ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 116
παραιτεῖσθαι μὲν οὐκ οἶδʼ ὅ τι δεῖ περὶ τῶν αὐτῶν πολλάκις , ἄλλως τε καὶ οὐ πρὸς ἄνδρας μέλλοντας ἐρεῖν μᾶλλον ἢ ὑπὲρ ἀνδρῶν καλῶν καὶ ἀγαθῶν , καὶ τούτων οὐκ ὀλίγων , οὐδὲ ἧττον παλαιῶν ἢ Πλάτων , ὅτι μὴ καὶ πρεσβυτέρων ἐκείνου , εἴ τῳ καὶ τοῦτʼ ἄξιον αἰδοῦς εἶναι δοκεῖ . παρέστη δέ μοι θαυμάσαι πολλάκις ἄλλα τε δὴ τῶν ἐν Γοργίᾳ καὶ τὴν κατηγορίαν ἣν ἐποιήσατο Μιλτιάδου καὶ Θεμιστοκλέους καὶ Περικλέους καὶ Κίμωνος , καὶ ταῦτʼ ἀφελῶς οὕτως καὶ ἀνειμένως , ὃ μηδʼ ἂν εἷς εἰκάσειε πρὶν διακοῦσαι τοῦ διαλόγου . πρῶτον μὲν γὰρ οὐδὲ τὸ πρᾶγμα ἐπηνάγκαζεν , οὐδʼ ἔχοι τις ἂν εἰπεῖν . νὴ Δία , ὁ γὰρ λόγος αὐτῷ διεφθείρετο μὴ τούτους κακῶς εἰπόντι · ἀλλὰ ἐξῆν καὶ χωρὶς τῆς βλασφημίας ταύτης περαίνειν τὴν ὑπόθεσιν . εἰ μὲν γὰρ τοῦτʼ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς προὔθετο καὶ τοῦτʼ ἐνεστήσατο ἐξετάσαι τοὺς Ἀθήνησι πολιτευσαμένους , ἐκ τοῦ πράγματος ἦν ἴσως καὶ περὶ τούτων λέγειν . νῦν δὲ τί φησὶ καὶ πρὸς τί προσῆγε τὸν λόγον ; δύο ταύτας εἶναι παρασκευὰς περὶ σῶμα καὶ ψυχὴν , μίαν μὲν πρὸς ἡδονὴν ὁμιλεῖν , τὴν ἑτέραν δὲ πρὸς τὸ βέλτιστον · καὶ τὴν μὲν πρὸς ἡδονὴν ἀγεννῆ καὶ κολακείαν εἶναι , τὴν δὲ
Lemmas: παραιτέομαι μέν οὐ οἶδα ὅς τις δέω περί ὁ αὐτός πολλάκις , ἄλλος τε καί οὐ πρός ἀνήρ μέλλω λέγω μάλα ἤ ὑπέρ ἀνήρ καλός καί ἀγαθός , καί οὗτος οὐ ὀλίγος , οὐδέ ἥσσων παλαιός ἤ Πλάτων , ὅτι μή καί πρέσβυς ἐκεῖνος , εἰ τις καί οὗτος ἄξιος αἰδώς εἰμί δοκέω . παρίστημι δέ ἐγώ θαυμάζω πολλάκις ἄλλος τε δή ὁ ἐν Γοργίας καί ὁ κατηγορία ὅς ποιέω Μιλτιάδης καί Θεμιστοκλῆς καί Περικλῆς καί Κίμων , καί οὗτος ἀφελής οὕτως καί ἀνειμένως , ὅς μηδέ ἄν εἷς εἰκάζω πρίν διακούω ὁ διάλογος . πρῶτος μέν γάρ οὐδέ ὁ πρᾶγμα ἐπαναγκάζω , οὐδέ ἔχω τις ἄν λέγω . νή Ζεύς , ὁ γάρ λόγος αὐτός διαφθείρω μή οὗτος κακός λέγω · ἀλλά ἔξεστι καί χωρίς ὁ βλασφημία οὗτος περαίνω ὁ ὑπόθεσις . εἰ μέν γάρ οὗτος εὐθύς ἐκ ἀρχή προθέω καί οὗτος ἐνίστημι ἐξετάζω ὁ Ἀθήνησι πολιτεύω , ἐκ ὁ πρᾶγμα εἰμί ἴσως καί περί οὗτος λέγω . νῦν δέ τίς φημί καί πρός τίς προσάγω ὁ λόγος ; δύο οὗτος εἰμί παρασκευή περί σῶμα καί ψυχή , εἷς μέν πρός ἡδονή ὁμιλέω , ὁ ἕτερος δέ πρός ὁ ἀγαθός · καί ὁ μέν πρός ἡδονή ἀγεννής καί κολακεία εἰμί , ὁ δέ
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 117
ἑτέραν σπουδαῖον καὶ καλόν . ὥστε τίς ἦν βλάβη τῷ λόγῳ μὴ τούτων τῶν ἀνδρῶν κακῶς ἀκουσάντων ; καὶ μηδὲν μᾶλλον ἐκινδύνευε τό γε δή που πρὸς χάριν ἀντὶ τοῦ τὰ βέλτιστα λέγειν χρηστὸν νομισθῆναι , ἄλλως τε καὶ τοῦ Καλλικλέους ἀπειρηκότος ἤδη πολλάκις , ὡς αὐτὸς ἐνδείκνυται , καὶ τελευτῶντος εἰπόντος σὺ μὲν οὐκ οἶδʼ ὅντινά μοι τρόπον δοκεῖς εὖ λέγειν , ὦ Σώκρατες · πέπονθα δὲ τὸ τῶν πολλῶν πάθος , οὐ πάνυ σοι πείθομαι . οὐ γὰρ δὴ τοῦτό γε ἔστιν εἰπεῖν , ὡς εἰ ψέξειεν ἐκείνους , μᾶλλόν τι πείσειν αὐτὸν ἡγεῖτο καὶ προσάξεσθαι . τοὐναντίον γὰρ ἔμοιγε δοκεῖ μᾶλλον ἂν καὶ παροξῦναι καὶ πλέον θάτερον ποιῆσαι τῇ ʼκείνων βλασφημίᾳ , ὥστε οὕτω γʼ ἂν , ὅ φησιν αὐτὸς , ἀνεσόβει τὴν θήραν , καὶ ταῦθʼ ὅπερ ἐβούλετο δηλοῦν ἔχων ἤδη καὶ συνειληφώς . γνοίη δʼ ἄν τις ἐξ αὐτῶν τῶν ῥημάτων . προελθὼν γὰρ τοῦ λόγου , Ἆρʼ οὖν , φησὶν , οὕτως ἐπιχειρητέον ἡμῖν ἐστι τῇ πόλει καὶ τοῖς πολίταις θεραπεύειν , ὡς βελτίστους αὐτοὺς τοὺς πολίτας ποιοῦντας ; πάνυ γʼ , εἴ σοι ἥδιον , φησὶν ὁ Καλλικλῆς . ὥσθʼ ὅτε ὡμολόγητο καὶ συγκεχώρητο ὑπὲρ οὗ πᾶς ἤνυστο λόγος καὶ πρὸς ὃ πάντα ταῦτʼ εἶχε τὴν ἀναφορὰν , τίς ἦν ἡ ζημία τῶν ἀνδρῶν μὴ προσκαθάπτεσθαι ; νῦν δὲ ὥσπερ ὠδίνων καὶ περιβαλλόμενος κύκλῳ τὴν ἐπʼ ἐκείνους ὁδὸν οὕτως ἐπιβούλως ἐλθὼν ἐπὶ τοὺς λόγους φαίνεται . καὶ μὴν τὸ μὲν διάφορον οὐχὶ μικρόν . ἐκεῖνο μὲν γὰρ ἦν ὑπὲρ αὐτῆς τῆς ἀληθείας ἀγωνίζεσθαι , τοῦτο δὲ ἐγὼ μὲν οὐδέποτε ἂν φήσαιμι , ἄλλος δʼ ἄν τις εἴποι διαβάλλων οὐ πόρρω κακοηθείας εἶναι . καίτοι πῶς οὐκ ἄτοπον τοσοῦτον προέχοντα φιλανθρωπίᾳ καὶ μεγαλοψυχίᾳ τὴν τοῦ βασκαίνειν δοκεῖν παρέχειν λαβὴν ὅσα γε ἐκ τῶν λόγων ; θαυμάζω δὲ εἰ κωμῳδίαν μὲν ἔξεστι ποιεῖν , κἂν μὴ
Lemmas: ἕτερος σπουδαῖος καί καλός . ὥστε τίς εἰμί βλάβη ὁ λόγος μή οὗτος ὁ ἀνήρ κακός ἀκούω ; καί μηδείς μάλα κινδυνεύω ὁ γε δή που πρός χάρις ἀντί ὁ ὁ ἀγαθός λέγω χρηστός νομίζω , ἄλλος τε καί ὁ Καλλικλῆς ἀπολέγω ἤδη πολλάκις , ὡς αὐτός ἐνδείκνυμι , καί τελευτάω λέγω σύ μέν οὐ οἶδα ὅστις ἐγώ τρόπος δοκέω εὖ λέγω , ὦ Σωκράτης · πάσχω δέ ὁ ὁ πολύς πάθος , οὐ πάνυ σύ πείθω . οὐ γάρ δή οὗτος γε εἰμί λέγω , ὡς εἰ ψέγω ἐκεῖνος , μάλα τις πείθω αὐτός ἡγέομαι καί προσάγω . ἐναντίος γάρ ἐγώ δοκέω μάλα ἄν καί παροξύνω καί πολύς ἕτερος ποιέω ὁ ἐκεῖνος βλασφημία , ὥστε οὕτως γε ἄν , ὅς φημί αὐτός , ἀνασοβέω ὁ θήρα , καί οὗτος ὅς βούλομαι δηλόω ἔχω ἤδη καί συλλαμβάνω . γιγνώσκω δέ ἄν τις ἐκ αὐτός ὁ ῥῆμα . προέρχομαι γάρ ὁ λόγος , Ἄρ οὖν , φημί , οὕτως ἐπιχειρέω ἐγώ εἰμί ὁ πόλις καί ὁ πολίτης θεραπεύω , ὡς ἀγαθός αὐτός ὁ πολίτης ποιέω ; πάνυ γε , εἰ σύ ἡδύς , φημί ὁ Καλλικλῆς . ὥστε ὅτε ὁμολογέω καί συγχωρέω ὑπέρ ὅς πᾶς ἀνύω λόγος καί πρός ὅς πᾶς οὗτος ἔχω ὁ ἀναφορά , τίς εἰμί ὁ ζημία ὁ ἀνήρ μή προσκαθάπτω ; νῦν δέ ὥσπερ ὠδίνω καί περιβάλλω κύκλος ὁ ἐπί ἐκεῖνος ὁδός οὕτως ἐπίβουλος ἔρχομαι ἐπί ὁ λόγος φαίνω . καί μήν ὁ μέν διάφορος οὐ μικρός . ἐκεῖνος μέν γάρ εἰμί ὑπέρ αὐτός ὁ ἀλήθεια ἀγωνίζομαι , οὗτος δέ ἐγώ μέν οὐδέποτε ἄν φημί , ἄλλος δέ ἄν τις λέγω διαβάλλω οὐ πρόσω κακοήθεια εἰμί . καίτοι πῶς οὐ ἄτοπος τοσοῦτος προέχω φιλανθρωπία καί μεγαλοψυχία ὁ ὁ βασκαίνω δοκέω παρέχω λαβή ὅσος γε ἐκ ὁ λόγος ; θαυμάζω δέ εἰ κωμῳδία μέν ἔξεστι ποιέω , ἐάν μή
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 118
