chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
मूल्य अभिवृद्धि कर नियमावली २०५३ (Value Added Tax Regulation, 1996)

त्यस्ता वस्तुको बिक्रेताले देहाय बमोजिमका स्थायी अभिलेख त्यस्ता वस्तु खरिद वा बिक्री गर्दाकै अवस्थामा तयार गरी राख्नुपर्नेछ । (क) खरिद सम्बन्धी । (अ) खरिद मिति, । (आ) वस्तुको पूर्ण जानकारी हुने किसिमको व्यहोराको उल्लेख, । (इ) कर बाहेकको खरिद मूल्य, । (ई) करको दर, । (उ) करको रकम, । (ऊ) तिरेको कूल रकम । (ख) बिक्री सम्बन्धी । (अ) बिक्री भएको मिति, । (आ) कर बाहेकको बिक्री मूल्य, । (इ) खरिद मूल्य र बिक्री मूल्य बीचको फरक, । (ई) करको दर, । (उ) करको रकम, । (ऊ) प्राप्त गरेको कूल रकम । (२) उपनियम (१) मा उल्लेख गरेको खरिद मूल्य भन्नाले कर सहितको मूल्यलाई जनाउनेछ । (३) उन्नाइसौं संशोधनद्वारा संशोधित । प्रयोग भै सकेका प्रत्येक वस्तुहरू बिक्री गर्दा बीजक जारी गरी खरिद र बिक्रीको छुट्टा छुट्टै अभिलेख राख्नु पर्नेछ । (४) दर्ता भएको व्यक्तिले उपनियम (१), (२) र (३) मा उल्लेख भएको अभिलेख सन्तोषजनक ढङ्गले राखेको नपाइएमा त्यस्तो करदाताले बिक्री गरेको कूल बिक्री मूल्यमा कर लगाइ अर्को कर विवरण सँगै त्यस्तो कर दाखिल गर्ने गरी कर अधिकृतले लिखित आदेश दिन सक्नेछ । ३४. पुनरावेदन दिनुअघि कर विवरण पेश गर्नु पर्ने: नियम २९ बमोजिम गरिएको कर निर्धारण उपर करदाताले पुनरावेदन दिनु अघि आफ्नो सो अवधिको कर विवरण सम्बन्धित कर अधिकृत समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ । ३५. काबू बाहिरको परिस्थिति: (१) ऐनको दफा १९ को उपदफा (४) को प्रयोजनको लागि देहायको अवस्थालाई काबू बाहिरको परिस्थिति मानिनेछ:- । (क) कर बुझाउनु पर्ने व्यक्ति बिरामी परी अशक्त भएमा निको भएको मितिले सात दिनसम्म, । (ख) कर बुझाउनु पर्ने व्यक्तिले क्रिया बस्नु परेमा क्रिया समाप्त भएको मितिले सात दिनसम्म, । (ग) कर बुझाउनु पर्ने स्वास्नी मानिस सुत्केरी भएमा सुत्केरी भएको मितिले पैंतीस दिनसम्म, । (घ) कर बुझाउनु पर्ने व्यक्तिको मृत्यु भएमा बहुलाएमा वा बेपत्ता भएमा त्यस्तो भएको मितिले पैंतीस दिन भित्र निजको हकवाला वा संरक्षकले निवेदन गरेमा त्यस्तो निवेदन प्राप्त भएको मितिले सात दिनसम्म, । (ङ) बाढी, पहिरो, हिउँ वा अन्य त्यस्तै कारणबाट बाटो बन्द भई आन्तरिक राजस्व कार्यालयमा आउन नसकेको अवस्थामा बाटो खुलेको मितिले सात दिनसम्म, । (च) यातायातको साधन पूर्ण रूपमा बन्द भई आउन नसक्ने अवस्था भएमा त्यस्तो बन्द समाप्त भएको भोलिपल्टसम्म, । (छ) बाह्रौं संशोधनद्वारा थप । आगलागी, भूकम्प जस्ता दैवी विपत्तिका कारण काबू बाहिरको परिस्थिति सृजना भएमा सो विपत्ति परेको मितिले तीस दिनसम्म । (२) उपनियम (१) को खण्ड (ख), (ग), बीसौं संशोधनद्वारा संशोधित । (घ), (ङ) र (छ) मा उल्लेख भए बमोजिम काबू बाहिरको परिस्थिति परी थप म्याद माग्नु परेमा सम्बन्धित बीसौं संशोधनद्वारा संशोधित । गाउँपालिका वा नगरपालिकाको सिफारिस समेत पेश गर्नु पर्नेछ । (३) उपनियम (१) को खण्ड (च) मा उल्लेख भए बमोजिमको अवस्था परी थप म्याद माग्न आउँदा जुन ठाउँमा यातायातको साधन बन्द भएको हो सो ठाउँसँग सम्बन्धित बीसौं संशोधनद्वारा संशोधित । गाउँपालिका वा नगरपालिकाको सिफारिस समेत पेश गर्नु पर्नेछ । ३६. थप दस्तुर मिनाहाको लागि निवेदन दिने म्याद: (१) ऐनको दफा १९ को उपदफा (४) बमोजिम थप दस्तुर मिनाहाको लागि कर तिर्नु पर्ने म्याद भुक्तान भएको मितिले तीस दिनभित्र महानिर्देशक समक्ष अनुसूची-१३ बमोजिमको ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ ।
