chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
जिल्ला अदालत नियमावली २०७५ (District Court Regulation, 2018)

अनुसूची -४ । (नियम ४८ सँग सम्बन्धित) । मिसिलको आन्तरिक निरीक्षण फाराम । जिल्ला अदालत । संवत् सालको दा. नं. । निवेदक /वादी । विरूद्ध । प्रत्यर्थी/पुनरावेदक । मुद्दा: । क्र.सं. निरीक्षणकर्ताको नाम निरीक्षण गरेको मिति मिसिलमा त्रुटि भए नभएको संक्षिप्त व्यहोराको टिप्पणी दिइरहेको निर्देशन कैफियत । १.सुपरिवेक्षक । २.पुनरावलोकनकर्ता । ३.निरीक्षक । द्रष्टव्य -१ । (क) सुपरिवेक्षक भन्नाले शाखा प्रमुखलाई जनाउँछ । (ख) पुनरावलोकनकर्ता भन्नाले स्रेस्तेदार वा निजबाट तोकिएको कर्मचारीलाई जनाउँछ । (ग) निरीक्षक भन्नाले निरीक्षण गर्न खटिएको न्यायाधीशलाई जनाउँछ । द्रष्टव्य -२ । सुपरिवेक्षक, पुनरावलोकनकर्ता, निरीक्षकले सुपरिवेक्षण, पुनरावलोकन वा निरीक्षणको क्रममा ध्यान दिनु पर्ने मुख्य पक्षहरू: । (क) ऐन नियमले निर्दिष्ट गरेबमोजिमको काम कारबाही समयमा सम्पन्न भएको छ, छैन । (ख) आदेशअनुसारको काम कारबाही समयमा भएको छ, छैन । (ग) म्याद तामेली वा म्याद तारिख मिलेको छ, छैन । (घ) अङ्ग पुगी सकेपछि मुद्दा पेशी चढाइएको छ, छैन । (ङ) मिसिलमा हुनु पर्ने कागजातहरू अद्यावधिक छ, छैन । (च) एउटै त्रुटि पटक पटक दोहोरिएको छ, छैन । (छ) अदालती शुल्क र अन्य कानून बमोजिम लाग्ने दस्तुर लिएको छ, छैन । पहिलो संशोधनद्वारा थप । (ज) मुद्दामा निर्धारित कार्यतालिकाअनुसार काम भएको छ, छैन । अनुसूची -५ । (नियम ६७ सँग सम्बन्धित) । फैसला र अन्तिम आदेशको ढाँचा । जिल्ला अदालत । इजलास । माननीय जिल्ला न्यायाधीश श्री । फैसला /आदेश । संवत् को मुद्दा नं. । मुद्दा:- । निवेदक /वादीको नाम, थर वतन विपक्षी /प्रतिवादीको नाम थर, वतन । निवेदक /वादीको साक्षी विपक्षी /प्रतिवादीको साक्षी । कागज कागज । अदालतबाट बुझेको । साक्षी । कागज । मुद्दाको संक्षिप्त तथ्य: । ठहर: । यस मुद्दामा मिसिल कागज अध्ययन गर्दा प्रमाण भएको हुनाले हुने ठहर्छ । तपसिल । १ । २ । न्यायाधीशको दस्तखत । इति संवत् साल महिना गते रोज शुभम् । अनुसूची -६ । (नियम ७३ सँग सम्बन्धित) । नक्कल लिन वा फोटो खिच्नको लागि दिने निवेदनको ढाँचा । श्री जिल्ला अदालतमा चढाइएको । नक्कलको निवेदन । संवत् सालको नं. । मुद्दा । निवेदक । पुनरावेदक/वादी/प्रतिवादी । विरूद्ध । विपक्षी । पुनरावेदक/वादी/प्रतिवादी । म निवेदक निम्न बमोजिमको लिखत/लिखतहरूको नक्कल अड्डाकै/आफ्नै तर्फबाट सारी लिन/फोटो खिच्न पाउँ भनी नियमबमोजिमको दस्तुर साथै राखी निवेदन गर्दछु । नक्कल लिन/फोटो खिच्न माग गरेको लिखत/लिखतहरू । यसमा लेखिएको बेहोरा ठीक छ झुट्टा ठहरे कानून बमोजिम सहुँला बुझाउँला । दस्तखत: । निवेदक । (अदालतको प्रयोजनको लागि) । निवेदन दर्ता नं. । निवेदन दस्तुर रु. । दर्ता मिति: । नक्कल दस्तुर प्रति पाना रसिद नं. रु का दरले पाना ..को जम्मा रु. । रसिद नं. । जम्मा दस्तुर रु. । फाँटवालाको दस्तखत: . । प्रमाणित गर्ने अधिकृत : । माग बमोजिमको नक्कल बुझी लिएँ । दस्तखत: । निवेदक । अनुसूची - ७ । (नियम ७३ सँग सम्बन्धित) । निरीक्षणको लागि दिने निवेदनको ढाँचा । जिल्ला अदालतमा चढाएको निरीक्षणको निवेदनपत्र । दर्ता मिति:- । निम्नलिखित चलिरहेको / छिनिएको मुद्दाको मिसिल कागजको साधारण / तत्काल निरीक्षण गर्न पाउँ निवेदनबाट लाग्ने दस्तुर रु. यसै निवेदनसाथ दाखिल गरेको छु । मुद्दाको किसिम नम्बर साल निरीक्षण गर्न चाहेको कागजपत्रको विवरण निवेदक मुद्दामा पक्ष वा वारिस नभए निरीक्षण गर्न चाहेको कारण जुन व्यक्तिले निरीक्षण गर्ने हो, त्यसको नाम र ठेगाना । निवेदक:- । निजको सही:- । ठेगाना:- । अदालतको प्रयोगको लागि ।
