεῖ τὴν φράσιν , ἐπειδήπερ ἀμφοτέρων ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον τὰ αὐτὰ προτάσσεται μόρια , ὡς τὸ ἵνα καὶ τὸ ὄφρα καὶ τὸ ὅπως . Ἡ δὲ τῶν προσώπων μετάβασις ποιεῖ τὴν καλουμένην ἀποστροφήν , οἷον τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφης Πατρόκλεις ἱππεῦ · καί , ἔνθα κέ τοι Μενέλαε φάνη βιοτοῖο τελευτή .
Lemmas: ἔστω ὅτε δέ πληθυντικός ἀριθμός ἑνικός ἐπάγω , ὡς παρά ὁ ποιητής ὁ Μηριόνης πρός Ἰδομενεύς φημί , ἔρχομαι εἰμί τίς σύ ἔγχος ἐν κλισία λείπω , φέρω · ὁ νυν γάρ κατάγνυμι , ὁ πρίν ἔχω . καί παρά Εὐριπίδης ἐν Ἴων , κωλύω μανθάνω ὅς βούλομαι . παρά δέ ἔγκλισις ἀγαθός σχῆμα δείκνυμι κατά ὁ ὁ ἀπαρέμφατος ἀντί προστακτικός παράληψις , οἷος μή τίς διατρίβω ὁ ἐμός χόλος , ἀλλά ἐγώ ἐάω . ὁ γάρ ὁ πρόσταξις σκληρός μέτριος ἐμφαίνω διά ὁ ἀπαρέμφατος ἀντί ὁ προστακτικός παραλαμβάνω . τίθημι δέ καί ὁριστικός ἀντί ὑποτακτικός πολλάκις , ὁπόταν ὁ πρᾶγμα περί οὐ ὁ λόγος μηδέπω τελέω , τελέω δέ αὐτός πάντως δέω . προηγέομαι δέ μόριον ὁ καί ὁ ὑποτακτικός προτίθημι , ἵνα ὁ μέν ὁ μόριον πρόταξις ὁ μηδέπω οὗτος τελέω διά ὁ δισταγμός σημαίνω , ὁ δέ ὁ ὁριστικός σύνταξις ὁ πάντως δεῖ γίγνομαι ὁ λέγω , οἷος ὅπως εἰμί ὅδε έργο . οὗτος ἀμφότερος σχῆμα ὁ αστείος ὁ διάλεκτος Ἀτθίς εἰς αὐτός ἀναδίδωμι . ὁ μέν γάρ εὐκτικός ὁ ὑποτακτικός διαπλέκω οὐδέ ξενίζω ποιέω ὁ φράσις , ἐπεί ἀμφότερος ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος ὁ αὐτός προτάσσω μόριον , ὡς ὁ ἵνα καί ὁ ὄφρα καί ὁ ὅπως . ὁ δέ ὁ πρόσωπον μετάβασις ποιέω ὁ καλέω ἀποστροφή , οἷος ὁ δέ ἀπαμείβομαι πρόσφημι Πάτροκλος ἱππεύς · καί , ἔνθα ἄν σύ Μενέλαος φαίνω βίοτος τελευτή .
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 1.89
τὸν γὰρ περὶ αὐτοῦ λόγον ἀφεὶς εἰς τὸν πρὸς αὐτὸν ἐτράπη , τουτέστιν ἀπὸ τοῦ τρίτου προσώπου τὴν μετάβασιν ἐπὶ τὸ δεύτερον ἐποιήσατο . τέχνη δὲ αὐτοῦ τὸ μὴ συνεχῶς ὄντος τοῦ περί τινος τὴν ἀναστροφὴν αἰφνιδίαν ποιήσασθαι · διὰ γὰρ τὴν ἀκολουθίαν ἐλέγχεται ταχύτερον τὸ λεγόμενον · ἀλλʼ ὁπόταν μεσασθῇ , ἤτοι ἡρωϊκῷ λόγῳ ἢ πράγματος ἑτέρου παραθέσει , κἄπειτα διάστασιν λαβούσης τῆς διηγήσεως , λεληθότως μετάβασις γίνεται . ἐσχημάτισε δὲ καὶ Ἡσίοδος ἐν προσώποις κατʼ ἐκεῖνο , δεῦτε δή , ἐννέπετε σφέτερον πατέρʼ ὑμνείουσαι · εἴ γε γνήσιον Ἡσιόδου τὸ προοίμιον τίθεμεν . ἀντὶ γὰρ τοῦ ὑμέτερον δευτέρου τρίτον ἐπήνεγκε τὸ δφέτερον , οὐ πρὸς τὴν ἀκολουθίαν τῶν προσώπων ἀπιδών , ἀλλὰ πρὸς τὴν τῆς λέξεως σημασίαν · σημαίνει γὰρ τὸ σφέτερον ἔσθʼ ὅτε καὶ τὸ ἴδιον . Παρὰ δὲ χρόνους σχηματίζουσι πρῶτον μὲν οἱ τοὺς παρεληλυθότας ἀντὶ ἐνεστώτων παραλαμβάνοντες , ἔπειτα οἱ ἐνεστῶσι χρώμενοι ἀντὶ μελλόντων , οἷον ἐγὼ δέ κʼ ἄγω Βρισηΐδα καλλιπάρῃον . λέγοι γὰρ ἂν οὕτως τὸ βεβαίως ἐσόμενον παραστῆσαι θέλων , ὡς εἴ τις εἴποι , αὔριον διαλέγομαι , οἷον πάντως διαλέξομαι . Παρὰ δὲ διαθέσεις οἱ τοῖς μέσοις ἀορίστοις καὶ μέλλουσιν ἀντὶ ἐνεργητικῶν τὴν σύνταξιν ἁρμόζοντες , εὐπρεπεστέρας τῆς περικοπῆς γινομένης , ἐπεὶ καὶ ἡ τῶν Ἀττικῶν διάλεκτος χαίρει τούτοις . λαμβάνεται δὲ καὶ ὁλόκληρα παθητικὰ ἀντὶ ἐνεργητικῶν πολλάκις , ὅταν μὴ δύσφημος ἢ δυστράπελος ἡ ἐναλλαγὴ μέλλῃ γενήσεσθαι πρὸς τὸ τοῦ λέγοντος πρόσωπον · τὸ γοῦν γράφομαι λέγεται πολλάκις ἀντὶ τοῦ γράφω , οἷον γράφομαι τόνδε παραπρεσβείας · ὅλαι δὲ λέξεις ἀντὶ ἄλλων τιθέμεναι τὴν μὲν σύνταξιν οὐ ξενίζουσιν , ἤτοι δὲ λείπειν τὴν φράσιν ποιοῦσιν ὑπονοεῖν λανθάνουσαι ἢ τὸ διανόημα ἐξαλλάσσουσι .
Lemmas: ὁ γάρ περί αὐτός λόγος ἀφίημι εἰς ὁ πρός αὐτός τρέπω , τουτέστι ἀπό ὁ τρίτος πρόσωπον ὁ μετάβασις ἐπί ὁ δεύτερος ποιέω . τέχνη δέ αὐτός ὁ μή συνεχής εἰμί ὁ περί τις ὁ ἀναστροφή αἰφνίδιος ποιέω · διά γάρ ὁ ἀκολουθία ἐλέγχω ταχύς ὁ λέγω · ἀλλά ὁπόταν μεσάζω , ἤτοι ἡρωϊκός λόγος ἢ πρᾶγμα ἕτερος παράθεσις , ἔπειτα διάστασις λαμβάνω ὁ διήγησις , λεληθότως μετάβασις γίγνομαι . σχηματίζω δέ καί Ἡσίοδος ἐν πρόσωπον κατά ἐκεῖνος , δεῦρο δή , ἐνέπω σφέτερος πατήρ ὑμνέω · εἰμί γε γνήσιος Ἡσίοδος ὁ προοίμιον τίθημι . ἀντί γάρ ὁ ὑμέτερος δεύτερος τρίτος ἐπιφέρω ὁ δφέτερον , οὐ πρός ὁ ἀκολουθία ὁ πρόσωπον ἀφοράω , ἀλλά πρός ὁ ὁ λέξις σημασία · σημαίνω γάρ ὁ σφέτερος ἔστω ὅτε καί ὁ ἴδιος . παρά δέ χρόνος σχηματίζω πρῶτος μέν ὁ ὁ παρέρχομαι ἀντί ἐνίστημι παραλαμβάνω , ἔπειτα ὁ ἐνίστημι χράομαι ἀντί μέλλω , οἷος ἐγώ δέ καί ἄγω Βρισηΐς καλλιπάρῃος . λέγω γάρ ἄν οὕτως ὁ βέβαιος εἰμί παρίστημι ἐθέλω , ὡς εἰμί τις λέγω , αὔριον διαλέγω , οἷος πάντως διαλέγω . παρά δέ διάθεσις ὁ ὁ μέσος ἀόριστος καί μέλλω ἀντί ἐνεργητικός ὁ σύνταξις ἁρμόζω , εὐπρεπής ὁ περικοπή γίγνομαι , ἐπεί καί ὁ ὁ Ἀττικός διάλεκτος χαίρω οὗτος . λαμβάνω δέ καί ὁλόκληρος παθητικός ἀντί ἐνεργητικός πολλάκις , ὅταν μή δύσφημος ἢ δυστράπελος ὁ ἐναλλαγή μέλλω γίγνομαι πρός ὁ ὁ λέγω πρόσωπον · ὁ γοῦν γράφω λέγω πολλάκις ἀντί ὁ γράφω , οἷος γράφω ὅδε παραπρεσβεία · ὅλος δέ λέξις ἀντί ἄλλος τίθημι ὁ μέν σύνταξις οὐ ξενίζω , ἤτοι δέ λείπω ὁ φράσις ποιέω ὑπονοέω λανθάνω ἢ ὁ διανόημα ἐξαλλάσσω .
