chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
हुलाक बचत बैङ्क नियमावली २०३३ (Postal Savings Bank Regulation, 1976)

४. खाताको किसिम: बैङ्कमा देहायका खाताहरू खोल्न सकिनेछ :- । (क) व्यक्तिगत खाता, । (ख) संयुक्त खाता, । (ग) नाबालक खाता । ५. व्यक्तिगत खाता: एकजनाले एक भन्दा बढी व्यक्तिगत खाता खोल्न पाउने छैन । तर आफ्नो नाममा र आफ्नो नाबालक छोरा छोरीको नाममा गरी दुई वटासम्म व्यक्तिगत खाता खोल्न यस नियमले बाधा पुऱ्याउने छैन । ६. संयुक्त खाता: प्रचलित नेपाल कानून बमोजिम गठित वा दर्ता भएको सङ्घ संस्थाको नाममा वा दुई वा दुई भन्दा बढी व्यक्तिको नाममा संयुक्त खाता खोल्न सकिनेछ । ७. नाबालक खाता: नाबालकको नाममा निजको आमा, बाबु वा संरक्षकले नाबालक खाता खोल्न सकिनेछ । ८. खाता खोल्ने तरिका: (१) लेखपढ गर्न जान्ने व्यक्तिले खाता खोल्दा बैङ्कले तोकेको फाराममा आफ्नो दस्तखतको नमूना लेखी र लेखपढ गर्न नजान्ने व्यक्तिले खाता खोल्दा बैङ्कले तोकेको फाराममा आफ्नो बूढी औंलाको छाप लगाई, अन्य कुनै खातावाला वा हुलाक अड्डाका कुनै कर्मचारीबाट त्यसको समर्थन गराई हुलाक हाकिम समक्ष निवेदन गर्नु पर्छ । (२) खातावालाले खाता खोल्दा आफूले पाउनु पर्ने रकम आफ्नो शेष पछि झिक्न दुई जना व्यक्तिसम्म इच्छाउन सक्नेछ । (३) संयुक्त खाता खोल्दा खातावालाहरू सबैको संयुक्त दस्तखतबाट वा खातावालाहरूमध्ये कुनै एकको दस्तखतबाट खाता सञ्चालन हुने गरी खाता खोल्न सकिनेछ । (४) एक खातावालाको मृत्यु भएमा जीवित खातावालाले खाताको सबै रकम झिक्न पाउने शर्त तोकी संयुक्त खाता खोल्न सक्नेछ । (५) सङ्घ संस्थाको खाताको सञ्चालन सो सङ्घ संस्थाको दुईजना पदाधिकारीको संयुक्त दस्तखतबाट गर्नु पर्छ । निजहरू बदलिएमा त्यसको लिखित जानकारी सम्बन्धित हुलाक अड्डालाई तुरुन्त दिनुपर्नेछ र साथै सो खाता सञ्चालनको लागि अधिकृत गरिएको नयाँ पदाधिकारीको दस्तखतको नमूना पनि हुलाक अड्डामा पठाउनु पर्नेछ । ९. रकम जम्मा गर्ने: बैङ्कमा खाता खोल्न र पटक पटक जम्मा गर्न आवश्यक पर्ने न्यूनतम रकमको हद तथा बैङ्कमा जम्मा गरी मौज्दात राख्न सकिने अधिकतम रकमको हद समितिको सिफारिशमा हुलाक सेवा विभागले तोके बमोजिम हुनेछ । १०. रकम झिक्ने कार्यविधि: (१) रकम झिक्नु पर्दा खातावालाले बैङ्कले तोकेको फाराम भरी पासबुक समेत पेश गर्नु पर्छ । (२) नाबालकको नाममा खोलिएको खाताबाट निजको नाममा खाता खोल्ने व्यक्तिले रकम झिक्न सक्नेछ । (३) नाबालकको उमेर पुगेपछि निजले मात्र आफ्नो नाममा रहेको खाताबाट रकम झिक्न पाउनेछ । (४) संयुक्त खाता खोल्दा एक खातावालाको मृत्यु भएमा अर्को खातावालाले सबै रकम झिक्न पाउने गरी शर्त तोकिएको भए एक खातावालाको मृत्यु भएमा जीवित खातावालाले सो खाताको सबै रकम झिक्न पाउनेछ । त्यस्तो शर्त नतोकिएको भए जीवित खातावालाले र मृत खातावालाको नियम ११ को उपनियम (३) बमोजिमको क्रम अनुसारको हकदारले सो खाताको रकम झिक्न पाउनेछ । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (५) खातामा जम्मा भएको रकममध्येबाट एकै पटक वा पटक-पटक गरी निकाल्न पाउने रकमको परिमाण समितिको सिफारिशमा हुलाक सेवा विभागले तोके बमोजिम हुनेछ । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (६) खाता खोल्न आवश्यक पर्ने न्यूनतम रकम भन्दा कम रकम खातामा मौज्दात रहने गरी बैङ्कबाट झिक्न पाइने छैन । दोस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । (७) । ११. जम्मा रकममा लाग्ने हक दावी: (१) बैङ्कमा जम्मा भएको रकममा खातावाला बाहेक अरू कसैको हक दावी लाग्ने छैन ।