ὀνομαστὶ κωμῳδεῖν ἐξῇ , πιστοῦσθαι δὲ οὐκ ἐνῆν τὸν λόγον , εἰ μή τινας εἶπε κακῶς ὀνομαστί . φέρε γὰρ πρὸς θεῶν , εἰ πρὸ τούτων τῶν ἀνδρῶν ἔτυχε γενόμενος , ἢ νὴ Δίʼ εἴ τις ἄλλος τῶν ὑπὲρ τούτους ἄνω τὸν αὐτὸν τοῦτον λόγον ἠγωνίζετο , ἆρʼ ἂν οἷός τʼ ἦν Μιλτιάδου κατηγορεῖν καὶ Θεμιστοκλέους καὶ τῶν μήπω γεγενημένων ; οὐδαμῶς . ὅτε τοίνυν ἦσαν λόγοι τῷ πράγματι καὶ χωρὶς τῆς περὶ τούτων μνήμης , οὐ μετʼ ἀνάγκης ἤκουον οὗτοι κακῶς . ὅτι τοίνυν οὐδʼ ἀληθῆ κατʼ αὐτῶν εἴρηκεν , ἄνευ τοῦ μηδὲν προσήκειν βλασφημεῖν , εἰ καὶ τὰ μάλιστα ἐλέγχειν ἔμελλε , τοῦτʼ ἤδη πειράσομαι δεικνύναι . καὶ πρῶτον μὲν τὸν Περικλέα σκεψώμεθα , ἐπειδὴ καὶ πρῶτον ἐξετάζειν ἐκεῖνον ἐπεχείρησεν , εἰ ἄρα ἄξιος ἀνὴρ ἀκοῦσαι ταῦτα , ἢ τῶν ἰδίων ἕνεκα ἢ τῆς πολιτείας . ἐκεῖνος τοίνυν λέγεται βιῶναι μὲν οὕτως σεμνῶς ὥστε μηδὲν τῶν προφητῶν καὶ τῶν ἱερέων τὸν ἐκείνου βίον διαφέρειν , οὕτω δὲ εἶναι σώφρων ὥστε καὶ βαδίζειν τεταγμένα καὶ τὴν ὀρθὴν ὁδὸν σώζειν κατὰ τὴν παροιμίαν , διαίτης δὲ τάξιν τὴν μέσην προῃρῆσθαι , μήτε ὑπερήφανον μήτε ἀνελεύθερον , ὥσπερ τοὺς πρεσβυτάτους Ἀθηναίων ὁ Πλάτωνος ὑμνεῖ λόγος · δημοτικὸς δὲ ὢν τῇ προαιρέσει καὶ πράττων ὑπὲρ τοῦ πλήθους ἐναντία Θουκυδίδῃ πλεῖστον τῆς ἀγοραίου προπετείας καὶ κομψότητος ἀποσχεῖν , ὅς γε οὐδὲ γελῶν οὐδʼ ὑφʼ ἑνὸς πώποτε ὀφθῆναι , ἀλλὰ τῆς μὲν πολιτείας τῇ φυλακῇ καὶ τῷ τὸ ἴσον τοῖς ἄλλοις ἔχων ἀνέχεσθαι κοινὸς εἴπερ τις ἀνθρώπων εἶναι , τῷ δὲ ἀξιώματι τῆς γνώμης καὶ τῷ μὴ τῶν αὐτῶν ἡττᾶσθαι τοῖς πολλοῖς ὀλίγοις καταλιπεῖν ἐγγὺς ἐλθεῖν ἑαυτοῦ . χρημάτων τοίνυν τοσοῦτον γενέσθαι κρείττων ὥσθʼ ὅτι μὲν καὶ τοὺς ἀγροὺς
Lemmas: ὀνομαστί κωμῳδέω ἐξέρχομαι , πιστόω δέ οὐ ἔνειμι ὁ λόγος , εἰ μή τις λέγω κακός ὀνομαστί . φέρω γάρ πρός θεός , εἰ πρό οὗτος ὁ ἀνήρ τυγχάνω γίγνομαι , ἤ νή Ζεύς εἰ τις ἄλλος ὁ ὑπέρ οὗτος ἄνω ὁ αὐτός οὗτος λόγος ἀγωνίζομαι , ἆρα ἄν οἷος τε εἰμί Μιλτιάδης κατηγορέω καί Θεμιστοκλῆς καί ὁ μήπω γίγνομαι ; οὐδαμῶς . ὅτε τοίνυν εἰμί λόγος ὁ πρᾶγμα καί χωρίς ὁ περί οὗτος μνήμη , οὐ μετά ἀνάγκη ἀκούω οὗτος κακός . ὅτι τοίνυν οὐδέ ἀληθής κατά αὐτός λέγω , ἄνευ ὁ μηδείς προσήκω βλασφημέω , εἰ καί ὁ μάλα ἐλέγχω μέλλω , οὗτος ἤδη πειράω δείκνυμι . καί πρῶτος μέν ὁ Περικλῆς σκοπέω , ἐπειδή καί πρῶτος ἐξετάζω ἐκεῖνος ἐπιχειρέω , εἰ ἄρα ἄξιος ἀνήρ ἀκούω οὗτος , ἤ ὁ ἴδιος ἕνεκα ἤ ὁ πολιτεία . ἐκεῖνος τοίνυν λέγω βιόω μέν οὕτως σεμνός ὥστε μηδείς ὁ προφήτης καί ὁ ἱερεύς ὁ ἐκεῖνος βίος διαφέρω , οὕτως δέ εἰμί σώφρων ὥστε καί βαδίζω τάσσω καί ὁ ὀρθός ὁδός σῴζω κατά ὁ παροιμία , δίαιτα δέ τάξις ὁ μέσος προλέγω , μήτε ὑπερήφανος μήτε ἀνελεύθερος , ὥσπερ ὁ πρέσβυς Ἀθηναῖος ὁ Πλάτων ὑμνέω λόγος · δημοτικός δέ εἰμί ὁ προαίρεσις καί πράσσω ὑπέρ ὁ πλῆθος ἐναντίος Θουκυδίδης πολύς ὁ ἀγοραῖος προπέτεια καί κομψότης ἀπέχω , ὅς γε οὐδέ γελάω οὐδέ ὑπό εἷς πώποτε ὁράω , ἀλλά ὁ μέν πολιτεία ὁ φυλακή καί ὁ ὁ ἴσος ὁ ἄλλος ἔχω ἀνέχω κοινός εἴπερ τις ἄνθρωπος εἰμί , ὁ δέ ἀξίωμα ὁ γνώμη καί ὁ μή ὁ αὐτός ἡσσάομαι ὁ πολύς ὀλίγος καταλείπω ἐγγύς ἔρχομαι ἑαυτοῦ . χρῆμα τοίνυν τοσοῦτος γίγνομαι κρατύς ὥστε ὅτι μέν καί ὁ ἀγρός
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 121
ἡσυχάζοντάς τε καὶ τὸ ναυτικὸν θεραπεύοντας καὶ ἀρχὴν μὴ ἐπικτωμένους ἐν τῷ πολέμῳ μηδὲ τῇ πόλει κινδυνεύοντας ἔφη περιέσεσθαι · οἱ δὲ ταῦτά τε πάντα εἰς τοὐναντίον ἔπραξαν καὶ ἄλλα ἔξω τοῦ πολέμου δοκοῦντα εἶναι κατὰ τὰς ἰδίας φιλοτιμίας καὶ ἴδια κέρδη κακῶς ἔς τε σφᾶς αὐτοὺς καὶ τοὺς συμμάχους ἐπολίτευσαν , ἃ κατορθούμενα μὲν τοῖς ἰδιώταις τιμὴ καὶ ὠφέλεια μᾶλλον ἦν , σφαλέντα δὲ τῇ πόλει εἰς τὸν πόλεμον βλάβη καθίστατο . αἴτιον δὲ ἦν ὅτι ἐκεῖνος μὲν δυνατὸς ὢν τῷ τε ἀξιώματι καὶ τῇ γνώμῃ , χρημάτων τε διαφανῶς ἀδωρότατος γενόμενος κατεῖχε τὸ πλῆθος ἐλευθέρως καὶ οὐκ ἤγετο μᾶλλον ὑπʼ αὐτοῦ ἢ αὐτὸς ἦγε , διὰ τὸ μὴ κτώμενος ἐξ οὐ προσηκόντων τὴν δύναμιν πρὸς ἡδονὴν λέγειν , ἀλλʼ ἔχων ἐπʼ ἀξιώσει καὶ πρὸς ὀργὴν ἀντειπεῖν . ὁπότε γοῦν αἴσθοιτό τι αὐτοὺς παρὰ καιρὸν ὕβρει θαρσοῦντας , λέγων κατέπλησσεν ἐπὶ τὸ φοβεῖσθαι , καὶ δεδιότας αὖ ἀλόγως ἀντικαθίστη πάλιν ἐπὶ τὸ θαρσεῖν · ἐγίγνετο δὲ λόγῳ μὲν δημοκρατία , ἔργῳ δʼ ὑπὸ τοῦ πρώτου ἀνδρὸς ἀρχή . οἱ δʼ ὕστεροι ἴσοι μᾶλλον αὐτοὶ πρὸς ἀλλήλους ὄντες καὶ ὀρεγόμενοι τοῦ πρῶτος ἕκαστος γίγνεσθαι ἐτράποντο καθʼ ἡδονὰς τῷ δήμῳ τὰ πράγματα ἐνδιδόναι , ἐξ ὧν ἄλλα τε πολλὰ ὡς ἐν μεγάλῃ πόλει καὶ ἀρχὴν ἐχούσῃ ἡμαρτήθη καὶ ὁ ἐς Σικελίαν πλοῦς . εἶτα ἐπὶ τούτοις τὸ ἀκροτελεύτιόν ἐστι τοσοῦτον τῷ Περικλεῖ ἐπερίσσευσε τότε , ἀφʼ ὧν αὐτὸς προέγνω , καὶ πάνυ ἂν ῥᾳδίως περιγενέσθαι τὴν πόλιν Πελοποννησίων αὐτῶν τῷ πολέμῳ . ταῦθʼ ὑπὲρ τῆς Περικλέους προαιρέσεως καὶ πολιτείας ἁνὴρ διεξέρχεται , πρῶτον μὲν κατʼ αὐτὸν ἐκεῖνον γεγονὼς καὶ συγγεγονὼς , οὐχ ὥσπερ Πλάτων οὐδὲ ἰδὼν αὐτὸν φαίνεται · ἔπειτʼ οὐ φιλονεικίας ἕνεκεν οὐδεμιᾶς ,
Lemmas: ἡσυχάζω τε καί ὁ ναυτικός θεραπεύω καί ἀρχή μή ἐπικτάομαι ἐν ὁ πόλεμος μηδέ ὁ πόλις κινδυνεύω φημί περίειμι · ὁ δέ οὗτος τε πᾶς εἰς ἐναντίος πράσσω καί ἄλλος ἔξω ὁ πόλεμος δοκέω εἰμί κατά ὁ ἴδιος φιλοτιμία καί ἴδιος κέρδος κακός εἰς τε σφεῖς αὐτός καί ὁ σύμμαχος πολιτεύω , ὅς κατορθόω μέν ὁ ἰδιώτης τιμή καί ὠφέλεια μάλα εἰμί , σφάλλω δέ ὁ πόλις εἰς ὁ πόλεμος βλάβη καθίστημι . αἴτιος δέ εἰμί ὅτι ἐκεῖνος μέν δυνατός εἰμί ὁ τε ἀξίωμα καί ὁ γνώμη , χρῆμα τε διαφανής ἄδωρος γίγνομαι κατέχω ὁ πλῆθος ἐλεύθερος καί οὐ ἄγω μάλα ὑπό αὐτός ἤ αὐτός ἄγω , διά ὁ μή κτάομαι ἐκ οὐ προσήκω ὁ δύναμις πρός ἡδονή λέγω , ἀλλά ἔχω ἐπί ἀξίωσις καί πρός ὀργή ἀντιλέγω . ὁπότε γοῦν αἰσθάνομαι τις αὐτός παρά καιρός ὕβρις θαρσέω , λέγω καταπλήσσω ἐπί ὁ φοβέω , καί δείδω αὖ ἄλογος ἀντικαθίστημι πάλιν ἐπί ὁ θαρσέω · γίγνομαι δέ λόγος μέν δημοκρατία , ἔργον δέ ὑπό ὁ πρῶτος ἀνήρ ἀρχή . ὁ δέ ὕστερος ἴσος μάλα αὐτός πρός ἀλλήλων εἰμί καί ὀρέγω ὁ πρῶτος ἕκαστος γίγνομαι τρέπω κατά ἡδονή ὁ δῆμος ὁ πρᾶγμα ἐνδίδωμι , ἐκ ὅς ἄλλος τε πολύς ὡς ἐν μέγας πόλις καί ἀρχή ἔχω ἁμαρτάνω καί ὁ εἰς Σικελία πλόος . εἶτα ἐπί οὗτος ὁ ἀκροτελεύτιον εἰμί τοσοῦτος ὁ Περικλῆς περισσεύω τότε , ἀπό ὅς αὐτός προγιγνώσκω , καί πάνυ ἄν ῥᾴδιος περιγίγνομαι ὁ πόλις Πελοποννήσιος αὐτός ὁ πόλεμος . οὗτος ὑπέρ ὁ Περικλῆς προαίρεσις καί πολιτεία ἀνήρ διεξέρχομαι , πρῶτος μέν κατά αὐτός ἐκεῖνος γίγνομαι καί συγγίγνομαι , οὐ ὥσπερ Πλάτων οὐδέ ὁράω αὐτός φαίνω · ἔπειτα οὐ φιλονικία ἕνεκα οὐδείς ,
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 125
