chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
शिक्षा नियमावली २०५९ (Education Regulation, 2002)

शिक्षक\कर्मचारी तह अनुसार शिक्षक तथा कर्मचारी सङ्ख्या । नर्सरीदेखि ५ नर्सरीदेखि ८ नर्सरीदेखि १० । प्र.अ. - - - । आइ.ए. १ १ १ । स्नातक - - - । शिक्षक । एस.एल.सी. ९ ६ ९ । आइ.ए. - ७ - । स्नातक - - ८ । लेखापाल १ (एस.एल.सी.) १ (आइ.ए.) १ (आइ.ए.) । आया\स्वीपर २ २ २ । स्टोर\लाइब्रेरियन - - २ । गार्ड पियन २ २ ३ । (३) उपखण्ड (२) बमोजिमका शिक्षक कर्मचारीको तलब वापत एस.एल.सी. स्तर, आइ.ए. स्तर र स्नातकस्तरका लागि क्रमशः नेपाल सरकारले प्राथमिक, निम्नमाध्यमिक र माध्यमिक तहको शिक्षकलाई तोकेको स्केलमा र तिनीहरूलाई दिइने अन्य सुविधा वापत तलब रकमको १८ प्रतिशतसम्म छुट्याई यसरी हुन आउने जम्मा खर्चलाई विद्यालयको कुल खर्चको ६० प्रतिशत मानी बाँकीरहेको ४० प्रतिशतमध्ये ८ प्रतिशत छात्रवृत्ति र १.५ प्रतिशत ग्रामीण शिक्षा विकास कोषमा लगानी गर्न पर्नेछ र बाँकीहुन आउने रकम विद्यालयको आवश्यकता अनुसार शीर्षकहरूमा खर्च गर्ने गरी आवश्यक व्यवस्था गर्न सक्नेछ । तर “घ” श्रेणीका अर्थात न्यून सुविधायुक्त विद्यालयले भने आफ्नो विद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थीहरूको पाँचप्रतिशत भन्दा बढीलाई छात्रवृत्ति दिनु अनिवार्य मानिने छैन । (४) महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका र सो वरिपरी जोडिएको क्षेत्रको शुल्क र अन्य नगरपालिका एवं जिल्ला सदरमुकाम क्षेत्र तथा ग्रामीण क्षेत्रमा शुल्क दर फरक फरक हुनु पर्नेछ । मिति २०६४ । ११ । १ को नेपाल राजपत्रको सूचनाद्वारा हेरफेर । (५) उपखण्ड (२), (३) र (४) को व्यवस्थालाई विचार गरी “ग” श्रेणीका आधारभूत सुविधायुक्त विद्यालयले लिने शुल्क मन्त्रालयले तोकेको अधिकतम शुल्कको सीमाभित्र रही निर्धारण गर्नु पर्नेछ । मिति २०६४ । ११ । १ को नेपाल राजपत्रको सूचनाद्वारा हेरफेर । (६) मन्त्रालयबाट उपखण्ड (५) बमोजिम “ग” श्रेणीका आधारभूत सुविधायुक्त विद्यालयको लागि अधिकतम शुल्क सीमा तोकी सकेपछि “घ” श्रेणीका न्यून सुविधायुक्त विद्यालयहरूले आधारभूत सुविधाका विद्यालयको भन्दा २५ प्रतिशतसम्म कम शुल्क हुने गरी शुल्क निर्धारण गर्नु पर्नेछ । (७) आधारभूत भन्दा माथिको सुविधा दिई रहेका अपेक्षित सुविधायुक्त “ख” श्रेणीका र विशेष सुविधायुक्त “क” श्रेणीका विद्यालयहरूले देहाय बमोजिमका थप सुविधाका निम्ति खर्च जोडेर शुल्क हिसाब गर्न पाउनेछन् । सि.नं. विवरण अपेक्षित सुविधा (प्रतिशतमा) विशेष सुविधा (प्रतिशतमा) । (क) शिक्षक कर्मचारी तलब तथा सुविधा १५ २५ । (ख) खेलकूद तथा अतिरिक्त क्रियाकलाप ५ १० । (ग) शैक्षिक सामग्री ५ १० । (घ) भौतिक पूर्वाधार १० १५ । (ङ) शैक्षिक उपलब्धि १० १० । (च) छात्रवृत्ति ५ ७ । (छ) संस्थागत विकास १० १० । यी सबै सुविधा थप भए वापत खण्ड (च) को शुल्क दरमा थप गरिने शुल्क २५ ५० । थप सुविधायुक्त विद्यालयले उपलब्ध गराएको सुविधा अनुसार माथि उल्लेखित विभिन्न शीर्षकहरूमा उल्लेख गरिएको मापदण्ड अनुसारको कुल प्रतिशतलाई १०० प्रतिशत मानी मिति २०६४ । ११ । १ को नेपाल राजपत्रको सूचनाद्वारा हेरफेर । आधारभूत सुविधायुक्त विद्यालयहरूको लागि तोकिएको अधिकतम शुल्कको सीमा भन्दा अपेक्षित सुविधायुक्त विद्यालयहरूमा २५ प्रतिशत र विशेष सुविधायुक्त विद्यालयमा ५० प्रतिशतसम्म थप शुल्क लिन सकिनेछ ।
शिक्षा नियमावली २०५९ (Education Regulation, 2002)