हुलाक बचत बैङ्क नियमावली २०३३ (Postal Savings Bank Regulation, 1976)

पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (६) खाता खोल्न आवश्यक पर्ने न्यूनतम रकम भन्दा कम रकम खातामा मौज्दात रहने गरी बैङ्कबाट झिक्न पाइने छैन । दोस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । (७) । ११. जम्मा रकममा लाग्ने हक दावी: (१) बैङ्कमा जम्मा भएको रकममा खातावाला बाहेक अरू कसैको हक दावी लाग्ने छैन । तर नाबालक खाताको हकमा नाबालकको उमेर पूरा नभएसम्म निजको नाममा जम्मा गर्ने व्यक्तिको हक लाग्नेछ । (२) खातावालाको मृत्यु भएमा निजले इच्छाएको व्यक्तिले बैङ्कमा जम्मा भएको रकम लिन पाउनेछ । दुई जनालाई इच्छाइएकोमा इच्छाएको पहिलो व्यक्तिले जम्मा भएको रकम लिन पाउनेछ र पहिलो व्यक्ति मृत्यु भएमा इच्छाएको दोस्रो व्यक्तिले सो रकम लिन पाउनेछ । (३) इच्छाएको व्यक्तिहरूको मृत्यु भएमा वा कसैलाई इच्छाएको रहेनछ भने देहायको नाता पर्ने मध्ये क्रम अनुसार जुन जीवित छ सोही व्यक्तिको त्यस्तो खातामा हक लाग्नेछ: - । (क) सगोलको पति वा पत्नी, । (ख) सगोलको छोरा, । (ग) सगोलको अविवाहित छोरी, । (घ) सगोलको बाबु, आमा र छोरापट्टिको नाति, । (ङ) भिन्न बसेको पति वा पत्नी, । (च) भिन्न बसेको छोरा, । (छ) भिन्न बसेको अविवाहिता छोरी, बाबु र आमा, । (ज) सगोलको बाबुपट्टिको बाजे, बज्यै, दाजु, भाई, विधवा छोरा बुहारी र छोरा पट्टिको अविवाहिता नातिनि, । (झ) सगोलको अविवाहिता दिदी बहिनी र विवाहिता छोरी, । (ञ) सगोलको भतिजा भतिजी, सौतेनी आमा, भिन्न बसेका छोरापट्टिको नाति, अविवाहिता नातिनि, । (ट) सगोलका काका, विधवा काकी, भाउज्यू, भाई बुहारी, नातिनी बुहारी, । (ठ) भिन्न बसेका दाजु, भाई, । (ड) विवाहिता दिदी, बहिनी, भिन्न बसेका बाजे, बज्यै, विधवा छोरा बुहारी, नातिनि बुहारी, भतिजा । स्पष्टीकरण : एक क्रममा एकभन्दा बढी नातेदारहरू तोकिएको भए सो क्रममा तोकिएका सबै नातेदारहरूले बराबर हिस्सामा मृत खातावालाको बाँकी रकम पाउन सक्नेछ । (४) उपनियम (२) वा (३) बमोजिम इच्छाएको व्यक्ति वा हकदारले मृत खातावालाको रकम झिक्न खातावालाको मृत्यु भएको मितिले तीन वर्षभित्र सो कुराको सूचना बैङ्कलाई दिनु पर्छ । १२. बैङ्कले भुक्तानी दिने: (१) खातावालालाई माग बमोजिमको रकमको भुक्तानी दिँदा बैङ्कको सम्बन्धित कर्मचारीले खातावालाको दस्तखत लिई निजको बैङ्कमा रहेको दस्तखतको नमूनासित भिडाउनेछ । दस्तखत मिलेमा र सञ्चित रकमबाट माग बमोजिमको रकम भुक्तानी दिन पुग्ने देखिएमा झिक्न चाहेको रकमलाई निजको खाता र पासबुकमा चढाई बाँकी रकम समेत दर्शाई भुक्तानी दिइनेछ । (२) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि खातावालाको दस्तखत निजको बैङ्कमा अधिदेखि रहेको दस्तखतको नमूनासित नमिलेमा पनि देहाय बमोजिम जमानी लिई निजलाई भुक्तानी दिन सकिनेछ:- । (क) भुक्तानी दिने काउन्टर तथा सम्बन्धित खाताको काम गर्ने कर्मचारी बसेका हुलाक अड्डाका अन्य स्थायी कर्मचारीको जमानी लिई, वा । (ख) झिक्न चाहेको रकम भन्दा सो बैङ्कमा बढी सञ्चित रहेको खातावालाको जमानी लिई, वा । (ग) हुलाक हाकिमले पत्याएको व्यक्तिको जमानी लिई । (३) लेखपढ गर्न नजान्ने खातावालाको ल्याप्चे छापको सम्बन्धमा शङ्का लागेमा उपनियम (२) बमोजिम जमानी लिई रकमको भुक्तानी दिन सकिनेछ । १३. बैङ्कले गर्नु पर्ने काम : (१) प्रत्येक खातावालाको छुट्टा छुट्टै पानामा हिसाब गरी हुलाक अड्डामा राखिनेछ ।
