ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 37
φθήσονται πάντων ὡς ἔπος εἰπεῖν . ὥστε σοι τὸ τοῦ μορίου εἴδωλον σκιᾶς ὄναρ εἰς ἔλεγχον κατὰ Πίνδαρον γίγνεται . πρὸς Διὸς , ἡ δὲ τῇ δικαιοσύνῃ ἀντίστροφος ἰατρική σοι καὶ δεύτερον ἀγαθὸν τῷ σώματι , εἰ δὲ βούλει , καὶ ἡ γυμναστικὴ , πότερον οὐ στοχάζονται τῆς φύσεως τῶν σωμάτων ; νὴ Δία , ἐάν τε εἴπῃς γε , ἐάν τε μή . ἢ πρόοιδεν ὁ γυμναστὴς εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὅπως ἡμῶν ἕκαστος ἔχει σώματος , οὐ παρὰ τῆς πείρας μανθάνει ; τί δʼ ἐπειδὰν πρὸς τοῦτο γυμνάζῃ , πρὸς ὃ πειρᾶται , πότερʼ ὥσπερ ὁ Ἀπόλλων ὁ ἐν Δελφοῖς , οὕτως ἐξεπίσταται τὸ μέλλον , καὶ διισχυρίζεται τὸν ἄνδρα τόνδε ἐκ τῶνδε πανταχῆ καὶ πάντως ἀπαθῆ καταστήσειν ἢ καθάπαξ ἢ ποσόν τι χρόνου ; οὐκοῦν ἢ μὴ στοχαζόμενον μαινόμενον τὸν γυμναστὴν λέγεις , ἢ σωφρονῶν αὐτὸς ὁμολογήσει στοχάζεσθαι τοῦ βελτίστου , τοιοῦτον δʼ οὐδὲν ἔχειν προειπεῖν οὐδʼ ἐπαγγείλασθαι . εἶεν . ὁ δὲ δὴ τῆς μὲν πείρας εἰς πίστιν ἰσχύσας καὶ τοῖς φαρμάκοις καὶ ταῖς διαίταις ἤδη χρώμενος τούτοις ἰατρὸς , ὅπως δʼ ἕκαστος ἡμῶν ἔχει φύσεως ἢ συγκρίσεως ἀγνοῶν , ἆρʼ οὐ στοχαζόμενος προσάγει πάνθʼ ὅσα ἂν ποιῇ περὶ τὸν κάμνοντα ἀναφέρων εἰς τὸ εἰκός ; ἐγὼ μὲν οἶμαι . ἢ δύναιτʼ ἄν τις αὐτῶν ἀποτόμως εἰπεῖν ὅτι τούτοις οὑτοσὶ χρώμενος ἔξω παντὸς ἔσται κινδύνου καὶ δυσχερὲς οὐδʼ ὁτιοῦν πείσεται ; οὐ μέντἂν τοσοῦτον ἐλείποντο τοῦ τὴν Ἐπίδαυρον ἔχοντος θεοῦ , φαίης ἂν , καὶ μάλα ἐμοὶ γοῦν κατὰ νοῦν . ἀλλʼ ἀπὸ τῶν πολλῶν καὶ κοινῶν , οἶμαι , καὶ τὰ ἴδια εἰκάζουσιν . εἰ δʼ ἄρα καὶ ἰδίᾳ τισὶ παρηκολούθησαν , πρὸς αὐτὴν τὴν πεῖραν στοχάζονται , τὸ μέλλον ἑκάστῳ συνοίσειν ἐκλέγοντες . καὶ ταῦτα , ὦ Πλάτων , ταῖς
Lemmas: φθάνω πᾶς ὡς ἔπος λέγω . ὥστε σύ ὁ ὁ μόριον εἴδωλον σκιά ὄναρ εἰς ἔλεγχος κατά Πίνδαρος γίγνομαι . πρός Ζεύς , ὁ δέ ὁ δικαιοσύνη ἀντίστροφος ἰατρικός σύ καί δεύτερος ἀγαθός ὁ σῶμα , εἰ δέ βούλομαι , καί ὁ γυμναστικός , πότερος οὐ στοχάζομαι ὁ φύσις ὁ σῶμα ; νή Ζεύς , ἐάν τε λέγω γε , ἐάν τε μή . ἤ πρόοιδα ὁ γυμναστής εὐθύς ἐκ ἀρχή ὅπως ἐγώ ἕκαστος ἔχω σῶμα , οὐ παρά ὁ πεῖρα μανθάνω ; τίς δέ ἐπειδάν πρός οὗτος γυμνάζω , πρός ὅς πειράω , πότερος ὥσπερ ὁ Ἀπόλλων ὁ ἐν Δελφοί , οὕτως ἐξεπίσταμαι ὁ μέλλω , καί διισχυρίζομαι ὁ ἀνήρ ὅδε ἐκ ὅδε πανταχῇ καί πάντως ἀπαθής καθίστημι ἤ καθάπαξ ἤ ποσός τις χρόνος ; οὐκοῦν ἤ μή στοχάζομαι μαίνομαι ὁ γυμναστής λέγω , ἤ σωφρονέω αὐτός ὁμολογέω στοχάζομαι ὁ ἀγαθός , τοιοῦτος δέ οὐδείς ἔχω προλέγω οὐδέ ἐπαγγέλλω . εἶεν . ὁ δέ δή ὁ μέν πεῖρα εἰς πίστις ἰσχύω καί ὁ φάρμακον καί ὁ δίαιτα ἤδη χράω οὗτος ἰατρός , ὅπως δέ ἕκαστος ἐγώ ἔχω φύσις ἤ σύγκρισις ἀγνοέω , ἆρα οὐ στοχάζομαι προσάγω πᾶς ὅσος ἄν ποιέω περί ὁ κάμνω ἀναφέρω εἰς ὁ ἔοικα ; ἐγώ μέν οἴομαι . ἤ δύναμαι ἄν τις αὐτός ἀπότομος λέγω ὅτι οὗτος οὗτος χράω ἔξω πᾶς εἰμί κίνδυνος καί δυσχερής οὐδέ ὁστισοῦν πάσχω ; οὐ ἄν τοσοῦτος λείπω ὁ ὁ Ἐπίδαυρος ἔχω θεός , φημί ἄν , καί μάλα ἐγώ γοῦν κατά νόος . ἀλλά ἀπό ὁ πολύς καί κοινός , οἴομαι , καί ὁ ἴδιος εἰκάζω . εἰ δέ ἄρα καί ἴδιος τις παρακολουθέω , πρός αὐτός ὁ πεῖρα στοχάζομαι , ὁ μέλλω ἕκαστος συμφέρω ἐκλέγω . καί οὗτος , ὦ Πλάτων , ὁ
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 40
προειπεῖν . τεκμήριον δέ · εἰ γὰρ μὴ φράσαις τὸ ἐρώτημα , οὐδὲν ἔχει σοι λέγειν περὶ ὧν εἶδε σημείων . ἀλλʼ ἀντὶ τοῦ περὶ τοῦ μέλλοντος ἔχειν εἰπεῖν οὐδʼ αὐτὸ τοῦτο οἶδεν ὅτου χάριν ἥκεις , εἰ μὴ πύθοιτο . οὐ γὰρ ἔγκειται τὰ πράγματα αὐτῷ προφαινόμενα , ἀλλὰ τὰς πίστεις τοῖς σημείοις προσάγων εἰκάζει πρὸς τὸν λόγον . καὶ οὐ μόνον κατὰ τοῦτʼ ἐλέγχεται στοχάσασθαι τοῦ μέλλοντος ὂν τὸ μαντεύεσθαι , ὅπερ καὶ τῶν ποιητῶν ἤδη τις ἐμαρτύρησεν , ἀλλὰ κἂν ἀποκρίνηται τὸ ἐρωτηθὲν , εἰκάζει τὰ κύκλῳ πρὸς τὸ πρᾶγμα . νίκη πολέμου , καὶ τίνος συμβάντος οὐκ οἶδεν , οὐδʼ ἁπλῶς τῶν περὶ τὴν μάχην οὐδὲν , ἀλλʼ εἰκάζει . πάλιν ἢ πολιτῶν , ἤ τινων ἄλλων ἐπιβουλὴ , καὶ τὸν τρόπον οὐκ ἔχει φράσαι , ἀλλʼ ὥσπερ τὰ ὀνείρατα οὕτως συμβάλλεται . τὴν δʼ Αἰγυπτίων σοφίαν τίς οὐκ οἶδε τῶν ἐντετυχηκότων ; ὡς ἅ γʼ ἂν ἢ φοβήσῃ περὶ τοῦ μέλλοντος ἢ ὑπόσχηται , τόν γε τρόπον καὶ τοὺς τόπους καὶ τὸ μέτρον , οὐκ ἔχει διορίσασθαι ἀλλʼ ἢ πλοῦτον , ἢ πενίαν , ἢ λύπην , ἢ χαρὰν , ἢ θάνατον , ἢ πράξεις , ἢ τὰ τοιαῦτα λέγει , αὐτὰ δʼ ἕκαστα οὐ συνείληφεν , ἀλλὰ τὰ μὲν πρὸς τὸ μέγεθος τῶν φαινομένων , τὰ δὲ πρὸς τὰ νόμιμα εἰκάζει τὰ ἑκάστων , τὰ δὲ πρὸς τὰ ὅμοια , ἔστι δʼ ἃ καὶ πλεῖστον ἀλλήλων κεχωρισμένα . πανταχοῦ δὲ τὴν ἐπίνοιαν παρακαλεῖ , ὅτι ταύτης καὶ μόνης καὶ μόνον εἶναι δοκεῖ τὸ εἰκάζειν , ἀλλὰ μὴ ἁπλῶς εἰπεῖν . οὐδὲν οὖν ἀλλʼ ἢ εἰκάζουσα τῇ ἀληθείᾳ φαίνεται διὰ πάντων . τί δὲ περὶ ῥητορικῆς εἰ στοχάζεται θαυμάζεις ; φαίνεται γὰρ ὁμοίως διακειμένη τῇ μαντικῇ , πλὴν ὅσον μαντικὴ μὲν ἀπήλλακται στοχασαμένη , ῥητορικὴ δὲ οὐ στοχάζεται μόνον τῶν πραγμάτων , ἀλλὰ καὶ πράττει διὰ
Lemmas: προλέγω . τεκμήριον δέ · εἰ γάρ μή φράζω ὁ ἐρώτημα , οὐδείς ἔχω σύ λέγω περί ὅς ὁράω σημεῖον . ἀλλά ἀντί ὁ περί ὁ μέλλω ἔχω λέγω οὐδέ αὐτός οὗτος οἶδα ὅστις χάριν ἥκω , εἰ μή πυνθάνομαι . οὐ γάρ ἔγκειμαι ὁ πρᾶγμα αὐτός προφαίνω , ἀλλά ὁ πίστις ὁ σημεῖον προσάγω εἰκάζω πρός ὁ λόγος . καί οὐ μόνος κατά οὗτος ἐλέγχω στοχάζομαι ὁ μέλλω εἰμί ὁ μαντεύομαι , ὅς καί ὁ ποιητής ἤδη τις μαρτυρέω , ἀλλά ἐάν ἀποκρίνω ὁ ἐρωτάω , εἰκάζω ὁ κύκλος πρός ὁ πρᾶγμα . νίκη πόλεμος , καί τίς συμβαίνω οὐ οἶδα , οὐδέ ἁπλῶς ὁ περί ὁ μάχη οὐδείς , ἀλλά εἰκάζω . πάλιν ἤ πολίτης , ἤ τις ἄλλος ἐπιβουλή , καί ὁ τρόπος οὐ ἔχω φράζω , ἀλλά ὥσπερ ὁ ὄνειρος οὕτως συμβάλλω . ὁ δέ Αἰγύπτιος σοφία τίς οὐ οἶδα ὁ ἐντυγχάνω ; ὡς ὅς γε ἄν ἤ φοβέω περί ὁ μέλλω ἤ ὑπισχνέομαι , ὁ γε τρόπος καί ὁ τόπος καί ὁ μέτρον , οὐ ἔχω διορίζω ἀλλά ἤ πλοῦτος , ἤ πενία , ἤ λύπη , ἤ χαρά , ἤ θάνατος , ἤ πρᾶξις , ἤ ὁ τοιοῦτος λέγω , αὐτός δέ ἕκαστος οὐ συλλαμβάνω , ἀλλά ὁ μέν πρός ὁ μέγεθος ὁ φαίνω , ὁ δέ πρός ὁ νόμιμος εἰκάζω ὁ ἕκαστος , ὁ δέ πρός ὁ ὅμοιος , εἰμί δέ ὅς καί πολύς ἀλλήλων χωρίζω . πανταχοῦ δέ ὁ ἐπίνοια παρακαλέω , ὅτι οὗτος καί μόνος καί μόνος εἰμί δοκέω ὁ εἰκάζω , ἀλλά μή ἁπλῶς λέγω . οὐδείς οὖν ἀλλά ἤ εἰκάζω ὁ ἀλήθεια φαίνω διά πᾶς . τίς δέ περί ῥητορική εἰ στοχάζομαι θαυμάζω ; φαίνω γάρ ὅμοιος διάκειμαι ὁ μαντικός , πλήν ὅσος μαντικός μέν ἀπαλλάσσω στοχάζομαι , ῥητορικός δέ οὐ στοχάζομαι μόνος ὁ πρᾶγμα , ἀλλά καί πράσσω διά
