aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 49
ἢ παρʼ αὐτὰ τιμωρήσασθαι , τοῖς δʼ ἄδειαν τοῦ βίου παρασκευάσαι , τοῖς δὲ χάριν τὴν πρέπουσαν , ὅσοι τὸ δίκαιον ἐτίμων ἑκόντες . εὑρέθη τοίνυν ἐκ τούτων ῥητορικὴ καὶ παρῆλθε φυλακτήριον δικαιοσύνης καὶ σύνδεσμος τοῦ βίου τοῖς ἀνθρώποις , ὅπως μὴ ταῖς χερσὶ , μηδὲ τοῖς ὅπλοις , μηδὲ τῷ προλαβεῖν , μηδὲ πλήθει καὶ μεγέθει , μηδʼ ἄλλῳ τῶν ἀνίσων μηδενὶ κρίνοιτο τὰ πράγματα , ἀλλʼ ὁ λόγος τὸ δίκαιον ἐφʼ ἡσυχίας διαιροῖ . ἀρχὴ μὲν οὖν αὕτη καὶ φύσις ῥητορικῆς καὶ βούλημα τοῦτο σῶσαι πάντας ἀνθρώπους καὶ τὴν βίαν διὰ τῆς πειθοῦς ἀπώσασθαι . εὑρεθεῖσα δὲ ὑπὲρ τοιούτων καὶ τηλικούτων μόνη βιωτὸν ἡμῖν πεποίηκε τὸν βίον , τούς τε ἰδίους οἴκους καὶ τὰ κοινὰ τῶν πόλεων εἰς ὁμόνοιαν τὸ καθʼ αὑτὴν ἄγουσα καὶ τὸ διδάξαι καὶ μαθεῖν ἅπασιν ἀεὶ καθιστᾶσα καλὸν , τὴν δὲ ἀλογίαν καὶ τοὺς θορύβους πανταχοῦ φεύγειν τε καὶ μισεῖν πρώτη διδάξασα . σκεψώμεθα δὴ καὶ τοὺς νόμους τί ποτʼ ἐστὶ τὸ ποιῆσαν , κἂν ἄλλην τις εὕρῃ νόμων ἀρχὴν , ἀλλʼ οὐχὶ τὴν αὐτὴν ἥνπερ καὶ ῥητορικῆς , λῆρον τοῦτο εἶναι λέγων , νικάτω . ἀλλὰ μὴν τοῦτό γε πάντες ἂν εἴποιεν , ὡς οὐδὲ πρὸς ἓν τῶν πάντων ἐδέησε νόμων ἡμῖν , ἢ τὸ μηδὲν ὑπʼ ἀλλήλων πάσχειν δυσχερὲς , μηδὲ τοὺς φαύλους καὶ θρασεῖς τῶν χρηστῶν κρατεῖν , ἀλλὰ τοὺς χρηστοὺς τῶν φαύλων περιεῖναι μετὰ τοῦ δικαίου . ταυτὶ δύʼ ἔστιν ὡς εἰπεῖν τῶν νόμων κεφάλαια , τιμωρία τῶν ἀδικούντων καὶ τιμὴ τῶν ἐπιεικῶν . εἰ γὰρ ἕκαστοι τῆς ἀξίας τυγχάνοιεν , οὐκ ἔστιν ὅπως ἂν ἄμεινον σωθείη τὸ δίκαιον οὐδʼ ὅπως ἂν ἀσφαλέστερον τὸ κοινὸν τῶν ἀνθρώπων σώζοιτο . οὐκοῦν ταῦτα ἐνόντα ἐν τῇ τῆς ῥητορικῆς φύσει φαίνεται . οἷς μὲν γὰρ ἤρκει σιγῇ πλεονεκτεῖν , οὐκ ἔμελλον δή που δεήσεσθαι λόγου , οὔθʼ ὥστε εἰπόντες αὐτοὶ νικῆσαι , ἑτέρωθι γὰρ ἦσαν ἰσχυροὶ , οὔθʼ ὥστε ἑτέρων ἀκούειν , αὐτὸ γὰρ τοῦτʼ ἦν αὐτοῖς τὸ βούλημα ἀκούειν μηδενός . οἷς δʼ οὐκ ἦν
