chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
बाल अदालत नियमावली २०८१ (Children's Court Regulation, 2024)

परिच्छेद-४ । अदालतमा रहने शाखा र कर्मचारीको काम, कर्तव्य । १६. अदालतमा रहने शाखा तथा फाँट: (१) अदालतमा रहने शाखा देहाय बमोजिम हुनेछन्:- । (क) प्रशासन शाखा: कर्मचारी प्रशासन, दर्ता चलानी, जिन्सी व्यवस्थापन, प्रतिक्षा कक्ष, परामर्श तथा कानूनी सहायता, । (ख) मुद्दा दर्ता शाखा: मुद्दा तथा निवेदन दर्ता, म्याद थप, नियन्त्रणमा लिने वा निगरानी कक्षमा राख्ने अनुमति तथा पक्राउ पूर्जी सम्बन्धी, । (ग) मुद्दा शाखा: मुद्दा व्यवस्थापन, म्याद, सूचना तामेली, । (घ) अभिलेख शाखा: मिसिल अभिलेख, अदालतका अन्य फाइल कागजात अभिलेख, । (ङ) सूचना प्रविधि शाखा: पेसी व्यवस्थापन, सूचना तथा जानकारी व्यवस्थापन, । (च) लेखा शाखा: राजस्व, धरौटी तथा लेखा व्यवस्थापन । (२) अदालतमा रहने शाखा अन्तर्गत कार्यबोझ र कामको प्रकृति अनुसार आवश्यक सङ्ख्यामा शाखा वा फाँट खडा गर्न र त्यसको नामकरण वा हेरफेर गर्न सकिनेछ । (३) सामान्यतया एक मुद्दा फाँटमा चालु अवस्थाका दुई सय थानसम्म मुद्दाका मिसिल रहनेछन् । (४) प्रत्येक मुद्दा फाँटमा सामान्यतया फाँटवाला र दुई जनासम्म सहायक कर्मचारी रहनेछन् । (५) मुद्दा फाँट बाहेकका अन्य फाँटमा कार्यबोझका आधारमा फाँटवाला र अन्य बढीमा दुईजनासम्म सहायक कर्मचारी रहनेछन् । (६) उपनियम (५) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि फाँटमा कार्यबोझ कम भएमा एक कर्मचारीलाई एकभन्दा बढी फाँटको जिम्मेवारी तोक्न सकिनेछ । १७. कर्मचारी व्यवस्थापन: (१) अदालतको कर्मचारी सङ्गठन तथा व्यवस्थापन सर्वेक्षण (ओ एण्ड एम) स्वीकृत भएपछि दरबन्दी सृजना भई स्थायी पदपूर्ति नभएसम्मका लागि सर्वोच्च अदालतले कर्मचारीको व्यवस्थापन गर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम अदालतमा कर्मचारी व्यवस्थापन गर्दा पदाधिकार अन्य अदालत वा कार्यालयमा रहेका स्थायी कर्मचारीलाई सर्वोच्च अदालतले काजमा खटाउन सक्नेछ । १८. अदालतमा रहने कर्मचारी: अदालतमा न्यायाधीशको मातहतमा देहायका कर्मचारी रहनेछन्:- । (क) स्रेस्तेदार, । (ख) इजलास अधिकृत वा इजलास सहायक, । (ग) सुपरिवेक्षक, । (घ) अभिलेख संरक्षक, । (ङ) फाँटवाला, । (च) लेखापाल वा लेखा सम्बन्धी कर्मचारी, । (छ) कम्प्युटर अपरेटर, । (ज) सूचना प्रविधि सम्बन्धी कर्मचारी (आई टि सपोर्ट पर्सन) , । (झ) तामेलदार डिट्ठा, । (ञ) अन्य कर्मचारी । १९. स्रेस्तेदारको काम, कर्तव्य र अधिकार: (१) एक भन्दा बढी न्यायाधीश कार्यरत रहेकोमा अदालतको प्रमुख भई काम गर्ने न्यायाधीशको निर्देशन र नियन्त्रणमा रही अदालतको प्रशासकीय कार्य गर्न एक जना स्रेस्तेदार रहनेछ । (२) प्रचलित कानून र यस नियमावलीको अधीनमा रही अदालतको छाप, अभिलेख, चल अचल सम्पत्ति स्रेस्तेदारको जिम्मामा रहनेछ । (३) अदालतको प्रमुख भई काम गर्ने न्यायाधीशको निर्देशन र नियन्त्रणमा रही अदालतको आर्थिक प्रशासन सञ्चालन गर्ने कार्य स्रेस्तेदारले गर्नेछ । (४) प्रचलित कानून र यस नियमावलीमा अन्यत्र उल्लेख भएको काम, कर्तव्यका अतिरिक्त स्रेस्तेदारको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) अदालतमा दर्ता गर्न ल्याएका लिखतहरू हेरी जाँची रीत पुगेको भए आवश्यक शुल्क वा दस्तुर लिई दर्ता गर्ने र दर्ता गर्न नमिल्ने भए कारण जनाई फिर्ता वा दरपीठ गर्ने, ।
बाल अदालत नियमावली २०८१ (Children's Court Regulation, 2024)

