chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
बाल अदालत नियमावली २०८१ (Children's Court Regulation, 2024)

अनुसूची-११ । (नियम ४७ को उपनियम (२) सँग सम्बन्धित) । प्राथमिकता प्राप्त मुद्दा । (क) कसूर ठहर भई सजाय निर्धारणको लागि पेस भएको मुद्दा, । (ख) बालबालिका पक्ष भएको मुद्दा, । (ग) हेदाहेर्दैको मुद्दा, । (घ) आदेश बमोजिम सुनुवाइको लागि मिति तोकिएको मुद्दा, । (ङ) बाल सुधार गृहमा पुर्पक्षको क्रममा रहेका बालबालिकाको मुद्दा, । (च) अपाङ्गता भएका बालबालिका पक्ष रहेको मुद्दा, । (छ) शारीरिक अशक्तता भएका बालबालिका पक्ष रहेको मुद्दा, । (ज) मुद्दाको प्रकृतिबाट चाँडो किनारा हुन आवश्यक देखी इजलासबाट आदेश भएको मुद्दा । अनुसूची-१२ । (नियम ४८ सँग सम्बन्धित) । मिसिलको आन्तरिक निरीक्षण फाराम । श्री बाल अदालत । संवत् सालको द. नं. । निवेदक / वादी । विरुद्ध । प्रत्यर्थी/पुनरावेदक । मुद्दा : । क्र.सं. निरीक्षणकर्ताको नाम निरीक्षण गरेको मिति मिसिलमा त्रुटि भए नभएको संक्षिप्त व्यहोराको टिप्पणी दिइएको निर्देशन कैफियत । १. सुपरिवेक्षक । २. पुनरावलोकनकर्ता । ३. निरीक्षक । द्रष्टव्य-१ । (क) सुपरिवेक्षक भन्नाले शाखा प्रमुखलाई जनाउँछ । (ख) पुनरावलोकनकर्ता भन्नाले स्रेस्तेदार वा निजबाट तोकिएको कर्मचारीलाई जनाउँछ । (ग) निरीक्षक भन्नाले निरीक्षण गर्न खटिएको न्यायाधीशलाई जनाउँछ । द्रष्टव्य-२ । सुपरिवेक्षक, पुनरावलोकनकर्ता, निरीक्षकले सुपरिवेक्षण, पुनरावलोकन वा निरीक्षणको क्रममा ध्यान दिनु पर्ने मुख्य पक्षहरू: । (क) ऐन नियमले निर्दिष्ट गरेबमोजिम काम कारबाही समयमा सम्पन्न भएको छ, छैन । (ख) आदेशअनुसारको काम कारबाही समयमा भएको छ, छैन । (ग) म्याद तामेली वा म्याद तारिख मिलेको छ, छैन । (घ) अङ्ग पुगी सकेपछि मुद्दा पेसी चढाइएको छ, छैन । (ङ) मिसिलमा हुनु पर्ने कागजातहरू अद्यावधिक छ, छैन । (च) एउटै त्रुटि पटक पटक दोहोरिएको छ, छैन । (छ) अदालती शुल्क र अन्य कानून बमोजिम लाग्ने दस्तुर लिएको छ, छैन । अनुसूची-१३ । (नियम ५८ को उपनियम (६) सँग सम्बन्धित) । बाल अदालतले गर्ने फैसलाको ढाँचा । श्री बाल अदालत । इजलास । माननीय न्यायाधीश श्री । श्री । श्री । फैसला । संवत् को स.फौ.नं । दर्ता नं. : । दर्ता मिति : । निर्णय नं. : । मुद्दा : सम्बन्धी कसूरजन्य कार्य । वादीको नाम, थर र वतन : प्रतिवादीको नाम, थर र वतन : । ऐ.ऐ. को साक्षी : । प्रमाण कागज : । ऐ.ऐ. को साक्षी : । प्रमाण कागज : । अदालतबाट बुझेको । साक्षी : । प्रमाण कागज : । कानून व्यवसायी । वादीको तर्फबाट : । प्रतिवादीको तर्फबाट : । अवलम्बित नजिर : । न्याय प्रशासन ऐन, २०७३ को दफा ७, बालबालिका सम्बन्धी ऐन, २०७५ को दफा ३० र दफा ७५ बमोजिम यस इजलासमा पेश भएको प्रस्तुत मुद्दाको संक्षिप्त तथ्य एवं ठहर यस प्रकार छ :- । तथ्य खण्ड : । (१) जाहेरी वा प्रतिवेदन, घटनास्थल प्रकृति मुचुल्का, प्रतिवादीको बयान, उमेरको प्रमाण, अनुसन्धानका क्रममा