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 47
δημιουργὸν τὴν ῥητορικήν · εἰ δὲ πισιευτικῆς ἢ διδασκαλικῆς οὐ διαφέρομαι τὰ νῦν εἶναι , ἀλλʼ οὖν τό γε πείθειν αὐτῷ προστίθησιν . ὅτε τοίνυν τὸ πείθειν ἐστὶ τῆς ῥητορικῆς , οὐ λέγουσι τὰ δοκοῦντα τοῖς πολλοῖς οἱ ῥήτορες . εἰ γὰρ τὰ δοκοῦντα λέγουσιν , οὐ πείθουσιν · οὐδεὶς γὰρ ἐφʼ αὑτοῦ γιγνώσκων ἑτέρῳ περὶ τούτου πείθεται . ἀλλὰ τούτῳ κεχώρισται τό τʼ ἐφʼ αὑτοῦ βεβουλεῦσθαι καὶ τὸ πεισθῆναι . ἀλλʼ εἰ καὶ τοῦτʼ ἄρα εἰπεῖν δεῖ , αὑτοῖς , οὐ τοῖς ῥήτορσι πείθονται οἱ τὰ δοκοῦντα αὑτοῖς ποιοῦντες . πείθει δὲ οὐδεὶς ὅστις μὴ τὴν αὑτοῦ γνώμην εἰπὼν ἐνίκησεν . ὥστʼ αὐτὸ τοὐναντίον τῷ Πλάτωνος λόγῳ συμβαίνει , εἰ τὰ τοῖς πολλοῖς δοκοῦντα λέγουσιν οἱ ῥήτορες . ἃ γὰρ οἱ βουλόμενοι λέγουσι , ταῦτα πείθονται λέγειν . οὐκοῦν εἰ μὲν ἡ ῥητορικὴ πειθοῦς δημιουργὸς καὶ τὸ πείθειν τῶν ῥητόρων , οὐ κολακεύουσιν οἱ ῥήτορες · οὐ γὰρ διακονοῦσι τοῖς πολλοῖς , ἀλλὰ πείθουσιν · εἰ δʼ οἱ ῥήτορες τὰ δοκοῦντα λέγουσι τοῖς πολλοῖς , οὐ δημιουργὸς ἡ ῥητορικὴ πειθοῦς · πειθομένους γὰρ τοῖς πολλοῖς , ἀλλʼ οὐ πείθοντας παρέχεται . πρὸς ταῦτα ἑλοῦ ὁποτέρωθι τὸ ψεῦδος . Πλάτων γὰρ ἡμῖν ἐλέγχει Πλάτωνα , καὶ τὸ κάλλιστον , οὐ πόρρωθεν , ἀλλʼ ἐκ τῶν αὐτῶν καὶ τοῖς αὐτοῖς λόγοις ἀναμίξ . ὡς τοίνυν οὔτʼ ἄλογον ἡ ῥητορικὴ οὔθʼ οἷον , ὡς οὑτωσὶ φάναι , στοχάζεσθαι , οὐδʼ , εἰ μετέχει τέχνης , εὕρημα ποιεῖσθαι , οὐδὲ μεθʼ ὧν ἀρτίως διεξῄειν τεχνῶν εἶναι τῶν πολλῶν , ἀλλὰ καὶ πλεῖστον λόγου μετέχον , μᾶλλον δὲ ἅπαν ἐν λόγοις , καὶ μέγιστον καὶ πρῶτον τῶν ἐν ἀνθρώποις καὶ τελεώτατον καὶ πέρας , εἰ οἷόν τʼ εἰπεῖν , εὐχῆς
Lemmas: δημιουργός ὁ ῥητορική · εἰ δέ πισιευτικός ἤ διδασκαλικός οὐ διαφέρω ὁ νῦν εἰμί , ἀλλά οὖν ὁ γε πείθω αὐτός προστίθημι . ὅτε τοίνυν ὁ πείθω εἰμί ὁ ῥητορική , οὐ λέγω ὁ δοκέω ὁ πολύς ὁ ῥήτωρ . εἰ γάρ ὁ δοκέω λέγω , οὐ πείθω · οὐδείς γάρ ἐπί ἑαυτοῦ γιγνώσκω ἕτερος περί οὗτος πείθω . ἀλλά οὗτος χωρίζω ὁ τε ἐπί ἑαυτοῦ βουλεύω καί ὁ πείθω . ἀλλά εἰ καί οὗτος ἄρα λέγω δέω , ἑαυτοῦ , οὐ ὁ ῥήτωρ πείθω ὁ ὁ δοκέω ἑαυτοῦ ποιέω . πείθω δέ οὐδείς ὅστις μή ὁ ἑαυτοῦ γνώμη λέγω νικάω . ὥστε αὐτός ἐναντίος ὁ Πλάτων λόγος συμβαίνω , εἰ ὁ ὁ πολύς δοκέω λέγω ὁ ῥήτωρ . ὅς γάρ ὁ βούλομαι λέγω , οὗτος πείθω λέγω . οὐκοῦν εἰ μέν ὁ ῥητορικός πειθώ δημιουργός καί ὁ πείθω ὁ ῥήτωρ , οὐ κολακεύω ὁ ῥήτωρ · οὐ γάρ διακονέω ὁ πολύς , ἀλλά πείθω · εἰ δέ ὁ ῥήτωρ ὁ δοκέω λέγω ὁ πολύς , οὐ δημιουργός ὁ ῥητορικός πειθώ · πείθω γάρ ὁ πολύς , ἀλλά οὐ πείθω παρέχω . πρός οὗτος αἱρέω ὁποτέρωθι ὁ ψεῦδος . Πλάτων γάρ ἐγώ ἐλέγχω Πλάτων , καί ὁ καλός , οὐ πρόσωθεν , ἀλλά ἐκ ὁ αὐτός καί ὁ αὐτός λόγος ἀναμίξ . ὡς τοίνυν οὔτε ἄλογος ὁ ῥητορικός οὔτε οἷος , ὡς οὕτως φημί , στοχάζομαι , οὐδέ , εἰ μετέχω τέχνη , εὕρημα ποιέω , οὐδέ μετά ὅς ἄρτιος διεξέρχομαι τέχνη εἰμί ὁ πολύς , ἀλλά καί πολύς λόγος μετέχω , μάλα δέ ἅπας ἐν λόγος , καί μέγας καί πρῶτος ὁ ἐν ἄνθρωπος καί τέλειος καί πέρας , εἰ οἷος τε λέγω , εὐχή
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 52
καὶ τιμιώτερον ῥητορικὴ δικαστικῆς ὅσῳ μικροῦ δέω λέγειν δικαστὴς δημίου . ὁ μὲν γὰρ ἐλέγχει τἀδικήματα ὁ ῥήτωρ καὶ παραδίδωσι τῷ δικαστῇ , ὁ δʼ ἀκούσας καὶ μαθὼν παραδίδωσιν αὖ τοῖς ὑπηρέταις , καὶ μέσος ἔσθʼ ὁ δικαστὴς διακόνου καὶ ῥήτορος . αὖθις δὲ ἐπειδὰν τέλος ἡ δίκη λάβῃ , τῇ μὲν δικαστικῇ πλέον οὐδʼ ὁτιοῦν περίεστιν , ἀλλʼ ὥσπερ ἡ νομοθετικὴ θεῖσα τοὺς νόμους ἀπήλλακται , οὕτως ὁ δικαστὴς μετὰ τὴν κρίσιν . εἰσδεξαμένη δὲ ἡ ῥητορικὴ τοὺς ἤτοι διʼ ἄγνοιαν ἢ διʼ ἀγνωμοσύνην ἀγανακτοῦντας τοῖς δεδικασμένοις καὶ πρὸς θορύβους ἢ στάσεις τὰ πράγματα ἐξάγοντας κατέχει καὶ νουθετεῖ , πείθουσα στέργειν τοῖς νόμοις καὶ τῇ ψήφῳ τῶν δικαστῶν , οὐ τὸν Πινδάρου νόμον τιμῶσα , ὦ τἀναντία λέγων τῇ φύσει τῆς ῥητορικῆς , οὐδὲ ταῦτʼ ἐπᾴδουσα νόμος ὁ πάντων βασιλεὺς θνατῶν τε καὶ ἀθανάτων ἄγει δικαιῶν τὸ βιαιότατον ὑπερτάτᾳ χειρί . τεκμαίρομαι ἔργοισιν Ἡρακλέος , ἐπεὶ ἀπριάτας . οὐ γὰρ φῂς ὅλου μεμνῆσθαι , ἐχρῆν δὲ ἴσως οὐδὲ τούτων , μὴ οὖν ἐπὶ ῥητορικήν γε . ἀλλʼ ἄχρι μὲν τούτου καὶ ἡ ῥητορικὴ λέγει , νόμος ὁ πάντων βασιλεὺς θνατῶν τε καὶ ἀθανάτων · τὰ δὲ ἑξῆς οὐκέτι ταὐτὰ — πόθεν ; οὐδέποτε ἡμέρα καὶ νὺξ ταὐτὰ συμφήσουσιν — ἀλλὰ πᾶν τοὐναντίον ἄγει τὰ δίκαια πρεσβεύων καὶ τοὺς ἐν ὕβρει θρασεῖς νουθετῶν . εἰ γὰρ ἀξιώσει τὸ βιαιότατον νόμον εἶναι τὸν δικαιοῦντα καὶ τὴν ὑπερτάτην χεῖρα κρατεῖν Ἡρακλέους , ᾧ μετὰ τῆς χειρὸς τῶν δικαίων ἐμέλησεν , αὐτὴ τοῖς ἑαυτῆς λόγοις ἀπολεῖται . τίς γὰρ τόπος λοιπὸν
Lemmas: καί τίμιος ῥητορικός δικαστικός ὅσος μικρός δέω λέγω δικαστής δήμιος . ὁ μέν γάρ ἐλέγχω ἀδίκημα ὁ ῥήτωρ καί παραδίδωμι ὁ δικαστής , ὁ δέ ἀκούω καί μανθάνω παραδίδωμι αὖ ὁ ὑπηρέτης , καί μέσος εἰμί ὁ δικαστής διάκονος καί ῥήτωρ . αὖθις δέ ἐπειδάν τέλος ὁ δίκη λαμβάνω , ὁ μέν δικαστικός πολύς οὐδέ ὁστισοῦν περίειμι , ἀλλά ὥσπερ ὁ νομοθετικός τίθημι ὁ νόμος ἀπαλλάσσω , οὕτως ὁ δικαστής μετά ὁ κρίσις . εἰσδέχομαι δέ ὁ ῥητορικός ὁ ἤτοι διά ἄγνοια ἤ διά ἀγνωμοσύνη ἀγανακτέω ὁ δικάζω καί πρός θόρυβος ἤ στάσις ὁ πρᾶγμα ἐξάγω κατέχω καί νουθετέω , πείθω στέργω ὁ νόμος καί ὁ ψῆφος ὁ δικαστής , οὐ ὁ Πίνδαρος νόμος τιμάω , ὦ ἐναντίος λέγω ὁ φύσις ὁ ῥητορική , οὐδέ οὗτος ἐπαείδω νόμος ὁ πᾶς βασιλεύς θνητός τε καί ἀθάνατος ἄγω δικαιόω ὁ βίαιος ὑπέρ χείρ . τεκμαίρομαι ἔργον Ἡρακλέης , ἐπεί ἀπρίατος . οὐ γάρ φημί ὅλος μιμνῄσκω , χρή δέ ἴσως οὐδέ οὗτος , μή οὖν ἐπί ῥητορική γε . ἀλλά ἄχρι μέν οὗτος καί ὁ ῥητορικός λέγω , νόμος ὁ πᾶς βασιλεύς θνητός τε καί ἀθάνατος · ὁ δέ ἑξῆς οὐκέτι αὐτός — πόθεν ; οὐδέποτε ἡμέρα καί νύξ αὐτός σύμφημι — ἀλλά πᾶς ἐναντίος ἄγω ὁ δίκαιος πρεσβεύω καί ὁ ἐν ὕβρις θρασύς νουθετέω . εἰ γάρ ἀξιόω ὁ βίαιος νόμος εἰμί ὁ δικαιόω καί ὁ ὑπέρ χείρ κρατέω Ἡρακλῆς , ὅς μετά ὁ χείρ ὁ δίκαιος μέλω , αὐτός ὁ ἑαυτοῦ λόγος ἀπόλλυμι . τίς γάρ τόπος λοιπός
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 54