मूल्य अभिवृद्धि कर नियमावली २०५३ (Value Added Tax Regulation, 1996)

गाउँपालिका वा नगरपालिकाको सिफारिस समेत पेश गर्नु पर्नेछ । ३६. थप दस्तुर मिनाहाको लागि निवेदन दिने म्याद: (१) ऐनको दफा १९ को उपदफा (४) बमोजिम थप दस्तुर मिनाहाको लागि कर तिर्नु पर्ने म्याद भुक्तान भएको मितिले तीस दिनभित्र महानिर्देशक समक्ष अनुसूची-१३ बमोजिमको ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको म्यादभित्र निवेदन नदिएमा थप दस्तुर मिनाहा दिइने छैन । ३७. कर निर्धारणको अवधि: ऐनको दफा २० को उपदफा (४) बमोजिमको अवधि गणना गर्दा करको सम्बन्धमा कुनै अदालतमा निवेदन परी स्थगन आदेश जारी भएको अवस्थामा सोको निर्णय नभएसम्मको अवधि कटाइ गणना गरिनेछ । ३८. दशौं संशोधनद्वारा झिकिएको । परिच्छेद-८ । कर कट्टी तथा कर फिर्तासम्बन्धी व्यवस्था । ३९. कर कट्टी गर्न पाइने: (१) दर्ता भएको व्यक्तिले कुनै वस्तु वा सेवा आपूर्ति गर्दा सङ्कलन गरेको करबाट सो महिना वा सोभन्दा अगाडि आफ्नो कर लाग्ने वस्तु वा सेवा आयात वा प्राप्त गर्दा तिरेको कर देहायको अवस्थामा कट्टी गर्न पाउनेछ:- । (क) कर कट्टी दाबी गरिएको वस्तु वा सेवा कर योग्य व्यवसायसँग प्रत्यक्ष रूपमा सम्बन्धित भएमा । (ख) आन्तरिक खरिद गरिएको भए नियम १७ बमोजिमको कर बीजक प्राप्त गरेको भएमा । (ग) आयात गरिएको भए आयात गर्दा कर तिरेको प्रमाणित गर्ने आयात सम्बन्धी कागजातहरू भएमा । स्पष्टीकरणः यस खण्डको प्रयोजनको लागि "आयातसम्बन्धी कागजातहरू" भन्नाले प्रज्ञापनपत्र, नगदी रसिद, सामानको बीजक सातौं संशोधनद्वारा थप । तथा भन्सारको बाटो भई आयात नहुने सेवाको आपूर्तिको हकमा सेवाको बीजक र विभागले समय समयमा तोकेको तत्सम्बन्धी अन्य कागजातहरू सम्झनु पर्छ । (२) यस नियम बमोजिम कर कट्टी गर्दा एकपटक मात्र गर्न पाइनेछ । यसरी कर कट्टी गर्दा दाबी गरिएको मितिभन्दा एक वर्ष अगाडिसम्मको बीजक वा आयातसँग सम्बन्धित कागजातहरू हुनु पर्नेछ । (३) दर्ता भएको व्यक्तिले प्रत्येक कर अवधिको कर विवरण पेश गर्दा निजले वस्तु बिक्री गर्दा सङ्कलन गरेको करबाट वस्तु खरिद वा आयात गर्दा तिरेको कर कटाई बाँकी रहेको रकम कर विवरणसाथ कर कार्यालयमा दाखिल गर्नु पर्नेछ । (४) दर्ता भएको व्यक्तिले खरिद वा आयात गर्दा तिरेको कर रकम निजले बिक्री गर्दा सङ्कलन गरेको रकमभन्दा बढी भएमा त्यस्तो बढी भएको जति रकम अर्को कर अवधिमा कट्टी गर्न पाउनेछ । यसरी अर्को कर अवधिमा कट्टी गर्न पाउने रकम लगातार बाइसौं संशोधनद्वारा संशोधित । चार महिनासम्म बाँकी रहेमा एकमुष्ट फिर्ता पाउन निजले तेह्रौं संशोधनद्वारा संशोधित । अनुसूची-१० बमोजिमको ढाँचामा कर अधिकृत समक्ष दरखास्त दिनु पर्नेछ । यस्तो दरखास्त प्राप्त भएपछि कर अधिकृतले नियम ४५ बमोजिम बाँकी कर फिर्ता दिनु पर्नेछ । (५) दर्ता भएको व्यक्तिले कुनै महिनामा बिक्री गरेको कूल मासिक बिक्रीको एक्काइसौं संशोधनद्वारा संशोधित । चालीस प्रतिशतभन्दा बढी निर्यात गरेमा सो महिनाका लागि बढी भएको कट्टी गर्नुपर्ने कर फिर्ता पाउन निजले तेह्रौं संशोधनद्वारा संशोधित । अनुसूची-१० बमोजिमको ढाँचामा निर्यातसँग सम्बन्धित आवश्यक कागजातहरू समेत संलग्न राखी अधिकृत समक्ष दरखास्त दिनु पर्नेछ । कर अधिकृतले त्यस्तो दरखास्त प्राप्त गरेपछि नियम ४५ बमोजिम बाँकी कर फिर्ता दिनु पर्नेछ । यसरी बाँकी कर फिर्ता दिने निर्णय गर्दा कर अधिकृतले देहायका कुराहरू ध्यान दिनु पर्नेछ:- ।
