chhatramani/nepal_legal_text_corpus_v1 huggingface dataset:
National Civil Code 2074

Section 714: Other matters to be determined according to recognized Section 714: principles of private international law: (1) While determining any matter that is not dealt with in this Part involving a foreigner, foreign object or act done in a foreign country, such a matter shall be determined according to the law of Nepal, if Law of Nepal provides separate provision in relation to that matter, and failing such separate provision, according to the recognized principles of private international law. Section 714, Sub-section (2): Notwithstanding anything contained in sub-section (1), if all parties of the relevant matter so agree, the matter referred to in sub-section (1) shall be determined according to the law of Nepal. Section 715: In case of double nationality, law of country of habitual Section 715: residence to be applied: (1) If this Part contains a provision to the effect that any matter is determined according to the law of the country of nationality and a person is having nationality of two or more countries at the same time, his or her nationality shall be determined according to the law of the county of his or her nationality, where he or she habitually resides. Section 715, Sub-section (2): If such a matter cannot be determined according to the law of the country referred to in sub-section (1), it shall be determined according to the law of the country of his or her nationality, to which he or she has most closest connection. Provided that in the case of a person who holds also the citizenship of Nepal or who has habitual residence in Nepal or is a non-resident Nepali citizen, it shall be determined according to the law of Nepal. Section 715, Sub-section (3): If the matter referred to in sub-section (1) concerns a refugee or stateless person, it shall be determined according to the law of the country of his or her habitual residence, and if even such a law cannot be determined, according to the law of the country of his or her residence for the time being. Section 716: Power to give permission for trial of case by foreign court Section 716, Sub-section (1): If both parties to a case which involves a foreign party and is sub judice in a court of Nepal make a joint petition to the court, specifying the reason that it is appropriate and practicable for that case to be resolved by a court of the country of residence of such party and the matter is found reasonable upon examination of the petition, the court may give permission for the proceedings of the case by the foreign court as demanded by the parties to such a case. Section 716, Sub-section (2): Once the court has given permission for the proceeding of a case by a foreign court pursuant to sub-section (1), no proceeding shall be made again by a court of Nepal in the same matter. National Civil Code 2074
National Civil Code 2074