νομοθετικῆς κατὰ τὴν ἐκείνης χρείαν , προτέρα δʼ αὖ καὶ τῆς δικαστικῆς , ὅτε κἀκείνης ἔδει , λαβοῦσα μέσην πρότερον τὴν νομοθετικὴν , εἶτʼ αὖ τὴν δικαστικὴν ὡσαύτως διχόθεν περιέχουσα , πρώτη καὶ μέση καὶ τελευταία γίγνεται , ὁμοῦ μὲν ἀμφοῖν αὑτὴν μέσην , ὁμοῦ δʼ ἄμφω μέσας αὑτῆς καθιστᾶσα , ὡς μάλιστʼ ἔμελλον ἅπασαι συμμένειν , ἀντὶ συνδέσμου τῇ ῥητορικῇ χρώμεναι . πότερον οὖν πολιτικῆς μορίου εἴδωλον ἡ ῥητορικὴ , ἢ τὰ τῆς πολιτικῆς ὡς σὺ φῂς μόρια ὑπὸ τῆς ῥητορικῆς συνέχεται ; ἐμοὶ μὲν γὰρ ὡς ἀληθῶς οὐ ῥητορικὴν ἐν τούτοις κακίζειν φαίνεται οὐδὲ πολιτικῆς μορίου εἴδωλον δεικνύναι , ἀλλʼ οὕτως ὥσπερ εἴδωλον ῥητορικῆς ἀπειληφὼς ἐπὶ τούτῳ σπουδάζειν , αὐτῆς δʼ οὐδʼ ἅπτεσθαι , ὥσπερ οἱ Στησιχόρου Τρῶες οἱ τὸ τῆς Ἑλένης εἴδωλον ἔχοντες ὡς αὐτήν . διαφέροι δʼ ἂν τοσοῦτον , ὅτι οὐδὲ ὅμοιον τῇ ῥητορικῇ τὸ εἴδωλον . ἀλλὰ μὴν τῆς γε ἀρετῆς τέτταρα δή πού φασιν εἶναι μόρια , φρόνησιν , σωφροσύνην , δικαιοσύνην , ἀνδρείαν . ῥητορικὴ τοίνυν εὑρέθη μὲν ἐν φρονήσει καὶ ὑπὲρ δικαιοσύνης , σωφροσύνη δὲ τῶν ἐχόντων καὶ ἀνδρεία τὰς πόλεις σώζει · σωφροσύνη μὲν , ἐπεὶ τὸν ἐν κόσμῳ βίον πρὸ τῆς ἀταξίας αἱροῦνται , ἀνδρεία δʼ ὅτι τοῖς ἐναντίοις οὐχ ὑπείκουσιν . ἂν γὰρ εἴξωσιν , οὐ φυλάξουσι τὴν ῥητορικὴν , ὥστε ἕως ἂν φυλάττωσιν , οὐκ εἴκουσιν . οὐκοῦν οὐ τεττάρων ὄντων μορίων τῆς κολακείας τοῦτό ἐστι ῥητορικὴ πρὸς δικαιοσύνην ὅπερ ὀψοποιικὴ πρὸς ἰατρικὴν , ἀλλὰ τεττάρων ὄντων μορίων τῆς ἀρετῆς ἅπαντα διʼ αὐτῆς πεποίηται , καὶ ὅπερ ἐν σώματι γυμναστικὴ καὶ ἰατρικὴ , συναμφότερον λέγω , τοῦτʼ ἐν τῇ ψυχῇ καὶ τοῖς τῶν πόλεων πράγμασι ῥητορικὴ φαίνεται . τὰ μὲν γὰρ ἄδηλα εἰ καὶ γενήσεται
Lemmas: νομοθετικός κατά ὁ ἐκεῖνος χρεία , πρότερος δέ αὖ καί ὁ δικαστικός , ὅτε κά̓κες δέω , λαμβάνω μέσος πρότερος ὁ νομοθετικός , εἶτα αὖ ὁ δικαστικός ὡσαύτως διχόθεν περιέχω , πρῶτος καί μέσος καί τελευταῖος γίγνομαι , ὁμοῦ μέν ἄμφω ἑαυτοῦ μέσος , ὁμοῦ δέ ἄμφω μέσος ἑαυτοῦ καθίστημι , ὡς μάλα μέλλω ἅπας συμμένω , ἀντί σύνδεσμος ὁ ῥητορικός χράω . πότερος οὖν πολιτικός μόριον εἴδωλον ὁ ῥητορικός , ἤ ὁ ὁ πολιτικός ὡς σύ φημί μόριον ὑπό ὁ ῥητορική συνέχω ; ἐγώ μέν γάρ ὡς ἀληθής οὐ ῥητορική ἐν οὗτος κακίζω φαίνω οὐδέ πολιτικός μόριον εἴδωλον δείκνυμι , ἀλλά οὕτως ὥσπερ εἴδωλον ῥητορικός ἀπολαμβάνω ἐπί οὗτος σπουδάζω , αὐτός δέ οὐδέ ἅπτω , ὥσπερ ὁ Στησίχορος Τρώς ὁ ὁ ὁ Ἑλένη εἴδωλον ἔχω ὡς αὐτός . διαφέρω δέ ἄν τοσοῦτος , ὅτι οὐδέ ὅμοιος ὁ ῥητορικός ὁ εἴδωλον . ἀλλά μήν ὁ γε ἀρετή τέσσαρες δή που φημί εἰμί μόριον , φρόνησις , σωφροσύνη , δικαιοσύνη , ἀνδρεία . ῥητορικός τοίνυν εὑρίσκω μέν ἐν φρόνησις καί ὑπέρ δικαιοσύνη , σωφροσύνη δέ ὁ ἔχω καί ἀνδρεία ὁ πόλις σῴζω · σωφροσύνη μέν , ἐπεί ὁ ἐν κόσμος βίος πρό ὁ ἀταξία αἱρέω , ἀνδρεία δέ ὅτι ὁ ἐναντίος οὐ ὑπείκω . ἐάν γάρ εἴκω , οὐ φυλάσσω ὁ ῥητορικός , ὥστε ἕως ἄν φυλάσσω , οὐ εἴκω . οὐκοῦν οὐ τέσσαρες εἰμί μόριον ὁ κολακεία οὗτος εἰμί ῥητορικός πρός δικαιοσύνη ὅς ὀψοποιϊκός πρός ἰατρικός , ἀλλά τέσσαρες εἰμί μόριον ὁ ἀρετή ἅπας διά αὐτός ποιέω , καί ὅς ἐν σῶμα γυμναστικός καί ἰατρικός , συναμφότεροι λέγω , οὗτος ἐν ὁ ψυχή καί ὁ ὁ πόλις πρᾶγμα ῥητορικός φαίνω . ὁ μέν γάρ ἄδηλος εἰ καί γίγνομαι
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 55
προορᾷ , ἐπειδὰν δημηγορῇ · τὰ δὲ ὅπως μὴ γενήσεται προορᾷ , ἐπειδὰν νομοθετῇ · τὰ δὲ διατηρεῖ καθʼ ὅσον δύναται · τὰ δὲ πραχθέντα ἐπανορθοῖ , ἐπειδὰν τοὺς ἀδικοῦντας τοῖς δικασταῖς παραδιδῷ . τί οὖν εἰ Ἀρχέλαος τὸν αὑτοῦ δεσπότην καὶ θεῖον ἀποκτείνας κατέσχε τὴν ἀρχὴν , ἢ τὸν ἑπταετῆ ἐκείνου παῖδα εἰς τὸ φρέαρ ἐμβαλὼν ἔφη πρὸς Κλεοπάτραν διώκοντα τὸν χῆνα ἐμπεσεῖν , ἢ μανίᾳ τινὶ παρελήρησεν ἐπὶ τῆς μύλης , τί ταῦτʼ ἐστὶ πρὸς ῥητορικὴν , ὦ πάντα λόγον καὶ μονονοὺ τοὺς λίθους κεκινηκὼς ὡς ἀληθῶς αὐτούς ; τί βούλεταί σοι τὰ μηδὲν προσήκοντα ἐπεισόδια ; οὐ γὰρ ἔγωγε ταῦτʼ ἔπειθον , φήσειεν ἂν ἡ ῥητορική . οὐδʼ εἴ τις ἐπείθετο ἐμοὶ σφάττων καὶ ἀποπνίγων , οὔτε ταῦτα οὔτʼ ἄλλʼ οὐδʼ ὁτιοῦν ἂν διεπράττετο , ἀλλὰ πείσας καὶ φανερῶς ἀποδείξας ὅτι τῶν αὑτῷ προσηκόντων ἀντιποιεῖται . ἐπὶ γοῦν τῶν βραχυτέρων , φησὶ , τούτῳ χρῶμαι καὶ τοὺς κλήρους οὐ τοῖς ἁρπάσασιν , ἀλλὰ τοῖς ἀποδείξασι δίδωμι . καὶ τὸν Ἀρχέλαον αὐτὸν , φησὶν , οὐχ ὅπως τούτων ἄν ποτε ἠξίωσα , ἀλλʼ εὐθὺς ἂν εἰσήγαγον οὗ δίκην ἂν ἔδωκε καλὴν καὶ πρὶν τὸν παῖδα ἴσως ἀποπνῖξαι , ἔτι τῶν πρώτων φόνων ὄντων ἐν χερσὶν , εἴ τινα εἶχεν ἡ ῥητορικὴ χώραν ἐν Μακεδονίᾳ · νῦν δʼ ἀπούσης ἐμοῦ ὁ μὲν ἠδίκει , οἱ δʼ ἠτύχησαν οἵ τε διαφθαρέντες καὶ οἱ τοιοῦτον ἄρχοντα δεξάμενοι . ὥστʼ εἰ μηδαμόθεν ἄλλοθεν , ἔκ γε τῶν Ἀρχελάου κακῶν γνῶθι ὡς καλὸν ῥητορικὴ καὶ ἀναγκαῖον καὶ πόλει καὶ ἔθνει παρεῖναι μέλλοντι σωθήσεσθαι καὶ μὴ τοῖς ἐναγέσι κακῶς
Lemmas: προοράω , ἐπειδάν δημηγορέω · ὁ δέ ὅπως μή γίγνομαι προοράω , ἐπειδάν νομοθετέω · ὁ δέ διατηρέω κατά ὅσος δύναμαι · ὁ δέ πράσσω ἐπανορθόω , ἐπειδάν ὁ ἀδικέω ὁ δικαστής παραδίδωμι . τίς οὖν εἰ Ἀρχέλαος ὁ ἑαυτοῦ δεσπότης καί θεῖος ἀποκτείνω κατέχω ὁ ἀρχή , ἤ ὁ ἑπταετής ἐκεῖνος παῖς εἰς ὁ φρέαρ ἐμβάλλω φημί πρός Κλεοπάτρη διώκω ὁ χήν ἐμπίπτω , ἤ μανία τις παραληρέω ἐπί ὁ μύλη , τίς οὗτος εἰμί πρός ῥητορική , ὦ πᾶς λόγος καί μονονού ὁ λίθος κινέω ὡς ἀληθής αὐτός ; τίς βούλομαι σύ ὁ μηδείς προσήκω ἐπεισόδιος ; οὐ γάρ ἐγώ οὗτος πείθω , φημί ἄν ὁ ῥητορικός . οὐδέ εἰ τις πείθω ἐγώ σφάζω καί ἀποπνίγω , οὔτε οὗτος οὔτε ἄλλος οὐδέ ὁστισοῦν ἄν διαπράσσω , ἀλλά πείθω καί φανερός ἀποδείκνυμι ὅτι ὁ ἑαυτοῦ προσήκω ἀντιποιέω . ἐπί γοῦν ὁ βραχύς , φημί , οὗτος χράω καί ὁ κλῆρος οὐ ὁ ἁρπάζω , ἀλλά ὁ ἀποδείκνυμι δίδωμι . καί ὁ Ἀρχέλαος αὐτός , φημί , οὐ ὅπως οὗτος ἄν ποτέ ἀξιόω , ἀλλά εὐθύς ἄν εἰσάγω ὅς δίκη ἄν δίδωμι καλός καί πρίν ὁ παῖς ἴσως ἀποπνίγω , ἔτι ὁ πρῶτος φόνος εἰμί ἐν χείρ , εἰ τις ἔχω ὁ ῥητορικός χώρα ἐν Μακεδονία · νῦν δέ ἄπειμι ἐγώ ὁ μέν ἀδικέω , ὁ δέ ἀτυχέω ὁ τε διαφθείρω καί ὁ τοιοῦτος ἄρχων δέχομαι . ὥστε εἰ μηδαμόθεν ἄλλοθεν , ἐκ γε ὁ Ἀρχέλαος κακός γιγνώσκω ὡς καλός ῥητορικός καί ἀναγκαῖος καί πόλις καί ἔθνος πάρειμι μέλλω σῴζω καί μή ὁ ἐναγής κακός
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 56
