chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
राष्ट्रिय चिकित्सा शिक्षा नियमावली २०७७ (National Medical Education Regulation, 2020)

2 Bachelor of Dental Surgery । 3 Bachelor of Public Health । 4 BNS । 5 B Sc. Nursing । 6 Bachelor of Midwifery Science । 7 Bachelor of Pharmacy । 8 Bachelor of Physio Therapy । 9 Bachelor of Optometry । 10 Bachelor of Perfusion Technology । 11 BSc. Medical Imaging Technology । 12 BSc. Medical Lab Technology । 13 Bachelor of Aayurbedic Medicine and Surgery । 14 Bachelor of Audiology and Speech Language Pathology । मिति २०८२ । ०२ । २९ को नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचनाद्वारा हेरफेर । 15 B.Sc. Midwifery । मिति २०८२ । ०२ । २९ को नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचनाद्वारा हेरफेर । 16 B.Sc. Clinical Psychology । मिति २०८२ । ०२ । २९ को नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचनाद्वारा हेरफेर । 17 B.Sc. Radiotherapy Technology । मिति २०८२ । ०२ । २९ को नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचनाद्वारा हेरफेर । 18 B.Sc. Medical Biochemistry । मिति २०८२ । ०२ । २९ को नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचनाद्वारा हेरफेर । 19 B.Sc. Medical Microbiology । मिति २०८२ । ०२ । २९ को नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचनाद्वारा हेरफेर । 20 Bachelor in Sowa Rigpa Medicine and Surgery । मिति २०८२ । ०२ । २९ को नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचनाद्वारा हेरफेर । 21 Bachelor of Naturopathy and Yogic Science (BNYS) । (ग) नेसनल बोर्ड अफ मेडिकल स्पेसियालिटिजका कार्यक्रमहरु: । Subjects । NBMS – Speciality । NBMS - Sub Speciality ।
राष्ट्रिय निकुञ्‍ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण नियमावली २०३० (National Park and Wildlife Conservation Regulation, 1973)

राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण नियमावली, २०३० । नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित मिति । २०३० । ११ । २८ । संशोधन । १. राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु (पहिलो संशोधन) नियमावली, २०३२ २०३२ । २ । १ । २. राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु (दोस्रो संशोधन) नियमावली, २०३५ २०३५ । १० । ८ । ३. राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु (तेस्रो संशोधन) नियमावली, २०४२ २०४२ । ६ । २१ । ४. राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण सम्बन्धी केही नियमहरुलाई संशोधन गर्ने नियमावली, २०७० २०७० । १ । ३० । ५. राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु (चौथो संशोधन) नियमावली, २०७४ २०७४ । २ । ४ । ६. राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु (पाँचौं संशोधन) नियमावली, २०७६ २०७६ । ०८ । २३ । राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण ऐन, २०२९ को दफा ३३ ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी नेपाल सरकारले देहायका नियमहरू बनाएको छ । परिच्छेद-१ । प्रारम्भिक । १. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: (१) यी नियमहरूको नाम "राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण नियमावली, २०३०" रहेको छ । (२) यो नियमावली तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछ । २. परिभाषा: विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस नियमावलीमा,- । (क) "ऐन" भन्नाले राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण ऐन, २०२९ सम्झनु पर्छ । (ख) "प्रमुख" भन्नाले राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण पाँचौं संशोधनद्वारा संशोधित । विभागको तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । महानिर्देशक सम्झनु पर्छ । (ग) पाँचौं संशोधनद्वारा झिकिएको । (घ) "अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स)" भन्नाले यस नियमावली बमोजिम प्रदान गरिने कुनै किसिमको अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स) सम्झनु पर्छ । (ङ) "इजाजतपत्र (परमिट)" भन्नाले यस नियमावली बमोजिम प्रदान गरिने कुनै किसिमको इजाजतपत्र (परमिट) सम्झनु पर्छ । (च) "मन्त्रालय" भन्नाले चौथो संशोधनद्वारा थपिएको पाँचौं संशोधनद्वारा संशोधित । वन तथा वातावरण मन्त्रालय सम्झनु पर्छ । (छ) चौथो संशोधनद्वारा थप । "विभाग" भन्नाले राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभाग सम्झनु पर्छ । (ज) पाँचौं संशोधनद्वारा थपिएको । "स्थानीय तह" भन्नाले गाउँपालिका वा नगरपालिका सम्झनु पर्छ । (झ) पाँचौं संशोधनद्वारा थपिएको । "प्राविधिक समिति" भन्नाले नियम ३६ड. बमोजिमको प्राविधिक समिति सम्झनु पर्छ । (ञ) पाँचौं संशोधनद्वारा थपिएको । "वन्यजन्तु उद्धार केन्द्र" भन्नाले टुहुरा, असहाय, समस्याग्रस्त र उद्धार गरिएका वन्यजन्तुको संरक्षण, उपचार र व्यवस्थापन गर्नको लागि स्थापना गरिएको वन्यजन्तु उद्धार केन्द्र सम्झनु पर्छ । (ट) पाँचौं संशोधनद्वारा थपिएको । "वन्यजन्तु अस्पताल" भन्नाले रोगी वा घाइते वन्यजन्तुको औषधि उपचार, स्याहार सुसार गर्नको लागि स्थापना गरिएको वन्यजन्तु अस्पताल सम्झनु पर्छ । परिच्छेद-२ । राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा आरक्षसम्बन्धी व्यवस्था ।
राष्ट्रिय निकुञ्‍ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण नियमावली २०३० (National Park and Wildlife Conservation Regulation, 1973)

(ट) पाँचौं संशोधनद्वारा थपिएको । "वन्यजन्तु अस्पताल" भन्नाले रोगी वा घाइते वन्यजन्तुको औषधि उपचार, स्याहार सुसार गर्नको लागि स्थापना गरिएको वन्यजन्तु अस्पताल सम्झनु पर्छ । परिच्छेद-२ । राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा आरक्षसम्बन्धी व्यवस्था । ३. निकुञ्ज वा आरक्षभित्र सञ्चालन गरिने सेवा: (१) ऐनको दफा ६ बमोजिमको कुनै सेवा सुविधा नेपाल सरकारले कसैबाट सञ्चालन गराउन चाहेमा त्यस्तो सेवा वा सुविधा सम्बन्धी आवश्यक विवरण खोली त्यस्तो सेवा वा सुविधा केस्तो शर्तमा सञ्चालन गर्न सक्ने हो सो सबै कुरा खुलाई सिल्ड टेन्डर दिनको लागि कम्तिमा पैंतीस दिनको म्याद तोकी प्रमुख पत्र पत्रिकामा सूचना प्रकाशित गर्नुपर्छ र त्यस्तो टेन्डरको सूचनामा टेन्डर पेश गर्नु पर्ने कार्यालय वा अधिकृत र टेन्डर खोल्ने समय समेत तोक्नु पर्छ । (२) उपनियम (१) बमोजिम म्यादभित्र पर्न आएका टेन्डरहरु रीतपूर्वकको नभए वा सन्तोषप्रद नभएको भन्ने नेपाल सरकारलाई लागेमा अर्को टेन्डर माग गर्नको लागि पुनः सूचना प्रकाशित गर्न सकिन्छ । (३) उपनियम (१) वा (२) बमोजिम पेश भएको टेन्डर मध्ये नेपाल सरकारलाई सबैभन्दा बढी राजस्व (रोयल्टी) कबूल गर्नेको स्वीकार गर्नु पर्छ । तर, । कुनै खास अवस्थामा कम्ती राजस्व (रोयल्टी) कबूल गर्नेको टेन्डर पनि स्वीकार गर्न सकिनेछ र त्यस्तो टेन्डर स्वीकार गर्ने अधिकारीले सो गर्नु परेको कारण समेत जनाई राख्नुपर्छ । (४) राष्ट्रिय निकुञ्ज वा आरक्षभित्र कुनै सेवा वा सुविधा सञ्चालन गर्नकोलागि बोलकबोल गर्ने व्यक्तिले त्यस्तो सेवा वा सुविधा सञ्चालन गर्ने सम्बन्धमा कुनै किसिमको निर्माण कार्य गर्नु पर्दा त्यसको पाँचौं संशोधनद्वारा संशोधित । विस्तृत आयोजना प्रतिवेदन तयार गरी नेपाल सरकारबाट स्वीकृत गराउनु पर्नेछ । (५) पाँचौं संशोधनद्वारा थपिएको । यस नियम बमोजिम सेवा वा सुविधा सञ्चालन गर्न दिँदा वा ऐनको दफा ६ बमोजिम नेपाल सरकार स्वयम्ले सेवा वा सुविधा सञ्चालन गर्दा प्रचलित कानून बमोजिम