जिल्ला अदालत नियमावली २०७५ (District Court Regulation, 2018)

मुद्दाको किसिम नम्बर साल निरीक्षण गर्न चाहेको कागजपत्रको विवरण निवेदक मुद्दामा पक्ष वा वारिस नभए निरीक्षण गर्न चाहेको कारण जुन व्यक्तिले निरीक्षण गर्ने हो, त्यसको नाम र ठेगाना । निवेदक:- । निजको सही:- । ठेगाना:- । अदालतको प्रयोगको लागि । १. निरीक्षण गराउने कर्मचारीले मिसिल मागेको मिति र समय । २. निरीक्षण गराउने कर्मचारीले मिसिल पाएको मिति र समय । ३. निरीक्षण गराउने कर्मचारीले मिसिल सम्बन्धित फाँटमा बुझाएको मिति र समय । इति संवत् साल महिना गते रोज शुभम् । अनुसूची - ८ । (नियम ७९ सँग सम्बन्धित) । निरीक्षण दर्ता किताबको ढाँचा । जिल्ला अदालत । संवत् सालको निरीक्षण दर्ता किताब । सि.नं. निरीक्षण निवेदनपत्रको सिलसिला नम्बर आदेश मिति आदेश दिने पदाधिकारी निरीक्षण गर्ने आदेश भएको व्यक्तिको नाम र ठेगाना जुन मुद्दाका मिसिल कागजताका निरीक्षण गर्ने आदेश भएको त्यस मुद्दा साल.किसिम नम्बर निरीक्षण गर्नेले केही कुरा टिपेको भए कुन कागजपत्रबाट टिपेको हो? निरीक्षण गर्दा कति समयलाग्यो ? निरीक्षण गराउने कर्मचारीको सही निरीक्षण गर्ने व्यक्तिको सही । अनुसूची - ९ । (नियम १०६ सँग सम्बन्धित) । निवेदनपत्रको ढाँचा । जिल्ला अदालतमा चढाएको । निवेदनपत्र । विषय । मुद्दा न: । निवेदक । विरूद्ध । विपक्षी । म / हामी निम्न लिखित निवेदन गर्छु / गर्छौं:- । १. । २. । तसर्थ यो विषयमा फलाना कानूनबमोजिम यो यस्तो गरिपाउँ वा यो यस्तो कुराका यो यसलाई आदेश गरिपाउँ । यस निवेदनपत्रको व्यहोरा ठीक साँचो छ, झुट्टा व्यहोरा लेखेको ठहरे कानूनबमोजिम सजाय सहुँला बुझाउँला । निवेदक । (एकभन्दा बढी निवेदक भएमा १, २, ३ नम्बर दिई सबैको पूरा नाम, थर, वतन, उमेर लेखी त्यसमा लेखपढ गर्न जान्नेले हस्ताक्षरको सही र अरूले ल्याप्चे सही गर्नुपर्नेछ । ) । इति संवत् साल महिना गते रोज शुभम् ।
जीवनाशक विषादी व्यवस्थापन नियमावली २०८१ (Pesticide Management Regulation, 2024)

जीवनाशक विषादी व्यवस्थापन नियमावली, २०८१ । नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित मिति । २०८१ । ०३ । २४ । जीवनाशक विषादी व्यवस्थापन ऐन, २०७६ को दफा ४४ ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी नेपाल सरकारले देहायका नियमहरू बनाएको छ । १. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: (१) यी नियमहरूको नाम “जीवनाशक विषादी व्यवस्थापन नियमावली, २०८१” रहेको छ । (२) यो नियमावली तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछ । २. परिभाषा: विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस नियमावलीमा,- । (क) “इजाजतपत्र” भन्नाले पञ्जीकरण वा पुनः पञ्जीकरण गरिएका जीवनाशक विषादीको उत्पादन, संश्लेषण, निकासी, पैठारी, ओसारपसार, प्याकिङ्ग वा पुनःप्याकिङ्ग गर्न नियम ११ को उपनियम (३) बमोजिम दिएको इजाजतपत्र सम्झनु पर्छ । (ख) “ऐन” भन्नाले जीवनाशक विषादी व्यवस्थापन ऐन, २०७६ सम्झनु पर्छ । (ग) “कन्टेनर” भन्नाले जीवनाशक विषादीको गुणस्तरमा ह्रास आउन नदिन र त्यस्तो विषादीलाई सुरक्षित रूपले राख्न, छोप्न, बन्द गर्न वा प्याक गर्न प्रयोग गरिने भाँडो, बट्टा, डिब्बा, बाकस, झोला वा पोका सम्झनु पर्छ । (घ) “जीवनाशक विषादीको विसर्जन” भन्नाले म्याद नाघी वा अन्य कारणले प्रयोग गर्न नमिल्ने जीवनाशक विषादी र त्यस्तो जीवनाशक विषादीका कारणले विषाक्त पदार्थको व्यवस्थापन गर्ने कार्य सम्झनु पर्छ । (ङ) “जैविक विषादी” भन्नाले बोट बिरुवा, पशुपन्छी र सूक्ष्मजीव लगायतका प्राकृतिक स्रोतबाट तयार गरिएको जीवनाशक विषादी सम्झनु पर्छ । (च) “प्याकिङ्ग वा पुनः प्याकिङ्ग” भन्नाले जीवनाशक विषादीको गुणस्तर बिग्रन नदिई