δουλεύειν . ταυτὶ μᾶλλον ἂν , οἶμαι , πείθοι λέγουσα ῥητορικὴ , οἰκεῖά τε καὶ δίκαια καὶ προσόντα ἑαυτῇ λέγουσα . οὐ μὴν ἀλλʼ εἰ Πλάτων οἴεται τούτοις ἐλέγχειν αὐτὴν , ὥρα καὶ τὰ Γύγου τοῦ Λυδοῦ προσεγκαλεῖν αὐτῇ οἶμαι—ταῦτα μέν ἐστι καὶ ἀτοπώτερα—ὅτι τὸν δεσπότην ἀποκτείνας ἔσχε τὴν ἀρχήν · ἡ δὲ συνῄδει καὶ συνέπραττεν ἡ τοῦ μὲν γυνὴ , τοῦ δὲ δέσποινα . τί οὖν οὐ κἀκεῖνα λέγομεν , ὅτι Κῦρος τὸν Ἀράξην διαβὰς Μασσαγέταις συνέβαλε , Δαρεῖος δὲ τὸν Βόσπορον ζεύξας ἐπὶ Σκύθας διέβη , Ξέρξης δὲ τὸν Ἑλλήσποντον ζεύξας ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα , Νίνος δὲ ὑπὸ Μήδων ἑάλω , ὁ δὲ Σαρδανάπαλλος ἐκαύθη ζῶν ἀναβὰς ἐπὶ τὴν πυρὰν αὐτός . καὶ τί ταῦτʼ ἐστὶ πρὸς ἔπος ; ἢ πότʼ ἂν σταίη τις κατηγορῶν ῥητορικῆς , εἰ πάνθʼ ὅσα πώποτε ἢ ἰδιώταις ἢ πόλεσι συνέβη κατὰ συμφορὰς , ταῦτα ῥητορικῇ λογίζοιτο ; καίτοι γε περὶ Ἀρχελάου καὶ τοῦτʼ ἔχοι τις ἂν εἰπεῖν , ὅτι Σωκράτην οὗτος ἦν ὁ καλῶν ὡς αὑτὸν , οὐ τῶν ῥητόρων οὐδένα · ἀλλʼ ἐῶ τοῦτο . ἀλλʼ οἶμαι γέλως ἐστίν . ἕως γὰρ ἄν τις μὴ δείξῃ τούτων αἰτίαν τὴν ῥητορικὴν οὖσαν , μηδὲ τῇ ταύτης φύσει ταῦτα συμβαίνοντα , οὐ ῥητορικὴν δίδωσιν ἁμαρτῆσαι , τοῦτο δέ ἐστιν ἐλέγξαι τὸ ζητούμενον . πρὸς δὲ κἀκεῖνο εὔηθες , εἰ αὑτῷ μὲν νομίζοι πᾶσαν ἄδειαν καὶ ἃ μὴ ταύτης ἔστιν ἔργα ῥητορικῇ προσάπτειν ἐξεῖναι , τὸν δʼ ἀντικείμενον λόγον
Lemmas: δουλεύω . οὗτος μάλα ἄν , οἴομαι , πείθω λέγω ῥητορικός , οἰκεῖος τε καί δίκαιος καί πρόσειμι ἑαυτοῦ λέγω . οὐ μήν ἀλλά εἰ Πλάτων οἴομαι οὗτος ἐλέγχω αὐτός , ὁράω καί ὁ Γύγης ὁ Λυδός προσεγκαλέω αὐτός οἶμαι μέν εἰμί καί ἀτοπώτερα—ὅτι ὁ δεσπότης ἀποκτείνω ἔχω ὁ ἀρχή · ὁ δέ σύνοιδα καί συμπράσσω ὁ ὁ μέν γυνή , ὁ δέ δέσποινα . τίς οὖν οὐ ἐκεῖνος λέγω , ὅτι Κῦρος ὁ Ἀράξης διαβαίνω Μασσαγέται συμβάλλω , Δαρεῖος δέ ὁ Βόσπορος ζεύγνυμι ἐπί Σκύθης διαβαίνω , Ξέρξης δέ ὁ Ἑλλήσποντος ζεύγνυμι ἐπί ὁ Ἑλλάς , Νίνος δέ ὑπό Μῆδος ἁλίσκομαι , ὁ δέ Σαρδανάπαλλος καίω ζάω ἀναβαίνω ἐπί ὁ πυρή αὐτός . καί τίς οὗτος εἰμί πρός ἔπος ; ἤ πότε ἄν ἵστημι τις κατηγορέω ῥητορική , εἰ πᾶς ὅσος πώποτε ἤ ἰδιώτης ἤ πόλις συμβαίνω κατά συμφορά , οὗτος ῥητορικός λογίζομαι ; καίτοι γε περί Ἀρχέλαος καί οὗτος ἔχω τις ἄν λέγω , ὅτι Σωκράτης οὗτος εἰμί ὁ καλέω ὡς ἑαυτοῦ , οὐ ὁ ῥήτωρ οὐδείς · ἀλλά ἐάω οὗτος . ἀλλά οἴομαι γέλως εἰμί . ἕως γάρ ἄν τις μή δείκνυμι οὗτος αἰτία ὁ ῥητορική εἰμί , μηδέ ὁ οὗτος φύσις οὗτος συμβαίνω , οὐ ῥητορική δίδωμι ἁμαρτέω , οὗτος δέ εἰμί ἐλέγχω ὁ ζητέω . πρός δέ ἐκεῖνος εὐήθης , εἰ ἑαυτοῦ μέν νομίζω πᾶς ἄδεια καί ὅς μή οὗτος εἰμί ἔργον ῥητορικός προσάπτω ἔξεστι , ὁ δέ ἀντίκειμαι λόγος
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 57
οὐχ ὁρᾷ , οὐδʼ οἰήσεται καὶ τὸν ὑπὲρ ταύτης λέγοντα καὶ σεμνύνοντα πάνθʼ ὅσα πώποτʼ ἐπράχθη χρηστὰ κατʼ ἀνθρώπους ἐπὶ ῥητορικὴν ἄγειν δυνήσεσθαι . ἡμεῖς τοίνυν ἀποδείκνυμεν οὗ χάριν εὑρέθη ῥητορικὴ , ἵνʼ εἰ μὲν εἴη τοῦτο καλὸν , καὶ τὴν ῥητορικὴν χρηστὸν ἡγώμεθα , εἰ δʼ αἰσχρὸν καὶ φευκτὸν , τοῖς αὐτοῖς ὀνόμασι καὶ λογισμοῖς καὶ περὶ τῆς ῥητορικῆς χρώμεθα . φαίνεται τοίνυν ἐξ ἀρχῆς ὑπὲρ τοῦ δικαίου συστᾶσα καὶ νομισθεῖσα , ὥσπερ ἀφʼ ὧν , ὅπερ εἶπον , τοῦτο ἴσχυσεν ὄνομα οἱ νόμοι . ἔδει γὰρ τοῖς ταῖς χερσὶν ἐλαττουμένοις λόγου καὶ νόμου βοηθοῦ . οὐκοῦν ὅσʼ ἄν τις ἐκλέξας ἀδικήματα εἰς τὸ μέσον φέρῃ , πρὸς τῷ μηδὲν προὔργου πράττειν εἰς τοὺς κατʼ αὐτῆς ἐλέγχους καὶ τοὺς ὑπὲρ αὐτῆς λόγους κομιεῖ . ταῦτα γὰρ καὶ τὰ τοιαῦτα ὥστε μισεῖν καὶ κωλύειν εὑρέθη . νὴ Δίʼ ἀλλὰ συκοφαντοῦσί τινες τῆς ῥητορικῆς προϊστάμενοι . καὶ κατʼ αὐτό γε τοῦτο σεμνότερον ἡ ῥητορική . πῶς ; ὅτι καὶ τῶν ἰατρικῆς , οἶμαι , τινὲς προϊσταμένων ἀπέκτειναν φαρμάκῳ τινὰς ἤδη καί τινʼ ἴσως ἄλλον τρόπον , ἀλλʼ οὐ διὰ τοῦτο πονηρὸν ἡ ἰατρικὴ , ἣ τοσοῦτον ἀπέχει τοῦ κτείνειν ἀνθρώπους ὥστʼ ἐστὶ θανάτου φάρμακον ὡς εἰπεῖν τό γε ἐφʼ ἑαυτῇ . οὐκοῦν ὅστις μάλιστα μισεῖ καὶ δυσχεραίνει τοὺς ἀποκτιννύντας , οὗτος μάλιστα τοὺς σώζοντας ἀσπάζεται καὶ τιμᾷ . οὐκοῦν καὶ ἐπὶ τῆς ῥητορικῆς εἰ μὲν πέφυκεν ὥστε ὑβριστὰς καὶ κόλακας ποιεῖν , ἐξ ἀνάγκης αἰσχρὸν καὶ ἀγεννὲς καὶ ἀνελεύθερον καὶ οὐ πρέπον ἀνδρὶ καλῷ κἀγαθῷ · εἰ δὲ ὑπὲρ τοῦ λόγῳ σώζειν τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὸ δίκαιον , ὑπὲρ τούτου κατεδείχθη , ὅπερ κατὰ σῶμα ἰατρικὴ , τοῦτʼ ἐν ψυχῇ ῥητορικὴ προϊόντος ἑξῆς
Lemmas: οὐ ὁράω , οὐδέ οἴομαι καί ὁ ὑπέρ οὗτος λέγω καί σεμνύνω πᾶς ὅσος πώποτε πράσσω χρηστός κατά ἄνθρωπος ἐπί ῥητορική ἄγω δύναμαι . ἐγώ τοίνυν ἀποδείκνυμι ὅς χάριν εὑρίσκω ῥητορικός , ἵνα εἰ μέν εἰμί οὗτος καλός , καί ὁ ῥητορικός χρηστός ἡγέομαι , εἰ δέ αἰσχρός καί φευκτός , ὁ αὐτός ὄνομα καί λογισμός καί περί ὁ ῥητορική χράω . φαίνω τοίνυν ἐκ ἀρχή ὑπέρ ὁ δίκαιος συνίστημι καί νομίζω , ὥσπερ ἀπό ὅς , ὅς λέγω , οὗτος ἰσχύω ὄνομα ὁ νόμος . δέω γάρ ὁ ὁ χείρ ἐλασσόω λόγος καί νόμος βοηθός . οὐκοῦν ὅσος ἄν τις ἐκλέγω ἀδίκημα εἰς ὁ μέσος φέρω , πρός ὁ μηδείς προὔργου πράσσω εἰς ὁ κατά αὐτός ἔλεγχος καί ὁ ὑπέρ αὐτός λόγος κομίζω . οὗτος γάρ καί ὁ τοιοῦτος ὥστε μισέω καί κωλύω εὑρίσκω . νή Ζεύς ἀλλά συκοφαντέω τις ὁ ῥητορική προΐστημι . καί κατά αὐτός γε οὗτος σεμνός ὁ ῥητορικός . πῶς ; ὅτι καί ὁ ἰατρικός , οἴομαι , τις προΐστημι ἀποκτείνω φάρμακον τις ἤδη καί τις ἴσως ἄλλος τρόπος , ἀλλά οὐ διά οὗτος πονηρός ὁ ἰατρικός , ὅς τοσοῦτος ἀπέχω ὁ κτείνω ἄνθρωπος ὥστε εἰμί θάνατος φάρμακον ὡς λέγω ὁ γε ἐπί ἑαυτοῦ . οὐκοῦν ὅστις μάλα μισέω καί δυσχεραίνω ὁ ἀποκτείνω , οὗτος μάλα ὁ σῴζω ἀσπάζομαι καί τιμάω . οὐκοῦν καί ἐπί ὁ ῥητορική εἰ μέν φύω ὥστε ὑβριστής καί κόλαξ ποιέω , ἐκ ἀνάγκη αἰσχρός καί ἀγεννής καί ἀνελεύθερος καί οὐ πρέπω ἀνήρ καλός ἀγαθός · εἰ δέ ὑπέρ ὁ λόγος σῴζω ὁ ἄνθρωπος καί ὁ δίκαιος , ὑπέρ οὗτος καταδείκνυμι , ὅς κατά σῶμα ἰατρικός , οὗτος ἐν ψυχή ῥητορικός προέρχομαι ἑξῆς
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 58