मूल्य अभिवृद्धि कर नियमावली २०५३ (Value Added Tax Regulation, 1996)

अनुसूची-१० बमोजिमको ढाँचामा निर्यातसँग सम्बन्धित आवश्यक कागजातहरू समेत संलग्न राखी अधिकृत समक्ष दरखास्त दिनु पर्नेछ । कर अधिकृतले त्यस्तो दरखास्त प्राप्त गरेपछि नियम ४५ बमोजिम बाँकी कर फिर्ता दिनु पर्नेछ । यसरी बाँकी कर फिर्ता दिने निर्णय गर्दा कर अधिकृतले देहायका कुराहरू ध्यान दिनु पर्नेछ:- । (क) खरिद वा आयातमा तिरेको छ छैन । (ख) पहिले पेश गर्नु पर्ने कर विवरण पेश गरेको छ छैन र पेश गरेको भए त्यस्तो कर विवरणबाट कर फिर्ताको दाबी पुष्टि हुन्छ हुँदैन । स्पष्टीकरणः यस उपनियमको प्रयोजनको लागि "निर्यातसँग सम्बन्धित कागजातहरू" भन्नाले वस्तु विनिमयको हकमा निर्यात प्रमाणपत्र, सामान प्राप्त गरेको प्रमाणपत्र, प्रतीतपत्र र आयात प्रमाणपत्र र निर्यातको हकमा निर्यात प्रमाणपत्र, सामान प्राप्त गरेको प्रमाणपत्र, भुक्तानी प्रमाणपत्र र प्रतीतपत्र सम्झनुपर्छ । एघारौं संशोधनद्वारा संशोधित । ३९क. नोक्सान भएको वस्तुमा तिरेको कर कट्टी गर्ने: चौबीसौं संशोधनद्वारा संशोधित । (१) देहायको अवस्था परी कुनै वस्तु हानि नोक्सानी भएमा त्यस्तो वस्तुमा तिरेको कर कट्टी गर्नको लागि प्रमाण सहित देहाय बमोजिमको अवधिभित्र कर अधिकृत समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ:- । (क) आगजनी, चोरी, दुर्घटना, टुटफुट, ध्वंसात्मक गतिविधिका कारणले हानि नोक्सानी भएको वस्तुको हकमा त्यस्तो अवस्था भएको मितिले तीस दिनभित्र, । (ख) उपयोग गर्ने म्याद सकिएको वस्तुको हकमा साउनदेखि असोजसम्ममा उपयोग गर्ने म्याद सकिएका वस्तुको कात्तिक पच्चीस गतेभित्र, कात्तिक देखि पुससम्ममा उपयोग गर्ने म्याद सकिएका वस्तुको माघ पच्चीस गतेभित्र, माघदेखि चैतसम्ममा उपयोग गर्ने म्याद सकिएका वस्तुको वैशाख पच्चीस गतेभित्र र वैशाखदेखि असारसम्ममा उपयोग गर्ने म्याद सकिएका वस्तुको साउन पच्चीस गतेभित्र । (२) उपनियम (१) बमोजिम परेको निवेदन छानबिन गर्दा तेइसौं संशोधनद्वारा संशोधित । हानि नोक्सानी भएको वा उपयोग गर्ने म्याद सकिएको देखिएमा कर अधिकृतले त्यस्तो हानि नोक्सानी भएको वा उपयोग गर्ने म्याद सकिएको वस्तुमा तिरेको करकट्टी गर्न दिन सक्नेछ । तर बीमा गरिएको वस्तुको हकमा क्षतिपूर्ति प्राप्त गरेको हदसम्म हुने रकम करदाता स्वयंले करकट्टी गर्न सक्नेछ । ४०. कर कट्टी सम्बन्धी अन्य व्यवस्था: (१) कर कट्टी गरिएको वस्तुहरू स्टकमा रहेको छ भने त्यस्तो वस्तुहरू कर अधिकृतले हेर्न चाहे वा गणना गर्न चाहेमा करदाताले देखाउनु वा गणना गर्न दिनुपर्नेछ । कर अधिकृतले त्यस्ता वस्तुहरू हेर्दा वा गणना गर्दा त्यस्तो वस्तुहरू कर लाग्ने कारोबारमा प्रयोग भएको नपाएमा वा स्टकमा रहनु पर्नेमा स्टकमा रहेको नपाएमा त्यस्ता वस्तुहरू प्रचलित बजार मूल्यमा बिक्री भएको मानिनेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम बिक्री भएका वस्तुहरूमा लाग्ने कर दाखिल गर्न सम्बन्धित करदातालाई कर अधिकृतले आदेश दिन सक्नेछ । त्यस्तो कर रकम कर अधिकृतले तोकेको महिनाको कर विवरणसँग दाखिल गर्नु पर्नेछ । तर कर अधिकृतको विचारमा त्यस्तो कर तत्कालअसुल नगरे असुल हुन नसक्ने अवस्था छ भने तुरून्त करदाताबाट दाखिल गर्न लगाउन सक्नेछ ।
