नेपालको संविधान, २०७२

(२): यो संविधान र अन्य कानूनको अधीनमा रही प्रदेशको शासन व्यवस्थाको सामान्य निर्देशन, नियन्त्रण र सञ्चालन गर्ने अभिभार प्रदेश मन्त्रपरिषदमा रहनेछ । धारा १६२, उपधारा (३): प्रदेशको कार्यकारिणी कार्यहरू प्रदेश सरकारका नाममा हुने छन् । धारा १६२, उपधारा (४): यो संविधानको अधीनमा रही प्रदेशको कार्यकारिणी अधिकार अनुसूची—६, अनुसूची—७ र अनुसूची—९ बमोजिमको सूचीमा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ । धारा १६२, उपधारा (५): उपधारा (३) बमोजिम प्रदेश सरकारको नाममा हुने निर्णय वा आदेश र तत्सम्बन्धी अधिकारपत्रको प्रमाणीकरण प्रदेश कानून बमोजिम हुनेछ । धारा १६३: प्रदेश प्रमुख सम्बन्धी व्यवस्था: धारा १६३, उपधारा (१): प्रत्येक प्रदेशमा नेपाल सरकारको प्रतिनिधिको रूपमा प्रदेश प्रमुख रहनेछ । धारा १६३, उपधारा (२): राष्ट्रपतिले प्रत्येक प्रदेशका लागि एक प्रदेश प्रमुख नियुक्ति गर्नेछ । धारा १६३, उपधारा (३): राष्ट्रपतिले पदावधि समाप्त हुनुभन्दा अगावै निजलाई पदमुक्त गरेमा बाहेक प्रदेश प्रमुखको पदावधि पाँच वर्षको हुनेछ । धारा १६३, उपधारा (४): एउटै व्यक्ति एक पटकभन्दा बढी एकै प्रदेशमा प्रदेश प्रमुख हुन सक्ने छैन । धारा १६४: प्रदेश प्रमुखको योग्यता: देहायको योग्यता भएको व्यक्ति प्रदेश प्रमुख हुनका लागि योग्य हुनेछ:— धारा १६४, खण्ड (क): संघीय संसदको सदस्य हुन योग्य भएको, धारा १६४, खण्ड (ख): पैँतीस वर्ष उमेर पूरा भएको, र धारा १६४, खण्ड (ग): कुनै कानूनले अयोग्य नभएको । धारा १६५: प्रदेश प्रमुखको पद रिक्त हुने अवस्था : धारा १६५, उपधारा (१): देहायको कुनै अवस्थामा प्रदेश प्रमुखको पद रिक्त हुनेछः— धारा १६५, उपधारा (१), खण्ड (क): निजले राष्ट्रपति समक्ष लिखित राजीनामा दिएमा, धारा १६५, उपधारा (१), खण्ड (ख): निजको पदावधि समाप्त भएमा वा सो अगावै राष्ट्रपतिले निजलाई पदमुक्त गरेमा, धारा १६५, उपधारा (१), खण्ड (ग): निजको मृत्यु भएमा । धारा १६५, उपधारा (२): कुनै प्रदेशको प्रदेश प्रमुखको पद रिक्त भएको अवस्थामा प्रदेश प्रमुखको नियुक्ति नभएसम्मका लागि राष्ट्रपतिले अर्को कुनै प्रदेशको प्रदेश प्रमुखलाई त्यस्तो प्रदेशको समेत कामकाज गर्ने गरी तोक्न सक्नेछ । धारा १६६: प्रदेश प्रमुखको काम, कर्तव्य र अधिकार : धारा १६६, उपधारा (१): प्रदेश प्रमुखले यो संविधान वा कानून बमोजिम निजलाई प्राप्त अधिकारको प्रयोग र कर्तव्यको पालन गर्नेछ । धारा १६६, उपधारा (२): उपधारा (१) बमोजिम अधिकारको प्रयोग गर्दा वा कर्तव्यको पालन गर्दा यो संविधान वा कानून बमोजिम कुनै निकाय वा पदाधिकारीको सिफारिसमा गरिने भनी किटानीसाथ व्यवस्था भएको कार्य बाहेक प्रदेश प्रमुखबाट सम्पादन गरिने अन्य जुनसुकै कार्य प्रदेश मन्त्रपरिषदको सिफारिस र सम्मतिबाट हुनेछ । त्यस्तो सिफारिस र सम्मति मुख्यमन्त्री मार्फत पेश हुनेछ । धारा १६६, उपधारा (३): उपधारा (२) बमोजिम प्रदेश प्रमुखको नाममा हुने निर्णय वा आदेश र तत्सम्बन्धी अधिकारपत्रको प्रमाणीकरण प्रदेश कानून बमोजिम हुनेछ । धारा १६७: प्रदेश प्रमुखको शपथ : प्रदेश प्रमुखले आफ्नो कार्यभार सम्हाल्नु अघि संघीय कानून बमोजिम राष्ट्रपति समक्ष पद तथा गोपनीयताको शपथ लिनु पर्नेछ । धारा १६८: प्रदेश मन्त्रपरिषदको गठन : धारा १६८, उपधारा (१): प्रदेश प्रमुखले प्रदेश सभामा बहुमत प्राप्त संसदीय दलको नेतालाई मुख्यमन्त्री नियुक्त गर्नेछ र निजको अध्यक्षतामा प्रदेश मन्त्रपरिषदको गठन हुनेछ । धारा १६८, उपधारा (२): उपधारा (१) बमोजिम प्रदेश सभामा कुनै पनि दलको स्पष्ट बहुमत नरहेको अवस्थामा प्रदेश सभामा प्रतिनिधित्व गर्ने दुई वा दुई भन्दा बढी दलहरूको समर्थनमा बहुमत प्राप्त गर्न सक्ने प्रदेश सभाको सदस्यलाई प्रदेश प्रमुखले मुख्यमन्त्री नियुक्त गर्नेछ । धारा १६८, उपधारा (३): प्रदेश सभाको निर्वाचनको अन्तिम परिणाम घोषणा भएको मितिले तीस नेपालको संविधान, २०७२