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 1.90
τὸ μὲν οὖν πρότερον οὕτως , μήκων δʼ ὡς ἑτέρωσε κάρη βάλεν , ἥτʼ ἐνὶ κήπῳ καρπῷ βριθομένη νοτίῃσί τε εἰαρινῇσι · τὴν γὰρ βριθομεένη μετοχὴν ἐὰν μεταβάλλωμεν εἰς τὸ βρίθεται ῥῆμα , ὁ λόγος ἀπηρτισμένος ἔσται . τὸ δὲ δεύτερον οὕτως , ἔνθʼ οἵγ᾿ εἰσέλασαν , πρὶν εἰδότες · σημαίνει γάρ , ὡς καὶ τὸ πρότερον εἰδότων φαιάκων τὴν χώραν , ὅπερ οὐκ ἀληθές , ἀλλὰ δεῖ τὸ πρὶν εἰδότες εἰς τὸ εἰδέναι μεταστῆσαι , ἵνα ᾖ πρὸ τοῦ εἰδέναι . Περὶ μὲν οὖν τῶν ἐν λέξει σχημάτων ἱκανὰ ταῦτα · τὰ γὰρ παρά τι τῶν εἰρημένων ἐκφωνούμενα ποιητῶν ἢ διαλέκτων ἐστὶν ἰδιώματα , ἤπερ ἐμπειρίας σχηματισμοῦ . ῥητέον δὲ ἑξῆς περὶ τῶν ἐν διανοίᾳ τε καὶ λόγῳ σχημάτων .
Lemmas: ὁ μέν οὖν πρότερος οὕτως , μήκων δέ ὡς ἑτέρωσε κάρα βάλλω , εἰμί ἐν κῆπος καρπός βρίθω νοτία τε ἐαρινός · ὁ γάρ βρίθω μετοχή ἐάν μεταβάλλω εἰς ὁ βρίθω ῥῆμα , ὁ λόγος ἀπαρτίζω εἰμί . ὁ δέ δεύτερος οὕτως , ἔνθα ὅσγε εἰσελαύνω , πρίν οἶδα · σημαίνω γάρ , ὡς καί ὁ πρότερος οἶδα Φαίαξ ὁ χώρα , ὅς οὐ ἀληθής , ἀλλά δέω ὁ πρίν οἶδα εἰς ὁ οἶδα μεθίστημι , ἵνα εἰμί πρό ὁ οἶδα . περι μέν οὖν ὁ ἐν λέξις σχῆμα ἱκανός οὗτος · ὁ γάρ παρά τίς ὁ λέγω ἐκφωνέω ποιητής ἢ διάλεκτος εἰμί ἰδίωμα , ἤ ἐμπειρία σχηματισμός . λέγω δέ ἑξῆς περί ὁ ἐν διάνοια τε καί λόγος σχῆμα .
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 2.90
Τὰ περὶ διάνοιαν σχήματα τὰ πρωτοστατοῦντα ἐν ἑαυτοῖς ἔχει τὴν συγγυμνασίαν καὶ τὴν ποιὰν θέσιν αὐτῆς τῆς διανοίας μετὰ τῆς τοῦ λόγου μορφῆς . ἔστι δὲ σχῆμα διανοίας τὸ μὴ κατὰ φύσιν ἐκφέρον τὸν νοῦν μηδὲ ἐπʼ εὐθείας , ἀλλʼ ἐκτρέπον καὶ ἐξαλλάσσον τὴν τῆς διανοίας φράσιν , ὥσπερ ὅταν ὁ Δημοσθένης λέγῃ , σὺ δὲ ὁ σεμνὸς καὶ τοὺς ἄλλους διαπτύων · μακαρίζειν γὰρ προσποιούμενος ἐκ τῶν ἐναντίων ἄσεμνόν τε καὶ δυστυχέστατον ἐκφαίνειν ἀξιοῖ . καὶ πάλιν ὁπόταν ὁ Αἰσχίνης λέγῃ ἐν τῷ κατὰ Τιμάρχου , οὐδὲν γοῦν θαυμαστόν · ἀναβήσεται γὰρ ἀνὴρ καλός τε κἀγαθός , καὶ μισοπόνηρος καὶ πιστεύων τῷ ἑαυτοῦ βίῳ , καὶ τὸν Λεωδάμαντα δάμαντα ὅστις ἐστὶν ἀγνοῶν .
Lemmas: Τά περί διάνοια σχῆμα ὁ πρωτοστατέω ἐν ἑαυτοῦ ἔχω ὁ συγγυμνασία καί ὁ ποιός θέσις αὐτηες͂ς ὁ διάνοια μετά ὁ ὁ λόγος μορφή . εἰμί δέ σχῆμα διάνοια ὁ μή κατά φύσις ἐκφέρω ὁ νόος μηδέ ἐπί εὐθύς , ἀλλά ἐκτρέπω καί ἐξαλλάσσω ὁ ὁ διάνοια φράσις , ὥσπερ ὅταν ὁ Δημοσθένης λέγω , σύ δέ ὁ σεμνός καί ὁ ἄλλος διαπτύω · μακαρίζω γάρ προσποιέω ἐκ ὁ ἐναντίος ἄσεμνος τε καί δυστυχής ἐκφαίνω ἀξιόω . καί πάλιν ὁπόταν ὁ Αἰσχίνης λέγω ἐν ὁ κατά Τίμαρχος , οὐδείς γοῦν θαυμαστός · ἀναβαίνω γάρ ἀνήρ καλός τε ἀγαθός , καί μισοπόνηρος καί πιστεύω ὁ ἑαυτοῦ βίος , καί ὁ Λεωδάμας δάμας ὅστις εἰμί ἀγνοέω .
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 2.91
ταῦτα γὰρ τῇ ἐξαλλαγῇ ἔχει τινὰ δείνωσιν , καὶ ἔστι δυνατώτερος ὁ λόγος τοῦ κατὰ φύσιν · ἀγοραῖος γὰρ ἂν καὶ ἀπρεπὴς ἐγίνετο ἡ λοιδορία , εἰ οὕτως ἔλεγεν · οὐδὲν γοῦν θαυμαστόν · ἀναβήσεται γάρ , ὡς οἶμαι , ἄνθρωπος ἀσελγὴς τὸν βίον καὶ οὕτως ; ὡς αὐτὸς πόρνος καὶ παρὰ Λεωδάμαντι ἡταιρηκώς καταφανῶς . τὸ δέ , καλός τε κἀγαθὸς , καὶ μισοπόνηρος καὶ πιστεύων τῷ ἑαυτοῦ βίῳ , καὶ τὸν Λεωδάμαντα ὅστις ἐστὶν ἀγνοῶν , ἄγει μᾶλλον ἐπὶ τὴν ἔμφασιν τῆς ἀληθείας , ἐκ τῶν ἐναντίων προειδότας παντὸς τοῦ λόγου τὴν ὑπόθεσιν . τούτου γὰρ δεῖ τοῖς εἰρωνευομένοις , ἐπεὶ πρὸς ἀγνοοῦντας κἂν ἀληθὲς ἐγκώμιον δόξειεν ἡ μεταβολή . Εἰσὶ δὲ τῶν τῆς διανοίας σχημάτων ὡς ἀνωτάτω ὀνομασίαι δύο , ἐπίτασις καὶ ἔκλυσις · τούτων τῇ μὲν ἐπιτάσει ὑποτάσσεται ἡ εἰρωνεία , τῇ δὲ ἐκλύσει ἡ καταβολή . Ἔστι δὲ εἰρωνεία λόγος διὰ τῶν ἐναντίων κατʼ ἐπίτασιν τὸ ὑποκείμενον πρᾶγμα σημαίνων , ὡς παρὰ Εὐριπίδῃ προειποῦσα ἡ Μήδεια ὅσων προϋπῆρξεν εἰς τὸν ἄνδρα εὐεργεσιῶν , ἐπιφέρει παθητικώτατα , τοιγάρ με πολλαῖς μακαρίαν ἀνʼ Ἑλλάδα ἔθηκας ἀντὶ τῶνδε . θαυμαστὸν δέ σε ἔχω πόσιν καὶ πιστὸν ἡ τάλαινʼ ἐγώ , εἰ φεύξομαί γε γαῖαν ἐκβεβλημένη δόμων , ἔρημος σὺν τέκνοις μόνη μόνοις . Ἔκλυσις δέ ἐστι πραγμάτων μεγάλων δεινότης διὰ σμικροπρεπείας τοῦ λόγου μαραινομένη ἐν ταῖς τῶν ἀκουόντων διανοίαις , ὡς ὁπόταν ὁ Αἰσχίνης λέγῃ , οὐ μέμνησθε αὐτοῦ τὰ μιαρὰ καὶ ἀπίθανα ῥήματα ;
Lemmas: οὗτος γάρ ὁ ἐξαλλαγή ἔχω τις δείνωσις , καί εἰμί δυνατός ὁ λόγος ὁ κατά φύσις · ἀγοραῖος γάρ ἄν καί ἀπρεπής γίνομαι ὁ λοιδορία , εἰμί οὕτως λέγω · οὐδείς γοῦν θαυμαστός · ἀναβαίνω γάρ , ὡς οἴομαι , ἄνθρωπος ἀσελγής ὁ βίος καί οὕτως ; ὡς αὐτός πόρνος καί παρά Λεωδάμας ἑταιρέω καταφανής . ὁ δέ , καλός τε ἀγαθός , καί μισοπόνηρος καί πιστεύω ὁ ἑαυτοῦ βίος , καί ὁ Λεωδάμας ὅστις εἰμί ἀγνοέω , ἄγω μᾶλλον ἐπί ὁ ἔμφασις ὁ ἀλήθεια , ἐκ ὁ ἐναντίος πρόοιδα πᾶς ὁ λόγος ὁ ὑπόθεσις . οὗτος γάρ δέω ὁ εἰρωνεύομαι , ἐπεί πρός ἀγνοέω κἀν ἀληθής ἐγκώμιον δοκέω ὁ μεταβολεύς . Εἰσί δέ ὁ ὁ διάνοια σχῆμα ὡς ἄνω ὀνομασία δύο , ἐπίτασις καί ἔκλυσις · οὗτος ὁ μέν ἐπίτασις ὑποτάσσω ὁ εἰρωνεία , ὁ δέ ἔκλυσις ὁ καταβολή . εἰμί δέ εἰρωνεία λόγος διά ὁ ἐναντίος κατά ἐπίτασις ὁ ὑπόκειμαι πρᾶγμα σημαίνω , ὡς παρά Εὐριπίδης προλέγω ὁ Μήδεια ὅσος προυπάρχω εἰς ὁ ἀνήρ εὐεργεσία , ἐπιφέρω παθητικός , τοιγάρ ἐγώ πολύς μακάριος ἄνω Ἑλλάς τίθημι ἀντί ὅδε . θαυμαστός δέ σύ ἔχω πόσις καί πιστός ὁ τάλας ἐγώ , εἰμί φεύγω γε γαῖα ἐκβάλλω δόμος , ἐρῆμος σύν τέκνον μόνος μόνος . ἔκλυσις δέ εἰμί πρᾶγμα μέγας δεινότης διά σμικροπρεπεια ὁ λόγος μαραίνω ἐν ὁ ὁ ἀκούω διάνοια , ὡς ὁπόταν ὁ Αἰσχίνης λέγω , οὐ μιμνήσκω αὐτός ὁ μιαρός καί ἀπίθανος ῥῆμα ;
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 2.92
