मुलुकी देवानी (संहिता) ऐन, २०७४

: दफा ६४५, उपदफा (१): कसैले कुनै काम गर्न जिम्मा लिई वा कबुल गरिसकेपछि त्यस्तो काम पूरा नगरी मनासिब कारण बिना बीचैमा छोडन् हुँदैन। दफा ६४५, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिम कसैले बीचैमा काम छोडेमा त्यसको दायित्व काम छोड्ने व्यक्तिले व्यहोर्नु पर्नेछ। दफा ६४६: काम गर्नेलाई ज्याला मजुरी दिनु पर्ने : दफा ६४६, उपदफा (१): काम लगाउनेले काममा लगाए वापत दिनु पर्ने ज्याला मजुरी काम गर्ने व्यक्ति वा निजले मञ्जुरी गरेको अन्य कुनै व्यक्तिलाई दिनु पर्नेछ। दफा ६४६, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिम ज्याला मजुरी भुक्तानी हुनु अगावै काम गर्ने व्यक्तिको मृत्यु भएमा निजले पाउने ज्याला मजुरी निजको नजिकको हकवालाले पाउनेछ। दफा ६४७: हदम्याद : यस परिच्छेद अन्तर्गतका विषयमा मर्का पर्ने व्यक्तिले दफा ६४४ को हकमा मुद्दा गर्नु परेको कारण उत्पन्न भएको मितिले तीन महिनाभित्र र अन्य कुराको हकमा पैँतीस दिनभित्र नालिस गर्न सक्नेछ। दफा ६४८: अप्रत्यक्ष वा अर्ध करार भएको मानिने : दफा ६४८, उपदफा (१): यस भागको परिच्छेद-२ मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि कानूनी सम्बन्ध (जुरिडिकल रिलेशन) कायम हुन सक्ने कुनै निश्चित, कानूनसम्मत, स्वेच्छाक वा एकतर्फी काम कसैले गरेकोमा अप्रत्यक्ष करार वा अर्ध करार भएको मानिनेछ। दफा ६४८, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिम अप्रत्यक्ष वा अर्ध करार भएमा सोही तथ्यवाट यस परिच्छेद बमोजिम दायित्व सृजना हुनेछ। दफा ६४९: स्वेच्छाले अरूको सम्पत्तिको व्यवस्थापन गरेकोमा बीचैमा छोडन् नहुने (निगोशिओरम जेष्टिओ) : कसैले कुनै व्यक्तिको बन्द व्यापार वा सम्पत्ति त्यस्तो व्यक्तिको जानकारी वा अख्तियारी बिना आफूखुशीले व्यवस्थापन वा सञ्चालन गरेकोमा त्यस्तो बन्द व्यापार वा सम्पत्ति कायम रहेसम्म त्यस्तो व्यक्ति वा निजको हकदार वा प्रतिनिधिलाई जिम्मा नलगाई वा त्यस्तो व्यक्तिले नहटाएसम्म बीचैमा छोडन् हुँदैन। दफा ६५०: सम्पति जिम्मा लिनेले हेरविचार वा व्यवस्थापन गर्नुपर्ने : दफा ६५०, उपदफा (१): कसैले कसैको सम्पति हेरविचार वा व्यवस्थापन गर्न कुनै किसिमले जिम्मा लिएकोमा निजले असल नियतले आफ्नो सम्पति सरह हेरविचार वा व्यवस्थापन गर्नु पर्नेछ। दफा ६५०, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिम जिम्मा लिएको सम्पति जिम्मा लिने व्यक्तिले बदनियत चिताई लापरवाहीबाट हानि, नोक्सानी गरेमा निजले त्यसको क्षतिपूर्ति व्यहोनु पर्नेछ। दफा ६५१: अधिकार प्रत्यायोजन गर्नेले दायित्वबाट फुर्सद नपाउने : कसैले कुनै व्यक्तिबाट कुनै काम गर्न जिम्मेवारी पाएकोमा त्यस्तो व्यक्ति प्रतिको दायित्व प्रतिकूल नहुने गरी निजले त्यस्तो काम गर्न आफ्नो सबै वा कुनै अधिकार अर्को कुनै व्यक्तिलाई प्रत्यायोजन गरेको कारणबाट निज आफ्नो दायित्वबाट फुर्सद पाउने छैन। दफा ६५२: विपदको अवस्थामा सम्पति बचाएकोमा मनासिब खर्च दिनु पर्ने : कसैले आगलागी, बाढी, पहिरो, आँधी भूकम्प जस्ता विपद् भएको अवस्थामा सम्पति धनीको जानकारी बिना कुनै सम्पति बचाएमा वा संरक्षण गरेकोमा त्यस्तो सम्पति बचाउन वा संरक्षण गर्दा लागेको मनासिब खर्च त्यस्तो व्यक्तिलाई सम्पतिको धनीले शोधभर्ना गर्नु पर्नेछ। दफा ६५३: शोधभर्ना दाबी गर्न सक्ने : दफा ६५३, उपदफा (१): कुनै व्यक्तिलाई कुनै दायित्व पूरा गर्न कानूनले बाध्य नबनाएको भए तापनि निजले आफ्नै खर्चमा त्यस्तो दायित्व पूरा गरेको कारणबाट वा अन्य कुनै कारणबाट अर्को व्यक्तिलाई कुनै कुरा वा लाभ प्राप्त भएमा त्यसरी कुनै कुरा वा लाभ प्राप्त गर्ने व्यक्तिबाट त्यस वापत लागेको रकम दायित्व पूरा गर्ने व्यक्तिले शोधभर्ना दाबी गर्न पाउनेछ। दफा ६५३, उपदफा (२): उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि कसैले गैर कानूनी उद्देश्यले कुनै दायित्व पूरा गरेको रहेछ भने त्यस वापत शोधभर्ना दाबी गर्न पाइने छैन। दफा ६५४: पालनपोषण गरेकोमा मुलुकी देवानी (संहिता) ऐन, २०७४