aelius-aristides.ars-rhetorica-sp 1.1.2.2
ἢ ὅταν ἀποστάσεσί τις χρῆται , ἔστι δὲ ἡ φύσις τοῦ σχήματος τῆς ἀποστάσεως τοιάδε τις , ὅταν τοῦ συμπλέκειν κατὰ τὸ ἑξῆς καὶ συναρτᾶν ἀλλήλοις ἀποστάντες εἰς ἀρχὴν ἰδίαν ἐπανάγωμεν , ὥστε τὸ συνημμένον τῶν ἐννοημάτων χωρισθὲν ἀποστῆναι , ὡς ἐν τοῖς Φιλιππικοῖς ἐν τῷ κατὰ Φιλίππου τὸ μὲν κατασκευαζόμενον , δεινὰ ποιεῖ Φίλιππος · τάδε γὰρ ποιεῖ καὶ τάδε , οἷον Θετταλίαν καταδεδούλωται , αἱ δʼ ἐν Εὐβοίᾳ πόλεις ἤδη τυραννοῦνται , ἐφʼ Ἑλλήσποντον οἴχεται , πρότερον ἧκεν ἐπʼ Ἀμβρακίαν , Ἦλιν ἔχει τηλικαύτην πόλιν ἐν Πελοποννήσῳ . καὶ αὐξητικόν , καὶ τοιαῦτα ποιοῦντος οὐδεὶς κωλύει τῶν Ἑλλήνων , ἐν οἷς λέγει καὶ ταῦτα εἰδότες οἱ Ἕλληνες οὐ πέμπομεν πρέσβεις περὶ τούτων καὶ ἀγανακτοῦμεν · ἐν τέλει , ὥστʼ ἐκείνου ποιοῦντος τί αὐτοὶ ποιοῦμεν ; καὶ τὸ αὐξητικὸν ἐκ διαφορᾶς , καὶ ταῦτα τῶν προγόνων οὐχ ὅπως τοῖς βαρβάροις τι τούτων συγχωρούντων , ἀλλʼ οὐδὲ τῶν Ἑλλήνων τοῖς ἐνδοξοτάτοις , οὐ Λακεδαιμονίοις , οὐκ Ἀθηναίοις , οὐ τὰ τελευταῖα Θηβαίοις . εἶτα ἡ αἰτιολογία ἐπὶ πᾶσι τί οὖν τὸ αἴτιον τούτων ; ἐνταῦθα πρόσεχε ἤδη τῷ τῆς ἀποστάσεως σχήματι · σαφηνείας γάρ σοι ἕνεκα πρότερον πάντα ἐπεξῆλθον . εἰ μὲν συμπλέξας τὸ κατασκευαστικὸν νόημα ἐβούλετο ἐξενεγκεῖν , οὕτως ἂν ἐποίησεν , ὅτι ἐκεῖνοι μὲν τοὺς παρὰ τῶν ἄρχειν βουλομένων ἢ διαφθείρειν τὴν Ἑλλάδα χρήματα λαμβάνοντας ἅπαντες ἐμίσουν , οὗτος δὲ οὐχ οὕτως , ἀλλὰ διακόψας τὴν συμπλοκὴν τῶν νοημάτων καὶ ἀποστήσας ἀπὸ τοῦ συνῆφθαι αὐτὸν αὐτῷ , εἰς ἀρχὴν ἀναγαγὼν λέγει ἦν τι τότε , ἦν ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι ἐν ταῖς τῶν πολλῶν διανοίαις · τί ἦν τοῦτο ; τοὺς παρὰ τῶν ἄρχειν βουλομένων ἢ διαφθείρειν τὴν Ἑλλάδα χρήματα λαμβάνοντας ἅπαντες ἐμίσουν . εἶτα ἕτερον ἐγίνετό τι κατὰ τὸ σχῆμα , καίτοι ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ἐννόημα ὄν , ἐάν τε συμπλέξας εἴπω , τί οὖν τὸ αἴτιον τούτων ; ὅτι ἐκεῖνοι μὲν οὐχ οὕτως διενοοῦντο , ἐάν τε καὶ ἀποστάσει χρησάμενος ἐπαναγάγω , ἦν τι τότʼ , ἦν ἐν ταῖς τῶν πολλῶν διανοίαις . καὶ ἑτέρωθι δὲ ἐν ἐπαγγελίᾳ χρησάμενος λέξω δὲ μετὰ παρρησίας · καὶ γὰρ οὐδʼ ἂν ἄλλως