नेपालको संविधान, २०७२

निर्वाचित भएको मितिले पाँच वर्षको हुनेछ । धारा ६३, उपधारा (२): उपधारा (१) बमोजिमको पदावधि समाप्त भएको राष्ट्रपतिले अर्को निर्वाचित राष्ट्रपतिले पदभार नसम्हालेसम्म यस संविधान बमोजिमको कार्य सम्पादन गर्नेछ । धारा ६४: राष्ट्रपतिको योग्यता: धारा ६४, उपधारा (१): देहायको योग्यता भएको व्यक्ति राष्ट्रपति हुनका लागि योग्य हुनेछः— धारा ६४, उपधारा (१), खण्ड (क): संघीय संसदको सदस्य हुन योग्य भएको, धारा ६४, उपधारा (१), खण्ड (ख): कम्तीमा पैतालिस वर्ष उमेर पूरा भएको, र धारा ६४, उपधारा (१), खण्ड (ग): कुनै कानूनले अयोग्य नभएको । धारा ६४, उपधारा (२): उपधारा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि दुई पटक राष्ट्रपति निर्वाचित भइसकेको व्यक्ति राष्ट्रपतिको निर्वाचनमा उम्मेदवार हुन सक्ने छैन । धारा ६५: राष्ट्रपतिको पद रिक्त हुने अवस्था: देहायको कुनै अवस्थामा राष्ट्रपतिको पद रिक्त हुनेछः— धारा ६५, खण्ड (क): निजले उपराष्ट्रपति समक्ष लिखित राजीनामा दिएमा, धारा ६५, खण्ड (ख): निजको विरुद्ध धारा १०१ बमोजिम महाभियोगको प्रस्ताव पारित भएमा, धारा ६५, खण्ड (ग): निजको पदावधि समाप्त भएमा, धारा ६५, खण्ड (घ): निजको मृत्यु भएमा । धारा ६६: राष्ट्रपतिको काम, कर्तव्य र अधिकार: धारा ६६, उपधारा (१): राष्ट्रपतिले यो संविधान वा संघीय कानून बमोजिम निजलाई प्राप्त अधिकारको प्रयोग र कर्तव्यको पालन गर्नेछ । धारा ६६, उपधारा (२): उपधारा (१) बमोजिम अधिकारको प्रयोग वा कर्तव्यको पालन गर्दा यो संविधान वा संघीय कानून बमोजिम कुनै निकाय वा पदाधिकारीको सिफारिसमा गरिने भनी किटानीसाथ व्यवस्था भएको कार्य बाहेक राष्ट्रपतिबाट सम्पादन गरिने अन्य जुनसुकै कार्य मन्त्रपरिषदको सिफारिस र सम्मतिबाट हुनेछ । त्यस्तो सिफारिस र सम्मति प्रधानमन्त्री मार्फत पेश हुनेछ । धारा ६६, उपधारा (३): उपधारा (२) बमोजिम राष्ट्रपतिको नाममा हुने निर्णय वा आदेश र तत्सम्बन्धी अधिकारपत्रको प्रमाणीकरण संघीय कानून बमोजिम हुनेछ । धारा ६७: उपराष्ट्रपति: धारा ६७, उपधारा (१): नेपालमा एक उपराष्ट्रपति रहनेछ । धारा ६७, उपधारा (२): राष्ट्रपतिको अनुपस्थितिमा राष्ट्रपतिबाट गरिने कार्यहरू उपराष्ट्रपतिबाट सम्पादन गरिनेछ । धारा ६७, उपधारा (३): निर्वाचन, मनोनयन वा नियुक्ति हुने राजनीतिक पदमा बहाल रहेको कुनै व्यक्ति उपराष्ट्रपतिको पदमा निर्वाचित भएमा निजको त्यस्तो पद स्वतः रिक्त हुनेछ । धारा ६८: उपराष्ट्रपतिको पद रिक्त हुने अवस्था : देहायको कुनै अवस्थामा उपराष्ट्रपतिको पद रिक्त हुनेछः— धारा ६८, खण्ड (क): निजले राष्ट्रपति समक्ष लिखित राजीनामा दिएमा, धारा ६८, खण्ड (ख): निजको विरुद्ध धारा १०१ बमोजिम महाभियोगको प्रस्ताव पारित भएमा, धारा ६८, खण्ड (ग): निजको पदावधि समाप्त भएमा, धारा ६८, खण्ड (घ): निजको मृत्यु भएमा । धारा ६९: उपराष्ट्रपति सम्बन्धी अन्य व्यवस्था : उपराष्ट्रपतिको योग्यता, निर्वाचन प्रक्रिया, पदावधि सम्बन्धी व्यवस्था राष्ट्रपतिको सरह हुनेछ । धारा ७०: राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति फरक फरक लिङ्ग वा समुदायको हुने : यस संविधान बमोजिम राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिको निर्वाचन फरक फरक लिङ्ग वा समुदायको प्रतिनिधित्व हुने गरी गर्नु पर्नेछ । धारा ७१: राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिको शपथ : राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिले आफ्नो कार्यभार सम्हाल्नु अघि संघीय कानून बमोजिम राष्ट्रपतिले प्रधान न्यायाधीश समक्ष र उपराष्ट्रपतिले राष्ट्रपति समक्ष पद तथा गोपनीयताको शपथ लिनु पर्नेछ । धारा ७२: राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिको पारिश्रमिक तथा सुविधा : राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिको पारिश्रमिक तथा अन्य सुविधा संघीय ऐन बमोजिम हुनेछ र त्यस्तो ऐन नबनेसम्म नेपाल सरकारले तोके बमोजिम हुनेछ । धारा ७३: राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिको कार्यालय : धारा ७३, उपधारा (१): राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिको कार्य सम्पादनका लागि छुट्टाछुटै कार्यालय रहनेछ । धारा ७३, नेपालको संविधान, २०७२