chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
रक्षा आर्थिक (कार्यविधि) नियमहरु २०२२ (Defence Financial (Procedure Rules, 1965)

(४) नेपाल सरकार, रक्षा मन्त्रालयका सचिवले ए.ज. छेउ देहाय बमोजिमको मास्केवारी तयार गरी पठाउनु पर्छ:- । (क) खर्चको आर्थिक विवरण, । (ख) बाँकी रहेको नगद र बैंक मौज्दात, । (ग) नेपाल सरकार, रक्षा मन्त्रालयमा रहेको हिसाबबाट देखिएको पेश्की फछ्यौट हुन बाँकी प्रतिवेदन । (५) आर्थिक वर्षको अन्तमा खर्च नभएको बाँकी मौज्दात नेपाल सरकारको संचित कोषमा दाखिल गरिनेछ । ४. कन्ट्रोलर अफ डिफेन्स एकाउन्ट एण्ड स्टोर्स कार्यालय: रक्षा सचिवको अन्तिम जवाफदेहिमा नेपाली सेना सम्बन्धी निम्नलिखित कार्यहरु गर्नको निमित्त रक्षा सचिवको मातहतमा कन्ट्रोलर अफ डिफेन्स एकाउन्ट एण्ड स्टोर्स कार्यालय नामको एक विभाग रहनेछ:- । (क) जङ्गी अड्डा तथा सो मातहतका कार्यालय विभाग तथा बाहिनी युनिट, सव-युनिट, डिपोहरुबाट खर्चको माग भै आएमा बजेटभित्र पर्ने, नपर्ने र खर्च पर्याप्त भए, नभएको जाँचबुझ गरी खर्च गर्नलाई पेश्की दिने तथा भुक्तानी समेत दिने, । (ख) बजेट शीर्षक अनुसार आम्दानी तथा खर्चको हिसाब दुरुस्त गरी राख्ने, । (ग) आफ्नो विभागबाट खर्च गरिएको र जङ्गी अड्डा र सो मातहतको बाहिनी, युनिट, सव-युनिट, डिपो, विभाग तथा अड्डाहरुबाट आएका आम्दानी खर्चको विवरण विभागीय हिसाबमा समावेश गरी आन्तरिक लेखापरीक्षण गर्ने, । (घ) हातहतियार तथा खर खजाना बाहेक राशन, तलब भत्ता र स्टोर, इक्विपमेन्ट क्लोदिङ र अरु सर सामानहरुको खर्च नियमानुसार भए, नभएको जाँची अनियमित भएकोमा जो चाहिने कारबाही गर्ने, गराउने, । (ङ) ठेक्का पट्टा सदर, बदर गर्ने, । (च) नेपाली सेना सम्बन्धी आम्दानी हुन आएको तथा आम्दानी गर्नु पर्ने रकमहरु रीतपूर्वक भए, नभएको जाँची बेरीत भएकोमा जो चाहिने कारबाही गर्ने गराउने । ५. जङ्गी अड्डा तथा सो मातहत बाहिनी, युनिट, सव-युनिट, डिपो, विभाग तथा अड्डाहरुले गर्ने काम: (१) पेश्कीको रुपमा आफूले जिम्मा लिएको सरकारी रुपैयाँको र उसको हिसाब किताब राख्ने समेतको व्यक्तिगत रुपबाट सम्पूर्ण उत्तरदायित्व जङ्गी अड्डा तथा सो मातहतको बाहिनी, युनिट, सव-युनिट, डिपो, विभाग तथा अड्डाहरुको प्रमुखको हुनेछ र नेपाल सरकार, रक्षा मन्त्रालयले कलम कलममा खर्च गर्नलाई दिएको स्वीकृतिको परिधिभित्र रही ती प्रमुखहरुले खर्च गर्नु पर्छ । (२) ती प्रमुखहरुले आर्थिक विवरणको शीर्षक अनुसार आम्दानी खर्चको हिसाब तोकिएको ढाँचा बमोजिमको फाराममा तुरुन्तै चढाउनु पर्छ । (३) ती प्रमुखहरुले कुनै कलममा खर्च लेख्नुभन्दा अगाडि त्यसलाई पूरा तबरले जाँच गर्नेछन् र नेपाल सरकार, रक्षा मन्त्रालयले खर्च गर्न निकासा भएको रकमबाट खर्च गर्न पुग्ने रुपैयाँ छ, छैन निश्चित गर्नेछन् । खर्च भएको सबै रसिद, बील, भरपाईहरुमा निजहरुले दस्तखत गरी प्रमाणित गर्नु पर्छ । (४) ती प्रमुखहरुले सरकारी कोषको खर्च तथा आम्दानी गर्ने आफ्नो मातहतका कर्मचारी उपर पूरा रेखदेख पुऱ्याई रुपैयाँ पैसामा कुनै किसिमको धोखा, हिनामिना, हानी नोक्सानी वा लापरवाही समेत हुन नपाउने गरी सावधानी राख्नु पर्दछ र सरकारी रुपैयाँ सुरक्षित राख्न उचित प्रबन्ध गर्नु पर्दछ । आफूले गर्नु पर्ने काम आफू मुनिका कर्मचारीद्वारा गरिएमा पनि निज प्रमुखको उत्तरदायित्व रही नै रहनेछ ।
रक्षा आर्थिक (कार्यविधि) नियमहरु २०२२ (Defence Financial (Procedure Rules, 1965)

