chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
हुलाक नियमावली २०२० (Postal Regulation, 1963)

३५. रसीद : बिमा वस्तु बिमा गर्ने निर्धारित समय भित्र हुलाकमा दाखिल हुन आई हुलाकद्वारा बिमाको निमित्त स्वीकृति भएमा सो वस्तुको प्रेषकलाई प्रत्येक वस्तुको निमित्त छुट्टा छुट्टै रसीद दिइनेछ । ३६. फिर्ती रसीद : प्रत्येक बिमा वस्तुको निमित्त ठेगानावालाले वा निजको अख्तियार पाएको वारिसले रीतपूर्वक सहीछाप गरेको फिर्ती रसीद प्रेषकलाई निःशुल्क सम्बन्धित हुलाक अड्डाले दिइनेछ । ३७. बिमा वस्तु फिर्ता हुने : सम्बन्धित हुलाकले देहायको अवस्थामा बिमा वस्तु प्रेषकलाई फिर्ता पठाउनु पर्छ :- । (क) बिमा वस्तुको आगमन सूचना दिइएको मितिले १० दिनभित्र ठेगानावालाले डेलिभरी नलिएमा, वा । (ख) ठेगानावालाले बिमा वस्तु लिन इन्कार गरेमा वा डेलिभरी लिन ठेगानावाला नै नभेटिएमा वा ठेगानावालाको मृत्यु भई डेलिभरी हुन नसकेमा, वा । (ग) ठेगानावाला अघि बसेको ठाउँ छाडी अन्यत्र गएमा वा बिमा वस्तु डेलिभरी गर्ने अख्तियार नभएको हुलाकको अधिकार क्षेत्रमा सरेकोमा सो सरेको १० दिनभित्र ठेगानावाला वा निजको अख्तियार पाएको वारिसलाई डेलिभरी दिन हुलाकको तर्फबाट प्रयास गर्दा पनि ठेगानावाला पत्ता नलागी बिमा वस्तु डेलिभरी गर्न नसकेमा । तर, बिमा वस्तु हुलाकमा आइपुगेको समयमा बिमा वस्तुको ठेगानावाला सो हुलाकको डेलिभरी क्षेत्रबाट बाहिर गएको भए र सो हुलाकमा निजले आफ्नो नाममा बिमा वस्तु आएको सुचना हुलाकबाट वा अरु कुनै तवरबाट थाहा पाई त्यसको डेलिभरी लिने इच्छाको लिखित सूचना सम्बन्धित हुलाकलाई खण्ड (ग) मा उल्लिखित १० दिनभित्र दिएमा सो बिमा वस्तु अरु १५ दिनसम्म सो हुलाकमा राखिनेछ । सो अवधिभित्र पनि ठेगानावाला वा निजको अख्तियार पाएको वारिसले डेलिभरी नलिएमा सो १५ दिन भुक्तान भएपछि सो बिमा वस्तु प्रेषकलाई नै फिर्ता पठाइनेछ । ३८. क्षतिपूर्ति पाउने शर्त र बन्देजहरू : बीमा गरिएको हुलाक वस्तु वा त्यसको कुनै अंश हुलाकद्वारा चलान गरिएको अवस्थामा हराएमा वा नोक्सान भएमा ऐन बमोजिम पाउने क्षतिपूर्तिको रकम देहायको अवस्थामा पाउने छैन:- । (क) प्रेषकले लेखेको ठेगाना अधुरो वा अशुद्ध भै गलत डेलिभरी हुन गएमा, वा । (ख) प्रेषकले वा ठेगानावालाले कुनै किसिमको जालसाजी गरेको प्रमाणित भएमा, वा । (ग) ठेगानावालाले फिर्ती रसीद समेतमा सहीछाप गरी बीमा वस्तुको डेलिभरी लिइसकेको भएमा, वा । (घ) दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । बीमा वस्तु हुलाक दाखिल भएको मिति देखि ६ महिनासम्ममा हराएको वा नोक्सानी भएको वा गुम भएको कुनै उजुरी नदिएमा, वा । (ङ) अनुचित वा असुरक्षित प्याकबन्दीको कारणले हराएमा वा नोक्सान भएमा, वा । (च) हुलाक वस्तुको बाहिरी भाग वा लाहाछापमा कुनै देखिने नोक्सानी नभएमा, वा । (छ) बीमा वस्तुभित्र करेन्सी नोट वा सटही मूल्यको अरु वस्तु वा दुबैसाथ खामिएको भै त्यस्तो वस्तुहरूको वास्तविक मूल्यको बीमा नगरिएको भएमा, वा । (ज) बीमा गरिएको वस्तुको स्वभावबाट हानि नोक्सानी भएमा, वा । (झ) हुलाकद्वारा चलान गर्न मनाही गरिएको वस्तु बीमा गरिएमा, वा । (ञ) काबू बाहिरको परिस्थितिबाट हराएमा वा नोक्सान भएमा । ३९. क्षतिपूर्ति दिने तरिका : क्षतिपूर्तिको भुक्तानी दिँदा देहाय बमोजिम हुनेछ :- । (क) बीमा गरिएको मूल्यको रकमभन्दा कुनै हालतमा पनि बढी नहुने गरी गुम, चोरी वा नोक्सान भएको जतिको ठीक मूल्य बराबरको क्षतिपूर्ति पाउने हकदार प्रेषक हुनेछ ।