वातावरणीय अध्ययन गर्नु पर्नेछ । ३क. व्यवस्थापन योजना: (१) संरक्षकले राष्ट्रिय निकुञ्ज वा आरक्षको संरक्षण, संवर्द्धन र व्यवस्थापनको लागि व्यवस्थापन योजना तयार गरी स्वीकृतिको लागि विभाग समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम पेश भएको व्यवस्थापन योजना विभागले स्वीकृत गर्न वा त्यस्तो योजनामा कुनै हेरफेर गर्न आवश्यक देखिएकोमा सो विषय समेत उल्लेख गरी सम्बन्धित कार्यालयमा फिर्ता पठाउन सक्नेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम कुनै व्यवस्थापन योजना फिर्ता आएकोमा सम्बन्धित कार्यालयले आवश्यक हेरफेर गरी आफ्नो राय सहित स्वीकृतिको लागि पुनः विभागमा पेश गर्नु पर्नेछ । त्यसरी पेश भएको व्यवस्थापन योजना विभागले स्वीकृत गर्न सक्नेछ । (४) उपनियम (२) वा (३) बमोजिम स्वीकृत भएको व्यवस्थापन योजना संरक्षकले लागू गर्नेछ । (५) यस नियम बमोजिम स्वीकृत भएको व्यवस्थापन योजनामा कुनै संशोधन गर्नु पर्ने देखिएमा संरक्षकले संशोधन गर्नु पर्ने विषयमा आधार, कारण र आफ्नो राय सहितको प्रतिवेदन तयार गरी विभाग समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ । (६) उपनियम (५) बमोजिम प्राप्त प्रतिवेदनबाट चालु व्यवस्थापन योजनामा संशोधन गर्न आवश्यक देखिएकोमा विभागले त्यस्तो योजना संशोधन गर्नु पर्नेछ ।
राष्ट्रिय निकुञ्‍ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण नियमावली २०३० (National Park and Wildlife Conservation Regulation, 1973)

(६) उपनियम (५) बमोजिम प्राप्त प्रतिवेदनबाट चालु व्यवस्थापन योजनामा संशोधन गर्न आवश्यक देखिएकोमा विभागले त्यस्तो योजना संशोधन गर्नु पर्नेछ । (७) संरक्षकले चालु व्यवस्थापन योजना समाप्त हुनु भन्दा एक वर्ष अगाडि यस नियम बमोजिम अर्को अवधिका लागि व्यवस्थापन योजना तयार गर्नु पर्नेछ । ४. संनियमित प्राकृतिक आरक्षमा प्रवेश: (१) काजमा खटिएका सरकारी कर्मचारी बाहेक अन्य कुनै व्यक्तिले प्रमुखको लिखित अनुमति प्राप्त नगरी संनियमित प्राकृतिक आरक्षमा प्रवेश गर्न पाउने छैन र साधारणतया त्यस्तो इजाजतपत्र (परमिट) बैज्ञानिक अनुसन्धानको लागि मात्र दिइनेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम इजाजतपत्र प्राप्त गर्ने व्यक्तिले पालन गर्नुपर्ने शर्त र त्यस्तो इजाजतपत्र बहाल रहने अवधि सोही इजाजतपत्रमा तोकिए बमोजिमको हुनेछ । परिच्छेद-३ । शिकार सम्बन्धी व्यवस्था । ५. शिकार गर्न नहुने: कुनै व्यक्तिले अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स) प्राप्त गरेर पनि देहायका अवस्थामा कुनै वन्यजन्तु वा पन्छीहरूको शिकार गर्न हुँदैन । (क) गर्भिणी वा कलिलो बच्चा साथमा रहेको पोथी भएमा, । (ख) शिकार बन्द समयमा, । (ग) रातको समयमा । स्पष्टीकरणः यस नियमको प्रयोजनको लागि "रातको समय" भन्नाले सूर्यास्तको आधा घण्टा पछिदेखि सूर्योदय हुनुभन्दा आधा घण्टा अगाडिसम्मको समयलाई जनाउँछ । ६. शिकार गर्न निषेध गरिएको तरिकाहरू: (१) प्रमुखको लिखित आदेश नभई कुनै पनि व्यक्तिले देहायको तरिकाबाट वन्यजन्तु वा पन्छीको शिकार गर्न हुँदैन:- । (क) पानी पिउने घाट वा नून वा माटो चाट्ने वा आहाल बस्ने ठाउँमा ढुकेर, । (ख) कुनै किसिमको दर्जन, दामल, जाल, धराप, खोर वा पासो थापेर, । (ग) विष वा लठ्याउने औषधि खुवाएर, । (घ) विषयुक्त हातहतियार प्रयोग गरेर, । (ङ) पात बजाएर वा कृत्रिम बोलिले बोलाएर वा कुनै किसिमको बाजा वा टेपरेकर्ड बजाएर, । (च) गुँड वा मादमा ढुकी बसेर, । (छ) राँको वा बत्तीहरू देखाएर, । (ज) मचान वा जनावर झुक्याउने गरी लुक्ने ठाउँ बनाएर, । (झ) मोटरकार, जीप, ट्रक, गाडा, ट्याक्टर, हवाई जहाज, हेलिकोप्टरमा चढेर, । (ञ) शिकार गर्ने उद्देश्यले कुनै किसिमको घाँसमा वा जङ्गलमा आगो लगाएर, । (ट) कुनै वन्यजन्तुको शिकारमा कुकुरको मद्दत लिएर र पन्छीको शिकारको हकमा घर पालुवा चराको मद्दत लिएर । (२) बौलाएको हात्ती वा मान्छे खाने (म्यानइटर) बाघ वा चित्तलाई मार्नु पर्दा उपनियम (१) को खण्ड (झ) बाहेक अन्य कुनै तरिका अपनाउन सकिनेछ । ७. शिकार गर्दा प्रयोगमा ल्याउन नहुने हातहतियार र खरखजाना: देहायबमोजिम शिकार गर्दा देहायको हातहतियार र खरखजाना प्रयोग गर्न पाइने छैन:- । (क) सबै किसिमको शिकार गर्दा: । (१) स्वचालित (अटोमेटिक) राइफल वा एक चोरी ट्रीगर तान्दा एक भन्दा बढी गोली एकै पटक जाने जुनसुकै किसिमको हतियार, । (२) विषयुक्त पदार्थ वा बम पड्कने खरखजाना, । (३) साइलेन्सर जडान भएको बन्दुक । (ख) चौघडा र सो सरहको जन्तु वा पन्छीहरू बाहेक अन्य वन्यजन्तुको शिकार गर्दा: । (१) तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । २२ बोर रिम फायर राइफल, । (२) हवाई बन्दुक (एअरगन) वा कार्बनडाईअक्साइड बन्दुक, । (३) सबै किसिमको पेस्तोल वा रिभल्वर, । (ग) लगुना, रातो मृग, घोरल, बनेल र पन्छीहरू बाहेक अन्य कुनै किसिमका वन्यजन्तुको शिकार गर्दा: । (१) जुनसुकै किसिमको छर्रावाल बन्दुक (शटगन), । (२) भरुवा बन्दुक, । (३) तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित ।
राष्ट्रिय निकुञ्‍ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण नियमावली २०३० (National Park and Wildlife Conservation Regulation, 1973)

२२ बोर रिम फायर राइफल, । (२) हवाई बन्दुक (एअरगन) वा कार्बनडाईअक्साइड बन्दुक, । (३) सबै किसिमको पेस्तोल वा रिभल्वर, । (ग) लगुना, रातो मृग, घोरल, बनेल र पन्छीहरू बाहेक अन्य कुनै किसिमका वन्यजन्तुको शिकार गर्दा: । (१) जुनसुकै किसिमको छर्रावाल बन्दुक (शटगन), । (२) भरुवा बन्दुक, । (३) तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । २२ बोरभन्दा सानो बोर वा सोभन्दा कम शक्तिको राइफल । परिच्छेद- ४ । शिकार अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स) र अन्य इजाजतपत्र (परमिट) सम्बन्धी व्यवस्था । ८. शिकार अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स) का किसिमहरू: शिकार अनुज्ञापत्र देहाय बमोजिम चार किसिमका हुनेछन्:- । (क) जिल्ला शिकार अनुज्ञापत्र, । (ख) सामान्य शिकार अनुज्ञापत्र, । (ग) पूरक शिकार अनुज्ञापत्र, । (घ) पन्छी शिकार अनुज्ञापत्र, । ९. जिल्ला शिकार अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स): तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (१) जिल्ला शिकार अनुज्ञापत्र अनुसूची -१ बमोजिमको दस्तुर लिई नेपाली नागरिकलाई मात्र दिन सकिनेछ । सो अनुज्ञापत्र दश दिनसम्म बहाल रहने गरी पाचौं संशोधनद्वारा संशोधित । डिभिजन वन कार्यालयले दिन सक्नेछ र त्यस्तो अनुज्ञापत्र प्राप्त गर्ने व्यक्तिले अनुज्ञापत्रमा तोकिएको इलाकामा देहायका वन्यजन्तुहरु र पन्छीहरू देहायको अधिकतम संख्यामा नबढाई वन्यजन्तुको हकमा जम्मा तीनवटासम्म र पन्छीको हकमा जम्मा दशवटासम्म शिकार गर्न पाउनेछ । वन्यजन्तु र पन्छीहरूको नाम शिकार गर्न पाइने प्रत्येक वन्यजन्तु र पन्छीहरूको अधिकतम संख्या:- । (१) स्तनधारी: । (क) रातो मृग - १ । (ख) चित्तल - १ । (ग) बनेल - २ । (घ) चौघडा - ३ । (२) पन्छीहरू: । (क) मुजूर - १ । (ख) कालिज - ३ । (ग) लुइँचे - ५ । (घ) तित्रा, च्याखुरा - १० । (ङ) पानी हाँस - १० । तर कुनै पनि दिनमा तीनवटा भन्दा बढी पन्छीहरू मार्न पाइने छैन । (२) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भएता पनि जिल्ला शिकार अनुज्ञापत्र एकै व्यक्तिलाई एक वर्षमा एक पटक भन्दा बढी दिइने छैन र त्यसको म्यादभित्र शिकार गरे पनि नगरे पनि सो अनुज्ञापत्रको म्याद थप हुने छैन । तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । १०. सामान्य शिकार अनुज्ञापत्र: सामान्य शिकार अनुज्ञापत्र अनुसूची -१ बमोजिमको दस्तुर लिई नेपाली र विदेशी नागरिकलाई महाभारत श्रृंखलादेखि दक्षिण सीमाक्षेत्रसम्म पन्ध्रदिन वा