φαίνεται τῷ μὲν οὐδʼ ὁτιοῦν προσῆκον τῶν αἰτιῶν , τῷ δʼ οὐκ ἐλάχιστον μέρος . ὁ μὲν γὰρ ἡσυχάζοντάς τε καὶ τὸ ναυτικὸν θεραπεύοντας , τοῦτο δʼ ἦν τὰ ὑπάρχοντα σώζοντας , καὶ ἀρχὴν μὴ ἐπικτωμένους ἔφη περιέσεσθαι , ὁ δὲ τῶν τὰ πολλὰ πράττειν πεισάντων εἷς ἦν . ἐν οἷς ἄλλα τε πολλὰ καὶ ὁ εἰς Σικελίαν ἡμαρτήθη πλοῦς , ἐξ ὧν πλείους τῶν συμμάχων τοὺς πολεμίους ἐκτήσαντο καὶ τελευτῶντες ἀπήλλαξαν ὡς ἴσμεν . οὔκουν ὁ Περικλῆς ἦν ὁ ποιήσας οἰδεῖν καὶ ὕπουλον εἶναι τὴν πόλιν , οὐδὲ διʼ ὃν τῶν ἀρχαίων σαρκῶν , ὡς σὺ φῂς , ἐστερήθησαν , ἀλλʼ ὁ τὰς ἐπιθυμίας ἐπαύξων αὐτοῖς καὶ τοῖς τῶν Αἰγεσταίων χρήμασι δελεάζων καὶ τὴν Σικελικὴν τράπεζαν προξενῶν , ἅτε καὶ αὐτὸς ὢν τοιοῦτος καὶ μηδαμοῦ στῆναι τῶν ἐλπίδων ἐῶν τὸν δῆμον , ἀλλʼ ἀεὶ μακρότερʼ αὐτοῖς ὧν ἐβούλοντό τε καὶ ἐδέοντο ὑποτιθεὶς καὶ τἀναντία τῷ Περικλεῖ πολιτευόμενος , μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτήν . οὐκοῦν πρίν τινα τῶν ἀντιπάλων ἑλεῖν , ἕνα τῶν φίλων θηρεύσας ἄγεις , καὶ πέπονθας ταυτὸν τῷ Πινδάρου Πηλεῖ , ὃς τῆς τε θήρας διήμαρτε καὶ τὸν Εὐρυτίωνα φίλτατον ὄντα ἑαυτῷ προσδιέφθειρε . τὸ δʼ αὐτὸ κἀν τοῖς ὕστερον οἶμαι Ἀδράστῳ τῷ Γορδίου φασὶ συμβῆναι . ἐγὼ τοίνυν περὶ μὲν Ἀλκιβιάδου τὰ νῦν οὐδὲν δέομαι λέγειν , ἀλλὰ καὶ τοῦθʼ ὑπʼ αὐτοῦ τοῦ λόγου προήχθην ἄκων εἰπεῖν · εἰ δὲ ἡ γεωμετρία καλὸν καὶ ἡ κατʼ αὐτὴν ἰσότης , καὶ δεῖ μὴ τούτων ἀμελεῖν , εὑρίσκω τὸν Περικλέα τὴν ἰσότητα κάλλιστα τιμήσαντα οὐ μόνον ἐν τοῖς
Lemmas: φαίνω ὁ μέν οὐδέ ὁστισοῦν προσήκω ὁ αἰτία , ὁ δέ οὐ μικρός μέρος . ὁ μέν γάρ ἡσυχάζω τε καί ὁ ναυτικός θεραπεύω , οὗτος δέ εἰμί ὁ ὑπάρχω σῴζω , καί ἀρχή μή ἐπικτάομαι φημί περίειμι , ὁ δέ ὁ ὁ πολύς πράσσω πείθω εἷς εἰμί . ἐν ὅς ἄλλος τε πολύς καί ὁ εἰς Σικελία ἁμαρτάνω πλόος , ἐκ ὅς πολύς ὁ σύμμαχος ὁ πολέμιος κτάομαι καί τελευτάω ἀπαλλάσσω ὡς οἶδα . οὔκουν ὁ Περικλῆς εἰμί ὁ ποιέω οἰδέω καί ὕπουλος ἔρχομαι ὁ πόλις , οὐδέ διά ὅς ὁ ἀρχαῖος σάρξ , ὡς σύ φημί , στερέω , ἀλλά ὁ ὁ ἐπιθυμία ἐπαυξάνω αὐτός καί ὁ ὁ Αἰγεσταῖος χρῆμα δελεάζω καί ὁ Σικελικός τράπεζα προξενέω , ἅτε καί αὐτός εἰμί τοιοῦτος καί μηδαμοῦ ἵστημι ὁ ἐλπίς ἐάω ὁ δῆμος , ἀλλά ἀεί μακρός αὐτός ὅς βούλομαι τε καί δέω ὑποτίθημι καί ἐναντίος ὁ Περικλῆς πολιτεύω , μετά ὁ ἐκεῖνος τελευτή . οὐκοῦν πρίν τις ὁ ἀντίπαλος αἱρέω , εἷς ὁ φίλος θηρεύω ἄγω , καί πάσχω τατός ὁ Πίνδαρος Πηλεύς , ὅς ὁ τε θήρα διαμαρτάνω καί ὁ Εὐρυτίων φίλος εἰμί ἑαυτοῦ προσδιαφθείρω . ὁ δέ αὐτός ἐν ὁ ὕστερον οἴομαι Ἄδραστος ὁ Γόρδιος φημί συμβαίνω . ἐγώ τοίνυν περί μέν Ἀλκιβιάδης ὁ νῦν οὐδείς δέω λέγω , ἀλλά καί οὗτος ὑπό αὐτός ὁ λόγος προάγω ἄκων λέγω · εἰ δέ ὁ γεωμετρία καλός καί ὁ κατά αὐτός ἰσότης , καί δέω μή οὗτος ἀμελέω , εὑρίσκω ὁ Περικλῆς ὁ ἰσότης καλός τιμάω οὐ μόνος ἐν ὁ
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 126
ἰδίοις , ἀλλὰ κἀν τοῖς κοινοῖς . ὅσον τε γὰρ χρόνον ἐν τῇ εἰρήνῃ προὔστη , μετρίως ἐξηγεῖτο , φησὶν ὁ τἀκείνου καλῶς εἰδὼς—τοῦτο δʼ ἐστὶν ἐναντίον τοῦ βιαίως καὶ πλεονεκτικῶς , ὧν σὺ κατηγορεῖς—ἐπειδή τε ὁ πόλεμος συνέστη , μόνος ᾔδει τί πράττουσιν ὑπάρχει σωθῆναι . οὐκοῦν τῷ μὲν ἅπαντος κέρδους κρείττω παρέχειν ἑαυτὸν δικαιοσύνην ἀσκῶν δῆλος ἦν , τῷ δὲ τὸν ἐν τάξει βίον ἀντὶ τοῦ πρὸς ἡδονὴν προῃρῆσθαι σωφροσύνης πίστιν παρείχετο ἐμφανῆ , καὶ μὴν ἀνδρείας γε ἐν οἷς οὐ πρὸς χάριν οὐδʼ ὑποπεπτωκὼς , ἀλλʼ ὡς οἷόν τε μάλιστα ἐλευθέρως ὡμίλει τῷ δήμῳ . μόνος τοίνυν καὶ τὰ μέλλοντα ἔσεσθαι προειδὼς καὶ τοῖς παροῦσι χρήσασθαι δυνηθεὶς πῶς οὐκ ἂν σοφίας δικαίως δόξαν φέροιτο τῆς γέ που χρησιμωτάτης , εἴ τις ἀνθρωπίνως ἐθέλοι λογίζεσθαι ; εἶθʼ ὃν ἐξ ἁπάντων τῶν τῆς ἀρετῆς μορίων ὑπάρχει προσειπεῖν , ἀνδρεῖον , δίκαιον , φρόνιμον , σώφρονα , τοῦτον Πλάτων μετὰ τῶν κολάκων ἠρίθμησε ; λάλους γὰρ , φησὶν , Ἀθηναίους ἐποίησε καὶ ἀργοὺς καὶ δειλοὺς καὶ φιλαργύρους , εἰς μισθοφορὰν καταστήσας . περὶ μὲν δὴ λάλων , ὦ Πλάτων , καὶ ἀργῶν καὶ δειλῶν αὐτόθεν κατάβαλε , μή που τις καὶ Τρῶας ἐγείρῃσιν θεὸς ἄλλος , καὶ δῶμεν λαβὴν καθʼ ἡμῶν αὐτῶν , προσήκουσαν μὲν ἥκιστα , ὅμως δὲ τὸ τοῦ Ὁμήρου κἀνταῦθα νικᾷ τὸ ὁπποῖόν κʼ εἴπῃσθα ἔπος , τοῖόν κʼ ἐπακούσαις . ἐγὼ μὲν γὰρ οὐδὲν ἂν εἴποιμι φλαῦρον οὐδὲ προαχθείην , μήποθʼ οὕτω μανείην · ἀλλʼ ἐμαυτοῦ πρότερον τὰ ἔσχατʼ ἂν καταγνοίην ἢ Πλάτωνα τῶν μεγίστων εὐφημιῶν ἑκὼν ἂν ἀποστερήσαιμι . ἕτεροι δʼ εἰσὶν ἴσως τινὲς οἷς ἔλαττον
Lemmas: ἴδιος , ἀλλά ἐν ὁ κοινός . ὅσος τε γάρ χρόνος ἐν ὁ εἰρήνη προΐστημι , μέτριος ἐξηγέομαι , φημί ὁ ἐκεῖνος καλός εἰδὼς—τοῦτο δέ εἰμί ἐναντίος ὁ βίαιος καί πλεονεκτικός , ὅς σύ κατηγορεῖς—ἐπειδή τε ὁ πόλεμος συνίστημι , μόνος οἶδα τίς πράσσω ὑπάρχω σῴζω . οὐκοῦν ὁ μέν ἅπας κέρδος κρατύς παρέχω ἑαυτοῦ δικαιοσύνη ἀσκέω δῆλος εἰμί , ὁ δέ ὁ ἐν τάξις βίος ἀντί ὁ πρός ἡδονή προλέγω σωφροσύνη πίστις παρέχω ἐμφανής , καί μήν ἀνδρεία γε ἐν ὅς οὐ πρός χάρις οὐδέ ὑποπίπτω , ἀλλά ὡς οἷος τε μάλα ἐλεύθερος ὁμιλέω ὁ δῆμος . μόνος τοίνυν καί ὁ μέλλω εἰμί πρόοιδα καί ὁ πάρειμι χράω δύναμαι πῶς οὐ ἄν σοφία δίκαιος δόξα φέρω ὁ γε που χρήσιμος , εἰ τις ἀνθρώπινος ἐθέλω λογίζομαι ; εἶτα ὅς ἐκ ἅπας ὁ ὁ ἀρετή μόριον ὑπάρχω προσλέγω , ἀνδρεῖος , δίκαιος , φρόνιμος , σώφρων , οὗτος Πλάτων μετά ὁ κόλαξ ἀριθμέω ; λάλος γάρ , φημί , Ἀθηναῖος ποιέω καί ἀργός καί δειλός καί φιλάργυρος , εἰς μισθοφορά καθίστημι . περί μέν δή λάλος , ὦ Πλάτων , καί ἀργός καί δειλός αὐτόθεν καταβάλλω , μή που τις καί Τρώς ἐγείρω θεός ἄλλος , καί δίδωμι λαβή κατά ἐγώ αὐτός , προσήκω μέν ἦκα , ὅμως δέ ὁ ὁ Ὅμηρος ἐνταῦθα νικάω ὁ ὁποῖος ἄν λέγω ἔπος , τοῖος ἄν ἐπακούω . ἐγώ μέν γάρ οὐδείς ἄν λέγω φλαῦρος οὐδέ προάγω , μήποτε οὕτως μαίνομαι · ἀλλά ἐμαυτοῦ πρότερος ὁ ἔσχατος ἄν καταγιγνώσκω ἤ Πλάτων ὁ μέγας εὐφημία ἑκών ἄν ἀποστερέω . ἕτερος δέ εἰμί ἴσως τις ὅς ἐλαχύς
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 127