बुझिएका वा सङ्कलन गरिएका सबुद दशी प्रमाण, घटना विवरण कागज, शारीरिक तथा मानसिक परीक्षण प्रतिवेदन, सामाजिक अध्ययन प्रतिवेदन, मनोवैज्ञानिक अध्ययन प्रतिवेदन एवं अन्य प्रमाण कागजहरुको क्रमबद्ध सार संक्षेप, । (२) अभियोग मागदाबीको संक्षिप्त विवरण, । (३) प्रतिवादीको इजलासमा भएको बयानको सारसंक्षेप, । (४) पुर्पक्षको आदेश, अभिभावक वा अन्य सामाजिक संस्थामा जिम्मा लगाएको वा बाल सुधार गृहमा राख्न पठाएकोमा प्रोवेशन अधिकारीले दिएको प्रगति विवरण प्रतिवेदन, । (५) सम्बन्धित पक्षका साक्षी एवं विशेषज्ञको बकपत्र, । (६) समाजसेवीको राय, । (७) बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञको राय । ठहर खण्ड: ।
बाल अदालत नियमावली २०८१ (Children's Court Regulation, 2024)

(४) पुर्पक्षको आदेश, अभिभावक वा अन्य सामाजिक संस्थामा जिम्मा लगाएको वा बाल सुधार गृहमा राख्न पठाएकोमा प्रोवेशन अधिकारीले दिएको प्रगति विवरण प्रतिवेदन, । (५) सम्बन्धित पक्षका साक्षी एवं विशेषज्ञको बकपत्र, । (६) समाजसेवीको राय, । (७) बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञको राय । ठहर खण्ड: । (८) सम्बन्धित पक्षको कानून व्यवसायीको परिचय र बहस जिकिर, । (९) बालबालिकाले इजलाससमक्ष व्यक्त गरेको कुरा, । (१०) पीडितले इजलास समक्ष व्यक्त गरेको कुरा, । (११) ठहर गर्नु पर्ने विषय, । (१२) अभियोग दाबी, प्रतिवादीको बयान, दुवै पक्षको साक्षीको बकपत्रलगायतका तथ्य सबुद प्रमाणहरूको मूल्याङ्कन, । (१३) समाजसेवी, बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञको रायको विश्लेषण, । (१४) आरोप प्रमाणित हुने वा नहुने आधार कारण, । (१५) ठहर गर्दा लिइएका तथ्यगत एवं कानूनी आधार र कारण । सजाय निर्धारण । (सजाय निर्धारण सम्बन्धी सामान्य मार्गदर्शन बमोजिम निर्धारण गर्ने) । (१६) सजाय पूर्वको प्रतिवेदन, । (१७) सजाय निर्धारणका आधार, कारण र सोको प्रक्रिया, । (१८) सजाय तथा क्षतिपूर्ति निर्धारण (झुट्टा बकपत्र गर्नेलाई समेत), । (१९) सुधार एवं पुनर्स्थापनाका बैकल्पिक उपाय सम्बन्धी आदेश, । (२०) अन्य विशेष केही भए सो कुरा । तपसिल खण्ड । (१) माथि ठहर खण्डमा लेखिए बमोजिम यस्तो ठहर भएकोले यसो गर्नु, । (२) म्यादभित्र पुनरावेदन गर्नु, । (३) मिसिल अभिलेख शाखामा बुझाई दिनु । दस्तखत । दस्तखत । दस्तखत । न्यायाधीश । फैसला तयार गर्न सहयोग गर्ने कर्मचारीको :- । नाम, थर : । दर्जा : । इति संवत् साल महिना गते रोज शुभम् । अड्डाको छाप । प्रमाणीकरण मिति : । अनुसूची-१४ । (नियम ७० को उपनियम (१) सँग सम्बन्धित) । नक्कल लिन वा फोटो खिच्नको लागि दिने निवेदनको ढाँचा । श्री बाल अदालत मा चढाएको । नक्कलको निवेदन । संवत् सालको नं. । मुद्दा । निवेदक । पुनरावेदक/वादी/प्रतिवादी । विरुद्ध । विपक्षी । पुनरावेदक/वादी/प्रतिवादी । म निवेदक निम्न बमोजिमको लिखत/लिखतहरूको नक्कल अड्डाकै/आफ्नै तर्फबाट सारी लिन/फोटो खिच्न पाउँ भनी नियम बमोजिमको दस्तुर साथै राखी निवेदन गर्दछु । नक्कल लिन/फोटो खिच्न माग गरेको लिखत/लिखतहरू । यसमा लेखिएको बेहोरा ठीक छ झुट्टा ठहरे कानून बमोजिम सहुँला बुझाउँला । दस्तखत: । निवेदक । (अदालतको प्रयोजनको लागि) । निवेदन दर्ता नं. । निवेदन दस्तुर रु. । दर्ता मिति: । नक्कल दस्तुर प्रति पाना रसिद नं. रु का दरले पाना ..