महाभारत श्रृंखलादेखि उत्तर सीमाक्षेत्रसम्म एक्काइस दिनसम्म बहाल रहने गरी दिन सकिनेछ र त्यस्तो अनुज्ञापत्र प्राप्त गर्ने व्यक्तिले अनुज्ञापत्रमा लेखिएको जिल्ला वा क्षेत्रमा देहायका वन्यजन्तुहरू र पन्छीहरू देहायको अधिकतम संख्यामा नबढाई वन्यजन्तुको हकमा जम्मा चारवटासम्म र पन्छीहरूको हकमा जम्मा दशवटासम्म शिकार गर्न पाउनेछ:- । (१) वन्यजन्तुको नाम शिकार गर्न पाइने प्रत्येक वन्यजन्तुको अधिकतम संख्या:- । (क) रातो मृग - १ । (ख) चित्तल - २ । (ग) लगुना - १ । (घ) घोडा गधा - १ । (ङ) बनेल - २ । (च) चौघडा - ४ । (२) पन्छीहरूको नाम : शिकार गर्न पाइने प्रत्येक पन्छीहरूको अधिकतम संख्या:- । (क) मुजूर - २ । (ख) कालिज - ४ । (ग) लुइँचे - १० । (घ) च्याखुरा र तित्रा - १० । (ङ) पानी हाँस र चखेवा - १० । (च) ढुकुर, परेवा, हलेसो - १० । (छ) बट्टाई - १० । (ज) चाहा - १० । तर कुनै पनि दिनमा चाहा र बट्टाई बाहेक अन्य पन्छीहरू पाँचवटा भन्दा बढी मार्न पाइने छैन । चाहा र बट्टाईको हकमा एक दिनमा बढीमा दशवटासम्म शिकार गर्न सकिनेछ । तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित ।
राष्ट्रिय निकुञ्‍ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण नियमावली २०३० (National Park and Wildlife Conservation Regulation, 1973)

(ख) कालिज - ४ । (ग) लुइँचे - १० । (घ) च्याखुरा र तित्रा - १० । (ङ) पानी हाँस र चखेवा - १० । (च) ढुकुर, परेवा, हलेसो - १० । (छ) बट्टाई - १० । (ज) चाहा - १० । तर कुनै पनि दिनमा चाहा र बट्टाई बाहेक अन्य पन्छीहरू पाँचवटा भन्दा बढी मार्न पाइने छैन । चाहा र बट्टाईको हकमा एक दिनमा बढीमा दशवटासम्म शिकार गर्न सकिनेछ । तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । ११. पूरक शिकार अनुज्ञापत्र: सामान्य शिकार अनुज्ञापत्र प्राप्त व्यक्तिलाई सो अनुज्ञापत्रमा तोकिएको ठाउँ र म्यादभित्र शिकार गर्ने गरी अनुसूची-१ बमोजिम लाग्ने दस्तुर बुझाएमा देहायका वन्यजन्तु देहाय बमोजिमको संख्यामा शिकार गर्न पूरक शिकार अनुज्ञापत्र दिन सकिनेछ:- । (१) वन्यजन्तुको नाम शिकार गर्न पाइने प्रत्येक वन्यजन्तुको अधिकतम संख्या:- । (क) नाउर - २ । (ख) जरायो - १ । (ग) चितुवा - १ । (घ) भालु (हिमालयन बियर) - १ । (ङ) भालु (स्थल बियर) - १ । (च) थार - १ । (छ) झारल - १ । (ज) घोरल - १ । (झ) चित्तल - २ । (ञ) बनेल - २ । १२. पन्छी शिकार अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स): यो अनुज्ञापत्र शिकार खुला समय (सिजन) भरको लागि बहाल रहने गरी नेपाली र विदेशी नागरिकलाई अनुसूची -१ बमोजिमको दस्तुर लिई दिन सकिनेछ र त्यस्तो अनुज्ञापत्र प्राप्त गर्ने व्यक्तिले देहायमा लेखिएका पन्छीहरूको हकमा एक दिनमा पाँचमा नबढाई शिकार गर्न पाउनेछ । चाहा र बट्टाईको हकमा एक दिनमा दशवटासम्म शिकार गर्न सकिनेछ:- । पन्छीहरूको नाम : शिकार गर्न पाइने प्रत्येक पन्छीहरूको अधिकतम संख्या:- । (१) मुजूर - ४ । (२) कालिज - २ । (३) तित्रा - जतिसुकै पनि । (४) लुइँचे - ” । (५) बट्टाई - ” । (६) पानी हाँस र चखेवा - ” । (७) ढुकुर, परेवा, हलेसो - ” । (८) चाहा - ” । (९) च्याखुरा - ” । १३. शिकार अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स) दिने अधिकारी: (१) जिल्ला शिकार अनुज्ञापत्र बाहेक नियम १०, ११ र १२ बमोजिमको अनुज्ञापत्र महानिर्देशक वा सो कामको लागि नेपाल सरकारले तोकेको कुनै अधिकृतले दिन सक्नेछ । (२) कुनै किसिमको शिकार अनुज्ञापत्रको लागि दरखास्त दिने व्यक्तिसँग शिकार गर्न चाहेको वन्यजन्तु वा पन्छीहरू मार्न प्रयोग गरिने हातहतियारको प्रचलित नेपाल कानून बमोजिम रीतपूर्वक इजाजतपत्र भएमा मात्र अनुज्ञापत्र दिइनेछ । (३) कुनै वर्ष शिकार आरक्षमा मार्न पाउने वन्यजन्तुको वार्षिक भाग (कोटा) प्रमुखले निश्चित गर्नेछ र त्यसरी निश्चित गरेको भाग (कोटा) मा नबढ्ने गरी