आफूले गर्नु पर्ने काम आफू मुनिका कर्मचारीद्वारा गरिएमा पनि निज प्रमुखको उत्तरदायित्व रही नै रहनेछ । (५) ती प्रमुखले नेपाल सरकार, रक्षा मन्त्रालय कन्ट्रोलर अफ डिफेन्स एकाउन्ट एण्ड स्टोर कार्यालयमा ढाँचा बमोजिमको मासिक आर्थिक विवरण पठाउनु पर्छ । खर्च भएको जति सबै कलमहरुको बील, रसीद, भरपाईहरु वा अरु प्रमाण खर्च लेखिएको ३ दिनभित्र उक्त कार्यालयमा चलान गर्ने उत्तरदायित्व पनि निजको हुनेछ । (६) हिसाब राख्ने र तत्सम्बन्धमा विवरण पेश गर्ने तरिका बारेको कार्यविधि सम्बन्धी अर्डर निर्देशनहरुको पूरा जानकारी ती प्रमुखहरुले राख्नु पर्छ । (७) ती प्रमुखहरुले आफ्नो अख्तियारभन्दा माथिको ठेक्कामा मालसामान खरीद गर्दा नेपाल सरकार, रक्षा मन्त्रालय कन्ट्रोलर अफ डिफेन्स एकाउन्ट एण्ड स्टोर्स कार्यालयमा स्वीकृतिलाई पेश गर्नु पर्छ । ६. आन्तरिक लेखा परीक्षण गर्ने कार्यविधि: (१) नेपाल सरकार, रक्षा मन्त्रालय (कन्ट्रोलर अफ डिफेन्स एकाउन्ट एण्ड स्टोर्स कार्यालय) ले काठमाडौँ उपत्यकाभित्र प्रत्येक ३/३ महिनामा र उपत्यका बाहिर प्रत्येक ६/६ महिनामा कर्मचारीहरुलाई जङ्गी अड्डा तथा सो मातहतका बाहिनी, युनिट, सव-युनिट, डिपो, विभाग तथा अड्डाहरुमा खटाई आन्तरिक लेखापरीक्षण गराउनेछ र त्यसको प्रतिवेदन प्राप्त भएपछि आवश्यक परेमा पुनः जाँचबुझ गरी गराई आन्तरिक लेखापरीक्षण गराउने प्रबन्ध मिलाउनेछ । (२) आन्तरिक लेखापरीक्षण गर्दा सो गर्ने लेखापरीक्षकले जङ्गी अड्डा तथा सो मातहतका बाहिनी, युनिट, सव-युनिट, डिपो, विभाग तथा अड्डाका कुनै अधिकृत तथा जवानद्वारा सरकारी धन हिनामिना वा दुरूपयोग गरेको देखिन आएमा तत्कालै त्यसको लिखित सूचना सम्बन्धी गफलत गर्ने अधिकृत तथा जवानभन्दा माथिल्लो तहको अधिकृत कहाँ दिनुपर्छ, र त्यस्तो सूचना प्राप्त भएपछि सो माथिल्लो अधिकारीले आफूलाई भइरहेको अख्तियारी बमोजिम तत्कालै गफलत गर्ने अधिकृत तथा जवानमाथि कारबाही गरी त्यसको सूचना नेपाल सरकार, रक्षा मन्त्रालय (कन्ट्रोलर अफ डिफेन्स एकाउन्ट एण्ड स्टोर्स कार्यालय) मा पठाइ दिनुपर्छ । ७. अधिकार सुम्पने: रक्षा सचिवले यी नियमहरु बमोजिमको आफ्नो काम, कर्तव्य र अधिकारहरुलाई आफ्नो मातहतका कन्ट्रोलर अफ डिफेन्स एकाउन्ट एण्ड स्टोर्स कार्यालयका पदाधिकारीहरुलाई सुम्पी तिनीहरुद्वारा गराउन सकिनेछ । ८. कार्य विभाजन र संचालन: (१) नेपाल सरकार, रक्षा मन्त्रालय (कन्ट्रोलर अफ डिफेन्स एकाउन्ट एण्ड स्टोर्स) का पदाधिकारीहरु र जङ्गी अड्डा तथा सो मातहतका बाहिनी, युनिट, सव-युनिट, डिपो, विभाग तथा अड्डाका पदाधिकारीहरुको कार्यहरुको विभाजन समय समयमा नेपाल सरकार, रक्षा मन्त्रालयबाट निकालिने अर्डर तथा निर्देशनहरु बमोजिम हुनेछ । ९. यी नियमहरु लागू हुने: प्रचलित नेपाल कानूनसँग बाझिएमा यी नियमहरुमा लेखिए जति कुरामा सोही बमोजिम हुनेछ र अरुमा प्रचलित नेपाल कानूनबमोजिम हुनेछ । ५. सैनिक सम्बन्धी केही नियमहरुलाई संशोधन गर्ने नियमावली, २०७० द्वारा "शाही जङ्गी अड्डा" को सट्टा "जङ्गी अड्डा" राखी रुपान्तर गरिएको छ ।
रङ्गशाला (बहाल) नियमहरू २०१८ (Stadium (Rental Rules, 1961)

रङ्गशाला (बहाल) नियमहरू, २०१८ । नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित मिति । २०१८ । ०७ । २८ । संशोधन । १. रङ्गशाला (बहाल) (पहिलो संशोधन) नियमहरू, २०७० २०७० । ०१ । ३० । रङ्गशालाको बहालको समयोचित व्यवस्था गर्न वाञ्छनीय भएकोले प्रशासकीय कार्यविधि (नियमित गर्ने) ऐन, २०१३ को दफा २ ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी नेपाल सरकारले देहायका नियमहरू बनाएको छ । १. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: (१) यी नियमहरूको नाम "रङ्गशाला (बहाल) नियमहरू, २०१८" रहेको छ । (२) यी नियमहरू तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछन् । २. परिभाषा: विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यी नियमहरूमा,- । (क) "रङ्गशाला" भन्नाले काठमाडौँ टुँडिखेलस्थित रङ्गशाला सम्झनु पर्छ र यो शब्दले सो रङ्गशाला भित्र रहेको घर मालसामानलाई समेत जनाउँछ । (ख) "तोकिएको अधिकारी" भन्नाले नेपाल सरकारले यसै कामलाई तोकेको अधिकारी सम्झनु पर्छ । (ग) "इजाजतपत्र" भन्नाले यी नियमहरू बमोजिम दिईएको इजाजतपत्र सम्झनु पर्छ । (घ) "प्रदर्शन" भन्नाले राष्ट्रिय, अन्तर्राष्ट्रिय वा विदेशी जुनसुकै प्रकारको साधारण वा प्रतियोगितात्मक खेलकूद, सैनिक रमिता, सर्कस, कसरत, संगीत, वैज्ञानिक वा साँस्कृतिक प्रदर्शन सम्झनु पर्छ । ३. प्रदर्शनको निमित्त इजाजतपत्र: (१) रङ्गशालामा कुनै प्रकारको प्रदर्शन गर्न गराउन चाहने व्यक्तिले आफ्नो स्पष्ट विवरणसाथ निम्नलिखित कुराहरू र प्रदर्शन गरिने अवधि र समय समेत खुलाइ तोकिएको अधिकारी समक्ष सो प्रदर्शन गर्नु गराउनु कमसेकम ७ दिन अगाडि रीत पूर्वकको दरखास्त पेश गर्नु पर्छः- । (क) राष्ट्रिय स्वास्थ्य समृद्धिको लागि वा साँस्कृतिक उत्थानको लागि टिकट लगाई वा नलगाई प्रदर्शन गरिने, वा । (ख) अन्तर्राष्ट्रिय खेलकूद प्रतियोगी सदस्य स्वरुप नेपाली रङ्गशालालाई उपयोगी तुल्याउन प्रदर्शन गरिने, वा । (ग) सार्वजनिक संस्था वा सामाजिक कार्यको निमित्त कोषमा आम्दानी जम्मा गर्नलाई प्रदर्शन गरिने, वा । (घ) व्यवसाय वा मनोरञ्जनको निमित्त टिकट लगाई प्रदर्शन गरिने । (२) उपनियम (१) बमोजिम दरखास्त पर्न आएमा नियम ४ को अधीनमा तोकिएको अधिकारीले रङ्गशालामा प्रदर्शन गर्न पाउने काम कुरा र त्यसको अवधि र समयसमेत तोकी दरखास्तवालालाई अनुसूचीमा तोकिएको ढाँचाको इजाजतपत्र दिन सक्नेछ । ४. बहाल असुल गर्ने र कबुलियत गराउने: (१) नियम ३ बमोजिम इजाजतपत्र प्राप्त व्यक्तिले रङ्गशालामा इजाजतपत्र बमोजिम प्रदर्शन गरे गराए वापत प्रतिदिन ने.रु. ५० । – का दरले निजबाट बहाल लिइने छ । सो बहालको रकमको पचास प्रतिशत इजाजतपत्र प्राप्त गर्नु अगावै र बाँकी सबै प्रदर्शनको अवधि समाप्त भएको ७ दिन भित्र इजाजतपत्र प्राप्त व्यक्तिले तोकिएको अधिकारी छेउ बुझाउनु पर्छ । बुझाउनु पर्ने बाँकी बहालको रकम सो म्यादभित्र नबुझाए अर्को एक हप्तासम्म सयकडा दुईका दरले शुल्क लिई बुझिलिइने छ । सो पछि पनि नबुझाए तोकिएको अधिकारीको सूचना बमोजिम पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । सम्बन्धित प्रमुख जिल्ला अधिकारीले प्रचलित नेपाल कानून अनुसार सरकारी बाँकी सरहको कारबाही गरी बा”की बहालको रकम र शुल्कसमेत असुल उपर गरी लिइनेछ । तर, । (क) राष्ट्रिय स्वास्थ्य समृद्धि वा साँस्कृतिक उत्थानको उद्देश्यले टिकट नलगाई सार्वजनिक संस्था वा सामाजिक कार्यको निमित्त कोषमा आम्दानी जम्मालाई गरिने प्रदर्शनको हकमा रङ्गशाला बहाल लाग्ने छैन ।
रङ्गशाला (बहाल) नियमहरू २०१८ (Stadium (Rental Rules, 1961)

तर, । (क) राष्ट्रिय स्वास्थ्य समृद्धि वा साँस्कृतिक उत्थानको उद्देश्यले टिकट नलगाई सार्वजनिक संस्था वा सामाजिक कार्यको निमित्त कोषमा आम्दानी जम्मालाई गरिने प्रदर्शनको हकमा रङ्गशाला बहाल लाग्ने छैन । (ख) राष्ट्रिय स्वास्थ्य समृद्धि वा साँस्कृतिक उत्थानको उद्देश्यले टिकट लगाई गरिने प्रदर्शनको हकमा दैनिक ने.रु. २५ । – का दरले रङ्गशाला बहाल लाग्नेछ । (२) यी नियमहरूमा लेखिएका शर्तहरूमा इजाजतपत्र बमोजिम प्रदर्शनको काम गर्न वा गराउनमा मेरो वा हाम्रो मञ्जुरी छ सो बमोजिम नगरेमा यी नियमहरू र प्रचलित नेपाल कानून बमोजिम जो बुझाउनु पर्ने बुझाउँला सहुँला भन्ने व्यहोराको अगावै कबुलियत नगराई कुनै व्यक्तिलाई इजाजतपत्र दिइने छैन । ५. बहाल घट्न सक्ने अवस्था: (१) आम्दानी भन्दा खर्च बढ्ता परी तथा प्राकृतिक वा अप्राकृतिक स्थितिवश बहाल बुझाउन इजाजतपत्र प्राप्त व्यक्तिलाई मर्का परे जम्मा लाग्ने बहालको बढीमा २५ प्रतिशतसम्म रकम मिनाहा दिन प्रशस्त कारणहरू भै नेपाल सरकारको