aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 134
χρηστὲ , πάντας κοσμίους εἶναι καὶ τοῖς νόμοις ἐμμένειν , καὶ χρῆσθαί γε τοῖς ὀργάνοις τούτοις ὥσπερ ἐκεῖνον ἑώρων μετὰ παντὸς τοῦ βελτίονος . οὕτω καὶ Περικλεῖ μοί τις ἂν ἐγκαλέσαι δοκεῖ λάλους ποιεῖν · ὃς τοσοῦτον ἅπαντας καθεῖργεν ὥστε σιωπᾶν καὶ ἄκοντας αὐτῷ · καὶ τοσοῦτον ἀπεῖχε τοῦ τὸ πλῆθος ἐπαίρειν ὥστε καὶ τοὺς ῥήτορας ἡσυχίαν ἔχοντας ὡς τὰ πολλὰ παρείχετο . ὥστε εἰ μὴ καθʼ Ἡρακλέα , κατὰ γοῦν τὸν Ἰόλεων ἦν ἐπικάων , ὡς τὸ τοῦ κωμικοῦ ῥῆμα , τὰς κεφαλὰς τῶν πλειόνων . εἶτα λέγεις ὡς λάλους Ἀθηναίους Περικλῆς ἐποίησεν ; ὥσπερ ἂν εἴ τις τὸν διδάσκαλον αἰτιῷτο τοὺς παῖδας λάλους ποιεῖν , ὅτι αὐτοῖς ἅπαντα ἐξηγεῖται . καὶ μὴν ὅ γε αὐτὸς οὗτος οὐδὲ φθέγγεσθαί ποτε αὐτοὺς εἴα , ἀλλὰ καὶ τῶν λόγων αὐτῶν μέρος ἦν αὐτῷ τὸ τὴν ἡσυχίαν ἄγειν εἰδέναι προστάττειν . οὐδὲ γὰρ Σωκράτη φαίην ἂν ἔγωγε ὡς ἐποίησεν Ἀθηναίους λάλους καὶ φιλονείκους , ὅτι πλεῖστα Ἀθηναίων ἐπὶ τῶν τραπεζῶν καὶ τῶν ἐργαστηρίων διελέγετο καὶ πρὸς τοὺς ἀστοὺς καὶ πρὸς τοὺς ξένους · οὐδʼ εἰς τοῦτον τὸ τοῦ Ἡσιόδου φέρειν , ἐπιτιμῶντος καὶ διακωλύοντος , πὰρ δʼ ἴθι χάλκειον θῶκον καὶ ἐπαλέα λέσχην · ἀλλὰ καὶ τοῖς χαλκείοις ἂν αὐτὸν καὶ τοῖς ἄλλοις ἐργαστηρίοις θαρρούντως κελεύειν προσιέναι , οὗ τι μέλλουσι τοιοῦτον ἀκούσεσθαι ἢ τῶν νέων ἢ τῶν πρεσβυτέρων τινές . οὐ γὰρ ἂν εἴη φλυαρεῖν ἐθίζεσθαι τὸ τί τῶν χρησίμων ἀκούειν , ὥσπερ γε καὶ αὐτοῦ τοῦ Ἡσιόδου ταῦτα συμβουλεύοντος ἀκούοντες οὐκ ἀπολλύναι τὸν χρόνον ἡγούμεθα οὐδὲ χείρους γίγνεσθαι . εἰ δέ τινες Σωκράτους ἢ Περικλέους ἀκούοντες , εἶτα τῆς ἐκείνων δυνάμεως ἐπιθυμήσαντες κακῶς ἐμιμήσαντο , οὐ τοῦτό γε ἐκείνων αἴτιον . ἐκεῖνοι μὲν γὰρ τοῖς ἀκούουσι λέγοντες τὰ βέλτιστα οὕτως ἐπεδείκνυντο τὴν δύναμιν , οἱ δʼ ἁμαρτόντες τοῦ κεφαλαίου καὶ πρὸς οὐδὲν χρήσιμον τοὺς λόγους ἀναλίσκοντες εἰκότως ἂν τὴν μέμψιν φέροιντο καὶ οὐδὲ ταυτὸν ἂν
