chhatramani/nepal_legal_text_corpus_v1 huggingface dataset:
मुलुकी अपराध संहिता, २०७४

आक्रमण रोक्न तत्काल प्रतिकार गर्नु परेकोमा। दफा २७: मामुली हानि, नोकसानी भएकोमा कसूर नहुने: साधारण समझको व्यक्तिले गरेको मामुली किसिमको हानि, नोकसानीलाई कसूर मानिने छैन। दफा २८: बालबालिकाबाट गराएको कसूरमा उमेर पुगेकोलाई सजाय हुने: कसैले कुनै बालबालिकालाई फकाई, सिकाई वा प्रभावमा पारी कुनै कसूर गर्न लगाएको रहेछ भने दफा २९: निरपेक्ष दायित्व (स्ट्रीक्ट लायबिलिटि) हुने कसूरमा आपराधिक मनसाय परीक्षण नहुने: यस संहिता वा कानून बमोजिम निरपेक्ष आपराधिक दायित्व हुने कसूरमा त्यस्तो कसूर मनसायपूर्वक गरेको हो वा होइन भन्ने कुरा परीक्षण हुने छैन। दफा ३०: सङ्गठित संस्थाबाट भएको कसूरमा काम गर्ने गराउनेको आपराधिक दायित्व हुने: कुनै फर्म, कम्पनी वा सङ्गठित संस्थाले यस संहिता वा कानून बमोजिम कसूर मानिने कुनै काम गरेको वा गराएकोमा जसले त्यस्तो काम गरे वा गराएको हो सोही व्यक्ति जिम्मेवार हुनेछ र त्यस्तो व्यक्ति किटान हुन नसकेमा फर्मको हकमा त्यस्ता काम गर्ने सम्बन्धित धनी वा हिस्सेदारहरु र कम्पनी वा सङ्गठित संस्था भए त्यस्तो काम गर्ने वा गराउने सञ्चालक, प्रबन्ध सञ्चालक, महाप्रबन्धक र त्यस्तो व्यक्ति पनि किटान हुन नसकेमा त्यस्तो संस्थाको कार्यकारी प्रमुखले आपराधिक दायित्व व्यहोर्नु पर्नेछ। दफा ३१: समूहबाट भएको कसूरमा सबै सदस्यलाई सजाय हुने: दुई वा दुईभन्दा बढी व्यक्तिको समूहबाट कुनै कसूर भएकोमा सो समूहका सबै सदस्यलाई त्यस्तो कसूरको सजाय हुनेछ। दफा ३२: अपराध पीडितलाई मुद्दाको कारबाहीको जानकारी र क्षतिपूर्ति पाउने हक हुने: दफा ३२, उपदफा (१): अपराध पीडितलाई आफू पीडित भएको मुद्दाको अनुसन्धान तथा कारबाही सम्बन्धी जानकारी पाउने हक हुनेछ। दफा ३२, उपदफा (२): अपराध पीडितलाई कानून बमोजिम सामाजिक पुनःस्थापना र क्षतिपूर्ति सहितको न्याय पाउने हक हुनेछ। दफा ३३: आपराधिक पडयन्त्र गर्न नहुने: दफा ३३, उपदफा (१): कसैले कुनै आपराधिक पडयन्त्र गर्न हुँदैन। दफा ३३, उपदफा (२): दुई वा दुईभन्दा बढी व्यक्तिहरुले कुनै कसूर गर्न वा गराउन मन्जुर गरी कुनै १ एकजना मात्र वा दुई वा दुईभन्दा बढी व्यक्तिहरुले कुनै कार्य गरेमा निजहरुले आपराधिक पडयन्त्र गरेको मानिने छ। दफा ३३, उपदफा (३): जघन्य वा गम्भीर प्रकृतिको कसूरको आपराधिक पडयन्त्र गर्ने वा गराउने व्यक्तिलाई यस संहितामा अन्यत्र छुटै सजायको व्यवस्था भएकोमा सोही बमोजिम र नभएकोमा देहाय बमोजिम सजाय हुनेछः— दफा ३३, उपदफा (३), खण्ड (क): आपराधिक पडयन्त्र बमोजिमको कसूर गरेको भए त्यस्तो कसूर गरे सरहको सजाय, दफा ३३, उपदफा (३), खण्ड (ख): आपराधिक पडयन्त्र बमोजिमको कसूर नभई अन्य कसूर भएकोमा त्यस्तो कसूर त्यस्तो पडयन्त्र कार्यान्वयनको सिलसिलामा वा त्यसैको सम्भावित परिणामस्वरूप भएको रहेछ भने त्यस्तो कसूर बापत हुने सजाय, दफा ३३, उपदफा (३), खण्ड (ग): आपराधिक पडयन्त्र बमोजिमको कसूरको अतिरिक्त अन्य कसूर पनि भएकोमा त्यस्तो कसूर पनि सोही पडयन्त्र कार्यान्वयनको सिलसिलामा वा त्यसैको सम्भावित परिणामस्वरूप भएको रहेछ भने त्यस्तो कसूरको समेत थप सजाय, दफा ३३, उपदफा (३), खण्ड (घ): आपराधिक पडयन्त्र गर्ने कार्य पूरा भई नसकेको भएमा त्यस्तो कसूरमा हुने सजायको आधा सजाय। दफा ३४: कसूर गर्ने उद्योग गर्न नहुने : दफा ३४, उपदफा (१): कसैले कुनै कसूर गर्ने उद्योग गर्न हुँदैन। दफा ३४, उपदफा (२): जुन कसूरको उद्योग भएको हो त्यस्तो कसूर हुन असम्भव भएमा पनि उद्योग गरेको मानिनेछ। दफा ३४, उपदफा (३): यस संहितामा अन्यथा व्यवस्था भएकोमा बाहेक कसूर गर्न उद्योग गर्ने वा गराउने व्यक्तिलाई त्यस्तो कसूरको लागि तोकिएको सजायको आधा सजाय हुनेछ। दफा ३५: दुरुत्साहन दिन नहुने : दफा ३५, उपदफा (१): कसैले कसैलाई कुनै मुलुकी अपराध संहिता, २०७४