πῶς ποτε ὑμεῖς , ὦ σιδήρεοι , ἐκαρτερεῖτε ἀκροώμενοι , ὁπότε ἔφη παρελθών · ἀμπελουργοῦσί τινες τὴν πόλιν · τὰ κλήματα τοῦ δήμου ὑποβέβληται · φορμορραφούμεθα . ταῦτα γὰρ οὐκ ἀναλογεῖ τὰ ῥήματα τῇ τότε ὑποκειμένῃ τῶν πραγμάτων ὑποθέσει . Τῆς δὲ εἰρωνείας καθέστηκεν εἴδη τὰ λεπτομερέστερα τάδε , σαρκασμός , διασυρμός , ἐπικερτόμησις , καταγέλως , εἰκασμός , χαριεντισμός . σαρκασμός μὲν οὖν ἐστι λόγος ἠθικὸς μετὰ σεσηρότος τοῦ προσώπου λεγόμενος , οἷον ἦ μὲν δὴ μάλα πολλὰ πονήσατο νόσφιν ἐμεῖο · καὶ δὴ τεῖχος ἔδειμε , καὶ ἤλασε τάφρον ἐπʼ αὐτῷ εὐρεῖαν , μεγάλην , ἐν δὲ σκόλοπας κατέπηξεν . διασυρμὸς ἐστι λόγος εἰρωνικὸς ἐπὶ τῷ διασύρειν τοὺς πέλας λεγόμενος , οἷον ἄλλος δʼ αὖτέ τις ἀνέστη μαντεύεσθαι . ἐπικερτόμησις δέ ἐστι λόγος ἐρεθιστικὸς ἐπὶ τῷ λυπῆσαι τοὺς ἐχθροὺς συντεθειμένος , οἷον ἐνταυθοῖ νῦν ἧσο κύνας τε σύας τʼ ἀπερύκων , μὴ δὲ σύ γε ξείνων καὶ πτωχῶν κοίρανος εἶναι . κατάγελως δέ ἐστιν ὅταν ἐπί τινι πράξει τῶν μὴ δεόντως καταθρασυνομένων καταπαιζώμεθα , οἷον Ὀθρυονεῦ πέρι δή σε βροτῶν αἰνίζομ᾿ ἁπάντων , εἰ ἐτεὸν δὴ ταῦτα τελευτήσεις , ὅσʼ ὑπέστης Δαρδανίδῃ Πριάμῳ . εἰκασμὸς δέ ἐστιν ὅταν μετὰ τοῦ παρατιθέναι τὸ ὅμοιον καθαιρῶμεν τοὺς πέλας , οἷον ὦ πόποι ὡς ὁ μολοβρὸς ἐπιτροχάδην ἀγορεύει γρηῒ καμινοῖ ἶσος . χαριενισμὸς δέ ἐστι λόγος ἠθικὸς μετὰ χάριτος παριστῶν τὴν τοῦ λέγοντος ἐπί τινι διάχυσιν , οἷον ὦ πόποι , ἦ μάλʼ ἐλαφρὸς ἀνήρ , ὃς ῥεῖα κυβιστᾷ .
Lemmas: πῶς ποτέ σύ , ὦ σιδήρεος , καρτερέω ἀκροάομαι , ὁπότε φημί παρέρχομαι · ἀμπελουργέω τις ὁ πόλις · ὁ κλῆμα ὁ δῆμος ὑποβάλλω · φορμορραφέομαι . οὗτος γάρ οὐ ἀναλογέω ὁ ῥῆμα ὁ τότε ὑπόκειμαι ὁ πρᾶγμα ὑπόθεσις . ὁ δέ εἰρωνεία καθίστημι εἶδος ὁ λεπτομερής ὅδε , σαρκασμός , διασυρμός , ἐπικερτόμησις , κατάγελως , εἰκασμός , χαριεντισμός . σαρκασμός μέν οὖν εἰμί λόγος ἠθικός μετά σαίρω ὁ πρόσωπον λέγω , οἷος εἰμί μέν δή μάλα πολύς πονέω νόσφι μου · καί δή τεῖχος δέμω , καί ἐλαύνω τάφρος ἐπί αὐτός εὐρύς , μέγας , ἐν δέ σκόλοψ καταπήγνυμι . διασυρμός εἰμί λόγος εἰρωνικός ἐπί ὁ διασύρω ὁ πέλας λέγω , οἷος ἄλλος δέ αὖτε τις ανέστη μαντεύομαι . ἐπικερτόμησις δέ εἰμί λόγος ἐρεθιστικός ἐπί ὁ λυπέω ὁ ἐχθρός συντίθημι , οἷος ἐνταυθοῖ νῦν ἧμαι κύων τε σῦς τε ἀπερύκω , μή δέ σῦς γε ξένος καί πτωχός κοίρανος ἔρχομαι . κατάγελως δέ εἰμί ὅταν ἐπί τις πρᾶξις ὁ μή δεόντως καταθρασύνομαι καταπαίζω , οἷος Ὀθρυονεύς περί δή σύ βροτός αἰνίζω ἅπας , εἰμί ἐτεός δή οὗτος τελευτάω , ὅσος ὑφίστημι Δαρδανίδης Πρίαμος . εἰκασμός δέ εἰμί ὅταν μετά ὁ παρατίθημι ὁ ὅμοιος καθαιρέω ὁ πέλας , οἷος ὦ πόποι ὡς ὁ μολοβρός ἐπιτροχάδην ἀγορεύω γραῦς καμινώ ἴσος . χαριενισμὸς δέ εἰμί λόγος ἠθικός μετά χάρις παρίστημι ὁ ὁ λέγω ἐπί τις διάχυσις , οἷος ὦ πόποι , ἦ μάλα ἐλαφρός ἀνήρ , ὅς ῥεῖα κυβιστάω .
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 2.93
καὶ τὰ μὲν τῆς διανοίας σχήματα τοιαύτην τινὰ τάξιν ἔχοντα παραδεδόσθω , τὰ δὲ τοῦ λόγου ποικίλα ὄντα τοῖς τε ὀνόμασι καὶ τῇ διακοσμήσει , πειρασώμεθα διὰ συντόμων ἀποδεῖξαι . Γίνεται δὲ πᾶν σχῆμα λόγου καὶ διανοίας ἐν περιόδῳ , ἥτις ἐστὶ λόγος ἐν εὐπεριγράφῳ συνθέσει κώλων αὐτοτελῆ διάνοιαν ἀποτελῶν , οἷον ἀνὴρ γὰς ἰδιώτης ἐν πόλει δημοκρατουμένῃ νόμῳ καὶ ψήφῳ βασιλεύει . περίοδος περίοδος μὲν οὖν τοῦτο , κῶλα δὲ τῆς περιόδου , πρῶτον μέν , ἀνὴρ γὰρ ἰδιώτης · δεύτερον δέ , ἐν πόλει δημοκρατουμένῃ · τρίτον , νόμῳ καὶ ψήφῳ βασιλεύει . γίνονται δὲ δίκωλοι καὶ τρίκωλοι καὶ τετράκωλοι . δίκωλοι μέν , οἷον Ἀθηναῖοι μὲν κατὰ θάλατταν ἠρίστευον , Λακεδαιμόνιοι δὲ ἐν τοῖς πεζικοῖς κινδύνοις ἐπρώτευον . τρίκωλοι δέ , ὡς ἔθηκέ τις ἐπὶ τῶν Ἀθηνῶν , ἣ πρὸς ἁπάσας ὁρωμένη καὶ κρινομένη τὰς πόλεις πρόσωπον μὲν ἂν φαίνοιτο τῆς Ἑλλάδος διὰ τὸ κάλλος , χεῖρες δὲ διὰ τὴν ἰσχύν , ψυχὴ δὲ διὰ τὴν φρόνησιν . νοείσθω δὲ ἡ τρίκωλος χωρὶς τῆς προεκθέσεως ἀπὸ τοῦ , πρόσωπον μὲν ἂν φαίνοιτο καὶ τὰ ἐξῆς . τετράκωλος δέ , ὡς παρʼ Ἰσοκράτει , τίς γὰρ οὐκ ἂν ἡδὲως μετάσχοι στρατείας τῆς ὑπὸ Ἀθηναίων μὲν καὶ Λακεδαιμονίων στρατηγουμένης , ὑπὸ δὲ τῆς Ἑλλάδος ἐκπεμπομένης , ὑπὲρ δὲ τῆς τῶν συμμάχων ἐλευθερίας ἀθροιζομένης , νῆς , ἐπὶ δὲ τὴν τῶν βαρβάρων τιμωρίαν πορευομένης . νῦν δὲ ὁριστέον τὰ σχήματα .
Lemmas: καί ὁ μέν ὁ διάνοια σχῆμα τοιοῦτος τις τάξις ἔχω παραδίδωμι , ὁ δέ ὁ λόγος ποικίλος εἰμί ὁ τε ὄνομα καί ὁ διακόσμησις , πειράω διά σύντομος ἀποδείκνυμι . γίγνομαι δέ πᾶς σχῆμα λόγος καί διάνοια ἐν περίοδος , ὅστις εἰμί λόγος ἐν εὐπερίγραφος σύνθεσις κῶλον αὐτοτελής διάνοια ἀποτελέω , οἷος ἀνήρ γῆ ἰδιώτης ἐν πόλις δημοκρατέομαι νόμος καί ψῆφος βασιλεύω . περίοδος περίοδος μέν οὖν οὗτος , κῶλον δέ ὁ περίοδος , πρῶτος μέν , ἀνήρ γάρ ἰδιώτης · δεύτερος δέ , ἐν πόλις δημοκρατέομαι · τρίτος , νόμος καί ψῆφος βασιλεύω . γίγνομαι δέ δίκωλος καί τρίκωλος καί τετράκωλος . δίκωλος μέν , οἷος Ἀθηναῖος μέν κατά θάλασσα ἀριστεύω , Λακεδαιμόνιος δέ ἐν ὁ πεζικός κίνδυνος πρωτεύω . τρίκωλος δέ , ὡς τίθημι τις ἐπί ὁ Ἀθῆναι , ὅς πρός ἅπας ὁράω καί κρίνω ὁ πόλις πρόσωπον μέν ἄν φαίνω ὁ Ἑλλάς διά ὁ κάλλος , χείρ δέ διά ὁ ἰσχύς , ψυχή δέ διά ὁ φρόνησις . νοέω δέ ὁ τρίκωλος Χωρὶς ὁ προέκθεσις ἀπό ὁ , πρόσωπον μέν ἄν φαίνω καί ὁ ἑξῆς . τετράκωλος δέ , ὡς παρά Ἰσοκράτης , τίς γάρ οὐ ἄν ἡδύς μετέχω στρατεία ὁ ὑπό Ἀθηναῖος μέν καί Λακεδαιμόνιος στρατηγέω , ὑπό δέ ὁ Ἑλλάς ἐκπέμπω , ὑπέρ δέ ὁ ὁ σύμμαχος ἐλευθερία ἀθροίζω , νῆς , ἐπί δέ ὁ ὁ βάρβαρος τιμωρία πορεύω . νῦν δέ ὁριστέον ὁ σχῆμα .