रक्षा मन्त्रालयले मनासिव ठहराएमा मिनाहा हुन सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम मिनाहा भएको बहालको अभिलेख आम्दानी खर्चको विवरणसहित मिनाहाको कारणहरू महालेखा परीक्षकको विभाग, नेपाल सरकारको अर्थ आयकर विभाग र महालेखा नियन्त्रक कार्यालयमा ३५ दिन भित्र पठाउनु पर्छ । ६. भाडा: नियम ४ बमोजिम लाग्ने बहालमा थप रङ्गशालाको विकास कार्यक्रमबाट आवश्यक सुविधा र साधन त्यहाँ जुटाइएतिको निम्न लिखित दरले भाडा लाग्नेछः- । (क) नियमित रूपले भाडाको दर तोकिएको सुविधा तथा साधनको सोही दरले र । (ख) दर नतोकिएको हकमा नेपाल सरकारले समयानसार तोकिदिएको दरले । (ग) उक्त भाडा नियम ४ बमोजिम असुल उपर गरिनेछ । ७. इजाजतपत्रको निष्कृयता: (१) साधारणतः स्वीकृति अवधिको भुक्तानीसाथ इजाजतपत्र निष्कृय हुनेछ । (२) यी नियमहरूमा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि कुनै इजाजतपत्रको अवधि र समय हेरफेर गर्न वा इजाजतपत्रलाई स्थगित गर्न वा निष्कृय गर्न नेपाल सरकारले समयोचित वा आवश्यक सम्झे विना स्पष्टिकरण समेत सो गर्न सक्नेछ । (३) यस्तो हेरफेर, स्थगित वा निष्कृय गरिएको सूचना नियमित रुपले प्रदर्शन हुने कम्तीमा २४ घण्टा अगाडि सम्बन्धित व्यक्तिलाई दिइनेछ । (४) प्राकृतिक वा असाधारण परिस्थितिवश वा नेपाल सरकारले समयोचित वा आवश्यक सम्झी निष्कृय वा स्थगित गरिएको इजाजतपत्रको स्थगित अवधिको निमित्त कुनै किसिमले बहाल लाग्ने छैन । ८. रङ्गशालाको सुरक्षा: (१) कुनै इजाजतपत्रवालालाई सो इजाजतपत्र बमोजिम रङ्गशालामा प्रदर्शन गर्न वा गराउन दिइएको ठाउँ वा त्यहाँ रहेका सरकारी मालसामान नोक्सान वा हिनामिना हुन नदिने कुराको जवाफदेही इजाजतपत्रवालाको हुनेछ । (२) निजले जानाजान आफैले त्यस्तो कुनै नोक्सान वा हिनामिना गरेमा वा अरुलाई गर्न दिएमा वा निजको लापरवाहीले सो हुन गएमा शाही नेपाली सेनाको इन्जिनियर विभागको सिफारिस अनुसार निज इजाजतपत्रवालाबाट सो नोक्सानी वा हिनामिनाको क्षतिपूर्ति गराइनेछ ।
राजनीतिक दल सम्बन्धी नियमावली २०७४ (Political Party Regulation, 2017)

राजनीतिक दल सम्बन्धी नियमावली, २०७४ । नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित मिति । २०७४ । ५ । १० । संशोधन । १. राजनीतिक दल सम्बन्धी (पहिलो संशोधन) नियमावली, २०७७ २०७८ । ०४ । २५ । २. राजनीतिक दल सम्बन्धी (दोस्रो संशोधन) नियमावली, २०७८ २०७८ । ०५ । ०३ । राजनीतिक दल सम्बन्धी ऐन, २०७३ को दफा ६० ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी निर्वाचन आयोगले देहायका नियमहरु बनाएको छ । परिच्छेद-१ । प्रारम्भिक । १. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: (१) यी नियमहरूको नाम “राजनीतिक दल सम्बन्धी नियमावली, २०७४” रहेको छ । (२) यो नियमावली तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछ । २. परिभाषा: विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस नियमावलीमा,- । (क) “अधिकार प्राप्त व्यक्ति” भन्नाले नियम ७ को उपनियम (२) बमोजिम दलको विवरण तथा कागजात पेश गर्न, नियम ८ को उपनियम (१) बमोजिम दल एकीकरण हुन वा गाभिन, नियम १६ को उपनियम (२) बमोजिम निर्वाचन प्रयोजनको लागि दल दर्ता गर्न, नियम १८ को उपनियम (२) बमोजिम एकल चुनाव चिन्ह लिई निर्वाचनमा भाग लिन तथा नियम २६ को उपनियम (१) बमोजिम दलका विवरण हेरफेर भएको जानकारी दिनका लागि दलको तर्फबाट आयोगमा निवेदन दिन दलको प्रमुख पदाधिकारीले अनुसूची-१ बमोजिम अधिकारपत्र दिएको व्यक्ति सम्झनु पर्छ । (ख) “ऐन” भन्नाले राजनीतिक दल सम्बन्धी ऐन, २०७३ सम्झनु पर्छ । (ग) “निर्वाचन अवधि” भन्नाले निर्वाचन हुने मितिभन्दा एकसय बीस दिन अगाडिदेखि निर्वाचनको अन्तिम परिणाम