हुलाक नियमावली २०२० (Postal Regulation, 1963)

(ञ) काबू बाहिरको परिस्थितिबाट हराएमा वा नोक्सान भएमा । ३९. क्षतिपूर्ति दिने तरिका : क्षतिपूर्तिको भुक्तानी दिँदा देहाय बमोजिम हुनेछ :- । (क) बीमा गरिएको मूल्यको रकमभन्दा कुनै हालतमा पनि बढी नहुने गरी गुम, चोरी वा नोक्सान भएको जतिको ठीक मूल्य बराबरको क्षतिपूर्ति पाउने हकदार प्रेषक हुनेछ । (ख) अप्रत्यक्ष नोक्सानी वा नाफा हानिको विचार गरिने छैन । (ग) क्षतिपूर्तिको हिसाब गर्दा बीमा वस्तुहरू चलाउन स्वीकार गरेको स्थान र समयमा उही प्रकारको चीजको प्रचलित भाउ अनुसार गरिनेछ । प्रचलित भाउ नभएमा, चीजको सामान्य मूल्य अनुसार मूल्य निर्धारण गरिनेछ । (घ) महानिर्देशक वा क्षेत्रीय हुलाक निर्देशकद्वारा परिस्थितिवश जाँचबुझ गर्ने आदेश भएमा बाहेक क्षतिपूर्तिको भुक्तानी यथाशक्य छिटो र ढिलोमा सोधपुछ भएको मितिदेखि ६ महिनाभित्र दिइनेछ । परिच्छेद-५ । हुलाक आदेश । ४०. (१) हुलाकद्वारा केही रूपैयाँ आदान प्रदान गर्ने सुविधाको लागि अधकट्टि सहितको आदेश प्रचलनमा ल्याइनेछ । हुलाक आदेश निम्न दरको हुनेछ:- । - ५० पचास पैसा ५ । - पाँच रूपैयाँ । - १ । - एक रूपैयाँ १० । - दश रूपैयाँ । - २ । - दुई रूपैयाँ २० । - बीस रूपैयाँ । (२) तेस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । ४१. हुलाक आदेशको बिक्री तथा भुक्तानी दिन : हुलाकमा हुलाक आदेशको मौज्दात राख्ने, सर्वसाधारणलाई बिक्री गर्ने र भुक्तानी दिने पद्धति र हुलाक आदेश बिक्री गर्न वा भुक्तानी दिन सक्ने हुलाकहरू महानिर्देशकले समय समयमा नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी तोकिए बमोजिम हुनेछ । मिति २०३० । ६ । १५ को नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचनाद्वारा फारमहरू प्रयोगमा ल्याउने बारे तोकेको । ४२. कुनै हुलाक आदेश हुलाकबाट बिक्री भएपछि सो बिक्री भएको महिनाको आखिरी दिनले ६ महिनाभित्र सो हुलाक आदेश भुक्तानी निमित्त हुलाकमा ल्याएमा नियम ४० को उपनियम (२) मा निर्धारित गरिएको दर बमोजिम दोस्रो कमिशन लाग्नेछ र यो कमिशन हुलाक आदेशको पछाडि पट्टि हुलाक टिकट टाँसी चुक्ता गर्नु पर्नेछ । बिक्री भएको महिनाको आखिरी दिनले १२ महिनापछि भुक्तानीको निमित्त ल्याएमा हुलाक आदेशको भुक्तानी दिइने छैन । ४३. हुलाक आदेश बिक्री भएको महिनाको आखिरी दिनले ६ महिनाभित्र हुलाक आदेश र त्यससाथ रहेको अधकट्टि समेत हुलाक आदेश किनेको अड्डामा पेश गरी त्यस हुलाक आदेशको मूल्य फिर्ता लिन चाहेमा कमिशन बाहेक मूल्य फिर्ता पाउनेछ । हुलाक आदेश बिक्री भएको महिनाको आखिरी दिनले ६ महिना नाघेको तर दोस्रो कमिशन चुक्ता गरेको भएमा १२ महिनाभित्र कमिशन बाहेक मूल्य फिर्ता पाउन सकिनेछ । ४४. हुलाक आदेशको मुल्य बैङ्कद्वारा भुक्तानी पाउनको निमित्त हुलाक आदेशलाई क्रस गरिएको हुनु पर्छ । त्यसको भुक्तानी हुलाकबाट लिन चाहेमा कसलाई काटी कृपया नगद भुक्तानी दिनुहोस् भन्ने शब्द हुलाक आदेशको अगाडि लेखेर आफ्नो सही गर्नु पर्छ । ४५. हुलाक आदेशको भुक्तानी एक पटक जोसुकैलाई दिइसकेपछि सोही हुलाक आदेशको विषयमा कसले अरू कुनै बढी दाबा गर्न आएमा हुलाक अड्डाको कुनै जवाफ देही हुने छैन ।
हुलाक नियमावली २०२० (Postal Regulation, 1963)