(४) प्रचलित कानून र यस नियमावलीमा अन्यत्र उल्लेख भएको काम, कर्तव्यका अतिरिक्त स्रेस्तेदारको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) अदालतमा दर्ता गर्न ल्याएका लिखतहरू हेरी जाँची रीत पुगेको भए आवश्यक शुल्क वा दस्तुर लिई दर्ता गर्ने र दर्ता गर्न नमिल्ने भए कारण जनाई फिर्ता वा दरपीठ गर्ने, । (ख) अदालतको साप्ताहिक मुद्दा सूची तयार गरी प्रकाशन गर्ने र दैनिक पेसी सूची तयार गरी एकभन्दा बढी न्यायाधीश कार्यरत रहेकोमा गोला प्रक्रियाको प्रयोजनको लागि न्यायाधीश समक्ष पेस गर्ने, । (ग) अदालतमा दर्ता गर्न ल्याउने अभियोगपत्र, लिखित प्रतिवाद, पुनरावेदनपत्र र निवेदनपत्रको साथमा पेस हुन आएको कागज ठीक छ, छैन हेरी जाँच्ने, । (घ) आदेशानुसार झिकाइएको वा झिकाउनु पर्ने व्यक्ति र साक्षीलाई पठाउने पक्राउ पूर्जी, समाह्वान, इतलायनामा, म्याद वा सूचना रीतपूर्वक तामेल भए नभएको जाँची बेरीतको देखिए बदर गरी पुनः रीतपूर्वक तामेल गराउने, । (ङ) तामेली पक्राउ पूर्जी, समाह्वान, म्याद वा सूचना रीतपूर्वक तामेल भए नभएको जाँची बेरीतको देखिए बदर गरी पुनः रीतपूर्वक तामेल गराउने, । (च) आफ्नो अधिकार क्षेत्रभित्र पर्ने कुनै विषयसँग सम्बन्धित कुनै व्यक्तिलाई उपस्थित गराउने वा कुनै लिखत पेश गर्न लगाउने, । (छ) मुद्दा मामिलामा कानून बमोजिम मनासिब माफिकको कारण जनाई तारिख तोक्ने र सो बमोजिम तारिख किताबमा उल्लेख गर्न लगाउने, । (ज) कानून बमोजिम थामिने म्याद तारिख थामी पाउँ भनी निवेदन परेमा कानून बमोजिम आदेश दिने, । (झ) प्रचलित कानून बमोजिम वारिस लिने र मुद्दा सकार गराउने, । (ञ) इजलासबाट भएको आदेश बमोजिमको काम कारबाही चाँडो कार्यान्वयन गर्ने, गर्न लगाउने, । (ट) मुद्दाको कारबाहीको क्रममा भएको आदेश अनुसारको धरौट वा जमानत लिने, । (ठ) मुद्दाको टिपोट तयार गरी पेसी अगावै मिसिल सामेल राख्न लगाउने, । (ड) मुद्दाको मार्ग समूह निर्धारण र परिवर्तन तथा कार्यतालिका निर्माण, प्रमाणीकरण, परिमार्जन, अनुगमन लगायत फरक मुद्दा व्यवस्थापनको कार्यान्वयनका सम्बन्धमा अन्य आवश्यक काम कारबाही गर्ने गराउने, । (ढ) पुनर्स्थापकीय न्यायको मान्यता अनुसार सो न्याय प्रक्रिया अवलम्बन गरी गराई कसूरजन्य कार्यबाट पीडित तथा कानूनको विवादमा परेका बालबालिकाको पुनर्स्थापना तथा सामाजिक पुनःएकीकरणमा सहजीकरण गर्ने, । (ण) कसूरजन्य कार्यको प्रकृति अनुसार कानूनको विवादमा परेका बालबालिकाको साथै पीडितको सहमति वा मञ्जुरी भए अनुसन्धान, अभियोजन र न्यायिक निर्णयको जुनसुकै चरणमा दिशान्तर प्रक्रियाबाट कारबाही गरी औपचारिक न्यायिक प्रक्रिया टुङ्गोमा पुर्‍याउने कार्यमा सहयोग गर्ने, । (त) पक्षलाई फैसला बमोजिमको सूचना वा पुनरावेदनको म्याद जारी भए नभएको जाँच गरी म्याद वा निस्सा मिसिलसाथ राखी अभिलेख शाखामा पठाउने प्रबन्ध गर्ने, । (थ) पुनरावेदन सुन्ने अदालतमा मिसिल पेश गर्नु पर्ने भएमा अभिलेख राखी समयमै मिसिल पठाउने व्यवस्था गर्ने, । (द) कसूरजन्य कार्यको आरोप लागेका र बाल सुधार गृहमा रहेका बालबालिका सम्बन्धी मुद्दा र फाँटको काम कारबाही सम्बन्धमा प्रत्येक महिना अनुगमन र निरीक्षण गरी सो को प्रतिवेदन न्यायाधीश समक्ष पेस गर्ने, । (ध) सामान्यतया महिनाको एक पटक मिसिल निरीक्षण गरी गराई सो सम्बन्धी अभिलेख मिसिल सामेल राख्ने, ।
बाल अदालत नियमावली २०८१ (Children's Court Regulation, 2024)