मुलुकी अपराध संहिता, २०७४

कसूर गर्न दुरुत्साहन दिनु हुँदैन। दफा ३५, उपदफा (२): उपदफा (१) को प्रयोजनको लागि कसैले कसैलाई कुनै कसूर गर्न उकसाएमा निजले दुरुत्साहन दिएको मानिनेछ। दफा ३५, उपदफा (३): दुरुत्साहन दिने व्यक्तिलाई यस संहितामा छुट्टै सजायको व्यवस्था गरिएकोमा सोही बमोजिम र नगरिएकोमा देहाय बमोजिम सजाय हुनेछः— दफा ३५, उपदफा (३), खण्ड (क): दुरुत्साहन दिए बमोजिम कसूर भएको भए निज स्वयंले कसूर गरे सरहको सजाय, दफा ३५, उपदफा (३), खण्ड (ख): दुरुत्साहन दिए बमोजिम कसूर भई नसकेकोमा सो कसूरका लागि तोकिएको सजायको आधा सजाय। दफा ३५, उपदफा (४): कुनै व्यक्तिलाई एउटा कसूर गर्न दुरुत्साहन दिएकोमा त्यस्तो व्यक्तिले त्यस्तो दुरुत्साहनको प्रभाव वा सम्भावित परिणाम स्वरूप कुनै अर्को कसूर गरेमा दुरुत्साहन दिने व्यक्तिलाई त्यस्तो कसूर पनि निज स्वयंले गरे सरह सजाय हुनेछ। दफा ३६: मतियार हुन नहुने : दफा ३६, उपदफा (१): कुनै व्यक्ति कुनै कसूरको मतियार हुनु हुँदैन। दफा ३६, उपदफा (२): कुनै कसूर गर्ने नियतले त्यस्तो कसूर वा अन्य कसूर गर्न सहयोग पुर्याउने वा कसूर गरिसकेपछि कसूरदारलाई भगाउने, लुकाउने वा कसूर गर्न वा गराउन साधन उपलब्ध गराउने वा अन्य कुनै किसिमले सहयोग पुर्याउने व्यक्ति मतियार मानिनेछ। दफा ३६, उपदफा (३): मतियारलाई देहाय बमोजिम सजाय हुनेछः— दफा ३६, उपदफा (३), खण्ड (क): आपराधिक पडयन्त्रमा संलग्न भई कसूर गर्ने, साधन वा ठाँउ उपलब्ध गराइदिने, जसको बिरुद्ध कसूर गरिएको हो त्यस्तो व्यक्तिलाई निजी रक्षाको अधिकारबाट बञ्चित गराउने वा कसूर गर्न आदेश वा सल्लाह दिनेलाई त्यस्तो कसूर निजले गरे सरहको सजाय, दफा ३६, उपदफा (३), खण्ड (ख): खण्ड (क) मा लेखिएको बाहेक अन्य मतियार भए कसूर भए गरेको काममा निजको संलग्नताको मात्रा अनुसार त्यस्तो कसूर गरे बापत हुने सजायको बढीमा आधासम्म सजाय। दफा ३८: कसूरको गम्भीरता बढाउने अवस्था: यस संहिताको प्रयोजनका लागि देहायका अवस्थाहरु विद्यमान रहेमा कसूरको गम्भीरता बढाएको मानिने छः दफा ३८, खण्ड (क): राष्ट्रपति वा सरकार प्रमुख वा विदेशी राज्य प्रमुखको बिरुद्ध कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (ख): राष्ट्रपति वा सरकार प्रमुख वा विदेशी राज्य प्रमुखको उपस्थितिमा कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (ग): विश्वासको दुरुपयोग गरी कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (घ): कुनै सार्वजनिक पदको लाभ उठाई वा दुरुपयोग गरी कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (ङ): सार्वजनिक पद धारण गरेको व्यक्तिले आफ्नो पर्दीय कर्तव्य पालन गर्न लागेकोमा बाधा पुर्याउने वा निजलाई कुनै गैरकानूनी काम गर्न लगाउने नियतले कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (च): कुनै सरकारी कार्यालय, सार्वजनिक कार्यालय वा धार्मिक स्थलमा कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (छ): पाँच वा पाँचभन्दा बढी व्यक्तिहरु समूहमा आवङ्ग भई कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (ज): सार्वजनिक शान्ति खलबलिएको, बाढी, पहिरो, भूकम्प वा त्यस्तै प्रकृतिको दैवी प्रकोप भएको महामारी फैलिएको, अनिकाल परेको वा त्यस्तै किसिमको अन्य कुनै सङ्कटको लाभ लिई कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (झ): हातहतियार