सार्वजनिक नभए सम्मको अवधि सम्झनु पर्छ । तर एक सय बीस दिनभन्दा कम अवधि रहने गरी निर्वाचन मिति घोषणा भएमा त्यसरी घोषणा भएको मितिदेखि निर्वाचनको अन्तिम परिणाम सार्वजनिक नभएसम्मको अवधिलाई निर्वाचन अवधि मानिनेछ । परिच्छेद-२ । दल दर्ता तथा दलको व्यवस्थापन । ३. दल दर्ताको लागि निवेदन दिनु पर्ने: (१) ऐनको दफा ३ बमोजिम गठन भएको दल आयोगमा दर्ता गर्न त्यस्तो दलको केन्द्रीय समितिको निर्णय बमोजिम दलको प्रमुख पदाधिकारीले ऐनको दफा ५ को उपदफा (१) बमोजिमका विवरण तथा कागजात संलग्न गरी अनुसूची-२ बमोजिम आयोग समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) दल दर्ताको लागि उपनियम (१) बमोजिम निवेदन दिँदा ऐनको दफा ५ को उपदफा (१) को खण्ड (घ) र (ङ) को प्रयोजनको लागि कम्तीमा पाँचसय जना नेपाली मतदाताले हस्ताक्षर गरेको अनुसूची-३ बमोजिमको प्रतिबद्धता तथा उद्घोषणपत्र समेत संलग्न गर्नु पर्नेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिम दलले पेश गरेको निवेदनका सम्बन्धमा आयोगले देहाय बमोजिम जाँच गर्नेछ:- । (क) निवेदनमा खुलाउनु पर्ने कुरा खुलाए वा नखुलाएको, । (ख) निवेदन र सो साथ संलग्न विवरण तथा कागजात पूरा भए वा नभएको, । (ग) दल दर्ता हुन नेपालको संविधान तथा प्रचलित सङ्घीय कानूनले तोकेको शर्त पूरा गरे वा नगरेको । (४) आयोगले उपनियम (३) बमोजिम जाँच गर्दा दल दर्ताको लागि पेश भएको निवेदन साथ संलग्न विवरण तथा कागजात स्पष्ट नभएमा वा कुनै विषयमा थप प्रमाण आवश्यक पर्ने भएमा सम्बन्धित दललाई थप विवरण, कागजात वा आवश्यक प्रमाण सहित आफ्नो लिखित भनाई पेश गर्न बढीमा सात दिनसम्मको समय दिनेछ । (५) आयोगले उपनियम (४) बमोजिम दिएको समयभित्र सम्बन्धित दलले थप विवरण, कागजात वा प्रमाण सहित आफ्नो भनाई लिखित रुपमा पेश गर्नु पर्नेछ ।
राजनीतिक दल सम्बन्धी नियमावली २०७४ (Political Party Regulation, 2017)

(५) आयोगले उपनियम (४) बमोजिम दिएको समयभित्र सम्बन्धित दलले थप विवरण, कागजात वा प्रमाण सहित आफ्नो भनाई लिखित रुपमा पेश गर्नु पर्नेछ । (६) यस नियम बमोजिम दल दर्ताको लागि पेश भएको निवेदन, विवरण, कागजात तथा प्रमाणको जाँच गर्दा दल दर्ता गर्न मनासिब देखिएमा आयोगले निवेदन दर्ता भएको मितिले पैंतालीस दिन भित्र दर्ता गर्नेछ र दल दर्ता गर्न नमिल्ने देखिएमा सोको जानकारी निवेदकलाई गराउनेछ । ४. विवरण जाँच गर्न तथा सनाखत गर्न सक्ने: (१) आयोगले नियम ३ को उपनियम (३) बमोजिम पेश भएको प्रतिबद्धता तथा उद्घोषणपत्रमा उल्लिखित विवरण सम्बन्धित मतदाता नामावलीमा रहेको विवरणसँग भिडाई जाँच गर्न सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम जाँच गर्दा त्यस्तो प्रतिबद्धता तथा उद्घोषणपत्रमा उल्लिखित विवरणमा कुनै कमी वा त्रुटि रहेको पाइएमा त्यस्तो विवरण पूरा गरी वा सच्याई ल्याउन आयोगले सम्बन्धित दललाई बढीमा सात दिन सम्मको समय दिन सक्नेछ । (३) आयोगले दल दर्ताको लागि पेश भएको निवेदन जाँचबुझ गर्ने क्रममा आवश्यकता अनुसार प्रस्तावित दलको प्रमुख पदाधिकारी र केन्द्रीय समितिका सदस्यसँग छलफल गर्न वा आयोगमा उपस्थित हुन लगाई निजहरूको हस्ताक्षर अनुसूची-४ बमोजिम सनाखत गराउन सक्नेछ । यसरी सनाखतको लागि आयोगमा उपस्थित गराउन तोकिएको मितिमा उपस्थित नहुने पदाधिकारी वा सदस्यलाई पछि सनाखत गराइने छैन । ५. छुट्टै नयाँ दल बनाउन सक्ने: (१) सङ्घीय संसदमा प्रतिनिधित्व गर्ने कुनै दलको दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय समिति र नयाँ दर्ता भएको दलको हकमा त्यस्तो दल दर्ता हुँदाका बखतको केन्द्रीय समितिको बीस प्रतिशत वा सो भन्दा बढी सदस्य वा त्यस्तो दलको सङ्घीय संसदको संसदीय दलको बीस प्रतिशत वा सो भन्दा बढी सदस्यले एकैपटक