(द) कसूरजन्य कार्यको आरोप लागेका र बाल सुधार गृहमा रहेका बालबालिका सम्बन्धी मुद्दा र फाँटको काम कारबाही सम्बन्धमा प्रत्येक महिना अनुगमन र निरीक्षण गरी सो को प्रतिवेदन न्यायाधीश समक्ष पेस गर्ने, । (ध) सामान्यतया महिनाको एक पटक मिसिल निरीक्षण गरी गराई सो सम्बन्धी अभिलेख मिसिल सामेल राख्ने, । (न) अभिलेख शाखाको कामको रेखदेख गरी समय समयमा सडाउनु पर्ने मिसिल कागजात धुल्याउने, । (प) अदालतको फैसलाबमोजिम लागेको दण्ड जरिबाना वापत धरौट वा जमानत राखी पुनरावेदन गर्न अनुमति माग गरी निवेदन पर्न आएमा इजलास समक्ष पेस गर्ने, । (फ) मुद्दाका पक्ष लगायतका सरोकारवालालाई अदालतबाट समयमै गुणस्तरीय सेवा प्रवाह गर्न आवश्यक प्रबन्ध र समन्वय गर्ने, । (ब) फरार हुनेको हुलिया सहितको फरारी लगत किताब राख्ने, । (भ) अदालतमा सञ्चालित सफ्टवेयरमा आवश्यक तथ्याङ्क समयमै प्रविष्ट गर्ने, गर्न लगाउने र कर्मचारीलाई यस सम्बन्धमा आवश्यक प्रशिक्षणको व्यवस्था गर्ने, । (म) अदालतमा प्राप्त हुन आएका कागजपत्र बुझ्ने, बुझ लगाउने, भरपाई दिने र आवश्यकता अनुसार पत्राचार गर्ने, । (य) मासिक तथा वार्षिक प्रतिवेदन, वार्षिक बजेट समेतका प्रशासकीय प्रकृतिका कागजात तयार पार्ने र प्रमुख भई काम गर्ने न्यायाधीश समक्ष पेस गरी भएका आदेश बमोजिम गर्ने, । (र) प्रमुख भई काम गर्ने न्यायाधीशसँग परामर्श गरी कर्मचारीहरूमा कार्यबोझको अनुपात मिल्ने गरी कामको बाँडफाँड गर्ने, । (ल) कर्मचारीको वैयक्तिक अभिलेख राख्ने, निजहरूको सरुवा बढुवा हुँदा बरबुझारथ गराउने, । (व) अदालतमा प्रयोग हुने कानूनका पुस्तक, मसलन्द सामान, फर्निचर, कार्यालय सामान लगायतका जिन्सी सामानको संरक्षण गर्ने गर्न लगाउने, । (श) अदालतका दर्ता किताब समेतका स्रेस्ता कागजात दुरुस्त राख्ने, राख्न लगाउने, । (ष) अदालतका कर्मचारीको बिदा सम्बन्धी कार्य गर्ने, बिदाको अभिलेख राख्ने, राख्न लगाउने, । (स) कर्मचारीको काम सम्बन्धी मूल्याङ्कन गर्ने, प्रोत्साहन पुरस्कार तथा विभागीय कारबाही लगायतका कर्मचारी प्रशासन सम्बन्धी प्रारम्भिक कारबाही चलाई प्रमुख भई काम गर्ने न्यायाधीश समक्ष पेस गरी भएका आदेश बमोजिम गर्ने, । (ह) माथिल्लो तहको अदालतले दिएको निरीक्षण निर्देशन, आदेश वा निर्देशन सिलसिलाबार रूपमा सुरक्षित राखी कार्यान्वयन गर्ने, । (क्ष) अदालतमा गरिने सूचना प्रविधिको प्रयोग सम्बन्धमा आवश्यक कार्य गर्ने, गराउने, । (त्र) मुद्दा व्यवस्थापन, आर्थिक व्यवस्थापन, योजनाको प्रगति विवरण, मासिक रूपमा हुने कर्मचारी बैठक लगायतका अदालत व्यवस्थापन सम्बन्धी प्रतिवेदन तयार गरी अदालतको पूर्ण बैठकमा पेस गर्ने, र । (ज्ञ) बाल अधिकार र बाल न्यायसँग सम्बन्धित सरोकारवाला निकायसँग समन्वय गर्ने, गराउने । (५) न्यायाधीशको अनुपस्थितिमा स्रेस्तेदारले नेपाल सरकार वादी हुने फौजदारी मुद्दामा बालबालिका वा अभियुक्त संलग्न रहेकोमा पक्राउ पूर्जी जारी गर्न अनुमति दिने, जरुरी पक्राउ पूर्जीको स्वीकृति दिने, अनुसन्धानको लागि बालबालिकाको हकमा निगरानी कक्षमा र अन्य अभियुक्तको हकमा हिरासतमा राख्न अनुमति दिने सम्बन्धी कार्य गर्नेछ ।
बाल अदालत नियमावली २०८१ (Children's Court Regulation, 2024)

(६) यस नियमावलीमा उल्लेख भए बाहेक बाल अधिकार र बालबालिकाको सर्वोत्तम हित सम्बन्धमा कुनै विषयमा अडबड परेमा स्रेस्तेदारले सो सम्बन्धी विषय इजलास समक्ष पेस गरी भएको आदेश अनुसार गर्नु पर्नेछ । (७) यस नियम बमोजिम लिखत दर्ता वा दरपीठ गर्ने वा पेसी सूची तयार गर्ने बाहेक यस नियमावलीमा स्रेस्तेदारले गर्ने भनी तोकिएको कुनै काम प्रमुख भई काम गर्ने न्यायाधीशको पूर्व स्वीकृति लिई आवश्यकता अनुसार स्रेस्तेदारले आफूभन्दा मुनीको अधिकृत वा अन्य कर्मचारीलाई प्रत्यायोजन गर्न सक्नेछ । (८) यस नियमावली बमोजिम स्रेस्तेदारले गर्नु पर्ने काम निजको अनुपस्थितिमा अदालतमा कार्यरत कर्मचारीमध्ये वरिष्ठतम् कर्मचारीले गर्नेछ । २०. सहजकर्ताको काम र कर्तव्य: यस नियमावलीमा अन्यत्र उल्लेख भएका काम र कर्तव्यको अतिरिक्त सहजकर्ताको काम र कर्तव्य देहाय बमोजिम हुनेछ,- । (क) पुनर्स्थापकीय न्याय प्रक्रिया अवलम्बन गर्न अदालतले आदेश गरेमा पीडित तथा कानूनको विवादमा परेका बालबालिकाबीच मेलमिलाप, संवाद वा छलफलको संयोजन