τοῦ λόγου πέφηνεν ἡμῖν οὖσα , ἐῶ γὰρ τὰ νῦν γυμναστικήν . ὥσθʼ ὅστις μάλιστα τοὺς συκοφαντοῦντας ἢ κολακεύοντας δυσχεραίνει , τούτῳ μάλιστα προσήκει τὴν ὑπὲρ τοῦ βελτίστου νομισθεῖσαν καὶ τούτων οὖσαν φάρμακον τιμᾶν . ὥσπερ γὰρ ὅστις ἀποκτιννύει ἰατρικὴν ὑπισχνούμενος οὐχ ἅμα ἰατρός τέ ἐστι καὶ ἀποκτίννυσιν , ἀλλʼ ἕως μὲν ἰατρὸς , οὐδαμῶς συμπράξει ταῦτα , ἀλλὰ κἂν ἄλλου πατάξαντος αὐτὸς ἰῷτο , ἅμα δὲ ἀποκτίννυσί τε καὶ τὴν τέχνην συνδιέφθαρκεν , οὕτω κἀνταῦθα οὐχ ἅμα ῥήτορές τέ εἰσι καὶ συκοφαντοῦσι καὶ κολακεύουσιν , ἀλλʼ ἕως μὲν ῥήτορες , οὐδέτερα τούτων , οὐδέ γʼ ἄλλο τι αἰσχρὸν οὐδέν ἐστι παρʼ αὐτοῖς οὐδὲ παρὰ πολὺ , ἀλλὰ τοὺς μὲν ἀδικοῦντας ἐξελέγχουσι , τοὺς δʼ ἀγνοοῦντας διδάσκουσι περὶ τῶν πραγμάτων , ἅμα δʼ ἔξω τούτων τε καὶ τῆς ῥητορικῆς ἔσονται . οὔκουν ὄνειδος ποιήσουσι τῇ ῥητορικῇ , ὁπόταν πλημμελῶσιν . ἁμαρτήσονται γὰρ τοσοῦτον αὐτῆς ὅσονπερ τοῦ δικαίου , ἐπεὶ καὶ ἡ κυβερνητικὴ τοῦ σώζεσθαι δή που τοὺς ἐμπλέοντάς ἐστι τέχνη , καὶ μὴν ἔχοι γʼ ἄν τις τῶν ἐπὶ πρύμναν καθημένων ἀναγαγὼν εἰς τὸ πέλαγος καὶ καταδῦσαι καὶ ἄλλο τι χρήσασθαι τοιοῦτον . ἀλλʼ οὔτε τὴν κυβερνητικὴν δεῖ ψέγειν διὰ ταῦτα οὔτε λέγουσιν ἄνθρωποι ὅτι τῇ τῶν ἐμπλεόντων σωτηρίᾳ πάντων ἐναντιώτατόν ἐστι κυβερνήτης συνεμβὰς , οὔτε τοὺς καταποντιστὰς εἰς ἓν , οἶμαι , τοῖς κυβερνήταις οὐδεὶς τίθησιν . ἀνάγκη μὲν γὰρ , οἶμαι , καὶ τὰ βλάψοντα τὴν ναῦν καὶ τὰ διατηρήσοντα εἰδέναι τόν γε κυβερνήτην , ὥσπερ οἶμαι καὶ τὸν ἰατρὸν ἀνάγκη καὶ τὰ σφαλερὰ τῷ σώματι γιγνώσκειν καὶ τὰ σωτήρια · χρῆσθαι δʼ ἑκατέρωθι τοῖς χρηστοῖς ἡ τέχνη βούλεται , εἰκότως καὶ κατʼ ἐπωνυμίαν . καὶ τοσοῦτόν γʼ
Lemmas: ὁ λόγος φαίνω ἐγώ εἰμί , ἐάω γάρ ὁ νῦν γυμναστικός . ὥστε ὅστις μάλα ὁ συκοφαντέω ἤ κολακεύω δυσχεραίνω , οὗτος μάλα προσήκω ὁ ὑπέρ ὁ ἀγαθός νομίζω καί οὗτος εἰμί φάρμακον τιμάω . ὥσπερ γάρ ὅστις ἀποκτείνω ἰατρικός ὑπισχνέομαι οὐ ἅμα ἰατρός τε εἰμί καί ἀποκτίννμαι , ἀλλά ἕως μέν ἰατρός , οὐδαμῶς συμπράσσω οὗτος , ἀλλά ἄν ἄλλος πατάσσω αὐτός ἰάομαι , ἅμα δέ ἀποκτίννυμί τε καί ὁ τέχνη συνδιαφθείρομαι , οὕτως ἐνταῦθα οὐ ἅμα ῥήτωρ τε εἰμί καί συκοφαντέω καί κολακεύω , ἀλλά ἕως μέν ῥήτωρ , οὐδέτερος οὗτος , οὐδέ γε ἄλλος τις αἰσχρός οὐδείς εἰμί παρά αὐτός οὐδέ παρά πολύς , ἀλλά ὁ μέν ἀδικέω ἐξελέγχω , ὁ δέ ἀγνοέω διδάσκω περί ὁ πρᾶγμα , ἅμα δέ ἔξω οὗτος τε καί ὁ ῥητορική εἰμί . οὔκουν ὄνειδος ποιέω ὁ ῥητορικός , ὁπόταν πλημμελέω . ἁμαρτάνω γάρ τοσοῦτος αὐτός ὅσος ὁ δίκαιος , ἐπεί καί ὁ κυβερνητικός ὁ σῴζω δή που ὁ ἐμπλέω εἰμί τέχνη , καί μήν ἔχω γε ἄν τις ὁ ἐπί πρύμνα κάθημαι ἀνάγω εἰς ὁ πέλαγος καί καταδύω καί ἄλλος τις χράω τοιοῦτος . ἀλλά οὔτε ὁ κυβερνητικός δέω ψέγω διά οὗτος οὔτε λέγω ἄνθρωπος ὅτι ὁ ὁ ἐμπλέω σωτηρία πᾶς ἐναντίος εἰμί κυβερνήτης συνεμβαίνω , οὔτε ὁ καταποντιστής εἰς εἷς , οἴομαι , ὁ κυβερνήτης οὐδείς τίθημι . ἀνάγκη μέν γάρ , οἴομαι , καί ὁ βλάπτω ὁ ναῦς καί ὁ διατηρέω οἶδα ὁ γε κυβερνήτης , ὥσπερ οἴομαι καί ὁ ἰατρός ἀνάγκη καί ὁ σφαλερός ὁ σῶμα γιγνώσκω καί ὁ σωτήριος · χράω δέ ἑκατέρωθι ὁ χρηστός ὁ τέχνη βούλομαι , ἔοικα καί κατά ἐπωνυμία . καί τοσοῦτος γε
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 60
ὧν εὑρέθησαν ὅπως μὴ γίγνοιτο . προσθείην δʼ ἂν ἔγωγε ὅτι ὦ ὡδὶ σὺ ἐρωτῶν οὐ φοβεῖ με τοῦτο , ὅτι ἑάλωσαν παρανόμων νόμους ἤδη τινὲς γράψαντες . ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἐμοὶ μαρτυρεῖ . τοὺς γὰρ παρανόμων ἁλόντας οὐκέτʼ εἶναι νόμους τό γε ἀκριβές · οὐ γὰρ ἂν εἶεν νόμοι τε ἅμα καὶ παρὰ τοὺς νόμους . ὥστε παρανόμοις ἀκούειν οὐ νομίμοις προσήκει γράμμασιν αὐτοῖς . ταῦτά μοι καὶ ὑπὲρ ῥητορικῆς ἔστω πρὸς Πλάτωνα . ἣν δʼ ἂν τότε κοινὴν ἐποιησάμεθʼ ἀπόκρισιν , αὕτη νῦν ἐμοὶ πρὸς τὸ παρὸν γιγνέσθω . οὐκ ἂν ὁμοῦ κόλακές τε καὶ ῥήτορες εἶεν , οὐδὲ ὁμοῦ συκοφάνται καὶ ῥήτορες , εἴπερ ὄντως ἡ ῥητορικὴ τοῦ δικαίου χάριν εἰσῆλθε καὶ σωτηρίας τοῖς ἀνθρώποις , ὥσπερ οἱ νόμοι . ἀλλʼ ἕως ἂν ἰατρικὴ σώζῃ τοὺς κάμνοντας καὶ κυβερνητικὴ σώζῃ τοὺς πλέοντας καὶ νόμοι τοὺς χρωμένους , οἱ ῥητορικῆς λόγοι σώζουσιν οὓς χρὴ καὶ τὸ δίκαιον φυλάττουσιν · ἐπεὶ καὶ τὴν ὑφʼ ἡμῶν ταύτην κληθεῖσαν φιλοσοφίαν , εἴ τις βούλοιτο κακίζειν , πόλλʼ ἂν ἔχοι παράγειν ἐν τοῖς λόγοις · οἷον εἰ Διαγόρου κατηγοροίη καὶ Ἀναξαγόρου καί τινας ἄλλους ἐκλέξας ὕστερον ἢ καὶ τὸ πρότερον γενομένοις ἀτόπους ἀνθρώπους · ὧν οἱ μὲν διέφθειραν δή που τινὰς , οἱ δʼ ἐβλασφήμησαν περὶ θεοὺς , οἱ δὲ λόγους ἄλλους τινὰς εἶπον , οὓς οὐκ ἄμεινον ἦν ὅλως , οἱ δὲ αὐθαδείας πλέον ἢ φρονήσεως εἰσηνέγκαντο . ἀλλὰ μὴ οὕτω βέλτιον ᾖ λέγειν , ὅτι οὐκ , εἴ τινες φιλοσοφίας προβλήματι χρώμενοι φαῦλοι καὶ μηδὲν βελτίους τῶν πολλῶν γεγόνασιν , ἢ νὴ Δία καὶ δεινότεροι κακουργεῖν , οὐ διὰ ταῦτα ἀτιμαστέον φιλοσοφίαν , ἕως ἂν φιλοσοφία μὴ τὸ τὰ τοιαῦτα ποιεῖν ᾖ , ἀλλʼ αὐτοῖς τούτοις τεκμηρίοις χρηστέον κατʼ ἐκείνων , ὅτι διημαρτήκασι φιλοσοφίας .
Lemmas: ὅς εὑρίσκω ὅπως μή γίγνομαι . προστίθημι δέ ἄν ἐγώ ὅτι εἰμί ὡδί σύ ἐρωτάω οὐ φοβέω ἐγώ οὗτος , ὅτι ἁλίσκομαι παράνομος νόμος ἤδη τις γράφω . ἀλλά καί οὗτος ἐγώ μαρτυρέω . ὁ γάρ παράνομος ἁλίσκομαι οὐκέτι εἰμί νόμος ὁ γε ἀκριβής · οὐ γάρ ἄν εἰμί νόμος τε ἅμα καί παρά ὁ νόμος . ὥστε παράνομος ἀκούω οὐ νόμιμος προσήκω γράμμα αὐτός . οὗτος ἐγώ καί ὑπέρ ῥητορική εἰμί πρός Πλάτων . ὅς δέ ἄν τότε κοινός ποιέω ἀπόκρισις , οὗτος νῦν ἐγώ πρός ὁ πάρειμι γίγνομαι . οὐ ἄν ὁμοῦ κόλαξ τε καί ῥήτωρ εἰμί , οὐδέ ὁμοῦ συκοφάντης καί ῥήτωρ , εἴπερ ὄντως ὁ ῥητορικός ὁ δίκαιος χάριν εἰσέρχομαι καί σωτηρία ὁ ἄνθρωπος , ὥσπερ ὁ νόμος . ἀλλά ἕως ἄν ἰατρικός σῴζω ὁ κάμνω καί κυβερνητικός σῴζω ὁ πλέω καί νόμος ὁ χράω , ὁ ῥητορικός λόγος σῴζω ὅς χρή καί ὁ δίκαιος φυλάσσω · ἐπεί καί ὁ ὑπό ἐγώ οὗτος καλέω φιλοσοφία , εἰ τις βούλομαι κακίζω , πολύς ἄν ἔχω παράγω ἐν ὁ λόγος · οἷον εἰ Διαγόρας κατηγορέω καί Ἀναξαγόρας καί τις ἄλλος ἐκλέγω ὕστερον ἤ καί ὁ πρότερος γίγνομαι ἄτοπος ἄνθρωπος · ὅς ὁ μέν διαφθείρω δή που τις , ὁ δέ βλασφημέω περί θεός , ὁ δέ λόγος ἄλλος τις λέγω , ὅς οὐ ἀγαθός εἰμί ὅλος , ὁ δέ αὐθάδεια πολύς ἤ φρόνησις εἰσφέρω . ἀλλά μή οὕτως ἀγαθός εἰμί λέγω , ὅτι οὐ , εἰ τις φιλοσοφία πρόβλημα χράω φαῦλος καί μηδείς ἀγαθός ὁ πολύς γίγνομαι , ἤ νή Ζεύς καί δεινός κακουργέω , οὐ διά οὗτος ἀτιμάζω φιλοσοφία , ἕως ἄν φιλοσοφία μή ὁ ὁ τοιοῦτος ποιέω εἰμί , ἀλλά αὐτός οὗτος τεκμήριον χράω κατά ἐκεῖνος , ὅτι διαμαρτάνω φιλοσοφία .