सुरक्षित तवरले स्वीकृत कन्टेनरमा राख्ने कार्य सम्झनु पर्छ र सो शब्दले प्याकिङ्ग भई आएको जीवनाशक विषादी उपयुक्त मात्रामा स्वीकृत कन्टेनरमा गुणस्तर बिग्रन नदिई सुरक्षित तवरले पुनः राख्ने कार्य वा पुनः प्याकिङ्ग गर्ने कार्यलाई समेत जनाउँछ । (छ) “सूचकपत्र” भन्नाले जीवनाशक विषादीको कन्टेनरको बाहिरी भागमा लेखिएको, छापिएको वा रेखाङ्कन गरिएको जीवनाशक विषादी सम्बन्धी जानकारी सम्झनु पर्छ । ३. पञ्जीकरणका लागि निवेदन दिनु पर्ने: (१) ऐनको दफा ३ को उपदफा (१) बमोजिम जीवनाशक विषादी तथा त्यस्तो जीवनाशक विषादीको सक्रिय तत्व समेतको पञ्जीकरण गराउन चाहने व्यक्ति, संस्था वा निकायले देहायका कागजात तथा विवरण संलग्न गरी सम्बन्धित प्रदेशको कृषि सम्बन्धी विषय हेर्ने मन्त्रालयमार्फत वा सिधै केन्द्रमा अनुसूची-१ बमोजिमको ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ:- । (क) प्रचलित कानून बमोजिम व्यवसाय दर्ता भएको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि वा निकाय भएमा त्यस्तो निकायको आधिकारिक पत्र, । (ख) जीवनाशक विषादीको कारोबार खुलेको स्थायी लेखा नम्बर, । (ग) जीवनाशक विषादी उत्पादन र संश्लेषण गर्ने भएमा उत्पादन वा संश्लेषण गरिने कच्चा पदार्थको स्रोत खुल्ने कागजात, । (घ) जीवनाशक विषादी उत्पादन, संश्लेषण, प्याकिङ्ग वा पुनः प्याकिङ्ग गर्ने भएमा सोको लागि चाहिने मेसिनरी तथा औजार, दक्ष जनशक्ति, उत्पादन क्षमता तथा वार्षिक उत्पादन योजना, उत्पादन गरिएको जीवनाशक विषादी भण्डारण गर्ने व्यवस्था तथा दुर्घटना हुन नदिन अवलम्बन गरिएका सुरक्षात्मक उपायहरू समेतका उद्योगको विस्तृत जानकारी दिने आवश्यक विवरण तथा कागजात, ।
जीवनाशक विषादी व्यवस्थापन नियमावली २०८१ (Pesticide Management Regulation, 2024)

(ङ) जीवनाशक विषादी पैठारी गर्ने भएमा पैठारी गर्न चाहेको जीवनाशक विषादी उत्पादन भएको देशमा पञ्जीकरण गरिएको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, । (च) जीवनाशक विषादीको नेपालमै उत्पादन र संश्लेषण, प्याकिङ्ग वा पुनः प्याकिङ्ग गर्ने भएमा सो सम्बन्धी सूचकपत्र र पैठारी गर्ने भएमा सम्बन्धित देशको कानून बमोजिम अधिकार प्राप्त निकायबाट स्वीकृत सूचकपत्र, । (छ) जीवनाशक विषादीको बिक्री वितरण गर्दा प्रयोग गरिने सूचकपत्र तीन प्रति र कन्टेनर एक थान, । (ज) जीवनाशक विषादीको पैठारी गर्ने भएमा उत्पादकले बिक्री वितरण गर्न दिएको आधिकारिक वितरक पत्र, । (झ) जीवनाशक विषादी प्रयोग विधि खुलेको कागजात, । (ञ) जीवनाशक विषादीको विषाक्तपना सम्बन्धी विवरण, । (ट) जीवनाशक विषादीको प्रभावकारिता सम्बन्धी विवरण, । (ठ) जीवनाशक विषादीको अवशेष विश्लेषण गरिएको कागजात, । (ड) प्रयोगकर्ताको लागि नेपाली भाषामा लेखिएको विवरण । (२) उपनियम (१) बमोजिमको निवेदन प्रदेशको कृषि सम्बन्धी विषय हेर्ने मन्त्रालयमा प्राप्त भएमा सो मन्त्रालयले निवेदनसाथ संलग्न गर्नुपर्ने विवरण तथा कागजात संलग्न भए नभएको जाँच गरी संलग्न नभएमा त्यस्तो कागजात समेत निवेदकसँग माग गरी निवेदकले सम्पूर्ण कागजात तथा विवरण पेस गरेको वा निवेदन दिएको मितिले सात दिनभित्र निवेदन र कागजात तथा विवरण केन्द्रमा पठाउनु पर्नेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिमको निवेदन नेपाल राष्ट्रिय एकद्वार प्रणालीको अनलाइनबाट समेत दिन सकिनेछ । (४) उपनियम (३) बमोजिम निवेदन दिएकोमा जीवनाशक विषादीको सूचकपत्र, कन्टेनर र प्रयोग विधि खुलेको कागजात तथा विवरणको सक्कल प्रति केन्द्रमा पठाउनु पर्नेछ । (५) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि पञ्जीकृत जीवनाशक विषादी प्रभावकारी नभएमा तत्काल महामारीको रूपमा फैलिएको वा फैलिन सक्ने मनासिब आधार भएको