aelius-aristides.ars-rhetorica-sp 1.12.2.5
εἰδέναι δὲ χρὴ ὅτι τῶν μὲν συμβουλευτικῶν ζητημάτων αἱ ὑποθέσεις αἵδε , τὸ δίκαιον , τὸ συμφέρον , τὸ δυνατόν , τὸ ῥᾴδιον , τὸ ἀναγκαῖον , τὸ ἀκίνδυνον , τὸ καλόν , τὸ εὐσεβές , τὸ ὅσιον , τὸ ἡδὺ καὶ τὰ ἐναντία τούτοις . συνίσταται δὲ τὸ μὲν δίκαιον νόμῳ , φύσει , ἔθει , τὸ δὲ νόμῳ δίκαιον θεωρεῖται ἐν προστάξει καὶ ἐν ἀπαγορεύσει . τὸ δὲ συμφέρον συνίσταται ἐκ τόπων τεσσάρων , οὗτοι δέ εἰσιν οἵδε , τήρησις ὧν ἔχομεν ἀγαθῶν , ἐπίκτησις ὧν οὐκ ἔχομεν ἀγαθῶν , ἀποφυγὴ τῶν περιεστώτων κακῶν , κώλυσις τῶν ἐπιφερομένων κακῶν . τὸ δὲ δυνατὸν συνίσταται ἐκ προσώπων καὶ τῶν τούτοις προσφερομένων . τὸ δὲ ῥᾴδιον συνίσταται ἐκ τούτων , τοῦ ἐλαττόνων πόνων ἢ δαπάνης ἢ κινδύνων ἤ τινος ἄλλου τῶν τοιούτων πρὸς ἐναντίον δεῖσθαι . τὸ δὲ ἀναγκαῖον συνίσταται ἐκ τοῦ μὴ κατʼ ἔμφασιν ἄλλως πρᾶξαί τινα ἃ βούλεται ἢ ὡς ἂν ἡ ἀνάγκη προσαναγκάζῃ , ἐκ τοῦ μὴ [ προσαναγκάζεσθαι ] φόβους καὶ ταραχὰς καὶ λύπας καὶ τὸ ἐν ταῖς ἀνάγκαις βίαιον ἐκφυγεῖν ἄλλως πως ἢ οὕτως , ἢ ὡς ἡ ἀνάγκη προσαναγκάζει , ἐκ τοῦ ἀναγκαῖον αὐτὸ εἶναι πάντως ὁρίζεσθαι , οἷον τὸ ἀποθανεῖν . τὸ δὲ ἀκίνδυνον συνίσταται ἐκ τούτων , τοῦ μηδὲν δέος εἶναι παθεῖν μήτε ὑπὸ θεῶν μήτε ὑπὸ ἐχθρῶν μήτε ὑπὸ κρειττόνων τινῶν μήτε ὑπὸ τοῦ νόμου . τὸ δὲ καλὸν συνίσταται ὡς ὅρῳ περιλαβεῖν ἐκ τῶν ἐπαίνων τῶν ἀγαθῶν . ταῦτα δέ ἐστι τὸ εὐσεβές , αἱ τιμαί , οἱ ἔπαινοι , αἱ μνῆμαι , αἱ φιλίαι , αἱ πίστεις , τῶν προγόνων αἱ δόξαι , καὶ τὰ ὑπάρχοντα τοῖς ἔργοις , ἃ οὐ δεῖ καταισχύνειν , καὶ τὸ τηρεῖν τὰ πρέποντα ἐν τῷ βίῳ , οἷον εὐταξίαν , ἁπλότητα , ἀλήθειαν , φιλίαν · ὑπάρχοι δʼ ἂν εἰ πρὸς τούτοις συνίσταται τὸ καλὸν καὶ ἐκ τοῦ τὰ τῶν ἄλλων ἐπαινεῖν καὶ παραβάλλειν . καὶ ὅλως ὅσα κατὰ ἀρετὴν καὶ ἀρετῆς ἔργα · πάντα γὰρ ταῦτα τοῦ καλοῦ . ἀντίκειται δὲ τούτοις τὰ ἐναντία . τὸ δὲ εὐσεβὲς συνίσταται ἐκ τῆς φυσικῆς παρατηρήσεως τῶν πρὸς τοὺς θεοὺς δικαίων καὶ νομίμων . τὸ δὲ ὅσιον συνίσταται ἐκ τῆς τηρήσεως τῶν δικαίων τῶν πρὸς τὴν πατρίδα καὶ τὴν ταύτης πρόνοιαν , καὶ τοὺς γονεῖς καὶ εὐεργέτας καὶ παιδευτὰς καὶ τοὺς κατὰ γῆς . τὸ δὲ ἡδὺ συνίσταται ἐκ τῆς ἀπολαύσεως τῶν ἡδονῶν · τῶν δὲ ἡδονῶν αἱ μὲν γίνονται ἀπὸ γεύσεως , αἱ δὲ ἀπὸ ὄψεως , αἱ δὲ ἀπὸ ἀκοῆς , αἱ δὲ κατὰ διάνοιαν , ἃς μείζονας καὶ καθαρωτέρας εἶναι συμβέβηκε .