छुट्टै नयाँ दल बनाएमा त्यस्तो दल दर्ताको लागि देहाय बमोजिमका विवरण तथा कागजात सहित अनुसूची-५ बमोजिम आयोग समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ:- । (क) दलको विधान, नियमावली तथा घोषणापत्र, । (ख) दलको झण्डा तथा चिन्ह (लोगो) को नमूना, । (ग) साविकको दलका दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय समिति र नयाँ दर्ता भएको दलको हकमा त्यस्तो दल दर्ता हुँदाका बखतको केन्द्रीय समितिको बीस प्रतिशत वा सो भन्दा बढी सदस्य वा त्यस्तो दलको सङ्घीय संसदको संसदीय दलको बीस प्रतिशत वा सो भन्दा बढी सदस्यले एकैपटक छुट्टै नयाँ दल बनाउन समर्थन गरी हस्ताक्षर गरेको अनुसूची-६ बमोजिमको समर्थनपत्र, । (घ) कम्तीमा एक्काइस सदस्य भएको केन्द्रीय समितिको व्यवस्था, र । (ङ) आयोगले आवश्यक ठानेका अन्य विवरण तथा कागजात । (२) उपनियम (१) बमोजिम पेश भएको निवेदनका सम्बन्धमा आयोगले देहाय बमोजिम जाँच गर्नेछ:- । (क) निवेदनमा खुलाउनु पर्ने कुरा खुलाए वा नखुलाएको, । (ख) निवेदन र सो साथ संलग्न विवरण तथा कागजात पूरा भए वा नभएको, । (ग) छुट्टै दल दर्ताको लागि प्रचलित सङ्घीय कानूनले तोकेको शर्त पूरा गरे वा नगरेको । (३) आयोगले उपनियम (२) बमोजिम जाँच गर्दा दल दर्ताको लागि पेश भएको निवेदनसाथ संलग्न विवरण तथा कागजात स्पष्ट नभएमा वा कुनै विषयमा थप प्रमाण आवश्यक पर्ने भएमा सम्बन्धित दललाई थप विवरण, कागजात वा आवश्यक प्रमाण सहित आफ्नो लिखित भनाई पेश गर्न बढीमा सात दिनसम्मको समय दिनेछ ।
राजनीतिक दल सम्बन्धी नियमावली २०७४ (Political Party Regulation, 2017)

(३) आयोगले उपनियम (२) बमोजिम जाँच गर्दा दल दर्ताको लागि पेश भएको निवेदनसाथ संलग्न विवरण तथा कागजात स्पष्ट नभएमा वा कुनै विषयमा थप प्रमाण आवश्यक पर्ने भएमा सम्बन्धित दललाई थप विवरण, कागजात वा आवश्यक प्रमाण सहित आफ्नो लिखित भनाई पेश गर्न बढीमा सात दिनसम्मको समय दिनेछ । (४) आयोगले उपनियम (३) बमोजिम दिएको समयभित्र सम्बन्धित दलले थप विवरण, कागजात वा प्रमाण सहित आफ्नो भनाई लिखित रुपमा पेश गर्नु पर्नेछ । (५) आयोगले उपनियम (३) बमोजिमको छानबिनका सम्बन्धमा साविकको दलको दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय समिति र नयाँ दर्ता भएको दलको हकमा त्यस्तो दल दर्ता हुँदाका बखतको केन्द्रीय समितिको बीस प्रतिशत वा सो भन्दा बढी सदस्य वा त्यस्तो दलको सङ्घीय संसदको संसदीय दलको बीस प्रतिशत वा सो भन्दा बढी सदस्यको एकैपटक समर्थन रहे नरहेको विषयमा समेत जाँचबुझ गर्न र आवश्यकता अनुसार त्यस्ता सदस्यहरूलाई आयोगमा उपस्थित गराउन लगाई अनुसूची-७ बमोजिम सनाखत गराउन सक्नेछ । यसरी सनाखतको लागि आयोगमा उपस्थित गराउन तोकिएको मितिमा उपस्थित नहुने सदस्यलाई पछि सनाखत गराइने छैन । (६) दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । उपनियम (१) बमोजिम सङ्घीय संसदको संसदीय दलको बीस प्रतिशत वा सो भन्दा बढी सदस्यले छुट्टै दल बनाउन निवेदन दिएकामा त्यसरी निवेदन दिने सदस्यहरू संसदीय दलको बीस प्रतिशत वा सो भन्दा बढी रहे नरहेको सम्बन्धमा आयोगले सङ्घीय संसद सचिवालयमा पत्राचार गरी बुझ्न सक्नेछ । (७) यस नियम बमोजिम जाँचबुझ गर्दा छुट्टै नयाँ दल दर्ता गर्न मनासिब देखिएमा त्यस्तो दललाई आयोगले दल दर्ताको लागि निवेदन परेको मितिले पैंतालीस दिन भित्र नयाँ दलको रुपमा दर्ता गर्नेछ र दल दर्ता गर्न नमिल्ने देखिएमा सोको जानकारी निवेदकलाई गराउनेछ । (८) दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (७क) ऐनको दफा ३३ को उपदफा (२) बमोजिम छुट्टै नयाँ दल गठन भएकामा त्यस्तो दल गठन हुनु भन्दा तत्काल अघिको दलको तर्फबाट निर्वाचित प्रदेश सभा सदस्य वा स्थानीय तहका सदस्यले त्यसरी