हानिकारक जीव तथा वनस्पति नियन्त्रणका लागि आवश्यक पर्ने जीवनाशक विषादी तत्काल पैठारी गर्नुपर्ने अवस्थामा मन्त्रालयले तोकेको कुनै संस्था वा निकायले समितिको सिफारिसमा जीवनाशक विषादी पञ्जीकरण गराउँदा उपनियम (१) बमोजिम पेस गर्नुपर्ने कुनै कागजात तथा विवरण पेस गर्नु नपर्ने गरी केन्द्रले छुट दिन सक्नेछ । ४. सर्त पूरा गर्नु पर्ने: जीवनाशक विषादीको पञ्जीकरण गराउन चाहने व्यक्ति, संस्था वा निकायले देहायका सर्त पूरा गर्नु पर्नेछ:- । (क) सम्बन्धित पैठारीकर्ताले जीवनाशक विषादी पैठारी गर्दा जीवनाशक विषादीको कुल प्रयोग अवधिको कम्तीमा पचहत्तर प्रतिशत उपयोग अवधि बाँकी भएको जीवनाशक विषादी पैठारी गर्नुपर्ने, । (ख) केन्द्रको पूर्वस्वीकृति बिना जीवनाशक विषादीको कन्टेनर, सूचकपत्र वा विवरण वा स्वरूप परिवर्तन, थपघट वा फेरबदल गर्न नहुने, । (ग) ऐन तथा यस नियमावलीको अधीनमा रही जीवनाशक विषादीको उत्पादन, संश्लेषण, प्याकिङ्ग वा पुनः प्याकिङ्ग, भण्डारण, ओसारपसार, प्रयोग र बिक्री वितरण गर्नुपर्ने, । (घ) प्रतिबन्धित तथा म्याद समाप्त भएका जीवनाशक विषादीको व्यवस्थापन समितिले तोकेको मापदण्ड अनुरूप गर्नुपर्ने, । (ङ) जीवनाशक विषादी बिक्री वितरण गर्दा नेपाली भाषामा लेखिएको विवरण संलग्न हुनु पर्ने, ।
जीवनाशक विषादी व्यवस्थापन नियमावली २०८१ (Pesticide Management Regulation, 2024)

(घ) प्रतिबन्धित तथा म्याद समाप्त भएका जीवनाशक विषादीको व्यवस्थापन समितिले तोकेको मापदण्ड अनुरूप गर्नुपर्ने, । (ङ) जीवनाशक विषादी बिक्री वितरण गर्दा नेपाली भाषामा लेखिएको विवरण संलग्न हुनु पर्ने, । (च) जीवनाशक विषादी उत्पादन र संश्लेषण, प्याकिङ्ग वा पुनः प्याकिङ्ग गर्ने वा निकासी पैठारी गर्ने व्यक्ति, संस्था वा निकायले कम्तीमा कक्षा दशको अन्तिम परीक्षा (एस.ई.ई.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरेको शैक्षिक योग्यताको प्रमाणपत्र प्राप्त गरेको र यस नियमावली बमोजिम तालिम प्राप्त गरेको जनशक्तिलाईमात्र काममा लगाउने व्यवस्था गर्नु पर्ने, । (छ) जीवनाशक विषादीको घातकको अवस्था जनाउनको लागि सूचकपत्र राख्दा अत्यन्तै घातक भएमा रातो, ज्यादै घातक भएमा पहेँलो, मध्यम घातक भएमा नीलो र सामान्य घातक भएमा हरियो रङ्गको प्रयोग गर्नु पर्ने, । ५. जीवनाशक विषादीको पञ्जीकरण: (१) नियम ३ बमोजिम प्राप्त निवेदन र सो साथ संलग्न कागजात तथा विवरणको सम्बन्धमा केन्द्रले ऐनको दफा ३ को उपदफा (३) बमोजिम आवश्यक छानबिन गर्दा निवेदकले नियम ४ बमोजिमका सर्त पूरा गरेको र ऐन तथा यस नियमावली बमोजिम जीवनाशक विषादी पञ्जीकरण गर्न उपयुक्त देखिएमा निवेदन प्राप्त भएको मितिले साठी दिनभित्र त्यस्तो जीवनाशक विषादीको पञ्जीकरण गरी अनुसूची-२ बमोजिमको ढाँचामा अभिलेख राख्नु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम केन्द्रले जीवनाशक विषादीको पञ्जीकरण गर्दा अनुसूची-३ बमोजिमको शुल्क लिई निवेदकलाई अनुसूची-४ बमोजिमको ढाँचामा पञ्जीकरण प्रमाणपत्र दिनु पर्नेछ । (३) उपनियम (१) र (२) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि केन्द्रले देहायको कुनै अवस्थामा जीवनाशक विषादीको पञ्जीकरण गर्न इन्कार गर्न सक्नेछ:- । (क) पञ्जीकरण गराउन चाहेको जीवनाशक विषादी समितिले निर्धारण गरेको गुणस्तर अनुरूप नपाइएमा, । (ख) पञ्जीकरण गराउन चाहेको जीवनाशक विषादीको उपयोगिता र आवश्यकता प्रमाणित हुन नसकेमा, । (ग) पञ्जीकरण गराउनको लागि झुट्टा वा अपुष्ट कागजात तथा विवरण पेस गरिएको देखिएमा, । (घ) पञ्जीकरण गराउन चाहेको जीवनाशक विषादीको उपयोगले मानिस, पशुपन्छी, जीवजन्तुको स्वास्थ्य तथा वातावरणमा प्रतिकूल असर पर्ने देखिएमा, । (ङ) नेपाल पक्ष राष्ट्र भएका अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि सम्झौता अनुरूप त्यस्तो जीवनाशक विषादी पञ्जीकरण योग्य नभएमा, । (च) नियम ४ बमोजिमका सर्त पूरा गरेको नपाइएमा । (४) उपनियम (३) बमोजिमको अवस्थामा पञ्जीकरणका लागि निवेदन प्राप्त भएको मितिले साठी दिनभित्र निर्णय गरी पञ्जीकरण गराउन नसकिने कारण सहितको जानकारी निवेदकलाई दिनु पर्नेछ । (५) उपनियम (४) बमोजिमको निर्णयमा चित्त नबुझ्ने निवेदकले निर्णयको जानकारी प्राप्त भएको मितिले तीस दिनभित्र समिति समक्ष पुनरावेदन दिन सक्नेछ । (६) उपनियम (५) बमोजिम परेको पुनरावेदन उपर समितिले गरेको निर्णय अन्तिम हुनेछ । ६. पूर्वस्वीकृति दिन सकिने: (१) कसैले जीवनाशक विषादीको अनुसन्धान गर्न चाहेमा अनुसन्धान गर्ने निकायको सिफारिससहित अनुसन्धानको विषय, उद्देश्य र पैठारी गर्नु पर्ने जीवनाशक विषादीको परिमाण खुलाई पूर्वस्वीकृतिको लागि केन्द्रमा निवेदन दिनु पर्नेछ ।
जीवनाशक विषादी व्यवस्थापन नियमावली २०८१ (Pesticide Management Regulation, 2024)

६. पूर्वस्वीकृति दिन सकिने: (१) कसैले जीवनाशक विषादीको अनुसन्धान गर्न चाहेमा अनुसन्धान गर्ने निकायको सिफारिससहित अनुसन्धानको विषय, उद्देश्य र पैठारी गर्नु पर्ने जीवनाशक विषादीको परिमाण खुलाई पूर्वस्वीकृतिको लागि केन्द्रमा निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको निवेदन उपर आवश्यक जाँचबुझ गर्दा अनुसन्धानको लागि जीवनाशक विषादी पैठारी गर्न दिन उपयुक्त देखेमा केन्द्रले त्यस्तो जीवनाशक विषादीको मात्रा तोकी ऐनको दफा ४ को उपदफा (२) बमोजिम पैठारीका लागि पूर्वस्वीकृति दिन सक्नेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम पूर्वस्वीकृति प्राप्त अनुसन्धानकर्ताले जीवनाशक विषादीको अनुसन्धान गरेको प्रतिवेदन केन्द्र समक्ष पठाउनु पर्नेछ । (४) जीवनाशक विषादीको अनुसन्धानकर्ताको प्रतिवेदन, अनुसन्धानको नतिजा र विकसित प्रविधिको गोपनीयता कायम गर्न सम्बन्धित अनुसन्धानकर्ताको अनुरोधमा अनुसन्धानको परिणाम सम्बन्धी सूचना गोप्य राखिनेछ । ७. पञ्जीकरण निलम्बन गर्न सक्ने: (१) ऐनको दफा ५ को उपदफा (१) को खण्ड (ग), (ङ) वा (च) को अवस्था भएमा वा ऐनको दफा ३५ बमोजिम क्षतिपूर्ति दिनुपर्ने अवस्थामा क्षतिपूर्ति नदिएमा केन्द्रले जीवनाशक विषादीको पञ्जीकरण निलम्बन गर्न सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम जीवनाशक विषादीको पञ्जीकरण निलम्बन गर्नु अघि केन्द्रले जीवनाशक विषादीको पञ्जीकरण निलम्बन गर्नु पर्ने कारण खुलाई पञ्जीकरण निलम्बन गर्नु नपर्ने कुनै आधार र प्रमाण भएमा सो समेत संलग्न गरी सफाइ पेस गर्नको लागि बढीमा पन्ध्र दिनको अवधि दिई त्यस्तो जीवनाशक विषादी पञ्जीकरण गराउने व्यक्ति, संस्था वा निकायलाई लिखित सूचना दिनु पर्नेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम दिइएको समयावधिभित्र सफाइ पेस नगरेमा वा पेस गरेको सफाइको व्यहोरा सन्तोषजनक नभएमा सम्बन्धित व्यक्ति, संस्था वा निकायले सुधार गर्नुपर्ने विषय, पालना गर्नुपर्ने सर्त वा मापदण्ड उल्लेख गरी त्यसको पालना गर्न निर्देशन दिई केन्द्रले उपनियम (१) बमोजिम जीवनाशक विषादीको पञ्जीकरण निलम्बन गर्नेछ । यसरी निलम्बन गरेको निर्णय केन्द्रको वेबसाइटमा राख्नु पर्नेछ । (४) उपनियम (३) बमोजिम जीवनाशक विषादीको पञ्जीकरण निलम्बन गरेको जानकारी सम्बन्धित व्यक्ति, संस्था वा निकाय र समितिलाई निर्णय भएको दिन वा सोको भोलिपल्टसम्म पठाउनु पर्नेछ । (५) उपनियम (३) बमोजिम पञ्जीकरण निलम्बन भएकोमा सो अवधिभर जीवनाशक विषादीको कारोबार गर्न पाइने छैन । (६) उपनियम (३) बमोजिम केन्द्रले सुधार गर्नुपर्ने भनी उल्लेख गरेको विषयमा निलम्बनको जानकारी पाएको मितिले तीन महिनाभित्र सुधार गरी वा पालना