को जम्मा रु । रसिद नं. । जम्मा दस्तुर रु. । फाँटवालाको दस्तखत: . । प्रमाणित गर्ने अधिकृत : । माग बमोजिमको नक्कल बुझी लिएँ । निवेदक । दस्तखत: । अनुसूची-१५ । (नियम ७४ सँग सम्बन्धित) । निरीक्षणको लागि दिने निवेदनको ढाँचा । श्री बाल अदालत मा चढाएको । निरीक्षणको निवेदनपत्र । दर्ता मिति:- । निम्न लिखित चलिरहेको/छिनिएको मुद्दाको मिसिल कागजको साधारण/तत्काल निरीक्षण गर्नपाउँ । निवेदन बापत लाग्ने दस्तुर रु. यस निवेदन साथ दाखिल गरेको छु । मुद्दाको किसिम नम्बर साल निरीक्षण गर्न चाहेको कागज पत्रको विवरण निवेदक मुद्दामा पक्ष वा वारिस नभए निरीक्षण गर्न चाहेको कारण जुन व्यक्तिले निरीक्षण गर्ने हो त्यसको नाम र ठेगाना । निवेदक:- । निजको सही:- । ठेगाना:- । अदालतको प्रयोगको लागि । १. निरीक्षण गराउने कर्मचारीले मिसिल मागेको मिति र समय । २. निरीक्षण गराउने कर्मचारीले मिसिल पाएको मिति र समय । ३. निरीक्षण गराउने कर्मचारीले मिसिल सम्बन्धित फाँटमा बुझाएको मिति र समय । इति संवत् साल महिना गते रोज शुभम् । अनुसूची-१६ ।
बाल अदालत नियमावली २०८१ (Children's Court Regulation, 2024)

निवेदक:- । निजको सही:- । ठेगाना:- । अदालतको प्रयोगको लागि । १. निरीक्षण गराउने कर्मचारीले मिसिल मागेको मिति र समय । २. निरीक्षण गराउने कर्मचारीले मिसिल पाएको मिति र समय । ३. निरीक्षण गराउने कर्मचारीले मिसिल सम्बन्धित फाँटमा बुझाएको मिति र समय । इति संवत् साल महिना गते रोज शुभम् । अनुसूची-१६ । (नियम ७६ सँग सम्बन्धित) । निरीक्षण दर्ता किताबको ढाँचा । श्री बाल अदालत । संवत् सालको निरीक्षण दर्ता किताब । सि.नं. । निरीक्षण । निवेदनपत्रको सिलसिला नम्बर । आदेश मिति । आदेश दिने पदाधिकारी । निरीक्षण गर्ने आदेश भएको व्यक्तिको नाम र ठेगाना । जुन मुद्दाका मिसिल कागजको निरीक्षण गर्न दिने आदेश भएको त्यस मुद्दाको साल, किसिम नम्बर । निरीक्षण गर्नेले केही कुरा टिपेको भए कुन कुन कागजपत्रबाट टिपेको हो ? । निरीक्षण गर्दा कति समय लाग्यो? । निरीक्षण गराउने कर्मचारीको सही । निरीक्षण गर्ने व्यक्तिको सही । अनुसूची-१७ । (नियम ९३ को उपनियम (१) सँग सम्बन्धित) । निवेदनपत्रको ढाँचा । श्री बाल अदालत मा चढाएको । निवेदनपत्र । विषय । मुद्दा नम्बर: । निवेदक । विरुद्ध । विपक्षी । म / हामी निम्नलिखित निवेदन गर्छु/गछौं:- । १. । २. । तसर्थ यो विषयमा फलाना कानून बमोजिम यो यस्तो गरिपाउँ वा यो यस्तो कुराको यो यसलाई आदेश गरि पाऊँ । यस निवेदनपत्रको व्यहोरा ठीक साँचो छ, झुठा व्यहोरा लेखेको ठहरे कानून बमोजिम सजाय सहुँला बुझाउँला । निवेदक । (एकभन्दा बढी निवेदक भएमा १,२, ३ नम्बर दिई सबैको पूरा नाम, थर, वतन, उमेर लेखी त्यसमा लेखपढ गर्न जान्नेले हस्ताक्षर सही र अरूले ल्याप्चे सही गर्नु पर्नेछ । ) । इति संवत् साल महिना गते रोज शुभम् ।