गर्ने, । (ख) बाल न्याय सम्पादनका जुनसुकै चरणमा पुनर्स्थापकीय न्यायको मान्यता अनुकूल हुने गरी ऐनको दफा ३९, बाल न्याय सम्पादन (कार्यविधि) नियमावली, २०७६ को नियम २९ र सो सम्बन्धी निर्देशिका बमोजिम पीडित तथा कानूनको विवादमा परेका बालबालिकालाई लिखित जानकारी वा टेलिफोन संवाद वा मोबाइल सन्देश मार्फत सम्पर्क गरी पुनर्स्थापकीय संवाद वा छलफलमा बस्न इच्छुक रहे नरहेको बुझी इच्छुक रहेको देखेमा संवाद वा छलफलको आवश्यक प्रबन्ध मिलाउने, । (ग) पुनस्र्थापकीय संवाद वा छलफल प्रारम्भ गर्नु अघि पीडित तथा कानूनको विवादमा परेका बालबालिकाका अधिकार बारे निजहरूलाई जानकारी गराउने र त्यसको अभिलेख राख्ने, । (घ) पुनस्र्थापकीय न्याय प्रक्रिया सम्बन्धी संवाद वा छलफलको संयोजन गर्दा कसूरजन्य कार्यबाट पीडित, कानूनको विवादमा परेका बालबालिका, निजहरूका एक-एक जना साथी, परिवारका एक-एक जना सदस्य र स्थानीय समुदायको एक जना भलादमीलाई दिन, समय र स्थान तोकी उपस्थित गराई संवाद वा छलफल प्रारम्भ गर्ने, । (ङ) कसूरजन्य कार्यको परिणामस्वरुप पीडितमा पुगेको हानि नोक्सानी वा पीडा न्यूनीकरण गर्दै समाजमा पुनस्र्थापित गर्न तथा कानूनको विवादमा परेका बालबालिकामा आफूले गरेको गल्तीप्रति जवाफदेही र जिम्मेवारी बोध गराई भविष्यमा त्यस्तो कसूरजन्य कार्यमा संलग्न हुनबाट रोक्न प्रेरित गर्ने, । (च) पीडित र कानूनको विवादमा परेका बालबालिकाबीच संवाद वा छलफल गराई मेलमिलाप गराउने, । (छ) पुनस्र्थापकीय न्याय प्रक्रियाको संवाद वा छलफल गर्न पीडित र कानूनको विवादमा परेका बालबालिका वा निजहरूका बाबु वा आमा वा परिवारका अन्य सदस्य वा संरक्षक सहमत भएमा पुनस्र्थापकीय न्यायको स्थापित मान्यता अनुसार संवाद वा छलफलको प्रक्रिया अवलम्बन गरी पीडित तथा कानूनको विवादमा परेका बालबालिकाको उपचार, परिपूरण, पारिवारिक तथा सामाजिक पुनःएकीकरण सम्बन्धमा सहजीकरण गर्ने, । (ज) यस नियम बमोजिम संवाद वा छलफलबाट भएको सहमति कार्यान्वयनका लागि निष्कर्ष सहितको प्रतिवेदन अदालतमा पेस गर्ने ।
बाल अदालत नियमावली २०८१ (Children's Court Regulation, 2024)

(ज) यस नियम बमोजिम संवाद वा छलफलबाट भएको सहमति कार्यान्वयनका लागि निष्कर्ष सहितको प्रतिवेदन अदालतमा पेस गर्ने । २१. इजलास अधिकृत वा इजलास सहायकको काम र कर्तव्य: यस नियमावलीमा अन्यत्र उल्लेख भएको काम र कर्तव्यको अतिरिक्त इजलास अधिकृत वा इजलास सहायकको काम र कर्तव्य देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) इजलासमा पेस हुने मुद्दाका मिसिल वा निवेदन जिम्मा लिई मुद्दा सुनाउने, । (ख) फैसला भएका र फैसला सुनाउन तारिख तोकिएका मुद्दाका मिसिल आफ्नो जिम्मामा राख्ने, । (ग) सुनुवाइ भएका मुद्दाको फैसला वा आदेश तयार गर्ने कार्यमा न्यायाधीशलाई सहयोग गर्ने, । (घ) राय किताब जिम्मा लिने, । (ङ) पेसी चढेका मुद्दाको कारबाहीको स्थिति तत्कालै सफ्टवेयरमा जनाउने, । (च) फैसला वा आदेश तयार भएपछि फैसला अपलोड गरी मिसिल सम्बन्धित फाँटमा बुझाउने, । (छ) इजलास व्यवस्थापन गर्न न्यायाधीशलाई अन्य आवश्यक सहयोग गर्ने । २२. अभिलेख संरक्षकको काम र कर्तव्य: अभिलेख संरक्षकको काम र कर्तव्य देहायबमोजिम हुनेछ:- । (क) अभिलेख शाखामा प्राप्त छिनुवा मिसिल र विशेष प्रकारका निवेदनमा पञ्जिकाबमोजिमको कागजपत्र भए नभएको जाँची जिम्मा लिई साल सालको फौजदारी मुद्दा र निवेदन छुट्याई अभिलेखमा दर्ता गरी सुरक्षित राख्ने, । (ख) शाखामा प्राप्त छिनुवा मिसिलमा अवस्थाअनुसार पक्षलाई फैसला भएको सूचना वा पुनरावेदनको म्याद जारी गरे नगरेको, फैसला कार्यान्वयन सम्बन्धी लगत सम्बन्धित लगत किताबमा कसे नकसेको र फैसला अपलोड भए नभएको जाँच गरेर मात्र मिसिल बुझ्ने, । (ग) अदालतर्फत