गर्नुपर्ने सर्त वा मापदण्ड पालना हुने व्यवस्था गरी सम्बन्धित व्यक्ति, संस्था वा निकायले पञ्जीकरण निलम्बन भएको जीवनाशक विषादीको निलम्बन फुकुवा गर्न केन्द्रमा निवेदन दिनु पर्नेछ । (७) उपनियम (६) बमोजिम प्राप्त निवेदन उपर केन्द्रले छानबिन गर्दा निवेदकले ऐन तथा यस नियमावली बमोजिमको सर्त तथा मापदण्ड पूरा गरेको र केन्द्रबाट सुधार गर्न निर्देशन दिइएको विषयमा सुधार गरेको पाइएमा पञ्जीकरण निलम्बन फुकुवा गरिदिन सक्नेछ । ८. पञ्जीकरण खारेज गर्न सक्ने: (१) केन्द्रले देहायको अवस्थामा कुनै जीवनाशक विषादीको पञ्जीकरण खारेज गर्न सक्नेछ:- ।
जीवनाशक विषादी व्यवस्थापन नियमावली २०८१ (Pesticide Management Regulation, 2024)

८. पञ्जीकरण खारेज गर्न सक्ने: (१) केन्द्रले देहायको अवस्थामा कुनै जीवनाशक विषादीको पञ्जीकरण खारेज गर्न सक्नेछ:- । (क) ऐनको दफा ५ को उपदफा (१) को खण्ड (क), (ख) वा (घ) को अवस्था भएमा, । (ख) ऐनको दफा ५ को उपदफा (१) को खण्ड (ग), (ङ) र (च) विपरीतको काम समिति, केन्द्र वा विषादी निरीक्षकको लिखित चेतावनी पश्चात कार्य गरेको पाइएमा, । (ग) नियम ७ को उपनियम (६) बमोजिमको अवधिभित्र निलम्बन फुकुवाको लागि केन्द्रमा निवेदन नदिएमा । (२) उपनियम (१) बमोजिम जीवनाशक विषादीको पञ्जीकरण खारेज गर्नु अघि केन्द्रले त्यस्तो जीवनाशक विषादी पञ्जीकरण गराउने व्यक्ति, संस्था वा निकायलाई जीवनाशक विषादीको पञ्जीकरण खारेज गर्नु पर्ने कारण खुलाई पञ्जीकरण खारेज गर्नु नपर्ने कुनै आधार र प्रमाण भएमा सो समेत संलग्न गरी सफाइ पेस गर्नको लागि बढीमा पन्ध्र दिनको अवधि दिई सूचना दिनु पर्नेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम दिइएको समयावधिभित्र सफाइ पेस नगरेमा वा पेस गरेको सफाइको व्यहोरा सन्तोषजनक नभएमा केन्द्रले ऐनको दफा ५ बमोजिम जीवनाशक विषादीको पञ्जीकरण खारेज गर्ने निर्णय गर्न सक्नेछ । (४) उपनियम (३) बमोजिम कुनै जीवनाशक विषादीको पञ्जीकरण खारेज गरेकोमा सोको जानकारी सम्बन्धित व्यक्ति, संस्था वा निकाय र समितिलाई निर्णय भएको दिन वा त्यसको भोलिपल्टसम्म पठाउनु पर्नेछ र त्यस्तो निर्णय केन्द्रको वेबसाइटमा राख्नु पर्नेछ । (५) उपनियम (३) बमोजिम पञ्जीकरण खारेज गरिएका जीवनाशक विषादीको नाम केन्द्रले नेपाल राजपत्रमा प्रकाशन गर्नका लागि मन्त्रालयमा पठाउनु पर्नेछ र मन्त्रालयले सोको सूचना नेपाल राजपत्रमा प्रकाशन गर्नु पर्नेछ । ९. पुनः पञ्जीकरणको आधार: (१) ऐनको दफा ६ बमोजिम केन्द्र समक्ष पुनः पञ्जीकरणको लागि पेस हुन आएका निवेदन जाँचबुझ गर्दा देहायका आधार विद्यमान रहेमा केन्द्रले अनुसूची-३ बमोजिम लाग्ने शुल्क लिई जीवनाशक विषादीको पुनःपञ्जीकरण गर्न सक्नेछ:- । (क) नेपाल सरकार अन्तर्गतका अनुसन्धान गर्ने निकाय वा अध्ययन संस्थानबाट जीवनाशक विषादीको प्रभावकारिता अध्ययन प्रतिवेदनबाट जीवनाशक विषादीको पुनः पञ्जीकरण गर्न आवश्यक देखिएमा, वा । (ख) बालीनालीमा नयाँ रोग किराको प्रकोप भई अत्यधिक क्षति पुर्‍याएको अवस्थामा कुनै जीवनाशक विषादी तुलनात्मक रूपमा बढी प्रभावकारी र प्रयोजनयुक्त देखिएमा । (२) उपनियम (१) बमोजिम पुनः पञ्जीकरण भएको जीवनाशक विषादीको नाम मन्त्रालयले नेपाल राजपत्रमा प्रकाशन गर्नेछ । १०. पञ्जीकृत जीवनाशक विषादीको नवीकरण: (१) ऐनको दफा ७ को उपदफा (१) बमोजिम पञ्जीकृत जीवनाशक विषादीको नवीकरणका लागि सम्बन्धित व्यक्ति, संस्था वा निकायले देहायका कागजात संलग्न गरी सम्बन्धित प्रदेशको कृषि सम्बन्धी विषय हेर्ने मन्त्रालयमार्फत वा सिधै केन्द्रमा अनुसूची-५ बमोजिम ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ:- । (क) केन्द्रबाट जारी गरिएको सक्कल पञ्जीकरण प्रमाणपत्र, । (ख) जीवनाशक विषादीको पैठारी गर्ने भएमा उत्पादकले बिक्री वितरण गर्न दिएको आधिकारिक वितरक पत्र, । (ग) उत्पादन भएको देशमा पञ्जीकरण गरिएको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, । (घ) सम्बन्धित उत्पादकले जीवनाशक विषादीको सम्बन्धमा तयार गरेको सूचकपत्र, । (ङ) प्रयोगकर्ताको लागि नेपाली भाषामा प्रयोग विधि खुलेको कागजात, र ।