मूल्य अभिवृद्धि कर नियमावली २०५३ (Value Added Tax Regulation, 1996)

त्यस्तो कर रकम कर अधिकृतले तोकेको महिनाको कर विवरणसँग दाखिल गर्नु पर्नेछ । तर कर अधिकृतको विचारमा त्यस्तो कर तत्कालअसुल नगरे असुल हुन नसक्ने अवस्था छ भने तुरून्त करदाताबाट दाखिल गर्न लगाउन सक्नेछ । (३) कुनै करदाताले करलाग्ने वस्तु वा सेवा तथा कर छुट भएका वस्तु वा सेवा दुबैको कारोबार गरेको रहेछ भने त्यस्तो करदाताले कर लाग्ने वस्तु वा सेवासँग प्रत्यक्ष रूपमा सम्बन्धित खरिद वा आयातमा तिरेको कर मात्र कट्टी गर्न पाउनेछ । (४) कर लाग्ने वा कर छुट भएको दुबै प्रकारका वस्तु वा सेवाको कारोबार गर्ने करदाताले उपनियम (३) बमोजिम कर लाग्ने वस्तु वा सेवाको बिक्रीसँग खरिद वा आयात भएका वस्तुको प्रत्यक्ष सम्बन्ध स्थापित गर्न नसकेमा त्यस्तो करदाताले बिक्री गरेको कुल मूल्यमध्ये कर लाग्ने कारोबारको मूल्यको समानुपातिक हिसाबबाट खरिद वा आयातमा तिरेको कर कट्टी गर्न सक्नेछ । (५) उपनियम (४) बमोजिम करको गणना गर्दा समानुपातिक रूपमा गणना हुन नसक्ने भन्ने कर अधिकृतलाई लागेमा निजले अर्को वैकल्पिक तरीकाद्वारा गणना गर्न विभागसँग निर्देशन माग गर्न सक्नेछ । ४१. कर कट्टी गर्न नपाइने वस्तु वा सेवाहरू: (१) ऐनको दफा १७ को प्रयोजनको लागि देहायका वस्तु वा सेवाहरूको हकमा कर कट्टी गर्न पाइने छैन:- । (क) पेय पदार्थ, । (ख) अल्कोहल वा अल्कोहल मिश्रित पेय पदार्थ जस्तै रक्सी, बियर, । तेइसौं संशोधनद्वारा संशोधित । (ग) सवारी साधनको लागि पेट्रोल, । (घ) मनोरञ्जन खर्च, । (२) देहायका वस्तुहरूमा देहाय बमोजिम अनुपातमा कर कट्टी गर्न पाइनेछ:- । (क) पाँचौं संशोधनद्वारा झिकिएको । (ख) अटोमोवाइल्समा खरिद मूल्यको ४० प्रतिशत । (ग) पाँचौं संशोधनद्वारा झिकिएको । स्पष्टीकरणः खण्ड (ख) को प्रयोजनको लागि "अटोमोवाइल्स" भन्नाले कुनै पनि तीन वा सोभन्दा बढी पाङ्ग्रा भएको सडकमा गुड्ने यात्रुवाहक सवारी साधन सम्झनुपर्छ । (३) दर्ता भएको व्यक्तिले उपनियम (१) वा (२) को आपूर्ति गर्ने कार्य नै मुख्य रूपमा गर्ने भएमा यस नियमावलीमा व्यवस्थित प्रक्रिया बमोजिम कर कट्टी गर्न बाधा पर्ने छैन । ४२. बिक्री कर कट्टी सम्बन्धी व्यवस्था: ऐन प्रारम्भ हुनु भन्दा अगाडि देहाय बमोजिमका मौज्दातमा रहेका वस्तुहरूमा तिरेको बिक्री कर मात्र कट्टी गर्न पाइनेछ:- । (क) पुनः बिक्रीको लागि करदाताले ल्याएका वस्तुहरूमा, । (ख) व्यापारको लागि आंशिक रूपमा उत्पादित तथा सह उत्पादित वस्तुहरू तथा सेवाहरूमा, । (ग) कच्चा पदार्थ सहायक कच्चा पदार्थहरू र प्याकिङ्ग वस्तुहरू । अठारौं संशोधनद्वारा संशोधित । ४३. निवेदन दिनु पर्ने: (१) करदाताले करकट्टीको लागि दर्ता भएको पन्ध्र दिनभित्र अनुसूची-१६ बमोजिमको ढाँचामा कर अधिकृत समक्ष निवेदन दिन दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम निवेदन दिँदा देहाय बमोजिमका कागजात संलग्न गर्नु पर्नेछ:- । (क) दर्ता हुँदा बखत मौज्दात रहेको भए सामानको विवरण, । (ख) दर्ता हुनुभन्दा एकवर्ष अघिसम्मका कर बीजक र प्रज्ञापनपत्र भए तत् सम्बन्धी विवरण, । (ग) अन्य आवश्यक प्रमाण । (३) उपनियम (१) बमोजिमको दाबी कर अधिकृतद्वारा स्वीकृत भएमा सम्बन्धित करदाताले नियम ३९ को उपनियम (४) बमोजिम कट्टी गर्न पाउनेछ । (४) उपनियम (१) बमोजिम दाबी गरिएको कर पहिला नै कट्टा गरिएको पाइएमा ऐन र यस नियमावली बमोजिम कर अधिकृतले त्यस्तो करदातालाई कारबाही गर्न सक्नेछ ।