त्यसको भुक्तानी हुलाकबाट लिन चाहेमा कसलाई काटी कृपया नगद भुक्तानी दिनुहोस् भन्ने शब्द हुलाक आदेशको अगाडि लेखेर आफ्नो सही गर्नु पर्छ । ४५. हुलाक आदेशको भुक्तानी एक पटक जोसुकैलाई दिइसकेपछि सोही हुलाक आदेशको विषयमा कसले अरू कुनै बढी दाबा गर्न आएमा हुलाक अड्डाको कुनै जवाफ देही हुने छैन । ४६. नियम ४४ मा उल्लेख गरिए बाहेक हुलाक आदेशमा कुनै केरमेट वा कुनै अदली बदली गरेमा वा हुलाक आदेशमा हुलाक आदेश बिक्री गर्ने हुलाक हाकिमको सहीछाप नभएमा वा हुलाकका छाप नलगाएमा वा हुलाक आदेश काटिएको भएमा वा रद्दी गरिएको भएमा वा कुरूप गराइएको भएमा यस्तो हुलाक आदेशको भुक्तानी दिइने छैन । परिच्छेद-६ । फिर्ती चिठ्ठी फाँट । ४७. फिर्ती चिठ्ठी फाँट रहने ठाउँ महानिर्देशकले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी तोकिए बमोजिम हुनेछ । ४८. फिर्ती चिठ्ठी फाँटमा पठाइएको हुलाक वस्तुहरू राख्ने अवधि : (क) ऐनको दफा ३५ अनुसार फिर्ती चिठ्ठी फाँटमा प्राप्त भएको हुलाक वस्तुलाई टुङ्ग्याउन नसकिएमा दफा ३६ को प्रतिबन्धात्मक वाक्यांश (ख) को अधीनमा रही निम्न बमोजिम गर्नु पर्नेछ :- । (१) डेलिभरी नभएका साधारण चिठ्ठी, हुलाकपत्र वा हवाईपत्र प्राप्त भएको मितिले ३१ दिनसम्म राखेपछि जलाइनेछ । (२) डेलिभरी नभएका रजिष्ट्री चिठ्ठी प्राप्त भएको मितिले ९१ दिनसम्म राखेपछि जलाइनेछ । (३) मूल्य नभएका व्यापारिक परिपत्र मूल्य सूची विज्ञापन जस्तो छापा कागजपत्रको प्याकेटहरूको शीघ्र रद्दी कागज सरह बिक्री गरिनेछ । (४) अरु प्याकेट र दैनिक समाचार पत्रपत्रिकाहरू रजिस्ट्री नभएको भए ३१ दिन भित्रसम्म र रजिस्ट्री भएको भए ९१ दिनसम्म राखिसकेपछि बेचेर, जलाइए वा महानिर्देशकले तोकिदिए बमोजिम टुङ्गो लगाइनेछ । (५) दैनिक बाहेक अरु समाचार पत्रपत्रिकाहरूको हकमा महानिर्देशकले निर्देशन दिए बमोजिम हुनेछ । (६) राख्नु पर्ने अवधि तोकिएको हुलाक वस्तु सम्बन्धी सूची सूचना पाटीमा टाँसिनेछ । (ख) ऐनको दफा ३५ अनुसार टुङ्ग्याउन नसकिएको पुलिन्दालाई दफा ३६ को प्रतिबन्धात्मक वाक्यांश (ख) को अधिनमा रही ९१ दिन रोकेपछि महानिर्देशकको निर्देशन बमोजिम गर्न सकिनेछ । ४९. विदेशी डाँकबाट प्राप्त हुलाक वस्तु ऐनको दफा ३५ बमोजिम टुङ्ग्याउन नसकिएमा एक महिनाभित्र डेलिभरी नहुनाको कारण प्रष्ट खोली छाप लगाई शुरु देशमा फिर्ता पठाइनेछ । ५०. ठेगानावालाको वा प्रेषकको ठेगाना प्रष्ट नलेखिएको वा ठेगानावाला तथा प्रेषकको कुनै कारणबाट पत्ता लगाउन नसकिएको हुलाक वस्तु फिर्ती चिट्ठी फाँटमा पठाउनु पर्छ । कसैले आफूले प्राप्त गर्नु पर्ने हुलाक वस्तु ठेगाना अधुरो भै प्राप्त गर्न नसकिएको शंका लागेमा फिर्ती चिट्ठी फाँटमा लेखापढी गरी सोधपुछ गर्न सक्नेछ । परिच्छेद-७ । विविध नियमहरू । तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । ५१. नपुग महसुल असुल गर्ने : यस नियमावली बमोजिम टिकट टाँस्नु पर्ने हुलाक वस्तुमा कम महसुलको टिकट टाँसेमा वा टिकट नटाँसिएको भएमा त्यस्तो हुलाक वस्तुका सम्बन्धमा बैरङ्ग हुलाक नियमावली बमोजिम हुनेछ ।
हुलाक नियमावली २०२० (Postal Regulation, 1963)