जीवनाशक विषादी व्यवस्थापन नियमावली २०८१ (Pesticide Management Regulation, 2024)

(ख) जीवनाशक विषादीको पैठारी गर्ने भएमा उत्पादकले बिक्री वितरण गर्न दिएको आधिकारिक वितरक पत्र, । (ग) उत्पादन भएको देशमा पञ्जीकरण गरिएको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, । (घ) सम्बन्धित उत्पादकले जीवनाशक विषादीको सम्बन्धमा तयार गरेको सूचकपत्र, । (ङ) प्रयोगकर्ताको लागि नेपाली भाषामा प्रयोग विधि खुलेको कागजात, र । (च) पञ्जीकृत जीवनाशक विषादीको व्यापारिक नाम, साधारण नाम, कन्टेनर र सूचकपत्रमा उल्लिखित विवरण पञ्जीकरण गर्दाका बखतभन्दा फरक भएमा सोको पुष्टि गर्ने प्रमाणित कागजात । (२) उपनियम (१) बमोजिम प्रदेशको कृषि सम्बन्धी विषय हेर्ने मन्त्रालयमा प्राप्त भएका निवेदन र संलग्न कागजात सो मन्त्रालयले त्यस्तो निवेदन प्राप्त भएको मितिले सात दिनभित्र केन्द्रमा पठाउनु पर्नेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिमको निवेदन नेपाल राष्ट्रिय एकद्वार प्रणालीको अनलाइनबाट समेत दिन सकिनेछ । (४) उपनियम (३) बमोजिम निवेदन दिएकोमा जीवनाशक विषादीको सूचकपत्र, कन्टेनर र प्रयोग विधि खुलेको कागजात तथा विवरणको सक्कल प्रति केन्द्रमा पठाउनु पर्नेछ । (५) उपनियम (१), (२) वा (३) बमोजिम प्राप्त निवेदन उपर केन्द्रले छानबिन गर्दा नवीकरण गर्न मनासिब देखिएमा अनुसूची-३ बमोजिमको शुल्क लिई ऐनको दफा ७ को उपदफा (२) बमोजिम पञ्जीकरण भएका जीवनाशक विषादीको नवीकरण गरिदिनु पर्नेछ । ११. इजाजतपत्र सम्बन्धी व्यवस्था: (१) देहायका व्यक्ति, संस्था वा निकायले पञ्जीकरण वा पुनः पञ्जीकरण गरिएका जीवनाशक विषादीको उत्पादन, संश्लेषण, निकासी, पैठारी, ओसारपसार, प्याकिङ्ग वा पुनः प्याकिङ्ग गर्न ऐनको दफा ८ को उपदफा (१) बमोजिम इजाजतपत्र लिनु पर्नेछ:- । (क) जीवनाशक विषादीको उत्पादन वा संश्लेषणका लागि कृषि, माइक्रोबायोलोजी, प्लान्ट प्याथोलोजी, इन्टोमोलोजी, व्याक्टेरियोलोजी, भाइरोलोजी, नेमाटोडोलोजी, टक्सिकोलोजी वा केमेस्ट्री विषयमा कम्तीमा स्नातक तह उत्तीर्ण गरेको व्यक्ति र संस्था वा निकायको हकमा उल्लिखित योग्यता भएको कम्तीमा एकजना जनशक्ति रहेको, । (ख) जीवनाशक विषादीको निकासी, पैठारी, ओसारपसार, प्याकिङ्ग वा पुनः प्याकिङ्गको इजाजतपत्रका लागि कम्तीमा कक्षा दशको अन्तिम परीक्षा (एस.ई.ई.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरेको व्यक्ति र संस्था वा निकायको हकमा उल्लिखित योग्यता भएको कम्तीमा एकजना जनशक्ति रहेको, । (ग) जीवनाशक विषादीको उत्पादन, संश्लेषण, निकासी, पैठारी, ओसारपसार, प्याकिङ्ग वा पुनः प्याकिङ्गमध्ये जुन प्रयोजनका लागि इजाजतपत्र लिन चाहेको हो सोको लागि केन्द्रले तोकेको अवधिको तालिम लिएको व्यक्ति र संस्था वा निकायको हकमा उल्लिखित तालिम लिएको कम्तीमा एक जना जनशक्ति रहेको । (२) ऐनको दफा ८ को उपदफा (१) बमोजिम पञ्जीकरण वा पुनः पञ्जीकरण गरिएका जीवनाशक विषादीको उत्पादन, संश्लेषण, निकासी, पैठारी, ओसारपसार, प्याकिङ्ग वा पुनः प्याकिङ्ग गर्न इजाजतपत्र लिन चाहने उपनियम (१) बमोजिम योग्यता भएको व्यक्ति, संस्था वा निकायले देहायका विवरण तथा कागजात संलग्न गरी अनुसूची-६ बमोजिमको ढाँचामा केन्द्रमा निवेदन दिनु पर्नेछ:- । (क) काम गर्न दक्ष जनशक्ति रहेको प्रमाण, । (ख) व्यावसायिक फर्म वा कम्पनी दर्ता प्रमाणपत्र, । (ग) जीवनाशक विषादीको कारोबार खुलेको स्थायी लेखा नम्बर, । (घ) नेपाली नागरिकता प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, ।