नयाँ दल गठन भएको एक्काइस दिनभित्र प्रदेश सभा सदस्यले प्रदेश निर्वाचन कार्यालयमा प्रदेश निर्वाचन अधिकारी समक्ष र स्थानीय तहका सदस्यले जिल्ला निर्वाचन कार्यालयमा जिल्ला निर्वाचन अधिकारी समक्ष स्वयं उपस्थित भई अनुसूची-७क बमोजिम सनाखत गर्नु पर्नेछ । (९) दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (७ख) उपनियम (७क) बमोजिम सनाखत गरेको विवरण सम्बन्धित निर्वाचन कार्यालयले सात दिनभित्र आयोगमा पठाउनु पर्नेछ । (१०) पहिलो संशोधनद्वारा झिकिएको । (८) । ६. दल दर्ताको अभिलेख: (१) आयोगले ऐन तथा यस नियमावली बमोजिम दल दर्ता गर्दा देहाय बमोजिमको विवरण सहित दल दर्ता किताबमा अभिलेख राख्नु पर्नेछ:- । (क) दलको नाम, । (ख) दल दर्ता नम्बर, । (ग) दल दर्ता हुँदाको अवस्थाका केन्द्रीय समितिका पदाधिकारी तथा सदस्यको विवरण (समावेशी विवरण समेत), । (घ) केन्द्रीय समितिका पदाधिकारी तथा सदस्यको,- । (१) नाम: । (२) पद: । (३) ठेगाना: । (४) नागरिकता नम्बर: । (५) नागरिकता जारी भएको जिल्ला: । (६) नागरिकता जारी भएको मिति: । (७) समावेशी विवरण: ।
राजनीतिक दल सम्बन्धी नियमावली २०७४ (Political Party Regulation, 2017)

(क) दलको नाम, । (ख) दल दर्ता नम्बर, । (ग) दल दर्ता हुँदाको अवस्थाका केन्द्रीय समितिका पदाधिकारी तथा सदस्यको विवरण (समावेशी विवरण समेत), । (घ) केन्द्रीय समितिका पदाधिकारी तथा सदस्यको,- । (१) नाम: । (२) पद: । (३) ठेगाना: । (४) नागरिकता नम्बर: । (५) नागरिकता जारी भएको जिल्ला: । (६) नागरिकता जारी भएको मिति: । (७) समावेशी विवरण: । (२) उपनियम (१) को खण्ड (घ) को प्रयोजनको लागि केन्द्रीय पदाधिकारी तथा सदस्यको अभिलेख राख्दा दलले पेश गरेको सूचीको माथिल्लो क्रममा रहेका कम्तीमा एक्काइस सदस्यको विवरण दल दर्ता अभिलेख किताबमा राखी अन्य विवरण आयोगले तोके बमोजिम राख्न सकिनेछ । ७. विवरण तथा कागजात पेश गर्नु पर्ने: (१) ऐनको दफा ४ को उपदफा (३) को प्रयोजनको लागि संवत् २०७३ साल चैत २७ गते सम्ममा आयोगमा दर्ता कायम रहेको दलले संवत् २०७४ साल चैत २६ गते भित्र ऐनको दफा ५ को उपदफा (१) को खण्ड (क), (ख), (ग), (च) र (छ) बमोजिमको विवरण तथा कागजात अनुसूची-८ बमोजिम आयोग समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम विवरण तथा कागजात पेश गर्दा सो दलको प्रमुख पदाधिकारी वा अधिकार प्राप्त व्यक्तिले दस्तखत गरी निवेदन दिनु पर्नेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिम पेश गरेको विवरण तथा कागजात जाँचबुझ गर्दा कुनै विषय स्पष्ट नभएमा आयोगले सम्बन्धित दलसँग थप कुरा बुझ्न वा थप विवरण माग गर्न सक्नेछ र यसरी माग गरेको विवरण आयोगमा बुझाउनु त्यस्तो दलको कर्तव्य हुनेछ । (४) यस नियम बमोजिम दलले पेश गरेका विवरण तथा कागजात जाँच गरी आयोगले त्यसको अभिलेख राख्नेछ । ८. दल एकीकरण हुने वा गाभिने सम्बन्धी व्यवस्था: (१) ऐनको दफा १० बमोजिम दुई वा दुई भन्दा बढी दलहरु एक आपसमा सम्झौता गरी एकीकरण हुन वा गाभिनको लागि त्यस्तो सम्झौता भएको मितिले पैंतालीस दिनभित्र देहायका कागजातहरु संलग्न गरी एकीकरण भई वा गाभिई कायम भएको दलको प्रमुख पदाधिकारी वा अधिकार प्राप्त व्यक्तिले अनुसूची-९ बमोजिम आयोगमा निवेदन दिनु पर्नेछः । (क) साविकका दलको केन्द्रीय समितिले त्यसरी एकीकरण हुने वा गाभिने सम्बन्धमा गरेको निर्णयको प्रतिलिपि, । (ख) एकीकरण हुने वा गाभिने गरी भएको सम्झौताको प्रतिलिपि, । (ग) एकीकरण भई वा गाभिई कायम भएको दलको केन्द्रीय समितिको निर्णयको प्रतिलिपि, । (घ) एकीकरण भई वा गाभिई कायम भएको नयाँ दलको विधान, नियमावली तथा घोषणापत्र, । (ङ) एकीकरण भई वा गाभिई कायम भएको दलको केन्द्रीय समितिका पदाधिकारीहरूको