बाल न्याय सम्पादन (कार्यविधी) नियमावली २०७६ (Child Justice Administration (Procedure Regulation, 2019)

बाल न्याय सम्पादन (कार्यविधि) नियमावली, २०७६ । नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित मिति । २०७६ । ०२ । २० । बालबालिका सम्बन्धी ऐन, २०७५ को दफा ८५ ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी सर्वोच्च अदालतले देहायका नियमहरू बनाएको छ । परिच्छेद-१ । प्रारम्भिक । १. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: (१) यी नियमहरूको नाम "बाल न्याय सम्पादन (कार्यविधि) नियमावली, २०७६" रहेको छ । (२) यो नियमावली तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछ । २. परिभाषा: विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस नियमावलीमा,- । (क) "अनुसन्धान अधिकारी" भन्नाले बालबालिका उपर लागेको कसूरजन्य कार्यको आरोपमा अनुसन्धान गर्न ऐनको दफा २३ बमोजिम गठन गरिएको एकाइ वा सो कार्य गर्न तोकिएको कर्मचारी सम्झनु पर्छ । (ख) "अभियोगपत्र" भन्नाले मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४ को अनुसूची-१ वा अनुसूची-२ मा उल्लिखित मुद्दामा तयार गरेको अभियोगपत्र सम्झनु पर्छ । (ग) "उजुरी" भन्नाले कसूरजन्य कार्यको आरोपमा बालबालिका उपर परेको उजुरी सम्झनु पर्छ र सो शब्दले मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४ को अनुसूची-१ वा अनुसूची-२ अन्तर्गतका कसूरको सम्बन्धमा दायर भएको अभियोगपत्र वा अन्य मुद्दाको सम्बन्धमा परेको प्रतिवेदनलाई समेत जनाउँछ । (घ) "ऐन" भन्नाले बालबालिका सम्बन्धी ऐन, २०७५ सम्झनु पर्छ । (ङ) "बाल इजलास" भन्नाले ऐनको दफा ३० को उपदफा (३) बमोजिम जिल्ला अदालतमा गठन गरिएको बाल इजलास सम्झनु पर्छ । (च) "समिति" भन्नाले नियम ३० बमोजिमको केन्द्रीय बाल न्याय समिति सम्झनु पर्छ । परिच्छेद-२ । कसूरजन्य कार्यको उजुरी, अनुसन्धान तथा अभियोजन । ३. कसूरजन्य कार्यको उजुरी: (१) कुनै बालबालिका विरुद्ध कसूरजन्य कार्यको सूचना प्राप्त भएमा अनुसन्धान अधिकारीले त्यस्तो सूचना प्रचलित कानून बमोजिम खडा गरिएको डायरीमा दर्ता गरी गोप्य तवरले सो कुराको अनुसन्धान प्रारम्भ गर्नु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम अनुसन्धान प्रारम्भ भएको बालबालिकाको परिचयात्मक विवरण गोप्य राखी साङ्केतिक नाम दिई कारबाही अगाडि बढाउनु पर्नेछ । ४. बालबालिकालाई नियन्त्रणमा लिने: (१) नियम ३ बमोजिम अनुसन्धान गर्दा कसूरजन्य कार्यको आरोप लागेको बालबालिकालाई अनुसन्धानको लागि ऐनको दफा २१ को उपदफा (१) बमोजिम नियन्त्रणमा नलिई नहुने अवस्था भएमा त्यस्तो बालबालिकालाई नियन्त्रणमा लिई त्यसको सूचना नियन्त्रणमा लिइएका बालबालिकाको परिवारको