पुनरावेदन दर्ता गरेको अवस्थामा वा अन्य अदालतमा पुनरावेदन परी मिसिल माग भएको अवस्थामा जारी भएको पुनरावेदन म्याद मिसिल संलग्न गरी अभिलेख किताबमा जनाइ शुरु तथा प्रमाण मिसिल पठाउने, । (घ) कानून बमोजिम धुल्याउने कागज, मिसिल छुट्याई स्रेस्तेदारलाई जाँचइ निजको रोहबरमा कागज र मिसिल धुल्याउने र धुल्याइएका मिसिलको अभिलेख राख्ने, । (ङ) अन्य अदालतबाट माग भएको मिसिल अभिलेख किताबमा जनाई सात दिनभित्र पठाउने, । (च) डायरी मिसिलबाहेकका अन्य अदालतमा पठाउनु पर्ने र अन्य अदालतबाट आएका छिनुवा मिसिल अभिलेख किताबमा जनाई अभिलेख शाखाबाट मात्र बुझ्नेबुझाउने कार्य गर्ने, । (छ) मिसिल कागजको नक्कलको लागि दरखास्त परेमा रीत पुर्‍याई नक्कल दिने । २३. सुपरिवेशकको काम र कर्तव्य: यस नियमावलीमा अन्यत्र उल्लेख भएका काम र कर्तव्यको अतिरिक्त सुपरिवेशकको काम र कर्तव्य देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) मुद्दा शाखाका चालू मिसिलमा भएका आदेशहरू यथाशीघ्र कार्यान्वयन गर्ने गराउने, । (ख) निरीक्षणबाट औंल्याइएका त्रुटिहरू यथाशीघ्र सुधार गर्ने गराउने, । (ग) मुद्दामा कार्यतालिका बमोजिम काम भए नभएको अनुगमन गरी सम्बन्धित कर्मचारीलाई निर्देशन दिने, । (घ) कार्यतालिकामा निर्धारित समयसीमा नाघ्न लागेका मुद्दा पहिचान गरी सो को जानकारी सम्बन्धित न्यायाधीश र स्रेस्तेदारलाई दिने र प्राप्त निर्देशन बमोजिम निर्धारित समयभित्रै कार्य सम्पन्न गर्ने गराउने, । (ङ) मुद्दाको मार्गसमूह परिवर्तन गर्नु पर्ने देखिएमा स्रेस्तेदार समक्ष पेस गर्ने, ।
बाल अदालत नियमावली २०८१ (Children's Court Regulation, 2024)

(घ) कार्यतालिकामा निर्धारित समयसीमा नाघ्न लागेका मुद्दा पहिचान गरी सो को जानकारी सम्बन्धित न्यायाधीश र स्रेस्तेदारलाई दिने र प्राप्त निर्देशन बमोजिम निर्धारित समयभित्रै कार्य सम्पन्न गर्ने गराउने, । (ङ) मुद्दाको मार्गसमूह परिवर्तन गर्नु पर्ने देखिएमा स्रेस्तेदार समक्ष पेस गर्ने, । (च) फैसला भएका मुद्दाका मिसिलमा फैसला बमोजिम जारी गर्नु पर्ने पक्राउ पूर्जी, समाह्वान, इतलायनामा, म्याद वा सूचना जारी गरी तहसिल शाखामा लगत कसन दिई फैसला तयार भएको मितिले पन्ध्र दिनभित्र अभिलेख संरक्षकलाई बुझाउन लगाउने, । (छ) मुद्दामा पक्राउ पूर्जी, समाह्वान, इतलायनामा, म्याद वा सूचना जारी गरी यथाशीघ्र तामेल गराउने, । (ज) मुद्दामा भएका आदेश बमोजिम झिकाइएका मिसिल कागजहरूमा काम सम्पन्न भएपछि फिर्ता पठाउने, । (झ) मुद्दाका पक्ष लगायतका सरोकारवालाहरूलाई समयमै गुणस्तरीय सेवा प्रवाह गर्न आवश्यक समन्वय गर्ने । (ञ) न्यायाधीश वा स्रेस्तेदारले दिएका निर्देशन यथाशीघ्र कार्यान्वयन गर्ने । २४. फाँटवालाको काम र कर्तव्य: प्रचलित कानून र यस नियमावलीमा अन्यत्र उल्लेख भएको काम र कर्तव्यका अतिरिक्त फाँटवालाको काम र कर्तव्य देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) अदालतमा दर्ताको लागि पेस भएका लिखतहरू रीत पुगे नपुगेको जाँची दर्ता गर्नुपर्ने देखिएमा सम्बन्धित अधिकारीसमक्ष पेस गर्ने, । (ख) मुद्दामा तोकिएको मार्गसमूह बमोजिमको विवरण सफ्टवेयरमा प्रविष्ट गरी प्रमाणित कार्यतालिकामा पक्षहरूको सहीछाप गराई मिसिल संलग्न राख्ने र सोको एकप्रति सम्बन्धित पक्षलाई उपलब्ध गराउने, । (ग) मुद्दामा तोकिएको मार्गसमूह परिवर्तन वा कार्यतालिका परिमार्जन गर्नु पर्ने देखिएमा सुपरिवेशक मार्फत स्रेस्तेदार समक्ष पेस लगायतका अन्य आवश्यक कार्यहरू गर्ने, । (घ) मुद्दामा निर्धारित कार्यतालिका अनुसार कार्य सम्पन्न गर्ने, । (ङ) अदालतमा दर्ता भएका लिखत बुझिलिने, मुद्दाको मिसिलको तायदाती फाराम बनाई क्रमसङ्ख्या अनुसार लिखत चढाउने, । (च) मुद्दामा