aelius-aristides.sumbouleutiko-s-peri-tou-mh-dei-n-kwmw-dei-n 506
καὶ οὔτε ἰδιώτου μεῖζον οὐδὲν ἄν τις κατηγορήσειεν οὔτε πόλεως ἢ ὅτι χαίρει κακοῖς . ὃ γὰρ ἔσχατον εἶναι δοκεῖ τῶν ἀνθρωπίνων ἁμαρτημάτων ὁ φθόνος , οὐκ ἔχων παραίτησιν , τούτου μετέχειν ἀνάγκη , καὶ τοῦτον αὔξειν ἐν αὑτῷ τὸν τῆς ἐπιθυμίας ταύτης ἐλάττω , σημεῖον δέ · οὐδεὶς γοῦν οὓς ἀγαπᾷ καὶ οἷς ἀγαθόν τι συμβούλεται , τούτοις κακῶς ἀκούουσιν ἐφήδεται . περὶ μὲν οὖν αἰκίας καὶ βλάβης καὶ τῶν τοιούτων ἔξεστιν εἰπεῖν ὡς ἄκων τις ἔπραξε , τὸ δὲ τῆς κακοηθίας τοσοῦτον διενήνοχεν ὥστε πρῶτον μὲν ἐπώνυμόν ἐστι τῆς κακίας , ὡς οὐδεμίαν συγγνώμην ἐνδεχόμενον , ἔπειτʼ οὐδενὸς πράγματός ἐστι πρόσρημα , ἀλλὰ φύσεως μηδὲν ἄν τῳ χρηστὸν εἶναι συμβουλομένης . ὥσπερ δʼ αὐτὸ πλεῖστον μετέχει κακίας ἀπὸ τῆς προσηγορίας ἀρξάμενον , οὕτως ἡ κακηγορία πάλιν αὐτοῦ πλεῖστον μετέχει μέρος ἐκ τῆς παρισώσεως ἀρξάμενον τῆς περὶ τοὔνομα · οὕτως ἄμφω κακῶν καὶ φαύλων ἐστὶν ἀνθρώπων . ἀεὶ μὲν οὖν οἶμαι τὰ βέλτιστα προαιρετέον καὶ φρονεῖν καὶ λέγειν , ἐν δὲ ταῖς ἱερομηνίαις καὶ ταῖς ἑορταῖς πῶς οὐκ εἰκὸς ἅπασαν μὲν εὐφημίαν εἶναι προθυμεῖσθαι , πᾶσαν δὲ γνώμην ἀστειοτάτην , πάντας δὲ ὡς οἰκειότατα ἀλλήλοις ἔχειν , ὡς τῶν θεῶν ταύτην τὴν φιλίαν καὶ ὁμόνοιαν βραβευόντων , καὶ νομίζειν γε τὰς ἑορτὰς σχεδὸν ὡς εἰπεῖν φιλίας συνθήματα , καὶ μήτε θυσίαν οὕτω λαμπρὰν μήτε σπονδὰς κεχαρισμένας , ὧν οὐχ ἥδιον ἂν εἶναι τοῖς θεοῖς ἢ εἰ τὴν γνώμην ἐκ τῶν δυνατῶν ὡς βελτίστην παρεχοίμεθα . καὶ μὴν τοῦ γε αἰδεῖσθαι τοὺς θεοὺς τί μεῖζον ἂν εἴη σύμβολον ἢ μηδὲν ἀπηχὲς μήτε λέγειν μήτε ἀκούειν ἐναντίων αὐτῶν ; ἢ φίλου μὲν αἰδεσίμου παρόντος πολλὰ ἂν ὀκνήσαιμεν εἰπεῖν , κἂν εἴ τῳ δικαίως ἔχοιμεν λοιδορήσασθαι , τὰς δὲ τῶν θεῶν ἀκοὰς προστησάμενοι ῥᾳδίως οἱ μὲν ἐροῦμεν , οἱ δὲ ἀκουσόμεθα ἃ μηδʼ αὐτοὶ φαῖμεν ἂν εἶναι τῶν καλῶν , ἀλλʼ ὡς αἰσχρῶς ἔχοντα οὕτω διασύρομεν ; ἵνα δὲ
Lemmas: καί οὔτε ἰδιώτης μέγας οὐδείς ἄν τις κατηγορέω οὔτε πόλις ἤ ὅτι χαίρω κακός . ὅς γάρ ἔσχατος εἰμί δοκέω ὁ ἀνθρώπινος ἁμάρτημα ὁ φθόνος , οὐ ἔχω παραίτησις , οὗτος μετέχω ἀνάγκη , καί οὗτος αὐξάνω ἐν ἑαυτοῦ ὁ ὁ ἐπιθυμία οὗτος ἐλαχύς , σημεῖον δέ · οὐδείς γοῦν ὅς ἀγαπάω καί ὅς ἀγαθός τις συμβούλομαι , οὗτος κακός ἀκούω ἐφήδομαι . περί μέν οὖν αἰκία καί βλάβη καί ὁ τοιοῦτος ἔξεστι λέγω ὡς ἄκων τις πράσσω , ὁ δέ ὁ κακοηθία τοσοῦτος διαφέρω ὥστε πρῶτος μέν ἐπώνυμος εἰμί ὁ κακία , ὡς οὐδείς συγγνώμη ἐνδέχομαι , ἔπειτα οὐδείς πρᾶγμα εἰμί πρόσρημα , ἀλλά φύσις μηδείς ἄν τις χρηστός εἰμί συμβούλομαι . ὥσπερ δέ αὐτός πολύς μετέχω κακία ἀπό ὁ προσηγορία ἄρχω , οὕτως ὁ κακηγορία πάλιν αὐτός πολύς μετέχω μέρος ἐκ ὁ παρίσωσις ἄρχω ὁ περί ὄνομα · οὕτως ἄμφω κακός καί φαῦλος εἰμί ἄνθρωπος . ἀεί μέν οὖν οἴομαι ὁ ἀγαθός προαιρέω καί φρονέω καί λέγω , ἐν δέ ὁ ἱερομηνία καί ὁ ἑορτή πῶς οὐ ἔοικα ἅπας μέν εὐφημία εἰμί προθυμέομαι , πᾶς δέ γνώμη ἀστεῖος , πᾶς δέ ὡς οἰκεῖος ἀλλήλων ἔχω , ὡς ὁ θεός οὗτος ὁ φιλία καί ὁμόνοια βραβεύω , καί νομίζω γε ὁ ἑορτή σχεδόν ὡς λέγω φιλία σύνθημα , καί μήτε θυσία οὕτως λαμπρός μήτε σπονδή χαρίζω , ὅς οὐ ἡδύς ἄν εἰμί ὁ θεός ἤ εἰ ὁ γνώμη ἐκ ὁ δυνατός ὡς ἀγαθός παρέχω . καί μήν ὁ γε αἰδέομαι ὁ θεός τίς μέγας ἄν εἰμί σύμβολον ἤ μηδείς ἀπηχής μήτε λέγω μήτε ἀκούω ἐναντίος αὐτός ; ἤ φίλος μέν αἰδέσιμος πάρειμι πολύς ἄν ὀκνέω λέγω , ἄν εἰ τις δίκαιος ἔχω λοιδορέω , ὁ δέ ὁ θεός ἀκοή προΐστημι ῥᾴδιος ὁ μέν λέγω , ὁ δέ ἀκούω ὅς μηδέ αὐτός φημί ἄν εἰμί ὁ καλός , ἀλλά ὡς αἰσχρός ἔχω οὕτως διασύρω ; ἵνα δέ