सदस्य, परिवारको सदस्य उपलब्ध नभए संरक्षक, संरक्षक पनि उपलब्ध नभए नजिकको नातेदारलाई अनुसूची-१ बमोजिमको ढाँचामा दिनु पर्नेछ । (२) कसूरजन्य कार्यको आरोपमा नियन्त्रणमा लिइएको बालबालिकालाई ऐनको दफा २१ को उपदफा (२) बमोजिम नियन्त्रणमा लिई रहन आवश्यक नदेखिएमा अनुसन्धान अधिकारीले अनुसूची-२ बमोजिमको ढाँचामा कागज गराई निजको परिवारको सदस्य, संरक्षक वा नजिकको नातेदारलाई जिम्मा लगाउनु पर्नेछ । ५. निगरानी कक्षमा राख्ने अनुमति लिने: (१) अनुसन्धान अधिकारीले कसूरजन्य कार्यको आरोपमा नियन्त्रणमा लिइएको बालबालिकालाई ऐनको दफा २१ को उपदफा (७) बमोजिम निगरानी कक्षमा राख्ने अनुमतिको लागि बाल अदालतसमक्ष निवेदन दिँदा अनुसूची-३ बमोजिमको ढाँचामा दिनु पर्नेछ ।
बाल न्याय सम्पादन (कार्यविधी) नियमावली २०७६ (Child Justice Administration (Procedure Regulation, 2019)

५. निगरानी कक्षमा राख्ने अनुमति लिने: (१) अनुसन्धान अधिकारीले कसूरजन्य कार्यको आरोपमा नियन्त्रणमा लिइएको बालबालिकालाई ऐनको दफा २१ को उपदफा (७) बमोजिम निगरानी कक्षमा राख्ने अनुमतिको लागि बाल अदालतसमक्ष निवेदन दिँदा अनुसूची-३ बमोजिमको ढाँचामा दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम प्राप्त निवेदन उपर जाँचबुझ गर्दा बाल अदालतले त्यस्तो बालबालिकालाई निगरानी कक्षमा राख्ने अनुमति दिने गरी अनुसूची-४ बमोजिमको ढाँचामा वा निगरानी कक्षमा राख्न उपयुक्त नदेखिएमा ऐनको दफा २१ को उपदफा (८) बमोजिम निजको बाबु, आमा, परिवारको अन्य सदस्य, संरक्षक, संस्था वा बालसुधार गृहको जिम्मा लगाउने गरी अनुसूची-५ बमोजिमको ढाँचामा आदेश गर्न सक्नेछ । ६. निगरानी कक्षमा हुनु पर्ने न्यूनतम सुविधा: (१) निगरानी कक्षमा बालबालिकाको लागि आवश्यक देहायका न्यूनतम सुविधाको व्यवस्था गर्नु पर्नेछः- । (क) स्वच्छ पिउने पानी तथा पोषणयुक्त खाना, । (ख) बालबालिकालाई बस्न तथा सुत्नको लागि ओढ्ने ओछ्याउने कपडा सहितको उपयुक्त व्यवस्था, । (ग) बालबालिकालाई बस्न तथा सुत्नको लागि आवश्यक कुर्सी, मेच वा पलङको सुविधा, । (घ) कक्षमा पर्याप्त हावा र प्रकाशको लागि उचित व्यवस्था, । (ङ) शौचालय र सरसफाइको उचित व्यवस्था, । (च) भौगोलिक अवस्था र मौसम अनुसारको अन्य उपयुक्त व्यवस्था, र । (छ) समितिले निर्धारण गरेको मापदण्ड बमोजिमको अन्य सुविधा । (२) उपनियम (१) बमोजिमको सुविधा निगरानी कक्षमा उपलब्ध भए नभएको सम्बन्धमा बाल अदालतले अनुगमन गर्न सक्नेछ । ७. अनुसन्धान सम्बन्धी व्यवस्था: बालबालिका उपर लागेको कसूरजन्य कार्यको आरोपमा अनुसन्धान गर्दा अनुसन्धान अधिकारीले प्रचलित कानूनमा लेखिएको कार्यविधिको अतिरिक्त देहाय बमोजिमको कार्यविधि अवलम्बन गर्नु पर्नेछः- । (क) प्रहरी कर्मचारीले प्रहरीको पोसाक नलगाई सादा पोसाक लगाउनु पर्ने, । (ख) बालबालिकालाई नियन्त्रणमा लिनु पर्दा सोको कारण खुलाइ आफ्नो परिचय दिई परिचय खुल्ने कागजात देखाउनु पर्ने, । (ग) नियन्त्रणमा लिएको बालबालिकालाई निजको