जीवनाशक विषादी व्यवस्थापन नियमावली २०८१ (Pesticide Management Regulation, 2024)

(क) काम गर्न दक्ष जनशक्ति रहेको प्रमाण, । (ख) व्यावसायिक फर्म वा कम्पनी दर्ता प्रमाणपत्र, । (ग) जीवनाशक विषादीको कारोबार खुलेको स्थायी लेखा नम्बर, । (घ) नेपाली नागरिकता प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, । (ङ) संस्था वा निकायको हकमा त्यस्तो निकायको आधिकारिक पत्र, । (च) अनुसूची-७ बमोजिमको स्वघोषणा, । (छ) अघिल्लो आर्थिक वर्षको कर चुक्ता प्रमाणपत्र । (३) उपनियम (२) बमोजिम प्राप्त निवेदन उपर केन्द्रले जाँचबुझ गर्दा निवेदकलाई इजाजतपत्र दिन उपयुक्त देखिएमा अनुसूची-३ बमोजिमको दस्तुर लिई निवेदन प्राप्त भएको मितिले पन्ध्र दिनभित्र आवश्यकता अनुसार सर्त तोकी अनुसूची-८ बमोजिमको ढाँचामा इजाजतपत्र दिनु पर्नेछ । १२. अभिमुखीकरण कार्यक्रम वा तालिम: (१) नियम ११ को उपनियम (२) बमोजिम इजाजतपत्रका लागि निवेदन दिने व्यक्ति, संस्था वा निकायलाई इजाजतपत्र प्रदान गर्नुअघि केन्द्रले देहायका विषयमा अभिमुखीकरण कार्यक्रम वा तालिमको सञ्चालन गरी जीवनाशक विषादी सम्बन्धी प्राविधिक जानकारी दिनु पर्नेछ:- । (क) जीवनाशक विषादीको सुरक्षित प्रयोग र सुरक्षात्मक उपाय, । (ख) जीवनाशक विषादीको उत्पादन, संश्लेषण, निकासी, पैठारी, ओसारपसार, प्याकिङ्ग वा पुनः प्याकिङ्ग, भण्डारण र बिक्री वितरण गर्दा अवलम्बन गर्नुपर्ने सुरक्षात्मक उपाय, । (ग) ऐन तथा यस नियमावली र ऐन बमोजिम जारी भएका निर्देशिका, कार्यविधि तथा मापदण्डको व्यवस्था र तिनको पालनाको विषय, । (घ) म्याद नाघेका, प्रतिबन्धित र प्रयोग गर्न अयोग्य जीवनाशक विषादीको व्यवस्थापन गर्ने तरिका र ध्यान दिनु पर्ने विषय, । (ङ) जीवनाशक विषादीको प्रकार तथा त्यसको सङ्केतको विषय, । (च) जीवनाशक विषादीका विकल्पहरू, घरेलु विषादी, वनस्पतिजन्य र जैविक विषादीको प्रयोगको महत्व तथा प्रोत्साहनका विषय, । (छ) जीवनाशक विषादी दुरुपयोग हुने अवस्था, त्यसको रोकथाम तथा जीवनाशक विषादीको प्रयोग पश्चात पर्खनु पर्ने न्यूनतम समय अवधि, । (ज) जीवनाशक विषादीजन्य दुर्घटनाबाट बच्ने उपायहरू, जीवनाशक विषादीजन्य विष लागेको लक्षण र त्यसको प्राथमिक उपचार, । (झ) जीवनाशक विषादीको कारोबार सम्बन्धी अभिलेख राख्ने तरिका । (२) उपनियम (१) बमोजिमको प्राविधिक जानकारीको अतिरिक्त केन्द्रले जीवनाशक विषादीको उत्पादन, संश्लेषण, निकासी, पैठारी, ओसारपसार, प्याकिङ्ग वा पुनः प्याकिङ्ग, भण्डारण र बिक्री वितरणमा संलग्न व्यक्तिलाई आवश्यक तालिम प्रदान गर्न वा गराउन सक्नेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिमको तालिमको विषयवस्तु वा पाठ्यक्रम केन्द्रले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ । १३. इजाजतपत्रको नवीकरण: (१) ऐनको दफा ८ को उपदफा (४) बमोजिम इजाजतपत्र नवीकरणका लागि देहायका कागजात संलग्न गरी अनुसूची-३ बमोजिमको नवीकरण दस्तुर सहित इजाजतपत्र प्राप्त व्यक्ति, संस्था वा निकायले केन्द्र समक्ष अनुसूची-९ बमोजिमको ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ:- । (क) इजाजतपत्रको सक्कल प्रति, । (ख) कारोबारको वार्षिक परिमाण र मूल्य विवरण, । (ग) जीवनाशक विषादी पञ्जीकरण प्रमाणपत्र भए सोको प्रमाण, । (घ) अघिल्लो आर्थिक वर्षको लेखा परीक्षण प्रतिवेदन र कर चुक्ता प्रमाणपत्र, र । (ङ) पुनर्ताजगी तालिम लिएको प्रमाणपत्र । (२) उपनियम (१) बमोजिम प्राप्त निवेदन उपर आवश्यक जाँचबुझ गरी केन्द्रले ऐनको दफा ८ को उपदफा (६) बमोजिम तीन वर्षका लागि इजाजतपत्रको नवीकरण गरिदिन सक्नेछ ।