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 3.94
Σχῆμά ἐστι λόγου ἢ λέξεως οἰκονομία μετʼ εὐκοσμίας ἐκπεφευγυῖα τὴν ἰδιωτικὴν ἁπλότητα τῆς ἀπαγγελίας . ἔστι δὲ τὰ τῷ λόγῳ παρακολουθοῦντα σχήματα τάδε · ἀπὸ κοινοῦ , μερισμός , ἀπολελυμένον , παρονομασία , ἀποσιώπησις , διὰ μέσου , διόρθωσις , προδιόρθωσις , ἐπιδιόρθωσις , ἀποστροφή , διαβεβαίωσις , ἐρώτησις , ἀντεστραμμένον , ἐπαναφορά , πολύπτωτον , ὁμοιόπτωτον , ὁμοιοκατάληκτον , ὁρισμός , ἀστεϊσμός , ἐπιτροπή , ἀντίθεσις , διάλυσις , ἐπίζευξις , κλῖμαξ , σύλληψις , κατʼ ἐξοχήν , Πινδαρικόν , Ἰβύκειον , Ἀλκμανικόν , ἐκ παραλλήλου , καταρίθμησις , ἀσύνδετον , ἐξ ἀντιστρόφου . τὰς γὰρ κατασκευὰς τοῦ λόγου οὐ συναριθμητέον τοῖς σχήμασιν , οἷον τήν τε προοικονομίαν καὶ προαναφώνησιν καὶ παραβολὴν καὶ ὁμοίωσιν καὶ ἀνταπόδοσιν καὶ παράδειγμα καὶ εἰκόνα . Ἀπὸ κοινοῦ μέν ἐστι λόγων συνέχεια ἐν διανοίᾳ κοινωνοῦσα ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἑνὸς ῥήματος εἰς συντέλειαν , οἷον καὶ ἐλίσσετο πάντας Ἀχαιούς , Ἀτρείδα δὲ μάλιστα δύο κοσμήτορε λαῶν . Μερισμὸς δὲ πράγματος ἑνὸς εἰς πολλὰ διαίρεσις εἰς δήλωσιν τῶν ὑποκειμένων , οἷον ἄνδρας μὲν κτείνουσι , πόλιν δέ τι πῦρ ἀμαθύνει , τέκνα δέ τʼ ἄλλοι ἄγουσι βαθυζώνους τε γυναῖκας . τούτῳ τῷ σχήματι χρησαμένη ἡ Κλεοπάτρα ὥσπερ ἐδυσώπησεκαὶ διήγειρε τὸν Μελέαγρον · ἡ γὰρ καθʼ ἕκαστον τῶν ὑποκειμένων διήγησις εἰς ὄψιν ἡμῖν τὸν τῆς πόλεως οἶκτον ἤγαγεν . Ἀπολελυμένον δέ ἐστι λόγος πολλὰς ἀρχὰς ἔχων ἐκ διαιρέσεως καὶ διαλείμματος ἐκφέρων τὴν τῆς φωνῆς ὁρμήν , καθάπερ ἀνακαιομένου καὶ ἐκλάμποντος τοῦ υμοῦ τοῦ λέγοντος , οἷον Δύσπαρι , εἶδος ἄριστε , γυναιμανές , ἠπεροπευτά .
Lemmas: σχῆμα εἰμί λόγος ἢ λέξις οἰκονομία μετά εὐκοσμία ἐκφεύγω ὁ ἰδιωτικός ἁπλότης ὁ ἀπαγγελία . εἰμί δέ ὁ ὁ λόγος παρακολουθέω σχῆμα ὅδε · ἀπό κοινός , μερισμός , ἀπολύω , παρονομασία , ἀποσιώπησις , διά μέσος , διόρθωσις , προδιόρθωσις , ἐπιδιόρθωσις , ἀποστροφή , διαβεβαίωσις , ἐρώτησις , ἀντιστρέφω , ἐπαναφορά , πολύπτωτος , ὁμοιόπτωτος , ὁμοιοκατάληκτος , ὁρισμός , ἀστεϊσμός , ἐπιτροπή , ἀντίθεσις , διάλυσις , ἐπίζευξις , κλῖμαξ , σύλληψις , κατά ἐξοχή , Πινδαρικός , Ἰβύκειον , Ἀλκμανικός , ἐκ παράλληλος , καταρίθμησις , ἀσύνδετος , ἐκ ἀντίστροφος . ὁ γάρ κατασκευή ὁ λόγος οὐ συναριθμητέον ὁ σχῆμα , οἷος ὁ τε προοικονομία καί προαναφώνησις καί παραβολή καί ὁμοίωσις καί ἀνταπόδοσις καί παράδειγμα καί εἰκών . ἀπό κοινός μέν εἰμί λόγος ενωτικός ἐν διάνοια κοινωνέω ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος εἷς ῥῆμα εἰς συντέλεια , οἷος καί λίσσομαι πᾶς Ἀχαιός , Ἀτρείδης δέ μάλιστα δύο κοσμήτωρ λαός . μερισμός δέ πρᾶγμα εἷς εἰς πολύς διαίρεσις εἰς δήλωσις ὁ υποκείμενος , οἷος ἀνήρ μέν κτείνω , πόλις δέ τίς πῦρ ἀμαθύνω , τέκνον δέ τε ἄλλος ἄγω βαθύζωνος τε γυνή . οὗτος ὁ σχῆμα χράω ὁ Κλεοπάτρα ὥσπερ δυσωπέω διεγείρω ὁ Μελέαγρος · ὁ γάρ κατά ἕκαστος Τοί υποκείμενος διήγησις εἰς ὄψις ἐγώ ὁ ὁ πόλις οἶκτος ἄγω . ἀπολύω δέ εἰμί λόγος πολύς ἀρχή ἔχω ἐκ διαίρεσις καί διάλειμμα ἐκφέρω ὁ ὁ φωνή ὁρμή , καθά ἀνακαίω καί ἐκλάμπω ὁ ὑμέτερος ὁ λέγω , οἷος Δύσπαρις , εἶδος ἀγαθός , γυναιμανής , ἠπεροπευτής .
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 3.95
Παρονομασία δέ ἐστιν ὅταν ἔκ τινος τῶν ληφθέντων εἰς διάνοιαν ὀνομάτων ἢ ῥημάτων βραχὺ μεταποιήσαντες ἑτέραν κινήσωμεν διάνοιαν , οἷον τῶν μὲν Πρόθοος θοὸς ἡγεμόνευε . συνώνυμον γὰρ ὄνομα λαβὼν ἐτήρησε τὴν ἀρχήν , δυνάμενος εἰπεῖν , Πρόθοος ταχύς . Ἀποσιώπησις δὲ ὁπόταν ἀτοπωτέρᾳ τις μέλλων ἐπιφορᾷ χρῆσθαι σιγήσῃ τὸ συμπέρασμα τῆς διανοίας · ἀλλʼ ἐμοὶ μὲν — οὐ βούλομαι δὲ δυσχερὲς οὐδὲν εἰπεῖν ἀρχόμ ενος τοῦ λόγου . Διὰ μέσου δέ ἐστιν ἕνωσις λόγου τὸ ἀκόλουθον ἀφαιρουμένη ἑτέρου τινὸς παραθέσει λόγου , οἷον σφῶϊ μὲν — οὐ γὰρ ἔοικʼ ὀτρυνέμεν — οὔτι κελεύω . Διόρθωσις δὲ ὅταν τῷ ῥηθέντι δυσαρεστήσαντες ὡς οὐχ ἱκανῶς εἰρημένῳ μεταφράσωμεν , εἶτα ἐπιδιασαφήσωμεν αὐτὸ μᾶλλον , οἷον ὑμεῖς τοίνυν , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι · τὸ δʼ ὑμεῖς ὅταν εἴπω , τὴν πόλιν λέγω . Προδιόρθωσις δὲ ὅταν μέλλωμεν αἰσχρὰ κατὰ τῶν ἀντιδίκων ἢ μεγάλαυχα περὶ αὐτῶν ἐρεῖν , εἶτα ἐκμαλάσσωμεν τοῖς μόγοις προκαταλαμβάνοντες τοὺς ἀκροατάς , οἷον ἐγγὺς ἀνὴρ — οὐ δηθὰ ματεύσομεν — αἴκʼ ἐθέλητε πείθεσθαι · καὶ μή τι κότῳ ἀγάσησθε ἕκαστος , οὕνεκα δὴ γενεῇφι νεώτατός εἰμι μεθʼ ὑμῖν , πατρὸς δʼ ἐξ ἀγαθοῦ καὶ ἐγῶ γένος εὔχομαι εἶναι . Ἐπιδιόρθωσις δὲ ὅταν τοῖς δοκοῦσιν ἡμαρτῆσθαι ἐπάγῃ τις ὥσπερ θεράπειαν τὴν μετάνοιαν , οἷον σοί τʼ ἐπιπείθονται καὶ δεδμήμεσθα ἕκαστος .