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 61
οὐδὲ εἴ τινες , οἶμαι , κολακεύουσιν ἢ συκοφαντοῦσι , χείρω τοῦτο ποιεῖ ῥητορικὴν , ἀλλʼ ἡμαρτηκότας αὐτοὺς ῥητορικῆς ταύτῃ γε ταῦτα δεῖ δοκεῖν , ὥσπερ ἐκείνους φιλοσοφίας , ἐπὶ τῷ τοῦ καλλίστου προσχήματι τὴν τοῦ κακουργεῖν ἄδειαν ἑαυτοῖς ἐκπορίζοντας . ἄτοπον δʼ ἂν εἴη , εἰ τὰ μὲν τῶν σκυτοτόμων καὶ τῶν τεκτόνων ἔργα μὴ ἐξ ὧν ἂν διαμάρτωσι κρινοῦμεν , ἀλλʼ ἐξ ὧν ἂν ὡς δυνατὸν μάλιστα τύχωσι , ῥητορικὴν δʼ οὐ μόνον οὐκ ἐκ τῶν κάλλιστα αὐτὴν ἀποτελεσάντων κρινοῦμεν , ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν αὐτὰ τἀναντία πραττόντων οἷς ἡ ῥητορικὴ βούλεται . ναί . ἀλλʼ ἀδικεῖσθαι βέλτιον ἢ ἀδικεῖν . ἔστω ταῦτα . ἆρʼ οὖν ὥσπερ βέλτιον , οὕτω καὶ καθάπαξ αἱρετόν ; οὔ . φησὶ γοῦν οὐδέτερον βούλεσθαι , δῆλον ὅτι καὶ τὸ ἀδικεῖσθαι κακὸν ἡγούμενος , ὀρθῶς , οἶμαι , καὶ γιγνώσκων καὶ λέγων . οὐκοῦν εἰ Πλάτων αὐτὸς ἡμῖν ἀποκρίναιτο , πλείστου γένοιτʼ ἂν ἄξιον τῷ λόγῳ . ὑπάρχει δὲ καὶ τοῦτο . πῶς ; ὡς αὐτῷ Σωκράτης ἀποκρινόμενος πεποίηται . ἔστι γὰρ καὶ αὐτὸ οὑτωσὶ διακείμενον . ἐρωτᾷ Πῶλος Σωκράτη , σὺ δʼ ἄρα ἀδικεῖσθαι βούλοιο ἂν μᾶλλον ἢ ἀδικεῖν ; καὶ ὃς ἀμείβεται , Βουλοίμην μὲν ἂν ἔγωγε οὐδέτερον , εἰ δὲ ἀναγκαῖον εἴη ἀδικεῖσθαι ἢ ἀδικεῖν , ἑλοίμην μᾶλλον ἀδικεῖσθαι . οὐκοῦν ὁπότε μηδέτερόν φησι βούλεσθαι , δῆλον ὅτι καὶ τὸ ἀδικεῖσθαι κακὸν ἡγούμενος οὔ φησι βούλεσθαι , ἀλλὰ τοῦ μὲν ἀδικεῖν ἄμεινον τὸ ἀδικεῖσθαι , οὐ μὴν ἐκείνου γε τοῦ μήτε ἀδικεῖν μήτε ἀδικεῖσθαι , ὀρθῶς , οἶμαι , καὶ γιγνώσκων καὶ λέγων . εἰ μὲν τοίνυν ἡ ῥητορικὴ ἀδικεῖσθαι μὲν ἐκώλυεν , ἀδικεῖν δὲ προσηνάγκαζεν , οὐδʼ οὕτω μὲν ἴσως ἂν καθάπαξ πονηρὸν ἦν , πονηρόν γε ὂν κωλύουσα τὸ ἀδικεῖσθαι , χεῖρον δὲ ἂν ἴσως βελτίονος , εἴπερ ἀδικεῖσθαι
Lemmas: οὐδέ εἰ τις , οἴομαι , κολακεύω ἤ συκοφαντέω , κακός οὗτος ποιέω ῥητορικός , ἀλλά ἁμαρτάνω αὐτός ῥητορική οὗτος γε οὗτος δέω δοκέω , ὥσπερ ἐκεῖνος φιλοσοφία , ἐπί ὁ ὁ καλός πρόσχημα ὁ ὁ κακουργέω ἄδεια ἑαυτοῦ ἐκπορίζω . ἄτοπος δέ ἄν εἰμί , εἰ ὁ μέν ὁ σκυτότομος καί ὁ τέκτων ἔργον μή ἐκ ὅς ἄν διαμαρτάνω κρίνω , ἀλλά ἐκ ὅς ἄν ὡς δυνατός μάλα τυγχάνω , ῥητορικός δέ οὐ μόνος οὐ ἐκ ὁ καλός αὐτός ἀποτελέω κρίνω , ἀλλά καί ἐκ ὁ αὐτός ἐναντίος πράσσω ὅς ὁ ῥητορικός βούλομαι . ναί . ἀλλά ἀδικέω ἀγαθός ἤ ἀδικέω . εἰμί οὗτος . ἆρα οὖν ὥσπερ ἀγαθός , οὕτως καί καθάπαξ αἱρετός ; οὐ . φημί γοῦν οὐδέτερος βούλομαι , δῆλος ὅτι καί ὁ ἀδικέω κακός ἡγέομαι , ὀρθός , οἴομαι , καί γιγνώσκω καί λέγω . οὐκοῦν εἰ Πλάτων αὐτός ἐγώ ἀποκρίνω , πολύς γίγνομαι ἄν ἄξιος ὁ λόγος . ὑπάρχω δέ καί οὗτος . πῶς ; ὡς αὐτός Σωκράτης ἀποκρίνω ποιέω . εἰμί γάρ καί αὐτός οὕτως διάκειμαι . ἐρωτάω Πῶλος Σωκράτης , σύ δέ ἄρα ἀδικέω βούλομαι ἄν μάλα ἤ ἀδικέω ; καί ὅς ἀμείβω , Βούλομαι μέν ἄν ἐγώ οὐδέτερος , εἰ δέ ἀναγκαῖος εἰμί ἀδικέω ἤ ἀδικέω , αἱρέω μάλα ἀδικέω . οὐκοῦν ὁπότε μηδέτερος φημί βούλομαι , δῆλος ὅτι καί ὁ ἀδικέω κακός ἡγέομαι οὐ φημί βούλομαι , ἀλλά ὁ μέν ἀδικέω ἀγαθός ὁ ἀδικέω , οὐ μήν ἐκεῖνος γε ὁ μήτε ἀδικέω μήτε ἀδικέω , ὀρθός , οἴομαι , καί γιγνώσκω καί λέγω . εἰ μέν τοίνυν ὁ ῥητορικός ἀδικέω μέν κωλύω , ἀδικέω δέ προσαναγκάζω , οὐδέ οὕτως μέν ἴσως ἄν καθάπαξ πονηρός εἰμί , πονηρός γε εἰμί κωλύω ὁ ἀδικέω , κακός δέ ἄν ἴσως ἀγαθός , εἴπερ ἀδικέω
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 63
ἀλλὰ μὴν ὅ γε ἑτέρους τὰ δίκαια πράττειν ἐπαναγκάζων πολύ που πρῶτον αὐτός γε παρεσκεύασται . οὐ γὰρ ἐγχωρεῖ βοηθεῖν μὲν τῷ δικαίῳ , τοῦ δὲ καταλύειν τὸ δίκαιον αὐτὸν πρῶτον ὑπάρχειν . οὐκοῦν ὁ ῥήτωρ οὐ μόνον αὐτὸς οὐκ ἀδικήσει , ἀλλʼ οὐδʼ ἕτερον ἐάσει · οὐδʼ αὖ μόνον αὐτὸς οὐκ ἀδικηθήσεται , ἀλλʼ οὐδʼ ἕτερος τό γε τούτου μέρος . εἰ δὲ μήτʼ ἀδικήσει μήθʼ ἕτερον ἐάσει , κατὰ πάντας τοὺς τρόπους ἡ ῥητορικὴ καλὸν κἀγαθὸν καὶ καθʼ ὃν αἰσχρὸν τὸ ἀδικεῖν καὶ καθʼ ὃν κρεῖττον τὸ ἀδικεῖσθαι ἢ ἀδικεῖν καὶ καθʼ ὃν ὅλως βέλτιστον μήτε ἀδικεῖν μήτε ἀδικεῖσθαι , καὶ πέφηνεν ὁ τῷ ὄντι ῥήτωρ ἀνδρὸς ἁπλῶς εἰπεῖν ἀγαθοῦ τοσούτῳ κρείττων , ὅσῳ ὁ μὲν τὸ καθʼ αὑτὸν μόνον παρέχεται , ὁ δὲ καὶ τοὺς ἄλλους ὅπως τοιοῦτοι γενήσονται παρασκευάζει . ὁ μὲν γὰρ καλός τε κἀγαθὸς οὐ πάντη ῥήτωρ , ὁ δὲ ῥήτωρ καλὸς κἀγαθὸς , ὅς γε καὶ τοὺς ἄλλους ἐπὶ ταῦτʼ ἄγει . οὐ μὴν ἀλλʼ εἰ τούτῳ Πλάτων ἰσχυρίζεται ὡς οὐ πολλήν τινα οὐδʼ ἀξίαν σπουδῆς οὐδὲ λόγου χρείαν ἡ ῥητορικὴ παρέχεται , ὅτι οὐ τηλικοῦτόν ἐστι τὸ ἀδικεῖσθαι κακὸν ἡλίκον τὸ ἀδικεῖν , τί κωλύει καὶ τοὺς νόμους αὐτὸν ἅπαντας τοῖς αὐτοῖς τούτοις διαγράφειν ; οὐ γὰρ ἄλλο γʼ οὐδὲν ἢ τοῦτο βούλονται , μάλιστα μὲν μηδένα μηδὲ ὑφʼ ἑνὸς πάσχειν κακῶς , εἰ δὲ μὴ , δίκην τοῖς παθοῦσι παρὰ τῶν πραξάντων ἢ τῶν αἰτίων γίγνεσθαι . ὥστʼ οὐ μόνη ἄπεισιν ἐκ τῶν πόλεων ἐκκηρυχθεῖσα ὑπὸ τοῦ Πλάτωνος , ἀλλʼ ὥσπερ ἑταιρείας καταγνωσθείσης μετὰ τῶν ταὐτὰ συμβουλομένων νόμων ἐξελαθήσεται · καὶ τότε ῥητορικὴν ἐκπέμψομεν καὶ προπηλακιοῦμεν , ὅταν καὶ τοὺς νόμους συνεκπέμψαι καλῶς ἡμῖν ἔχῃ . πότʼ οὖν τοῦτʼ ἂν γένοιτο ; τίς ὁ καιρὸς
Lemmas: ἀλλά μήν ὁ γε ἕτερος ὁ δίκαιος πράσσω ἐπαναγκάζω πολύς που πρῶτος αὐτός γε παρασκευάζω . οὐ γάρ ἐγχωρέω βοηθέω μέν ὁ δίκαιος , ὁ δέ καταλύω ὁ δίκαιος αὐτός πρῶτος ὑπάρχω . οὐκοῦν ὁ ῥήτωρ οὐ μόνος αὐτός οὐ ἀδικέω , ἀλλά οὐδέ ἕτερος ἐάω · οὐδέ αὖ μόνος αὐτός οὐ ἀδικέω , ἀλλά οὐδέ ἕτερος ὁ γε οὗτος μέρος . εἰ δέ μήτε ἀδικέω μήτε ἕτερος ἐάω , κατά πᾶς ὁ τρόπος ὁ ῥητορικός καλός ἀγαθός καί κατά ὅς αἰσχρός ὁ ἀδικέω καί κατά ὅς κρατύς ὁ ἀδικέω ἤ ἀδικέω καί κατά ὅς ὅλος ἀγαθός μήτε ἀδικέω μήτε ἀδικέω , καί φαίνω ὁ ὁ εἰμί ῥήτωρ ἀνήρ ἁπλῶς λέγω ἀγαθός τοσοῦτος κρατύς , ὅσος ὁ μέν ὁ κατά ἑαυτοῦ μόνος παρέχω , ὁ δέ καί ὁ ἄλλος ὅπως τοιοῦτος γίγνομαι παρασκευάζω . ὁ μέν γάρ καλός τε ἀγαθός οὐ πάντῃ ῥήτωρ , ὁ δέ ῥήτωρ καλός ἀγαθός , ὅς γε καί ὁ ἄλλος ἐπί οὗτος ἄγω . οὐ μήν ἀλλά εἰ οὗτος Πλάτων ἰσχυρίζομαι ὡς οὐ πολύς τις οὐδέ ἄξιος σπουδή οὐδέ λόγος χρεία ὁ ῥητορικός παρέχω , ὅτι οὐ τηλικοῦτος εἰμί ὁ ἀδικέω κακός ἡλίκος ὁ ἀδικέω , τίς κωλύω καί ὁ νόμος αὐτός ἅπας ὁ αὐτός οὗτος διαγράφω ; οὐ γάρ ἄλλος γε οὐδείς ἤ οὗτος βούλομαι , μάλα μέν μηδείς μηδέ ὑπό εἷς πάσχω κακός , εἰ δέ μή , δίκη ὁ πάσχω παρά ὁ πράσσω ἤ ὁ αἴτιος γίγνομαι . ὥστε οὐ μόνος ἄπειμι ἐκ ὁ πόλις ἐκκηρύσσω ὑπό ὁ Πλάτων , ἀλλά ὥσπερ ἑταιρεία καταγιγνώσκω μετά ὁ αὐτός συμβούλομαι νόμος ἐξελαύνω · καί τότε ῥητορική ἐκπέμπω καί προπηλακίζω , ὅταν καί ὁ νόμος συνεκπέμπω καλός ἐγώ ἔχω . πότε οὖν οὗτος ἄν γίγνομαι ; τίς ὁ καιρός
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 65
προδότας ἔδει τιμᾶν , ὅτι τοὺς οἰκείους καὶ τὴν χώραν καὶ τὰ ἱερὰ καὶ πάντα τὰ ὄντα ὅπως ὑπὸ τοῖς πολεμίοις ἔσται παρασκευάζουσιν , ἵνʼ ἐκεῖνοι τὰ μέγιστα ἀδικήσαντες τοῖς μεγίστοις ἐνέχωνται κακοῖς ; εἰπὲ πρὸς Διὸς τεραστίου , τί χρὴ περὶ τούτων ἡμᾶς νομίζειν ; εἶεν , ὦ γενναῖε , νόμους δὲ δὴ τοῦ χάριν ἡμῖν ἐτίθης χωρὶς αὖ τοσούτους τὸ πλῆθος , οἳ τοῖς τʼ εὖ βεβιωκόσι τιμὰς ὁρίζουσι καὶ τοὺς ὁτιοῦν ἀδικοῦντας ἃ δεῖ πάσχειν λέγουσι · καὶ ῥητορεύεις καθʼ ἕκαστον αὐτῶν σπουδῇ καὶ τιμᾷς τὰ προοίμια , καὶ παραδείγματα διττὰ ὥσπερ οἱ πλάσται προτίθης , ὁ τῶν λόγων καταφρονῶν . εἰ γὰρ , ὦ τᾶν , τὸ δίκην λαμβάνειν καὶ τὸ μὴ ἐᾶν ἀδικεῖν οὐχ ἕν τι τῶν σπουδαίων ἦν , τοῦ χάριν ταῦτα πραγματεύει καὶ σκοπεῖς ὅπως μηδεὶς ἀδικήσεται ; οὐκοῦν ἢ ταῦτα πάντα τοσαῦτα τὸ πλῆθος ὄντα ἡμαρτῆσθαι δεῖ τούτου ἑνὸς ὀρθῶς ἔχοντος αὐτῶν , ἢ τάδʼ ἐκείνοις ἐξελήλεγκται . καὶ μὴν ἐν μὲν οἷς ἡμεῖς λέγομεν καὶ τοῖς ἄλλοις συνδοκοῦν ἐστι καὶ τῷ Πλάτωνι πρόσεστιν · ἃ δʼ οὗτος ἐνταῦθα εἴρηκεν , οὐ μόνον τοῖς τῶν πραγμάτων λόγοις , ἀλλὰ καὶ τοῖς αὐτοῦ Πλάτωνος ἐξελέγχεται καὶ λόγοις καὶ βουλήμασιν . ἐκείνων μὲν οὖν ὀρθῶς ἔχειν συγχωρουμένων καὶ ἡ παρὰ τῶν ἄλλων μαρτυρεῖ δόξα καὶ ψῆφος ὀρθή · ταῦτα δʼ εἰ δοίημεν κρατεῖν , ἄπεστι τὸ ὁτῳοῦν συνδοκεῖν τῶν ἄλλων . ἰσχυρότερον δὲ τὸ καὶ ἅπασι καὶ Πλάτωνι τοῦ μηδενὶ καὶ μηδὲ Πλάτωνι συνδοκεῖν , ὡς οὗτος ἀλλαχοῦ . οὐκοῦν οὐ τὴν παρὰ τούτου μαρτυρίαν διὰ τὴν παρὰ τῶν ἄλλων φευξούμεθα , ἀλλὰ τῇ τῶν ἄλλων τὴν παρὰ τούτου προσθήσομεν .
