मुलुकी देवानी (संहिता) ऐन, २०७४

गर्दा पारित भएको लिखितमा सम्पत्तिको मूल्य उल्लेख भएकोमा त्यस्तो मूल्य, मूल्य उल्लेख नभएकोमा प्रचलित बजार मूल्य बराबरको रकम र लिखित पारित गर्दा लागेको दस्तुर समेत धरौटी राखी त्यस्तो लिखित पारित गर्ने कार्यालयमा उजुरी दिनु पर्नेछ। दफा ४६०, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिम उजुरी प्राप्त भएमा लिखत पारित गर्ने कार्यालयले उजुरीकर्तालाई तारेखमा राखी हकसफा गरिदिनु पने व्यक्तिलाई बाटाका म्याद बाहेक सात दिनभित्र त्यस्तो कार्यालयमा हाजिर हुन म्याद पठाउनु पर्नेछ । दफा ४६०, उपदफा (३): उपदफा (२) बमोजिमको म्यादभित्र हकसफा गरिदिनु पने व्यक्ति उपस्थित भई हकसफा गरी दिन मञ्जुर गरेमा लिखत पारित गर्ने कार्यालयले उपदफा (१) बमोजिम धरौटी राखेको रकम निजलाई बुभाई हकसफा गरी दिनु पर्नेछ । दफा ४६०, उपदफा (४): उपदफा (२) बमोजिमको म्यादभित्र हकसफा गरिदिनु पने व्यक्ति उपस्थित भई हकसफा गरिदिन मञ्जुर नगरे पनि प्राप्त उजुरी, पारित भएको लिखत र कार्यालयको सेस्ताबाट हकसफा गरिदिनु पने देखिएमा लिखत पारित गर्ने कार्यालयले हकसफा गरिदिने निर्णय गर्नु पर्नेछ र हकसफा गरिदिनु पने नदेखिएमा हकसफा गरिदिनु नपने निर्णय गरी उजुरीकर्तालाई सोही बमोजिमको जानकारी दिनु पर्नेछ । दफा ४६०, उपदफा (५): उपदफा (२) बमोजिमको म्यादभित्र हकसफा गरिदिनु पने व्यक्ति उपस्थित हुन नआएमा म्याद नाघेपछि प्राप्त उजुरी, पारित भएको लिखत र कार्यालयको सेस्ताबाट हकसफा गरिदिनु पने देखिएमा लिखत पारित गर्ने कार्यालयले हकसफा गरी दिने निर्णय गरी हकसफा गरी पाउने सम्पति चलन गर्नु भनी हकसफा गरी पाउनेलाई चलन पूर्जी दिई हकसफा गरिदिनु पने व्यक्तिलाई उपदफा (१) बमोजिम धरौटी रहेको रकम लिन आउन सूचना पठाउनु पर्नेछ । दफा ४६०, उपदफा (६): उपदफा (२) बमोजिमको म्यादभित्र हकसफा गरिदिनु पने व्यक्ति उपस्थित भएपनि निजले त्यस्तो सम्पतिको बजार मूल्य प्रति असहमति जनाएमा लिखत पारित गर्ने कार्यालयले त्यस्तो सम्पतिको बजार मूल्य कायम गरी त्यस्तो बजार मूल्य बराबरको रकम हकसफा गरी दिने व्यक्तिलाई दिलाई हकसफा गरिदिनु पर्नेछ । दफा ४६०, उपदफा (७): उपदफा (६) बमोजिम हकसफा गर्ने सम्पतिको कायम गरिएको बजार मूल्यमा कुनै पक्षको सहमति नभएमा वा हकसफा गरिदिनु पने व्यक्ति म्यादभित्रै उपस्थित भई हकसफा गरिदिनु नपने कारण देखाएमा र त्यस्तो विषयमा प्रमाण बुभि इन्साफ गर्नु पने देखिएमा लिखत पारित गर्ने कार्यालयले पैँतीस दिनभित्र सम्बन्धित अदालतमा नालेस गर्न जानु भनी सुनाई दिनु पर्नेछ र त्यस्तोमा म्यादभित्रै अदालतमा नालेस परेकोमा अदालतको निर्णय बमोजिम र नालेस नपरेकोमा कार्यालयको निर्णय बमोजिम गर्नु पर्नेछ । दफा ४६०, उपदफा (८): उपदफा (४) बमोजिम हक्सफा नहुने निर्णय भई उजुरवालालाई रकम फिर्ता दिंदा उपदफा (१) बमोजिम धरौटी राखेको रकमको अढाई प्रतिशत रकम कट्टा गर्नु पर्नेछ। दफा ४६०, उपदफा (९): हक्सफा गरी पाउँ भनी निवेदन दिने व्यक्तिले पछि कुनै कारणले निखन्न नचाहेमा वा तारेख छाडेमा निजले राखेको धरौटी रकमको तीन प्रतिशत जरिबाना गरी त्यस्तो रकम धरौटी रकमबाट कटाई बाँकी रकम निजलाई फिर्ता दिनु पर्नेछ। दफा ४६१: हक्सफा भएकोमा अभिलेख अद्यावधिक गर्नु पर्ने : यस परिच्छेद बमोजिम हक्सफा हुने गरी सम्बन्धित कार्यालय वा अदालतबाट ठहर भएकोमा सोही बमोजिम त्यस्तो कार्यालयमा रहेको हक्सफा भएको सम्पत्ति सम्बन्धी अभिलेखमा अद्यावधिक गर्नु पर्नेछ। दफा ४६२: हदम्याद : यस परिच्छेद बमोजिम भए गरेको काम कारबाहीबाट मर्का पर्ने व्यक्तिले लिखत पारित भएको मितिले छ महिनासम्ममा थाहा पाएको मितिले पैतीस दिनभित्र नालिस दिन सक्नेछ। दफा ४६३: लिखत पारित भएको मानिने : कसैले यस परिच्छेद बमोजिम स्वीकृतिको लागि सम्बन्धित कार्यालयमा दाखिल गरेको कुनै लिखत त्यस्तो कार्यालयबाट स्वीकृत भएमा त्यस्तो लिखत मुलुकी देवानी (संहिता) ऐन, २०७४