मात्र शिकार अनुज्ञापत्र दिइनेछ । (४) उपनियम (१), (२) र (३) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि कुनै वन्यजन्तु पन्छीको उचित संरक्षणको निमित्त आवश्यक परेमा नेपाल सरकारले कुनै जिल्ला, शिकार आरक्ष वा अन्य कुनै क्षेत्रमा शिकार गर्न दिने वन्यजन्तु वा पन्छीको संख्या घटाउन वा त्यस्तो अनुज्ञापत्र दिने काम स्थगित गर्न सक्नेछ । १४. अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स) बेगर शिकारमा मद्दत गर्न नहुने: नियम १५ वा १६ बमोजिमको अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स) प्राप्त नगरी कुनै पनि व्यक्तिले ज्याला, इनाम वा भाडा लिने गरी कुनै व्यक्तिलाई पेशावर शिकारीको हैसियतले शिकारमा मद्दत गर्न वा शिकारी भई वन्यजन्तु वा पन्छी देखाउन पाउने छैन । १५. पेशावर शिकारी अनुज्ञापत्र: (१) नेपाल राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण सम्बन्धी केही नियमहरूलाई संशोधन गर्ने नियमावली, २०७० द्वारा झिकिएको ।
राष्ट्रिय निकुञ्‍ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण नियमावली २०३० (National Park and Wildlife Conservation Regulation, 1973)

१५. पेशावर शिकारी अनुज्ञापत्र: (१) नेपाल राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण सम्बन्धी केही नियमहरूलाई संशोधन गर्ने नियमावली, २०७० द्वारा झिकिएको । को पहाडी र तराई दुवै क्षेत्रमा लामो अवधिदेखि शिकार र यात्रा अभियान दलहरूको निमित्त आवश्यक सरसामानहरू समेत । व्यवस्था गर्नमा अनुभवी तथा ऐन र सो ऐन अन्तर्गत बनेको नियमहरूको जानकारी भएको व्यक्तिलाई प्रमुखले अनुसूची-१ बमोजिमको दस्तुर लिई पेशेवर शिकारीको अनुज्ञापत्र दिन सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको अनुज्ञापत्र जारी भएको मितिले एक वर्षसम्म बहाल रहनेछ । यस किसिमको अनुज्ञापत्र लिन चाहने व्यक्तिले दरखास्त दिँदा सम्बन्धित काम गर्न सक्ने क्षमता र आफ्नो आर्थिकस्तर देखिने अन्य प्रमाणहरू पेश गर्नुपर्नेछ । (३) प्रमुखले आवश्यक सम्झेमा उपनियम (१) बमोजिम अनुज्ञापत्र प्राप्त गर्ने व्यक्तिले पालन गर्नुपर्ने थप शर्त र बन्देज तोकिदिन सक्नेछ र त्यस्तो अनुज्ञापत्र प्राप्त गर्ने व्यक्तिले आत्मरक्षा वा शिकार अनुज्ञापत्र प्राप्त गर्नेले घाइते बनाएको वन्यजन्तुलाई भाग्नबाट रोक्नको लागि बाहेक अन्य कुनै अवस्थामा पनि कुनै वन्यजन्तुको शिकार गर्न पाउने छैन । १६. शिकार गाइड अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स): तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (१) सम्बन्धित जिल्ला वन नियन्त्रकले देहायको आधारमा कुनै व्यक्तिलाई अनुसूची -१ बमोजिमको दस्तुर लिई शिकार गाइड अनुज्ञापत्र दिन सक्नेछ र त्यसरी शिकार गाइड अनुज्ञापत्र दिने अधिकारीले त्यस्तो अनुज्ञापत्रको एकप्रति प्रमुखकहाँ पठाउनु पर्नेछ:- । (क) दरखास्तवाला आफूले काम गर्न चाहेको क्षेत्रभित्रको वन्यजन्तु वा पन्छी शिकार सित परिचित छ भन्ने लागेमा, । (ख) दरखास्तवाला ऐन र ऐन अन्तर्गत बनेका नियमहरूको जानकार हुनुका साथै शिकार गाइडको काम गर्न सक्षम छ भन्ने लागेमा । (२) उपनियम (१) बमोजिम शिकार गाइड अनुज्ञापत्र प्राप्त व्यक्तिले अनुज्ञापत्रमा तोकिएको जिल्ला वा जिल्लाहरूमा मात्र शिकारीहरूलाई गाइड गर्ने काम गर्न पाउनेछ । (३) प्रमुखले वा नेपाल सरकारले सो कामको लागि तोकिदिएको कुनै अधिकृतले आवश्यक देखेमा उपनियम(१) बमोजिम शिकार गाइड अनुज्ञापत्र प्राप्त व्यक्तिले पालन गर्नुपर्ने थप शर्त र बन्देजहरू तोकिदिन सक्नेछ र यस्तो अनुज्ञापत्र प्राप्त व्यक्तिले आत्मरक्षा र शिकार अनुज्ञापत्र प्राप्त गर्नेले घाइते बनाएको वन्यजन्तुलाई भाग्नबाट रोक्नको लागि बाहेक अन्य कुनै अवस्थामा पनि कुनै वन्यजन्तुको शिकार गर्न पाउने छैन । १७. एकभन्दा बढी शिकार अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स) नदिइने: कुनै पनि व्यक्तिलाई एकभन्दा बढी शिकार अनुज्ञापत्र एकैसाथ दिइने छैन । तर नियम ११ अनुसार पूरक शिकार अनुज्ञापत्र र नियम १२ अनुसार पन्छी शिकार अनुज्ञापत्र लिनलाई यस नियमले बाधा पुऱ्याएको मानिने छैन । १८. अनुज्ञापत्र, वन्यजन्तु, आखेटोपहार वा हातहतियार देखाउनु पर्ने: अनुज्ञापत्र प्राप्त व्यक्तिले शिकार गर्न जाँदा आफूले पाएको अनुज्ञापत्र साथमा राख्नु पर्नेछ र राष्ट्रिय निकुञ्ज शिकार आरक्ष वा अन्य वन कार्यालयका कर्मचारीहरू मध्ये नेपाल सरकारले तोकेको दर्जासम्मको कर्मचारीले कुनै व्यक्तिको साथमा रहेको शिकार रजिस्टर, मारिएको वा पकडिएको वन्यजन्तु वा पन्छी, आखेटोपहार वा हातहतियार हेर्न चाहेमा देखाउनु पर्नेछ ।
राष्ट्रिय निकुञ्‍ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण नियमावली २०३० (National Park and Wildlife Conservation Regulation, 1973)

१९. अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स) हस्तान्तरण नहुने: अनुज्ञापत्र प्राप्त गर्ने व्यक्तिले आफूले प्राप्त गरेको अनुज्ञापत्र कुनै पनि तरिकाबाट कसैलाई हस्तान्तरण गर्न हुँदैन । २०. अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स) फिर्ता गर्नु पर्ने: कुनै अनुज्ञापत्र प्राप्त गर्ने व्यक्तिले आफूले पाएको अनुज्ञापत्रको म्याद नाघेको पैंतीस दिनभित्र शिकार रजिस्टरको साथै त्यस्तो अनुज्ञापत्र फिर्ता गर्नु पर्नेछ । जिल्ला शिकार अनुज्ञापत्र जहाँबाट प्राप्त गरिएको हो सोही ठाउँमा र अन्य किसिमका अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स) राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण कार्यालय वा जहाँबाट प्राप्त गरिएको हो सोही ठाउँमा फिर्ता गर्नु पर्नेछ । तेस्रो संशोधनद्वारा थप । २१. शिकार आरक्षमा क्षेत्र (ब्लक) सुरक्षण इजाजतपत्र: प्रमुखले वा नेपाल सरकारले सो कामको लागि तोकेको कुनै अधिकृतले जिल्ला शिकार अनुज्ञापत्र वा सामान्य शिकार अनुज्ञापत्र प्राप्त गरेका व्यक्तिलाई शिकार आरक्षभित्र शिकार गर्न अनुसूची -१ बमोजिमको दस्तुर लिई क्षेत्र (ब्लक) सुरक्षण इजाजतपत्र दिन सक्नेछ । नेपाली नागरिकको नाममा क्षेत्र (ब्लक) सुरक्षण गरी विदेशीलाई शिकार खेल्न दिन वा खेलाउन सहयोग गर्न समेत हुँदैन । २२. नमूना संकलन गर्न वा वन्यजन्तु र पन्छीहरू पक्रन वा शिकार गर्न इजाजतपत्र लिनु पर्ने: (१) वैज्ञानिक अनुसन्धानको लागि कुनै वन्यजन्तु वा पन्छी पक्रन वा शिकार गर्न वा अरु कुनै कीट-किटाणु माछा वा कुनै प्राकृतिक उपज संकलन गर्न चाहने व्यक्तिले महानिर्देशक समक्ष दरखास्त दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम दरखास्त दिने व्यक्ति "कुनै मान्यता प्राप्त अध्ययन संस्थान वा चिडियाखाना वा वैज्ञानिक अनुसन्धानशालाको अधिकारी भएमा र त्यस्तो व्यक्तिले देहाय बमोजिम गरी पक्रन वा रेखदेख गर्न सक्छ भन्ने विश्वास भएमा ऐनको अनुसूची-१ मा उल्लिखित वन्यजन्तु वा पन्छी बाहेक अरुको हकमा अनुसूची-२ बमोजिमको दस्तुर लिएर महानिर्देशकले सम्बन्धित वन्यजन्तु पन्छीको शिकार गर्न वा कीट-किटाणु पक्रन इजाजतपत्र दिन सक्नेछ:- । (क) दरखास्तवालाले सम्बन्धित वन्यजन्तु पन्छी वा कीट-किटाणु पक्रने वा संकलन गर्ने कार्यको आफै उपस्थित भई वा सो काममा दक्ष प्रतिनिधि पठाई सुपरीवेक्षण गर्ने भएमा, । (ख) सम्बन्धित वन्यजन्तु वा पन्छी पक्रने तरिका मनासिव तथा जरुरत भन्दा बढी दुःख नदिने किसिमको भएमा, । (ग) पक्रेको वन्यजन्तु वा पन्छीहरूको उचित रेखदेख वा ओसार-पसार गर्न सक्ने क्षमता भएमा । (३) उपनियम (२) बमोजिम दिइने इजाजतपत्रको म्याद साधारणतया तीन महिनाको हुनेछ । प्रमुखले मुनासिव देखेमा थप म्याद दिन सक्नेछ र यसरी म्याद थप्दा थप शर्त समेत तोक्न सक्नेछ । २३. वन्यजन्तु र पन्छी पक्रने दस्तूर: नियम २२ बमोजिम वन्यजन्तु र पन्छी वा कीट-किटाणु पक्रँदा लाग्ने दस्तुर अनुसूची-२ मा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ र त्यस्तो दस्तुर देहाय बमोजिम गरी बुझाउन सकिनेछ:- । (क) लाग्ने दस्तुर पूरै वा त्यसको पचास प्रतिशत शुरूमा र पचास प्रतिशत सम्बन्धित वन्यजन्तु वा पन्छीहरू पक्रेपछि बुझाउने गरी प्रमुखले दरखास्तवालासँग असुल उपर गर्न सक्नेछ ।