Lemmas: προδότης δέω τιμάω , ὅτι ὁ οἰκεῖος καί ὁ χώρα καί ὁ ἱερόν καί πᾶς ὁ εἰμί ὅπως ὑπό ὁ πολέμιος εἰμί παρασκευάζω , ἵνα ἐκεῖνος ὁ μέγας ἀδικέω ὁ μέγας ἐνέχω κακός ; λέγω πρός Ζεύς τεράστιος , τίς χρή περί οὗτος ἐγώ νομίζω ; εἶεν , ὦ γενναῖος , νόμος δέ δή ὁ χάριν ἐγώ τίθημι χωρίς αὖ τοσοῦτος ὁ πλῆθος , ὅς ὁ τε εὖ βιόω τιμή ὁρίζω καί ὁ ὁστισοῦν ἀδικέω ὅς δέω πάσχω λέγω · καί ῥητορεύω κατά ἕκαστος αὐτός σπουδή καί τιμάω ὁ προοίμιον , καί παράδειγμα δισσός ὥσπερ ὁ πλάστης προτίθημι , ὁ ὁ λόγος καταφρονέω . εἰ γάρ , ὦ τᾶν , ὁ δίκη λαμβάνω καί ὁ μή ἐάω ἀδικέω οὐ εἷς τις ὁ σπουδαῖος εἰμί , ὁ χάριν οὗτος πραγματεύομαι καί σκοπέω ὅπως μηδείς ἀδικέω ; οὐκοῦν ἤ οὗτος πᾶς τοσοῦτος ὁ πλῆθος εἰμί ἁμαρτάνω δέω οὗτος εἷς ὀρθός ἔχω αὐτός , ἤ ὅδε ἐκεῖνος ἐξελέγχω . καί μήν ἐν μέν ὅς ἐγώ λέγω καί ὁ ἄλλος συνδοκέω εἰμί καί ὁ Πλάτων πρόσειμι · ὅς δέ οὗτος ἐνταῦθα λέγω , οὐ μόνος ὁ ὁ πρᾶγμα λόγος , ἀλλά καί ὁ αὐτός Πλάτων ἐξελέγχω καί λόγος καί βούλημα . ἐκεῖνος μέν οὖν ὀρθός ἔχω συγχωρέω καί ὁ παρά ὁ ἄλλος μαρτυρέω δόξα καί ψῆφος ὀρθός · οὗτος δέ εἰ δίδωμι κρατέω , ἄπειμι ὁ ὅστις συνδοκέω ὁ ἄλλος . ἰσχυρός δέ ὁ καί ἅπας καί Πλάτων ὁ μηδείς καί μηδέ Πλάτων συνδοκέω , ὡς οὗτος ἀλλαχοῦ . οὐκοῦν οὐ ὁ παρά οὗτος μαρτυρία διά ὁ παρά ὁ ἄλλος φεύγω , ἀλλά ὁ ὁ ἄλλος ὁ παρά οὗτος προστίθημι .
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 67
καὶ γονεῦσι καὶ ἀδελφοῖς εἰ τὴν ὅπως μὴ ἀδικήσονται φυλακὴν ἔχοι καὶ σώζοι καὶ τούτους καὶ ἑαυτὸν , καὶ νὴ Δία γε , εἰ τοῦτʼ αὐτὸ τύραννον ἔσεσθαι μέλλοντα καὶ Διονυσίῳ προσόμοιον οἷός τʼ εἴη κωλῦσαι καὶ παρελέσθαι λόγῳ τὰς πράξεις καὶ τὴν ἐκ τῶν νόμων ἄδειαν ἅπασι βεβαιῶσαι , ἔπειτʼ οὐδὲν σπουδαῖον τοῦτʼ εἶναι φήσομεν , οὐδʼ ἐπαινεῖν ἐχρῆν τὴν τοιαύτην εἴτε τέχνην εἴτε μηδὲ τέχνην εἰπεῖν δεῖ , ὅτι νὴ Δίʼ ἓν μέγα τοῦτʼ ἦν κακὸν τὸ ἀδικεῖν , τὸ δὲ ἀδικεῖσθαι πρᾶγμα οὐδέν ; ἆρά γε καὶ μειζόνως τις ἀμύνεται τὸν ἐχθρὸν ἐῶν ἀδικεῖν , καὶ σκοπούμενος ἐξ ὅτου τρόπου μηδʼ ἄλλος δίκην παρʼ αὐτοῦ λήψεται ; καὶ μὴν ἄχρι μὲν τούτων τῶν λόγων αἰνίγματʼ ἂν εἴποι τις ταῦτʼ εἶναι , ἐπηγμένων δὲ τούτων [ καὶ ὑπὸ τοῦ Πλάτωνος ] καὶ ἐξεληλέγχθαι καὶ λελύσθαι γʼ , οὐ τὸν εἰωθότα καὶ τὸν αὐτὸν τρόπον τοῖς ἄλλοις αἰνίγμασι δῆλα ἐξ ἀδήλων γεγονότα , ἀλλʼ ὡς ἀληθῶς δῆλα οὗ τὸ σαθρὸν ἦν αὐτῶν . φέρε δὴ καὶ ταῦτα σκεψώμεθα . οἶμαι γὰρ ἡμῖν ὥσπερ ἀπόντος ἐκμαρτυρίαν εἶναι . ἔστι δʼ ἐκ τῆς μακρᾶς ἐπιστολῆς . ταύτῃ μὲν τῇ διανοίᾳ τε καὶ τόλμῃ ἀπῆρα οἴκοθεν , οὐχ ᾗ τινὲς ἐδόξαζον , ἀλλʼ αἰσχυνόμενος μὲν ἐμαυτὸν τὸ μέγιστον μὴ δόξαιμί ποτε ἐμαυτῷ παντάπασι λόγος μόνον ἀτεχνῶς εἶναί τις , ἔργου δὲ οὐδενὸς ἄν ποτε ἑκὼν ἀνθάψασθαι , κινδυνεύειν δὲ προδοῦναι πρῶτον μὲν τὴν Δίωνος ξενίαν τε καὶ ἑταιρίαν ἐν κινδύνοις ὄντως γεγονότος οὐ μικροῖς , εἴτʼ οὖν πάθοι τι εἴτʼ ἐκπεσὼν ὑπὸ Διονυσίου καὶ τῶν ἄλλων ἐχθρῶν ἔλθοι πρὸς ἡμᾶς φεύγων καὶ ἀνέροιτο εἰπὼν , Ὦ Πλάτων , ἥκω σοι φυγὰς οὐχ ὁπλιτῶν δεόμενος οὐδὲ ἱππέων ἐνδεὴς γενόμενος ἀμύνεσθαι
Lemmas: καί γονεύς καί ἀδελφός εἰ ὁ ὅπως μή ἀδικέω φυλακή ἔχω καί σῴζω καί οὗτος καί ἑαυτοῦ , καί νή Ζεύς γε , εἰ οὗτος αὐτός τύραννος εἰμί μέλλω καί Διονύσιος προσόμοιος οἷος τε εἰμί κωλύω καί παραιρέω λόγος ὁ πρᾶξις καί ὁ ἐκ ὁ νόμος ἄδεια ἅπας βεβαιόω , ἔπειτα οὐδείς σπουδαῖος οὗτος εἰμί φημί , οὐδέ ἐπαινέω χρή ὁ τοιοῦτος εἴτε τέχνη εἴτε μηδέ τέχνη λέγω δέω , ὅτι νή Ζεύς εἷς μέγας οὗτος εἰμί κακός ὁ ἀδικέω , ὁ δέ ἀδικέω πρᾶγμα οὐδείς ; ἆρα γε καί μέγας τις ἀμύνω ὁ ἐχθρός ἐάω ἀδικέω , καί σκοπέω ἐκ ὅστις τρόπος μηδέ ἄλλος δίκη παρά αὐτός λαμβάνω ; καί μήν ἄχρι μέν οὗτος ὁ λόγος αἴνιγμα ἄν λέγω τις οὗτος εἰμί , ἐπάγω δέ οὗτος [ καί ὑπό ὁ Πλάτων ] καί ἐξελέγχω καί λύω γε , οὐ ὁ εἴωθα καί ὁ αὐτός τρόπος ὁ ἄλλος αἴνιγμα δῆλος ἐκ ἄδηλος γίγνομαι , ἀλλά ὡς ἀληθής δῆλος ὅς ὁ σαθρός εἰμί αὐτός . φέρω δή καί οὗτος σκοπέω . οἴομαι γάρ ἐγώ ὥσπερ ἄπειμι ἐκμαρτυρία εἰμί . εἰμί δέ ἐκ ὁ μακρός ἐπιστολή . οὗτος μέν ὁ διάνοια τε καί τόλμα ἀπαίρω οἴκοθεν , οὐ ὅς τις δοξάζω , ἀλλά αἰσχύνω μέν ἐμαυτοῦ ὁ μέγας μή δοκέω ποτέ ἐμαυτοῦ παντάπασι λόγος μόνος ἄτεχνος εἰμί τις , ἔργον δέ οὐδείς ἄν ποτέ ἑκών ἀνθάπτομαι , κινδυνεύω δέ προδίδωμι πρῶτος μέν ὁ Δίων ξενία τε καί ἑταιρεία ἐν κίνδυνος ὄντως γίγνομαι οὐ μικρός , εἴτε οὖν πάσχω τις εἴτε ἐκπίπτω ὑπό Διονύσιος καί ὁ ἄλλος ἐχθρός ἔρχομαι πρός ἐγώ φεύγω καί ἀνέρομαι λέγω , Ὦ Πλάτων , ἥκω σύ φυγάς οὐ ὁπλίτης δέω οὐδέ ἱππεύς ἐνδεής γίγνομαι ἀμύνω
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 70
ῥητορικὴν ᾗ ταῦτα ἀνάκειται ; τίς ἂν ἦν μοι , φησὶ , πρὸς ταῦτα εὐσχήμων ἀπόκρισις ; πρὸς δʼ ἃ νῦν ἡμεῖς ἐρωτῶμεν , τίς ὦ πρὸς θεῶν ; μικρὸν δέ τι βούλομαι διαλαβεῖν , μή τις ὅλως οἰηθῇ με τοῖς λόγοις κατηγορεῖν Πλάτωνος , ἢ λέγειν κακῶς μετὰ ἀφορμῆς . ἐγὼ γὰρ οὔτʼ αὐτὸς ἔγκλημα δή που τοῦτο ποιοῦμαι εἴ ποι καὶ ὁπωσοῦν ᾠήθη δεῖν Πλάτων ἐλθεῖν ἡστινοσοῦν ἕνεκα αἰτίας οὔθʼ ὅστις ἄλλος προφέρει τι τοιοῦτον εὖ φρονεῖν ἡγοῦμαι , οὔθʼ ὅλως ἔξω τῶν εἰς τὸν λόγον ἡκόντων οὐδὲν περιεργάζομαι , μὴ τοσούτου μηδὲν ἄξιον ἔστω νικητήριον , ἀλλʼ ἃ αὐτὸς ἔπραξε καὶ τίνων ἔπραξε χάριν αὐτὸς καθαρῶς εἴρηκε , ταῦτα συμβαίνειν φημὶ τοῖς ὑπὲρ τῆς ῥητορικῆς λόγοις · καὶ τοσούτῳ δέω κακίζειν ἐκεῖνον τούτοις , ὥστʼ εἰ δεῖ καὶ τοῦτʼ εἰπεῖν , καὶ ἐν αὐτοῖς τούτοις σεμνύνειν αὐτὸν ἡγοῦμαι , εἰ τούτων ἐκείνοις ὑπεναντίως ἐχόντων μὴ τὰ ἔργα μηδὲ τὰς