नेपालको संविधान, २०७२

धारा २९७, उपधारा (६), खण्ड (ग): धारा ६२ बमोजिमको निर्वाचक मण्डलबाट अर्को राष्ट्रपति वा उपराष्ट्रपति निर्वाचित भई कार्यभार सम्हालेमा, धारा २९७, उपधारा (६), खण्ड (घ): निजको मृत्यु भएमा । धारा २९७, उपधारा (७): यस धारा बमोजिम निर्वाचित राष्ट्रपति वा उपराष्ट्रपतिले यो संविधान र कानूनको गम्भीर उल्लंघन गरेको आरोपमा धारा २९६ को उपधारा (१) बमोजिमको व्यवस्थापिका—संसदमा तत्काल कायम रहेका सम्पूर्ण सदस्य संख्याको कम्तीमा एक चौथाइ सदस्यले निजको विरुद्ध महाभियोगको प्रस्ताव पेश गर्न सक्नेछन् । त्यस्तो प्रस्ताव व्यवस्थापिका—संसदमा तत्काल कायम रहेका सम्पूर्ण सदस्य संख्याको कम्तीमा दुई तिहाइ बहुमतबाट पारित भएमा निज पदमुक्त हुनेछ । धारा २९८: मन्त्रपरिषदको गठन सम्बन्धी व्यवस्था: धारा २९८, उपधारा (१): यो संविधान प्रारम्भ हुँदाका बखत कायम रहेको मन्त्रपरिषद उपधारा (२) बमोजिमको मन्त्रपरिषद गठन नभए सम्म कायम रहनेछ । धारा २९८, उपधारा (२): यो संविधान प्रारम्भ हुँदाका बखत व्यवस्थापिका—संसदको अधिवेशन चलिरहेको रहेछ भने यो संविधान प्रारम्भ भएको मितिले र अधिवेशन चलिरहेको रहेनछ भने धारा २९६ को उपधारा (६) बमोजिम आहान गरिएको व्यवस्थापिका—संसदको अधिवेशन प्रारम्भ भएको मितिले सात दिनभित्र राजनीतिक सहमतिका आधारमा प्रधानमन्त्रीको निर्वाचन सम्पन्न गरी निजको अध्यक्षतामा मन्त्रपरिषदको गठन हुनेछ । धारा २९८, उपधारा (३): उपधारा (२) बमोजिम सहमति कायम हुन नसकेमा व्यवस्थापिका—संसदको तत्काल कायम रहेका सम्पूर्ण सदस्य संख्याको बहुमतको आधारमा प्रधानमन्त्री निर्वाचित हुनेछ । धारा २९८, उपधारा (४): यस धारा बमोजिम गठन हुने मन्त्रपरिषदको संरचना र कार्य विभाजन आपसी सहमतिबाट तय गरिनेछ । धारा २९८, उपधारा (५): यस धारा बमोजिम गठन हुने मन्त्रपरिषदमा आवश्यकता अनुसार उप—प्रधानमन्त्री र अन्य मन्त्रीहरू रहनेछन् । धारा २९८, उपधारा (६): यस धारा बमोजिम नियुक्त प्रधानमन्त्रीले उपधारा (५) बमोजिम मन्त्री नियुक्ति गर्दा सम्बन्धित दलको सिफारिसमा व्यवस्थापिका—संसदका सदस्यहरू मध्येबाट नियुक्ति गर्नु पर्नेछ । धारा २९८, उपधारा (७): यस धारा बमोजिम नियुक्त प्रधानमन्त्री र अन्य मन्त्रीहरू व्यवस्थापिका—संसदप्रति सामूहिक रूपमा उत्तरदायी हुनेछन् र मन्त्रीहरू आफ्ना मन्त्रालयको कामका लागि व्यक्तिगत रूपमा प्रधानमन्त्री र व्यवस्थापिका—संसदप्रति उत्तरदायी हुनेछन् । धारा २९८, उपधारा (८): देहायको कुनै अवस्थामा यस धारा बमोजिम नियुक्त प्रधानमन्त्री आफ्नो पदबाट मुक्त हुनेछः— धारा २९८, उपधारा (८), खण्ड (क): निजले राष्ट्रपति समक्ष लिखित राजीनामा दिएमा, धारा २९८, उपधारा (८), खण्ड (ख): उपधारा (१४) बमोजिम निजको विरुद्ध अविश्वासको प्रस्ताव पारित भएमा वा विश्वासको प्रस्ताव पारित हुन नसकेमा, धारा २९८, उपधारा (८), खण्ड (ग): निज व्यवस्थापिका—संसदको सदस्य नरहेमा, धारा २९८, उपधारा (८), खण्ड (घ): निजको मृत्यु भएमा । धारा २९८, उपधारा (९): यस धारा बमोजिम नियुक्त उप—प्रधानमन्त्री, मन्त्री, राज्य मन्त्री तथा सहायक मन्त्री देहायको कुनै अवस्थामा आफ्नो पदबाट मुक्त हुनेछन्:— धारा २९८, उपधारा (९), खण्ड (क): निजले प्रधानमन्त्री समक्ष लिखित राजीनामा दिएमा, धारा २९८, उपधारा (९), खण्ड (ख): उपधारा (८) बमोजिम प्रधानमन्त्री आफ्नो पदबाट मुक्त भएमा, धारा २९८, उपधारा (९), खण्ड (ग): सम्बन्धित दलको सिफारिसमा वा सम्बन्धित दलसँगको सल्लाहमा प्रधानमन्त्रीले निजलाई पदमुक्त गरेमा, धारा २९८, उपधारा (९), खण्ड (घ): निजको मृत्यु भएमा । धारा २९८, उपधारा (१०): उपधारा (८) बमोजिम प्रधानमन्त्री आफ्नो पदबाट मुक्त भए पनि अर्को मन्त्रिपरिषद् गठन नभएसम्म सोही मन्त्रिपरिषदले कार्य सञ्चालन गरी रहनेछ । धारा २९८, उपधारा (११): यस धारा बमोजिम नियुक्त प्रधानमन्त्रीको मृत्यु भएमा अर्को प्रधानमन्त्रीको चयन नभएसम्मका लागि उप—प्रधानमन्त्री वा वरिष्ठतम मन्त्रीले प्रधानमन्त्रीको रूपमा कार्य सञ्चालन गर्नेछ । धारा २९८, उपधारा (१२): यस धारा बमोजिम नियुक्त प्रधानमन्त्रीले कुनै पनि बखत आफूमाथि व्यवस्थापिका—संसदको विश्वास छ भन्ने नेपालको संविधान, २०७२