११ । १ को नेपाल राजपत्रको सूचनाद्वारा हेरफेर । आधारभूत सुविधायुक्त विद्यालयहरूको लागि तोकिएको अधिकतम शुल्कको सीमा भन्दा अपेक्षित सुविधायुक्त विद्यालयहरूमा २५ प्रतिशत र विशेष सुविधायुक्त विद्यालयमा ५० प्रतिशतसम्म थप शुल्क लिन सकिनेछ । (८) कुनै विद्यालयले लिई आएको शुल्क दर यस अनुसूची अनुसार हुन आउने शुल्क दर भन्दा कम भएमा त्यस्ता विद्यालयहरूलाई उक्त शुल्क दरमा निरन्तरता दिन मन्त्रालयले विशेष प्रोत्साहन कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सक्नेछ । (९) अनुसूची-२१ को खण्ड (ख) बमोजिम “क” श्रेणीमा परेका विशेष सुविधायुक्त विद्यालयले विद्यालयका कम्तीमा दुई तिहाई अभिभावकहरूको निर्णयबाट निम्न बमोजिम कुनै एउटा प्रावधान पालन गर्ने गरी उपखण्ड (५), (६) र (७) मा उल्लेख गरे भन्दा माथिल्लो दरको शुल्क प्रस्ताव गरेमा शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइको सिफारिस र संस्थागत विद्यालयहरू सम्बन्धी नीतिगत सल्लाह दिन गठित समितिको परामर्शमा मन्त्रालयले त्यस्तो माथिल्लो दरको शुल्क लागू गर्न स्वीकृति दिन सक्नेछ । (क) गरिबीको रेखामुनी रहेका परिवारका विद्यार्थीलाई लक्षित गरी २५ प्रतिशत विद्यार्थीलाई विशेष छुट (हेभि सब्सिडी) र मध्यम वर्गका विद्यार्थीलाई लक्षित गरी आंशिक छुट दिने, । (ख) विद्यालयमा अधिकांश विद्यार्थीलाई पूर्ण शुल्कमा अध्यापन गराई उठेको शुल्क रकमको कम्तीमा १८ प्रतिशत रकम छुट्टै कोषमा राखी आफ्नै विद्यालयमा अध्ययनरत र सातौँ संशोधनद्वारा संशोधित । नेपालका विभिन्न विद्यालय अध्ययन गर्ने न्यून आय भएका विद्यार्थीलाई छात्रवृत्ति दिने तथा त्यस्ता विद्यालयको गुणस्तर सुधारमा समेत सहयोग प्रदान गर्ने । अनुसूची-२३ । (नियम १७० को उपनियम (१) सँग सम्बन्धित) । विद्यालयले आफ्नो आय व्ययको खाता देहाय बमोजिम राख्नु पर्ने :- । खाताको नाम तोकिएको फाराम नं. । (१) विद्यालयको बजेट खाता फा. नं. १ । (२) आम्दानीको हिसाब खाता फा. नं. २ । (३) खर्चको हिसाब खाता फा. नं. ३ । (४) नगदी खाता फा. नं. ४ । (५) बैंक खाता फा. नं. ५ । (६) पेश्की खाता फा. नं. ६ । (७) जिन्सी खाता फा. नं. ७ । (८) मासिक आम्दानी खर्चको विवरण खाता फा. नं. ८ । (९) शुल्क दर्ता किताब खाता फा. नं. ९ । (१०) वासलात खाता फा. नं. १० । फा.नं. १ । विद्यालयको बजेट खाता । विद्यालयको नाम: । ठेगाना । शैक्षिक सत्र को बजेट । व्यय आय । शीर्षक नं. (१) शीर्षकको नाम (२) गत शैक्षिक सत्रको व्यय (३) यस शैक्षिक सत्रको प्रस्तावित व्यय (४) स्वीकृत रकम (५) शीर्षकको नं. (६) शीर्षकको नाम (७) गत शैक्षिक सत्रको आय (८) यस शैक्षिक सत्रको प्रस्तावित आय (९) स्वीकृत रकम (१०) कैफियत (११) । प्रधानाध्यापकको सही । व्यवस्थापन समितिका अध्यक्षको सही- । द्रष्टव्य : । (१) शिक्षकको सिलसिलावार नम्बर लेख्ने । (२) शिक्षक तलब, मसलन्द, फर्निचर जस्ता खर्चतर्फ भएको शीर्षकको नाम लेख्ने । (३) नं. २ का शीर्षकहरुमा गत वर्ष भएको खुद खर्च उल्लेख गर्ने । (४) चालू शैक्षिक सत्रको प्रस्तावित खर्च रकम लेख्ने । (५) चालू शैक्षिक सत्रको लागि व्यवस्थापन समितिले स्वीकृत गरेको रकमसम्म उल्लेख गर्ने । (६) आयतर्फको शीर्षकको सिलसिलावार नम्बर लेख्ने । (७) सरकारी अनुदान, विद्यार्थी शुल्क जस्ता अन्य शीर्षकको नाम उल्लेख गर्ने । (८) गत शैक्षिक सत्रको खुद आम्दानी शीर्षक अनुसार उल्लेख गर्ने । (९) यस शैक्षिक सत्रको आम्दानीको प्रस्तावित रकम उल्लेख गर्ने ।