μέλει τῆς σῆς ἀξίας , ἄλλως τε κἂν προφάσεως εὐπροσώπου λάβωνται , ὡς ὑπὲρ ἀνδρῶν οὐδʼ αὐτῶν φαύλων οὐδʼ ἀξίων κακῶς ἀκούειν ἀμύνονται . ἐπεὶ ὅτι γε ᾔδειν καὶ περὶ τούτων λέγειν , ὡς οὐδὲ τούτοις ἔνοχος Περικλῆς , σιωπῆσαι χαλεπώτερον ἢ πειρωμένῳ δεικνύειν εὑρεῖν ὅ τι χρὴ λέγειν . πρῶτον μὲν οὖν ὡς οὐ λάλους ἐποίησε μέγιστον , οἶμαι , κἀνταῦθα σημεῖον τὸ μὴ ἐπὶ τῶν ἐκείνου χρόνων γενέσθαι τῇ πόλει τὴν διαβολὴν ταύτην , ἀλλʼ ὕστερον ἡνίκα τὸν μὲν ἤδη λαμπρῶς ἐπόθουν , τοὺς δὲ παρόντας πλείω λαλοῦντας ἢ φρονοῦντας εὕρισκον καὶ οὐδαμῶς τὸ τοῦ Περικλέους ἀγαθὸν σώζοντας . ὥστʼ ἐξ αὐτῶν ὧν τοὺς ὕστερον ᾐτιάσαντο καὶ ὧν ὑπὸ τῶν μετʼ ἐκεῖνον διεβλήθησαν τά γʼ ἐκείνου σεμνύνεται . ὥσπερ γὰρ ἰατροῦ χρηστοῦ τελευτήσαντος καὶ κατὰ πολλὴν τὴν ἄδειαν ἤδη διαιτωμένων ὕστερον ἡ νόσος ἐπελθεῖν ἴσχυσεν . ὥστʼ ἔκ γε τῶν εἰκότων οὐκ ἀφεῖσθαι μόνον τῆς αἰτίας , ἀλλὰ καὶ κατʼ αὐτὸ τοῦτο μειζόνως εὐδοκιμεῖν αὐτῷ προσῆκεν ἀντὶ τοῦ μέχρι τούτου τοῦ χρόνου , ὥσπερ ἡ Διοτίμα δέκα ἔτη τῆς νόσου δυνηθεῖσα ἀναβαλέσθαι τῇ πόλει εἰς εὐεργεσίας μέρος , οἶμαι , κατέθετο καὶ οὐδεὶς ἐκείνην αἰτιᾶται τῶν ὕστερον συμβάντων , ἀλλὰ τοῦ μὲν μὴ πρότερον συμβῆναι πάντες ἂν εἰκότως , τοῦ δὲ ὅλως οὐδείς . οὐ γὰρ ἐκείνη ταῦτα ἐποίησεν , ἀλλʼ εἰς ὅσον ἐξῆν ἐκώλυσεν · ὥστʼ οὐδʼ ἂν συμβεβηκὸς εἴη τὴν ἀρχὴν τό γε ἐκείνης μέρος . σὺ δὲ Μαντινικὴν μὲν ξένην καὶ Μιλησίαν ἐπίστασαι κοσμεῖν καὶ οὕστινας ἄν σοι δοκῇ πάνυ ῥᾳδίως μεγάλων ἠξίωσας , τῶν δὲ Ἑλλήνων τοὺς ἄκρους καὶ παρὰ πᾶσι βεβοημένους ἐν φαύλῳ καθαιρεῖς , οὐδὲν διαφερόντως ἢ εἴ τίς τινα τῶν μαγείρων ὡς ἀληθῶς , ἢ καὶ ἄλλο τι τῶν τυχόντων ἀνδραπόδων . αἴτιον δὲ οὐ τὸ ἀγνοεῖν τὴν ἀξίαν ,
Lemmas: μέλω ὁ σός ἀξία , ἄλλος τε ἐάν πρόφασις εὐπρόσωπος λαμβάνω , ὡς ὑπέρ ἀνήρ οὐδέ αὐτός φαῦλος οὐδέ ἄξιος κακός ἀκούω ἀμύνω . ἐπεί ὅτι γε οἶδα καί περί οὗτος λέγω , ὡς οὐδέ οὗτος ἔνοχος Περικλῆς , σιωπάω χαλεπός ἤ πειράω δείκνυμι εὑρίσκω ὅς τις χρή λέγω . πρῶτος μέν οὖν ὡς οὐ λάλος ποιέω μέγας , οἴομαι , ἐνταῦθα σημεῖον ὁ μή ἐπί ὁ ἐκεῖνος χρόνος γίγνομαι ὁ πόλις ὁ διαβολή οὗτος , ἀλλά ὕστερον ἡνίκα ὁ μέν ἤδη λαμπρός ποθέω , ὁ δέ πάρειμι πολύς λαλέω ἤ φρονέω εὑρίσκω καί οὐδαμῶς ὁ ὁ Περικλῆς ἀγαθός σῴζω . ὥστε ἐκ αὐτός ὅς ὁ ὕστερον αἰτιάομαι καί ὅς ὑπό ὁ μετά ἐκεῖνος διαβάλλω ὁ γε ἐκεῖνος σεμνύνω . ὥσπερ γάρ ἰατρός χρηστός τελευτάω καί κατά πολύς ὁ ἄδεια ἤδη διαιτάω ὕστερον ὁ νόσος ἐπέρχομαι ἰσχύω . ὥστε ἐκ γε ὁ ἔοικα οὐ ἀφίημι μόνος ὁ αἰτία , ἀλλά καί κατά αὐτός οὗτος μέγας εὐδοκιμέω αὐτός προσήκω ἀντί ὁ μέχρι οὗτος ὁ χρόνος , ὥσπερ ὁ Διοτίμα δέκα ἔτος ὁ νόσος δύναμαι ἀναβάλλω ὁ πόλις εἰς εὐεργεσία μέρος , οἴομαι , κατατίθημι καί οὐδείς ἐκεῖνος αἰτιάομαι ὁ ὕστερον συμβαίνω , ἀλλά ὁ μέν μή πρότερος συμβαίνω πᾶς ἄν ἔοικα , ὁ δέ ὅλος οὐδείς . οὐ γάρ ἐκεῖνος οὗτος ποιέω , ἀλλά εἰς ὅσος ἔξεστι κωλύω · ὥστε οὐδέ ἄν συμβαίνω εἰμί ὁ ἀρχή ὁ γε ἐκεῖνος μέρος . σύ δέ Μαντινέη μέν ξένη καί Μιλήσιος ἐπίσταμαι κοσμέω καί ὅστις ἄν σύ δοκέω πάνυ ῥᾴδιος μέγας ἀξιόω , ὁ δέ Ἕλλην ὁ ἄκρος καί παρά πᾶς βοάω ἐν φαῦλος καθαιρέω , οὐδείς διαφερόντως ἤ εἰ τις τις ὁ μάγειρος ὡς ἀληθής , ἤ καί ἄλλος τις ὁ τυγχάνω ἀνδράποδον . αἴτιος δέ οὐ ὁ ἀγνοέω ὁ ἄξιος ,
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 128
ἀλλὰ πῶς ἂν εἴποιμι εὐπρεπῶς ; σφόδρα τῶν λόγων γίγνει . ἀλλʼ ἐκεῖσε ἐπάνειμι , ὅτι πρῶτον μὲν οὐ τῶν Περικλέους καιρῶν , ἀλλὰ τῶν ὕστερόν ἐστι τὸ τῆς λαλιᾶς ἔγκλημα τοῦτο , ὑπʼ ἀνδρῶν οὐδὲν ὁμοίων ἐκείνῳ γενομένων . ἔπειτα καὶ τὸ εἰκὸς οὕτω σώζεται , ὡς πάντες μᾶλλον ἢ Περικλῆς ἐπηρκὼς ἂν εἴη λαλεῖν αὐτοὺς , καὶ τοσοῦτον ἥττων ἐκείνου ἡ αἰτία—καὶ μηδεὶς θαυμάσῃ τὸ παράδοξον — ὅσῳπερ ἀμείνων ἦν λέγειν , εἰ δὴ τοῦτό γʼ ἀληθές ἐστιν . εἰ μὲν γὰρ αὐτὸς ὅπως ἔτυχε τοὺς λόγους μετεχειρίζετο , ἢ κατήγαγεν εἰς φαῦλον τὸ πρᾶγμα , ὡς παντὶ τῷ βουλομένω λαβεῖν εἶναι , εἰκότως ἂν πολλοὺς ἐδόκει διαφθεῖραι καὶ πεῖσαι λαλεῖν τοῦ φρονεῖν ἀμελήσαντας , ὥσπερ οἵ τι τῶν ῥᾳδίων ἄλλο προδείξαντες ταχέως πολλοὺς ἐπισπῶνται . ὅτε δὲ αὐτὸς ἐν κόσμῳ καὶ νόμῳ καὶ μετὰ παντὸς τοῦ γιγνομένου καλοῦ τοὺς λόγους ἐδείκνυεν αὐτοὺς καὶ τὸ τοῦ Λάχητος , εἰ δὲ βούλει Πλάτωνος , ὁμοῦ συνδιέσωζεν , οὐδὲν χείρω τῶν λόγων τὸν βίον παρεχόμενος , πῶς ἂν εἴη διεφθαρκὼς Ἀθηναίους , ἢ πῶς λάλους εἶναι πεποιηκὼς , ὅς γε κἀν τοῖς λόγοις αὐτοῖς τὸ μηδὲν φαύλως μηδʼ εἰκῆ τιμήσας φαίνεται ; τοὐναντίον γὰρ ἔμοιγε πᾶν αὐτοὺς ἐθίσαι δοκεῖ , μήτε λέγειν ὅπως ἔτυχε μηδὲν μήτε ποιεῖν ἀπὸ τοῦ πρώτου παραστάντος . τριῶν γοῦν ἕν γέ τι δεῖ λελύσθαι · ἢ γὰρ οὐδὲν φαῦλον οὐδὲ αἰσχρὸν λάλους εἶναι , ἢ Περικλῆς οὐκ ἂν εἴη λάλους πεποιηκὼς , εἴπερ ἦν ἀγαθὸς λέγειν , ἢ δή τοι τό γε τρίτον , Περικλῆς οὐ δεινὸς λέγειν , οὐδʼ ὑπὲρ τοὺς ἄλλους . οὐκοῦν ὡς δεινὸς καὶ ὡς ὑπὲρ τοὺς ἄλλους λοιπὸν ἂν εἴη διδάσκειν . τίνες οὖν ἂν μᾶλλον ἀξιόχρεῳ γένοιντο ἐπαινέται καὶ μάρτυρες τῆς ἐκείνου δεινότητος καὶ δυνάμεως ἢ οἷς συνηθέστερον ψέγειν ἅπαντας ἢ κοσμεῖν ; εἰ γὰρ οὗτοι φανεῖεν
Lemmas: ἀλλά πῶς ἄν λέγω εὐπρεπής ; σφόδρα ὁ λόγος γίγνομαι . ἀλλά ἐκεῖσε ἐπανέρχομαι , ὅτι πρῶτος μέν οὐ ὁ Περικλῆς καιρός , ἀλλά ὁ ὕστερον εἰμί ὁ ὁ λαλιά ἔγκλημα οὗτος , ὑπό ἀνήρ οὐδείς ὅμοιος ἐκεῖνος γίγνομαι . ἔπειτα καί ὁ ἔοικα οὕτως σῴζω , ὡς πᾶς μάλα ἤ Περικλῆς ἐπαίρω ἄν εἰμί λαλέω αὐτός , καί τοσοῦτος ἥσσων ἐκεῖνος ὁ αἰτιάζω μηδείς θαυμάζω ὁ παράδοξος — ὅσος ἀγαθός εἰμί λέγω , εἰ δή οὗτος γε ἀληθής εἰμί . εἰ μέν γάρ αὐτός ὅπως τυγχάνω ὁ λόγος μεταχειρίζω , ἤ κατάγω εἰς φαῦλος ὁ πρᾶγμα , ὡς πᾶς ὁ βούλομαι λαμβάνω εἰμί , ἔοικα ἄν πολύς δοκέω διαφθείρω καί πείθω λαλέω ὁ φρονέω ἀμελέω , ὥσπερ ὁ τις ὁ ῥᾴδιος ἄλλος προδείκνυμι ταχύς πολύς ἐπισπάω . ὅτε δέ αὐτός ἐν κόσμος καί νόμος καί μετά πᾶς ὁ γίγνομαι καλός ὁ λόγος δείκνυμι αὐτός καί ὁ ὁ Λάχης , εἰ δέ βούλομαι Πλάτων , ὁμοῦ συνδιασῴζω , οὐδείς κακός ὁ λόγος ὁ βίος παρέχω , πῶς ἄν εἰμί διαφθείρω Ἀθηναῖος , ἤ πῶς λάλος εἰμί ποιέω , ὅς γε ἐν ὁ λόγος αὐτός ὁ μηδείς φαῦλος μηδέ εἰκῇ τιμάω φαίνω ; ἐναντίος γάρ ἐγώ πᾶς αὐτός ἐθίζω δοκέω , μήτε λέγω ὅπως τυγχάνω μηδείς μήτε ποιέω ἀπό ὁ πρῶτος παρίστημι . τρεῖς γοῦν εἷς γε τις δέω λύω · ἤ γάρ οὐδείς φαῦλος οὐδέ αἰσχρός λάλος εἰμί , ἤ Περικλῆς οὐ ἄν εἰμί λάλος ποιέω , εἴπερ εἰμί ἀγαθός λέγω , ἤ δή τοι ὁ γε τρίτος , Περικλῆς οὐ δεινός λέγω , οὐδέ ὑπέρ ὁ ἄλλος . οὐκοῦν ὡς δεινός καί ὡς ὑπέρ ὁ ἄλλος λοιπός ἄν εἰμί διδάσκω . τίς οὖν ἄν μάλα ἀξιόχρεως γίγνομαι ἐπαινέτης καί μάρτυς ὁ ἐκεῖνος δεινότης καί δύναμις ἤ ὅς συνήθης ψέγω ἅπας ἤ κοσμέω ; εἰ γάρ οὗτος φαίνω
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 129