हुलाक बचत बैङ्क नियमावली २०३३ (Postal Savings Bank Regulation, 1976)

(ग) हुलाक हाकिमले पत्याएको व्यक्तिको जमानी लिई । (३) लेखपढ गर्न नजान्ने खातावालाको ल्याप्चे छापको सम्बन्धमा शङ्का लागेमा उपनियम (२) बमोजिम जमानी लिई रकमको भुक्तानी दिन सकिनेछ । १३. बैङ्कले गर्नु पर्ने काम : (१) प्रत्येक खातावालाको छुट्टा छुट्टै पानामा हिसाब गरी हुलाक अड्डामा राखिनेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको खातामा जम्मा गरिने र झिकिने रकमको साथै ब्याज समेत बढाई राखिनेछ । खाताको जाँच हुलाक हाकिम वा सो कामका लागि तोकिएका कर्मचारीबाट हुनेछ र निजले जाँच गरेपछि सो खातामा आफ्नो सही गरी त्यसलाई प्रमाणित गरी दिनु पर्छ । (३) कुनै खातावालाले आफ्नो खाताको नक्कल को माग गरी दोस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । हुलाक हाकिम समक्ष निवेदन गरेमा हुलाक हाकिमले माग अनुसारको नक्कल खातावालालाई उपलब्ध गराई दिनु पर्छ । (४) दोस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । पहिलो संशोधनद्वारा थप । (५) बचत बैङ्क सम्बन्धी तथ्याङ्क बैङ्कको केन्द्रीय लेखा राख्ने कार्यालयले प्रत्येक तीन महिनामा नेपाल राष्ट्र बैङ्कमा पठाउनु पर्नेछ । १४. खातावालालाई पासबुक दिने : (१) खाता खोल्दा र पासबुकमा ठाउँ नपुगी पासबुक बदल्नु पर्दा खातावालालाई अर्को पासबुक निःशुल्क दिइनेछ । (२) खातावालाको लापरबाहीले गर्दा पासबुक हराएमा, च्यातिएमा वा नष्ट भएमा निजले पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । पाँच रूपैया दस्तुर सहित अर्को पासबुकको लागि हुलाक हाकिम समक्ष निवेदन गर्नु पर्छ । यसरी निवेदन परेमा हुलाक हाकिमले निजलाई अर्को पासबुक उपलब्ध गराई दिनेछ । (३) खातावालाको लापरबाहीको कारणबाट कसैले निजको पासबुक ल्याएर दस्तखत मिलाई रकम झिकी लगेमा वा अन्य किसिमको कारबाही हुन गएमा त्यसको लागि हुलाक अड्डा जवाफदेही हुने छैन । १५. ब्याजको दर : दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (१) बैङ्कमा मौज्दात रहेको रकममा दिइने ब्याजदर र ब्याज दिने प्रक्रिया समितिको सिफारिसमा दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालयले तोकिदिए बमोजिम हुनेछ । यसरी तोकिएको ब्याजदरको जानकारी सो मन्त्रालयले नेपाल राष्ट्र बैङ्कलाई दिई सर्वसाधारणको जानकारीका लागि नेपाल तेस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । बाट प्रकाशित हुने प्रमुख पत्र पत्रिकामा प्रकाशन गर्नु पर्नेछ । (२) दोस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । (३) दोस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । (४) खातावालाले प्रत्येक आर्थिक वर्ष व्यतित भएको तीन महिनाभित्र आफ्नो पासबुक हुलाक अड्डामा लगी हिसाब भिडाई दुरस्त राख्नु पर्छ । १६. बैङ्कमा रहेको खाता बही र अन्य स्रेस्ताको निरीक्षण र गोपनीयता : (१) बैङ्कमा रहेको रकम सम्बन्धित विवरण सम्बन्धित खातावाला बाहेक अरू कसैलाई आधिकारिक रूपमा बताइने छैन । (२) कुनै मुद्दा मामिला वा अन्य कानूनी कारबाहीको सिलसिलामा अदालतले बैङ्कको काम नरोकिने गरी बैङ्कको बही खाता वा अन्य स्रेस्ताको निरीक्षण गर्न सक्नेछ र निरीक्षणका लागि त्यस्तो बहीखाता वा अन्य स्रेस्ता प्रस्तुत गर्नु बैङ्क तथा सम्बन्धित कर्मचारीको कर्तव्य हुनेछ । (३) बैङ्कको खाता बही र अन्य स्रेस्ताको निरीक्षण गर्दा अदालत, लेखा परीक्षक वा अरू कसैले पनि बैङ्क कारोबारको गोपनीयता भङ्ग गर्नु हुँदैन । १७. बैङ्कको रकम लगानी : बैङ्कमा जम्मा भएको रकम समितिको सिफारिसमा दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालयले समय समयमा तोकिदिए बमोजिम लगानी गरिनेछ ।