शिक्षा नियमावली २०५९ (Education Regulation, 2002)

(६) आयतर्फको शीर्षकको सिलसिलावार नम्बर लेख्ने । (७) सरकारी अनुदान, विद्यार्थी शुल्क जस्ता अन्य शीर्षकको नाम उल्लेख गर्ने । (८) गत शैक्षिक सत्रको खुद आम्दानी शीर्षक अनुसार उल्लेख गर्ने । (९) यस शैक्षिक सत्रको आम्दानीको प्रस्तावित रकम उल्लेख गर्ने । (१०) स्वीकृत रकम उल्लेख गर्ने (सरकारी अनुदानको रकम स्वीकृत तलब स्केल अनुसार हुनु पर्नेछ) । (११) अन्य कुनै कुरा भए उल्लेख गर्ने । फा. नं. २ । आम्दानीको हिसाब खाता । विद्यालयको नाम: । ठेगाना । वर्ष महिना । मिति (१) विवरण (२) रसिद नं. (३) शीर्षक (४) जम्मा रु. (५) बैंक दाखिला (६) कैफियत (७) । सरकारी अनुदान पढाइ शुल्क । यस महिनाको जम्मा । द्रष्टव्य: । (१) आम्दानी भएको मिति उल्लेख गर्ने । (२) कहाँबाट वा कसबाट प्राप्त भएको उल्लेख गर्ने । (३) रसिद नं. उल्लेख गर्ने । (४) कुन शीर्षक बापत प्राप्त भएको हो सोही महलमा लेख्ने र आवश्यकता अनुसार महल बढाउने । (५) प्राप्त भएको जम्मा रु. उल्लेख गर्ने । (६) प्राप्त रकममध्ये बैंक दाखिला भएको रकम उल्लेख गर्ने । (७) अन्य कुनै कुरा भए उल्लेख गर्ने । फा. नं. ३ । खर्चको हिसाब खाता । विद्यालयको नाम : । ठेगाना : । वर्ष : । महिना : । मिति (१) विवरण (२) भौचर नं. (३) तलब भत्ता अन्य शीर्षक (७) जम्मा (८) कैफियत (९) । स्वीकृत दरबन्दी (४) कर्मचारी (५) दरबन्दी बाहिरको शिक्षक (६) । यस महिनाको जम्मा । द्रष्टव्य : । (१) कारोबारको मिति उल्लेख गर्ने । (२) खर्चको विवरण उल्लेख गर्ने । (३) भौचर नं. उल्लेख गर्ने । (४) जि. शि. का. बाट अनुदान रकम प्राप्त हुने स्वीकृत दरबन्दी भित्रका शिक्षकहरुको तलब भत्ता खर्च रकम उल्लेख गर्ने । (५) विद्यालयमा कार्यरत कर्मचारीहरुको तलब भत्ता खर्च रकम उल्लेख गर्ने । (६) अनुदान रकम प्राप्त नहुने दरबन्दी बाहिरको शिक्षकहरुको तलब भत्ता खर्च रकम उल्लेख गर्ने । (७) यसमा आवश्यकता अनुसार मसलन्द, फर्निचर, छपाई, सेवा, दै.भ.भ. जस्ता महलहरु खडा गरी रकम उल्लेख गर्ने । (८) महल ४, ५, ६ र ७ को जम्मा रकम उल्लेख गर्ने । (९) अन्य कुनै कुरा भए उल्लेख गर्ने । फा. नं. ४, ५ र ६ । नगदी \बैंक \पेश्की खाता । विद्यालयको नाम: । ठेगाना : वर्ष : महिना : । मिति विवरण भौचर नं. डेबिट क्रेडिट डेबिट\क्रेडिट बाँकी कैफियत । (१) (२) (३) (४) (५) (६) (७) (८) । द्रष्टव्य : । (क) नगदी खाता प्रयोग गर्दा: । (१) मिति उल्लेख गर्ने । (२) छोटकरीमा आम्दानी खर्चको विवरण उल्लेख गर्ने । (३) भौचर नं. उल्लेख गर्ने । (४) नगद प्राप्त भएमा उल्लेख गर्ने । (५) नगद रकम बैंक दाखिला वा खर्च भएमा उल्लेख गर्ने । (६) महल ७ को बाँकीरकम डेबिट वा क्रेडिट बाँकी के हो ? डेबिट बाँकी भए डे. र क्रेडिट बाँकी भए के. उल्लेख गर्ने । (७) बाँकी रकम उल्लेख गर्ने । (८) अन्य कुनै कुरा भए उल्लेख गर्ने । (ख) बैंक खाता प्रयोग गर्दा: । (१) मिति उल्लेख गर्ने । (२) आम्दानी खर्चको छोटो विवरण र चेक नं. वा बैंक दाखिला भौचर नम्बर उल्लेख गर्ने । (३) भौचर नम्बर उल्लेख गर्ने । (४) बैंक दाखिला भएको रकम उल्लेख गर्ने । (५) बैंकबाट खर्च भएको रकम उल्लेख गर्ने । (६) बैंकमा डेबिट बाँकी भए डे. र क्रेडिट बाँकी भए के. लेख्ने । (७) बाँकी रकम उल्लेख गर्ने । (८) अन्य कुनै कुरा भए उल्लेख गर्ने । (ग) पेश्की खाता प्रयोग गर्दा : । (१) मिति उल्लेख गर्ने । (२) पेश्की लिइएको वा फछ्र्यौट भएको काम उल्लेख गर्ने । (३) भौचर नम्बर उल्लेख गर्ने । (४) पेश्की दिएको रकम उल्लेख गर्ने । (५) पेश्की फछ्र्यौट भएको रकम उल्लेख गर्ने ।