διδόντες τὴν ψῆφον , σχολῇ γʼ ἂν ἄλλος τις ἀποστεροίη . ἐπὶ δʼ ἄλλου μέν τινος πράγματος σκήπτεσθαι μάρτυρι κωμῳδοδιδασκάλῳ τάχʼ ἂν οὐκ ἰσχυρὸν ἦν , εἰς δὲ λόγων κρίσιν μήποθʼ οὕτως σεμνὸς γενοίμην ὥσθʼ ὑπεριδεῖν τῶν ἀνδρῶν τούτων ὡς οὐδενὸς ἀξίων . λέγω δὲ ἤδη ταῦτα πρὸς οὓς ἔξεστι . τῶν δὲ βεβήλων ὀλίγος ὁ λόγος . πάντως οὐδὲν δεῖ πύλας αὐτοὺς ἐπιθέσθαι τοῖς ὠσὶν , ἀλλʼ ἐπίκεινται πάλαι · τοὺς δὲ λέληθε καὶ αὐτὸ τοῦτο , οὕτω παντάπασιν ἀναισθήτως ἔχουσι καὶ τοσοῦτόν εἰσι πόρρω τῶν ἱερῶν . οὐκοῦν τῶν μαρτύρων ἡμῖν τῶν εἰς τοὺς λόγους κεκλημένων τῷ Περικλεῖ καὶ οἷς οὐκ ἐλάχιστον μετεῖναι φαίημεν ἂν τῆς περὶ ταῦτα ἐμπειρίας ὁ μὲν τῶν Ἑλληνίδων μεγίστην τὴν ἐκείνου γλῶτταν εἴρηκε , λέγων μὲν ἴσον τι καὶ φωνὴν , ἀναμίξας δέ τι τῆς παρὰ τῆς τέχνης πικρίας τοῖς ἀπὸ τῆς ἀληθείας . ὅμως δʼ οὐκ ἐξέφυγε τὸ μὴ οὐ τὰ πρῶτα δοῦναι τῷ ἀνδρὶ , μηδʼ ἐνδείξασθαι τὴν μεγαλοπρέπειαν τὴν περὶ τοὺς λόγους αὐτοῦ · ὁ δʼ ἀστράπτειν καὶ βροντᾶν καὶ κυκᾶν αὐτόν φησι δημηγοροῦντα . μὴ γάρ μοι τοῦτο εἴ τι μέμφεται αὐτοῦ , ἀλλʼ ὅσον εἰς τὸν παρόντα προσήκει λόγον τῆς μαρτυρίας λάβωμεν , ἔπειτα κἀκεῖνα μικρὸν ὕστερον , ἄν τι δέῃ , πρὸς ἡμῶν ὄντα φανήσεται . ὁ δὲ δὴ τρίτος ἄντικρυς ὥσπερ οὐδὲ κωμῳδίας οὗτός γε ποιητὴς , ἀλλʼ ὡς ἂν εἷς τῶν καλῶν κἀγαθῶν ἀνεπίφθονον αὐτῷ καὶ καθαρὰν τὴν μαρτυρίαν ἀποδέδωκε λέγων ὡς ἐκ δέκα μὲν ποδῶν ᾕρει τοὺς ῥήτορας ἐν τοῖς λόγοις , μόνου δὲ πειθώ τις ἐπεκάθιζεν ἐπὶ τοῖς χείλεσι · πάντα δʼ εἶναι φλυαρίαν πρὸς ἐκεῖνον . φησὶ γοῦν οὑτωσὶ δυσχεραίνων
Lemmas: δίδωμι ὁ ψῆφος , σχολή γε ἄν ἄλλος τις ἀποστερέω . ἐπί δέ ἄλλος μέν τις πρᾶγμα σκήπτω μάρτυς κωμῳδοδιδάσκαλος τάχα ἄν οὐ ἰσχυρός εἰμί , εἰς δέ λόγος κρίσις μήποτε οὕτως σεμνός γίγνομαι ὥστε ὑπεροράω ὁ ἀνήρ οὗτος ὡς οὐδείς ἄξιος . λέγω δέ ἤδη οὗτος πρός ὅς ἔξεστι . ὁ δέ βέβηλος ὀλίγος ὁ λόγος . πάντως οὐδείς δέω πύλη αὐτός ἐπιτίθημι ὁ οὖς , ἀλλά ἐπίκειμαι πάλαι · ὁ δέ λανθάνω καί αὐτός οὗτος , οὕτως παντάπασι ἀναίσθητος ἔχω καί τοσοῦτος εἰμί πρόσω ὁ ἱερός . οὐκοῦν ὁ μάρτυς ἐγώ ὁ εἰς ὁ λόγος καλέω ὁ Περικλῆς καί ὅς οὐ ἐλαχύς μέτειμι φημί ἄν ὁ περί οὗτος ἐμπειρία ὁ μέν ὁ Ἑλληνίς μέγας ὁ ἐκεῖνος γλῶσσα λέγω , λέγω μέν ἴσος τις καί φωνή , ἀναμίσγω δέ τις ὁ παρά ὁ τέχνη πικρία ὁ ἀπό ὁ ἀλήθεια . ὅμως δέ οὐ ἐκφεύγω ὁ μή οὐ ὁ πρῶτος δίδωμι ὁ ἀνήρ , μηδέ ἐνδείκνυμι ὁ μεγαλοπρέπεια ὁ περί ὁ λόγος αὐτός · ὁ δέ ἀστράπτω καί βροντάω καί κυκάω αὐτός φημί δημηγορέω . μή γάρ ἐγώ οὗτος εἰ τις μέμφομαι αὐτός , ἀλλά ὅσος εἰς ὁ πάρειμι προσήκω λόγος ὁ μαρτυρία λαμβάνω , ἔπειτα ἐκεῖνος μικρός ὕστερον , ἐάν τις δέω , πρός ἐγώ εἰμί φαίνω . ὁ δέ δή τρίτος ἄντικρυς ὥσπερ οὐδέ κωμῳδία οὗτος γε ποιητής , ἀλλά ὡς ἄν εἷς ὁ καλός ἀγαθός ἀνεπίφθονος αὐτός καί καθαρός ὁ μαρτυρία ἀποδίδωμι λέγω ὡς ἐκ δέκα μέν πούς αἱρέω ὁ ῥήτωρ ἐν ὁ λόγος , μόνος δέ πειθώ τις ἐπικαθίζω ἐπί ὁ χεῖλος · πᾶς δέ εἰμί φλυαρία πρός ἐκεῖνος . φημί γοῦν οὕτως δυσχεραίνω
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 130
ῥήτωρ γάρ ἐστι νῦν τις ὧν γʼ ἐστὶν λέγειν;ὁ Βουζύγης ἄριστος ἁλιτήριος . οὕτως ἴσασιν οὕς τε προσήκει διασύρειν ἐπὶ τοῖς λόγοις καὶ οὓς ἄξιον θαυμάσαι . ἆρʼ οὖν ὁ τοσοῦτον αἱρῶν τοὺς ῥήτορας , τὴν πειθὼ δὲ ἐπὶ τῶν χειλῶν ἔχων , τοσαύτης δὲ αἰδοῦς παρὰ πάντων τυγχάνων , τοιαῦτα δʼ ἀκηκοὼς ὑπὸ τῶν ἅπαντας ἐρευνώντων περὶ τἄλλα καὶ εἰς αὐτὸ τοῦτο κωμῳδούντων ὡς ἀδυνάτους εἰπεῖν , φλυαρίαν τινὰ καὶ λαλιὰν ἐπεδείκνυτο ἐν ταῖς ἐκκλησίαις , ἢ παντὸς ἀνδρὸς πρᾶγμα διεπράττετο , ἀλλʼ οὐ πολλῇ τινι τῇ περιουσίᾳ χρώμενος οὕτω διεγίγνετο , πόρρω μὲν αὐτὸς ὢν τοῦ ληρεῖν , πλεῖστον δὲ τοὺς ἄλλους ἐθίζων ἀπέχειν ; σκεψώμεθα γὰρ τί τῆς λαλιᾶς ἐστὶ καὶ τί τῶν λόγων τῶν ἐμφρόνων . λαλιᾶς μὲν οἶμαι διὰ κενῆς ληρεῖν καὶ εἰς μηδὲν δέον καὶ διατρίβειν τηνάλλως , λόγων δὲ ἀληθινῶν τῶν καιρῶν καὶ τῶν πραγμάτων στοχάζεσθαι καὶ τὸ πρέπον σώζειν πανταχοῦ . τούτοις γοῦν ἕπεται καὶ τὸ κρατεῖν οἶμαι καὶ τὰς ψυχὰς προσάγεσθαι τῶν ἀκουόντων . ὁ τοίνυν Περικλῆς τοσοῦτον νικῶν καὶ τοσαῦτα ἀφʼ ὧν ἐνίκα πράττων λάλος μὲν ἥκιστα οἶμαι , λέγειν δὲ ἄριστος εἰκότως ἐνομίζετο . καὶ μὴν ἐν οἷς γε καὶ τοὺς ἄλλους αἰτιῶνται , ἅμα τοῦτόν τʼ ἀφιᾶσι καὶ τίνας ἀντὶ τούτου προσήκει μέμφεσθαι διδάσκουσιν . εἰ δὲ δεῖ καὶ σεμνοτέρου μάρτυρος , σκόπει τί φησιν ὁ Θουκυδίδης ἐν τοῖς περὶ αὐτοῦ λόγοις . εὑρήσεις γὰρ ἁπανταχοῦ μεμνημένον ὡς ἀρίστου λέγειν καὶ οὐδʼ ἀμφισβήτησιν δόντα ὅτι μὴ καὶ πράττειν οὗτός γε πρὸς τῷ λέγειν προστίθησιν , ἐπειδὰν
Lemmas: ῥήτωρ γάρ εἰμί νῦν τις ὅς γε εἰμί λέγειν;ὁ Βουζύγης ἀγαθός ἀλιτήριος . οὕτως οἶδα ὅς τε προσήκω διασύρω ἐπί ὁ λόγος καί ὅς ἄξιος θαυμάζω . ἆρα οὖν ὁ τοσοῦτος αἱρέω ὁ ῥήτωρ , ὁ πειθώ δέ ἐπί ὁ χεῖλος ἔχω , τοσοῦτος δέ αἰδώς παρά πᾶς τυγχάνω , τοιοῦτος δέ ἀκούω ὑπό ὁ ἅπας ἐρευνάω περί ἄλλος καί εἰς αὐτός οὗτος κωμῳδέω ὡς ἀδύνατος λέγω , φλυαρία τις καί λαλιά ἐπιδείκνυμι ἐν ὁ ἐκκλησία , ἤ πᾶς ἀνήρ πρᾶγμα διαπράσσω , ἀλλά οὐ πολύς τις ὁ περιουσία χράω οὕτως διαγίγνομαι , πρόσω μέν αὐτός εἰμί ὁ ληρέω , πολύς δέ ὁ ἄλλος ἐθίζω ἀπέχω ; σκοπέω γάρ τίς ὁ λαλιά εἰμί καί τίς ὁ λόγος ὁ ἔμφρων . λαλιά μέν οἴομαι διά κενός ληρέω καί εἰς μηδείς δέω καί διατρίβω τηνάλλως , λόγος δέ ἀληθινός ὁ καιρός καί ὁ πρᾶγμα στοχάζομαι καί ὁ πρέπω σῴζω πανταχοῦ . οὗτος γοῦν ἕπομαι καί ὁ κρατέω οἴομαι καί ὁ ψυχή προσάγω ὁ ἀκούω . ὁ τοίνυν Περικλῆς τοσοῦτος νικάω καί τοσοῦτος ἀπό ὅς νικάω πράσσω λάλος μέν ἦκα οἴομαι , λέγω δέ ἀγαθός ἔοικα νομίζω . καί μήν ἐν ὅς γε καί ὁ ἄλλος αἰτιάομαι , ἅμα οὗτος τε ἀφίημι καί τίς ἀντί οὗτος προσήκω μέμφομαι διδάσκω . εἰ δέ δέω καί σεμνός μάρτυς , σκοπέω τίς φημί ὁ Θουκυδίδης ἐν ὁ περί αὐτός λόγος . εὑρίσκω γάρ ἁπανταχοῦ μιμνῄσκω ὡς ἀγαθός λέγω καί οὐδέ ἀμφισβήτησις δίδωμι ὅτι μή καί πράσσω οὗτος γε πρός ὁ λέγω προστίθημι , ἐπειδάν
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 131
