aelius-aristides.ars-rhetorica-sp 2.13.1.21
πάνυ δὲ καλὸν ἐν τοῖς ἀφελέσι τῶν λόγων τὸ τὰς πλάσεις ποιεῖν καὶ ἐνάργειαν θαυμαστὴν ἔχει , οἷον σὺ εἰ ἤθελες πλάσας εἰπεῖν , αὐτὸς δὲ προσῆλθε καὶ εἶπεν ὅτι κατὰ καιρὸν αὐτοῖς ἐντετυχηκὼς εἴη , ὁ δὲ Ξενοφῶν , εἰς καλόν γε ὑμῖν συντετύχηκα · καὶ γὰρ κόπτειν καὶ ἀρχὰς ποιεῖσθαι τῆς ἀφελείας ἐστίν . ἐν δὲ τοῖς τοιούτοις , ὅταν μὲν ἐξαλλάξῃς καὶ ἀπαρτίζων εἰς πολλὰς ἀρχὰς τὸν λόγον ἐπάγῃς , δοκεῖ τῆς καινοπρεπείας καὶ τῆς λεπτοτέρας ἰδέας εἶναι , οἷον ἐνταῦθα ἦν παρὰ τὴν ὁδὸν κρήνη ἡ Μίδου καλουμένη τοῦ Φρυγῶν βασιλέως , εἶτα ἄλλη ἀρχή , ἐπὶ ταύτῃ Μίδας τὸν σάτυρον ἐθήρασε , καὶ ἄλλη ἀρχή , ὁ [ δὲ ] τρόπος τῆς θηράσεως , οἴνῳ κίρνησιν αὐτήν . αἱ μὲν οὖν τοιαῦται ἀρχαὶ καὶ τὸ ὀρθοῦν συνεχῶς οὕτω τὸν λόγον τῆς λεπτοτέρας ἰδέας . τοῦ δὲ ἀρχαιοτέρου τρόπου ἀποτείναντα μιᾷ διεξόδῳ τοῦ λόγου τὸ πᾶν διεξελθεῖν · ἐνταῦθα ἦν παρὰ τὴν ὁδὸν κρήνη Μίδου καλουμένη τοῦ Φρυγῶν βασιλέως , ἐφʼ ᾗ λέγεται Μίδας τὸν σάτυρον θηρᾶσαι · καὶ ὁ τρόπος πῶς ; οἴνῳ κεράσας αὐτήν · ἀπὸ μιᾶς γὰρ ἀρχῆς εἰς ἓν τέλος συμπεπέρασται ὁ λόγος . καὶ ἔστι τοῦτο τοῦ Ξενοφῶντος τύπου . περὶ τῶν ἀφανῶν πολλάκις εἶπον ὅτι δεῖ ὡς ἐξ ἀκοῆς λέγειν . ἁρμόζει δὲ τοῦτο καὶ τῷ ἀφελεῖ λόγῳ , οἷον ἐλέγετο , καὶ ἐλέγετο Κύρῳ δοῦναι χρήματα πολλά . περὶ τῶν μυθωδῶν , οὐχ ὅτι ἐγένετο , ἀλλʼ ὅτι λέγεται γενέσθαι . εἴπομεν δὲ ὅτι καὶ αἱ καινοπρέπειαι τῆς ἀφελείας εἰσίν · οὐ χεῖρον οὖν κἀνταῦθα παραδείγματι χρήσασθαι , ὡς ἐν τῇ Ἀναβάσει Κύρου φησὶν ὁ Ξενοφῶν , τὰ Λύκαια ἔθυσε . πάνυ δὲ τοῦτο καινοπρεπὲς καὶ ἰδία τις σύνταξις τὰ Λύκαια ἔθυσε . τῷ γὰρ ὀνόματι τῆς ἑορτῆς οὕτω κέχρηται ὡς αὐτῷ τῷ θυομένῳ , εἰπὼν τὸ γινόμενον κατὰ τοῦ ἐν ᾧ γίνεται καὶ διʼ ὃ γίνεται · θύειν μὲν γὰρ ἐν Λυκαίοις σύνηθες εἰπεῖν , θύειν δὲ τὰ Λύκαια τῆς καινοπρεπείας , οἷον εἰ σὺ λέγοις , ἔθυσε τὰ Παναθήναια καὶ ἔθυσε τὰ Ὀλύμπια · σύνηθές ἐστι λέγειν καὶ θῦσαι θυσίας . [ καὶ τοῦτο σύνηθές ἐστι λέγειν . ] εἰργασμένου δὲ λόγου ἐστὶ τὸ παρατιθέναι τὰ ἐκ τῶν τόπων , ποῦ καὶ τίνος πλησίον καὶ ὑπὸ τῶν , ὡς καὶ ἐν τῇ Ἀναβάσει ἔχει τῇ Κύρου , ἔστι δὲ καὶ μεγάλου βασιλέως βασίλεια ἐν Κελαιναῖς ἔρυμνα ἐπὶ ταῖς πηγαῖς τοῦ Μαρσύου ποταμοῦ ὑπὸ τῇ ἀκροπόλει . εἶτα ἡ αὐτὴ ἐπανάληψις , ὡς εἶναι καὶ ἄλλην ἀρχήν , ῥεῖ δὲ οὗτος καὶ διὰ τῆς πόλεως καὶ εἰσβάλλει εἰς τὸν Μαίανδρον ποταμόν . καὶ ἄλλο πάλιν ἐκ τοῦ τόπου ἔνδοξον , ἐνταῦθα λέγεται Ἀπόλλων ἐκδεῖραι Μαρσύαν ἐρίσαντά οἱ περὶ σοφίας . ἐκεῖνο μὲν οὖν , ὡς προείπομεν , εἰδέναι δεῖ ἐπὶ τῶν μύθων , ὅτι εἰσάγεται οὐχ ὡς ἐγένετο , ἀλλʼ ὅτι λέγεται γενέσθαι . εἶτα καὶ ἐκεῖνο εἰδέναι δεῖ , ὅτι ἀρχαῖος τρόπος , ἐπειδὰν καὶ σφόδρα ἐπὶ ἐνδόξων πραγμάτων ᾖ , οὐκ ἔχει τὴν αὐτὴν περιέργειαν ἐν ἑαυτῷ , ἀλλʼ ἐξαρκεῖ αὐτῷ τὰ πράγματα εἰπεῖν καὶ ὃν τρόπον ἐπράχθη , μηδὲν περιειργασμένον αὐτοῖς · τὸ γὰρ περιεργάζεσθαι καὶ διατρίβειν ἐν αὐτοῖς ἐνδόξοις οὖσι , τοῦτο ἀπάγει τὸν λόγον ἀπὸ τοῦ τύπου τοῦ ἀρχαίου . ἐνταῦθα λέγεται , μή τι εἶπεν , ἐνταῦθά ἐστι Μαρσύας αὐλητής , Φρὺξ τὸ γένος , ᾧ τοσοῦτον ἐπῄει φρονεῖν . διατριβὴ γὰρ γίνεται καὶ περιέργεια . κἀκεῖνο δὲ ὅρα · ἀνέστρεψε γὰρ τὴν τάξιν · τὸ μὲν γὰρ πρῶτον ἦν εἰπεῖν ὅτι ἤρισεν , εἶτα ὅτι ἡττήθη , εἶτα τί ἔπαθε , τὰ δὲ τοιαῦτα , ὅταν ἀναστρέψῃς τὴν τάξιν καὶ τὸ τελευταῖον πρῶτον θῇς , εἶτα οὕτως ἐφεξῆς τὰ πρὸ τούτου , τάχος ποιήσεις τῷ λόγῳ καὶ κάλλος · ὅταν εἰπόντος ὃ ἔπαθεν ὁ λόγος χητήσῃ διὰ τί ἔπαθεν · ἐρίσας οὐ περὶ αὐλητικῆς ἢ μουσικῆς , ἀλλὰ περὶ σοφίας . καὶ τὸ δέρμα ἄλλος μὲν ἂν εἶπεν ὅτι κρέμαται , ἀλλὰ πάλιν νεαροπρεπές · οὗτος δὲ καὶ τὸ δέρμα κρεμάσαι ἐν τῷ ἄντρῳ , ὅθεν αἱ πηγαί . εἶτα ὡς ἀναγκαῖον καὶ οὐ περιειργασμένον , διὰ δὲ τοῦτο ὁ ποταμὸς καλεῖται Μαρσύας . ὅρα δὲ καὶ ἐν τούτῳ τὴν ἐγκράτειαν τῶν ἀρχαίων · οὐ γὰρ εἶπε τὸ πάθημα διʼ ὃ τοὔνομα προσέθηκεν τὸ τοῦ Μαρσύου τῷ ποταμῷ , ἢ τὴν συμφορὰν τοῦ αὐλητοῦ · οὐδὲν γὰρ τούτων Ξενοφῶν ποιεῖ , ἀλλʼ ἀρκεῖ αὐτῷ τοσοῦτον μόνον , διὰ δὲ τοῦτο ὁ ποταμὸς καλεῖται Μαρσύας . εἶτα ἄλλη ἀρχὴ ἐξ ἐνδόξου , ἐνταῦθα Ξέρξης , ὅτε ἐκ τῆς Ἑλλάδος ἡττηθεὶς τῇ μάχῃ ἀπεχώρει . ὅρα καὶ ἐνταῦθα τὴν ἐγκράτειαν · οὔτε γὰρ Σαλαμὶς ἐνταῦθα οὔτε στόλος καὶ πλῆθος πεζῶν καὶ τριήρων , οὐδὲ ὅπως ἡττήθη , οὐδὲ ὅπως ἔφυγεν , οὐδὲ ἄλλο οὐδέν , τοσούτων ὄντων τῶν προσόντων Ξέρξῃ , ἀλλὰ ψιλὸν ὅτε ἐκ τῆς Ἑλλάδος . μεμάθηκας οὖν ὅπως οἱ ἀρχαῖοι ἐπεξέρχονται καὶ ὅση ἐν τούτοις ἐγκράτεια .