शिक्षा नियमावली २०५९ (Education Regulation, 2002)

(७) बाँकी रकम उल्लेख गर्ने । (८) अन्य कुनै कुरा भए उल्लेख गर्ने । (ग) पेश्की खाता प्रयोग गर्दा : । (१) मिति उल्लेख गर्ने । (२) पेश्की लिइएको वा फछ्र्यौट भएको काम उल्लेख गर्ने । (३) भौचर नम्बर उल्लेख गर्ने । (४) पेश्की दिएको रकम उल्लेख गर्ने । (५) पेश्की फछ्र्यौट भएको रकम उल्लेख गर्ने । (६) बाँकी पेश्की डेबिट बाँकीभए डे. र क्रेडिट भए के. उल्लेख गर्ने । (७) पेश्की बाँकी रकम उल्लेख गर्ने । (८) अन्य कुनै कुरा भए उल्लेख गर्ने । फा. नं. ७ । जिन्सी खाता । विद्यालयको नाम । ठेगाना : वर्ष : महिना : । मिति विवरण मूल्य आम्दानी खर्च बाँकी कैफियत । (१) (२) प्रति इकाई जम्मा (४) (५) (६) (७) । (३) । द्रष्टव्य: । (१) मिति उल्लेख गर्ने, । (२) सामानको नाम, प्राप्त वा खर्चको छोटो विवरण उल्लेख गर्ने । (३) सामानको प्रति इकाई दर उल्लेख गर्ने । (४) प्राप्त सामानको परिमाण उल्लेख गर्ने । (५) खर्च भएको सामानको परिमाण उल्लेख गर्ने । (६) बाँकी सामानको परिमाण उल्लेख गर्ने । (७) अन्य कुनै कुरा भए उल्लेख गर्ने । ईकाइमा गोटा, थान, दर्जन आदि उल्लेख गर्ने । फा. नं. ८ । मासिक आम्दानी खर्चको विवरण खाता । विद्यालयको नाम: । ठेगाना : वर्ष : महिना : । व्यय आय । शीर्षक नं. शीर्षकको नाम वार्षिक स्वीकृत रकम अघिल्लो महिनासम्मको खर्च रकम यो महिनाको खर्च जम्मा व्यय रकम शीर्षक नं. शीर्षकको नाम वार्षिक स्वीकृत रकम अघिल्लो महिनासम्मको आय रकम यो महिनाको आय जम्मा । (१) (२) (३) (४) (५) (६) (७) (८) (९) (१०) (११) (१२) । बाँकीरकम:- । नगद:- । बैंक:- । द्रष्टव्य : । (१) फा. नं. १ को व्ययको शीर्षक नं. उल्लेख गर्ने । (२) फा. नं. १ को व्ययको शीर्षकको नाम उल्लेख गर्ने । (३) फा. नं. १ को वार्षिक स्वीकृत व्यय रकम उल्लेख गर्ने । (४) गएको महिनासम्मको सम्बन्धित शीर्षकको खर्च रकम उल्लेख गर्ने । (५) यो महिनाको सम्बन्धित शीर्षकहरुको खर्च रकम उल्लेख गर्ने । (६) महल नं. ४ र ५ को जम्मा रकम उल्लेख गर्ने । (७) फा. नं. १ को आयको शीर्षक नं. उल्लेख गर्ने । (८) फा. नं. १ को आयको शीर्षक नाम उल्लेख गर्ने । (९) फा. नं. १ को वार्षिक स्वीकृत आय रकम उल्लेख गर्ने । (१०) अघिल्लो महिनासम्मको सम्बन्धित शीर्षकको आय रकम उल्लेख गर्ने । (११) महल नं. १० र ११ को जम्मा रकम उल्लेख गर्ने । (१२) बाँकी रकममा आय र व्ययको जम्मा रकमको फरक उल्लेख गर्ने । शि. म. फा. नं. ९ । शुल्क दर्ता किताब खाता । विद्यालयको नाम : । ठेगाना : । कक्षा : वर्ष : महिना : । रो.नं. विद्यार्थीको नाम, थर बैशाख जेष्ठ असार साउन भाद्र आश्विन कार्तिक मंसिर पौष माघ फागुन चैत्र । जम्मा । फा. नं. १० । वासलात खाता । विद्यालयको नाम : । वर्ष को आखिरी दिन सम्मको । दायित्व रकम सम्पत्ति रकम । १ २ ३ ४ । प्रधानाध्यापक लेखापाल लेखापरीक्षक । द्रष्टव्यः । (१) विद्यालयको दायित्व विवरणहरु उल्लेख गर्ने । (२) दायित्व रकम उल्लेख गर्ने । (३) विद्यालयको चालु अचल सम्पत्तिको विवरण उल्लेख गर्ने । (४) सम्पत्तिको रकम उल्लेख गर्ने ।
शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्‍ज नियमावली २०७६ (Shivapuri Nagarjun National Park Regulation, 2019)

शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्ज नियमावली, २०७६ । नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित मिति । २०७६ । ०२ । ०६ । राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण ऐन, २०२९ को दफा ३३ ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी नेपाल सरकारले देहायका नियमहरू बनाएको छ । परिच्छेद-१ । प्रारम्भिक । १. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: (१) यी नियमहरूको नाम “शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्ज नियमावली, २०७६” रहेको छ । (२) यो नियमावली तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछ । २. परिभाषा: विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस नियमावलीमा,- । (क) “ऐन” भन्नाले राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण ऐन, २०२९ सम्झनु पर्छ । (ख) “उपभोक्ता समिति” भन्नाले मध्यवर्ती क्षेत्र व्यवस्थापन नियमावली, २०५२ को नियम ८ बमोजिम गठन गरिएको उपभोक्ता समिति सम्झनु पर्छ । (ग) “कार्यालय” राख्न शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्जको कार्यालय सम्झनु पर्छ । (घ) “निकुञ्ज” राख्न शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्ज सम्झनु पर्छ । (ङ) “मन्त्रालय” राख्न नेपाल सरकारको वन तथा वातावरण मन्त्रालय सम्झनु पर्छ । (च) “विभाग” राख्न राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभाग सम्झनु पर्छ । (छ) “संरक्षक” राख्न निकुञ्जको प्रमुख संरक्षण अधिकृत सम्झनु पर्छ । (ज) “सुविधा प्राप्त बाटो” राख्न नियम ६ को उपनियम (१) बमोजिमको बाटो सम्झनु पर्छ । परिच्छेद-२ । निकुञ्जको सीमाना र प्रवेश सम्बन्धी व्यवस्था । ३. निकुञ्जको सीमाना: (१) निकुञ्जको सीमाना ऐनको दफा ३ बमोजिम नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम कायम भएको निकुञ्जको सीमानाको सिमाङ्कन र संरक्षण गर्ने दायित्व कार्यालयको हुनेछ । ४. निकुञ्जभित्र प्रवेश: (१) संरक्षक वा संरक्षकले तोकेको निकुञ्जको कर्मचारीको लिखित अनुमति बिना कुनै पनि व्यक्ति निकुञ्ज क्षेत्रभित्र प्रवेश गर्न पाउने छैन । (२) निकुञ्ज क्षेत्रभित्र प्रवेश गर्न चाहने व्यक्तिले अनुसूची-१ मा उल्लेख भए बमोजिमको दस्तुर बुझाउनु पर्नेछ र त्यस्तो दस्तुर बुझाउने व्यक्तिलाई संरक्षक वा संरक्षकले तोकेको निकुञ्जको कर्मचारीले अनुसूची-२ बमोजिमको प्रवेशपत्र दिनेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम प्रदान गरिएको प्रवेशपत्र जुन मितिको लागि प्रदान गरिएको हो सोही मितिमा प्रयोग गर्नु पर्नेछ । (४) उपनियम (३) बमोजिम एकपटक प्रयोग गरिसकेको प्रवेशपत्र स्वतः रद्द हुनेछ र अर्को पटक प्रवेश गर्नु परेमा पुनः उपनियम (२) बमोजिम प्रवेशपत्र लिनु पर्नेछ । ५. निकुञ्ज प्रवेश आफ्नै दायित्वमा हुने: (१) प्रवेशपत्र लिएको वा नलिएको कुनै पनि व्यक्तिको निकुञ्ज प्रवेश आफ्नै दायित्वमा हुनेछ र निकुञ्जभित्र कुनै किसिमको हानि नोक्सानी भएमा वा चोटपटक लागेमा वा वन्यजन्तुको आक्रमण समेतबाट घाइते वा मृत्यु हुन गएमा निकुञ्ज वा नेपाल सरकारले कुनै दायित्व व्यहोर्ने वा क्षतिपूर्ति दिने छैन । (२) घरपालुवा जनावर निकुञ्जको बाटोबाट लगेको अवस्थामा वा निकुञ्जभित्र चरिरण गर्दा गराउँदा वन्यजन्तुको आक्रमणबाट वा कुनै पनि कारणबाट त्यस्तो घरपालुवा जनावर घाइते भएमा वा मरेमा निकुञ्ज वा नेपाल सरकारले कुनै दायित्व व्यहोर्ने वा क्षतिपूर्ति दिने छैन । ६. बाटोको सुविधा: (१) निकुञ्ज भित्र रहेको अनुसूची-३ बमोजिमको सुविधा प्राप्त बाटोमा आवगमनको सुविधा हुनेछ ।
शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्‍ज नियमावली २०७६ (Shivapuri Nagarjun National Park Regulation, 2019)

६. बाटोको सुविधा: (१) निकुञ्ज भित्र रहेको अनुसूची-३ बमोजिमको सुविधा प्राप्त बाटोमा आवगमनको सुविधा हुनेछ । (२) कार्यालयले अनुसूची-४ बमोजिमको बाटोमा सवारी साधन चलाउन, पर्यटकलाई पैदल यात्रा गर्न तथा स्थानीय जनतालाई यात्रा गर्न अनुमति दिन सक्नेछ । (३) उपनियम (२) को प्रयोजनको लागि कार्यालयले चिन्हपट लगाई बाटो तोकिदिन सक्नेछ । (४) उपनियम (२) बमोजिमको बाटो प्रयोग गर्दा कार्यालयले चिन्हपट लगाई तोकिदिएको ठाउँबाट मात्र आवत जावत गर्नु पर्नेछ । कार्यालयको लिखित अनुमति बिना कुनै व्यक्तिले कुनै पनि अवस्थामा त्यस्तो बाटो छोडी अन्य बाटोको प्रयोग गर्नु हुँदैन । (५) उपनियम (१) वा (२) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि मौसम प्रतिकूल भएको समयमा कार्यालयले आवश्यकता अनुसार त्यस्तो बाटो बन्द गर्न सक्नेछ । तर, । कुनै प्रकारको विपद् परेको अवस्थामा त्यस्तो बाटो प्रयोग गर्न दिन सकिनेछ । ७. दस्तुर बुझाउनु पर्ने: (१) निकुञ्जभित्र देहायका काम गर्न चाहने व्यक्तिले अनुसूची-१ बमोजिमको दस्तुर बुझाउनु पर्नेछः- । (क) निकुञ्जमा प्रवेश गर्न, । (ख) सवारी साधन चलाउन, । (ग) प्रकृति पथ प्रदर्शक (नेचर गाईड) को रुपमा सेवा प्रदान गर्न, । (घ) सोत्तर तथा पातपतिङ्गर सङ्कलन गर्न, । (ङ) व्यवसायिक जङ्गल ड्राइभ, साइकल दौड, अल्ट्रा दौड तथा रक क्लाइम्बिङ सञ्चालन गर्न । (२) उपनियम (१) बमोजिम दस्तुर बुझाउने व्यक्तिलाई सो दस्तुर बुझाए बापतको रसिद दिइनेछ । ८. प्रवेश दस्तुर नलाग्ने: (१) नियम ४ को उपनियम (२) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि देहायको अवस्थामा निकुञ्जभित्र प्रवेश गर्दा दस्तुर लाग्ने छैनः- । (क) सरकारी काम कारबाहीको सिलसिलामा कुनै कर्मचारी निकुञ्जभित्र प्रवेश गर्दा, । (ख) निकुञ्जभित्र पर्ने कुनै धार्मिक स्थलमा आफ्नो परम्परा अनुसार धार्मिक पर्व, मेला, दिवसहरुमा मात्र पाठपूजा वा दर्शन गर्नको लागि निकुञ्जभित्र प्रवेश गर्दा, । (ग) निकुञ्जभित्र वा निकुञ्ज भए मात्रै पुग्न सकिने ठाउँका स्थानीय जनताले निकुञ्जको बाटो भएर आवत जावत गर्दा, । (घ) सुविधा प्राप्त बाटो प्रयोग गरी निकुञ्जभित्र पैदल हिँड्दा वा घरपालुवा जनावरहरु ल्याउँदा लैजादा वा कृषिजन्य वस्तुहरु निजी प्रयोजनका लागि ओसारपसार गर्दा, । तर, । व्यावसायिक प्रयोजनको लागि त्यस्तो जनावर ल्याउँदा लैजादा वा कृषिजन्य वस्तुहरु ओसार पसार गर्दा ढुवानी गर्ने सवारी साधनले अनुसूची-१ बमोजिमको दस्तुर बुझाउनु पर्नेछ । (ङ) कुनै सेवाग्राही सरकारी वा व्यक्तिगत रुपमा कामको सिलसिलामा निकुञ्ज कार्यालयमा सम्पर्क राख्न आउँदा वा त्यसरी आउँदा प्रयोग गरेको सवारी साधन प्रवेश गर्दा, । (च) दश वर्ष मुनीका बालबालिका वा नेपाली जेष्ठ नागरिक निकुञ्ज भित्र प्रवेश गर्दा । (२) कार्यालयले देहायका व्यक्ति वा टोलीलाई निकुञ्जभित्र निःशुल्क प्रवेशको अनुमति दिन सक्नेछः- । (क) संरक्षण शिक्षा कार्यक्रमलाई टेवा पुग्ने कुनै स्वदेशी सरकारी शिक्षण संस्था वा अन्य संस्थाका व्यक्ति वा टोलीलाई निकुञ्जको अध्ययन तथा अवलोकन भ्रमण गर्न, । (ख) नेपाल स्थित कुटनीतिक नियोगका राजदूत वा प्रमुख तथा पदाधिकारीहरुले मन्त्रालयबाट अनुमति लिई भ्रमण गर्दा, ।
शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्‍ज नियमावली २०७६ (Shivapuri Nagarjun National Park Regulation, 2019)

(क) संरक्षण शिक्षा कार्यक्रमलाई टेवा पुग्ने कुनै स्वदेशी सरकारी शिक्षण संस्था वा अन्य संस्थाका व्यक्ति वा टोलीलाई निकुञ्जको अध्ययन तथा अवलोकन भ्रमण गर्न, । (ख) नेपाल स्थित कुटनीतिक नियोगका राजदूत वा प्रमुख तथा पदाधिकारीहरुले मन्त्रालयबाट अनुमति लिई भ्रमण गर्दा, । (ग) निकुञ्ज क्षेत्रभित्र सञ्चालन हुने कुनै पनि आयोजनासँग सम्बन्धित कर्मचारी, ठेकेदार, कामदार तथा तिनले प्रयोग गर्ने सवारी साधन र निर्माणसँग सम्बन्धित अन्य सामग्री प्रवेश गर्दा वा गराउँदा । परिच्छेद-३ । निकुञ्ज संरक्षण सम्बन्धी व्यवस्था । ९. निकुञ्जभित्र निषेध गरिएका कार्यहरु: ऐनको दफा ५ मा उल्लिखित व्यवस्थाका अतिरिक्त संरक्षक वा निजले तोकेको कर्मचारीको लिखित अनुमति नलिई कुनै पनि व्यक्तिले निकुञ्जभित्र देहायका काम गर्न पाउने छैनः- । (क) निकुञ्जको हितको लागि उपयुक्त हुने काम गर्न वा वैज्ञानिक अनुसन्धानको निमित्त नमूना सङ्कलन गर्न अनुमति प्राप्त गरेकोमा बाहेक अन्य अवस्थामा कुनै पनि वन्यजन्तुलाई मार्न, पक्रन, लखेट्न, तर्साउन वा चोटपटक पुर्‍याउन वा सो को उद्योग गर्न वा कुनै पनि पक्षीहरुको फुल वा गुँड हटाउन, भत्काउन, बिगार्न वा खलबल्यौनु, । (ख) निकुञ्जभित्र वा निकुञ्जभित्र पुग्ने गरी बाहिरबाट कुनै किसिमको किटनाशक विष वा रासायनिक पदार्थ वा लठ्याउने वा विषालु पदार्थ फ्याँक्न वा निकुञ्जभित्र भएर बग्ने नदी खोला वा पानीको अन्य कुनै स्रोतमा हाल्न वा छर्न वा निकुञ्जभित्र पुग्ने गरी अरु तरिकाबाट हाल्न, । (ग) क्याम्प गर्न भनी छुट्याइएको स्थान बाहेक अन्यत्र रात बिताउन वा क्याम्प गर्न, । (घ) फोहर मैला गर्न वा फाल्न, । (ङ) कार्यालयले तोकेको क्षेत्रमा बाहेक अन्यत्र आगो बाल्न, । (च) सुविधा प्राप्त बाटो वा नियम ६ को उपनियम (२) बमोजिमको बाटो बाहेक अन्य बाटो वा ठाउँबाट हिड्न वा कुनै घरपालुवा जनावर लैजान वा हिँडाउन, । (छ) बाटो, पुल, मचान, घर, कार्यालय भवन, पर्खाल, तारको बार, सूचनापाटी वा चिन्हपटलाई क्षति पुर्‍याउन, । (ज) माछा वा अन्य जलचर मार्न, । (झ) मादक पदार्थ सेवन गर्न वा मादक पदार्थ सेवन गरी प्रवेश गर्न, । (ञ) निकुञ्जभित्र रहेका सरकारी कार्यालय बाहेक अन्यत्र रेडियो, टेपरेकर्डर, लाउड स्पिकर, माइक वा कुनै किसिमको बाजा, गितार, मुरली जस्ता बाध्यबादनका साधन बजाउन, । (ट) कार्यालय बाहेक अन्य कसैले कुनै किसिमको चिन्हपट, सूचना, विज्ञापन वा अन्य यस्तै किसिमका पोष्टरहरु टाँस्न, । (ठ) निकुञ्जभित्र रहेका धार्मिक क्षेत्र लगायतका अन्य कुनै पनि स्थानमा पशु, पन्छी बली दिन, । (ड) बाहिरी वातावरणमा हुर्केको (एक्जोटिक) बिरुवा, जीवजन्तु वा पन्छी निकुञ्जभित्र ल्याउन वा छाड्न, । (ढ) कुनै पनि प्रयोजनका लागि खोला तथा नदीलाई फर्काउन वा मोड्न (डाइभर्ट) गर्न । १०. साथमा राख्न वा लैजान निषेध गरिएका वस्तुहरु: (१) निकुञ्जको सुरक्षार्थ खटिएको सुरक्षाकर्मीले सुरक्षासँग सम्बन्धित बन्दोबस्तीका सामग्रीहरु राख्न वा प्रयोग गर्न बाहेक संरक्षकको लिखित अनुमति बिना कुनै व्यक्तिले निकुञ्जभित्र प्रवेश गर्दा वा रहँदा सुविधा प्राप्त बाटो वा नियम ६ को उपनियम (२) बमोजिमको बाटोबाट यात्रा गर्दा देहायका चिज वस्तुहरु साथमा राख्न, लैजान वा प्रयोग गर्न पाउने छैन:- । (क) हातहतियार, खरखजाना वा वन्यजन्तुलाई घाइते बनाउन वा चोट पुऱ्याउन सक्ने सामग्री, ।
शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्‍ज नियमावली २०७६ (Shivapuri Nagarjun National Park Regulation, 2019)

(क) हातहतियार, खरखजाना वा वन्यजन्तुलाई घाइते बनाउन वा चोट पुऱ्याउन सक्ने सामग्री, । (ख) विष, पासो तथा हानिकारक रासायनिक पदार्थ, बिष्फोटक पदार्थ वा यस्तै प्रकारका अन्य पदार्थ, । (ग) करेन्ट प्रवाह गर्ने विद्युतीय सामग्री, धनुष बाँण, खोर, धराप, पासो, जाल वा गुलेली, । (घ) वन्यजन्तुको आखेटोपहार, वन्यजन्तुको सुकेको वा आलो मासु वा रौँ वन्यजन्तुका अङ्गबाट बनेका कुनैपनि प्रकारका सामग्रीहरु, । (ङ) जुनसुकै वनस्पति, फूल, पात, फल, हाँगाबिँगा, जरा, काण्ड, बोक्रा, वा मुना, । (च) अति प्रज्वलनशील पदार्थहरु, । (छ) शिकारी कुकुर, बिराला तथा वन्यजन्तु शिकार गर्न तालिम प्राप्त अन्य पशु वा पन्छी, । (ज) प्रचलित कानून बमोजिम निषेधित अन्य सामग्रीहरु । (२) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि निकुञ्जभित्रको बाटो भएर मात्र पुग्न सकिने ठाउँका स्थानीय जनताले कार्यालयबाट अनुमति लिई वा सम्बन्धित प्रवेशद्वार वा सुरक्षा पोष्टमा जाँच गराई आफ्नो घरायसी कामको लागि खुकुरी, बञ्चरो र यस्तै घरायसी प्रयोजनमा प्रयोग गरिने औजार, विद्युतीय सामग्री, प्रज्वलनशील पदार्थ, कृषिजन्य रासायनिक पदार्थ, घरपालुवा जनावरहरुको लागि आवश्यक पर्ने खोर, पासोहरु लैजान सक्नेछन् । (३) उपनियम (१) को खण्ड (क) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि निकुञ्जभित्र हुँदै जाने राजमार्गमा चलाइने सवारी साधनमा प्रचलित कानून बमोजिम इजाजतपत्र प्राप्त हातहतियार लैजान सकिनेछ । यसरी हातहतियार लैजानु पर्दा प्रवेशद्वार वा सुरक्षा पोष्टमा जाँच गराएर लैजानु पर्नेछ । परिच्छेद-४ । सवारी साधन र सङ्केत सम्बन्धी व्यवस्था । ११. निकुञ्जभित्र सवारी चलाउँदा पालना गर्नु पर्ने विषयहरु: (१) निकुञ्जभित्र सवारी साधन चलाउन चाहने व्यक्तिले अनुसूची-१ बमोजिम दस्तुर बुझाई अनुसूची-५ बमोजिम सवारी साधनको प्रवेश पत्र लिनु पर्नेछ । तर निकुञ्जभित्र वा निकुञ्ज भएर मात्रै पुग्न सकिने ठाउँका स्थानीय जनताले निकुञ्जको बाटो भएर आवत जावत गर्दा प्रयोग गर्ने सवारी साधनमा कुनै दस्तुर लाग्ने छैन । (२) निकुञ्ज क्षेत्रभित्र सवारी साधन चलाउने व्यक्तिले देहायका कुराहरु पालना गर्नु पर्नेछ:- । (क) सुविधा प्राप्त बाटो वा नियम ६ को उपनियम (२) बमोजिमको बाटो बाहेक अन्य बाटो वा ठाउँबाट कुनै सवारी साधन लैजान नहुने, । (ख) अन्य सवारी साधन, पैदल यात्रु वा अन्य वस्तुको आवागमनमा बाधा पर्ने गरी सवारी साधन चलाउन वा अड्याई राख्न नहुने, । (ग) सुविधाप्राप्त बाटो बाहेक निकुञ्ज भित्रको अन्य बाटोमा पाँच टनभन्दा बढी वजनको सवारी साधन चलाउन नहुने, । (घ) सवारी साधनको गति प्रतिघण्टा तीस किलोमिटर भन्दा बढी हुन नहुने, । (ङ) नियम ६ को उपनियम (५) बमोजिम कुनै बाटो बन्द गरिएको अवस्थामा त्यस्तो बाटोबाट सवारी साधन चलाउन वा यात्रा गर्न नहुने, । (च) सवारी साधनको हर्न बजाउन नहुने, । (छ) निकुञ्ज क्षेत्रभित्र सवारी साधन चलाउने सबै सवारी साधनका चालकले कार्यालयले राखेको चिन्हपट र सुरक्षा कर्मचारीले गरेको ईशारा वा सङ्केतलाई पालना गर्दै सवारी साधन चलाउनु पर्ने ।