हेजिङ्ग नियमावली २०७९ (Hedging Regulation, 2022)

हेजिङ्ग नियमावली, २०७९ । नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित मिति । २०७९ । ०५ । २३ । विदेशी विनिमय (नियमित गर्ने) ऐन, २०१९ को दफा २२ ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी नेपाल सरकारले देहायका नियमहरू बनाएको छ । १. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: (१) यी नियमहरूको नाम "हेजिङ्ग नियमावली, २०७९" रहेको छ । (२) यो नियमावली तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछ । २. परिभाषा: विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस नियमावलीमा,- । (क) "ऐन" भन्नाले विदेशी विनिमय (नियमित गर्ने) ऐन, २०१९ सम्झनु पर्छ । (ख) "कोष" भन्नाले नियम १३ बमोजिमको कोष सम्झनु पर्छ । (ग) "परियोजना" भन्नाले अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषले कायम गरेको स्पेसियल ड्रइङ्ग राइट्स (एसडीआर) भित्र पर्ने विदेशी मुद्रामा ऋण लगानी हुने नियम ३ बमोजिमको परियोजना सम्झनु पर्छ । (घ) "मन्त्रालय" भन्नाले नेपाल सरकार, अर्थ मन्त्रालय सम्झनु पर्छ । (ङ) "व्यावसायिक संस्था" भन्नाले परियोजना स्वीकृत गर्ने वा अनुमति दिने नेपाल सरकारको पूर्ण वा आंशिक स्वामित्व रहेको प्रचलित कानून बमोजिम स्थापित प्राधिकरण, निगम, संस्थान, कम्पनी, कोष वा अन्य यस्तै प्रकृतिको संस्था सम्झनु पर्छ र सो शब्दले सार्वजनिक-निजी साझेदारी तथा लगानी ऐन, २०७५ को दफा ५ बमोजिम स्थापित लगानी बोर्डलाई समेत जनाउँछ । (च) "हेजिङ्ग" भन्नाले अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषले कायम गरेको स्पेसियल ड्रइङ्ग राइट्स (एसडीआर) भित्र पर्ने विदेशी मुद्रामा गरेको ऋण लगानी फिर्ता गर्दा हुन सक्ने विदेशी विनिमय दर जोखिम न्यूनीकरणको लागि त्यस्तो लगानी गर्दा जुन विनिमय दरमा विदेशी मुद्रा बैंकमा जम्मा गरेको हो सोही विनिमय दरमा हेजिङ्ग सम्झौतामा निर्धारण भए बमोजिम ऋणको साँवा ब्याज भुक्तानी गरी लगानी फिर्ता लैजान पाउने गरी गरिएको विदेशी मुद्राको विनिमय दर स्थिर (लक) गर्ने कार्य सम्झनु पर्छ । (छ) "हेजिङ्ग गर्ने संस्था" भन्नाले हेजिङ्ग सुविधा प्रदान गर्नका लागि नियम ६ बमोजिम तोकिएको संस्था सम्झनु पर्छ । (ज) "हेजिङ्ग शुल्क" भन्नाले हेजिङ्ग गर्ने संस्थाले नियम ४ बमोजिम निर्धारण गरेको शुल्क सम्झनु पर्छ । ३. हेजिङ्ग सुविधा उपलब्ध गराउन सकिने: (१) देहायका परियोजनाहरूको लागि हेजिङ्ग सुविधा उपलब्ध गराउन सकिनेछ:- । (क) एक सय मेगावाट वा सो भन्दा बढी क्षमताको जलाशययुक्त वा अर्ध जलाशययुक्त विद्युत परियोजना, । (ख) दुई सय बीस के.भी. वा सो भन्दा बढी भोल्टेज लेभलको तीस किलोमिटर भन्दा लामो विद्युत प्रसारण लाइनको निर्माण परियोजना, । (ग) दश किलोमिटर भन्दा लामो मेट्रो वा मोनो रेलमार्गको निर्माण परियोजना, । (घ) शुल्क लिई सञ्चालन गर्ने सडक, फ्लाईओभर, अण्डरपास, सिग्नेचर पुल वा सुरुङमार्ग निर्माण तथा पचास किलोमिटर भन्दा लामो द्रुतमार्ग निर्माण परियोजना, । (ङ) अन्तर्राष्ट्रिय तथा क्षेत्रीय विमानस्थलको निर्माण तथा क्षमता विस्तार परियोजना, । (च) दुई अर्ब रुपैयाँभन्दा माथिको स्वास्थ्य, कृषि, शिक्षा, पर्यटन, सूचना प्रविधि, औद्योगिक पूर्वाधार र शहरी विकास सम्बन्धी पूर्वाधार परियोजना, । (छ) नेपाल सरकारले निर्णय गरी तोकेको अन्य परियोजना । (२) उपनियम (१) बमोजिमको हेजिङ्ग सुविधा कुनै परियोजनामा लगानी गरिने ऋणको साँवा तथा ब्याजको रकमको लागि उपलब्ध गराइनेछ ।