परिच्छेद-७ । विविध नियमहरू । तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । ५१. नपुग महसुल असुल गर्ने : यस नियमावली बमोजिम टिकट टाँस्नु पर्ने हुलाक वस्तुमा कम महसुलको टिकट टाँसेमा वा टिकट नटाँसिएको भएमा त्यस्तो हुलाक वस्तुका सम्बन्धमा बैरङ्ग हुलाक नियमावली बमोजिम हुनेछ । ५२. हुलाक महसुल अग्रिम चुक्ता गर्ने : यी नियमहरूमा जुन हुलाक वस्तुमा हुलाक महसुल वा दस्तुरको अग्रिम चुक्ता हुनु पर्ने गरी लेखिएकोछ सो हुलाकवस्तुमा चाहिने टिकट वा स्ट्याम्पिङ्ग मिसिनको छाप लगाउने वा नगद भुक्तानी हुन महानिर्देशकले समय समयमा तोकिएको शर्त तथा बन्देज बमोजिम गर्नु पर्नेछ । ५३. स्ट्याम्पिङ्ग मेसिन (फ्रेन्किङ्ग मेसिन) : नियम ५२ को प्रयोजनको निमित्त स्ट्याम्पिङ्ग मेसिनको छाप ऐनको दफा १३ को उपदफा (१) अनुसार प्रचलनमा ल्याइनेछ । त्यस्तो छाप देहायको शर्त र बन्देजको पालना गरेमा सर्बसाधारणद्वारा प्रयोग गर्न सकिनेछ:- । (१) यस्तो मेसिनबाट निस्कने छाप उज्यालो रातो रङ्गको हुनु पर्छ । (२) यस्तो छाप हुलाक वस्तुको अगाडिको भागको दाहिने कुनामा लगाइएको हुनु पर्दछ । (३) यस्तो मेसिन प्रयोग गर्ने लाइसेन्सको निमित्त लाग्ने दस्तुर नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी तोकिदिए बमोजिम हुनेछ । मिति २०२१ । ४ । १९ को नेपाल राजपत्र प्रकाशित सूचनाद्वारा तोकिएको । (४) अन्य शर्त बन्देजहरू महानिर्देशकले समय समयमा तोकिदिए बमोजिम हुनेछ । (५) स्ट्याम्पिङ्ग मेसिनको प्रयोग गर्नको लागि लाइसेन्स दिने नदिने सर्वाधिकार महानिर्देशकमा रहनेछ । ५४. हुलाक महसुल चुक्ता गर्न मान्यता नभएको टिकट : निम्न बमोजिमको टिकट टाँसिएको टिकटलाई हुलाक महसुल चुक्ति भएको मानिने छैन:- । (१) नेपाल सरकारबाट प्रचलनमा नल्याइएको टिकट, । (२) कुरूप गरिएको, च्यातिएको, प्वाल परेको, काटिएको, रद्दी गरिएको वा अधुरो तुल्याउन चिन्ह लगाइएको टिकट, । (३) टिकटमा छापिएको भन्दा बाहेक अन्य कुनै अक्षर, शब्द, मूर्ति वा कुनै आकार छापको मुद्रण गरेको वा लेखेको टिकट, । (४) इम्बस खाम, न्यापर वा हुलाकबाट काटी झिकिएको टिकट, । (५) इम्बस भएको, रजिस्ट्री खाम रजिस्ट्री नगरी साधारण रूपमा पठाइएको खाममा टाँसिएको टिकट । ५५. टिकट बेच्न नहुने : (१) नेपाल सरकारद्वारा दिइएको अनुमतिपत्र (लाइसेन्स) वा तोकिएको शर्तहरूको अधिनमा नरही कसैले टिकट बिक्री वितरण गर्न वा त्यस्तो व्यवसाय गर्न पाइने छैन । (२) कसैले उपनियम (१) को उल्लंघन गरेमा त्यस्ता व्यक्तिलाई पचास रूपैयाँसम्म जरिवाना हुनेछ । तर, । (१) यस नियमले निम्न बमोजिम भएको टिकट बिक्रीलाई बाधा पुऱ्याउने छैन:- । (क) हुलाकद्वारा भएको टिकट बिक्री, । (ख) ड्युटीमा रहेको हुलाक कर्मचारीद्वारा बिक्री भएको टिकट बिक्री, । (ग) विभागले नियुक्ति गरेको फिलाटेलिक ब्यूरो वा एजेन्सीद्वारा भएको टिकट बिक्री, । (घ) महानिर्देशकद्वारा नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी टिकट बिक्री गर्न तोकिएको व्यक्ति वा संस्था । (२) टिकट बिक्री गर्ने वा टिकट सम्बन्धी व्यवसाय गर्नेले पालन गर्नु पर्ने शर्त तथा बन्देज नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी तोकिए बमोजिम हुनेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (३) अन्तराष्ट्रिय जवाफीपत्र (इन्टरनेशनल रिप्लाई कूपन) प्रचलनमा ल्याउँदा त्यसको सटही दर महानिर्देशकले विश्व हुलाक संघको कन्भेन्सनको आधारमा तोक्न सक्नेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप ।
हुलाक नियमावली २०२० (Postal Regulation, 1963)

दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (३) अन्तराष्ट्रिय जवाफीपत्र (इन्टरनेशनल रिप्लाई कूपन) प्रचलनमा ल्याउँदा त्यसको सटही दर महानिर्देशकले विश्व हुलाक संघको कन्भेन्सनको आधारमा तोक्न सक्नेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (४) संयुक्त राष्ट्र संघबाट बिक्रीको लागि प्राप्त भएका टिकटहरू हुलाक तथा फिलाटेलिक ब्यूरोद्वारा बिक्री गराउन महानिर्देशकले तोकि दिन सक्नेछ । ५६. परिचयपत्र : (१) हुलाक वस्तुहरूको डेलिभरी उचित प्रबन्धको लागि हुलाकद्वारा दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । नेपाल सरकारले तोकिदिए बमोजिम दस्तुर लिई परिचयपत्र जारी गर्न सकिनेछ । यस्तो परिचयपत्रको उपयोग सर्बसाधारणले गर्न सक्ने छन् । (२) परिचय पत्र जारी गर्न सक्ने हुलाकको नाम, परिचयपत्र विषयमा पालन गर्नु पर्ने शर्त बन्देज तथा तरीका महानिर्देशकले तोकिदिए बमोजिम हुनेछ । ५७. हुलाक दाखिलाको प्रमाणपत्र : (१) हुलाकद्वारा रसिद नदिइने हुलाक वस्तुमा निम्न बमोजिमको शर्त पालन गरेमा हुलाक दाखिला गरेको प्रमाणपत्र हुलाकद्वारा दिइनेछ:- । (क) यस्तो प्रमाणपत्र दिने तोकिएको समयभित्र तत्सम्बन्धी काममा खटिएको हुलाक कर्मचारी छेउ हुलाक दाखिला गरिने हुलाक वस्तु सहित हुलाक दाखिलाको प्रमाणपत्र मसीले लेखेर बुझाउनु पर्छ । (ख) हुलाक दाखिलाको प्रमाणपत्रमा हुलाक वस्तुमा लेखिएको ठेगानावालाको नाम तथा ठेगानाको पूरा नक्कल लेखिएको हुनु पर्छ । प्रत्येक तीन वस्तुमा सो भन्दा कमको निमित्त एक प्रमाणपत्र दिन सकिनेछ । यस्तो प्रमाणपत्रमा दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । नेपाल सरकारले तोकिदिए बमोजिमको टिकट टाँसिएको हुनु पर्छ । स्ट्याम्पिङ्ग मेसिनको छापद्वारा पनि प्रमाणपत्रमा लाग्ने हुलाक महसुल चुक्ता गर्न सकिनेछ । (ग) हुलाक वस्तुको थानगन्ती प्रमाणपत्रको तल्लो भागमा अक्षरमा लेखिनु पर्छ । (२) सम्बन्धित हुलाकका कर्मचारीले यसरी प्राप्त प्रमाणपत्रको संख्या र ठेगाना राम्रोसँग भिडाई गल्ती भएमा सच्याइकन टिकट माथि तारिख छाप लगाई प्रमाणपत्र लिई आउनेलाई फिर्ता दिनु पर्छ । तेस्रो संशोधनद्वारा थप । (३) उपनियम (१) र (२) बमोजिमको हुलाक दाखिलाको प्रमाणपत्र हुलाक वस्तु क्षति हुन गएको वा हराएको अवस्थामा क्षतिपूर्ति दावी गर्ने प्रयोजनको लागि प्रमाण मानिने छैन । ५८. हुलाक वस्तु फिर्ता लिन सकिने : आन्तरिक चिट्ठी, हुलाकपत्र, हवाईपत्र, दर्ता भएका समाचार पत्रपत्रिका, व्यापारिक नमूना प्याकेट, व्यापारिक कागजपत्र विदेशतर्फ जाने रजिस्ट्री भएको हुलाक वस्तुको ठेगानावालालाई डेलिभरी भैनसकेको र डाँकद्वारा चलान हुँदाको अवस्थामा रहेको भए ठेगानावालाको मन्जुरी नलिई प्रेषकलाई नै फिर्ता दिन सकिनेछ । फिर्ता लिन निम्न व्यहोरा पालन गरेको हुनु पर्छ:- । (क) कुनै हुलाक वस्तु महानिर्देशक, क्षेत्रीय हुलाक निर्देशक वा ग्याजेडेड दर्जाका हुलाक हाकिमको आदेश बिना फिर्ता डेलिभरी गरिने छैन । (ख) प्रत्येक हुलाक वस्तु फिर्ता लिन प्रत्येक हुलाक वस्तुको निमित्त भिन्दा भिन्दै दरखास्त लेखी प्रत्येक दरखास्तमा एक रूपैयाँको टिकट टाँसी रजिस्ट्री भएकोमा भरपाई समेत सम्बन्धित हुलाकमा बुझाउनु पर्छ । दरखास्तमा टाँसिएको टिकट सम्बन्धित हुलाकमा बुझाइसकेपछि सो टिकट कुनै हालतमा फिर्ता गरिने छैन ।
हुलाक नियमावली २०२० (Postal Regulation, 1963)