वा विषालु वा विफ्फोटक पदार्थ साथमा लिई वा प्रयोग गरी वा विद्युत प्रवाह गरी वा विद्युतीय उपकरण प्रयोग गरी कसूर गरेको वा हातहतियार वा विषालु वा विफ्फोटक पदार्थ लिएको मानिसको मद्दतबाट कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (ज): एक पटक कैद सजाय पाएको कसूरदारले पुनः कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (ट): कुनै पारितोषिक वा आश्वासन वा लाभ पाई वा लाभ पाउने प्रलोभनमा परी कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (ठ): आफ्नो संरक्षण वा नियन्त्रणमा रहेको व्यक्ति वा जिम्मामा रहेको सम्पत्तिको विरुद्ध कसूर गरेको, दफा मुलुकी अपराध संहिता, २०७४
मुलुकी अपराध संहिता, २०७४

३८, खण्ड (ड): कसैलाई यातना दिई वा क्रूर , अमानवीय वा अपमानजन्य व्यवहार गरी कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (ढ): एकै वारदातमा एकभन्दा बढी कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (ण): एकै वारदातमा एकभन्दा बढी व्यक्तिका विरुद्ध कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (त): कसैलाई अपहरण गरी वा शरीर बन्धक लिई कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (थ): थुना, हिरासत, कैद वा नियन्त्रणमा रहेको व्यक्ति विरुद्ध कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (द): कुनै व्यक्तिको सुरक्षाको कर्तव्य भएका व्यक्तिले आफूले सुरक्षा गर्नु पर्ने व्यक्तिको विरुद्ध कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (ध): कुनै जात, जाति वा सम्प्रदायको अस्तित्व नै विनाश गर्ने गरी जातिहत्या (जेनोसाइड) को उद्देश्यले कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (न): कुनै जात, जाति, धार्मिक वा साँस्कृतिक समुदाय विरुद्ध घृणा उत्पन्न गर्ने उद्देश्यले कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (प): मानवता विरुद्धको कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (फ): नियोजित वा सङ्कीर्ण रूपमा कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (ब): पचहत्तर वर्षमाथिको वृद्धावस्था वा शारीरिक वा मानसिक अस्वस्थताले गर्दा होस ठेगानमा नरहेको वा अपाङ्गताको कारणले आफ्नो बचाउ गर्न सक्ने स्थितिमा नभएको व्यक्ति वा बालबालिकाको विरुद्ध कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (भ): सवारी वा विमान दुर्घटना वा प्राकृतिक प्रकोप पर्दा उद्धार गर्ने काममा खटिंदा कसूर गरेको, दफा ३८, खण्ड (म): एकपटक कुनै कसूरबाट पीडित भैसकेको व्यक्तिका विरुद्ध सोही कसूरदारले अर्को कसूर गरेको। दफा ३९: कसूरको गम्भीरता घटाउने अवस्था: यस संहिताको प्रयोजनको लागि देहायका अवस्थाहरु विद्यमान रहेमा कसूरको गम्भीरता घटाएको मानिनेछः— दफा ३९, खण्ड (क): कसूरदारको उमेर अठार वर्षभन्दा कम वा पचहत्तर वर्षभन्दा माथि भएको, दफा ३९, खण्ड (ख): कसूरदारको कसूर गर्ने नियत नभएको, दफा ३९, खण्ड (ग): जुन व्यक्तिको विरुद्ध कसूर भएको छ त्यस्तो व्यक्तिले कसूरदारलाई कसूर हुनुभन्दा तत्कालअघि उत्तेजित गरेको वा धम्की दिएको, दफा ३९, खण्ड (घ): कसूरदार वा निजको कुनै नजिकको नातेदारका विरुद्ध गरिएको कुनै गम्भीर कसूरको प्रतिकारको रूपमा तत्कालै कसूर भएको, दफा ३९, खण्ड (ङ): कसूरदारले स्वेच्छाले कसूर स्वीकार गरेको वा त्यस्तो कसूर गरे बापत पश्चाताप गरेको, दफा ३९, खण्ड (च): कसूरदारले सम्बन्धित अधिकारी समक्ष आत्मसमर्पण गरेको, दफा ३९, खण्ड (छ): कसूरदारले आफूले गरेको कसूर स्वीकार गरी पीडितलाई क्षतिपूर्ति दिइसकेको वा दिन मञ्जुर गरेको, दफा ३९, खण्ड (ज): शारीरिक, मानसिक तथा अपाङ्गताको कारणले गर्दा कसूरदारको क्षमता हास भएको, दफा ३९, खण्ड (झ): पीडित पक्ष र समाजलाई हुन गएको हानि, नोकसानीको मात्रा उल्लेखनीय नदेखिएको, दफा ३९, खण्ड (ज): अदालतमा साँचो कुरा व्यक्त गरी न्यायिक प्रकृयामा सहयोग पुर्याएको, दफा ३९, खण्ड (ट): कसूर स्वीकार गरी भविष्यमा फौजदारी कसूर नगर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरेको, दफा ३९, खण्ड (ठ): कसैको बहकाउ वा दबावमा अपराध गरेको। दफा ४०: सजायका प्रकार : दफा ४०, उपदफा (१): यस संहितामा उल्लिखित कसूर गरे बापत हुने सजाय देहाय बमोजिम हुने छन्:— दफा ४०, उपदफा (१), खण्ड (क): जन्म कैद, दफा ४०, उपदफा (१), खण्ड (ख): कैद, दफा ४०, उपदफा (१), खण्ड (ग): जरिबाना, दफा ४०, उपदफा (१), खण्ड (घ): कैद र जरिबाना, दफा ४०, उपदफा (१), खण्ड (ङ): क्षतिपूर्ति, दफा ४०, उपदफा (१), खण्ड (च): जरिबाना वा क्षतिपूर्ति नतिरे बापतको कैद, दफा ४०, उपदफा (१), खण्ड (छ): कैदको सट्टा सुधार गृह वा सामुदायिक सेवा । दफा ४०, उपदफा (२): कानूनमा कुनै कसूर बापत सर्वस्वको सजाय हुने रहेछ भने यो संहिता प्रारम्भ भएपछि त्यस्तो कसूरमा सजाय मुलुकी अपराध संहिता, २०७४
मुलुकी अपराध संहिता, २०७४

गर्दा सर्वस्व हुने गरी सजाय गरिने छैन। दफा ४०, उपदफा (३): यस दफामा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि एक रूपैयाँभन्दा कम जरिबाना र एक दिनभन्दा कम कैद हुने गरी सजाय गरिने छैन। दफा ४१: जन्म कैद हुने : यस संहितामा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि देहायको कुनै कसूर गर्ने कसूरदारलाई जन्मकैदको सजाय गर्दा त्यस्तो कसूरदार जीवित रहेसम्म कैद गर्नु पर्नेछ:— दफा ४१, खण्ड (क): त्रूर यातना दिई वा निर्ममतापूर्वक ज्यान मारेको, दफा ४१, खण्ड (ख): वायुयान अपहरण गरी वा वायुयान विष्फोट गरी ज्यान मारेको, दफा ४१, खण्ड (ग): अपहरण गरी वा शरीरबन्धक लिई ज्यान मारेको, दफा ४१, खण्ड (घ): सार्वजनिक रूपमा उपभोग हुने पेय वा खाद्य पदार्थमा विष हाली ज्यान मारेको, दफा ४१, खण्ड (ङ): कुनै जात, जाति वा सम्प्रदायको अस्तित्व नै विनाश गर्ने गरी जातिहत्या (जेनोसाइड) गरेको वा गर्ने उद्देश्यले कसूर गरेको वा दफा ४१, खण्ड (च): जवर्जस्ती करणी गरी ज्यान मारेको। दफा ४२: जन्म कैदको गणना : दफा ४१ मा उल्लिखित अवस्थामा बाहेक जन्म कैदको सजाय गणना गर्दा पच्चीस वर्ष कैद सजाय हुने गरी गणना गर्नु पर्नेछ। दफा ४३: एकीकृत कसूर बापत थप सजाय हुने : दफा ४३, उपदफा (१): कुनै व्यक्तिले एउटै वारदातमा एकभन्दा बढी कसूर गरेमा त्यस्तो व्यक्तिले एकीकृत कसूर गरेको मानिनेछ। दफा ४३, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिमको एकीकृत कसूर गर्ने कसूरदारलाई सजाय गर्दा सबैभन्दा बढी सजाय हुने कसूर बापतको सजाय र त्यसपछिको अधिकतम सजाय हुने अर्को कसूर बापतको सजायको आधा सजाय थप गरी सजाय गर्नु पर्नेछ। दफा ४४: थप सजाय हुने : दफा ४४, उपदफा (१): जघन्य वा गम्भीर कसूरमा सजाय पाएको व्यक्तिले अर्को कसूर गरेमा निजले पछिल्लो पटक गरेको कसूरमा हुने सजायको दोब्बरसम्म सजाय हुनेछ। दफा ४४, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिमको कसूर बाहेक अन्य कसूरमा सजाय पाएको व्यक्तिले त्यस्तो सजाय भुक्तान गरेको पाँच वर्षभित्र अर्को कसूर गरेमा निजलाई पछिल्लो पटक गरेको सजायको दोब्बरसम्म सजाय हुनेछ। दफा ४५: बालबालिकालाई हुने सजाय : दफा ४५, उपदफा (१): कानून बमोजिम कसूर ठहरिने कुनै काम गर्ने व्यक्तिको उमेर त्यस्तो काम गर्दाका बखत दश वर्ष पुगेको रहेनछ भने निजलाई