πρῶτον αὐτὸν εἶναι φῇ . καὶ οὗτος ὁ μάρτυς , ὦ χρηστὲ , τῶν Ἀντιφῶντος ἑταίρων ἐστὶ καὶ ἅμα ὡς τὸ εἰκὸς καὶ ἐφʼ ἑαυτῷ τι φρονῶν , ἀλλʼ ὅμως ἀποδίδωσιν ἐκείνῳ τὰ πρέποντα . ἦ που σοί γε τῷ τὴν Ἀσπασίαν ἐπαινοῦντι πρὸ τοῦ Ἀντιφῶντος συγχωρητέον ταῦτα . καὶ τί δεῖ Θουκυδίδου λοιπόν ; ἥκει γὰρ πρὸς τοὔσχατον τῆς μαρτυρίας ὁ λόγος . αὐτὸς γάρ ἐστι Πλάτων ἡμῖν ὁ τὴν Ἀσπασίαν ὑμνῶν ὡς διδάσκαλον θαυμαστὴν ῥητορικῆς , καταφεύγων ἐπὶ τὸν Περικλέα καὶ διʼ ἐκείνου πιστούμενος καὶ διαρρήδην γε οὑτωσὶ διαφέροντα τῶν Ἑλλήνων αὐτὸν προσειρηκώς · τοσοῦτον φαίνεται τῷ Περικλεῖ νέμων εἰς λόγους . καίτοι οὐ δή που τοῦ μὲν Ἀσπασίᾳ μετεῖναι λόγων σημεῖον ἦν Περικλῆς οὕτω λέγων , τῆς δʼ αὐτοῦ Περικλέους δυνάμεως ἑτέρωθεν χρὴ τὸ σύμβολον ζητεῖν · οὐδέ γε ὑπὲρ μὲν Ἀσπασίας διαφέροντα τῶν Ἑλλήνων αὐτὸν ἔδει προσειπεῖν , τῷ δὲ καθʼ αὑτὸν πράγματι μηδενὸς βελτίω τῶν πολλῶν . καὶ οὐκ ἐνταῦθα μόνον ταῦτʼ εἴρηκε περὶ τοῦ ἀνδρὸς , ἀλλὰ καὶ ἑτέρωθι εἰκότως φησὶ τέλεον τὸν Περικλέα τὴν ῥητορικὴν γενέσθαι συγγενόμενον Ἀναξαγόρᾳ . ἀλλὰ μή πω πᾶν τοῦτο . ἀλλʼ ὅτι γε ὡμολόγηκε τέλεον γενέσθαι κατὰ τοὺς λόγους δῆλον . πῶς ἂν οὖν ὁ τοσοῦτον ὑπερέχων καὶ μόνος πᾶσι τοῖς κριταῖς νικῶν τὴν τοῦ φλυαρεῖν εἰκῆ καὶ παρὰ καιρὸν Ἀθηναίους ἀνεῖναι φέροιτʼ ἂν δόξαν ; ἐγὼ μὲν γὰρ τοὐναντίον ἡγοῦμαι , σιωπῆς αἴτιον αὐτὸν πλείονος ἢ προπετείας καταστῆναι . ἴσμεν γοῦν ὅτι κἀν ταῖς ἄλλαις δή που δυνάμεσιν οὗ μὲν πολλοὶ παραπλήσιοι καὶ ἐφάμιλλοι πρὸς ἀλλήλους , πολλὰ τὰ πράγματα καὶ πλείων ἡ ἔρις , ἐπειδὰν δέ τις εἷς ὑπέρσχῃ λαμπρῶς , ἅπαντες ἤδη συγκεχωρήκασιν . οὕτω δὴ καὶ
Lemmas: πρῶτος αὐτός εἰμί φημί . καί οὗτος ὁ μάρτυς , ὦ χρηστός , ὁ Ἀντιφῶν ἑταῖρος εἰμί καί ἅμα ὡς ὁ ἔοικα καί ἐπί ἑαυτοῦ τις φρονέω , ἀλλά ὅμως ἀποδίδωμι ἐκεῖνος ὁ πρέπω . ἦ που σύ γε ὁ ὁ Ἀσπασία ἐπαινέω πρό ὁ Ἀντιφῶν συγχωρέω οὗτος . καί τίς δέω Θουκυδίδης λοιπός ; ἥκω γάρ πρός ἔσχατος ὁ μαρτυρία ὁ λόγος . αὐτός γάρ εἰμί Πλάτων ἐγώ ὁ ὁ Ἀσπασία ὑμνέω ὡς διδάσκαλος θαυμαστός ῥητορική , καταφεύγω ἐπί ὁ Περικλῆς καί διά ἐκεῖνος πιστόω καί διαρρήδην γε οὕτως διαφέρω ὁ Ἕλλην αὐτός προσλέγω · τοσοῦτος φαίνω ὁ Περικλῆς νέμω εἰς λόγος . καίτοι οὐ δή που ὁ μέν Ἀσπασία μέτειμι λόγος σημεῖον εἰμί Περικλῆς οὕτως λέγω , ὁ δέ αὐτός Περικλῆς δύναμις ἑτέρωθεν χρή ὁ σύμβολον ζητέω · οὐδέ γε ὑπέρ μέν Ἀσπασία διαφέρω ὁ Ἕλλην αὐτός δέω προσλέγω , ὁ δέ κατά ἑαυτοῦ πρᾶγμα μηδείς ἀγαθός ὁ πολύς . καί οὐ ἐνταῦθα μόνος οὗτος λέγω περί ὁ ἀνήρ , ἀλλά καί ἑτέρωθι ἔοικα φημί τέλειος ὁ Περικλῆς ὁ ῥητορική γίγνομαι συγγίγνομαι Ἀναξαγόρας . ἀλλά μή πω πᾶς οὗτος . ἀλλά ὅτι γε ὁμολογέω τέλειος γίγνομαι κατά ὁ λόγος δῆλος . πῶς ἄν οὖν ὁ τοσοῦτος ὑπερέχω καί μόνος πᾶς ὁ κριτής νικάω ὁ ὁ φλυαρέω εἰκῇ καί παρά καιρός Ἀθηναῖος ἀνίημι φέρω ἄν δόξα ; ἐγώ μέν γάρ ἐναντίος ἡγέομαι , σιωπή αἴτιος αὐτός πολύς ἤ προπέτεια καθίστημι . οἶδα γοῦν ὅτι ἐν ὁ ἄλλος δή που δύναμις ὅς μέν πολύς παραπλήσιος καί ἐφάμιλλος πρός ἀλλήλων , πολύς ὁ πρᾶγμα καί πολύς ὁ ἔρις , ἐπειδάν δέ τις εἷς ὑπερέχω λαμπρός , ἅπας ἤδη συγχωρέω . οὕτως δή καί
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 133
δʼ οὐκ ἐξ ἴσου τὴν τύχην οὖσαν . ὥστε καὶ οὕτως κἀκείνως ἥκιστα ἔμελλον ἔσεσθαι λάλοι . ὁρῶ δέ τοι καὶ περὶ τὴν τραγῳδίαν Αἰσχύλον μὲν αἰτίαν οὐ σχόντα ὡς εἰσαγάγοι λαλιὰν , οὐδὲ τὸν ἥδιστον εἰπεῖν Σοφοκλέα οὐδαμοῦ ταῦτʼ ἀκούσαντα ὡς ἐπῆρεν Ἀθηναίους λαλεῖν , ὅτι , οἶμαι , τῆς σεμνότητος ὡς οἷόν τε μάλιστα ἀντείχοντο καὶ κρείττονα ἢ κατὰ τοὺς πολλοὺς τὰ ἤθη παρείχοντο · Εὐριπίδην δὲ λαλεῖν αὐτοὺς ἐθίσαι καταιτιαθέντα , ἀφελεῖν τι δόξαντα τοῦ βάρους καὶ τῶν καιρῶν , καὶ μετʼ ἐκεῖνον αὖ πλεῖν ἢ σταδίῳ λαλίστερα Ἀριστοφάνης μειράκια γενέσθαι φησὶν , ἅτʼ , οἶμαι , τοσοῦτον Εὐριπίδου λειπόμενα κατὰ τὴν ποίησιν . τοῦ γὰρ κόσμου κατὰ μικρὸν ὑπορρέοντος εἰς τοῦτο ἔδει τὸ ἁμάρτημα κατενεχθῆναι καὶ δοκεῖν λαλεῖν μᾶλλον ἢ ποιεῖν . οὕτω δὴ καὶ περὶ τοὺς λόγους τοὺς πολιτικοὺς οὐχ ὁ σεμνότατος οὐδʼ ᾧ τῶν ῥημάτων ὁ νοῦς ἡγεῖτο , οὐδʼ ὃς ἄνευ μὲν φρονήματος οὐκ ᾤετο δεῖν λέγειν , τὸ φρόνημα δʼ ἐξ ἁπάντων ὧν ἑαυτῷ συνῄδει δικαίως ἐκέκτητο , οὐχ οὗτος ἦν ὁ λάλους ἀντὶ κοσμίων ποιήσας , ἀλλὰ οὗτος ὁ κωλύων εἶναι λάλους τὸ καθʼ αὑτόν . οὔκουν ὅ γε Ὀδυσσεὺς οὐδὲ ὁ Νέστωρ αἰτίαν ἔσχον ὡς διαφθείροντες τῶν Ἀχαιῶν τὸ στρατόπεδον , ἀλλʼ ὁ Θερσίτης μᾶλλον , ὅς ῥʼ ἔπεα φρεσὶν ᾗσιν ἄκοσμά τε πολλά τε ᾔδει μὰψ , ἀτὰρ οὐ κατὰ κόσμον ἐριζέμεναι βασιλεῦσι . διὸ καὶ κατεῖχεν αὐτὸν ὁ τῷ Περικλεῖ προσόμοιος ῥήτωρ καὶ οὐκ εἴα λαλεῖν . σὺ δὲ ποιεῖς παραπλήσιον ὥσπερ ἂν εἴ τις τὸν Ὀδυσσέα τότε ᾐτιᾶτο θόρυβον ἐν τῷ στρατοπέδῳ ποιεῖν , ὃς τοὺς ἄλλους τοῦ θορυβεῖν ἔπαυεν · ὥσπερ ἂν εἰ καὶ τὸν Ἡρακλέα φαίης τοὺς ἀνθρώπους ἐθίζειν αὐθάδεις εἶναι καὶ θρασεῖς , ὅτι τοῖς τόξοις καὶ τῷ ῥοπάλῳ περιῄει χρώμενος , τοὐναντίον γε πᾶν ἐθίζων , ὦ
Lemmas: δέ οὐ ἐκ ἴσος ὁ τύχη εἰμί . ὥστε καί οὕτως κἀκεῖνος ἦκα μέλλω εἰμί λάλος . ὁράω δέ τοι καί περί ὁ τραγῳδία Αἰσχύλος μέν αἰτία οὐ ἔχω ὡς εἰσάγω λαλιά , οὐδέ ὁ ἡδύς λέγω Σοφοκλῆς οὐδαμοῦ οὗτος ἀκούω ὡς ἐπαίρω Ἀθηναῖος λαλέω , ὅτι , οἴομαι , ὁ σεμνότης ὡς οἷος τε μάλα ἀντέχω καί κρατύς ἤ κατά ὁ πολύς ὁ ἦθος παρέχω · Εὐριπίδης δέ λαλέω αὐτός ἐθίζω καταιτιάομαι , ἀφαιρέω τις δοκέω ὁ βάρος καί ὁ καιρός , καί μετά ἐκεῖνος αὖ πολύς ἤ στάδιον λάλος Ἀριστοφάνης μειράκιον γίγνομαι φημί , ὅστε , οἴομαι , τοσοῦτος Εὐριπίδης λείπω κατά ὁ ποίησις . ὁ γάρ κόσμος κατά μικρός ὑπορρέω εἰς οὗτος δέω ὁ ἁμάρτημα καταφέρω καί δοκέω λαλέω μάλα ἤ ποιέω . οὕτως δή καί περί ὁ λόγος ὁ πολιτικός οὐ ὁ σεμνός οὐδέ ὅς ὁ ῥῆμα ὁ νόος ἡγέομαι , οὐδέ ὅς ἄνευ μέν φρόνημα οὐ οἴομαι δέω λέγω , ὁ φρόνημα δέ ἐκ ἅπας ὅς ἑαυτοῦ σύνοιδα δίκαιος κτάομαι , οὐ οὗτος εἰμί ὁ λάλος ἀντί κόσμιος ποιέω , ἀλλά οὗτος ὁ κωλύω εἰμί λάλος ὁ κατά ἑαυτοῦ . οὔκουν ὁ γε Ὀδυσσεύς οὐδέ ὁ Νέστωρ αἰτία ἔχω ὡς διαφθείρω ὁ Ἀχαιός ὁ στρατόπεδον , ἀλλά ὁ Θερσίτης μάλα , ὅς ἄρα ἔπος φρήν ἑός ἄκοσμος τε πολύς τε οἶδα μάψ , ἀτάρ οὐ κατά κόσμος ἐρίζω βασιλεύς . διό καί κατέχω αὐτός ὁ ὁ Περικλῆς προσόμοιος ῥήτωρ καί οὐ ἐάω λαλέω . σύ δέ ποιέω παραπλήσιος ὥσπερ ἄν εἰ τις ὁ Ὀδυσσεύς τότε αἰτιάομαι θόρυβος ἐν ὁ στρατόπεδον ποιέω , ὅς ὁ ἄλλος ὁ θορυβέω παύω · ὥσπερ ἄν εἰ καί ὁ Ἡρακλῆς φημί ὁ ἄνθρωπος ἐθίζω αὐθάδης εἰμί καί θρασύς , ὅτι ὁ τόξον καί ὁ ῥόπαλον περιέρχομαι χράω , ἐναντίος γε πᾶς ἐθίζω , ὦ
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 135