(ख) प्रत्येक हुलाक वस्तु फिर्ता लिन प्रत्येक हुलाक वस्तुको निमित्त भिन्दा भिन्दै दरखास्त लेखी प्रत्येक दरखास्तमा एक रूपैयाँको टिकट टाँसी रजिस्ट्री भएकोमा भरपाई समेत सम्बन्धित हुलाकमा बुझाउनु पर्छ । दरखास्तमा टाँसिएको टिकट सम्बन्धित हुलाकमा बुझाइसकेपछि सो टिकट कुनै हालतमा फिर्ता गरिने छैन । (ग) कुनै हुलाक वस्तु फिर्ता लिनको निमित्त हुलाक वस्तुको प्रेषक वा निजबाट लिखित अधिकार प्राप्त व्यक्तिले मात्र लिखित रूपमा आवेदन गर्न सक्नेछ, । (घ) हरेक दरखास्तमा फिर्ता डेलिभरी लिनाको कारण खोलिएको हुनु पर्छ । यस्तो दरखास्त महानिर्देशक वा क्षेत्रीय हुलाक निर्देशक मार्फत कारबाही गराउने भए सिलबन्दी खाममा पठाउनु पर्छ । (ङ) खण्ड (क) मा लेखिएको अधिकृत छेउ दरखास्त प्राप्त भएपछि निज अधिकृतलाई दरखास्तवाला ठीक व्यक्ति हो र दरखास्तमा फिर्ता लिने कारण मनासिब छ भन्ने लागेमा प्रेषकलाई फिर्ता डेलिभरी गर्ने आदेश दिनेछन् अन्यथा सम्बन्धित हुलाक वस्तु ठेगानावाला कहाँ नै पठाइनेछ । (च) सम्बन्धित हुलाकमा प्राप्त दरखास्त विषयमा, यदि हुलाक हाकिम राजपत्राङ्कित अधिकृत स्तरको भएमा र प्रेषकले दिएको दरखास्तमा खुलाइएको कारण उचित ठहर्‍याएमा र प्रेषक ठीक व्यक्ति हो भन्ने लागेमा राजपत्राङ्कित अधिकृत हाकिमले तुरुन्त सो वस्तु प्रेषकलाई फिर्ता डेलिभरी गर्न सक्छन् । हुलाक हाकिम राजपत्राङ्कित अधिकृत भन्दा कम स्तरको । भएमा, सम्बन्धित नियन्त्रण कार्यालयमा फिर्ता डेलिभरी दिन हुने नहुने विषयमा आफ्नो राय साथ पेश गरी सम्बन्धित हुलाक वस्तु रोक्का गरी राख्नु पर्छ र क्षेत्रीय हुलाक निर्देशनालयबाट लेखी आए बमोजिम गर्नु पर्नेछ । फिर्ता डेलिभरी दिँदा सम्बन्धित हुलाक वस्तुका प्रेषक वा निजद्वारा लिखित अधिकार प्राप्त व्यक्तिलाई मात्र दिनु पर्नेछ । (छ) सम्बन्धित हुलाकमा सो वस्तु नरहेमा हुलाक हाकिम, महानिर्देशक वा क्षेत्रीय हुलाक निर्देशकले ठेगाना हुलाकमा आकाशवाणीद्वारा पनि सो कुरा सूचित गर्नेछन् । तर आकाशवाणी आदिको निमित्त लाग्ने खर्च प्रेषकले नै व्यहोर्नु पर्नेछ । (ज) विदेशतर्फ जाने रजिस्ट्री चिठ्ठी विषयमा दरखास्त दिँदा रु. १ । - को टिकट टाँसी सम्बन्धित देशमा चिठ्ठी पठाउन लाग्ने दस्तुर नगद बुझाउनु पर्नेछ । ५९. हुलाकमा राख्न सकिने अवधि : सम्बन्धित हुलाकमा दाखिल भएपछि देहायका वस्तुहरू देहाय बमोजिम चलानगर्न वा डेलिभरी गर्न सकिने छन्:- । (क) चिठ्ठी, हुलाकपत्र, हवाईपत्र, समाचार पत्रपत्रिका र तत्सम्बन्धी रजिस्ट्री वस्तुहरू उही दिन, । (ख) पुलिन्दा तीन दिनभित्र, । (ग) छापा कागजपत्र व्यापारिक नमूना व्यापारिक कागजपत्र दुई दिन भित्र । ६०. नियम ५९ मा जेसुकै लेखिए तापनि पुलिन्दाको डेलिभरी महानिर्देशकले तोकेको समय भित्र र तोकेको तरीका बमोजिम हुनेछ । ६१. ठेगाना हुलाकमा डेलिभरी हुन नसकेका वस्तुहरू धरौटी राख्न सक्ने अवधि : (१) ठेगानावाला थाहा नभएको वा हुलाक अड्डामा कुनै सूचना नदिई ठेगाना बदली अन्य ठाउँमा बसोबास गरेकोमा सबै किसिमको सोधपुछ गर्दा समेत कुनै पत्ता नलागी डेलिभरी हुन नसकेका साधारण तथा रजिस्ट्री भएका हुलाक वस्तु सात दिनसम्म ठेगाना हुलाकमा धरौटी राख्न सकिनेछ ।
हुलाक नियमावली २०२० (Postal Regulation, 1963)