Lemmas: παρονομασία δέ εἰμί ὅταν ἐκ τις ὁ λαμβάνω εἰς διάνοια ὄνομα ἢ ῥῆμα βραχύς μεταποιέω ἕτερος κινέω διάνοια , οἷος ὁ μέν Πρόθοος θοός ἡγεμονεύω . συνώνυμος γάρ ὄνομα λαμβάνω τηρέω ὁ ἀρχή , δύναμαι λέγω , Πρόθοος ταχύς . ἀποσιώπησις δέ ὁπόταν ἄτοπος τις μέλλω ἐπιφορά χράω σιγάω ὁ συμπέρασμα ὁ διάνοια · ἀλλά ἐγώ μέν — οὐ βούλομαι δέ δυσχερής οὐδείς λέγω ἀρχόμ εἷς ὁ λόγος . Ζεύς μέσος δέ εἰμί ἕνωσις λόγος ὁ ἀκόλουθος ἀφαιρέω ἕτερος τις παράθεσις λόγος , οἷος σύ μέν — οὐ γάρ ἔοικα ὀτρύνω — οὔτι κελεύω . διόρθωσις δέ ὅταν ὁ λέγω δυσαρεστέω ὡς οὐ ἱκανός λέγω μεταφράζω , εἶτα ἐπιδιασαφέω αὐτός μᾶλλον , οἷος σύ τοίνυν , ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος · ὁ δέ σύ ὅταν λέγω , ὁ πόλις λέγω . προδιόρθωσις δέ ὅταν μέλλω αἰσχρός κατά ὁ ἀντίδικος ἢ μεγάλαυχος περί αὐτός λέγω , εἶτα ἐκμαλάσσω ὁ μόχθος προκαταλαμβάνω ὁ ἀκροατής , οἷος ἐγγύς ἀνήρ — οὐ δηθά ματεύω — ἐάν ἐθέλω πείθω · καί μή τίς κότος ἄγαμαι ἕκαστος , οὕνεκα δή γενεά νέος εἰμί μετά σύ , πατήρ δέ ἐκ ἀγαθός καί ἐγώ γένος εὔχομαι ἔρχομαι . ἐπιδιόρθωσις δέ ὅταν ὁ δοκέω ἁμαρτάνω ἐπάγω τις ὥσπερ θεραπεία ὁ μετάνοια , οἷος σύ τε ἐπιπείθομαι καί δαμάζω ἕκαστος .
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 3.96
ἐπεὶ γὰρ ὡς περὶ ἑτέρων εἶπε τὸ πείθονται , συμπεριέλαβεν ἐν τῷ δευτέρῳ καὶ ἑαυτόν . Ἀποστροφὴ δὲ γίνεται ὅταν δέον εἰπεῖν πρὸς ἁμαρτάνοντας , πρὸς μὲν αὐτοὺς ἐκείνους οὐδὲν εἴπωμεν , πρὸς δὲ τὸν τὴν ὅλην ἀποδεχόμενον βλάβην . Ὀδυσσεὺς οὖν βουλόμενος εἰπεῖν τὴν βλάβην τοῖς Ἕλλησιν , ὅτι ἀδικοῦσι παραβαίνοντες τὰς ὑποσχέσεις ἃς ὑπέσχοντο τῷ βασιλεῖ , πρὶν ἑλεῖν τὴν Ἴλιον ἀνακάμπτειν ζητοῦντες οἴκαδε , ἐπεὶ τοῦτο ἑώρα σκληρότερον πρὸς κεκινημένην τὴν ἐκκλησίαν , οὐδὲν μὲν παροξύνων εἶπεν , ἀλλὰ γὰρ ἀπέστρεψε τὸν λόγον πρὸς τὸν βασιλέα , Ἀτρείδη , νῦν δή σε ἄναξ ἐθέλουσιν Ἀχαιοὶ πᾶσιν ἐλέγχιστον θέμεναι μερόπεσσι βροτοῖσιν ἐπεὶ γὰρ τὸ ἐκείνους ψεύστας τε καὶ ἀδίκους ἀποφαίνειν κίνδυνον ἐδόκει φέρειν , τὴν μὲν δύναμιν ἐφύλαξε τοῦ νοῦ , ἔδοξε δὲ πολλοῖς ἐλεεινὸν λέγειν τὸν ἐγκαταλειπόμενον , καὶ οὐ πονηροὺς τοὺς ἐγκαταλείποντας τὸν βασιλέα . Διαβεβαίωσις δέ ἐστι λόγου παρρησία μετὰ τοῦ δύνασθαι πράττειν ἀπαρεμποδίστως ταῦτα ἅπερ ἐν τοῖς λόγοις διασημαίνεται , οἷον ἀλλʼ οὐ μὰν ὑμῖν γε καὶ ἅρμασι δαιδαλέοισιν Ἕκτωρ Πριαμίδης ἐποχήσεται · οὐ γὰρ ἐάσω . Ἐρώτησις δέ ἐστι λόγος ἐν ὑποκρίσει λεγόμενος ἐπὶ τῷ σαφέστερον γνῶναί τι τῶν ἐπιζητουμένων , ὡς παρὰ Ὑπερίθῃ , δοκεῖς γὰρ αὐτὸν εἰπεῖν ; Ἀντεστραμμένον δέ ἐστι λόγος ἀντικείμενος τῇ κατὰ φράσιν προφορᾷ τῶν σημαινομένων , οἷον πολλά οἱ ἀμφὶ κάρη σφέλα ἀνδρῶν ἐκ παλαμάων πλευραὶ ἀποτρίψουσι δόμον κάτα βαλλομένοιο . Ἐπαναφορὰ δέ ἐστι πλάσις ἐκ τοῦ διπλασιάζεσθαι ἐπίτασιν δηλοῦσα , οἷον τοῦδʼ ἐγὼ ἀντίος εἶμι , καὶ εἰ πυρὶ χεῖρας ἔοικεν , εἰ πυρὶ χεῖρας ἔοικε , μένος δʼ αἴθωνι σιδήρῳ .
Lemmas: ἐπεί γάρ ὡς περί ἕτερος λέγω ὁ πείθω , συμπεριλαμβάνω ἐν ὁ δεύτερος καί ἑαυτοῦ . ἀποστροφή δέ γίγνομαι ὅταν δέω λέγω πρός ἁμαρτάνω , πρός μέν αὐτός ἐκεῖνος οὐδείς λέγω , πρός δέ ὁ ὁ ὅλος ἀποδέχομαι βλάβος . Ὀδυσσεύς οὖν βούλομαι λέγω ὁ βλάβος ὁ Ἕλλην , ὅτι ἀδικέω παραβαίνω ὁ ὑπόσχεσις ὅς ὑπισχνέομαι ὁ βασιλεύς , πρίν αἱρέω ὁ Ἴλιον ἀνακάμπτω ζητέω οἴκαδε , ἐπεί οὗτος ὁράω σκληρός πρός κινέω ὁ ἐκκλησία , οὐδείς μέν παροξύνω λέγω , ἀλλά γάρ ἀποστρέφω ὁ λόγος πρός ὁ βασιλεύς , Ἀτρείδης , νῦν δή σύ ἄναξ ἐθέλω Ἀχαιός πᾶς ἐλεγχής τίθημι μέροψ βροτός ἐπεί γάρ ὁ ἐκεῖνος ψεύστης τε καί ἄδικος ἀποφαίνω κίνδυνος δοκέω φέρω , ὁ μέν δύναμις φυλάσσω ὁ νόος , δοκέω δέ πολύς ἐλεεινός λέγω ὁ ἐγκαταλείπω , καί οὐ πονηρός ὁ ἐγκαταλείπω ὁ βασιλεύς . διαβεβαίωσις δέ εἰμί λόγος παρρησία μετά ὁ δύναμαι πράσσω ἀπαρεμπόδιστος οὗτος ὅς ἐν ὁ λόγος διασημαίνω , οἷος ἀλλά οὐ μήν σύ γε καί ἅρμα δαιδάλεος Ἕκτωρ Πριαμίδης ἐποχέομαι · οὐ γάρ ἐάω . ἐρώτησις δέ εἰμί λόγος ἐν ὑπόκρισις λέγω ἐπί ὁ σαφής γιγνώσκω τίς ὁ ἐπιζητέω , ὡς παρά υπερίτης , δοκέω γάρ αὐτός λέγω ; ἀντιστρέφω δέ εἰμί λόγος ἀντίκειμαι ὁ κατά φράσις προφορά ὁ σημαίνω , οἷος πολύς ὁ ἀμφί κάρα σφέλας ἀνήρ ἐκ παλάμη πλευρά ἀποτρίβω δόμος κατά βάλλω . ἐπαναφορά δέ εἰμί πλάσις ἐκ ὁ διπλασιάζω ἐπίτασις δηλόω , οἷος ὅδε ἐγώ ἀντίος ἔρχομαι , καί εἰμί πῦρ χείρ ἔοικα , εἰμί πῦρ χείρ ἔοικα , μένος δέ αἴθων σίδηρος .
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 3.97
καὶ ἅτε παρθένος ἠΐθεός τε , παρθένος ἠΐθεός τʼ ὀαρίζετον ἀλλήλοιϊν . καὶ Θῆβαι δέ , Θῆβαι , πόλις ἀστυγείτων , μεθ᾿ ἡμέραν ἐκ μέσης τῆς Ἐλλάδος ἀνήρπασται . Πολύπτωτον δὲ ὅταν ἤτοι τὰς ὀνομασίας ἢ τὰ ὀνόματα εἰς πάσας τὰς πτώσεις μεταβάλλοντες διατιθώμεθα τὸν λόγον , ὡς παρὰ Κλεοχάρει · Δημοσθἐνης ὑπέστη Φιλίππῳ · Δημοσθένους πένης μὲν ὁ βίος , μεγάλη δʼ ἡ παρρησία · Δημοσθένει πολλῶν διδομένῳν οὐδὲν οὔτε πλῆθος οὔτε κάλλος ἄξιον ἐφάνη προδοσίας · Δημοσθένην Ἀλέξανδρος ἐξῄτει · τὸ διὰ τί παρʼ αὑτοῖς λογίζεσθε · ἀδίκως τε ἀπέθανες , ὦ Δημόσθενες . ἔστι δὲ τὸ τοιοῦτον σχῆμα καὶ παρά τισι τῶν ποιητῶν , ὡς παρʼ Ἀρχιλόχῳ καὶ Ἀνακρέοντι · καὶ παρὰ μὲν οὖν Ἀρχιλόχῳ · νῦν δὲ Λεώφιλος μὲν ἄρχει , Λεώφιλος δʼ ἐπικρατεῖ , Λεωφίλῳ δὲ πάντα κεῖται , Λεώφιλος δʼ ἄκουε . παρὰ δὲ Ἀνακρέοντι ἐπὶ τριῶν , Κλευβούλου μὲν ἔγωγ᾿ ἐρῶ , Κλευβούλῳ δʼ ἐπιμαίνομαι , Κλεύβουλον δʼ ἰδέειν ποθέω . Ὁμοιόπτωτον δέ ἐστι φράσις ἐκ τῶν παραπλησίων καὶ τῶν ὑμοίων κλίσεων εἰς ἓν ἐξενηνεγμένη , οἷον ἐπὶ μὲν εὐθείας , λυσόμενός τε θύγατρα , φέρων τʼ ἀπερείσιʼ ἄποινα , στέμματʼ ἔχων ἐν χερσὶν ἑκηβόλου Ἀπόλλωνος . ἐπὶ δὲ αἰτιατικῆς , Ἄλκανδρόν θ᾿ Ἅλιόν τε Νοήμονά τε Πρύτανίν τε .