ἐκείνοις , οἶμαι , δοκοῖεν ποιεῖν , ἀλλʼ αὐτὰ τὰ ἐναντιώτατα , ὥσπερ οἱ παρὰ τοὺς νόμους γράφοντες , νόμους δὲ ὅμως ὄνομα οἷς γράφουσι τιθέμενοι . Περικλῆς τοίνυν κάλλιστον νόμον περὶ δημηγοριῶν ἔθηκε , μηδαμοῦ τῆς σεμνότητος ὑφίεσθαι . πῶς οὖν τῆς περὶ ταῦτα ὀλιγωρίας αἴτιος ; ἀλλὰ μὴν ὡς αὐτό γε οὐκ ἄτιμον τὸ δύνασθαι λέγειν οὐδʼ εἰς ὄνειδος φέρον , οὐδὲ κατηγορίας ἄξιον , οὐδέ γε συγγνώμης , ἀλλά τινος κρείττονος , αἰσχυνοίμην ἂν τοὺς λογίους θεοὺς , εἰ ζητοίην ἀποδεικνύναι , πλήν γε τοσοῦτον ἂν εἴποιμι , — ἐμοὶ γὰρ εἴη εἴ τις ἄλλος δυσχεραίνει καὶ τρέποιτο ἅπαν εἰς ἐμὲ , καὶ οὐ μέμψομαι τῷ δαίμονι—ὡς ἐγὼ δεξαίμην ἂν δύνασθαι λέγειν μετὰ χρηστοῦ βίου καὶ σώφρονος εἰς ὅσον οἷόν τε κάλλιστα ἀνθρώπων μᾶλλον ἢ μυριάκις Δαρεῖος ὁ Ὑστάσπου γενέσθαι · καὶ μικρά μοι πάνθʼ ὡς ἀληθῶς πρὸς τοῦτʼ ἤδη φαίνεται . οἶδα δὲ καὶ τὰ Πλάτωνος πράγματα , εἰ μὴ τετυφώμεθα , οὐδὲν ἄλλο σχεδὸν ὄντα ἢ λόγους , καὶ συγχαίρω τῆς λέξεως αὐτῷ , κἄν με προσπαίζων οὑτωσὶ πείθῃ , μὴ πάνυ τούτου φροντίζειν , οὐ πάνυ πείσομαι , ἀλλʼ εἴσομαι σφόδρα σπουδάζοντα , καὶ τηνικαῦτα μάλιστα ἡνίκʼ ἂν ὡς παίζων λέγῃ . ὥστε τὸν οἴκοι θησαυρὸν διαβάλλοιμεν ἂν εἰ ταῦτα διασύροιμεν . ἀλλʼ ὑπὲρ μὲν τούτων οὐδὲ λέγειν ἄξιον , ἀλλὰ τοσούτῳ ἧττον ὅσῳπερ ἂν ᾖ κρεῖττον τὸ δύνασθαι λέγειν . εἶεν . ἀργοὺς δὲ δὴ πῶς ἡμῖν ἐποίησεν Ἀθηναίους Περικλῆς ; ἢ σὺ λίαν ἐνεργοὺς ἡμᾶς ποιήσεις , ἀναγκάζων πρὸς ἕκαστον τῶν εἰρημένων ἀποκρίνεσθαι , οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ πανταχοῖ κομίζων ἐκείνους , οὐχ οὗτος ὁ μηδαμοῦ καθεύδειν ἐῶν , ἐπὶ μὲν Σάμῳ δέκατος αὐτὸς στρατηγῶν , ἀποκρύψας τοὺς ἄλλους ἅπαντας στρατηγοὺς καὶ δείξας ὄνομα ἄλλως ὄντας , καὶ τοὺς Σαμίους καταστήσας εἰς
Lemmas: ἐκεῖνος , οἴομαι , δοκέω ποιέω , ἀλλά αὐτός ὁ ἐναντίος , ὥσπερ ὁ παρά ὁ νόμος γράφω , νόμος δέ ὅμως ὄνομα ὅς γράφω τίθημι . Περικλῆς τοίνυν καλός νόμος περί δημηγορία τίθημι , μηδαμοῦ ὁ σεμνότης ὑφίημι . πῶς οὖν ὁ περί οὗτος ὀλιγωρία αἴτιος ; ἀλλά μήν ὡς αὐτός γε οὐ ἄτιμος ὁ δύναμαι λέγω οὐδέ εἰς ὄνειδος φέρω , οὐδέ κατηγορία ἄξιος , οὐδέ γε συγγνώμη , ἀλλά τις κρατύς , αἰσχύνω ἄν ὁ λόγιος θεός , εἰ ζητέω ἀποδείκνυμι , πλήν γε τοσοῦτος ἄν λέγω , — ἐγώ γάρ εἰμί εἰ τις ἄλλος δυσχεραίνω καί τρέπω ἅπας εἰς ἐγώ , καί οὐ μέμφομαι ὁ δαίμονι—ὡς ἐγώ δέχομαι ἄν δύναμαι λέγω μετά χρηστός βίος καί σώφρων εἰς ὅσος οἷος τε καλός ἄνθρωπος μάλα ἤ μυριάκις Δαρεῖος ὁ Ὑστάσπης γίγνομαι · καί μικρός ἐγώ πᾶς ὡς ἀληθής πρός οὗτος ἤδη φαίνω . οἶδα δέ καί ὁ Πλάτων πρᾶγμα , εἰ μή τυφόω , οὐδείς ἄλλος σχεδόν εἰμί ἤ λόγος , καί συγχαίρω ὁ λέξις αὐτός , ἐάν ἐγώ προσπαίζω οὕτως πείθω , μή πάνυ οὗτος φροντίζω , οὐ πάνυ πείθω , ἀλλά οἶδα σφόδρα σπουδάζω , καί τηνικαῦτα μάλα ἡνίκα ἄν ὡς παίζω λέγω . ὥστε ὁ οἴκοι θησαυρός διαβάλλω ἄν εἰ οὗτος διασύρω . ἀλλά ὑπέρ μέν οὗτος οὐδέ λέγω ἄξιος , ἀλλά τοσοῦτος ἥσσων ὅσος ἄν εἰμί κρατύς ὁ δύναμαι λέγω . εἶεν . ἀργός δέ δή πῶς ἐγώ ποιέω Ἀθηναῖος Περικλῆς ; ἤ σύ λίαν ἐνεργός ἐγώ ποιέω , ἀναγκάζω πρός ἕκαστος ὁ λέγω ἀποκρίνω , οὐ οὗτος εἰμί ὁ πανταχοῖ κομίζω ἐκεῖνος , οὐ οὗτος ὁ μηδαμοῦ καθεύδω ἐάω , ἐπί μέν Σάμος δέκατος αὐτός στρατηγέω , ἀποκρύπτω ὁ ἄλλος ἅπας στρατηγός καί δείκνυμι ὄνομα ἄλλος εἰμί , καί ὁ Σάμος καθίστημι εἰς
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 136
πολιορκίαν , οὐχ ἡσυχάζων , ἀλλʼ ἐκπλέων μέρει τινὶ τῶν νεῶν ἐπὶ Καρίας , καὶ μετὰ ταῦτʼ ἀπελθόντος αὐτοῦ θαρρήσαντας ἐπεξελθεῖν καὶ πλέον σχόντας τῶν ἐφορμούντων ἀναστρέψας αὖθις καθείργων ἕως παρεστήσατο , καὶ πάλιν Εὐβοέων ἀποστάντων ἄγων εἰς Εὔβοιαν Ἀθηναίους , καὶ Πελοποννησίων ἀγγελθέντων εἶναι Μεγαροῖ κομίζων αὖθις εἰς Μέγαρα κἀκ τῶν Μεγάρων πάλιν εἰς Εὔβοιαν , ἕως καὶ ταύτην κατεστρέψατο ; τί δʼ ἄν τις λέγοι περίπλους Πελοποννήσου καὶ ἀποβάσεις πανταχοῖ τῆς πολεμίας καὶ πραγμάτων συνέχειαν οὐδεμιᾶς ἄλλης πόλεως εἰκάσαι ; εἶτα τὸν οὕτως ὀξὺν καὶ ἄγρυπνον καὶ ἥδιστʼ ἂν εἶπον ὑπόπτερον τοῦτον ἢ αὐτὸν ἀργεῖν ἢ ἑτέρους ἐθίζειν ἐγὼ πεισθῶ ; οὐκ ἄρʼ ἐπίστασθαι δόξω τῶν πραγμάτων οὐδὲν , ὅστις γε μὴ ὅτι Ἀθηναίοις , ἀλλʼ οὐδὲ τοῖς πολεμίοις ἀργεῖν ἐπέτρεπεν , ἀλλὰ κἀκείνους ἐποίησε μεταβαλεῖν τοὺς τρόπους , τοσαύτας ἀνάγκας αὐτοῖς περιίστη τοῦ κινεῖσθαι . καὶ τὸ δικαίως προσῆν , ἔφη Δημοσθένης . ἀλλʼ ὅμως Πλάτων ᾐτιάσατο αὐτὸν ἀργοὺς καὶ δειλοὺς πεποιηκέναι . τί λέγεις , δειλοὺς Περικλῆς , ὦ θεοὶ , δειλοὺς , ὃς καὶ δημηγορῶν εὐθὺς ἐνθένδε ἤρξατο , τῆς μὲν γνώμης , ἔφη , τῆς αὐτῆς , ὦ Ἀθηναῖοι , ἀεὶ ἔχομαι , μὴ εἴκειν Πελοποννησίοις . ὃ τίς τῶν εἰς ἐκείνην τὴν ἡμέραν εἰσάπαξ εἰπεῖν ἐθάρρησεν ; οἵ γε καὶ ἡνίκʼ ἔσωζον τὴν Ἑλλάδα , Λακεδαιμονίοις εἶξαν αὑτῶν . ὁ δʼ οὐδὲν προκαλυψάμενος , οὐδʼ ἀναμείνας , εἰ μή τι ἄλλο , τήν γʼ ἐκ τοῦ προοιμίου παραμυθίαν εὐθὺς ἐν ἀρχῇ τῶν λόγων μάλα ῥᾳδίως ἐξεῖπε τὸ δοκοῦν αὑτῷ , ὡς ἄν τις αὐτός τε κρείττων ἀξιῶν εἶναι τῶν ἀκουόντων κἀκείνους τῶν ἀνταγωνιστῶν . πότερʼ οὖν φοβεῖσθαι τοὺς πολεμίους καὶ ὑποχωρεῖν , ἢ θαρρεῖν καὶ ὑπερφρονεῖν
Lemmas: πολιορκία , οὐ ἡσυχάζω , ἀλλά ἐκπλέω μέρος τις ὁ ναῦς ἐπί Καρία , καί μετά οὗτος ἀπέρχομαι αὐτός θαρσέω ἐπεξέρχομαι καί πολύς ἔχω ὁ ἐφορμέω ἀναστρέφω αὖθις κατείργω ἕως παρίστημι , καί πάλιν Εὐβοεύς ἀφίστημι ἄγω εἰς Εὔβοια Ἀθηναῖος , καί Πελοποννήσιος ἀγγέλλω εἰμί Μεγαροῖ κομίζω αὖθις εἰς Μέγαρα ἐκ ὁ Μέγαρα πάλιν εἰς Εὔβοια , ἕως καί οὗτος καταστρέφω ; τίς δέ ἄν τις λέγω περίπλοος Πελοπόννησος καί ἀπόβασις πανταχοῖ ὁ πολέμιος καί πρᾶγμα συνέχεια οὐδείς ἄλλος πόλις εἰκάζω ; εἶτα ὁ οὕτως ὀξύς καί ἄγρυπνος καί ἡδύς ἄν λέγω ὑπόπτερος οὗτος ἤ αὐτός ἀργέω ἤ ἕτερος ἐθίζω ἐγώ πείθω ; οὐ ἄρα ἐπίσταμαι δοκέω ὁ πρᾶγμα οὐδείς , ὅστις γε μή ὅτι Ἀθηναῖος , ἀλλά οὐδέ ὁ πολέμιος ἀργέω ἐπιτρέπω , ἀλλά ἐκεῖνος ποιέω μεταβάλλω ὁ τρόπος , τοσοῦτος ἀνάγκη αὐτός περιίστημι ὁ κινέω . καί ὁ δίκαιος πρόσειμι , φημί Δημοσθένης . ἀλλά ὅμως Πλάτων αἰτιάομαι αὐτός ἀργός καί δειλός ποιέω . τίς λέγω , δειλός Περικλῆς , ὦ θεός , δειλός , ὅς καί δημηγορέω εὐθύς ἐνθένδε ἄρχω , ὁ μέν γνώμη , φημί , ὁ αὐτός , ὦ Ἀθηναῖος , ἀεί ἔχω , μή εἴκω Πελοποννήσιος . ὅς τίς ὁ εἰς ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα εἰσάπαξ λέγω θαρσέω ; ὁ γε καί ἡνίκα σῴζω ὁ Ἑλλάς , Λακεδαιμόνιος εἴκω ἑαυτοῦ . ὁ δέ οὐδείς προκαλύπτω , οὐδέ ἀναμένω , εἰ μή τις ἄλλος , ὁ γε ἐκ ὁ προοίμιον παραμυθία εὐθύς ἐν ἀρχή ὁ λόγος μάλα ῥᾴδιος ἐκλέγω ὁ δοκέω ἑαυτοῦ , ὡς ἄν τις αὐτός τε κρατύς ἀξιόω εἰμί ὁ ἀκούω ἐκεῖνος ὁ ἀνταγωνιστής . πότερος οὖν φοβέω ὁ πολέμιος καί ὑποχωρέω , ἤ θαρσέω καί ὑπερφρονέω