(२) डेलिभरी हुन नसकेका हुलाक वस्तुहरू माग नगरेसम्म रोक्ने मार्फत हुलाक हाकिम वा नआई पुगेसम्म रोक्ने वा यस्तै किसिमको सूचना लेखिएको भएमा यस्तो हुलाक वस्तु प्राप्त भएको मितिले ३१ दिनसम्म मात्र धरौटीमा राख्न सकिनेछ । (३) पुनः निर्देशन (रिडाइरेक्सन) भै आएको हुलाक वस्तु ठेगानावालालाई डेलिभरी गर्न कोसिस गर्दा पनि डेलिभरी हुन नसकेमा एक दिन पनि बढी धरौटीमा राख्न हुने छैन । (४) डेलिभरी हुन नसकेमा टेलिग्राफ वा आकाशवाणी ठेगानावाला प्राप्त हुन नसकेमा ठेगाना हुलाकमा प्राप्त भएको मितिले तीन दिनभन्दा बढी धरौटीमा राख्न सकिने छैन । ६२. धरौटीमा राख्न नसकिने अवस्था : ठेगानावालाले, । (क) सूचना प्राप्त गरेपछि डेलिभरी नलिएको वा इन्कार गरेकोले डेलिभरी हुन नसकेका हुलाक वस्तुहरू, । (ख) नयाँ ठेगानाको सूचना हुलाकमा नदिई नेपाल छाडी अन्य ठाउँमा गएबाट डेलिभरी हुन नसकेका हुलाक वस्तुहरू, । (ग) ठेगानावालाको मृत्यु भएको र निजका नामको हुलाकवस्तु डेलिभरी गर्न अन्य कुनै व्यक्ति नभएबाट डेलिभरी हुन नसकेको हुलाक वस्तुलाई ठेगाना हुलाकमा धरौटी राख्न हुने छैन । ६३. डेलिभरी सुविधाको निमित्त (पोष्टबक्स) हुलाक मन्जुषा : रजिस्ट्री नभएको र महसुल तिरिएका हुलाक वस्तुहरूको डेलिभरी ठेगानावालाको सुविधाको लागि सम्बन्धित ठेगानावालाको नाममा कुनै नम्बरको हुलाक मन्जुषा (पोष्टबक्स) उपयोग गर्ने ठेगानावालालाई दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । नेपाल सरकारले तोकिदिए बमोजिमको दस्तुर लाग्नेछ । जुन सम्बन्धित हुलाकको हुलाक हाकिमलाई नगद चुक्ता गर्नु पर्नेछ । पोष्टबक्स राख्न सकिने हुलाक र यस सम्बन्धित शर्त बन्देज तथा तरिका महानिर्देशकले तोकिदिए बमोजिम हुनेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । ६३क. हुलाक थैलीको सहुलियत : रजिस्ट्री नभएका हुलाक वस्तुहरू हुलाक थैलीको माध्यमबाट हुलाकहरूमा डेलिभरी लिन सकिनेछ र हुलाक थैला सम्बन्धी शर्त, बन्देज तथा तरीका महानिर्देशकले तोकिदिए बमोजिम हुनेछ । ६४. भन्सारबाट हुलाक वस्तु छुटाउँदा लाग्ने महसुल : विदेशी मुलुकबाट प्राप्त हुलाक वस्तुको भन्सार महसुल लाग्ने भएमा सो वस्तु भन्सारबाट छुटाउँदा सम्बन्धित हुलाक अड्डाले प्रत्येक यस्तो हुलाक वस्तुको दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । नेपाल सरकारले तोकिदिए बमोजिमको दस्तुर ठेगानावालाबाट नगद असुल गर्नेछ । ६५. ढिला दस्तुर लागेको चिठ्ठी : महानिर्देशक वा निजद्वारा अधिकार प्राप्त अधिकारीले ढिला चिठ्ठी हुलाकपत्र तथा हवाईपत्र निर्धारित समय भित्र दाखिल हुन आएमा उही डाँकद्वारा चलान गरिनेछ । प्रत्येक चिठ्ठी हुलाकपत्र तथा हवाईपत्रको निमित्त ढिला दस्तुर सम्बन्धित दस्तुरमा थप दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । नेपाल सरकारले तोकिदिए बमोजिमको टिकट टाँसी चुक्ता गर्नु पर्नेछ । ढिला दस्तुर लिई उपयुक्त वस्तुहरू हुलाकद्वारा चलान गर्न सकिने हुलाक अड्डाहरू र दाखिल गर्ने तरिका महानिर्देशकले तोकिदिए बमोजिम हुनेछ । ६६. ऐनको दफा १६ को उपदफा (क) र (ख) मा लेखिएका कुराहरू हुलाकबाट चलान गर्दा अवस्थामा प्राप्त भएका हुलाक वस्तुहरू महानिर्देशकको कार्यालयमा पठाउनु पर्दछ । यस्ता वस्तुहरू महानिर्देशकले निर्देशन दिए बमोजिम हुनेछ । तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित ।
हुलाक बचत बैङ्क नियमावली २०३३ (Postal Savings Bank Regulation, 1976)