भएका आदेश अनुसार समयमै पक्राउ पूर्जी, समाह्वान, म्याद वा सूचना जारी गरी तामेल गराउने, । (छ) मुद्दामा भएका आदेश अनुसारको कार्य यथाशीघ्र सम्पन्न गर्ने, । (ज) आफ्नो जिम्माको मिसिल कागजात र अभिलेख सुरक्षित रुपमा राख्ने, । (झ) मुद्दाका पक्ष लगायतका सरोकारवालालाई समयमै गुणस्तरीय सेवा प्रवाह गर्ने, । (ञ) आफ्नो फाँट सम्बन्धी तथ्याङ्क समयमै सफ्टवेयरमा प्रविष्ट गरी अद्यावधिक गर्ने, । (ट) न्यायाधीश, स्रेस्तेदार र सम्बन्धित अधिकारीको आदेश बमोजिमका कार्यहरू सम्पन्न गर्ने, । (ठ) आफ्नो फाँटबाट सम्पादन गर्नुपर्ने अन्य कार्य गर्ने गराउने । २५. अधिकार प्रत्यायोजन: (१) कानून बमोजिम न्यायाधीशले नै सम्पादन गर्नु पर्ने भनी किटान भएका अधिकार बाहेक अदालतको कुनै काम कारबाहीसम्बन्धी अन्य अधिकार न्यायाधीशले स्रेस्तेदारलाई प्रत्यायोजन गर्न सक्नेछ । (२) कुनै खास कामको लागि तोकिएको कर्मचारीको अनुपस्थितिमा न्यायाधीशले सो काम अरू कुनै कर्मचारीबाट गराउन सक्नेछ । तर लेखा समूहको दरबन्दीका कर्मचारीलाई लेखा सम्बन्धी काममा मात्र लगाइनेछ ।
बाल अदालत नियमावली २०८१ (Children's Court Regulation, 2024)

(२) कुनै खास कामको लागि तोकिएको कर्मचारीको अनुपस्थितिमा न्यायाधीशले सो काम अरू कुनै कर्मचारीबाट गराउन सक्नेछ । तर लेखा समूहको दरबन्दीका कर्मचारीलाई लेखा सम्बन्धी काममा मात्र लगाइनेछ । २६. काम कारबाहीको उत्तरदायित्व र जवाफदेही: (१) यस नियमावली बमोजिम काम र कर्तव्य तोकिएका कर्मचारीहरू आफूले गरेको काम कारबाहीको लागि आफ्नो निकटस्थ माथिल्लो अधिकारीप्रति जवाफदेही हुनेछन् र आफूले गरेको सम्पूर्ण कामको पूर्ण उत्तरदायित्व निजमा रहनेछ । (२) यस नियमावली बमोजिम अधिकार प्राप्त अधिकारीले दिएको आदेश वा निर्देशन पालन नगर्ने वा तोकेको काम नगर्ने कर्मचारीउपर त्यस्तो आदेश निर्देशन दिने वा काम तोक्ने अधिकारीले आवश्यक विभागीय कारबाही गर्न सिफारिस गर्न सक्नेछ र त्यस्तो आदेश वा निर्देशन पालन गरेको नदेखिएमा सम्बन्धित कर्मचारीलाई प्रचलित कानून बमोजिम विभागीय कारबाही हुनेछ । २७. स्रेस्तेदारको आदेश उपरको उजुरी: (१) यो नियमावली वा प्रचलित कानून बमोजिम स्रेस्तेदारले दिएको आदेशउपर चित्त नबुझ्ने व्यक्तिले पन्ध्र दिनभित्र सम्बन्धित इजलाससमक्ष उजुरी दिन सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको उजुरीमा सामान्यतया पन्ध्र दिनभित्र कारबाही किनारा गरिसक्नु पर्नेछ । (३) अदालतको कुनै कर्मचारीले गर्नु पर्ने काम नगरेमा वा ढिला गरेमा वा आलताल गरेमा मर्का पर्ने व्यक्तिले प्रमुख भई काम गर्ने न्यायाधीशसमक्ष उजुरी समेत गर्न सक्नेछ । (४) यस नियम बमोजिमको उजुरी उपर छानबिन गर्दा सम्बन्धित कर्मचारीले जानाजानी बदनियतपूर्ण कार्य गरेको देखिन आए प्रमुख भई काम गर्ने न्यायाधीशले त्यस्तो कर्मचारी उपर निजको सेवा शर्त सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम विभागीय सजायको कारबाही प्रारम्भ गर्ने आदेश दिन सक्नेछ । परिच्छेद-५ । कसूरजन्य कार्यको आरोप लागेका बालबालिकाको दिशान्तर । २८. अनुसन्धान अधिकारी र सरकारी वकीलबाट दिशान्तर हुन सक्ने: (१) ऐनको दफा २७ को उपदफा (१) को खण्ड (क) बमोजिमको कसूरजन्य कार्यको आरोपमा अनुसन्धान । अधिकारीले र खण्ड (ख) बमोजिमको कसूरजन्य कार्यको आरोपमा बालबालिकालाई दिशान्तर गर्न मनासिब देखेमा आधार र कारण खुलाई सरकारी वकीलले दिशान्तर गर्ने निर्णय गर्न सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम अनुसन्धान अधिकारी वा सरकारी वकीलले दिशान्तरको निर्णय गर्नु अघि ऐनको दफा २९ को उपदफा (४) बमोजिम बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञबाट बालबालिकाको शारीरिक, मानसिक अवस्था