कुनै सजाय हुने छैन। दफा ४५, उपदफा (२): दश वर्ष वा दश वर्षभन्दा माथि र चौध वर्षभन्दा कम उमेर भएको व्यक्तिले कानून बमोजिम जरिबाना हुने कुनै कसूर गरेकोमा जरिबाना नगरी निजलाई सम्झाई बुझाई गर्नु पर्नेछ र कैद हुने कसूर गरेकोमा कसूर हेरी छ महिनासम्म कैद सजाय गर्न वा कैद नगरी बढीमा एक वर्षसम्म सुधार गृहमा राख सकिनेछ। दफा ४५, उपदफा (३): चौध वर्ष वा चौध वर्षभन्दा माथि र सोह वर्षभन्दा कम उमेरको व्यक्तिले ..... कुनै कसूर गरेमा निजलाई उमेर पुगेको व्यक्तिलाई कानून बमोजिम हुने सजायको आधा सजाय हुनेछ। दफा ४५, उपदफा (४): सोह वर्ष वा सोह वर्षभन्दा माथि र अठार वर्षभन्दा कम उमेरको व्यक्तिले ..... कुनै कसूर गरेमा निजलाई उमेर पुगेको व्यक्तिलाई कानून बमोजिम हुने सजायको दुई तिहाई सजाय हुनेछ। दफा ४५, उपदफा (५): उपदफा (२), १३ र (४) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि सोह वर्ष उमेर पूरा नभएका बालबालिकालाई सजाय गर्दा जघन्य कसूर, गम्भीर कसूर वा पटके रूपमा कसूर गरेकोमा बाहेक कैदको सजाय गर्नु हुँदैन। दफा ४६: जरिबाना बापत कैद गर्न सकिने : दफा ४६, उपदफा (१): कुनै कसूरदारलाई तोकिएको जरिबाना निजको सम्पत्तिबाट असूल मुलुकी अपराध संहिता, २०७४
मुलुकी अपराध संहिता, २०७४

उपर गरिनेछ। निजको कुनै सम्पत्ति नभएमा वा त्यसरी जरिबाना बापतको रकम निजबाट असूल उपर हुन नसकेमा निजलाई कैद गर्न सकिनेछ। दफा ४६, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिम कैद निर्धारण गर्दा देहाय बमोजिम गर्नु पर्नेछ:— दफा ४६, उपदफा (२), खण्ड (क): कैद र जरिबाना दुवै सजाय हुने ठहर भएको कसूरमा जरिबाना नतिरे बापतको कैद निर्धारण गर्दा दश वर्षभन्दा बढी नहुने गरी कैद गर्नु पर्नेछ। दफा ४६, उपदफा (२), खण्ड (ख): कैद वा जरिबानामध्ये कुनै वा दुवै सजाय हुन सक्ने कसूरमा जरिबाना मात्रको सजाय भई त्यस्तो जरिबाना नतिरे बापतको कैद निर्धारण गर्दा त्यस्तो कसूरमा हुन सक्ने कैदको उपल्लो हदको आधाभन्दा बढी नहुने गरी कैद गर्नु पर्नेछ। दफा ४६, उपदफा (२), खण्ड (ग): जरिबाना मात्र सजाय हुने कसूरमा जरिबानाको सजाय भई सो नतिरे बापत कैद निर्धारण गर्दा दुई वर्षभन्दा बढी नहुने गरी कैद गर्नु पर्नेछ। दफा ४६, उपदफा (३): उपदफा (२) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि अठार वर्ष उमेर नपुगेको बालबालिकाको हकमा जरिबाना बापत कैद गर्दा देहाय बमोजिम गर्नु पर्नेछः— दफा ४६, उपदफा (३), खण्ड (क): जरिबाना मात्र हुने वा कैद वा जरिबानामध्ये कुनै एक सजाय हुने कसूरमा जरिबाना नतिरेकोमा कैद नगरी जरिबाना मिनाह गर्नु पर्नेछ। दफा ४६, उपदफा (३), खण्ड (ख): कैद वा जरिबाना वा दुवै सजाय हुने कसूरमा जरिबाना मात्र सजाय भएकोमा त्यस्तो जरिबाना नतिरे बापत कैद निर्धारण गर्नु पर्दा तीन महिनाभन्दा बढी नहुने गरी कैद गर्नु पर्नेछ। दफा ४६, उपदफा (३), खण्ड (ग): चौध वर्ष उमेर पुगेको तर अठार वर्षभन्दा कम उमेर भएको व्यक्तिलाई उपदफा (२) बमोजिम कैद निर्धारण गर्दा अठार वर्ष उमेर पुगेको व्यक्तिलाई गर्नु पर्ने कैद सजायको आधाभन्दा बढी नहुने गरी कैद गर्नु पर्नेछ। दफा ४७: सजाय छुट दिन सकिने: दफा ४७, उपदफा (१): कुनै कसूरदारले आफूले गरेको कसूर स्वीकार गरी त्यस्तो कसूरका सम्बन्धमा प्रमाण जुटाउन, अन्य अभियुक्त वा त्यसको गिरोह वा मतियारलाई पत्राउ गर्न वा अनुसन्धान वा अभियोजन पक्ष वा अदालतलाई सघाउ पुर्याएकोमा कानून बमोजिम हुने सजायको बढीमा पचास प्रतिशतसम्म सजाय छुट दिन सकिनेछ। दफा ४७, उपदफा (२): उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि देहायको कसूरदारले