राष्ट्रिय निकुञ्‍ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण नियमावली २०३० (National Park and Wildlife Conservation Regulation, 1973)

(क) लाग्ने दस्तुर पूरै वा त्यसको पचास प्रतिशत शुरूमा र पचास प्रतिशत सम्बन्धित वन्यजन्तु वा पन्छीहरू पक्रेपछि बुझाउने गरी प्रमुखले दरखास्तवालासँग असुल उपर गर्न सक्नेछ । (ख) कुनै वन्यजन्तु वा पन्छीहरू पक्रने बखतमा वा पक्की सकेपछि मर्न गएमा इजाजतपत्र प्राप्त व्यक्तिले पक्रन पाएको इजाजतपत्रको संख्यामै गन्ती हुनेछ र तिनको निमित्त लाग्ने दस्तुर समेत बुझाउनु पर्नेछ । (ग) कुनै वन्यजन्तु वा पन्छीहरू पक्रन इजाजतपत्र प्राप्त व्यक्तिले कुनै वन्यजन्तु पक्रन सकेन वा सो पक्रने सिलसिलामा कुनै वन्यजन्तु वा पन्छी मर्न वा घाइते हुन पाएको छैन भन्ने प्रमुखलाई लागेमा इजाजतपत्र प्राप्त व्यक्तिले बुझाउनु पर्ने दस्तुरको पचहत्तर प्रतिशतसम्म रकम फिर्ता गरिदिनेछ । २४. अनुज्ञापत्र र इजाजतपत्रको लागि दिइने दरखास्त, त्यसको ढाँचा र दस्तुर: (१) यस नियमावली बमोजिम दिइने अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स) र इजाजतपत्र (परमिट) को ढाँचा अनुसूची-५, ७, ९ र ११ बमोजिम र तिनीहरू प्राप्त गर्नको लागि दिइने दरखास्तको ढाँचा अनुसूची- ३, ४, ६, ८ र १० बमोजिम हुनेछ । शिकार अनुज्ञापत्र र शिकार गाइड अनुज्ञापत्रको निमित्त दरखास्त दिने व्यक्तिले आफ्नो हालसालै खिचेको दुईप्रति फोटो समेत पेश गर्नुपर्छ । (२) उपनियम (१) बमोजिम अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स) वा इजाजतपत्र (परमिट) प्राप्त गर्ने व्यक्तिले अनुसूची -१ बमोजिम लाग्ने दस्तुर बुझाउनु पर्नेछ । २५. विदेशी नागरिकलाई शिकार अनुज्ञापत्र दिने बारे: विदेशी नागरिकलाई कुनै किसिमको शिकार अनुज्ञापत्र दिँदा पेशेवर शिकारी अनुज्ञापत्र प्राप्त व्यक्तिको साथमा मात्र शिकार गर्न जान पाउने गरी शर्त तोक्न सकिनेछ । तर कुनै विदेशी नागरिक पेशेवर शिकारीको मद्दत बिना शिकार गर्न सक्ने क्षमता भएको छ र निज ऐन र ऐन अन्तर्गत बसेको नियमहरूसित साधारणतया परिचित छ भन्ने कुरा अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स) दिने अधिकारीलाई लागेमा पेशेवर शिकारी साथमा नलिएर पनि शिकार गर्न जान पाउने गरी छुट दिन सक्नेछ । २६. अनुज्ञापत्र निलम्बन गर्न सकिने: यस नियमावली अन्तर्गत प्रदान गरिएको अनुज्ञापत्र वा इजाजतपत्र बर्खिलाप कसुर भएकोमा त्यस्तो कसुर सम्बन्धी मुद्दाको कारबाही गर्दा सम्बन्धित मुद्दा हेर्ने अधिकारीले नेपाल सरकार समक्ष जाहेर गरी निकासा भई नआएसम्म त्यस्तो कसुर गर्ने व्यक्तिले प्राप्त गरेको अनुज्ञापत्र वा इजाजतपत्रलाई निलम्बन गर्ने गरी आदेश दिन सक्नेछ । २७. अनुज्ञापत्रको नक्कल दिन सकिने: महानिर्देशक वा नेपाल सरकारले सो कामको लागि तोकेको कुनै अधिकृतले मनासिव सम्झेमा कुनै अनुज्ञापत्र वा इजाजतपत्र हराएमा वा अरु कुनै प्रकारले नष्ट भएमा अनुसूची -१ बमोजिम लाग्ने दस्तुर लिई त्यस्तो अनुज्ञापत्र वा इजाजतपत्रको प्रतिलिपि (डुप्लिकेट) दिन सक्नेछ । यस्तो प्रतिलिपि स्वरुप प्रदान गरिएको अनुज्ञापत्र (लाइसेन्स) र इजाजतपत्रको म्याद सक्कल अनुज्ञापत्र वा इजाजतपत्रको बाँकी अवधिसम्मको लागि मात्र हुनेछ । परिच्छेद- ५ । विविध । २८. शिकार रजिस्टर: प्रत्येक शिकार अनुज्ञापत्रको साथ एक शिकार रजिस्टर पनि हुनेछ जसमा अनुज्ञापत्र प्राप्त व्यक्तिले शिकारको सिलसिलामा घाइते गरेको वा मारेको सबै वन्यजन्तु र पन्छीहरूको पूर्णतया ठीक ठीक अभिलेख (रेकर्ड) राख्नु पर्नेछ ।