Section 717: Power to adjourn case sub judice in court of Nepal Section 717: If any case between the parties is sub judice in a court of Nepal and a case is running also in a foreign court between such parties in the same matter, and the parties, having considered that the case pending in the court of Nepal is likely to be directly affected by a judgment to be made in the case between them running in the foreign court, apply for the adjournment of the case running in Nepal, the court may adjourn such a case until their case pending in the foreign court is adjudged. Section 718: Court of Nepal to have jurisdiction Section 718: A court of Nepal shall have jurisdiction to adjudicate the proceedings and settle any disputes arising in connection with the following matters: Section 718, Clause (a): A matter between the foreigners who reside in Nepal or between a foreigner and a citizen of Nepal, that is governed by this Act or other law, Section 718, Clause (b): A matter of a case of which a foreigner residing in Nepal is a defendant, Section 718, Clause (c): A matter as regards the succession of a foreigner who resided in Nepal and had property in Nepal at the time of his or her death, Section 718, Clause (d): A matter concerning payment to be made in Nepal on a financial transaction or dealing made abroad between a citizen of Nepal and a foreigner, Section 718, Clause (e): A matter between foreigners or between a foreigner and a citizen of Nepal, concerning a property situated in Nepal, Section 718, Clause (f): A matter concerning a contract concluded in or to be performed in Nepal between foreigners or to which at least one party is a citizen or body corporate of Nepal, Section 718, Clause (g): A matter concerning a tort, quasi-contract or unjust enrichment committed outside Nepal, where both parties are citizens of Nepal or foreigners who have habitual residence in Nepal, Section 718, Clause (h): A matter to be adjudicated by a court of Nepal under sub- section (2) of Section 699. Section 719: Other matters concerning a case may also be settled by court of Section 719: Nepal: If it appears that any other matter related to any case involving a foreigner instituted in a court of Nepal under its jurisdiction to settle the main dispute should also be settled, the court may assume its jurisdiction over that matter also and settle it accordingly. Section 720: Treaty, if any, to apply Section 720: If any treaty to which Nepal is a party contains a separate provision on any matter set forth in this Part, nothing contained in this Part shall affect such provision. National Civil Code 2074
National Civil Code 2074

Section 721: Provisions of this Part not to apply Section 721, Sub-section (1): Notwithstanding anything contained elsewhere in this Part, if the application of any legal provision under this Part in Nepal would be contrary to public order, the provision contained in this Part shall not be applicable in such circumstance. Section 721, Sub-section (2): If there arises a circumstance referred to in sub-section Section 721, Sub-section (1): , the matters contained in this Part shall be governed by other linking criteria, and if such criteria cannot be determined, by the law of Nepal. National Civil Code 2074
मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४

दफा १: संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: दफा १, उपदफा (१): यस ऐनको नाम “मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४” रहेको छ। दफा १, उपदफा (२): यो संहिताको दफा १९२ नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी तोकेको मितिदेखि र अन्य दफाहरु संवत् २०७५ साल भदौ १ गतेदेखि प्रारम्भ हुनेछन्। दफा २: परिभाषा : विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस ऐनमा, दफा २, खण्ड (क): “अदालत” भन्नाले सर्वोच्च अदालत, उच्च अदालत वा जिल्ला अदालत सम्झनु पर्छ र सो शब्दले कुनै खास किसिमका फौजदारी मुद्दाको कारबाही, सुनुवाई र किनारा गर्न कानून बमोजिम अधिकार प्राप्त अन्य अदालत, न्यायिक निकाय वा अधिकारी समेतलाई जनाउँछ। दफा २, खण्ड (ख): “अनुसन्धान अधिकारी” भन्नाले यस ऐन बमोजिम कुनै कसूरको सम्बन्धमा अनुसन्धान गर्न तोकिएको वा कानून बमोजिम अधिकार प्राप्त अधिकारी सम्झनु पर्छ र सो शब्दले कुनै खास कसूरको सम्बन्धमा अनुसन्धान गर्न गठित अनुसन्धान टोली समेतलाई जनाउँछ। दफा २, खण्ड (ग): “अपराध संहिता” भन्नाले मुलुकी अपराध (संहिता), ऐन २०७४ सम्झनु पर्छ। दफा २, खण्ड (घ): “उजुरी” भन्नाले अदालतमा दायर हुने फिरादपत्र सम्झनु पर्छ र सो शब्दले अनुसूची-१ वा अनुसूची-२ अन्तर्गतका कसूरका सम्बन्धमा अभियोगपत्र र अन्य मुद्दाका सम्बन्धमा सो सम्बन्धी प्रतिवेदन समेतलाई जनाउँछ। दफा २, खण्ड (ङ): “कसूर” भन्नाले अपराध संहिता वा अन्य ऐन बमोजिम सजाय हुने काम सम्झनु पर्छ। दफा २, खण्ड (च): “कानून” भन्नाले तत्काल प्रचलित कानून सम्झनु पर्छ। दफा २, खण्ड (छ): “गाम्भीर कसूर” भन्नाले तीन वर्षभन्दा बढी दश वर्षसम्म कैद सजाय हुने कसूर सम्झनु पर्छ। दफा २, खण्ड (ज): “जघन्य कसूर” भन्नाले जन्मकैद हुने वा दश वर्षभन्दा बढी कैद सजाय हुने कसूर सम्झनु पर्छ। दफा २, खण्ड (ज): “न्यायाधीश” भन्नाले मुद्दाको कारबाही, सुनुवाई र किनारा गर्ने अदालतको अधिकारी सम्झनु पर्छ र सो शब्दले फौजदारी मुद्दाको कारबाही, सुनुवाई र किनारा गर्न अधिकार प्राप्त अधिकारी समेतलाई जनाउँछ। दफा २, खण्ड (ट): “प्रहरी कार्यालय” भन्नाले अनुसूची-१ मा उल्लिखित कसूरको सम्बन्धमा अनुसन्धान गर्न अधिकार प्राप्त प्रहरी कार्यालय सम्झनु पर्छ। दफा २, खण्ड (ठ): “फौजदारी मुद्दा” भन्नाले अनुसूची-१, अनुसूची-२, अनुसूची-३ वा अनुसूची-४ अन्तर्गतका कसूर सम्बन्धी मुद्दा सम्झनु पर्छ र सो शब्दले देहायको विषय बाहेक अन्य मुद्दा समेतलाई जनाउँछ:- दफा २, उपदफा (१): कानूनी हक, हैसियत, पद, पारिवारिक सम्बन्ध वा सम्पत्ति सम्बन्धी मुद्दा, दफा २, उपदफा (२): नाता कायम वा सम्बन्ध विच्छेद, दफा २, उपदफा (३): दस्तुर, पारिश्रमिक, तलब, भत्ता वा ज्याला, दफा २, उपदफा (४): अंश, अपुताली, दान बकस, इच्छापत्र, संरक्षक, माथवर, मात्रिक, पैत्रिक, अख्तियारी, धर्मपुत्र वा धर्मपुत्री, दफा २, उपदफा (५): कुनै करार, अर्ड-करार वा अनुचित सम्बृद्धि अन्तर्गतको कुनै हक दावी, दफा २, उपदफा (६): दुष्कृति, अर्ड-दुष्कृति वा त्रुटिपूर्ण उत्पादन सम्बन्धी हक वा दावी, दफा २, उपदफा (७): सुविधाभार, दफा २, उपदफा (८): क्षतिपूर्ति, वा दफा २, उपदफा (९): देवानी प्रकृतिको अन्य कुनै हक वा दायित्व। दफा २, उपदफा (९), खण्ड (ड): “मुद्दा” भन्नाले फौजदारी मुद्दा सम्झनु पर्छ। दफा २, उपदफा (९), खण्ड (ढ): “मुद्दा हेर्ने अधिकारी” भन्नाले मुद्दाको कारबाही, सुनुवाई र किनारा गर्न कानून बमोजिम अधिकार प्राप्त अधिकारी सम्झनु पर्छ र सो शब्दले हिरासतमा लिएको व्यक्तिको हकमा निजलाई हिरासतमा लिएको ठाउँको नजिकको अदालतलाई समेत जनाउँछ। दफा २, उपदफा (९), खण्ड (ण): “स्थानीय तह” भन्नाले गाउँपालिका वा नगरपालिका सम्झनु पर्छ। दफा २, उपदफा (९), खण्ड (त): “सरकारी वकिल” भन्नाले महान्यायाधिवक्ता, मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४
मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४

नायब महान्यायाधिवक्ता, सहन्यायाधिवक्ता, उपन्यायाधिवक्ता, जिल्ला न्यायाधिवक्ता वा सहायक जिल्ला न्यायाधिवक्ता सम्झनु पर्छ र सो शब्दले महान्यायाधिवक्ताबाट सरकारी वकिलको हैसियतमा काम गर्न तोकिएको अधिकृतलाई समेत जनाउँछ। दफा ३: छुट्टै कानूनी व्यवस्था भएकोमा असर नपर्ने: दफा ३, उपदफा (१): कुनै कसूरको अनुसन्धान, अभियोजन, मुद्दा हेर्ने अधिकारक्षेत्र, सुनुवाइ फैसला कार्यान्वयन वा अन्य कुनै कारबाहीका सम्बन्धमा छुट्टै ऐनमा व्यवस्था गरिएको रहेछ भने त्यस्तो विषयमा यस संहिताको व्यवस्थाले असर पार्ने छैन। दफा ३, उपदफा (२): उपदफा (१) मा उल्लिखित छुट्टै ऐनमा व्यवस्था नभएको कार्यविधिको विषयमा यस संहिताको व्यवस्था लागू हुनेछ। दफा ३, उपदफा (३): उपदफा (१) को सर्वसामान्यतामा प्रतिकूल असर नपर्ने गरी देहायको विषयमा देहाय बमोजिम हुनेछ:- दफा ३, उपदफा (३), खण्ड (क): कुनै कसूरमा मुद्दा चलाउने सम्बन्धमा छुट्टै ऐनमा कुनै अधिकारी तोकिएको भए त्यस्तो अधिकारीबाट र त्यस्तो अधिकारी नतोकिएकोमा सम्बन्धित कार्यालय प्रमुखले सबुत प्रमाण साथ अभियोगपत्र दायर गर्न म्याद ननाथ्ने गरी आफ्नो राय सहित मुद्दा चल्ने वा नचल्ने निर्णयको लागि सम्बन्धित सरकारी वकील समक्ष मिसिल पेश गर्नु पर्ने, दफा ३, उपदफा (३), खण्ड (ख): खण्ड (क) बमोजिम मिसिल प्राप्त भएपछि मुद्दा चल्ने वा नचल्ने निर्णय गरी मुद्दा चल्ने निर्णय भए मुद्दा चलाउनु पर्ने व्यक्ति तथा निज उपरको अभियोग, सजाय र अभियोगपत्रमा लिनु पर्ने दाबी दफा ३, उपदफा (३), खण्ड (ग): खण्ड (ख) बमोजिम मुद्दा चलाउने निर्णय प्राप्त भएपछि सोही अनुरूपको अभियोगपत्र तयार गरी थुनुवा भए थुनुवा समेत लगी म्यादभित्रै सम्बन्धित अदालत समक्ष मुद्दा दायर गरी मिसिलको एक प्रति नक्कल सरकारी वकीललाई उपलब्ध गराउनु पर्ने, दफा ३, उपदफा (३), खण्ड (घ): खण्ड (क) बमोजिमको अधिकारी वा कार्यालय प्रमुखले खण्ड (ग) बमोजिम अभियोगपत्र दायर गर्नुका अतिरिक्त देहायका कार्य गर्न सक्नेछः- दफा ३, उपदफा (१): सरकारी वकीलको राय लिई दफा ३३ बमोजिम अभियुक्तलाई सजाय कम गर्ने सम्बन्धी माग दाबी लिई अभियोगपत्र दायर गर्न र सोही दफाको उपदफा (६) को अवस्थामा छूट सजाय रद्द गर्न माग दाबी लिई सम्बन्धित अदालतमा निवेदन दिन, दफा ३, उपदफा (२): सरकारी वकीलको राय लिई दफा ३५ बमोजिम थप दाबी सहित मुद्दा दायर गर्ने, दफा ३, उपदफा (३): सरकारी वकीलको राय लिई दफा ३६ बमोजिम थप दाबी सहित मुद्दा दायर गर्ने, दफा ३, उपदफा (४): सरकारी वकीलको राय लिई दफा ३७ बमोजिम त्रुटि सच्याउनको लागि अदालतमा निवेदन दिन, दफा ३, उपदफा (५): सरकारी वकील मार्फत् दफा १०१ बमोजिम अदालतमा साक्षी पेश गर्ने, दफा ३, उपदफा (६): साक्षी विशेषज्ञलाई दफा ११३ बमोजिमको दैनिक तथा भ्रमण भत्ता उपलब्ध गराउन। दफा ४: कसूरको जाहेरी दरखास्त वा सूचना दिनु पर्ने: दफा ४, उपदफा (१): अनुसूची-१ मा उल्लिखित कुनै कसूर भएको, भइरहेको वा हुन लागेको छ भन्ने कुरा थाहा पाउने व्यक्तिले त्यस्तो कसूरका सम्बन्धमा आफूसँग भएको वा आफूले देखे जाने सम्मको सबुद प्रमाण खुलाई त्यस्तो कुराको लिखित जाहेरी दरखास्त वा मौखिक सूचना वा विद्युतीय माध्यमको सूचना अनुसूची-५ बमोजिमको हाँचामा नजिकको प्रहरी कार्यालयमा यथाशिष्ट दिनु पर्नेछ। दफा ४, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिमको जाहेरी दरखास्त वा सूचना दिने व्यक्तिले त्यस्तो सूचना वा निजले दिएको जाहेरी दरखास्त अनुसूची-५ बमोजिमको हाँचा अनुरूप नभएमा निजले दिएको सूचनाका सबै कुराहरु सम्बन्धित प्रहरी कर्मचारीले अनुसूची-५ बमोजिमको हाँचामा खुलाई निजलाई सो पटी बाची सुनाई निजको सहीछाप समेत गराई राख्नु पर्नेछ। दफा ४, उपदफा (३): उपदफा (१) बमोजिमको जाहेरी दरखास्त वा सूचना कुनै व्यक्तिले सम्बन्धित प्रहरी मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४
मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४

कसूरसँग सम्बन्धित व्यक्ति पक्राउ गर्न सकिने: दफा ९, उपदफा (१): कसूरसँग सम्बन्धित कुनै व्यक्ति फेला परेमा वा कसूर गर्दा गर्दैको अवस्थामा रहेमा निजलाई प्रहरी वा अनुसन्धान अधिकारीले पक्राउ गर्न सक्नेछ। दफा ९, उपदफा (२): कुनै व्यक्तिलाई कसूरको अनुसन्धानको सिलसिलामा यस परिच्छेद बमोजिम तत्कालै पक्राउ गर्नु पर्ने भएमा त्यसको कारण खुलाई सम्भव भएसम्म पक्राउ गर्नु पर्ने व्यक्तिको पहिचान खुल्ने विवरण सहित पक्राउ पूर्जी जारी गर्ने अनुमतिको लागि मुद्दा हेर्ने अधिकारी समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ। दफा ९, उपदफा (३): उपदफा (२) बमोजिम निवेदन परेमा र पक्राउ गर्नु पर्ने कारण मनासिब देखिएमा मुद्दा हेर्ने अधिकारीले सोही निवेदनमा पक्राउ पूर्जी जारी गर्ने अनुमति दिन सक्नेछ। दफा ९, उपदफा (४): पक्राउ पूर्जीको ढाँचा अनुसूची-८ मा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ। दफा ९, उपदफा (५): उपदफा (३) बमोजिमको आदेश पक्राउ गर्नु पर्ने व्यक्ति पक्राउ नपरेसम्म सार्वजनिक गरिने छैन। दफा ९, उपदफा (६): उपदफा (२) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि कसूर गर्ने व्यक्ति तत्काल पक्राउ नभएमा त्यस्तो व्यक्ति भाग्ने उम्कने वा निजले प्रमाण, दसी वा सबूद नष्ट गर्ने मनासिब कारण भएमा त्यस्तो व्यक्तिलाई अनुसूची-९ बमोजिमको ढाँचामा दफा ९, उपदफा (७): उपदफा (६) बमोजिम जरुरी पक्राउ पूर्जी जारी गरी कुनै व्यक्ति पक्राउ भएकोमा मुद्दा हेने अधिकारीबाट स्वीकृति प्राप्त नगरी त्यस्तो कसूरसँग सम्बन्धित अन्य अनुसन्धान सम्बन्धी कारबाही गर्न सकिने छैन। दफा ९, उपदफा (८): कुनै कसूर भएको बखत तत्काल प्रहरी उपलब्ध नभएमा कसूर गर्दाका बखत उपस्थित भएको वा कसूर भएको देखे व्यक्तिले त्यस्तो कसूर गर्ने व्यक्तिलाई भाग्न वा उम्कन नदिई निजलाई नजिकको प्रहरी कार्यालयमा बुझाउन सक्नेछ। दफा ९, उपदफा (९): उपदफा (१) वा (६) बमोजिम कुनै व्यक्तिलाई पक्राउ गर्नु पर्दा निजलाई पक्राउ गर्नुअघि पक्राउ गर्नु पर्ने कारण खुलाई समझाई बुझाई आत्मसमर्पण गर्ने आदेश दिनु पर्नेछ। दफा ९, उपदफा (१०): उपदफा (१) बमोजिम समझाउँदा, बुझाउँदा वा आदेश दिँदा पनि कुनै व्यक्तिले आत्मसमर्पण नगरी पक्राउबाट बच्ने वा भाग्ने वा उम्कने प्रयत्न गरेमा वा बल प्रयोग गरी वा नगरी कुनै किसिमले जोर जुलुम गरेमा वा गर्न प्रयत्न गरेमा निजलाई पक्राउ गर्न प्रहरी कर्मचारीले आवश्यक बल प्रयोग गर्न सक्नेछ। दफा ९, उपदफा (११): यस दफा बमोजिम कुनै महिलालाई पक्राउ गर्नु परेमा यथासम्भव महिला प्रहरीद्वारा पक्रन लगाउनु पर्नेछ। दफा ९, उपदफा (१२): यस दफा बमोजिम पक्रिएको व्यक्तिको खानतलासी वा शरीर तलासी लिन सकिनेछ। दफा ९, उपदफा (१३): यस दफा बमोजिम पक्राउ गर्नु पर्ने व्यक्ति कुनै घर वा ठाउँमा बसेको छ भन्ने शङ्का गर्नु पर्ने मनासिब कारण भएमा त्यस्तो घर वा ठाउँको खानतलासी लिई पक्राउ गर्न सकिनेछ। दफा ९, उपदफा (१४): उपदफा (१३) बमोजिम खानतलासी लिँदा कुनै व्यक्ति पक्राउ परेमा सो व्यक्तिको शरीरको तलासी पनि लिन सकिनेछ। दफा ९, उपदफा (१५): उपदफा (१२) वा (१३) बमोजिम तलासी