मुलुकी देवानी (संहिता) ऐन, २०७४

६७९: घरको मुलीले दायित्व व्यहोर्ने : कुनै घरबाट कुनै किसिमको फोहोर मैला वा वस्तु फालेको कारणबाट कसैलाई हानि, नोक्सानी भएकोमा सम्बन्धित घर मुलीले दायित्व व्यहोर्नु पर्नेछ । दफा ६७९, उपदफा (१): “घर” भन्नाले घर वा छाप्रो सम्भन्नु पछ्छ र सो शब्दले घरको संरचना समेतलाई जनाउँछ । दफा ६७९, उपदफा (२): “घर मुली” भन्नाले घर परिवारमा मुख्य भई काम गर्ने व्यक्ति सम्भन्नु पछ्छ र सो शब्दले कसैको घरमा बहालमा बस्ने व्यक्तिको हकमा बहालवालाको परिवारको मुख्य भई काम गर्ने व्यक्ति समेतलाई जनाउँछ । दफा ६८०: अनधिकृत प्रवेशको दायित्व व्यहोर्नु पर्ने : कसैको सम्पत्तिमा अनधिकृत प्रवेश (ट्रेसपास) गरेको कारणले भएको हानि, नोक्सानी वापत अनधिकृत प्रवेश गर्ने व्यक्तिले दायित्व व्यहोर्नु पर्नेछ । दफा ६८१: संयुक्त रूपमा दायित्व व्यहोर्नु पर्ने : दफा ६८१, उपदफा (१): यस परिच्छेद बमोजिम दुष्कृति मानिने काम एकभन्दा बढी व्यक्तिबाट भएकोमा अन्यथा प्रमाणित भएकोमा बाहेक निजहरूले गरेको दुष्कृतिको मात्राको अनुपातमा त्यस्तो प्रत्येक व्यक्ति व्यक्तिगत र सामूहिक रूपमा त्यस्तो कामबाट भएको क्षति वापत जिम्मेवार हुनेछन् । दफा ६८१, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिम दुष्कृतिको मात्राको अनुपातमा अलग अलग दायित्व निर्धारण गर्न सकिएमा सोही बमोजिम र नसकिएमा दुष्कृतिको लागि जिम्मेवार व्यक्ति सबैले समान रूपमा दायित्व व्यहोर्नु पर्नेछ । दफा ६८२: दायित्व वापत क्षतिपूर्ति व्यहोर्नु पर्ने : दफा ६८२, उपदफा (१): यस परिच्छेद बमोजिम भएको दुष्कृति वापतको दायित्व व्यहोर्नु पर्दा दृष्कृति गर्नेले क्षतिपूर्ति व्यहोर्नु पर्नेछ । दफा ६८२, उपदफा (२): उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि यस परिच्छेद बमोजिम कुनै व्यक्तिको आफ्नै समेतको अकर्मण्यता, त्रुटि, लापरवाही वा हेल्चेक्र्याइँको कारणबाट कुनै दुष्कृति भएको रहेछ भने त्यस्तो क्षतिपूर्तिको मात्रा कम हुनेछ । दफा ६८२, उपदफा (३): उपदफा (१) बमोजिमको क्षतिपूर्ति वास्तविक रूपमा हानि, नोक्सानी भएको विषयमा सीमित रहेको हुनु पर्नेछ र कार्यान्विक वा अवास्तविक क्षतिपूर्ति व्यहोर्नु पर्न छैन । दफा ६८२, उपदफा (४): क्षतिपूर्ति नगद, जिन्सी वा सेवा कुनै पनि किसिमको हुन सक्नेछ । दफा ६८२, उपदफा (५): यस परिच्छेद बमोजिम हानि, नोक्सानी भएकोमा त्यस्तो हानि, नोक्सानी पुगेको व्यक्तिले यस परिच्छेदको अधीनमा रही क्षतिपूर्ति दावी गर्न सक्नेछ । दफा ६८२, उपदफा (६): उपदफा (५) बमोजिम क्षतिपूर्ति दावी गरेकोमा अदालतले मनासिब क्षतिपूर्ति भराउन आदेश दिन सक्नेछ । दफा ६८३: छुट्टै व्यवस्था भएकोमा दायित्व व्यहोर्नु नपर्ने : दफा ६८३, उपदफा (१): यस परिच्छेदमा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि यस परिच्छेद बमोजिम दायित्व व्यहोर्नु पर्ने दुष्कृतिलाई कानून बमोजिम फौजदारी कसूर मानिएको वा त्यस्तो दुष्कृतिका सम्बन्धमा यस ऐन वा अन्य कानूनमा छुट्टै व्यवस्था वा छुट्टै कानूनी उपचारको व्यवस्था भएकोमा यस परिच्छेद बमोजिमको दायित्व व्यहोर्नु पर्न छैन । दफा ६८३, उपदफा (२): उपदफा (१) को अधीनमा रही यस परिच्छेद बमोजिम दायित्व व्यहोनु पने दृष्टित त्यस्तो दृष्टित गरेको भनिएको व्यक्तिको हेलचेक्याइँ, लापरवाही, त्रुटि वा अकर्मण्यताको परिणामबाट नभई अन्य कुनै कारणबाट भएको हो भन्ने प्रमाणित गरेमा त्यस्तो दृष्टित वापत व्यहोनु पने दायित्वबाट निजले फुर्सद पाउनेछ। दफा ६८४: हदम्याद : यस परिच्छेद बमोजिम भए गरेको काम कारबाहीबाट मर्का पने व्यक्तिले सो काम कारबाही भए गरेको मितिले छ महिनाभित्र नालिस गर्न सक्नेछ। दफा ६८५: त्रुटिपूर्ण उत्पादन वापत दायित्व व्यहोनु पने : दफा ६८५, उपदफा (१): कसैले त्रुटिपूर्ण उत्पादन गरी कुनै वस्तु वा सेवा बिक्री, वितरण गर्न, गराउन हुँदैन। दफा ६८५, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिमको त्रुटिपूर्ण उत्पादन कसैले बिक्री वा वितरण गरी मुलुकी देवानी (संहिता) ऐन, २०७४