Lemmas: ἤ παρά αὐτός τιμωρέω , ὁ δέ ἄδεια ὁ βίος παρασκευάζω , ὁ δέ χάρις ὁ πρέπω , ὅσος ὁ δίκαιος τιμάω ἑκών . εὑρίσκω τοίνυν ἐκ οὗτος ῥητορικός καί παρέρχομαι φυλακτήριον δικαιοσύνη καί σύνδεσμος ὁ βίος ὁ ἄνθρωπος , ὅπως μή ὁ χείρ , μηδέ ὁ ὅπλον , μηδέ ὁ προλαμβάνω , μηδέ πλῆθος καί μέγεθος , μηδέ ἄλλος ὁ ἄνισος μηδείς κρίνω ὁ πρᾶγμα , ἀλλά ὁ λόγος ὁ δίκαιος ἐπί ἡσυχία διαιρέω . ἀρχή μέν οὖν οὗτος καί φύσις ῥητορικός καί βούλημα οὗτος σῴζω πᾶς ἄνθρωπος καί ὁ βία διά ὁ πειθώ ἀπωθέω . εὑρίσκω δέ ὑπέρ τοιοῦτος καί τηλικοῦτος μόνος βιωτός ἐγώ ποιέω ὁ βίος , ὁ τε ἴδιος οἶκος καί ὁ κοινός ὁ πόλις εἰς ὁμόνοια ὁ κατά ἑαυτοῦ ἄγω καί ὁ διδάσκω καί μανθάνω ἅπας ἀεί καθίστημι καλός , ὁ δέ ἀλογία καί ὁ θόρυβος πανταχοῦ φεύγω τε καί μισέω πρῶτος διδάσκω . σκοπέω δή καί ὁ νόμος τίς ποτέ εἰμί ὁ ποιέω , ἐάν ἄλλος τις εὑρίσκω νόμος ἀρχή , ἀλλά οὐ ὁ αὐτός ὅς καί ῥητορική , λῆρος οὗτος εἰμί λέγω , νικάω . ἀλλά μήν οὗτος γε πᾶς ἄν λέγω , ὡς οὐδέ πρός εἷς ὁ πᾶς δέω νόμος ἐγώ , ἤ ὁ μηδείς ὑπό ἀλλήλων πάσχω δυσχερής , μηδέ ὁ φαῦλος καί θρασύς ὁ χρηστός κρατέω , ἀλλά ὁ χρηστός ὁ φαῦλος περίειμι μετά ὁ δίκαιος . οὗτος δύο εἰμί ὡς λέγω ὁ νόμος κεφάλαιος , τιμωρία ὁ ἀδικέω καί τιμή ὁ ἐπιεικής . εἰ γάρ ἕκαστος ὁ ἀξία τυγχάνω , οὐ εἰμί ὅπως ἄν ἀγαθός σῴζω ὁ δίκαιος οὐδέ ὅπως ἄν ἀσφαλής ὁ κοινός ὁ ἄνθρωπος σῴζω . οὐκοῦν οὗτος ἔνειμι ἐν ὁ ὁ ῥητορική φύσις φαίνω . ὅς μέν γάρ ἀρκέω σιγή πλεονεκτέω , οὐ μέλλω δή που δέω λόγος , οὔτε ὥστε λέγω αὐτός νικάω , ἑτέρωθι γάρ εἰμί ἰσχυρός , οὔτε ὥστε ἕτερος ἀκούω , αὐτός γάρ οὗτος εἰμί αὐτός ὁ βούλημα ἀκούω μηδείς . ὅς δέ οὐ εἰμί