Lemmas: οἶδα δέ χρή ὅτι ὁ μέν συμβουλευτικός ζήτημα ὁ ὑπόθεσις ὅδε , ὁ δίκαιος , ὁ συμφέρω , ὁ δυνατός , ὁ ῥᾴδιος , ὁ ἀναγκαῖος , ὁ ἀκίνδυνος , ὁ καλός , ὁ εὐσεβής , ὁ ὅσιος , ὁ ἡδύς καί ὁ ἐναντίος οὗτος . συνίστημι δέ ὁ μέν δίκαιος νόμος , φύσις , ἔθος , ὁ δέ νόμος δίκαιος θεωρέω ἐν πρόσταξις καί ἐν ἀπαγόρευσις . ὁ δέ συμφέρω συνίστημι ἐκ τόπος τέσσαρες , οὗτος δέ εἰμί ὅδε , τήρησις ὅς ἔχω ἀγαθός , ἐπίκτησις ὅς οὐ ἔχω ἀγαθός , ἀποφυγή ὁ περιίστημι κακός , κώλυσις ὁ ἐπιφέρω κακός . ὁ δέ δυνατός συνίστημι ἐκ πρόσωπον καί ὁ οὗτος προσφέρω . ὁ δέ ῥᾴδιος συνίστημι ἐκ οὗτος , ὁ ἐλαχύς πόνος ἤ δαπάνη ἤ κίνδυνος ἤ τις ἄλλος ὁ τοιοῦτος πρός ἐναντίος δέω . ὁ δέ ἀναγκαῖος συνίστημι ἐκ ὁ μή κατά ἔμφασις ἄλλος πράσσω τις ὅς βούλομαι ἤ ὡς ἄν ὁ ἀνάγκη προσαναγκάζω , ἐκ ὁ μή [ προσαναγκάζω ] φόβος καί ταραχή καί λύπη καί ὁ ἐν ὁ ἀνάγκη βίαιος ἐκφεύγω ἄλλος πως ἤ οὕτως , ἤ ὡς ὁ ἀνάγκη προσαναγκάζω , ἐκ ὁ ἀναγκαῖος αὐτός εἰμί πάντως ὁρίζω , οἷος ὁ ἀποθνῄσκω . ὁ δέ ἀκίνδυνος συνίστημι ἐκ οὗτος , ὁ μηδείς δέος εἰμί πάσχω μήτε ὑπό θεός μήτε ὑπό ἐχθρός μήτε ὑπό κρατύς τις μήτε ὑπό ὁ νόμος . ὁ δέ καλός συνίστημι ὡς ὅρος περιλαμβάνω ἐκ ὁ ἔπαινος ὁ ἀγαθός . οὗτος δέ εἰμί ὁ εὐσεβής , ὁ τιμή , ὁ ἔπαινος , ὁ μνήμη , ὁ φιλία , ὁ πίστις , ὁ πρόγονος ὁ δόξα , καί ὁ ὑπάρχω ὁ ἔργον , ὅς οὐ δέω καταισχύνω , καί ὁ τηρέω ὁ πρέπω ἐν ὁ βίος , οἷος εὐταξία , ἁπλότης , ἀλήθεια , φιλία · ὑπάρχω δέ ἄν εἰ πρός οὗτος συνίστημι ὁ καλός καί ἐκ ὁ ὁ ὁ ἄλλος ἐπαινέω καί παραβάλλω . καί ὅλος ὅσος κατά ἀρετή καί ἀρετή ἔργον · πᾶς γάρ οὗτος ὁ καλός . ἀντίκειμαι δέ οὗτος ὁ ἐναντίος . ὁ δέ εὐσεβής συνίστημι ἐκ ὁ φυσικός παρατήρησις ὁ πρός ὁ θεός δίκαιος καί νόμιμος . ὁ δέ ὅσιος συνίστημι ἐκ ὁ τήρησις ὁ δίκαιος ὁ πρός ὁ πατρίς καί ὁ οὗτος πρόνοια , καί ὁ γονεύς καί εὐεργέτης καί παιδευτής καί ὁ κατά γῆ . ὁ δέ ἡδύς συνίστημι ἐκ ὁ ἀπόλαυσις ὁ ἡδονή · ὁ δέ ἡδονή ὁ μέν γίγνομαι ἀπό γεῦσις , ὁ δέ ἀπό ὄψις , ὁ δέ ἀπό ἀκοή , ὁ δέ κατά διάνοια , ὅς μέγας καί καθαρός εἰμί συμβαίνω .