सजायमा छुट पाउन सक्ने छैनः— दफा ४७, उपदफा (२), खण्ड (क): उपदफा (१) अन्तर्गत एक पटक सजाय छुट पाइसकेको, दफा ४७, उपदफा (२), खण्ड (ख): कैद सजाय हुने कसूरमा दोषी ठहर भई कैद भुक्तान गरेको अवधि तीन वर्ष पूरा नगरेको, दफा ४७, उपदफा (२), खण्ड (ग): जुन कसूरमा सजाय छुट माग गरिएको हो सोही प्रकृतिको कसूरमा एक पटक सजाय पाइसकेको। दफा ४७, उपदफा (३): उपदफा (१) बमोजिम सजायमा छुट दिँदा अभियुक्तले अनुसन्धान वा पुर्पक्षको कुन अवस्थामा कसूर स्वीकार गरेको हो र कस्तो परिस्थितिमा त्यस्तो कसूर स्वीकार गरेको हो त्यस्तो कुरालाई समेत विचार गर्नु पर्नेछ। दफा ४८: अन्तरिम क्षतिपूर्तिको लागि आदेश दिन सक्ने: दफा ४८, उपदफा (१): यस संहितामा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि कुनै कसूर भएको कारणबाट त्यस्तो कसूरबाट पीडित व्यक्ति वा निजमा आश्रित व्यक्तिलाई तत्काल उपचार गराउनु पर्ने भएमा वा क्षतिपूर्ति वा कुनै प्रकारको राहत रकम दिनु परेमा त्यस्तो व्यक्तिलाई औपधोपचार गराउन वा अन्तरिम रूपमा क्षतिपूर्ति वा राहत रकम उपलब्ध गराउन अदालतले आदेश दिन सक्नेछ। दफा ४८, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिमको आदेश भएमा कसूरबाट पीडित वा निजका आश्रित व्यक्तिलाई फौजदारी कसूरमा सजाय निर्धारण र कार्यान्वयन मुलुकी अपराध संहिता, २०७४
मुलुकी अपराध संहिता, २०७४

सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम स्थापना भएको पीडित राहत कोषबाट क्षतिपूर्ति वा राहत रकम उपलब्ध गराउनु पर्नेछ। दफा ४८, उपदफा (३): उपदफा (२) बमोजिम उपलब्ध गराइएको क्षतिपूर्ति वा राहत रकम अदालतबाट फैसला हुँदा अभियोग लागेको व्यक्ति कसूरदार ठहर भएमा त्यस्तो कसूरदारलाई फैसला भएको पैँतीस दिनभित्र त्यस्तो रकम पीडित राहत कोषमा जम्मा गर्न अदालतले आदेश दिनेछ। दफा ४८, उपदफा (४): उपदफा (३) बमोजिम अदालतले आदेश दिएकोमा त्यस्तो कसूरदारले क्षतिपूर्ति वा राहत बापतको रकम पीडित राहत कोषमा जम्मा गर्नु पर्नेछ र निजले सो अवधिमा त्यस्तो रकम जम्मा नगरेमा फैसला भएको साठी दिनभित्र त्यस्तो कसूरदारको जुनसुकै जायजेथाबाट सरकारी बाँकी सरह असूल उपर गर्नु पर्नेछ। दफा ४८, उपदफा (५): यस दफा बमोजिम क्षतिपूर्ति वा राहत रकम पाएको व्यक्तिले झुटा उजुरी गरेको ठहरेमा वा वारदात स्थापित नभएमा निजले क्षतिपूर्ति वा राहत बापत पाएको रकम फिर्ता गर्न अदालतले आदेश दिनेछ। दफा ४८, उपदफा (६): उपदफा (५) बमोजिम अदालतले आदेश दिएकोमा त्यस्तो व्यक्तिले क्षतिपूर्ति वा राहत बापत पाएको रकम फैसला भएको पैँतीस दिनभित्र पीडित राहत कोषमा फिर्ता गर्नु पर्नेछ र निजले सो अवधिमा त्यस्तो रकम फिर्ता नगरेमा फैसला भएको साठी दिनभित्र त्यस्तो व्यक्तिको जुनसुकै जायजेथाबाट सरकारी बाँकी सरह असुल उपर गर्नु पर्नेछ। दफा ४९: सार्वभौमसत्ता, अखण्डता वा राष्ट्रिय एकता उपर खलल गर्न नहुने: दफा ४९, उपदफा (१): कसैले नेपालको स्वतन्त्रता, सार्वभौमसत्ता, भौगोलिक वा प्रादेशिक अखण्डता वा राष्ट्रिय एकतामा खलल पार्ने नियतले मानिस, हातहतियार र खरखाजाना जम्मा गर्न, हातहतियार सहित सैनिक वा अर्धसैनिक सङ्घठन निर्माण गर्न वा त्यस्तो कार्य गर्ने उद्योग गर्नु हुँदैन। दफा ४९, उपदफा (२): कसैले नेपालको स्वतन्त्रता, सार्वभौमसत्ता, भौगोलिक वा प्रादेशिक अखण्डता वा राष्ट्रिय एकतामा खलल पार्न सक्ने गरी कुनै विदेशी राज्य, सरकार वा सङ्घठित शक्तिसँग मिली कुनै प्रकारको पडयन्त्र गर्नु वा गराउनु हुँदैन। दफा ४९, उपदफा (३): कसैले उपदफा (१) वा (२) अन्तर्गतको कसूर गर्न दुरुत्साहन दिनु हुँदैन। दफा ४९, उपदफा (४): कसैले नेपालको सार्वभौमसत्ता, भौगोलिक वा प्रादेशिक अखण्डता, राष्ट्रियता वा राष्ट्रिय एकता, नेपालको स्वाधीनता, स्वाभिमान वा सङ्घीय इकाईबिचको सुसम्बन्ध खलल पर्न सक्ने गरी वर्गीय, जातीय, धार्मिक, क्षेत्रीय, साम्प्रदायीक र यस्तै अरु कुनै आधारमा घृणा, द्वेष वा अवहेलना उत्पन्न हुने कुनै काम कारबाही गर्न वा गराउन वा त्यस्तो गर्ने दफा ४९, उपदफा (५): यस दफा बमोजिमको कसूर गर्ने वा गराउने व्यक्तिलाई देहाय बमोजिम सजाय हुनेछः— दफा ४९, उपदफा (५), खण्ड (क): उपदफा (१) वा (२) बमोजिमको कसूर भए जन्मकैद, दफा ४९, उपदफा (५), खण्ड (ख): उपदफा (३) बमोजिमको कसूर भए दश वर्षसम्म कैद र एक लाख रुपैयाँसम्म जरिबाना, दफा ४९, उपदफा (५), खण्ड (ग): उपदफा (४) बमोजिमको कसूर भए पाँच वर्षसम्म कैद र पचास हजार रुपैयाँसम्म जरिबाना। दफा ५०: राजद्रोह : दफा ५०, उपदफा (१): नेपाल सरकार वा संवैधानिक संरचनालाई पल्टाउने नियतले कसैले सैनिक, अर्धसैनिक वा आपराधिक बलको प्रदर्शन वा प्रयोग गरी कुनै अव्यवस्था उत्पन्न गर्न वा हातहतियार सहित सैनिक वा अर्धसैनिक सङ्घठन निर्माण गर्न वा त्यस्तो षडयन्त्र वा उद्योग गर्न वा गराउन वा दुरुत्साहन दिन हुँदैन। दफा ५०, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिमको कसूर गर्ने व्यक्तिलाई पच्चीस वर्षसम्म कैद हुनेछ। दफा ५०, उपदफा (३): नेपाल सरकार वा नेपाल सरकारको काम कारबाहीको सम्बन्धमा कसैले लेखेर, बचनले, आकार वा चिह्नद्वारा वा अरु कुनै किसिमबाट निराधार वा अप्रमाणित कुरा देखाई नेपाल सरकारप्रति घृणा, द्वेष वा अवहेलना गर्न मुलुकी अपराध संहिता, २०७४
मुलुकी अपराध संहिता, २०७४

वा गराउन वा त्यस्तो उद्योग गर्न गराउन हुँदैन। दफा ५०, उपदफा (४): उपदफा (३) बमोजिमको कसूर गर्ने व्यक्तिलाई तीन वर्षसम्म कैद वा तीस हजार रुपैयाँसम्म जरिबाना हुनेछ। दफा ५१: राष्ट्रहित प्रतिकूल काम गर्न नहुने : दफा ५१, उपदफा (१): कसैले राष्ट्रहित प्रतिकूल हुने कुनै काम गर्नु वा गराउनु हुँदैन। दफा ५१, उपदफा (२): उपदफा (१) को प्रयोजनका लागि कसैले देहायको कुनै काम गरे वा गराएमा राष्ट्रहित प्रतिकूल काम गरेको मानिनेछः— दफा ५१, उपदफा (२), खण्ड (क): नेपालको स्वतन्त्रता, सार्वभौमसत्ता, भौगोलिक वा प्रादेशिक अखण्डता, राष्ट्रियता, स्वाधीनता, स्वाभिमान वा नेपालको अन्तरराष्ट्रिय छवि उपर अपमान हुने, होच्याउने वा घृणा वा द्वैष फैलाउने, दफा ५१, उपदफा (२), खण्ड (ख): नेपालको अन्तरराष्ट्रिय सीमा अतिक्रमण गर्ने वा छिमेकी मुलुकसँग सहमति भएको अवस्थामा बाहेक सीमास्तम्भ हटाउने वा सीमास्तम्भ राखिएको ठाउँ परिवर्तन गर्ने वा नेपालको भौगोलिक वा प्रादेशिक अखण्डता उपर प्रतिकूल हुने गरी सीमास्तम्भ परिवर्तन गर्ने। दफा ५१, उपदफा (३): नेपालको प्रतिनिधित्व गरी नेपालमा वा विदेशी मुलुकमा कुनै खेलाडी वा खेलाडीहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्न कुनै खेल खेल्ने नेपाली खेलाडी वा खेलाडीहरूको समूहले त्यस्तो खेलको प्रतिस्पर्धाबाट आउने स्वाभाविक परिणामलाई प्रतिकूल हुने गरी मिलोमतोमा वा कसैको प्रलोभनमा वा कुनै बाजी जिताउने वा हराउने गरी त्यस्तो खेल खेल्न वा खेलाउन हुँदैन र त्यसरी कुनै खेल खेलिएको रहेछ भने राष्ट्रिय हित विरुद्धको कसूर भएको मानिनेछ। दफा ५१, उपदफा (४): उपदफा (२) वा (३) बमोजिमको कसूर गर्ने व्यक्तिलाई देहायको सजाय हुनेछः— दफा ५१, उपदफा (४), खण्ड (क): उपदफा (२) बमोजिमको कसूर भए पाँच वर्षसम्म कैद र पचास हजार रुपैयाँसम्म जरिबाना, दफा ५१, उपदफा (४), खण्ड (ख): उपदफा (३) बमोजिमको कसूर भए तीन वर्षसम्म कैद र तीस