δυναίμην , εἶτα ἀποστήσας ἐπάγει πάντες ὅσοι πώποτε ἐκπεπλεύκασι παρʼ ὑμῶν στρατηγοί . κἀκεῖνα δὲ ἀποστάσεως τὰ σχήματα . καλόν , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , καλὸν ἡ τῶν δημοσίων πραγμάτων φυλακή , κἀκεῖνο ἀντικείμενον τούτῳ , μιαρόν , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , μιαρὸν τὸ θηρίον καὶ ἄμικτον . οὐχ ὅτι δὲ καὶ ἄλλα μυρία θεωρήματα οὐ πρόσεστι καθʼ ἕκαστον τούτων τῶν θεωρημάτων , διὰ τοῦτο κατʼ εἶδος οὐχ ὑπεμνήσθην · καὶ γὰρ καὶ ἐπαναδίπλωσις ἐν ἐνίοις αὐτῶν γέγονε , καὶ καθόλου ἐξενήνεκται οὐκ ἐπὶ μέρους , ἀλλʼ ἡμῖν πρόκειται καθʼ ἓν ἕκαστον τῶν γενικῶν σχημάτων παραδεικνύναι , καὶ σὺ δὲ οὕτως ἠξίωσας . καὶ ὅλως δὲ ἐπὶ μιᾶς ἐννοίας πολλάκις πλείω συμπίπτει θεωρήματα , καὶ μάλιστα ὁπόσα αὐτῶν τῆς αὐτῆς ἐστι συγγενείας , καὶ ἐξ ὧν τελείως πᾶσι τοῖς αὐτοῦ μέρεσι κατεσκεύασται ὁ λόγος προσλαμβάνει , ἐννοίᾳ , σχήματι , ῥυθμῷ , λέξει . ἡμῖν δὲ νῦν ὁ λόγος περὶ αὐτοῦ μόνου τοῦ σχήματος , καὶ ταῦτα τοῦ κατʼ ἔννοιαν μόνου . καὶ ἄλλαι δέ εἰσιν ἀποστάσεις , οἷον οὐδὲν δεινόν , οὐδʼ ἐλεεινὸν Μειδίας πείσεται , ἐὰν ἴσα κτήσηται τοῖς πολλοῖς ὑμῶν , καὶ πάλιν πλούσιοι πολλοὶ συνεστηκότες , τὸ δοκεῖν τινες εἶναι διʼ εὐπορίαν προσειληφότες , καὶ πάλιν μισεῖ Μειδίας ἴσως ἐμέ .
Lemmas: ἤ ὅταν ἀπόστασις τις χράω , εἰμί δέ ὁ φύσις ὁ σχῆμα ὁ ἀπόστασις τοιόσδε τις , ὅταν ὁ συμπλέκω κατά ὁ ἑξῆς καί συναρτάω ἀλλήλων ἀφίστημι εἰς ἀρχή ἴδιος ἐπανάγω , ὥστε ὁ συνάπτω ὁ ἐννόημα χωρίζω ἀφίστημι , ὡς ἐν ὁ Φιλιππικός ἐν ὁ κατά Φίλιππος ὁ μέν κατασκευάζω , δεινός ποιέω Φίλιππος · ὅδε γάρ ποιέω καί ὅδε , οἷος Θεσσαλία καταδουλόω , ὁ δέ ἐν Εὔβοια πόλις ἤδη τυραννεύω , ἐπί Ἑλλήσποντος οἴχομαι , πρότερος ἥκω ἐπί Ἀμβρακία , Ἦλις ἔχω τηλικοῦτος πόλις ἐν Πελοπόννησος . καί αὐξητικός , καί τοιοῦτος ποιέω οὐδείς κωλύω ὁ Ἕλλην , ἐν ὅς λέγω καί οὗτος οἶδα ὁ Ἕλλην οὐ πέμπω πρέσβυς περί οὗτος καί ἀγανακτέω · ἐν τέλος , ὥστε ἐκεῖνος ποιέω τίς αὐτός ποιέω ; καί ὁ αὐξητικός ἐκ διαφορά , καί οὗτος ὁ πρόγονος οὐ ὅπως ὁ βάρβαρος τις οὗτος συγχωρέω , ἀλλά οὐδέ ὁ Ἕλλην ὁ ἔνδοξος , οὐ Λακεδαιμόνιος , οὐ Ἀθηναῖος , οὐ ὁ τελευταῖος Θηβαῖος . εἶτα ὁ αἰτιολογία ἐπί πᾶς τίς οὖν ὁ αἴτιος οὗτος ; ἐνταῦθα προσέχω ἤδη ὁ ὁ ἀπόστασις σχῆμα · σαφήνεια γάρ σύ ἕνεκα πρότερος πᾶς ἐπεξέρχομαι . εἰ μέν συμπλέκω ὁ κατασκευαστικός νόημα βούλομαι ἐκφέρω , οὕτως ἄν ποιέω , ὅτι ἐκεῖνος μέν ὁ παρά ὁ ἄρχω βούλομαι ἤ διαφθείρω ὁ Ἑλλάς χρῆμα λαμβάνω ἅπας μισέω , οὗτος δέ οὐ οὕτως , ἀλλά διακόπτω ὁ συμπλοκή ὁ νόημα καί ἀφίστημι ἀπό ὁ συνάπτω αὐτός αὐτός , εἰς ἀρχή ἀνάγω λέγω εἰμί τις τότε , εἰμί ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος ἐν ὁ ὁ πολύς διάνοια · τίς εἰμί οὗτος ; ὁ παρά ὁ ἄρχω βούλομαι ἤ διαφθείρω ὁ Ἑλλάς χρῆμα λαμβάνω ἅπας μισέω . εἶτα ἕτερος γίγνομαι τις κατά ὁ σχῆμα , καίτοι εἷς καί ὁ αὐτός ἐννόημα εἰμί , ἐάν τε συμπλέκω λέγω , τίς οὖν ὁ αἴτιος οὗτος ; ὅτι ἐκεῖνος μέν οὐ οὕτως διανοέω , ἐάν τε καί ἀπόστασις χράω ἐπανάγω , εἰμί τις τότε , εἰμί ἐν ὁ ὁ πολύς διάνοια . καί ἑτέρωθι δέ ἐν ἐπαγγελία χράω λέγω δέ μετά παρρησία · καί γάρ οὐδέ ἄν ἄλλος δύναμαι , εἶτα ἀφίστημι ἐπάγω πᾶς ὅσος πώποτε ἐκπλέω παρά σύ στρατηγός . ἐκεῖνος δέ ἀπόστασις ὁ σχῆμα . καλός , ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος , καλός ὁ ὁ δημόσιος πρᾶγμα φυλακή , ἐκεῖνος ἀντίκειμαι οὗτος , μιαρός , ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος , μιαρός ὁ θηρίον καί ἄμικτος . οὐ ὅτι δέ καί ἄλλος μυρίος θεώρημα οὐ πρόσειμι κατά ἕκαστος οὗτος ὁ θεώρημα , διά οὗτος κατά εἶδος οὐ ὑπομιμνῄσκω · καί γάρ καί ἐπαναδίπλωσις ἐν ἔνιοι αὐτός γίγνομαι , καί καθόλου ἐκφέρω οὐ ἐπί μέρος , ἀλλά ἐγώ πρόκειμαι κατά εἷς ἕκαστος ὁ γενικός σχῆμα παραδείκνυμι , καί σύ δέ οὕτως ἀξιόω . καί ὅλος δέ ἐπί εἷς ἔννοια πολλάκις πολύς συμπίπτω θεώρημα , καί μάλα ὁπόσος αὐτός ὁ αὐτός εἰμί συγγένεια , καί ἐκ ὅς τέλειος πᾶς ὁ αὐτός μέρος κατασκευάζω ὁ λόγος προσλαμβάνω , ἔννοια , σχῆμα , ῥυθμός , λέξις . ἐγώ δέ νῦν ὁ λόγος περί αὐτός μόνος ὁ σχῆμα , καί οὗτος ὁ κατά ἔννοια μόνος . καί ἄλλος δέ εἰμί ἀπόστασις , οἷος οὐδείς δεινός , οὐδέ ἐλεεινός Μειδίας πάσχω , ἐάν ἴσος κτάομαι ὁ πολύς σύ , καί πάλιν πλούσιος πολύς συνίστημι , ὁ δοκέω τις εἰμί διά εὐπορία προσλαμβάνω , καί πάλιν μισέω Μειδίας ἴσως ἐγώ .