लिँदा फेला परेका प्रमाण सम्बन्धी लिखत वा दसी प्रमाण वा अन्य कुनै वस्तु त्यस्तो व्यक्तिलाई पक्राउ गर्ने व्यक्ति वा अनुसन्धान अधिकारीले आफ्नो कब्जामा लिई त्यसको भरपाई दिनु पर्नेछ। दफा ९, उपदफा (१६): उपदफा (१) र (२) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि अनुसूची-१ वा अनुसूची-२ अन्तर्गतका कुनै कसूर कुनै व्यक्तिले कुनै प्रहरी कर्मचारी वा अधिकारीको उपस्थितिमा वा कुनै सरकारी कार्यालयमा गरेमा त्यस्तो व्यक्तिलाई सम्बन्धित प्रहरी कर्मचारी, अधिकारी वा कार्यालय प्रमुखले भाग्न उम्कन नदिई निजलाई पक्राउ गरी सम्बन्धित प्रहरी कार्यालय वा अनुसन्धान अधिकारी समक्ष बुझाउनु पर्नेछ। दफा ९, उपदफा मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४
मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४

छाना, भित्ता इत्यादिमध्ये प्रवेश गर्न आवश्यक हुनेसम्म भत्काई वा फुटाई वा ताल्चा लगाएकोमा ताल्चा समेत फोडी सकेसम्म कम हानि, नोकसानी हुने गरी भित्र प्रवेश गर्न सक्नेछ। दफा १८, उपदफा (१३): कुनै घर वा ठाउँको यस दफा बमोजिम खानतलासी लिइसकेपछि खानतलासी लिन भित्र गएको व्यक्ति बाहिर निस्कन खोज्दा कुनै कारणवश साधारण दफा १८, उपदफा (१४): खानतलासी गर्ने अधिकारी र खानतलासीको काममा निजलाई मद्दत गर्न खटिएका अन्य कर्मचारी तथा दफा १६ को उपदफा (५) बमोजिम रोहवरमा रहेका व्यक्तिहरूले आफूले लगाएको लुगा र खानतलासीको काममा उपयोग गरिने वस्तु बाहेक अरु कुनै वस्तु साथमा राख्न पाइने छैन र सम्बन्धित व्यक्तिले चाहेमा खानतलासीको काम शुरु हुनुभन्दा पहिले नै त्यस्तो कुनै अधिकारी, कर्मचारी वा रोहवरमा रहने व्यक्तिको शरीरको तलासी लिन सक्नेछ। दफा १८, उपदफा (१५): यस दफा बमोजिम कुनै व्यक्ति, घर वा ठाउँको खानतलासी लिन पाउने अधिकारीले खानतलासी लिनुअघि सम्बन्धित घर धनी, ठाउँ धनी वा व्यक्तिलाई निज खानतलासी लिन पाउने अधिकार प्राप्त अधिकारी भएको परिचय पत्र देखाउनु पर्नेछ। दफा १९: मुचुल्का खडा गर्दा रोहवरमा राख्नु पर्ने: दफा १९, उपदफा (१): कुनै कसूर भएकोमा अनुसन्धान अधिकारीले त्यस्तो कसूरको वारदातको वास्तविक र यथार्थ तथ्य चित्रण हुने गरी घटनास्थल मुचुल्का तयार गर्दा दफा ८ को उपदफा (२), (३) र (४) बमोजिम गर्नु पर्नेछ। दफा १९, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिम घटनास्थल मुचुल्का तयार गर्दा वा कुनै व्यक्ति वा वस्तु वा ठाउँको खानतलासी लिँदा वा ज्यान मेरको कसूर भएकोमा लाश जाँच गर्दा वा अन्य कुनै कसूर भएकोमा त्यस्तो कसूरको प्रकृति अनुसार आवश्यक मुचुल्का खडा गर्दा त्यस्तो ठाउँमा तत्काल उपलब्ध कम्तीमा दुई जना स्थानीय व्यक्ति र स्थानीय तहका एक जना सदस्य वा त्यस्तो सदस्य उपलब्ध नभए कुनै सरकारी कार्यालयको एक जना कर्मचारी भए निजलाई र फेला परेसम्मका अभियुक्त र कसूरको सूचना दिने व्यक्तिलाई समेत रोहवरमा राख्नु पर्नेछ। दफा १९, उपदफा (३): कुनै व्यक्तिको स्वामित्व वा जिम्मामा रहेको कुनै ठाउँको खानतलासी लिँदा उपलब्ध भएसम्म त्यस्तो व्यक्तिलाई समेत रोहवरमा राख्नु पर्नेछ। दफा २०: लाश जाँच गर्नु पर्ने: दफा २०, उपदफा (१): कुनै व्यक्ति कसैको कर्तव्यबाट वा कुनै दुर्घटना भई वा आत्महत्या गरी वा अस्वभाविक रूपमा वा अन्य कुनै शङ्कास्पद स्थितिमा मेरको जानकारी दफा २०, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिम लाश जाँच गर्दा यथासम्भव निम्नलिखित कुराहरु समेत खुलाई अनुसूची-१४ बमोजिमको ढाँचामा मुचुल्का तयार गर्नु पर्नेछ र लाशको वास्तविक यथार्थ चित्रण हुने गरी लाश र सम्बन्धित ठाउँको तस्विर समेत खिच्नु पर्नेछ:- दफा २०, उपदफा (२), खण्ड (क): लाशको परिचयात्मक विवरण, दफा २०, उपदफा (२), खण्ड (ख): लाश रहेको ठाउँ र लाशको अवस्था, दफा २०, उपदफा (२), खण्ड (ग): लाशमा कुनै घाउ, चोट, नील वा डाम देखिएमा त्यस्तो घाउ, चोट, नील वा डाम देखिएको ठाउँ, त्यसको सड़ख्या, लम्बाइ, चौडाइ, गहिराइ सहितको प्रत्येक घाउ, चोट, नील वा डामको विवरण, दफा २०, उपदफा (२), खण्ड (घ): खण्ड (ग) मा उल्लेख भएको बाहेक मृत्युसँग सम्बन्धित साधन र लाशमा देखा परेको तत्सम्बन्धी विवरण, दफा २०, उपदफा (२), खण्ड (ङ): मृत्युको कारण थाहा पाउन सहायता हुने लाशमा देखिएको अन्य कुनै लक्षण, दफा २०, उपदफा (२), खण्ड (च): अन्य उल्लेखनीय कुनै कुरा भए सोको विवरण। दफा २०, उपदफा (३): उपदफा (१) बमोजिम लाश जाँच गरी सम्बन्धित अनुसन्धान अधिकारीले त्यस्तो लाशलाई शव परीक्षणको निमित्त सरकारी चिकित्सक वा नेपाल सरकारले तोकेका विशेषज्ञ वा इजाजत मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४
मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४

प्राप्त चिकित्सक समक्ष सरकारी खर्चमा पठाउनु पर्नेछ। दफा २०, उपदफा (४): उपदफा (३) बमोजिम शव परीक्षण गर्दा लाग्ने आवश्यक खर्च नेपाल सरकारले सम्बन्धित प्रहरी कार्यालयलाई उपलब्ध गराउनु पर्नेछ। दफा २०, उपदफा (५): उपदफा (३) बमोजिम गरिएको शव परीक्षण प्रतिवेदन अनुसूची-१५ बमोजिमको ढाँचामा तयार गर्नु पर्नेछ। दफा २०, उपदफा (६): उपदफा (३) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि उपदफा (२) बमोजिम लाश जाँच मुचुल्का भइसकेपछि त्यस्तो लाश जाँचबाट कुनै कसूरको परिणामस्वरूप वा शङ्कास्पद स्थितिमा मृत्यु भएको देखिन नआई त्यस्तो लाशको शव परीक्षण गराउन आवश्यक नपर्ने ठहर्याएमा अनुसन्धान अधिकारीले त्यसको कारण खुलाई स्थानीय भद्र भलादमीको रोहवरमा पर्चा खडा गरी मिसिल संलग्न राख्नु पर्नेछ। दफा २०, उपदफा (७): लाश सडी गली परीक्षण गर्न नसकिने अवस्थाको भएमा वा देखिएमा सम्बन्धित अनुसन्धान अधिकारीले त्यस्तो कुरा खुलाई स्थानीय भद्र भलाङ्गीको रोहवरमा मुचुल्का खडा गरी राख्नु पर्नेछ। दफा २०, उपदफा (८): लाशको शव परीक्षण भइसकेपछि वा उपदफा (६) बमोजिम पर्चा खडा भएपछि सम्बन्धित प्रहरी कर्मचारीले सम्बन्धित मृतकको हकवालालाई भरपाई गराई लाश बुझाउनु पर्नेछ। दफा २०, उपदफा (९): उपदफा (८) बमोजिम हकवालाले लाश बुझी नलिएमा वा कुनै हकवाला उपस्थित नभएमा वा हकवाला नै यकिन नभएमा सम्बन्धित प्रहरी कर्मचारीले सरकारी खर्चमा लाशको सदगत गराउनु पर्नेछ। दफा २०, उपदफा (१०): शव परीक्षण वा लाश जाँच गर्दा वा अन्य कुनै सबुद प्रमाण सङ्कलन गर्दा अनुसन्धान अधिकारीले कसूरको गम्भीरता हेरी सम्बन्धित विशेषज्ञ साथमा लैजान उपयुक्त ठह-याएमा त्यस्तो विशेषज्ञलाई साथमा लिई जान सक्नेछ। दफा २०, उपदफा (११): यस दफा बमोजिम शव परीक्षण गर्ने विशेषज्ञ वा चिकित्सकलाई कुनै व्यक्तिको मृत्युको वास्तविक कारण पत्ता लगाउन वा कसूरको अन्य कुनै कुरा अनुसन्धान गर्न एकभन्दा बढी विशेषज्ञहरूको टोलीबाट शव परीक्षण गराउन पर्ने भन्ने लागेमा वा अनुसन्धान अधिकारीलाई कुनै व्यक्तिको मृत्युको कारणका सम्बन्धमा विशेषज्ञहरूको टोलीबाट शव परीक्षण गराउन उपयुक्त हुन्छ भन्ने लागेमा त्यस्तो टोलीबाट शव परीक्षण गराउन सकिनेछ। दफा २१: भौतिक प्रमाण परीक्षण गर्नु पर्ने: दफा २१, उपदफा (१): कुनै कसूरको प्रकृतिबाट सम्बन्धित व्यक्तिको रगत, वीर्य, रोँ वा शरीरको अन्य कुनै अङ्ग, हात हतियार वा चीज वस्तु वा डि.एन.ए. मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४
मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४