Lemmas: πάνυ δέ καλός ἐν ὁ ἀφελής ὁ λόγος ὁ ὁ πλάσις ποιέω καί ἐνάργεια θαυμαστός ἔχω , οἷος σύ εἰ ἐθέλω πλάσσω λέγω , αὐτός δέ προσέρχομαι καί λέγω ὅτι κατά καιρός αὐτός ἐντυγχάνω εἰμί , ὁ δέ Ξενοφῶν , εἰς καλός γε σύ συντυγχάνω · καί γάρ κόπτω καί ἀρχή ποιέω ὁ ἀφέλεια εἰμί . ἐν δέ ὁ τοιοῦτος , ὅταν μέν ἐξαλλάσσω καί ἀπαρτίζω εἰς πολύς ἀρχή ὁ λόγος ἐπάγω , δοκέω ὁ καινοπρέπεια καί ὁ λεπτός ἰδέα εἰμί , οἷος ἐνταῦθα εἰμί παρά ὁ ὁδός κρήνη ὁ Μίδας καλέω ὁ Φρύξ βασιλεύς , εἶτα ἄλλος ἀρχή , ἐπί οὗτος Μίδας ὁ σάτυρος θηράω , καί ἄλλος ἀρχή , ὁ [ δέ ] τρόπος ὁ θήρασις , οἶνος κιρνάω αὐτός . ὁ μέν οὖν τοιοῦτος ἀρχή καί ὁ ὀρθόω συνεχής οὕτως ὁ λόγος ὁ λεπτός ἰδέα . ὁ δέ ἀρχαῖος τρόπος ἀποτείνω εἷς διέξοδος ὁ λόγος ὁ πᾶς διεξέρχομαι · ἐνταῦθα εἰμί παρά ὁ ὁδός κρήνη Μίδας καλέω ὁ Φρύξ βασιλεύς , ἐπί ὅς λέγω Μίδας ὁ σάτυρος θηράω · καί ὁ τρόπος πῶς ; οἶνος κεράννυμι αὐτός · ἀπό εἷς γάρ ἀρχή εἰς εἷς τέλος συμπεπιρασ́σκω ὁ λόγος . καί εἰμί οὗτος ὁ Ξενοφῶν τύπος . περί ὁ ἀφανής πολλάκις λέγω ὅτι δέω ὡς ἐκ ἀκοή λέγω . ἁρμόζω δέ οὗτος καί ὁ ἀφελής λόγος , οἷος λέγω , καί λέγω Κῦρος δίδωμι χρῆμα πολύς . περί ὁ μυθώδης , οὐ ὅτι γίγνομαι , ἀλλά ὅτι λέγω γίγνομαι . λέγω δέ ὅτι καί ὁ καινοπρέπεια ὁ ἀφέλεια εἰμί · οὐ κακός οὖν ἐνταῦθα παράδειγμα χράω , ὡς ἐν ὁ Ἀνάβασις Κῦρος φημί ὁ Ξενοφῶν , ὁ Λύκαια θύω . πάνυ δέ οὗτος καινοπρεπής καί ἴδιος τις σύνταξις ὁ Λύκαια θύω . ὁ γάρ ὄνομα ὁ ἑορτή οὕτως χράω ὡς αὐτός ὁ θύω , λέγω ὁ γίγνομαι κατά ὁ ἐν ὅς γίγνομαι καί διά ὅς γίγνομαι · θύω μέν γάρ ἐν Λυκαῖος συνήθης λέγω , θύω δέ ὁ Λύκαια ὁ καινοπρέπεια , οἷος εἰ σύ λέγω , θύω ὁ Παναθήναια καί θύω ὁ Ὀλύμπιος · συνήθης εἰμί λέγω καί θύω θυσία . [ καί οὗτος συνήθης εἰμί λέγω . ] ἐργάζομαι δέ λόγος εἰμί ὁ παρατίθημι ὁ ἐκ ὁ τόπος , ποῦ καί τίς πλησίον καί ὑπό ὁ , ὡς καί ἐν ὁ Ἀνάβασις ἔχω ὁ Κῦρος , εἰμί δέ καί μέγας βασιλεύς βασίλεια ἐν Κελαιναί ἔρυμνον