मुलुकी देवानी (संहिता) ऐन, २०७४

नभएमा र त्यस्तो सम्पति कुनै स्वामित्ववालाले लिन चाहेमा दफा २६३, उपदफा (६): उपदफा (५) बमोजिम एकभन्दा बढी स्वामित्वालाले संयुक्त सम्पत्ति लिन चाहेमा सबभन्दा बढी मूल्य तिर्न मञ्जुर गर्ने स्वामित्वालाले त्यस्तो सम्पत्ति लिन पाउनेछ । दफा २६४: सामुदायिक, सार्वजनिक, सरकारी तथा गुठीको सम्पत्ति सम्बन्धी व्यवस्था : सामुदायिक, सार्वजनिक, सरकारी तथा गुठीको सम्पत्ति, त्यस्तो सम्पत्तिको स्वामित्व, उपभोग, व्यवस्थापन, हक हस्तान्तरण तथा अन्य व्यवस्था यस ऐनको अन्य परिच्छेदमा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ । दफा २६५: हदम्याद : यस परिच्छेद बमोजिम भए गरेको काम कारबाहीबाट मर्का पर्ने व्यक्तिले त्यस्तो काम कारबाही भए गरेको मितिले छ महिनाभित्र नालिस गर्न सक्नेछ । दफा २६६: स्वामित्व रहेको मानिने : कुनै पनि व्यक्तिलाई कुनै सम्पत्तिमा कानून बमोजिम हक प्राप्त भएमा त्यस्तो सम्पत्तिमा निजको स्वामित्व रहेको मानिनेछ । दफा २६७: स्वामित्वालाको अधिकार हुने : कानूनको अधीनमा रही कुनै पनि व्यक्तिलाई कुनै सम्पत्तिमा स्वामित्वालाको हैसियतले देहायको अधिकार हुनेछ :- दफा २६७, खण्ड (क): सम्पत्ति उपभोग गर्न, दफा २६७, खण्ड (ख): सम्पत्ति बिक्री वा अन्य तवरले कसैलाई हक हस्तान्तरण गर्न, दफा २६७, खण्ड (ग): सम्पत्तिको कुनै किसिमले धितो वा बन्धकी राख्न, दफा २६७, खण्ड (घ): सम्पत्तिको कुनै कारोबार गर्न, दफा २६७, खण्ड (ड): सम्पत्तिबाट जुनसुकै किसिमबाट फाइदा लिन, दफा २६७, खण्ड (च): आफ्नो जग्गा जमिनमा कुनै किसिमको भौतिक संरचना निर्माण गर्न, पर्खाल वा बार लगाई धेर्न वा साँध सिमाना छुट्याउन वा कुनै सम्पत्तिको स्वरूप परिवर्तन गर्न वा कुनै पनि किसिमले सम्पत्तिको संरक्षण गर्न, दफा २६७, खण्ड (छ): आफ्नो जमिन वा जमिनमुनिको भाग वा त्यसमा रहेको वस्तु वा जमिन माथिको आकाश प्रयोग गर्न, दफा २६७, खण्ड (ज): सम्पति कुनै तवरले नष्ट वा समाप्त गर्न, दफा २६७, खण्ड (भ): सम्पति प्राप्त वा सुरक्षा गर्ने सम्बन्धमा कुनै पनि किसिमले कानूनी कारबाही चलाउन । दफा २६८: भोगाधिकार रहेको मानिने : कसैले कुनै सम्पति भोग गर्ने मनसायले कानून बमोजिम आफ्नो राखेमा त्यस्तो सम्पत्तिमा निजको भोगाधिकार रहेको मानिनेछ । दफा २६९: भोगाधिकार प्राप्त गर्न सकिने अवस्था : दफा २६९, उपदफा (१): देहायको अवस्थामा कुनै सम्पति उपर भोगाधिकार प्राप्त गर्न सकिनेछ :- दफा २६९, उपदफा (१), खण्ड (क): स्वामित्ववालाको हैसियतले, दफा २६९, उपदफा (१), खण्ड (ख): अन्य व्यक्तिको स्वामित्वमा रहेको सम्पति कानून बमोजिम प्राप्त गरेर, दफा २६९, उपदफा (१), खण्ड (ग): भोगाधिकारको सहमति लिई । दफा २६९, उपदफा (२): असल मनसाय, शान्तिपूर्ण वा खुला रूपमा प्राप्त गरेको भोगाधिकारलाई मात्र कानूनी रूपले भोगाधिकार प्राप्त गरेको मानिनेछ । दफा २७०: भोगाधिकार प्राप्त गर्न सक्ने व्यक्ति : दफा २७०, उपदफा (१): भोगाधिकार आफैले वा प्रतिनिधि मार्फत प्राप्त गर्न सकिनेछ । दफा २७०, उपदफा (२): असक्षम वा अर्धसक्षम व्यक्तिले संरक्षक वा माथवर मार्फत भोगाधिकार प्राप्त गर्न सक्नेछ । दफा २७१: भोगाधिकारवालाको अधिकार : दफा २७१, उपदफा (१): कानूनको अधीनमा रही कुनै पनि व्यक्तिलाई भोगाधिकारको हैसियतले देहायको अधिकार प्राप्त हुनेछ:- दफा २७१, उपदफा (१), खण्ड (क): आफ्नो भोगमा रहेको सम्पति प्रचलित कानून वा त्यस्तो सम्पत्तिका सम्बन्धमा कुनै करार भएको भए त्यस्तो करारको अधीनमा रही निर्वाध रूपमा भोग गर्न, दफा २७१, उपदफा (१), खण्ड (ख): आफ्नो भोगमा रहेको सम्पत्तिबाट प्राप्त हुने जुनसुकै लाभ उपभोग गर्न । दफा २७१, उपदफा (२): कसैले आफ्नो स्वामित्वमा नरहेको सम्पति असल नियतले भोग गरेमा त्यस्तो सम्पत्तिमा पछि निजको भोगाधिकार नरहने भए तापनि निजले त्यस्तो सम्पत्तिमा भोगाधिकार रहेको अवधिमा सम्बन्धित मुलुकी देवानी (संहिता) ऐन, २०७४