Lemmas: καί ἅτε παρθένος ἠίθεος τε , παρθένος ἠίθεος τε ὀαρίζω ἀλλήλων . καί Θῆβαι δέ , Θῆβαι , πόλις ἀστυγείτων , μετά ἡμέρα ἐκ μέσος ὁ Ἑλλάς ἀναρπάζω . πολύπτωτος δέ ὅταν ἤτοι ὁ ὀνομασία ἢ ὁ ὄνομα εἰς πᾶς ὁ πτῶσις μεταβάλλω διατίθημι ὁ λόγος , ὡς παρά Κλεοχάρης · Δημοσθένης ὑφίστημι Φίλιππος · Δημοσθένης πένης μέν ὁ βίος , μέγας δέ ὁ παρρησία · Δημοσθένης πολύς δίδωμι οὐδείς οὔτε πλῆθος οὔτε κάλλος ἄξιος φαίνω προδοσία · Δημοσθένης Ἀλέξανδρος ἐξαιτέω · ὁ διά τίς παρά ἑαυτοῦ λογίζομαι · ἄδικος τε ἀποθνῄσκω , ὦ Δημοσθένης . εἰμί δέ ὁ τοιοῦτος σχῆμα καί παρά τις ὁ ποιητής , ὡς παρά Ἀρχίλοχος καί Ἀνακρέων · καί παρά μέν οὖν Ἀρχίλοχος · νῦν δέ Λεώφιλος μέν ἄρχω , Λεώφιλος δέ ἐπικρατέω , Λεώφιλος δέ πᾶς κεῖμαι , Λεώφιλος δέ ἀκούω . παρά δέ Ἀνακρέων ἐπί τρεῖς , Κλεύβουλος μέν ἐγώ λέγω , Κλεύβουλος δέ ἐπιμαίνομαι , Κλεύβουλος δέ ὁράω ποθέω . ὁμοιόπτωτος δέ εἰμί φράσις ἐκ ὁ παραπλήσιος καί ὁ ὑμοίων κλίσις εἰς εἷς ἐκφέρω , οἷος ἐπί μέν εὐθεῖα , λύω τε θυγάτηρ , φέρω τε ἀπειρέσιος ἄποινα , στέμμα ἔχω ἐν χείρ ἑκηβόλος Ἀπόλλων . ἐπί δέ αἰτιατικός , Ἄλκανδρος ὁ Ἅλιος τε Νοήμων τε Πρύτανις τε .
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 3.98
καὶ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ χρόνου , τὴν δὲ διεπράθομέν τε καὶ ἤγομεν ἐνθάδε πάντα . Ὁμοιοκατάληκτον δέ ἐστι φράσις εἰς μίαν καὶ τὴν ὁμοίαν κατακλειομένη κατάληξιν , οἷον Οὔλυμπον δ᾿ , ὅθι φασὶ θεῶν ἕδος ἔμμεναι ἐσθλόν . οὔτʼ ἀνέμοισι τινάσσεται οὔτε ποτʼ ὄμβρῳ δεύεται , οὔτε χιὼν ἐπικίδναται , ἀλλὰ μάλʼ αἴθρη πέπταται ἀννέφελος . Ὁρισμὸς δέ ἐστιν ὅταν προθέντες ὄνομά τι ἢ ῥῆμα , οἷόν ἐστιν , ὁριζώμεθα · παραπέμπει γὰρ ἡμᾶς ἡ ἐλπίς , αὕτη δὲ ἀτυχούντων ἐστὶν ἐφόδιον . Ἀστεϊσμὸς δέ ἐστι προσποίησις πιθανὴ τοῦ μὴ λέγειν ἢ μνημονεύειν ἡμᾶς ἃ λέγομεν , ὡς παρὰ Σοφοκλεῖ εἰσῆκται λέγων ὁ Ὀδυσσεὺς τῷ Διομήδει , ἐγὼ δʼ ἐρῶ σοι δεινὸν οὐδέν , οὔθʼ ὅπως φυγὰς πατρῴας ἐξελήλασαι χθονός , οὔθʼ ὡς ὁ Τυδεὺς ἀνδρὸς οἷμα συγγενὲς κτείνας ἐν Ἄργει ξεῖνος ὢν οἰκίζεται , οὔθʼ ὡς πρὸ Θηβῶν ὠμοβρῶτʼ ἐδαίσατο τὸν Ἀστάκειον παῖδα διακαρατομῶν . Ἐπιτροπὴ δὲ ὅταν τοῖς ἀκούουσιν ἐπιτρέψωμεν τὴν τῶν πραγμάτων ἢ ὀνομάτων ἐξουσίαν , ὡς παρὰ τῷ Εὐριπίδῃ παρεισάγεται ἡ Ἀνδρομέδα λέγουσα τῷ Περσεῖ , ἄγου δέ μʼ ὦ ξένʼ , εἴτε πρόσπολον θέλεις , εἴτʼ ἄλοχον , εἴτε δμωΐδα . Ἀντίθεσις δὲ γίνεται κατὰ τρόπους πλείους · εἷς μὲν ὅταν ἀντικείμενα ὀνόματα λαμβάνηται · τιμωρία γὰρ ἐπιτίμιον κακίας , οὐκ ἀρετῆς . καὶ πολέμῳ δὲ ἰσχὺν χαρηγεῖ πλοῦτος , οὐ πενία . καὶ κατὰ διέξοδον , προτιμῶσιν αἱ πόλεις τῶν ἀδίκως πλουτούντων τοὺς δικαίως πενομένους , καὶ τῶν παρανόμως νικώντων τοὺς ἐννόμως ἡττωμένους , καὶ τῶν κακῶς ζώντων τοὺς καλῶς ἀποθνύσκοντος .
Lemmas: καί ἐπί ὁ αὐτός χρόνος , ὁ δέ διαπέρθω τε καί ἄγω ἐνθάδε πᾶς . ὁμοιοκατάληκτος δέ εἰμί φράσις εἰς εἷς καί ὁ ὅμοιος κατακλείω κατάληξις , οἷος Ὄλυμπος δέ , ὅθι φημί θεός ἕδος εἰμί ἐσθλός . οὔτε ἄνεμος τινάσσω οὔτε πρός ὄμβρος δέω , οὔτε χιών ἐπικίδνημι , ἀλλά μάλα αἴθρη πετάννυμι ἀνέφελος . Ὁρισμός δέ εἰμί ὅταν προτίθημι ὄνομα τίς ἢ ῥῆμα , οἷος εἰμί , ὁρίζω · παραπέμπω γάρ ἐγώ ὁ ἐλπίς , οὗτος δέ ἀτυχέω εἰμί ἐφόδιον . ἀστεϊσμός δέ εἰμί προσποίησις πιθανός ὁ μή λέγω ἢ μνημονεύω ἐγώ ὅς λέγω , ὡς παρά Σοφοκλῆς εἰσάγω λέγω ὁ Ὀδυσσεύς ὁ Διομήδης , ἐγώ δέ λέγω σύ δεινός οὐδείς , οὔτε ὅπως φυγάς πατρῷος ἐξελαύνω χθών , οὔτε ὡς ὁ Τυδεύς ἀνήρ οἴμη συγγενής κτείνω ἐν Ἄργος ξένος εἰμί οἰκίζω , οὔτε ὡς πρό Θῆβαι ὠμοβρῶτʼ δαίνυμι ὁ Ἀστάκειον παῖς διακαρατομῶν . Ἐπιτροπή δέ ὅταν ὁ ἀκούω ἐπιτρέπω ὁ ὁ πρᾶγμα ἢ ὄνομα ἐξουσία , ὡς παρά ὁ Εὐριπίδης παρεισάγω ὁ Ἀνδρομέδα λέγω ὁ Περσεύς , ἄγω δέ εἷς ὦ ξένος , εἴτε πρόσπολος θέλω , ἔτι ἄλοχος , εἴτε δμωίς . ἀντίθεσις δέ γίγνομαι κατά τρόπος πολύς · εἷς μέν ὅταν ἀντίκειμαι ὄνομα λαμβάνω · τιμωρία γάρ ἐπιτίμιον κακία , Οὐκ ἀρετή . καί πόλεμος δέ ἰσχύς χαρηγεῖ πλοῦτος , οὐ πενία . καί κατά διέξοδος , προτιμάω ὁ πόλις ὁ ἄδικος πλουτέω ὁ δίκαιος πένομαι , καί ὁ παράνομος νικάω ὁ ἔννομος ἡσσάομαι , καί ὁ κακῶς ζάω ὁ καλός ἀποθνῄσκω .