मूल्य अभिवृद्धि कर नियमावली २०५३ (Value Added Tax Regulation, 1996)

(ग) अन्य आवश्यक प्रमाण । (३) उपनियम (१) बमोजिमको दाबी कर अधिकृतद्वारा स्वीकृत भएमा सम्बन्धित करदाताले नियम ३९ को उपनियम (४) बमोजिम कट्टी गर्न पाउनेछ । (४) उपनियम (१) बमोजिम दाबी गरिएको कर पहिला नै कट्टा गरिएको पाइएमा ऐन र यस नियमावली बमोजिम कर अधिकृतले त्यस्तो करदातालाई कारबाही गर्न सक्नेछ । ४४. प्रयोग भइसकेका वस्तुहरूको कर कट्टी सम्बन्धी व्यवस्था: ऐनको दफा १७ को उपदफा (५) को प्रयोजनको लागि प्रयोग भइसकेका वस्तुहरू मध्ये दर्ता नभएको व्यक्तिसँग खरिद गरेका वस्तुहरू र दर्ता भएको व्यक्ति भएपनि ऐनको दफा १७ मा परेका र व्यक्तिगत प्रयोगमा समेत ल्याइएका वस्तुहरूको खरिदमा तिरेको कर कट्टी गर्न पाइने छैन । ४५. कर फिर्ता सम्बन्धी व्यवस्था: छब्बीसौं संशोधनद्वारा संशोधित । (१) ऐनको दफा २४ को उपदफा (३) र (४), दफा २५, दफा २५ग१. वा दफा २५ग२. को प्रयोजनको लागि कर फिर्ता दिँदा कर अधिकृतले करदाताबाट फिर्ताको लागि पेश गरिएको प्रमाण तथा कागजातको तुरून्त छानबिन गरी दर्ता भएको मितिले दफा २४ को उपदफा (३), दफा २५ग१. र दफा २५ग२. को हकमा साठी दिनभित्र र दफा २४ को उपदफा (४) तथा दफा २५ को हकमा तीस दिनभित्र फिर्ता दिनु पर्नेछ । (२) ऐनको दफा २४ को उपदफा (३), दफा २५, दफा २५ग१. वा दफा २५ग२. बमोजिम दशौं संशोधनद्वारा संशोधित । प्राप्त हुन आएको बाइसौं संशोधनद्वारा संशोधित । प्रमाण तथा कागजातहरू पुनः छानबिन गर्नु पर्ने आवश्यकता भए सो अविलम्ब गरी पन्ध्र दिनभित्र फिर्ता दिनु पर्नेछ । फिर्ता दिँदा बीस हजार रूपैयाँभन्दा बढी भएमा निजको बैंक खातामा नै जम्मा हुने गरी भुक्तानी गर्नु पर्नेछ । एक्काइसौं संशोधनद्वारा थप । (२क) ऐनको दफा २५ को उपदफा (१) को खण्ड (क) र (क१) बमोजिमका कूटनीतिक नियोग तथा कूटनीतिज्ञले कर फिर्ता प्रयोजनका लागि विभागमा सूचीकृत भएका फर्म तथा कम्पनी (रिफण्ड सप) बाट खरिद गरिएको वस्तु तथा सेवामा तिरेको कर विभागले तोकेको प्रक्रिया बमोजिम तीन दिनभित्र फिर्ता गरिनेछ । बाइसौं संशोधनद्वारा संशोधित । (३) ऐनको दफा २५ को उपदफा (१) को प्रयोजनको लागि दर्ता नभएको व्यक्तिले कर फिर्ता माग गर्दा सोही उपदफाको खण्ड (क) र (क१) को प्रयोजनको लागि अनुसूची-१७, खण्ड (क२) को प्रयोजनको लागि अनुसूची-१७क., खण्ड (ख) र (ग) को प्रयोजनको लागि अनुसूची-१८ र ऐनको दफा २५ग२. को प्रयोजनको लागि अनुसूची-१८क. को ढाँचामा विभागमा निवेदन दिन सक्नेछ । पच्चीसौं संशोधनद्वारा थप । (४) ऐनको दफा २५ को उपदफा (१) को खण्ड (क), (क१) र (क२) बमोजिमको कर फिर्ता विद्युतीय माध्यमबाट स्वचालित रूपमा गरिनेछ । यस सम्बन्धी कार्यविधि विभागले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ । ४६. फिर्ता नहुने: ऐन र यस नियमावली बमोजिम आठौं संशोधनद्वारा झिकिएको । नक्कल लिनु पर्ने निर्णय आदेश, फैसला, पर्चा वा अन्य कागजातहरू लेखा अवधि समाप्त भएको मितिले तीन वर्षभित्र निवेदन नदिएमा दिइने छैन । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । ४७. ब्याजको दर: ऐनको दफा २४ को उपदफा (५) को प्रयोजनकोलागि नेपाल सरकारले दिने ब्याजको दर वार्षिक पन्ध्र प्रतिशत हुनेछ । यस्तो ब्याज रकम ऐनको दफा २४ को उपदफा (३) र (४) बमोजिम फिर्ता माग गरेको मितिले साठी दिनपछि मात्र गणना गरिनेछ । परिच्छेद-९ । आयात निर्यात सम्बन्धी व्यवस्था । ४८. आयातमा कर लाग्ने: (१) नेपालचौधौं संशोधनद्वारा झिकिएको ।