ἐπί ὁ πηγή ὁ Μαρσύας ποταμός ὑπό ὁ ἀκρόπολις . εἶτα ὁ αὐτός ἐπανάληψις , ὡς εἰμί καί ἄλλος ἀρχή , ῥέω δέ οὗτος καί διά ὁ πόλις καί εἰσβάλλω εἰς ὁ Μαίανδρος ποταμός . καί ἄλλος πάλιν ἐκ ὁ τόπος ἔνδοξος , ἐνταῦθα λέγω Ἀπόλλων ἐκδέρω Μαρσύας ἐρίζω ἕ περί σοφία . ἐκεῖνος μέν οὖν , ὡς προλέγω , οἶδα δέω ἐπί ὁ μῦθος , ὅτι εἰσάγω οὐ ὡς γίγνομαι , ἀλλά ὅτι λέγω γίγνομαι . εἶτα καί ἐκεῖνος οἶδα δέω , ὅτι ἀρχαῖος τρόπος , ἐπειδάν καί σφόδρα ἐπί ἔνδοξος πρᾶγμα εἰμί , οὐ ἔχω ὁ αὐτός περιέργεια ἐν ἑαυτοῦ , ἀλλά ἐξαρκέω αὐτός ὁ πρᾶγμα λέγω καί ὅς τρόπος πράσσω , μηδείς περιεργάζομαι αὐτός · ὁ γάρ περιεργάζομαι καί διατρίβω ἐν αὐτός ἔνδοξος εἰμί , οὗτος ἀπάγω ὁ λόγος ἀπό ὁ τύπος ὁ ἀρχαῖος . ἐνταῦθα λέγω , μή τις λέγω , ἐνταῦθα εἰμί Μαρσύας αὐλητής , Φρύξ ὁ γένος , ὅς τοσοῦτος ἐπέρχομαι φρονέω . διατριβή γάρ γίγνομαι καί περιέργεια . ἐκεῖνος δέ ὁράω · ἀναστρέφω γάρ ὁ τάξις · ὁ μέν γάρ πρῶτος εἰμί λέγω ὅτι ἐρίζω , εἶτα ὅτι ἡσσάομαι , εἶτα τίς πάσχω , ὁ δέ τοιοῦτος , ὅταν ἀναστρέφω ὁ τάξις καί ὁ τελευταῖος πρῶτος τίθημι , εἶτα οὕτως ἐφεξῆς ὁ πρό οὗτος , τάχος ποιέω ὁ λόγος καί κάλλος · ὅταν λέγω ὅς πάσχω ὁ λόγος τίχητημι διά τίς πάσχω · ἐρίζω οὐ περί αὐλητικός ἤ μουσική , ἀλλά περί σοφία . καί ὁ δέρμα ἄλλος μέν ἄν λέγω ὅτι κρεμάννυμι , ἀλλά πάλιν νεαροπρεπής · οὗτος δέ καί ὁ δέρμα κρεμάννυμι ἐν ὁ ἄντρον , ὅθεν ὁ πηγή . εἶτα ὡς ἀναγκαῖος καί οὐ περιεργάζομαι , διά δέ οὗτος ὁ ποταμός καλέω Μαρσύας . ὁράω δέ καί ἐν οὗτος ὁ ἐγκράτεια ὁ ἀρχαῖος · οὐ γάρ λέγω ὁ πάθημα διά ὅς ὄνομα προστίθημι ὁ ὁ Μαρσύας ὁ ποταμός , ἤ ὁ συμφορά ὁ αὐλητής · οὐδείς γάρ οὗτος Ξενοφῶν ποιέω , ἀλλά ἀρκέω αὐτός τοσοῦτος μόνος , διά δέ οὗτος ὁ ποταμός καλέω Μαρσύας . εἶτα ἄλλος ἀρχή ἐκ ἔνδοξος , ἐνταῦθα Ξέρξης , ὅτε ἐκ ὁ Ἑλλάς ἡσσάομαι ὁ μάχη ἀποχωρέω . ὁράω καί ἐνταῦθα ὁ ἐγκράτεια · οὔτε γάρ Σαλαμίς ἐνταῦθα οὔτε στόλος καί πλῆθος πεζός καί τριήρης , οὐδέ ὅπως ἡσσάομαι , οὐδέ ὅπως φεύγω , οὐδέ ἄλλος οὐδείς , τοσοῦτος εἰμί ὁ πρόσειμι Ξέρξης , ἀλλά ψιλός ὅτε ἐκ ὁ Ἑλλάς . μανθάνω οὖν ὅπως ὁ ἀρχαῖος ἐπεξέρχομαι καί ὅσος ἐν οὗτος ἐγκράτεια .