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 3.99
ἑτέρα δὲ ἀντίθεσις ὅταν ἀντιστέλληται κατάφασις ἀποφάσει · σὺ μὲν γὰρ ἔλαβες , Δημάδη , δῶρα παρὰ Φιλίππου , ἐγὼ δὲ οὐκ ἔλαβον · καὶ σύ μὲν συνέπινες αὐτῷ κατὰ τῆς πόλεως εὑωχουμένῳ , ἐγὼ δὲ οὐ συνέπινον · καὶ σὺ μὲν συνηνέχθης τοῖς ἐκείνου πρέσβεσι συνομνομνύμενος , ἐγὼ δὲ οὐ συνηνέχθην . Διάλυσις δὲ ὁπόταν τοὺς συνδέσμους αἴροντες ἑκάστου τῶν κώλων ἰδίαν ἀρχὴν ποιώμεθα , οἷον νομίσατε ὁρᾶν ἁλισκομένην πόλιν , τειχῶν κατασκαφάς , ἐμπρήσ εις οἰκιῶν , ἀγομένας γυναῖκας , παῖδαςἐπὶ δουλείαν , πρεσβύτας ἄνδρας , πρεσβύτιδας γυναῖκας , ὁψὲ μεταμανθάνοντας τὴν ἐλευθερίαν , κλαίοντας , ἱκετεύοντας ἡμᾶς , ὀργιζομένους οὐ τοῖς τιμωρουμένοις , ἀλλὰ τοῖς τούτων αἰτίοις . νῦν γὰρ οὐκ εἶπεν ἁλισκομένην πόλιν καὶ ἐμπιπραμένας οἰκίας καὶ κατασκαπτόμενα τείχη , ἀλλὰ χωρὶς τῶν συνδέσμων ἐξέφρασε τὸν λόγον . Ἐπίζευξις δὲ ὅταν τὰ προκείμενα ὀνόματα διαλαμβάνοντες τὴν ἐπιφορὰν ἐκφαντικωτέραν ποιησώμεθα , οἷον Θῆβαι δέ , Θῆβαι , πόλις ἀστυγείτων , μεθʼ ἡμέραν ἐκ μέσης τῆς Ἑλλάδος ἀνηρπάσδη . Κλῖμαξ δὲ ὅταν ἕκαστον τῶν ἐν τοῖς κώλοις ὀνομάτων ἀναλαμβάνοντες διατιθώμεθα τὸν λόγον , ὡς οὐκ εἶπον μὲν ταῦτα , οὑκ ἔγραψα δέ , οὐδ᾿ ἔγραψα μέν , οὐκ ἐπρέσβευσα δέ , οὐδʼ ἐπρέσβευσα μέν , οὐκ ἔπεισα δὲ Θηβαίους . καὶ τὸ παρ᾿ Ὁμήρῳ δέ τινες τούτῳ τῷ σχήματι συναριθμοῦσιν , Ἥφαιστος μὲν δῶκε Διῒ Κρονίωνι ἄνακτι · αὐτὰρ ἄρα Ζεὺς δῶκε διακτόρῳ ἀργειφόντῃ Ἐρμείας δὲ ἄναξ δῶκεν Πέλοπι πληξίππῳ · αὐτὰρ ὁ αὖτε Πέλοψ δῶκʼ Ἀτρέϊ , ποιμένι λαῶν · Ἀτρεὺς δὲ θνήσκων ἔλιπε πολύαρνι Θυέστῃ · αὐτὰρ ὁ αὖτε Θύεστʼ Ἀγαμέμνονι λεῖπε φορῆναι .
Lemmas: ἕτερος δέ ἀντίθεσις ὅταν ἀντιστέλλω κατάφασις ἀπόφασις · σύ μέν γάρ λαμβάνω , Δημάδης , δῶρον παρά Φίλιππος , ἐγώ δέ οὐ λαμβάνω · καί σῦς μέν συμπίνω αὐτός κατά ὁ πόλις εὐωχέω , ἐγώ δέ οὐ συμπίνω · καί σύ μέν συμφέρω ὁ ἐκεῖνος πρέσβις συνόμνυμι , ἐγώ δέ οὐ συμφέρω . διάλυσις δέ ὁπόταν ὁ σύνδεσμος αἴρω ἕκαστος ὁ κῶλον ἴδιος ἀρχή ποιέω , οἷος νομίζω ὁράω ἁλίσκομαι πόλις , τεῖχος κατασκαφή , ἐμπίμπρημι Καπετώλιον οἰκία , ἄγω γυνή , παῖδαςἐπὶ δουλεία , πρεσβύτης ἀνήρ , πρεσβύτης γυνή , ὀψέ μεταμανθάνω ὁ ἐλευθερία , κλαίω , ἱκετεύω ἐγώ , ὀργίζω οὐ ὁ τιμωρέω , ἀλλά ὁ οὗτος αἴτιος . νῦν γάρ οὐ λέγω ἁλίσκομαι πόλις καί ἐμπίμπρημι οἰκία καί κατασκάπτω τεῖχος , ἀλλά Χωρὶς ὁ σύνδεσμος εκφράζω ὁ λόγος . ἐπίζευξις δέ ὅταν ὁ πρόκειμαι ὄνομα διαλαμβάνω ὁ ἐπιφορά ἐκφαντικός ποιέω , οἷος Θῆβαι δέ , Θῆβαι , πόλις ἀστυγείτων , μετά ἡμέρα ἐκ μέσος ὁ Ἑλλάς ἀναρπάζω . Κλῖμαξ δέ ὅταν ἕκαστος ὁ ἐν ὁ κῶλον ὄνομα ἀναλαμβάνω διατίθημι ὁ λόγος , ὡς οὐ λέγω μέν οὗτος , ἐκ γράφω δέ , οὐδέ γράφω μέν , οὐ πρεσβεύω δέ , οὐδέ πρεσβεύω μέν , οὐ πείθω δέ Θηβαῖος . καί ὁ παρά Ὅμηρος δέ τις οὗτος ὁ σχῆμα συναριθμέω , Ἥφαιστος μέν δίδωμι Ζεύς Κρονίων ἄναξ · ἀτάρ ἄρα Ζεύς δίδωμι διάκτορος ἀργεϊφόντης Ἐρμείας δέ ἄναξ δίδωμι Πέλοψ πλήξιππος · αὐτάρ ὁ αὖτε Πέλοψ δίδωμι Ἀτρεύς , ποιμήν λαός · Ἀτρεύς δέ θνῄσκω λείπω πολύαρνος Θυέστης · αὐτάρ ὁ αὖτε θύεστον Ἀγαμέμνων λείπω φορέω .
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 3.100
Σύλληψις δὲ ὅταν τὸ τῷ ἑτέρῳ συμβεβηκὸς κἀπὶ θατέρου λαμβάνηται , οἷον τῶ δὲ δύω σκάζοντε βάτην Ἄρεος θεράποντε , Τυδείδης τε μενεπτόλεμος καὶ δῖος Ὀδυσσεύς . πιθανὸν γὰρ ἦν αὐτῶν τὸν ἕτερον σκάζειν , τὸν κατὰ τοῦ ταρσοῦ τετρωμένον . καὶ Βορέης καὶ Ζέφυρος , τώτε Θρκῄκηθεν ἄητον . μόνος γὰρ ὁ Βορέας ἀπὸ τῆς Θρᾴκης ἐκπνεῖ . καὶ τὸ παρὰ Πινδάρῳ ἐπί τε τοῦ Πειρίθου καὶ τοῦ Θησέως λεγόμενον , φὰν δʼ ἔμμεναι Ζηνὸς υίοὶ καὶ κλυτοπώλου Ποσειδάωνος . Κατ᾿ ἐξοχὴν δὲ γίνεται ὅταν τῶν ἐν τῷ κοινῷ ῥηθέντων ἰδίᾳ καθʼ ὑπεροχὴν μνησθῶμεν τινῶν · Ζεὺς δ᾿ ἐπεὶ οὖν Τρῶάς τε καὶ Ἕκτορα νηυσὶ πέλασσεν . εἷς γὰρ ἦν τῶν Τρώων καὶ ὁ Ἕκτωρ , ἰδίᾳ δὲ εἴρηται . ὅτι ἄριστος · καὶ οὐ γὰρ ἔτʼ Οἰνῆος μεγαλήτορος υἱέες ἦσαν , οὐδʼ ἄρʼ ἔτʼ αὐτὸς ἔην , θάνε δὲ ξανθὸς Μελέαγρος . ὅπερ οὐ νοήσαντες οἱ νεώτεροι τὸν Μελέαγρον , Ἄρεως ὄντα , κεχωρίσθαι τῶν Οἰνειδῶν ἔδοξαν . Πινδαρικὸν δὲ τὰ τοῖς πληθυντικοῖς ὀνόμασιν ἑνικα ῥήματα ἔχοντα ἐπιφοράν , οἷον ἄν δρες ἐπὶ πόλεως . καὶ ἰαχεῖ βαρυφθεγκτᾶν ἀγέλαι λεόντων καὶ παρʼ Ἡσιόδῳ , τῆς δʼ ἦν τρεῖς κεφαλαί . ἀπὸ δὲ τούτου τοῦ ἔθους καὶ τοῖς οὐδετέροις πληθυντικοῖς ἑνικὰ ῥήματα ἐπιφέρειν ἀεὶ παρεδεξάμεθα , ὅπερ οὐ τηροῦσι παντάπασιν οἱ λυρικοί , ἀλλʼ οὐδὲ ὁ ποιητής ·
Lemmas: σύλληψις δέ ὅταν ὁ ὁ ἕτερος συμβαίνω ἐπί ἕτερος λαμβάνω , οἷος ὁ δέ δύο σκάζω βαίνω Ἄρης θεράπων , Τυδείδης τε μενεπτόλεμος καί δῖος Ὀδυσσεύς . πιθανός γάρ εἰμί αὐτός ὁ ἕτερος σκάζω , ὁ κατά ὁ ταρσός τιτρώσκω . καί Βορέας καί Ζέφυρος , τίνω Θρᾷξ ἄημι . μόνος γάρ ὁ Βορέας ἀπό ὁ Θρᾴκη ἐκπνέω . καί ὁ παρά Πίνδαρος ἐπί τε ὁ Πειρίθους καί ὁ Θησεύς λέγω , τρώω δέ εἰμί Ζεύς υἱός καί κλυτόπωλος Ποσειδῶν . κατά ἐξοχή δέ γίγνομαι ὅταν ὁ ἐν ὁ κοινός λέγω ἴδιος κατά ὑπεροχή μιμνήσκω τις · Ζεύς δέ ἐπεί οὖν Τρωάς τε καί Ἕκτωρ ναῦς πελάζω . εἷς γάρ εἰμί ὁ Τρώς καί ὁ Ἕκτωρ , ἴδιος δέ λέγω . ὅτι ἀγαθός · καί οὐ γάρ ἔτι Οἰνεύς μεγαλήτωρ υἱός ἥδω , οὐδέ ἄρα ἔτι αὐτός εἰμί , θνῄσκω δέ ξανθός Μελέαγρος . ὅς οὐ νοέω ὁ νέος ὁ Μελέαγρος , Ἄρης εἰμί , χωρίζω ὁ Οἰνείδης δοκέω . Πινδαρικός δέ ὁ ὁ πληθυντικός ὄνομα ἑνικός ῥῆμα ἔχω ἐπιφορά , οἷος ἄν Δρες ἐπί πόλις . καί ἰαχέω βαρυφθέγκτης ἀγέλη λέων καί παρά Ἡσίοδος , ὁ δέ εἰμί τρεῖς κεφαλή . ἀπό δέ οὗτος ὁ ἔθος καί ὁ οὐδέτερος πληθυντικός ἑνικός ῥῆμα ἐπιφέρω ἀεί παραδέχομαι , ὅς οὐ τηρέω παντάπασι ὁ λυρικός , ἀλλά οὐδέ ὁ ποιητής ·