हेजिङ्ग नियमावली २०७९ (Hedging Regulation, 2022)

(च) दुई अर्ब रुपैयाँभन्दा माथिको स्वास्थ्य, कृषि, शिक्षा, पर्यटन, सूचना प्रविधि, औद्योगिक पूर्वाधार र शहरी विकास सम्बन्धी पूर्वाधार परियोजना, । (छ) नेपाल सरकारले निर्णय गरी तोकेको अन्य परियोजना । (२) उपनियम (१) बमोजिमको हेजिङ्ग सुविधा कुनै परियोजनामा लगानी गरिने ऋणको साँवा तथा ब्याजको रकमको लागि उपलब्ध गराइनेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिमको कुनै परियोजनामा गरिने विदेशी ऋण लगानीको हेजिङ्ग गर्ने भएमा हेजिङ्ग गरिने अनुमानित ऋण लगानीको अङ्क परियोजना स्वीकृति वा अनुमतिको लागि व्यावसायिक संस्थामा आवेदन गर्दा नै खुलाउनु पर्नेछ । (४) उपनियम (३) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि कुनै परियोजना स्वीकृत भई वा अनुमति प्राप्त गरिसकेपछि कुनै विदेशी ऋण प्राप्त गर्नु अघि नियम ८ बमोजिम हेजिङ्ग सुविधा प्राप्त गर्न निवेदन दिन सकिनेछ । तर, त्यस्तो परियोजनाको हेजिङ्ग शुल्क नियम ५ को उपनियम (२) बमोजिम नेपाल सरकारबाट व्यहोरिने छैन । (५) यस नियमावलीमा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि हरित पूर्वाधारमा लगानी गर्ने गरी बैंक तथा वित्तीय संस्थाले अन्तर्राष्ट्रिय वित्त बजारमा ऋण उपकरण (ग्रिन बण्ड) जारी गरी वा अन्तर्राष्ट्रिय बैंक तथा वित्तीय संस्थासँग ऋण लिई अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषले कायम गरेको स्पेसियल ड्रइङ्ग राइट्स (एसडीआर) भित्र पर्ने विदेशी मुद्रामा कम्तीमा दुई करोड अमेरिकी डलर वा सो भन्दा बढी रकम बराबरको कारोबारमा हेजिङ्ग सुविधा उपलब्ध गराउन सकिनेछ । त्यसरी हेजिङ्ग सुविधा उपलब्ध गराइएकोमा नेपाल सरकारले हेजिङ्ग शुल्कको दश प्रतिशतसम्म व्यहोर्न सक्नेछ र त्यस्तो हेजिङ्गको अवधि सात वर्षको हुनेछ । ४. हेजिङ्ग शुल्क: (१) हेजिङ्ग गर्ने संस्थाले विदेशी विनिमय दरको जोखिम, मुद्रा स्फीति जोखिम, परियोजनाको स्वपूँजी र ऋणको अंश, ऋण भुक्तानी गर्नु पर्ने अवधि, अन्तरमुद्रा प्रचलित ब्याजदर, जोखिमको व्यवस्थापन तथा हस्तान्तरण र परियोजनाको प्रकृति समेतको आधारमा हेजिङ्ग शुल्क निर्धारण गर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम हेजिङ्ग शुल्क निर्धारण गर्दा हेजिङ्ग गर्ने संस्थाले आवश्यकता अनुसार मन्त्रालय, बैंक, व्यावसायिक संस्था, सरोकारवाला निकाय, परियोजना र त्यस्तो परियोजनाको लगानीकर्तासँग समन्वय गर्नेछ । (३) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि यो नियमावली प्रारम्भ हुनु अघि हेजिङ्ग शुल्क निर्धारण भई सम्झौता भइसकेको हकमा त्यस्तो शुल्क त्यस्तो सम्झौतामा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ । ५. हेजिङ्ग शुल्क व्यहोरिने: (१) नियम ४ बमोजिम निर्धारण भएको हेजिङ्ग शुल्क सम्बन्धित परियोजना, व्यावसायिक संस्था र हेजिङ्ग गर्ने बैंक बीचको त्रिपक्षीय समझदारीमा निर्धारण भए बमोजिम परियोजना र व्यावसायिक संस्थाबाट व्यहोरिनेछ । (२) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि देहायका परियोजना मध्ये सार्वजनिक-निजी साझेदारी तथा लगानी ऐन, २०७५ बमोजिम सार्वजनिक-निजी साझेदारीमा कार्यान्वयन हुने नेपाल सरकारको राष्ट्रिय प्राथमिकतामा परेको वा राष्ट्रिय गौरवका परियोजनामा नेपाल सरकारले हेजिङ्ग शुल्कको देहाय बमोजिमको प्रतिशत रकम व्यहोर्न सक्नेछ:- । क्र.सं. हेजिङ्ग सुविधा उपलब्ध हुने परियोजनाको किसिम हेजिङ्ग शुल्कमा व्यहोरिने हिस्सा । नेपाल सरकारबाट व्यहोरिने हिस्सा व्यावसायिक संस्थाबाट व्यहोरिने हिस्सा ।