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 137
συνεθίζοντος τὴν φωνὴν εἶναι φῶμεν καὶ τὴν ἀνδρείαν αὐτόθεν δεικνύντος ; ἐγὼ μὲν οὕτω μᾶλλον ἡγοῦμαι . εἰ μὲν γὰρ ἢ τὸν πόλεμον κεκινηκέναι , ἢ πραγμάτων αἴτιον αὐτὸν γεγενῆσθαι , ἤ τι τῶν τοιούτων ᾐτιᾶτο , ἀληθῆ μὲν οὐδʼ οὕτως—ὕστερον γοῦν ἅπαντες συνεχώρησαν μὴ ἐκεῖθεν λελύσθαι τὰς σπονδὰς—εἰρημένα δʼ ἂν καὶ ὑπʼ ἄλλων ἐδόκει λέγειν . νῦν δὲ πῶς ἔνεστι κατηγορεῖν δειλίαν , οὗ τἀναντία ἤδη τινὲς ᾐτιάσαντο ; ἃ γοῦν τῆς Ἀριστοφάνους κωμῳδίας παρεθέμεθα ἀρτίως ἐκείνως ἔχοντα , λέγω τὸ , ἤστραπτεν , ἐβρόντα , συνεκύκα τὴν Ἑλλάδα , ἐτίθει νόμους ὥσπερ σκόλια γεγραμμένους , ὡς χρὴ Μεγαρέας · ταῦτα οὐ δειλίαν αἰτιώμενά ἐστιν ἐκείνου , ἀλλʼ ἴσμεν ἅ γε αἰτιᾶται , ὧν ὄντων μὲν ἀληθῶν τά γʼ ἐναντία ψευδῆ · εἰ δὲ μηδὲ ἐκείνων προσήκει τῷ Περικλεῖ μηδὲν τῶν ἐγκλημάτων , ἀλλὰ καὶ δίκαια καὶ ἀναγκαῖα ἐβουλεύσατο ὑπὲρ τῶν πραγμάτων , πῶς οὐχ ἅμα τε αἰτίας ἀφεῖσθαι καὶ πάσης εὐφημίας δίκαιος τυγχάνειν ἐστίν ; ἆρʼ οὖν πρὸς μὲν Λακεδαιμονίους μόνους οὕτως εἶχε τὴν γνώμην ὡς ἄν τις ἰδίᾳ φιλονεικῶν , πρὸς δὲ τοὺς ἄλλους ὑφειμένως ; ὅστις ἠξίου μὲν αὐτοῖς ὁρμητήριον ἀποχρῶν εἶναι τὸν Πειραιᾶ , θαυμάζειν δὲ οὐκ εἴα οὔτε βασιλέα οὔτʼ ἄλλον τῶν πάντων οὐδένα , ἀπέφαινε δὲ τὴν ἰσχὺν αὐτοῖς ἐξ ἡμισείας οὖσαν πρὸς τοὺς ἄλλους ἅπαντας ἀνθρώπους , ὡς τοὺς μὲν ἄλλους ἄλλοθι κρατεῖν , τῆς δὲ θαλάττης αὐτοὺς πανταχοῦ . καίτοι ταῦτα πότερον ἀργίαν καὶ δειλίαν καὶ ἀνανδρείαν καὶ ταπεινότητα καὶ νωθείαν εἰσάγοντος εἰς τὴν πόλιν καὶ τὰς ψυχὰς αὐτῶν ἦν , ἢ δέδοικα μή τι καὶ
Lemmas: συνεθίζω ὁ φωνή εἰμί φημί καί ὁ ἀνδρεία αὐτόθεν δείκνυμι ; ἐγώ μέν οὕτως μάλα ἡγέομαι . εἰ μέν γάρ ἤ ὁ πόλεμος κινέω , ἤ πρᾶγμα αἴτιος αὐτός γίγνομαι , ἤ τις ὁ τοιοῦτος αἰτιάομαι , ἀληθής μέν οὐδέ οὕτως—ὕστερον γοῦν ἅπας συγχωρέω μή ἐκεῖθεν λύω ὁ σπονδὰς—εἰρημένα δέ ἄν καί ὑπό ἄλλος δοκέω λέγω . νῦν δέ πῶς ἔνειμι κατηγορέω δειλία , ὅς ἐναντίος ἤδη τις αἰτιάομαι ; ὅς γοῦν ὁ Ἀριστοφάνης κωμῳδία παρατίθημι ἄρτιος ἐκεῖνος ἔχω , λέγω ὁ , ἀστράπτω , βροντάω , συγκυκάω ὁ Ἑλλάς , τίθημι νόμος ὥσπερ σκόλιον γράφω , ὡς χρή Μεγαρεύς · οὗτος οὐ δειλία αἰτιάομαι εἰμί ἐκεῖνος , ἀλλά οἶδα ὅς γε αἰτιάομαι , ὅς εἰμί μέν ἀληθής ὁ γε ἐναντίος ψευδής · εἰ δέ μηδέ ἐκεῖνος προσήκω ὁ Περικλῆς μηδείς ὁ ἔγκλημα , ἀλλά καί δίκαιος καί ἀναγκαῖος βουλεύω ὑπέρ ὁ πρᾶγμα , πῶς οὐ ἅμα τε αἰτία ἀφίημι καί πᾶς εὐφημία δίκαιος τυγχάνω εἰμί ; ἆρα οὖν πρός μέν Λακεδαιμόνιος μόνος οὕτως ἔχω ὁ γνώμη ὡς ἄν τις ἴδιος φιλονεικέω , πρός δέ ὁ ἄλλος ὑφειμένως ; ὅστις ἀξιόω μέν αὐτός ὁρμητήριον ἀποχράω εἰμί ὁ Πειραιεύς , θαυμάζω δέ οὐ ἐάω οὔτε βασιλεύς οὔτε ἄλλος ὁ πᾶς οὐδείς , ἀποφαίνω δέ ὁ ἰσχύς αὐτός ἐκ ἥμισυς εἰμί πρός ὁ ἄλλος ἅπας ἄνθρωπος , ὡς ὁ μέν ἄλλος ἄλλοθι κρατέω , ὁ δέ θάλασσα αὐτός πανταχοῦ . καίτοι οὗτος πότερος ἀργία καί δειλία καί ἀνανδρία καί ταπεινότης καί νώθεια εἰσάγω εἰς ὁ πόλις καί ὁ ψυχή αὐτός εἰμί , ἤ δείδω μή τις καί
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-u-pe-r-tw-n-tetta-rwn 138
ἀλλοῖον εἴπῃ τις , πλήν γε ὅσον οὐκ ὀρθῶς ἐρεῖ . ὥσπερ τοίνυν φῂς ἐκεῖνα ἀκούειν λεγόντων εἰς Περικλέα , οὕτως ἀντάκουε καὶ τῶν τἀληθῆ περὶ ἐκείνου λεγόντων καὶ οἷς οὐδεὶς ἀντεῖπεν εἰς τήνδε τὴν ἡμέραν , ἐπειδή γε καὶ αὐτὸς φῂς οὐκ ἀπὸ τῆς σεαυτοῦ γνώμης κατηγορεῖν , ἀλλʼ ἀκοήν . ταῦτά γε ὁ Κρὴς δὴ τὸν πόντον , φήσει τις . ἐπειδὴ τοίνυν ἐκεῖνα μὲν ἀξιοῖς ἀκούειν , ταῦτα δʼ οὐ βούλει , φέρε ἐγώ σοι καὶ ἕτερα μείζω τούτων ἔτι καὶ τελεώτερα ἐπιδείξω τῆς Περικλέους ἀνδρείας καὶ ῥώμης καὶ φιλοτιμίας σημεῖα , κἂν σὺ δείξῃς ἐνοῦσαν ὑπερβολὴν , ἅπαντʼ ἔστω λῆρος τὰ παρʼ ἡμῶν . νὴ Δίʼ , εἴποι γὰρ ἄν τις ὡς οὐδὲν μέγα οὐδʼ ἱκανὸν τὸ πρὸ τοῦ πολέμου θρασύνεσθαι . ἀλλʼ ἐκεῖνός γε καὶ τὰς πρεσβείας ἠξίου κατὰ χώραν ἱδρυμένων Πελοποννησίων δέχεσθαι τῇ πόλει , ἐξεστρατευμένων δὲ μὴ καὶ τὸν Μελήσιππον προπεμψάντων . οὕτω σφόδρα δειλὸς ἦν , ἐπειδὴ προσάγειν τοὺς πολεμίους ἐπύθετο , ὥστε ἔργῳ τὰς ἀποκρίσεις ἔδωκεν αὐτῷ περὶ ἁπάντων , παραδοὺς τοῖς ἄξουσιν αὑτὸν ἔξω τῆς χώρας . καὶ τὸ δὴ πάντων ἔσχατον καὶ μέγιστον ἀκοῦσαι , μὴ ὅτι μιμήσασθαι · παρόντος μὲν ἤδη τοῦ πολέμου καὶ συνεστηκότος , τῆς νόσου δʼ ἐπικειμένης , καὶ τῆς μὲν γῆς δῃουμένης , τῶν δὲ ἀνθρώπων ὁσημέραι φθειρομένων καὶ τοσούτων ἤδη κειμένων ὅσων καὶ πολλοστὸν μέρος ἐξέπληξεν ἂν τοὺς πολεμίους , εἰ παρʼ ἐκείνοις ἡ συμφορὰ συνέβη , καὶ διὰ ταῦτα δὴ πάντα ἀθύμως καὶ δυσχερῶς ἔχοντας ὁρῶν τοὺς πολλοὺς καὶ περὶ ὧν μὲν ἐψηφίσαντο μετεγνωκότας , ἐπικηρυκεύεσθαι δὲ ἀξιοῦντας Λακεδαιμονίοις καὶ ἑτέρους ὑπὸ τῶν κακῶν γεγενημένους οὐδὲν μᾶλλον ἀνῆκεν , οὐδʼ ἐξέστη τῆς ἀρχαίας γνώμης , οὐδὲ ἐστράφη τὴν ψυχὴν ὑπὸ τῶν
Lemmas: ἀλλοῖος λέγω τις , πλήν γε ὅσος οὐ ὀρθός λέγω . ὥσπερ τοίνυν φημί ἐκεῖνος ἀκούω λέγω εἰς Περικλῆς , οὕτως ἀντακούω καί ὁ ἀληθής περί ἐκεῖνος λέγω καί ὅς οὐδείς ἀντιλέγω εἰς ὅδε ὁ ἡμέρα , ἐπειδή γε καί αὐτός φημί οὐ ἀπό ὁ σεαυτοῦ γνώμη κατηγορέω , ἀλλά ἀκοή . οὗτος γε ὁ Κρής δή ὁ πόντος , φημί τις . ἐπειδή τοίνυν ἐκεῖνος μέν ἀξιόω ἀκούω , οὗτος δέ οὐ βούλομαι , φέρω ἐγώ σύ καί ἕτερος μέγας οὗτος ἔτι καί τέλειος ἐπιδείκνυμι ὁ Περικλῆς ἀνδρεία καί ῥώμη καί φιλοτιμία σημεῖον , ἐάν σύ δείκνυμι ἔνειμι ὑπερβολή , ἅπας εἰμί λῆρος ὁ παρά ἐγώ . νή Ζεύς , λέγω γάρ ἄν τις ὡς οὐδείς μέγας οὐδέ ἱκανός ὁ πρό ὁ πόλεμος θρασύνω . ἀλλά ἐκεῖνος γε καί ὁ πρεσβεία ἀξιόω κατά χώρα ἱδρύω Πελοποννήσιος δέχομαι ὁ πόλις , ἐκστρατεύω δέ μή καί ὁ Μελήσιππος προπέμπω . οὕτως σφόδρα δειλός εἰμί , ἐπειδή προσάγω ὁ πολέμιος πυνθάνομαι , ὥστε ἔργον ὁ ἀπόκρισις δίδωμι αὐτός περί ἅπας , παραδίδωμι ὁ ἄγω ἑαυτοῦ ἔξω ὁ χώρα . καί ὁ δή πᾶς ἔσχατος καί μέγας ἀκούω , μή ὅτι μιμέομαι · πάρειμι μέν ἤδη ὁ πόλεμος καί συνίστημι , ὁ νόσος δέ ἐπίκειμαι , καί ὁ μέν γῆ δηϊόω , ὁ δέ ἄνθρωπος ὁσημέραι φθείρω καί τοσοῦτος ἤδη κεῖμαι ὅσος καί πολλοστός μέρος ἐκπλήσσω ἄν ὁ πολέμιος , εἰ παρά ἐκεῖνος ὁ συμφορά συμβαίνω , καί διά οὗτος δή πᾶς ἄθυμος καί δυσχερής ἔχω ὁράω ὁ πολύς καί περί ὅς μέν ψηφίζω μεταγιγνώσκω , ἐπικηρυκεύομαι δέ ἀξιόω Λακεδαιμόνιος καί ἕτερος ὑπό ὁ κακός γίγνομαι οὐδείς μάλα ἀνίημι , οὐδέ ἐξίστημι ὁ ἀρχαῖος γνώμη , οὐδέ στρέφω ὁ ψυχή ὑπό ὁ