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 3.101
λέγει γοῦν γυῖα λέλυνται · καὶ ἐκ παραλλήλου , καὶ δὴ δοῦρα σέσηπε νεῶν καὶ σπάρτα λέλυνται . Τὸ δὲ Ἰβύκειον καὶ λέξεως καὶ συντάξεώς ἐστι , γίνεται δὲ ἐν τοῖς ὑποτακτικοῖς τρίτοις προσώποις τῶν ῥημάτων κατὰ πρόσθεσιν τῆς σι συλλαβῆς , λαμπρὸν παμφαίνησι λελουμένος ὠκεανοῖο . καὶ εἴπερ τις ἐπιχθονίων ἀνθρώπων φησὶν ἐλεύσεσθαι . καλεῖται δὲ Ἰβύκειον , οὐχ ὅτι πρῶτος Ἰβυκὸς αὐτῷ ἐχρήσατο , ( δέδεικται γὰρ καὶ παρʼ Ὁμήρῳ πρότερον ) ἀλλʼ ἐπεὶ πολὺ καὶ κατακορὲς παρʼ αὐτῷ . καὶ γὰρ γλαυκώπιδα Κασάνδραν , ἐρασιπλόκαμον κόραν Πριάμοιο , φᾶμις ἔχησι βροτῶν . καὶ δι᾿ ἑτέρων , τᾶμος ἄϋπνος κλυτὸς ὄρθρος ἐγείρησιν ἀηδόνας , ἀντὶ τοῦ ἐγείρῃ . Ἀλκμανικὸν δὲ τὸ μεσάζον τὴν ἐπαλλήλων ὀνομάτων ἢ ῥημάτων θέσιν πληθυντικοῖς ἢ δυϊκοῖς ὀνόμασιν ἢ ῥήμασι . τέσσαρα δὲ παρὰ τῷ ποιητῇ τοιαῦτα , ᾗχι ῥοὰς Σιμόεις συμβάλλετον ἠδὲ Σκάμανδρος . καὶ ἔνθα μὲν εἰς Ἀχέροντα Πυριφλεγέθων τε ῥέουσι Κωκυτός τε . καὶ εἰ δέ κʼ Ἄρης ἄρχωσι μάχης καὶ Φοῖβος Ἀπόλλων . καὶ εἰ μὲν δὴ θάρσος μοι Ἄρης τʼ ἔδοσαν καὶ Ἀθήνη . πλεονάζει δὲ τοῦτο τὸ σχῆμα παρʼ Ἀλκμᾶνι τῷ λυρικῷ , ὅθεν καὶ Ἀλκμανικὸν ὠνόμασται . εὐθὺς γοῦν ἐν τῇ δευτέρᾳ ᾠδῇ παρείληπται , Κάστωρ τε πώλων ὠκέων δαμάντορες ἱππότα σοφὼ καὶ Πολυδεύκης κυδρός .
Lemmas: λέγω γοῦν γυῖον λύω · καί ἐκ παράλληλος , καί δή δόρυ σήπω νέος καί σπάρτο λύω . Τέ δέ Ἰβύκειον καί λέξις καί σύνταξις εἰμί , γίγνομαι δέ ἐν ὁ ὑποτακτικός τρίτος πρόσωπον ὁ ῥῆμα κατά πρόσθεσις ὁ βρόχος συλλαβή , λαμπρός παμφαίνω λούω ὠκεανός . καί εἴπερ τις ἐπιχθόνιος ἄνθρωπος φημί ἔρχομαι . καλέω δέ Ἰβύκειον , οὐ ὅτι πρῶτος Ἴβυκος αὐτός χράω , ( δείκνυμι γάρ καί παρά Ὅμηρος πρότερος ) ἀλλά ἐπεί πολύς καί κατακορής παρά αὐτός . καί γάρ γλαυκῶπις Κασσάνδρα , ἐρασιπλόκαμος κόρη Πρίαμος , Φαμῖς ἔχησις βροτός . καί διά ἕτερος , τόμος ἄϋπνος κλυτός ὄρθρος ἐγείρω ἀηδών , ἀντί ὁ ἐγείρω . Ἀλκμανικός δέ ὁ μεσάζοντας ὁ ἐπάλληλος ὄνομα ἢ ῥῆμα θέσις πληθυντικός ἢ δυικός ὄνομα ἢ ῥῆμα . τέσσερα δέ παρά ὁ ποιητής τοιοῦτος , ᾗ ῥοή Σιμόεις συμβάλλω ἠδέ Σκάμανδρος . καί ἔνθα μέν εἰς Ἀχέρων Φλεγέθων τε ῥέω Κωκυτός τε . καί εἰμί δέ καί Ἄρης ἄρχω μάχη καί Φοῖβος Ἀπόλλων . καί εἰμί μέν δή θάρσος ἐγώ Ἄρης τε δίδωμι καί Ἀθήνη . πλεονάζω δέ οὗτος ὁ σχῆμα παρά Ἀλκμάν ὁ λυρικός , ὅθεν καί Ἀλκμανικός ὀνομάζω . εὐθύς γοῦν ἐν ὁ δεύτερος ἀοιδή παραλαμβάνω , Κάστωρ τε πῶλος ὠκύς δαμάντορες ἱππότης σοφός καί Πολυδεύκης κυδρός .
aelius-herodianus-et-pseudo-herodianus.de-figuris-peri-sxhma-twn-sp 3.102
Ἐκπαραλλήλου δὲ ὅταν δύο λέξεις ἐπάλληλοι τεθῶσι τὸ αὐτὸ σημαίνουσαι , ὡς δηθά τε καὶ δολιχόν , ταὐτὸ σημαίνουσι . γίνεται δὲ ἤτοι ἐκ δύο λέξεων , ὡς ἔχει τὸ προειρημένον , ἐκ κοινοῦ καὶ ξένου , πυκνοὶ καὶ θαμέες · ἢ ἐκ δύο κοινῶν , δεῦτʼ ἄγετʼ Ἀργείην Ἑλένην καὶ κτήμαθʼ ἅμʼ αὐτῇ . καὶ ὡς παρὰ τῷ Ἡσιόδῳ , νόσφιν ἄτερ πόνου καὶ ὀϊζύος . Καταρίθμησις δὲ ὅταν ἐπαλλήλων ὀνομάτων σύνέθεσις γίνηται , Καρδαμύλην᾿ Ἐνόπην τε καὶ Ἰρὴν ποιήεσσαν . καὶ παρὰ Δημοσθένει , πρῶτὸν Ἐρέτριαν εἷλεν , εἶτα Πύοναν πόλιν , Ποτίδαιαν , Μεθώνην οὖθις . Ἀσύνδετον δὲ τὸ τὸν μὲν λόγον ἠρτημένον ἔχον τοῦ προτέρου διανοήματος , τὴν δὲ φράσιν κεχωρισμένην , ἴομεν ὡς ἐκέλευες ἀνὰ δρυμὰ φαίδιμ᾿ Ὀδυσσεῦ · εὕρομεν ἐν βήσζῃσι τετυγμένα δώματα καλά . καὶ ἔρχεσθον κλισίην Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος , χειρὸς ἑλόντʼ ἀγέμεν Βρισηϊδα καλλιπάρῃον . Ἐξ ἀντιστρόφου δέ ἐστι φράσις ἡ τὰ συνέχοντα τὴν ἑρμηνείαν ἐνηλλαγμένα ἔχουσα , ταὶ δὲ μεγάλα κτυπέουσαι πίπτον , ἀντὶ τοῦ πίπτουσαι ἐκτύπουν . καὶ κάμε τεύχων · καμὼν γὰρ ἔτευξεν . τοιοῦτο λέγουσιν εἶναι καὶ τὸ παρῴχηκε δὲ πλέον νὺξ τῶν δύο μοιράων .
Lemmas: Ἐκπαραλλήλου δέ ὅταν δύο λέξις ἐπάλληλος τίθημι ὁ αὐτός σημαίνω , ὡς δηθά τε καί δολιχός , αὐτός σημαίνω . γίγνομαι δέ ἤτοι ἐκ δύο λέξις , ὡς ἔχω ὁ προλέγω , ἐκ κοινός καί ξένος , πυκνός καί θαμέες · ἢ ἐκ δύο κοινός , δεῦρο ἄγω Ἀργεῖος Ἑλένη καί κτῆμα ἅμα αὐτός . καί ὡς παρά ὁ Ἡσίοδος , νόσφι ἄτερ πόνος καί Ὀϊζύς . καταρίθμησις δέ ὅταν ἐπάλληλος ὄνομα σύνθεσις γίγνομαι , Καρδαμύλη Ἐνόπη τε καί ἰρήν ποιήεις . καί παρά Δημοσθένης , πρότερος Ἐρέτρια αἱρέω , εἶτα Πούνα πόλις , Ποτίδαια , Μεθώνη οὖθις . ἀσύνδετον δέ ὁ ὁ μέν λόγος ἀρτάω ἔχω ὁ πρότερος διανόημα , ὁ δέ φράσις χωρίζω , ἔρχομαι ὡς κελεύω ἀνά δρυμός φαίδιμος Ὀδυσσεύς · εὑρίσκω ἐν βήσζῃσι τεύχω δῶμα καλός . καί ἔρχομαι κλισία Πηληϊάδης Ἀχιλλεύς , χείρ αἱρέω ἄγω Βρισηΐς καλλιπάρῃος . ἐκ ἀντίστροφος δέ εἰμί φράσις ὁ ὁ συνέχω ὁ ἑρμηνεία ἐναλλάσσω ἔχω , ὁ δέ μέγας κτυπέω πίπτω , ἀντί ὁ πίπτω κτυπέω . καί κάμνω τεύχω · κάμνω γάρ τεύχω . τοιοῦτος λέγω ἔρχομαι καί ὁ παροͅχάω δέ πλείων νύξ ὁ δύο μοῖρα .