हेजिङ्ग नियमावली २०७९ (Hedging Regulation, 2022)

क्र.सं. हेजिङ्ग सुविधा उपलब्ध हुने परियोजनाको किसिम हेजिङ्ग शुल्कमा व्यहोरिने हिस्सा । नेपाल सरकारबाट व्यहोरिने हिस्सा व्यावसायिक संस्थाबाट व्यहोरिने हिस्सा । १. एक सय मेगावाट वा सो भन्दा बढी क्षमताको जलाशययुक्त वा अर्ध जलाशययुक्त विद्युत परियोजना ५% ४०% । २. दुई सय बीस के.भी. वा सो भन्दा बढी भोल्टेज लेभलको तीस किलोमिटर भन्दा लामो विद्युत प्रसारण लाइनको निर्माण परियोजना २०% ३५% । ३. दश किलोमिटर भन्दा लामो मेट्रो वा मोनो रेलमार्गको निर्माण परियोजना ५% ३०% । ४. शुल्क लिई सञ्चालन गर्ने सडक, फ्लाईओभर, अण्डरपास, सिग्नेचर पुल वा सुरुङमार्ग निर्माण तथा पचास किलोमिटर भन्दा लामो द्रुतमार्ग निर्माण परियोजना १०% ३०% । ५. अन्तर्राष्ट्रिय तथा क्षेत्रीय विमानस्थलको निर्माण तथा क्षमता विस्तार आयोजना २०% ३०% । ६. दुई अर्ब रुपैयाँभन्दा माथिको स्वास्थ्य, कृषि, शिक्षा, पर्यटन, सूचना प्रविधि, औद्योगिक पूर्वाधार र शहरी विकास सम्बन्धी पूर्वाधार परियोजना १०% २०% । ७. नेपाल सरकारले निर्णय गरी तोकेको अन्य परियोजना नेपाल सरकारको निर्णय बमोजिम बढीमा २० प्रतिशत । (३) उपनियम (२) बमोजिम नेपाल सरकारले हेजिङ्ग शुल्कको हिस्सा व्यहोर्ने भएमा बाँकी हेजिङ्ग शुल्क उपनियम (१) बमोजिम व्यहोरिनेछ । (४) उपनियम (२) बमोजिम कुनै परियोजनामा नेपाल सरकारबाट हेजिङ्ग शुल्क व्यहोरिने भएमा त्यस्तो परियोजना स्वीकृति हुनु अघि मन्त्रालयबाट उपनियम (२) बमोजिम हेजिङ्ग शुल्क व्यहोरिने विषयमा सहमति लिनु पर्नेछ । (५) उपनियम (२) बमोजिम कुनै परियोजनामा नेपाल सरकारबाट हेजिङ्ग शुल्क व्यहोरिने स्वीकृतिका लागि सम्बन्धित परियोजना, व्यावसायिक संस्था र हेजिङ्ग गर्ने संस्थाले संयुक्त रुपमा मन्त्रालयमा निवेदन दिनु पर्नेछ र मन्त्रालयले त्यस्तो परियोजनामा हेजिङ्ग शुल्क के कति व्यहोर्ने भन्ने कुराको जानकारी सम्बन्धित परियोजनालाई दिनेछ । (६) उपनियम (२) बमोजिम नेपाल सरकारबाट हेजिङ्ग शुल्क व्यहोरिने भएमा त्यस्तो शुल्क नेपाल सरकारलाई प्राप्त हुने शुल्क, रोयल्टी वा दस्तुरमा समावेश गरी असुल उपर गर्ने गरी व्यवस्थापन गर्न सकिनेछ । (७) यस नियम बमोजिम व्यावसायिक संस्थाबाट व्यहोरिने हेजिङ्ग शुल्क पूरै वा आंशिक रुपमा त्यस्तो संस्था आफैंले व्यहोर्न वा सम्बन्धित नियामक निकायको सहमतिमा त्यस्तो परियोजनाबाट प्राप्त हुने सेवा वा सुविधा उपभोग गरे बापत सम्बन्धित उपभोक्ताबाट उठाइने महसुल वा शुल्कमा समानुपातिक रूपमा समावेश गरी उपभोक्ताले व्यहोर्ने गरी व्यवस्थापन गर्न सकिनेछ । ६. हेजिङ्ग गर्ने संस्था तोक्ने: (१) यस नियमावली बमोजिम हेजिङ्ग सुविधा प्रदान गर्ने संस्थाको रुपमा काम गर्न चाहने प्रचलित कानून बमोजिम नेपाल राष्ट्र बैंकबाट इजाजतपत्र प्राप्त नेपाल सरकारको पूर्ण वा आंशिक लगानी रहेको पूर्वाधार विकास बैंक वा वाणिज्य बैंकले आफ्नो व्यावसायिक योजनासहित मन्त्रालयमा प्रस्ताव पेश गर्नु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम प्राप्त प्रस्ताव, सो साथ पेश भएको हेजिङ्ग सम्बन्धी व्यावसायिक योजना तथा सम्बन्धित प्रस्तावकको कार्यक्षमता समेतको आधारमा मूल्याङ्कन गरी मन्त्रालयले कुनै बैंकलाई हेजिङ्ग गर्ने संस्थाको रुपमा तोक्नेछ ।