र समाजसेवीबाट त्यस्तो बालबालिकाको आर्थिक, साँस्कृतिक अवस्था तथा परिवेशको अध्ययन र विश्लेषण गर्न लगाई प्रतिवेदन लिनु पर्नेछ । (३) अनुसन्धान अधिकारी वा सरकारी वकीलले दिशान्तरको निर्णय गर्दा अवलम्बन गर्नुपर्ने अन्य प्रक्रिया बाल न्याय सम्पादन (कार्यविधि) नियमावली, २०७६ र सर्वोच्च अदालतले बनाएको निर्देशिकामा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ । २९. अदालतबाट हुने दिशान्तर प्रक्रिया: (१) अदालतले ऐनको दफा २७ को उपदफा (१) को खण्ड (ग) बमोजिम कसूरजन्य कार्यको अभियोग लागेका बालबालिकालाई निजको सर्वोत्तम हितको लागि दिशान्तर गर्न मनासिब देखेमा अभियोगपत्र दायर भएपछि मुद्दाको कारबाही जुनसुकै अवस्थामा रहेको भए पनि आधार र कारण खुलाई ऐनको दफा २९ बमोजिमको कुनै प्रक्रिया अवलम्बन गर्ने गरी दिशान्तर गर्ने निर्णय गर्न सक्नेछ ।
बाल अदालत नियमावली २०८१ (Children's Court Regulation, 2024)

(२) उपनियम (१) बमोजिम अदालतले दिशान्तर गर्ने निर्णय गर्दा ऐनको दफा ४५ को उपदफा (१) बमोजिम अभियोगपत्रसाथ मनोसामाजिक तथा मनोवैज्ञानिक अध्ययन प्रतिवेदन संलग्न नरहेमा बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञबाट बालबालिकाको शारीरिक र मानसिक अवस्था तथा समाजसेवीबाट त्यस्तो बालबालिकाको आर्थिक, साँस्कृतिक अवस्था एवं परिवेशको अध्ययन र विश्लेषण गर्न लगाई प्रतिवेदन लिनु पर्नेछ । (३) अदालतले दिशान्तरको निर्णय गर्दा अवलम्बन गर्नुपर्ने अन्य प्रक्रिया बाल न्याय सम्पादन (कार्यविधि) नियमावली, २०७६ र सर्वोच्च अदालतले बनाएको निर्देशिकामा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ । ३०. दिशान्तर गर्दा विचार गर्नुपर्ने कुरा: (१) यस परिच्छेद बमोजिम अदालतले दिशान्तर गर्ने निर्णय गर्दा कसूरजन्य कार्यको अभियोग लागेका बालबालिकाले कसूर स्वीकार गरेको, दिशान्तर प्रक्रियामा जान सम्बन्धित बालबालिका, निजको बाबु, आमा र बाबु आमा नभएमा परिवारका अन्य सदस्य वा संरक्षकको सहमति रहेको, पीडितको यथासम्भव पुनस्र्थापना हुने गरी निजको सहमति प्राप्त भएको अवस्था हुनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको अवस्थाका अतिरिक्त अदालतले दिशान्तर गर्ने निर्णय गर्दा कसूरजन्य कार्यको प्रकृति, सो कार्य गर्दाको परिस्थिति, कसूरजन्य कार्यको गाम्भीर्यता, बालबालिकाको उमेर, परिपक्वता र बौद्धिकस्तर, त्यस्ता बालबालिकाको पारिवारिक वातावरण तथा पीडितलाई पुगेको क्षति र बालबालिकाको पुनस्र्थापना हुन सक्ने अवस्थालाई समेत आधार लिनु पर्नेछ । ३१. दिशान्तरको निर्णय उपर पुनरावेदन लाग्ने: (१) कसूरजन्य कार्यको आरोप लागेका बालबालिकालाई नियम २८ र प्रचलित कानून बमोजिम अनुसन्धान अधिकारी वा सरकारी वकीलले दिशान्तर गर्ने निर्णय गरेकोमा सो निर्णयमा चित्त नबुझ्ने पक्षले निर्णय भएको मितिले तीस दिनभित्र अदालतमा पुनरावेदन गर्न सक्नेछ । (२) कसूरजन्य कार्यको अभियोग लागेका बालबालिकालाई अदालतले दिशान्तर गर्ने निर्णय गरेकोमा चित्त नबुझ्ने पक्षले त्यस्तो निर्णय भएको मितिले तीस दिनभित्र सम्बन्धित उच्च अदालतमा पुनरावेदन गर्न सक्नेछ । (३) यस नियम बमोजिम दिशान्तरको निर्णय उपर पुनरावेदन नपरेमा वा दिशान्तरको शुरू निर्णय सदर भएमा त्यस्तो विवादको अन्त्य हुनेछ र औपचारिक न्यायिक प्रक्रिया समाप्त भएको मानी दिशान्तर अवधि पूरा भएपछि त्यस सम्बन्धी लगत कट्टा गर्नु पर्नेछ । परिच्छेद-६ । अभियोगपत्र । ३२. अभियोगपत्र पेश गर्नुपर्ने: (१) कसूरजन्य कार्यको आरोप लागेका बालबालिका वा अदालतबाट शुरू कारबाही र किनारा हुने ऐनको दफा ७२ को उपदफा (८) बाहेकका मुद्दामा अन्य अभियुक्त उपर भएको अनुसन्धानबाट त्यस्तो बालबालिका वा अभियुक्तलाई प्रचलित