मूल्य अभिवृद्धि कर नियमावली २०५३ (Value Added Tax Regulation, 1996)

यस्तो ब्याज रकम ऐनको दफा २४ को उपदफा (३) र (४) बमोजिम फिर्ता माग गरेको मितिले साठी दिनपछि मात्र गणना गरिनेछ । परिच्छेद-९ । आयात निर्यात सम्बन्धी व्यवस्था । ४८. आयातमा कर लाग्ने: (१) नेपालचौधौं संशोधनद्वारा झिकिएको । भित्र आयात हुने सातौं संशोधनद्वारा संशोधित । वस्तु वा सेवामा नेपालभित्र आपूर्ति भएको सातौं संशोधनद्वारा संशोधित । वस्तु वा सेवामा लाग्ने दरले कर लाग्नेछ । (२) आयात हुने वस्तु वा सेवामा कर निर्धारण गर्ने प्रयोजनको लागि मूल्य कायम गर्दा ऐनको दफा १२ को उपदफा (५) र (६) बमोजिमको प्रक्रिया अपनाइ मूल्य कायम गरिनेछ । (३) आयात भएको वस्तुको मूल्य आयात हुँदाका अवस्थामा कायम गर्न नसकिएमा त्यस्ता वस्तुहरूमा लाग्ने सबै प्रकारका कर वा महसूललाई पुग्ने गरी धरौटी लिएर मात्र त्यस्ता वस्तु नेपालसातौं संशोधनद्वारा संशोधित । भित्र ल्याउने अनुमति दिइनेछ । दर्ता भएको व्यक्तिले आयात गरेको वस्तु वा सेवाको मूल्य कायम नभएसम्म त्यस्तो वस्तु वा सेवामा तिरेको कर कट्टी गर्न पाउने छैन । (४) कुनै वस्तु आयात गर्दा धरौटी राखी आयात गरिएको भए मूल्य यकीन भएको मितिले एक वर्षसम्म मात्र कर कट्टी दाबी गर्न सकिनेछ । ४९. अस्थायी आयात सम्बन्धी व्यवस्था: (१) भन्सार महसूल नलाग्ने गरी पछि फिर्ता हुने शर्तमा आयात भएका वस्तुहरूमा भन्सारले कायम गरेको अनुमानित मूल्यका आधारमा पछि माल वा वस्तु फिर्ता भएपछि धरौटी रकम फिर्ता हुने गरी लाग्ने कर बापत धरौटी लिई आयात गर्न अनुमति दिइनेछ । (२) अस्थायी आयात महसूल लाग्ने गरी अस्थायी रूपमा आयात भएका माल वा वस्तुमा महसूलमै कर लाग्नेछ । ५०. महानिर्देशकले रेखदेख र व्यवस्थापन गर्न सक्ने: ऐनको दफा २८ बमोजिम असूली हुने करको रेखदेख र व्यवस्थापन महानिर्देशकबाट दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । हुनेछ । महानिर्देशकले आवश्यक देखेमा आयात भएको वस्तु वा सेवाको सम्बन्धमा अनुगमन गर्ने प्रयोजनको लागि देहाय बमोजिमको काम कारवाही गर्न कर अधिकृतलाई आदेश दिन सक्नेछ:- । (क) आयात भएको माल वा वस्तुको नमूना लिई उचित र पर्याप्त किसिमबाट कर लगाइएको कुराको निश्चित गर्ने र त्यस्तो नमूना लिएको सामान उचित समयभित्र सम्बन्धित करदातालाई फिर्ता दिने, । (ख) उचित समयमा कारोबारसँग सम्बन्धित स्थल, घर, गोदाम, पसल आदिमा प्रवेश गर्ने, निरीक्षण गर्ने, तलासी लिने तथा सम्बन्धित व्यक्तिसँग दिने, । (ग) खरिद, बिक्री वा पैठारीसँग सम्बन्धित कागजातहरू आफ्नो कब्जामा लिने, नक्कल लिने, निरीक्षण गर्ने, हटाउने तथा सम्बन्धित करदाताको अनुरोधमा उचित देखिएमा उचित समयभित्र हटाइएका कागजातहरूको सूची र अन्य कागजातहरू फिर्ता दिने । ५१. आयातमा प्राप्त भएको रकमको विशेष व्यवस्था: (१) ऐनको दफा २४ र २५ को प्रयोजनको लागि भन्सार विन्दुमा संकलित सम्पूर्ण कर रकम मूल्य अभिवृद्धि कर कोषको खातामा दैनिक रूपमा जम्मा गर्नुपर्नेछ र सोको विवरण भन्सार कार्यालयले तीन दिनभित्र नजिकको अठारौं संशोधनद्वारा संशोधित । आन्तरिक राजस्व कार्यालयमा पठाउनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको कोषमा जम्मा हुन आएको रकमबाट विभागले आदेश दिएको रकम फिर्ता दिई बाँकी रहने रकम दैनिक रूपमा तोकिएको राजस्व खातामा जम्मा गर्नुपर्नेछ ।