हेजिङ्ग नियमावली २०७९ (Hedging Regulation, 2022)

(२) उपनियम (१) बमोजिम प्राप्त प्रस्ताव, सो साथ पेश भएको हेजिङ्ग सम्बन्धी व्यावसायिक योजना तथा सम्बन्धित प्रस्तावकको कार्यक्षमता समेतको आधारमा मूल्याङ्कन गरी मन्त्रालयले कुनै बैंकलाई हेजिङ्ग गर्ने संस्थाको रुपमा तोक्नेछ । ७. हेजिङ्ग सुविधाको अवधि: (१) हेजिङ्ग गर्ने संस्थाले परियोजनामा लगानी हुने विदेशी ऋणको कुल परिमाण, विदेशी ऋण सम्झौता बमोजिम त्यस्तो ऋण चुक्ता गर्नु पर्ने अवधि र त्यसको ब्याजदर, ऋण उपकरण (ग्रिन बण्ड) को हकमा सोको अवधि समेतको आधारमा हेजिङ्ग सुविधाको अधिकतम अवधि निर्धारण गर्न सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको हेजिङ्ग सुविधाको अधिकतम अवधि निर्धारण गर्दा देहायको परियोजनालाई नियम १२ बमोजिम विनिमय दर स्थिर (लक) भएको मितिदेखि देहायको अवधिमा नबढ्ने गरी हेजिङ्ग सुविधाको अवधि निर्धारण गर्न सकिनेछ:- । (क) नियम ३ को उपनियम (१) को खण्ड (ख), (घ) र (ङ) बमोजिमको परियोजनाको हकमा सात वर्ष, । (ख) नियम ३ को उपनियम (१) को खण्ड (क), (ग) र (च) बमोजिमको परियोजनाको हकमा बाह्र वर्ष, र । (ग) नियम ३ को उपनियम (१) को खण्ड (छ) बमोजिमको परियोजनाको हकमा नेपाल सरकारले निर्णय गरेबमोजिमको अवधि । (३) उपनियम (२) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि ऋण तिर्न बाँकी रहेका परियोजना वा त्यसको लगानीकर्ताको अनुरोधमा उपनियम (१) बमोजिम निर्धारण गरिएको हेजिङ्ग सुविधाको अधिकतम अवधिमा हेजिङ्ग गर्ने संस्थाले एक पटकको लागि बढीमा पाँच वर्षको अवधि थप गर्न सक्नेछ । (४) उपनियम (३) बमोजिम अवधि थप गर्नु पर्ने अवस्था भएमा सम्बन्धित परियोजना वा त्यसको लगानीकर्ताले उपनियम (१) बमोजिम निर्धारित अवधि समाप्त हुनु भन्दा कम्तीमा नब्बे दिन अगावै अवधि थपको लागि हेजिङ्ग गर्ने संस्थामा निवेदन दिनु पर्नेछ । (५) उपनियम (४) बमोजिम निवेदन प्राप्त भएमा हेजिङ्ग गर्ने संस्थाले परियोजनाको प्रकृति अनुसार विनिमय दर र हेजिङ्ग शुल्क कायम गरी मन्त्रालयको स्वीकृति लिई उपनियम (३) बमोजिम हेजिङ्ग सुविधाको अवधि थप गर्न सक्नेछ । ८. निवेदन दिनु पर्ने: (१) हेजिङ्ग सुविधा प्राप्त गर्न चाहने परियोजना वा त्यसको लगानीकर्ताले अनुसूची-१ बमोजिमको ढाँचामा हेजिङ्ग गर्ने संस्थामा निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको निवेदनसाथ देहायका विवरण तथा कागजात संलग्न गर्नु पर्नेछ:- । (क) परियोजना कार्यान्वयन सम्बन्धमा सम्बन्धित निकायबाट प्राप्त अनुमतिपत्रको प्रतिलिपि, । (ख) परियोजनामा हुने विदेशी ऋण लगानी सम्बन्धी सम्झौता वा आशयपत्रको प्रतिलिपि, । (ग) प्रचलित सङ्घीय कानून बमोजिम विदेशी ऋण लगानी गर्न तथा विदेशी मुद्रा ल्याउन स्वीकृति पाएको पत्रको प्रतिलिपि, । (घ) हेजिङ्ग शुल्क व्यहोर्ने सम्बन्धमा नियम ५ को उपनियम (१) बमोजिम भएको समझदारी र नेपाल सरकारले हेजिङ्ग शुल्क व्यहोर्ने भए नियम ५ को उपनियम (४) बमोजिम मन्त्रालयले दिएको सहमति, । (ङ) लगानी गर्ने वा परियोजना सञ्चालन गर्ने कम्पनीको प्रबन्धपत्र तथा नियमावलीको प्रतिलिपि, । (च) नियम ३ को उपनियम (१) को खण्ड (छ) बमोजिम नेपाल सरकारले हेजिङ्ग सुविधा उपलब्ध गराउने भनी निर्णय गरेको परियोजनाको हकमा त्यस्तो निर्णयको प्रतिलिपि वा सम्बन्धित मन्त्रालयले दिएको जानकारीपत्रको प्रतिलिपि, । (छ) विदेशी मुद्राको आप्रवाह र बहिर्गमनको प्रक्षेपित विवरण ।
