मुलुकी देवानी (संहिता) ऐन, २०७४

दुष्कृति गरेको मानिने : दफा ६७२, उपदफा (१): कसैले आफ्नो वा यस परिच्छेद बमोजिम आफैंले दायित्व वहन गर्नु पर्ने अरु कसैको त्रुटि, हेलचेक्याई वा लापरवाही जेसुकैवाट भए तापनि गरेको कुनै काम (कमिसन) वा अकर्मण्यता (ओमिशन) बाट कसैको जीउ, ज्यान वा सम्पत्ति वा कानून बमोजिम संरक्षित हक वा हितमा कुनै किसिमले हानि, नोक्सानी पुऱ्याउनु हुँदैन। दफा ६७२, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिमको काम वा अकर्मण्यताका सम्बन्धमा पक्षहरु बीच कुनै पूर्व करार सम्बन्ध भएको रहेनेछ भने त्यस्तो काम वा हेलचेक्याईको परिणाम स्वरूप उत्पन्न हानि, नोक्सानीलाई दुष्कृति गरेको मानिनेछ। दफा ६७२, उपदफा (३): उपदफा (२) बमोजिम दुष्कृति गरेकोमा त्यस्तो कार्य गर्ने व्यक्तिले यस परिच्छेद बमोजिम दायित्व व्यहोर्नु पर्ने छ। दफा ६७२, उपदफा (४): उपदफा (३) बमोजिम दायित्व व्यहोर्नु पर्दा दुष्कृतिको मात्राको अनुपातमा अलग अलग दायित्व निर्धारण गर्न सकिएमा सोही बमोजिम र नसकिएमा दुष्कृतिको लागि जिम्मेवार व्यक्ति सबैले समान रूपमा दायित्व व्यहोर्नु पर्नेछ। दफा ६७३: आमा, बाबुले दायित्व व्यहोर्नु पर्ने : चौध वर्ष उमेर पूरा नभएको नाबालकले गरेको दुष्कृति वापत निजसँग बसेको आमा बाबु, आमा वा बाबु नभए निज उपर मातृक तथा पैत्रिक अख्लियारी प्रयोग गर्ने व्यक्तिले दायित्व व्यहोर्नु पर्नेछ । दफा ६७४: संरक्षक वा माथवरले दायित्व व्यहोर्नु पर्ने : होस ठेगानमा नरहेको व्यक्तिले गरेको हानि, नोक्सानी वापत निजको संरक्षक वा माथवर जवाफदेही हुनेछ र सोही बमोजिम निजले दायित्व व्यहोर्नु पर्नेछ । दफा ६७५: काम लगाउने व्यक्तिले दायित्व व्यहोर्नु पर्ने : दफा ६७५, उपदफा (१): आफूले काममा लगाएको घरेलु सहायक, अन्य कामदार वा कर्मचारीले त्यस्तो कामको सिलसिलामा असल नियतले गरेको कुनै कार्यबाट कसैलाई हानि, नोक्सानी भएमा त्यसरी काममा लगाउने व्यक्ति, फर्म, कम्पनी वा संस्थाले त्यसको दायित्व व्यहोर्नु पर्नेछ । दफा ६७५, उपदफा (२): उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि कामदार वा कर्मचारीको हेलचेक्र्याई वा वदनियतले गरेको काम वापतको दायित्व त्यस्तो कामदार वा कर्मचारीले व्यहोर्नु पर्नेछ । दफा ६७६: पशुले गरेको हानि, नोक्सानी वापत पशु धनीले दायित्व व्यहोर्नु पर्ने : आफूले पालेको वा आफ्नो नियन्त्रणमा रहेको पशुले कसैलाई पुर्याएको हानि, नोक्सानी त्यस्तो पशु धनीले दायित्व व्यहोर्नु पर्नेछ । दफा ६७७: घर भत्तिकई हानि, नोक्सानी भएकोमा घर धनीले दायित्व व्यहोर्नु पर्ने : कुनै घर निर्माण गर्दाका बखत वा निर्माण गरिसकेको जेसुकै भए तापनि त्यस्तो घर पूरा वा आंशिक रूपमा भत्तिकई वा त्यसको कुनै अंशले कसैलाई कुनै किसिमको हानि, नोक्सानी भएकोमा सम्बन्धित घर धनीले दायित्व व्यहोर्नु पर्नेछ । दफा ६७८: सम्पत्ति धनीले दायित्व व्यहोर्नु पर्ने : देहायको कुनै कारणबाट कसैलाई हानि, नोक्सानी भएमा सम्बन्धित सम्पत्ति धनीले दायित्व व्यहोर्नेछ :- दफा ६७८, खण्ड (क): कुनै मेशिन, उपकरण वा यन्त्रलाई त्यसको प्रकृति अनुसार उपयुक्त ढङ्गबाट सुरक्षाका उपायहरू नअपनाएको कारणले विस्फोटन भएमा, दफा ६७८, खण्ड (ख): कुनै प्रज्वलनशील वा विस्फोटक पदार्थलाई त्यसको प्रकृति अनुसार उपयुक्त ढङ्गबाट सुरक्षाका उपायहरू नअपनाएको कारणबाट त्यसमा आगलागी भएमा वा सो विस्फोटन भएमा, दफा ६७८, खण्ड (ग): कुनै औद्योगिक प्रतिष्ठानले निर्धारित मापदण्ड विपरीत हुने गरी अत्याधिक धुँवा, ध्वनि पैदा गरेकोमा, दफा ६७८, खण्ड (घ): विपद्को कारणले वा कुनै तेस्रो व्यक्तिको कामले बाहेक कुनै राजमार्ग, सडक, गल्ली, बाटोमा रुख ढलेको वा ढालेकोमा, दफा ६७८, खण्ड (ड): निर्धारित मापदण्ड विपरीत हुने गरी उपयुक्त ढङ्गबाट पूर्व सावधानीका उपायहरू नअपनाई खुला रूपमा नहर, कुलो, पाइप वा ढलबाट दूषित, विषालु वा सरुवा रोग लाग्ने पदार्थ निष्काशन भएमा । दफा मुलुकी देवानी (संहिता) ऐन, २०७४