मूल्य अभिवृद्धि कर नियमावली २०५३ (Value Added Tax Regulation, 1996)

आन्तरिक राजस्व कार्यालयमा पठाउनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको कोषमा जम्मा हुन आएको रकमबाट विभागले आदेश दिएको रकम फिर्ता दिई बाँकी रहने रकम दैनिक रूपमा तोकिएको राजस्व खातामा जम्मा गर्नुपर्नेछ । (३) कोषको सञ्चालन गर्ने, बैङ्क खाता खोल्ने, कोषबाट लेख्ने र राजस्व जम्मा गर्ने कार्यविधि महालेखा नियन्त्रक कार्यालयले तोकिदिए बमोजिम हुनेछ । परिच्छेद-१० । सम्पत्ति रोक्का, लिलाम बिक्री र खानतलासी सम्बन्धी व्यवस्था । ५२. सम्पत्ति रोक्का सम्बन्धी व्यवस्था: बीसौं संशोधनद्वारा संशोधित । (१) ऐन र यस नियमावली बमोजिम बुझाउनु पर्ने कर, दस्तुर र ब्याज करदाताले नियम ३० बमोजिमको म्यादभित्र नबुझाएमा कर अधिकृतले ऐनको दफा २१ बमोजिम बक्यौता कर, दस्तुर, जरिवाना र ब्याज असुल गर्नको लागि सम्पत्ति रोक्का राख्न सक्नेछ । (२) उपनियम (१) को प्रयोजनको निमित्त करदाताको सम्पत्ति बीसौं संशोधनद्वारा संशोधित । रोक्का गर्दा देहाय बमोजिम गर्नु पर्नेछः- । (क) सूचना दिइसकेपछि करदाताको चल वा अचल सम्पत्ति कर दाखिल नगरेसम्म बिक्री वितरण वा हक हस्तान्तरण गर्न नपाउने गरी रोक्का राख्न सम्बन्धित कार्यालयमा रोक्का गर्न लेखी पठाउने । (ख) करदाताको कुनै सम्पत्ति कुनै व्यक्ति विशेषको संरक्षणमा वा साथमा छ भन्ने कर अधिकृतले थाहा पाएमा त्यस्तो सम्पत्ति रोक्का गर्न सम्बन्धित व्यक्तिलाई कर अधिकृतले यस नियमको अधीनमा रही आदेश दिने । ५३. लिलाम बिक्री सम्बन्धी व्यवस्था: (१) नियम ५२ बमोजिमको कारवाही गर्दा पनि कर असुल नभएमा कर अधिकृतले देहाय बमोजिमको प्रक्रिया पुर्याई करदाताको सम्पत्ति पूर्ण वा आंशिक रूपमा लिलाम बिक्री गरी कर असुल गर्न सक्नेछ:- । (क) लिलाम बिक्री गर्नु पर्ने सम्पत्ति यकीन गरी सो सम्पत्ति र लिलाम बिक्री गर्नु पर्ने कारण तथा लिलाम बिक्री हुने स्थान र मिति समेत उल्लेख भएको सूचना लिलाम हुने मितिभन्दा कम्तिमा पन्ध्र दिन अगावै सार्वजनिक रूपमा प्रकाशित गर्ने । (ख) लिलाम गर्दा लिलाम गर्ने वस्तु रहेको स्थानको बीसौं संशोधनद्वारा संशोधित । गाउँपालिका वा महा/उपमहा/नगरपालिकाको एक जना प्रतिनिधि वा नजिकको सरकारी कार्यालयको एक जना प्रतिनिधि र सम्भव भएसम्म करदाता वा निजको प्रतिनिधि समेतलाई साक्षी राख्ने । (२) उपनियम (१) बमोजिम लिलाम बिक्री गरी प्राप्त हुन आएको रकमबाट सर्वप्रथम लिलामसम्बन्धी सम्पूर्ण खर्च असुल गरी बाँकी रहन आएको रकमबाट करदाताले तिर्नु पर्ने कर, दस्तुर, जरिवाना र ब्याजको रकम असुल उपर गरी बढी भए जति रकम करदातालाई फिर्ता गर्नुपर्नेछ । (३) उपनियम (१) र (२) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि करदाताको सम्पत्ति लिलाम हुनु अगावै करदाताले लिलामसम्बन्धी सम्पूर्ण खर्च, तिर्न बुझाउनु पर्ने कर, दस्तुर, जरिवाना र ब्याज समेतको सम्पूर्ण रकम दाखिल गर्न ल्याएमा असुल उपर गरी लिलाम बिक्री बन्द गर्नुपर्नेछ । (४) नियम ५२ मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि करदाताले तिर्नुपर्ने करअसुल गर्न बाँकी छँदै कुनै बैङ्क वा वित्तीय संस्थामा निजको नाममा रकम जम्मा भएको जानकारी कर अधिकृतलाई प्राप्त भई त्यस्तो रकम असुल भएमा सो बाँकी कारवाही बन्द गर्नुपर्नेछ । (५) आंशिक असूली हुने भएमा क्रमशः लिलामसम्बन्धी खर्च, ब्याज, दस्तुर, जरिवाना र करको रकम असुल गरिनेछ ।