कानून बमोजिम मुद्दा चलाउनुपर्ने देखिएमा अनुसन्धान अधिकारीले सम्बन्धित सरकारी वकील समक्ष प्रचलित कानून बमोजिमको ढाँचामा अनुसन्धान प्रतिवेदन सहित मिसिल पेश गरेकोमा मुद्दा चलाउनुपर्ने देखिएमा सम्बन्धित सरकारी वकीलले प्रचलित कानून बमोजिमको ढाँचामा अदालतमा अभियोगपत्र पेश गर्नुपर्नेछ । (२) अभियोगपत्र दसी प्रमाणको रूपमा पेश भएका वा जफतको मागदाबी लिइएका मालसामान तथा सम्पत्तिको विवरण देहाय बमोजिम खुलाउनु पर्नेछ:- । (क) मालसामान वा सम्पत्तिको भौतिक अवस्था, परिमाण र गुणस्तर, ।
बाल अदालत नियमावली २०८१ (Children's Court Regulation, 2024)

(२) अभियोगपत्र दसी प्रमाणको रूपमा पेश भएका वा जफतको मागदाबी लिइएका मालसामान तथा सम्पत्तिको विवरण देहाय बमोजिम खुलाउनु पर्नेछ:- । (क) मालसामान वा सम्पत्तिको भौतिक अवस्था, परिमाण र गुणस्तर, । (ख) मालसामान वा सम्पत्ति फिर्ता, जफत वा नष्ट गर्ने वा हस्तान्तरण गर्नुपर्ने भए त्यो विषय, । (ग) दर्ता हुने मालसामान वा सवारी साधन तथा सम्पत्तिको सम्बन्धमा दर्ता श्रेस्ताको प्रतिलिपि, । (घ) बहुमूल्य मालसामान भए सो को परिमाण र गुणस्तर, । (ङ) मूल्य खुल्ने मालसामान वा सम्पत्ति भए सो को प्रचलित मूल्य, । (च) आवश्यक देखिएका अन्य विवरण । (३) अभियोगपत्र पेश गर्दा कसूरजन्य कार्यबाट क्षति पुगेको पीडित व्यक्तिलाई क्षतिपूर्ति भराउने दाबी लिँदा कसूरजन्य कार्यको अभियोग लागेका बालबालिका एकजना भन्दा बढी भएमा को कसबाट के कति क्षतिपूर्ति भराइदिनु पर्ने हो सो समेत स्पष्ट उल्लेख गर्नुपर्नेछ । (४) कसूरजन्य कार्यको आरोप लागेको कुनै बालबालिका नियन्त्रणमा नभई फरार रहेको भए निजको नाम, थर, वतन र सम्भव भएसम्म तीन पुस्ते विवरण खुलाई निजको फोटो समेत संलग्न गरी छुट्टै खाममा सिलबन्दी गरी मिसिल साथ पेश गर्नुपर्नेछ । अभियोगपत्रमा निजको नाम गोप्य राखी साङ्केतिक नाम उल्लेख गर्नुपर्नेछ । (५) यस नियम बमोजिम अभियोगपत्र पेश गर्दा नियन्त्रणमा लिइएका बालबालिकाको हकमा मनोवैज्ञानिक र सामाजिक अध्ययन प्रतिवेदन समेत साथै पेश गर्नुपर्नेछ । (६) अदालतमा अभियोगपत्र पेश भएपछि मुद्दा दर्ता गर्ने अधिकारीले सो अभियोगपत्र जाँच गर्दा रीत पुगेको तथा अदालतको क्षेत्राधिकार भित्रको र हदम्याद भित्रको देखिएमा अभियोगपत्र दर्ता गर्नुपर्नेछ । ३३. अभियोगपत्रको सामान्य त्रुटि सच्याउने: (१) अदालतमा अभियोगपत्र दायर भएपछि टाइप वा मुद्रणको कारण सामान्य त्रुटि हुन गएको देखेमा त्रुटि सुधारका लागि सम्बन्धित सरकारी वकीलले अदालतमा निवेदन दिन सक्नेछ । स्पष्टीकरणः यस नियमको प्रयोजनको लागि "सामान्य त्रुटि" भन्नाले पीडित वा कानूनको विवादमा परेको बालबालिकाको साङ्केतिक नाम, उमेर, वतन तथा अभियोगपत्रमा हिज्जे, टाइपिंग वा छपाइ सम्बन्धी सानातिना त्रुटि सम्झनु पर्छ । (२) उपनियम (१) बमोजिम परेको निवेदन जाँचबुझ गर्दा त्रुटि सुधार गर्न मनासिब देखेमा अदालतले त्यस्तो त्रुटि सच्याउन आदेश दिन सक्नेछ । ३४. बालबालिकाको साथमा उमेर पुगेको व्यक्ति समेत प्रतिवादी भएमा: (१) ऐनको दफा ३० को उपदफा (६) बमोजिम एकै कसूरजन्य कार्यमा बालबालिकाको साथमा उमेर पुगेका व्यक्ति समेत प्रतिवादी भएमा बालबालिकाको हकमा त्यस्तो मुद्दाको कारबाही, सुनुवाइ र किनारा अदालतबाट हुने गरी अभियोगपत्र दायर गर्नुपर्नेछ । उमेर पुगेको व्यक्तिको हकमा छुट्टै मिसिल खडा गरी प्रचलित कानून बमोजिम मुद्दा शुरू कारबाही, सुनुवाइ र किनारा गर्न सम्बन्धित मुद्दा हेर्ने अदालत वा अन्य न्यायिक निकाय समक्ष अभियोग पत्र दायर गर्नुपर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम अदालतमा अभियोगपत्र दायर हुँदा बालबालिकाको हकमा नाम गोप्य राखी साङ्केतिक नाम उल्लेख गर्नुपर्नेछ ।