नागरिकताको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, । (च) प्रमुख पदाधिकारीले अधिकार दिएको व्यक्तिले निवेदन दिएकोमा त्यसरी दिइएको अधिकारपत्र, । (छ) एकीकरण हुनु वा गाभिनु अघि दर्ता भएका दलको दल दर्ता प्रमाणपत्र । (२) उपनियम (१) बमोजिम पेश भएको निवेदन सम्बन्धमा आयोगले देहाय बमोजिम जाँच गर्नेछः । (क) निवेदनमा खुलाउनु पर्ने कुरा खुलाए वा नखुलाएको, । (ख) निवेदन र सो साथ संलग्न विवरण तथा कागजात पूरा भए वा नभएको, । (ग) दल एकीकरण हुन वा गाभिनको लागि प्रचलित सङ्घीय कानूनले तोकेको शर्त पूरा गरे वा नगरेको ।
राजनीतिक दल सम्बन्धी नियमावली २०७४ (Political Party Regulation, 2017)

(२) उपनियम (१) बमोजिम पेश भएको निवेदन सम्बन्धमा आयोगले देहाय बमोजिम जाँच गर्नेछः । (क) निवेदनमा खुलाउनु पर्ने कुरा खुलाए वा नखुलाएको, । (ख) निवेदन र सो साथ संलग्न विवरण तथा कागजात पूरा भए वा नभएको, । (ग) दल एकीकरण हुन वा गाभिनको लागि प्रचलित सङ्घीय कानूनले तोकेको शर्त पूरा गरे वा नगरेको । (३) आयोगले उपनियम (२) बमोजिम जाँच गर्दा दल एकीकरण गर्न वा गाभिनका लागि पेश भएको निवेदन साथ संलग्न कागजात तथा विवरण स्पष्ट नभएमा वा कुनै विषयमा थप प्रमाण आवश्यक पर्ने भएमा सम्बन्धित दललाई थप विवरण, कागजात वा आवश्यक प्रमाण सहित आफ्नो लिखित भनाई पेश गर्न बढीमा सात दिनसम्मको समय दिनेछ । (४) आयोगले उपनियम (३) बमोजिम दिएको समयभित्र सम्बन्धित दलले थप विवरण, कागजात वा प्रमाण सहित आफ्नो भनाई लिखित रुपमा पेश गर्नु पर्नेछ । (५) आयोगले उपनियम (१) बमोजिम पेश भएको निवेदन, विवरण, कागजात तथा प्रमाणको जाँच गर्दा दल एकीकरण गर्न वा गाभ्न मनासिब देखिएमा त्यस्ता दलहरु एकीकरण हुने वा गाभिने निर्णय गर्नेछ र दल एकीकरण गर्न वा गाभ्न मिल्ने नदेखिएमा सोको जानकारी सम्बन्धित दललाई गराउनेछ । (६) उपनियम (५) बमोजिम आयोगले दलहरु एकीकरण हुने वा गाभिने निर्णय गर्दा कुनै दलको नाममा गाभिएकामा त्यस्तो दलको विवरण अद्यावधिक गरी अर्को दलको दर्ता रद्द गर्नुपर्नेछ र नयाँ नाममा एकीकरण भएकामा छुट्टै दलको रुपमा दर्ता गरी साविकका दलको दर्ता रद्द गर्नुपर्नेछ । (७) यस नियमको प्रयोजनको लागि दलको केन्द्रीय समितिको सदस्य यकिन गर्दा एकीकरण हुनु वा गाभिनु तत्काल अगाडी रहेको केन्द्रीय समितिलाई आधार मानिनेछ । ९. एउटै नामबाट एक भन्दा बढी दल दर्ता नहुने: (१) ऐन तथा यस नियमावली बमोजिम दल दर्ता गर्दा एउटै नामबाट एकभन्दा बढी दल दर्ता हुने छैन । (२) दल दर्ताको लागि निवेदन दिने दुई वा सोभन्दा बढी दलको नाम एउटै देखिन आएमा आयोगले सम्बन्धित दलसँग परामर्श गरी सम्भव भएसम्म त्यस्ता दलहरुको सहमति बमोजिम छुट्टा छुट्टै पहिचान हुने गरी दर्ता गर्नेछ । (३) उपदफा (२) बमोजिम परामर्श गर्दा सम्बन्धित दलहरुबीच सहमति नभएमा आयोगले त्यस्ता दलहरुको छुट्टाछुट्टै रुपमा पहिचान हुने गरी दल दर्ता गर्नेछ । १०. छानबिन गर्न सक्ने: (१) दलले संविधानको धारा १७ को उपधारा (२) को प्रतिबन्धात्मक वाक्यांश (३) बमोजिम काम, कारबाही गरेकोले त्यस्तो काम कारबाही उपर रोक लगाउन ऐनको दफा ११ को उपदफा (१) बमोजिम नेपाल सरकारले लेखी पठाएमा त्यस्तो काम कारबाहीको सम्बन्धमा आयोगले अवधि तोकी आयोगको कुनै पदाधिकारी वा कर्मचारीलाई छानबिनको लागि खटाउन सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम छानबिनको लागि खटिएको पदाधिकारी वा कर्मचारीले त्यस्तो विषयमा छानबिन गरी आयोगले तोकेको समयभित्र प्रतिवेदन बुझाउनु पर्नेछ । (३) यस नियम बमोजिमको छानबिनबाट कुनै दलले उपनियम (१) बमोजिमको काम, कारबाही गरेको प्रमाणित भएमा आयोगले सम्बन्धित दललाई त्यस्तो काम, कारबाही तुरुन्त रोक्न आदेश दिई त्यसको जानकारी नेपाल सरकारलाई दिनेछ ।