मुलुकी देवानी कार्यविधि ऐन २०७४

सरोकार संलग्न रहेको मुद्दामा नबुभी नहुने साक्षीलाई अदालतले आदेश गरी पन्ध्र दिनभित्र अदालतमा उपस्थित हुन म्याद जारी गर्नु पर्नेछ । दफा १८०, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिम म्याद जारी भएमा त्यस्तो साक्षी अदालतले तोकेको अवधिभित्र अदालतमा उपस्थित हुनु पर्नेछ । दफा १८०, उपदफा (३): यस परिच्छेद बमोजिम साक्षीका नाममा म्याद जारी गर्दा अनुसूची-१४ बमोजिमको हाँचामा जारी गर्नु पर्नेछ । दफा १८१: साक्षी बुभ्नु कर्मचारी खटाउन सक्ने : दफा १८१, उपदफा (१): शारीरिक अस्वस्थताका कारणले अदालतमा उपस्थित हुन नसक्ने साक्षीलाई निज रहे बसेको ठाउँमा नै गई साक्षी बुभ्नको लागि दफा १८१, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिम आदेश भएकोमा साक्षी रहे बसेको ठाउँमा अदालतको न्यायाधीश आफैँ गई वा कर्मचारी खटाई साक्षी बुभ्न वा बुभ्न लगाउनु पर्नेछ । दफा १८१, उपदफा (३): उपदफा (२) बमोजिम साक्षी बुभ्नको लागि न्यायाधीश वा अदालतको कर्मचारी जाँदा लाग्ने खर्च निवेदन दिने व्यक्तिले व्यहोर्नु पर्नेछ । दफा १८२: श्रव्य-दृश्य सम्वाद (भिडियो कन्फरेन्स) मार्फत साक्षी परीक्षण गर्न सक्ने : दफा १८२, उपदफा (१): यस परिच्छेदमा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि अति वृद्ध अवस्था, शारीरिक अशक्तता, अस्वस्थता वा नेपाल बाहिर रहे बसेको कारण कुनै साक्षी अदालतमा उपस्थित हुन नसक्ने कारण देखाई त्यस्तो साक्षीको श्रव्य-दृश्य सम्वादको माध्यमबाट परीक्षण हुने मुद्धाको कुनै पक्षले अदालतमा निवेदन दिएमा त्यस्तो व्यहोरा अदालतलाई मनासिब लागेमा अदालतले त्यस्ता साक्षीको श्रव्यदृश्य संवादको माध्यमबाट परीक्षण गर्न आदेश दिन सक्नेछ । दफा १८२, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिम आदेश भएमा सम्बन्धित पक्षले श्रव्य-दृश्य सम्वादबाट साक्षी परीक्षण गर्नको लागि अदालतबाट तोकिएको दिन र ठाउँमा त्यस्ता साक्षीलाई उपस्थित गराउनु पर्नेछ । दफा १८२, उपदफा (३): अदालतले श्रव्यदृश्य सम्वादमा उपस्थित भएको साक्षीलाई अदालतमा उपस्थित भएको साक्षी सरह मानी परीक्षण गर्नु वा गराउनु पर्नेछ । दफा १८२, उपदफा (४): उपदफा (३) बमोजिम साक्षी परीक्षण गराउँदा अदालतले श्रव्य-दृश्य सम्वादबाट भएको साक्षीको वकपत्र र श्रव्यदृश्य सम्वादको व्यहोरा लेखवद्ध गरी अभिलेख गर्नु पर्नेछ । दफा १८२, उपदफा (५): अदालतले श्रव्यदृश्य सम्वाद मार्फत साक्षी बुभ्नको अभिलेखको मुचुल्का अनुसूची-१५ बमोजिम गराउनु पर्नेछ । दफा १८२, उपदफा (६): यस दफा बमोजिम साक्षी परीक्षण गर्दा वा गराउँदा लागेको खर्च श्रव्य-दृश्य सम्वाद मार्फत साक्षी परीक्षण गराउन निवेदन दिने पक्षले व्यहोर्नु पर्नेछ । दफा १८३: पक्षलाई तारिख तोकेको दिन साक्षी परीक्षण गर्ने दिन तोक्ने : दफा १८३, उपदफा (१): दफा १८१ वा १८२ को अवस्थामा बाहेक साक्षी परीक्षण गर्दा पक्षलाई तारिख तोकिएको दिनमा नै परीक्षण गर्ने गरी अदालतले साक्षी परीक्षण गर्ने दिन तोक्नु पर्नेछ । दफा १८३, उपदफा (२): साक्षी परीक्षण गर्दा साक्षीले व्यक्त गरेको कुराको बकपत्र तयार गरी निजको सहीछाप गराई अभिलेख गर्नु पर्नेछ । दफा १८४: शपथ लिनु पर्ने : साक्षीले अदालतमा उपस्थित भई बकपत्र गर्दा सत्य कुरा व्यक्त गर्ने कुराको उद्घोषण गरी न्यायाधीश समक्ष अनुसूची-१६ को ढाँचामा शपथ लिनु पर्नेछ । दफा १८५: साक्षी परीक्षण न्यायाधीशले गर्नु पर्ने : दफा १८५, उपदफा (१): साक्षी परीक्षण जुन न्यायाधीशको इजलाशमा पेश भएको छ सोही न्यायाधीशले गराउनु पर्नेछ । दफा १८५, उपदफा (२): उपदफा (१) बमोजिम परीक्षण गर्दा न्यायाधीशले बकपत्र अभिलेख गर्न तथा साक्षी परीक्षण गर्न आवश्यक पर्ने कर्मचारीको सहायता लिन सक्नेछ । दफा १८६: तोकिएको तारिखका दिन साक्षी परीक्षण गर्नु पर्ने : दफा १८६, उपदफा (१): दफा १८१ वा १८२ को अवस्थामा बाहेक अदालतले साक्षी परीक्षण गर्न तोकिएको तारिखका दिनमा नै मुलुकी देवानी कार्यविधि ऐन २०७४