हजार रुपैयाँसम्म जरिबाना। दफा ५१, उपदफा (५): कसैले उपदफा (२) वा (३) बमोजिमको कसूर गर्दा कुनै रकम लेनदेन गरेको भएमा उपदफा (४) बमोजिमको सजायका अतिरिक्त लेनदेन गरेको रकम समेत जफत हुनेछ। दफा ५१, उपदफा (६): उपदफा (३) बमोजिमको कसूर गर्ने आदेश वा निर्देशन दिने, त्यस्तो कसूर गर्न दुरुत्साहन दिने वा उकसाउने, त्यस्तो कसूर गर्न मद्दत गर्ने व्यक्तिलाई मुख्य कसूरदार सरह सजाय हुनेछ। दफा ५१, उपदफा (७): उपदफा (२) वा (३) बमोजिमको कसूर सार्वजनिक पद धारण गरेको व्यक्ति वा नेपाललाई प्रतिनिधित्व गर्ने व्यक्तिले विदेशमा गएका बखत गरेको रहेछ भने निजलाई तीन वर्षसम्म थप कैद हुनेछ। दफा ५२: जातिहत्या गर्न नहुने: दफा ५२, उपदफा (१): कसैले पनि जातिहत्या (जेनोसाइड) को कसूर गर्नु वा गराउनु हुँदैन। दफा ५२, उपदफा (२): उपदफा (१) को प्रयोजनका लागि कुनै जात, जाति, सम्प्रदाय वा धर्मिक समूहको अस्तित्व पूर्ण वा आंशिक रूपमा विनाश गर्ने नियतले देहायको कुनै काम गरेमा वा त्यसको उद्योग वा पडयन्त्र गरेमा जातिहत्याको कसूर गरेको मानिनेछः— दफा ५२, उपदफा (२), खण्ड (क): एकै पटक वा पटकपटक गरी त्यस्तो समूहका सदस्यहरूको योजनाबद्ध रूपमा आमहत्या गरेमा, दफा ५२, उपदफा (२), खण्ड (ख): एकै पटक वा पटकपटक गरी योजनाबद्ध रूपमा त्यस्तो समूहका सदस्यहरूको शारीरिक अङ्गभङ्ग गरेमा वा निजहरूलाई शारीरिक वा मानसिक अशक्त बनाएमा, दफा ५२, उपदफा (२), खण्ड (ग): त्यस्तो समूहका सदस्यहरूको पूर्ण वा आंशिक रूपमा भौतिक विनाश हुने आँकलन गरी त्यस्ता सदस्यहरूले प्रयोग गर्ने पानी, खाद्यान्न, इन्धन, औषधि जस्ता अत्यावश्यक वस्तुको आपूर्ति वा आवागमनमा अवरोध गरी त्यस्ता समूहका सदस्यको जीवन यापनका शर्तहरूलाई नियोजित रूपमा कष्टप्रद बनाएमा, दफा ५२, उपदफा (२), खण्ड (घ): स्वैच्छाले अपनाएको परिवार मुलुकी अपराध संहिता, २०७४
मुलुकी अपराध संहिता, २०७४

नियोजनका साधन प्रयोग गरेकोमा बाहेक त्यस्ता समूहभित्र शिशुहरूको जन्म रोक्ने नियतले त्यस्ता समूहका सदस्यहरूलाई जबरजस्ती गर्भ निरोधक उपाय अपनाउन बाध्य पारिएमा, दफा ५२, उपदफा (२), खण्ड (ङ): त्यस्ता समूहबाट जन्मिएका बालबालिकालाई जबरजस्ती अर्को समूहमा हस्तान्तरण गरेमा। दफा ५२, उपदफा (३): उपदफा (१) बमोजिमको कसूर गर्ने व्यक्तिलाई देहाय बमोजिम सजाय हुनेछः— दफा ५२, उपदफा (३), खण्ड (क): खण्ड (क) बमोजिमको कसूर भए जन्मकैद, दफा ५२, उपदफा (३), खण्ड (ख): खण्ड (ख) बमोजिमको कसूर भए यस संहिता बमोजिम शारीरिक अङ्गभङ्ग वा कुटपिट बापत हुने सजायमा थप पाँच वर्षसम्म कैद र पचास हजार रुपैयाँसम्म जरिबाना, दफा ५२, उपदफा (३), खण्ड (ग): खण्ड (ग), (घ) वा (ङ) बमोजिमको कसूर भए दश वर्षसम्म कैद। दफा ५२, उपदफा (४): यस दफा बमोजिमको कसूर कुनै व्यक्ति वा कुनै सङ्घठित वा असङ्घठित समूहको आदेश वा निर्देशनबाट भएको रहेछ भने त्यस्तो निर्देशन दिने व्यक्ति वा त्यस्तो समूहको जिम्मेवार व्यक्ति वा व्यक्तिहरुलाई मुख्य कसूरदार सरह सजाय हुनेछ। दफा ५२, उपदफा (५): यस दफा बमोजिमको कसूर सामुहिक रूपमा वा विभिन्न व्यक्तिहरुको संलग्नतामा भएको रहेछ भने त्यस्तो कसूरमा संलग्न प्रत्येक व्यक्ति समान रूपमा कसूरदार मानिनेछ। दफा ५२, उपदफा (६): यस दफा बमोजिमको कसूर गर्ने कुनै व्यक्तिले सार्वजनिक पद धारण गरेको भए निजले आफूभन्दा माथिको अधिकारीको आदेश पालना गर्ने वा कानून र व्यवस्था कायम गर्ने वा कानून कार्यान्वयन गर्ने सिलसिलामा त्यस्तो कसूर भएको दाबी लिन सक्ने छैन र निजले त्यस्तो दाबी लिएको आधारमा सजायबाट छुट वा उन्मुक्ति पाउने छैन। दफा ५: ३. मुलुकी अपराध संहिता, २०७४