हेजिङ्ग नियमावली २०७९ (Hedging Regulation, 2022)

(च) नियम ३ को उपनियम (१) को खण्ड (छ) बमोजिम नेपाल सरकारले हेजिङ्ग सुविधा उपलब्ध गराउने भनी निर्णय गरेको परियोजनाको हकमा त्यस्तो निर्णयको प्रतिलिपि वा सम्बन्धित मन्त्रालयले दिएको जानकारीपत्रको प्रतिलिपि, । (छ) विदेशी मुद्राको आप्रवाह र बहिर्गमनको प्रक्षेपित विवरण । (३) उपनियम (१) बमोजिम निवेदन दिँदा व्यावसायिक संस्था र परियोजना वा त्यसको लगानीकर्ताको बीचमा परियोजना विकास सम्झौता हुँदा बखत हेजिङ्ग सम्बन्धमा कुनै सहमति भएकोमा त्यस्तो सहमतिको विवरण वा कागजात समेत संलग्न गर्नु पर्नेछ । (४) यस नियममा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाले अन्तर्राष्ट्रिय वित्त बजारमा ऋण उपकरण (ग्रीन बण्ड) जारी गर्ने वा अन्तर्राष्ट्रिय बैङ्क तथा वित्तीय संस्थासँग लिने ऋण कारोबारमा हेजिङ्ग सुविधाको लागि उपनियम (१) बमोजिम निवेदन दिँदा बैङ्कबाट त्यस्तो ऋण उपकरण (ग्रीन बण्ड) जारी गर्न वा ऋण लिन प्राप्त गरेको स्वीकृति र विदेशी मुद्राको आप्रवाह र बहिर्गमनको प्रक्षेपित विवरण पेश गर्नु पर्नेछ । ९. निवेदन उपर जाँचबुझ गर्ने: (१) नियम ८ बमोजिम प्राप्त निवेदन तथा सोसाथ प्राप्त विवरण तथा कागजात उपर हेजिङ्ग गर्ने संस्थाले आवश्यक जाँचबुझ गर्नु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम जाँचबुझ गर्दा कुनै विवरण वा कागजात पूरा नभएमा वा कुनै विषयमा थप स्पष्ट पार्न आवश्यक देखेमा हेजिङ्ग गर्ने संस्थाले निवेदकलाई पैंतीस दिनको म्याद दिई त्यस्तो विवरण वा कागजात पेश गर्न वा सो सम्बन्धमा थप स्पष्ट गर्न लगाउन लिखित सूचना दिनु पर्नेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम सूचना प्राप्त भएमा निवेदकले हेजिङ्ग गर्ने संस्थालाई सो सूचनामा निर्धारित अवधिभित्र आवश्यक विवरण वा कागजात उपलब्ध गराउनु वा थप स्पष्ट गर्न आवश्यक देखिएको विषयमा स्पष्ट गर्नु पर्नेछ । (४) उपनियम (१) बमोजिम जाँचबुझ गर्दा निवेदकलाई हेजिङ्ग सुविधा प्रदान गर्न मिल्ने नदेखिएमा हेजिङ्ग गर्ने संस्थाले सो सम्बन्धी निर्णयको लिखित जानकारी निवेदन प्राप्त भएको मितिले सात कार्यदिनभित्र सम्बन्धित निवेदकलाई दिनु पर्नेछ । १०. स्वीकृति दिने: (१) नियम ८ बमोजिम प्राप्त निवेदन उपर नियम ९ बमोजिम जाँचबुझ गर्दा हेजिङ्ग सुविधा प्रदान गर्न मनासिब देखेमा हेजिङ्ग गर्ने संस्थाले आवश्यक शर्त सहित हेजिङ्ग सुविधा प्रदान गर्न स्वीकृति दिनेछ । (२) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि नियम ३ को उपनियम (५) बमोजिम हेजिङ्ग सुविधा उपलब्ध गराउने विषयमा वा नेपाल सरकारले नियम ५ को उपनियम (२) बमोजिम हेजिङ्ग शुल्क व्यहोर्ने परियोजनाको हकमा हेजिङ्ग गर्ने संस्थाले सिफारिस सहित मन्त्रालयमा लेखी पठाउनेछ र मन्त्रालयले हेजिङ्ग गर्ने स्वीकृति दिन मनासिब देखिएमा स्वीकृति दिई हेजिङ्ग गर्ने संस्थामा पठाउनेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिम स्वीकृति प्रदान गरेपछि वा उपनियम (२) बमोजिम मन्त्रालयबाट स्वीकृति प्राप्त भएपछि सोको सात कार्यदिनभित्र हेजिङ्ग गर्ने संस्थाले सम्बन्धित निवेदकलाई अनुसूची-२ बमोजिमको ढाँचामा सोही अनुसूचीमा उल्लिखित विवरण स्पष्ट उल्लेख गरी हेजिङ्ग सोलुसन प्रमाणपत्र दिनु पर्नेछ ।