Lemmas: χρηστός , πᾶς κόσμιος εἰμί καί ὁ νόμος ἐμμένω , καί χράω γε ὁ ὄργανον οὗτος ὥσπερ ἐκεῖνος ὁράω μετά πᾶς ὁ ἀγαθός . οὕτως καί Περικλῆς ἐγώ τις ἄν ἐγκαλέω δοκέω λάλος ποιέω · ὅς τοσοῦτος ἅπας κατείργω ὥστε σιωπάω καί ἄκων αὐτός · καί τοσοῦτος ἀπέχω ὁ ὁ πλῆθος ἐπαίρω ὥστε καί ὁ ῥήτωρ ἡσυχία ἔχω ὡς ὁ πολύς παρέχω . ὥστε εἰ μή κατά Ἡρακλῆς , κατά γοῦν ὁ Ἰόλευς εἰμί ἐπικαίω , ὡς ὁ ὁ κωμικός ῥῆμα , ὁ κεφαλή ὁ πολύς . εἶτα λέγω ὡς λάλος Ἀθηναῖος Περικλῆς ποιέω ; ὥσπερ ἄν εἰ τις ὁ διδάσκαλος αἰτιάομαι ὁ παῖς λάλος ποιέω , ὅτι αὐτός ἅπας ἐξηγέομαι . καί μήν ὁ γε αὐτός οὗτος οὐδέ φθέγγομαι ποτέ αὐτός ἐάω , ἀλλά καί ὁ λόγος αὐτός μέρος εἰμί αὐτός ὁ ὁ ἡσυχία ἄγω οἶδα προστάσσω . οὐδέ γάρ Σωκράτης φημί ἄν ἐγώ ὡς ποιέω Ἀθηναῖος λάλος καί φιλόνεικος , ὅτι πολύς Ἀθηναῖος ἐπί ὁ τράπεζα καί ὁ ἐργαστήριον διαλέγω καί πρός ὁ ἀστός καί πρός ὁ ξένος · οὐδέ εἰς οὗτος ὁ ὁ Ἡσίοδος φέρω , ἐπιτιμάω καί διακωλύω , παρά δέ ἔρχομαι χάλκειος θᾶκος καί ἐπαλής λέσχη · ἀλλά καί ὁ χάλκειος ἄν αὐτός καί ὁ ἄλλος ἐργαστήριον θαρσούντως κελεύω προσέρχομαι , ὅς τις μέλλω τοιοῦτος ἀκούω ἤ ὁ νέος ἤ ὁ πρέσβυς τις . οὐ γάρ ἄν εἰμί φλυαρέω ἐθίζω ὁ τίς ὁ χρήσιμος ἀκούω , ὥσπερ γε καί αὐτός ὁ Ἡσίοδος οὗτος συμβουλεύω ἀκούω οὐ ἀπόλλυμι ὁ χρόνος ἡγέομαι οὐδέ κακός γίγνομαι . εἰ δέ τις Σωκράτης ἤ Περικλῆς ἀκούω , εἶτα ὁ ἐκεῖνος δύναμις ἐπιθυμέω κακός μιμέομαι , οὐ οὗτος γε ἐκεῖνος αἴτιος . ἐκεῖνος μέν γάρ ὁ ἀκούω λέγω ὁ ἀγαθός οὕτως ἐπιδείκνυμι ὁ δύναμις , ὁ δέ ἁμαρτάνω ὁ κεφάλαιος καί πρός οὐδείς χρήσιμος ὁ λόγος ἀναλίσκω ἔοικα ἄν ὁ μέμψις φέρω καί οὐδέ τατός ἄν