πράξεις αὐτοῦ διαβάλλω , ἀλλʼ ἐκ τοῦ βίου καὶ τῶν ἔργων ἃ μεθʼ ἡμῶν καὶ ὧν ἡμεῖς ἀξιοῦμεν εἶναι τίθημι , ταῦθʼ ἑτέρως ἔχοντα ἢ ὥς τις πιστεύσειεν ἀποφαίνω . ὅτε τοίνυν ἑώρα Δίωνα παρασκευαζόμενον καὶ πράττοντα ὅπως δίκην ὧν ἔπαθε λήψεται , πότερόν ποτε ἐᾶν καὶ παρʼ οὐδὲν ἄγειν ἐπιστέλλων αὐτῷ φαίνεται καὶ ὡς , εἰ μισεῖ τὸν Διονύσιον καὶ κακόνουν εἶναι ὑπολαμβάνει , χρὴ περιορᾶν καὶ συγχωρεῖν ὅπως τὰ μέγιστʼ ἀδικῶν ἐν τοῖς ἐσχάτοις ᾖ κακοῖς , ἢ πολὺ τοὐναντίον προτρέπων καὶ θεραπευτικὸν ἀξιῶν εἶναι ὅπως ὡς πλείστους τοὺς συμπράττοντας ἐπʼ αὐτὸν ἔχοι · καὶ τὸν μὲν Διονύσιον πάντως ἐχθρὸν τιθεὶς , τὸ δὲ ὅπως ἀμυνεῖται συμβουλεύων σκοπεῖν καὶ τό γʼ ἐφʼ αὑτῷ συμπράττων , τὸ συμπλεῖν καὶ συστρατεύειν μόνον ἐξαρνούμενος · ὡς ἐπειδήπερ αὐτὸν ἔχων ὁ Διονύσιος ᾐδέσθη τότε καὶ οὐκ ἀπέκτεινεν , οὐχὶ
Lemmas: ῥητορική ὅς οὗτος ἀνάκειμαι ; τίς ἄν εἰμί ἐγώ , φημί , πρός οὗτος εὐσχήμων ἀπόκρισις ; πρός δέ ὅς νῦν ἐγώ ἐρωτάω , τίς ὦ πρός θεός ; μικρός δέ τις βούλομαι διαλαμβάνω , μή τις ὅλος οἴομαι ἐγώ ὁ λόγος κατηγορέω Πλάτων , ἤ λέγω κακός μετά ἀφορμή . ἐγώ γάρ οὔτε αὐτός ἔγκλημα δή που οὗτος ποιέω εἰ ποι καί ὁπωσοῦν οἴομαι δέω Πλάτων ἔρχομαι ὅστις ἕνεκα αἰτία οὔτε ὅστις ἄλλος προφέρω τις τοιοῦτος εὖ φρονέω ἡγέομαι , οὔτε ὅλος ἔξω ὁ εἰς ὁ λόγος ἥκω οὐδείς περιεργάζομαι , μή τοσοῦτος μηδείς ἄξιος εἰμί νικητήριος , ἀλλά ὅς αὐτός πράσσω καί τίς πράσσω χάριν αὐτός καθαρός λέγω , οὗτος συμβαίνω φημί ὁ ὑπέρ ὁ ῥητορική λόγος · καί τοσοῦτος δέω κακίζω ἐκεῖνος οὗτος , ὥστε εἰ δέω καί οὗτος λέγω , καί ἐν αὐτός οὗτος σεμνύνω αὐτός ἡγέομαι , εἰ οὗτος ἐκεῖνος ὑπεναντίος ἔχω μή ὁ ἔργον μηδέ ὁ πρᾶξις αὐτός διαβάλλω , ἀλλά ἐκ ὁ βίος καί ὁ ἔργον ὅς μετά ἐγώ καί ὅς ἐγώ ἀξιόω εἰμί τίθημι , οὗτος ἕτερος ἔχω ἤ ὡς τις πιστεύω ἀποφαίνω . ὅτε τοίνυν ὁράω Δίων παρασκευάζω καί πράσσω ὅπως δίκη ὅς πάσχω λαμβάνω , πότερος ποτέ ἐάω καί παρά οὐδείς ἄγω ἐπιστέλλω αὐτός φαίνω καί ὡς , εἰ μισέω ὁ Διονύσιος καί κακόνοος εἰμί ὑπολαμβάνω , χρή περιοράω καί συγχωρέω ὅπως ὁ μέγας ἀδικέω ἐν ὁ ἔσχατος εἰμί κακός , ἤ πολύς ἐναντίος προτρέπω καί θεραπευτικός ἀξιόω εἰμί ὅπως ὡς πολύς ὁ συμπράσσω ἐπί αὐτός ἔχω · καί ὁ μέν Διονύσιος πάντως ἐχθρός τίθημι , ὁ δέ ὅπως ἀμύνω συμβουλεύω σκοπέω καί ὁ γε ἐπί ἑαυτοῦ συμπράσσω , ὁ συμπλέω καί συστρατεύω μόνος ἐξαρνέομαι · ὡς ἐπειδή αὐτός ἔχω ὁ Διονύσιος αἰδέομαι τότε καί οὐ ἀποκτείνω , οὐ
aelius-aristides.pro-s-pla-twna-peri-r-htorikh-s 72
ἀδικεῖν ἐπιχειροῦσι μὴ δεῖν ἐπιτρέπειν ; οὐδεὶς ἀντερεῖ δήπουθεν . οὐ γὰρ ἃ καὶ τελευτᾶν ὡραῖον ἤδη νομίζων εἶναι καὶ χαλεπὸν τὰς πολλὰς διαβολὰς ἐξελεῖν ἐκ πολλοῦ καὶ ὑπὸ πολλῶν συνειλεγμένας ὕστερον εἶπεν , οὐ ταῦτʼ ἐστὶν ἰσχυρὰ τεκμήρια τῆς ἐκείνου γνώμης , ἀλλʼ ἃ κωλύειν ἢ μὴ κύριος ὢν ἐφαίνετο ποιῶν . διὸ δὴ καὶ ἀσφαλῶς , φησὶν , ἀπῄει καὶ οὗτος καὶ ὁ ἑταῖρος · σχεδὸν γάρ τι τῶν οὕτω διακειμένων οὐδὲ ἅπτονται ἐν τῷ πολέμῳ , ἀλλὰ τοὺς προτροπάδην φεύγοντας μᾶλλον διώκουσι . τουτὶ γὰρ προσγέγονε πλέον ἐκ τούτων αὐτῷ , πάλιν σὺν τῷ Σωκράτει Πλάτωνος Πλάτωνα αὐτὸν συμμαρτυρῆσαι τῷ λόγῳ · τῶν οὕτω διακειμένων οὐ πάνυ τι ἅπτονται , ἀλλὰ τοὺς προτροπάδην φεύγοντας μᾶλλον διώκουσι . δηλονότι κἀν ταῖς πολιτείαις τῶν μὲν οὕτω διακειμένων ὡς ἀμύνεσθαι οὐ πάνυ τι ἅπτονται οἱ τὰ τοιαῦτα τηροῦντες , τοὺς δʼ ὑπείκοντας διώκουσιν . ὥστʼ εἰ τοὺς ἐν τοῖς πολέμοις ἀνδρείους ἐπαινεῖν εἰκὸς , καὶ τοὺς ἐνταῦθα τοιούτους . ὥστʼ εἰ μηδὲ διʼ ἓν ἄλλο , διὰ τοὺς συκοφάντας ἡ ῥητορικὴ καλόν . καὶ μὴν εἰ μὴ θαρροῦσι τοὺς τοιούτους ἀδικεῖν , ἄμφω χρηστὰ συμβαίνει καὶ τοῖς ἄρτι λόγοις ἀκόλουθα , μήτʼ αὐτὸν ἀδικεῖσθαι μήθʼ ἕτερον ἀδικεῖν ἐᾶν . ὁ τοίνυν καὶ μέχρι τοῦ Βαβυλωνίου πεδίου Κύρῳ συνανιὼν Ξενοφῶν ἐπὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ στρατεύοντι ἀδικήσαντα πρότερον , πῶς οὐ καὶ οὗτος οἴκοθεν ὢν Πλάτωνι μάρτυς ἡμῖν ἐστιν εἰς τοὺς παρόντας τουτουσὶ λόγους ; οὐ γὰρ ἐκεῖνό γε ἔστιν εἰπεῖν , ὡς ἐν μὲν τοῖς ὅπλοις καὶ ὑπὲρ τῶν ἀλλοτρίων εἰκός ἐστιν ἀμύνεσθαι τοὺς ἀδικεῖν
Lemmas: ἀδικέω ἐπιχειρέω μή δέω ἐπιτρέπω ; οὐδείς ἀντιλέγω δήπουθεν . οὐ γάρ ὅς καί τελευτάω ὡραῖος ἤδη νομίζω εἰμί καί χαλεπός ὁ πολύς διαβολή ἐξαιρέω ἐκ πολύς καί ὑπό πολύς συλλέγω ὕστερον λέγω , οὐ οὗτος εἰμί ἰσχυρός τεκμήριον ὁ ἐκεῖνος γνώμη , ἀλλά ὅς κωλύω ἤ μή κύριος εἰμί φαίνω ποιέω . διό δή καί ἀσφαλής , φημί , ἀπέρχομαι καί οὗτος καί ὁ ἑταῖρος · σχεδόν γάρ τις ὁ οὕτως διάκειμαι οὐδέ ἅπτω ἐν ὁ πόλεμος , ἀλλά ὁ προτροπάδην φεύγω μάλα διώκω . οὗτος γάρ προσγίγνομαι πολύς ἐκ οὗτος αὐτός , πάλιν σύν ὁ Σωκράτης Πλάτων Πλάτων αὐτός συμμαρτυρέω ὁ λόγος · ὁ οὕτως διάκειμαι οὐ πάνυ τις ἅπτω , ἀλλά ὁ προτροπάδην φεύγω μάλα διώκω . δηλονότι ἐν ὁ πολιτεία ὁ μέν οὕτως διάκειμαι ὡς ἀμύνω οὐ πάνυ τις ἅπτω ὁ ὁ τοιοῦτος τηρέω , ὁ δέ ὑπείκω διώκω . ὥστε εἰ ὁ ἐν ὁ πόλεμος ἀνδρεῖος ἐπαινέω ἔοικα , καί ὁ ἐνταῦθα τοιοῦτος . ὥστε εἰ μηδέ διά εἷς ἄλλος , διά ὁ συκοφάντης ὁ ῥητορικός καλός . καί μήν εἰ μή θαρσέω ὁ τοιοῦτος ἀδικέω , ἄμφω χρηστός συμβαίνω καί ὁ ἄρτι λόγος ἀκόλουθος , μήτε αὐτός ἀδικέω μήτε ἕτερος ἀδικέω ἐάω . ὁ τοίνυν καί μέχρι ὁ Βαβυλώνιος πεδίον Κῦρος συνάνειμι Ξενοφῶν ἐπί ὁ ἀδελφός αὐτός στρατεύω ἀδικέω πρότερος , πῶς οὐ καί οὗτος οἴκοθεν εἰμί Πλάτων μάρτυς ἐγώ εἰμί εἰς ὁ πάρειμι οὗτος λόγος ; οὐ γάρ ἐκεῖνος γε εἰμί λέγω , ὡς ἐν μέν ὁ ὅπλον καί ὑπέρ ὁ ἀλλότριος ἔοικα εἰμί ἀμύνω ὁ ἀδικέω