(१), खण्ड (छ): कसूरसँग सम्बन्धित सूचनाको व्यहोरा, दफा ३२, उपदफा (१), खण्ड (ज): कसूर सम्बन्धी विवरण, दफा ३२, उपदफा (१), खण्ड (झ): अभियुक्तले कसूर गरेको कुरा प्रमाणित गर्ने दसी, प्रमाणको विवरण, दफा ३२, उपदफा (१), खण्ड (ञ): अभियुक्त उपर लगाइएको अभियोग र त्यसको आधार र कारणहरु, दफा ३२, उपदफा (१), खण्ड (ट): प्रयोग हुनु पर्ने सम्बन्धित कानून र त्यसको कारण, दफा ३२, उपदफा (१), खण्ड (ठ): अभियुक्तलाई हुनु पर्ने सजायको माग दाबी र त्यसको कारण, दफा ३२, उपदफा (१), खण्ड (ड): कसूरबाट क्षति पुगेको व्यक्तिलाई क्षतिपूर्ति भराई दिनु पर्ने भए त्यस्तो क्षतिपूर्तिको रकम, दफा ३२, उपदफा (१), खण्ड (ढ): कसूरको प्रकृतिसँग सम्बन्धित अन्य आवश्यक कुनै कुरा भए त्यसको विवरण। दफा ३२, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिम अभियोगपत्र पेश गर्दा कसूरका सम्बन्धमा सङ्कलित सबुद प्रमाण, दसी तथा वस्तु, जवर्जस्ती करणी सम्बन्धी कसूर भएमा सम्भव भएसम्म पीडित व्यक्ति र अभियुक्त हिरासतमा रहेको भए निज सहित पेश गर्नु पर्नेछ। दफा ३२, उपदफा (२), खण्ड (क): अभियोगपत्र पेश गर्दा उपदफा (२) बमोजिम पीडितलाई उपस्थित गराइएको रहेछ भने निजको तत्काल बकपत्र गराई दफा १०१ को उपदफा (७) बमोजिम प्रतिवादीलाई जिरह गर्ने अवसर दिनु पर्नेछ। दफा ३२, उपदफा (३): उपदफा (१) बमोजिम पेश गरिने अभियोगपत्रमा अभियुक्त उपर अभियोग लगाउन प्रस्ताव गरिएको कसूरको कुनै खास नामाकरण कानूनमा गरिएको रहेछ भने त्यस्तो कसूरको सम्बन्धमा सोही नामको उल्लेख गर्नु पर्नेछ। दफा ३२, उपदफा (४): उपदफा (३) बमोजिम प्रचलित कानूनमा कसूरको कुनै नामाकरण नगरिएको भए त्यस्तो कसूरको प्रकृति अनुसार अभियुक्त उपर लगाइएको अभियोग निजले स्पष्ट रूपमा बुझन सक्ने गरी कसूरका तत्वहरु समेत विचार गरी नामाकरण गर्नु पर्नेछ। दफा ३२, उपदफा (५): अभियुक्तले पहिले कुनै कसूरमा सजाय पाइसकेको जानकारी हुन आएमा वा निज उपर अन्य कुनै मुद्दा चलाइएको रहेछ भने र त्यसको कारणले बढी सजाय हुनु पर्ने अवस्था रहेछ भने निजले पहिले सजाय पाएको मिति र सजाय गर्ने अदालतको नाम तथा मुद्दा समेत उपदफा (१) बमोजिम दायर गरिएको अभियोगपत्रमा वा पछि खुल्न आएमा खुल्न आएको बखत उल्लेख गर्नु पर्नेछ। दफा ३२, उपदफा (६): कुनै कसूरका सम्बन्धमा कुनै व्यक्तिका बिरुद्ध मुद्दा चलाउन तत्काल सङ्कलित सबुद प्रमाण पर्याप्त नभई सरकारी वकिलले दफा ३१ को उपदफा (३) बमोजिम मुद्दा नचल्ने निर्णय गरेकोमा त्यस्तो कसूरमा कुनै व्यक्तिको निजी सम्पत्ति वा बिगो हानि, नोकसानी सम्बन्धी देवानी दायित्वका विषय समेत समावेश भएको रहेछ भने सरकारी वकिलले सोको सूचना जाहेरबाला वा त्यस्तो कसूरबाट पीडित व्यक्तिलाई सम्बन्धित अनुसन्धान अधिकारी मार्फत दिनु पर्नेछ। दफा ३२, उपदफा (७): उपदफा (६) बमोजिमको सूचना प्राप्त भएकोमा प्रचलित कानूनमा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि त्यस्तो सूचना प्राप्त भएको मितिले साठी दिनभित्र सम्बन्धित दफा ३२, उपदफा (८): यस ऐन बमोजिम अनुसन्धान गर्दा एकभन्दा बढी व्यक्ति उपर अनुसन्धान भएको तर त्यस्ता व्यक्तिमध्ये कुनै व्यक्तिको हकमा मात्र मुद्दा चलाइएको अवस्थामा वा नेपाल सरकार वादी हुने भई अनुसन्धान भएको तर अनुसन्धानबाट त्यस्तो मुद्दा यस ऐन बमोजिम नेपाल सरकार वादी भई चल्न सक्ने अवस्था नभई अन्य कानून अन्तर्गत मुद्दा चल्न सक्ने निर्णय भएमा वा व्यक्तिवादी भई चल्न सक्ने भएमा सम्बन्धित सरकारी वकिलले त्यसको जानकारी सम्बन्धित उच्च सरकारी वकिल कार्यालय र महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयमा तुरन्त पठाउनु पर्नेछ। दफा ३२, उपदफा (९): उपदफा (८) बमोजिम जानकारी प्राप्त भएपछि उच्च सरकारी वकिल कार्यालयको प्रमुखले त्यस्तो विषय अध्ययन गरी मुद्दा चलाउनु पर्ने वा नचलाउनु मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४