मूल्य अभिवृद्धि कर नियमावली २०५३ (Value Added Tax Regulation, 1996)

(५) आंशिक असूली हुने भएमा क्रमशः लिलामसम्बन्धी खर्च, ब्याज, दस्तुर, जरिवाना र करको रकम असुल गरिनेछ । ५४. तुरून्त लिलाम गर्ने: नियम ५२ बमोजिम सम्पत्ति रोक्का रहेको सम्बन्धमा कुनै अदालतमा निवेदन वा पुनरावेदन परी रोक्का रहने अवधि लामो हुन गई रोक्का रहेको सम्पत्ति सड्ने, बिग्रने वा नष्ट हुने देखिएमा कर अधिकृतले त्यस्तो माल वा वस्तु तुरून्त लिलाम बिक्री गरी आएको रकमको आम्दानी बाध्नु पर्नेछ र रोक्का रहेको रकम पछि अदालतको निर्णयबाट करदाताले फिर्ता पाउने ठहरिएमा लिलाम बिक्रीबाट प्राप्त भएको रकम मात्र निजलाई फिर्ता दिइनेछ । करदाताले माल वा वस्तु नै पाउँ भनी दाबी गर्न सक्ने छैन । ५५. खानतलासीको कार्यविधि: (१) ऐनको दफा २३ को उपदफा (२) को खण्ड (ख) बमोजिम खानतलासी लिनु पर्दा देहायबमोजिम गर्नु पर्नेछ:- । (क) जुन विषयको सम्बन्धमा खानतलासी गर्न लागेको हो सो विषयसँग सम्बन्धित कुनै कागजात वा वस्तु कुनै घर वा अरू कुनै ठाउँमा फेला पर्ने सम्भावना छ भनी विश्वास गर्नु पर्ने मनासिब माफिकको कारण भएमा र सो वस्तु सो घर वा ठाउँको तुरून्त तलासी नलिएको खण्डमा प्राप्त नहुने आशंका भएमा वा जाँच गर्न तत्कालै आवश्यक भएमा कर अधिकृतले आफै वा अन्य कर्मचारी खटाइ त्यस्तो घर वा स्थानको तलासी लिन वा लिन लगाउन सक्नेछ । (ख) खण्ड (क) बमोजिम तलासी लिने घर वा स्थलमा बसोबास गरिएका वा सो घर वा स्थलको धनी वा संरक्षकलाई तलासी लिने व्यक्तिले तलासी लिन खोजेको कारण खोली सो कुराको सूचना दिनुपर्नेछ र सो बमोजिम सूचना पाएपछि त्यस्तो व्यक्तिले तलासी लिन आउने व्यक्तिलाई त्यस्तो घर वा स्थलमा प्रवेश गर्न दिनुपर्नेछ । (ग) खण्ड (ख) बमोजिम तलासी लिने घर वा ठाउँमा बस्ने व्यक्ति वा धनी वा संरक्षकले तलासी लिन आएका व्यक्तिलाई यस्तो घर वा स्थलमा प्रवेश गर्न नदिएमा तलासी लिने व्यक्तिले सो घर वा स्थलमा रहे बसेका स्वास्नी मानिसहरूलाई त्यहाँबाट हट्ने सूचना र मनासिब समय दिई आवश्यकता अनुसार कुनै झ्याल ढोका, छेस्किनी खोली, तोडी भित्र पसी तलासी लिन सक्नेछ । (घ) खण्ड (ग) बमोजिम तलासी लिँदा सम्बन्धित बीसौं संशोधनद्वारा संशोधित । गाउँपालिका, महा/उपमहा/नगरपालिकाको कम्तीमा एक जना सदस्य वा स्थानीय दुई जना व्यक्ति वा घरधनी वा उसको एक जना प्रतिनिधि वा कुनै एक जना साक्षी राखी तलासी लिनु पर्नेछ । (ङ) खण्ड (घ) बमोजिम साक्षी बस्ने मानिस फेला नपरेमा वा साक्षी बस्न इन्कार गरेमा सोही व्यहोराको कैफियत जनाई तलासी लिने व्यक्तिले सहीछाप गरेपछि खण्ड (ग) को प्रक्रिया पूरा भएको मानिनेछ । (च) यस नियम बमोजिम तलासी लिँदा कुनै मानिसको शरीरको तलासी लिनु परेमा सो समेत लिन सकिनेछ र तलासी लिनु पर्ने व्यक्ति स्वास्नी मानिस भएमा निजको तलासी स्वास्नी मानिसबाटै लिनु पर्नेछ । (छ) यस नियम बमोजिम तलासी लिँदा प्राप्त भएका मालवस्तु वा कागजातको विवरण तयार गरी तीन दिनभित्र विभाग समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ । परिच्छेद-११ । विविध । उन्नाइसौं संशोधनद्वारा संशोधित । ५६. दर्ता भएको व्यक्तिसँग खरिद गर्नु पर्ने: नेपाल सरकार, संवैधानिक निकाय वा प्रदेश वा नेपाल सरकार वा प्रदेश अन्तर्गतको कुनै सरकारी निकाय वा संगठित संस्था वा स्थानीय तहले ।