हुलाक बचत बैङ्क नियमावली, २०३३ । नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित मिति । २०३३ । ०३ । २२ । संशोधन । १. हुलाक बचत बैङ्क (पहिलो संशोधन) नियमावली, २०४९ २०४९ । ०१ । ८ । २. हुलाक बचत बैङ्क (दोस्रो संशोधन) नियमावली, २०५३ २०५३ । ०३ । २४ । ३. हुलाक बचत बैङ्क (तेस्रो संशोधन) नियमावली, २०६९ २०६९ । ०९ । २३ । हुलाक ऐन, २०१९ को दफा ४२ख. ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी नेपाल सरकारले देहायका नियमहरू बनाएको छ । १. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: (१) यी नियमहरूको नाम "हुलाक बचत बैङ्क नियमावली, २०३३" रहेको छ । (२) यो नियमावली तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछ । २. परिभाषा: विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस नियमावलीमा,- । (क) "ऐन" भन्नाले हुलाक ऐन, २०१९ सम्झनु पर्छ । (ख) "बैङ्क" भन्नाले नियम ३ बमोजिम तोकिएको हुलाक बचत बैङ्क सम्झनु पर्छ । (ग) "नाबालक" भन्नाले सोह्र वर्ष उमेर नपुगेको व्यक्ति सम्झनु पर्छ । (घ) "खातावाला" भन्नाले बैङ्कमा आफ्नो नाममा रकम जम्मा गर्ने व्यक्ति सम्झनु पर्छ र सो शब्दले नाबालक खाताको हकमा निजको नाममा रकम जम्मा गर्ने व्यक्ति समेतलाई जनाउँछ । (ङ) "पासबुक" भन्नाले बैङ्कमा जम्मा गरिएको रकमको हिसाब देखिने निस्सा सम्झनु पर्छ । पहिलो संशोधनद्वारा थप । (च) "समिति" भन्नाले नियम ३क. बमोजिमको हुलाक बचत बैङ्क सल्लाहकार समिति सम्झनु पर्छ । ३. हुलाक बचत बैङ्क: हुलाक बचत बैङ्कको काम गर्न ऐनको दफा ४२क. बमोजिम नेपाल सरकारले समय समयमा नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी हुलाक अड्डालाई तोक्न सक्नेछ । पहिलो संशोधनद्वारा थप । ३क. हुलाक बचत बैङ्क सल्लाहकार समिति: (१) हुलाक बचत बैङ्कलाई प्रभावकारी ढङ्गबाट सञ्चालन गर्ने काममा हुलाक सेवा विभागलाई सहयोग र सल्लाह दिन एक हुलाक बचत बैङ्क सल्लाहकार समिति रहनेछ । (२) समितिमा देहायका अध्यक्ष र सदस्यहरू रहने छन्:- । (क) सचिव, दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालय वा निजले तोकेको अधिकृत - अध्यक्ष । (ख) महानिर्देशक, हुलाक सेवा विभाग - सदस्य । (ग) प्रतिनिधि, अर्थ मन्त्रालय - सदस्य । (घ) प्रतिनिधि, नेपाल राष्ट्र बैङ्क - सदस्य । (ङ) कार्यालय प्रमुख, धनादेश कार्यालय - सदस्य-सचिव । पहिलो संशोधनद्वारा थप । ३ख. समितिको काम: समितिको काम देहाय बमोजिम हुनेछ :- । (क) बैङ्क सञ्चालन गर्नको लागि हुलाक सेवा विभागलाई आवश्यक सल्लाह दिने, । (ख) बैङ्कको काम कारबाहीको अध्ययन र समीक्षा गरी हुलाक सेवा कार्यालयलाई सुझाव दिने, र । (ग) यस नियममा उल्लेख भए बमोजिमका अन्य काम गर्ने । पहिलो संशोधनद्वारा थप । ३ग. समितिको बैठक: (१) समितिको बैठक कम्तीमा वर्षको दुई पटक बस्नेछ । (२) समितिको बैठक अध्यक्षले तोकेको मिति, समय र स्थानमा बस्नेछ । (३) समितिको बैठकको अध्यक्षता अध्यक्षले गर्नेछ । (४) समितिको बैठक सम्बन्धी अन्य कार्यविधि समिति आफैले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ । ४. खाताको किसिम: बैङ्कमा देहायका खाताहरू खोल्न सकिनेछ :- । (क) व्यक्तिगत खाता, । (ख) संयुक्त खाता, । (ग) नाबालक खाता । ५. व्यक्तिगत खाता: एकजनाले एक भन्दा बढी व्यक्तिगत खाता खोल्न पाउने छैन । तर आफ्नो नाममा र आफ्नो नाबालक छोरा छोरीको नाममा गरी दुई वटासम्म व्यक्तिगत खाता खोल्न यस नियमले बाधा पुऱ्याउने छैन ।