संवैधानिक तथा कानूनी हकका बारेमा निजले बुझ्ने भाषामा जानकारी गराउने, । (घ) बालबालिकाको बाबु आमा भए दुवैलाई वा कम्तीमा एकजनालाई र बाबु आमा नभए निजको परिवारको सदस्य वा संरक्षकलाई बालबालिका उपर लागेको कसूरजन्य कार्यको आरोपको सम्बन्धमा सूचना दिने, । (ङ) नजिकैको सरकारी अस्पताल वा चिकित्सकबाट तुरुन्तै बालबालिकाको शारीरिक तथा मानसिक स्वास्थ्य जाँच गर्न लगाउने, । (च) आवश्यकता अनुसार बाल मनोविज्ञको परामर्श वा मनोसामाजिक सहयोग उपलब्ध गराउने, । (छ) समाजसेवीबाट बालबालिकाको सामाजिक अध्ययन प्रतिवेदन तयार गर्न लगाउने, । (ज) कुनै लिखत तयार गर्दा बालबालिकाको बाबु आमा भएसम्म दुवैजना वा कम्तीमा एकजना र बाबु आमा नभए निजको परिवारको सदस्य वा संरक्षक, बाल कल्याण अधिकारी वा कानून व्यवसायीलाई रोहबरमा राख्नु पर्ने, । (झ) बालबालिकालाई नियन्त्रणमा लिइएको जानकारी तुरुन्त सम्बन्धित जिल्ला बाल न्याय समिति वा समितिलाई गराउनु पर्ने, र ।
बाल न्याय सम्पादन (कार्यविधी) नियमावली २०७६ (Child Justice Administration (Procedure Regulation, 2019)

(ज) कुनै लिखत तयार गर्दा बालबालिकाको बाबु आमा भएसम्म दुवैजना वा कम्तीमा एकजना र बाबु आमा नभए निजको परिवारको सदस्य वा संरक्षक, बाल कल्याण अधिकारी वा कानून व्यवसायीलाई रोहबरमा राख्नु पर्ने, । (झ) बालबालिकालाई नियन्त्रणमा लिइएको जानकारी तुरुन्त सम्बन्धित जिल्ला बाल न्याय समिति वा समितिलाई गराउनु पर्ने, र । (ञ) बालबालिका वा निजको अभिभावकले छुट्टै कानून व्यवसायीको सेवा लिएको बाहेक बालबालिकालाई निःशुल्क कानूनी सहायता प्रदान गर्ने सम्बन्धमा वैतनिक वकिल वा जिल्ला कानूनी सहायता समिति वा सम्बन्धित बार एकाइ वा अन्य इच्छुक कानून व्यवसायीलाई जानकारी गराउने । ८. बालबालिकालाई सोधपुछ गर्दा विचार गर्नु पर्ने: कसूरजन्य कार्यको आरोपमा नियन्त्रणमा लिइएको बालबालिकालाई अनुसन्धान अधिकारीले सोधपुछ गर्दा देहाय बमोजिम गर्नु पर्नेछः- । (क) बालबालिका बयान दिन सक्ने अवस्थामा रहे वा नरहेको यकिन गर्ने, । (ख) निजको बाबुआमा, परिवारको अन्य सदस्य वा संरक्षक, बाल कल्याण अधिकारी वा कानून व्यवसायीलाई रोहबरमा राख्ने, । (ग) निजलाई सोधिएको कुराको उत्तर दिन सक्ने बालमैत्री वातावरण बनाई सोधपुछ गर्ने, । (घ) सम्बन्धित कसूरजन्य कार्यको आरोपमा बालबालिकाको पारिवारिक तथा सामाजिक पृष्ठभूमि र अन्य आवश्यक कुराको सम्बन्धमा सोधपुछ गर्ने, । (ङ) निजले बुझ्ने भाषामा गर्ने, । (च) रातको समयमा सोधपुछ नगर्ने, । (छ) दिनमा सोधपुछ गर्दा एक पटकमा एक घण्टाभन्दा लामो समयसम्म सोधपुछ नगर्ने, । (ज) कसूरमा साबित हुन प्रेरित नगर्ने, । (झ) सोधपुछको क्रममा बालमनोविज्ञ वा समाजसेवीको आवश्यकता परेमा सूचीकृत बाल मनोविज्ञ, समाजसेवीहरुबाट आवश्यक सेवा उपलब्ध गराई पाउन बाल अदालत वा स्थानीय बाल अधिकार समितिलाई अनुरोध गर्ने, । (ञ) सार्वजनिक रूपमा सोधपुछ नगर्ने र सोधपुछका लागि छुट्टै कोठा वा स्थानको व्यवस्था गर्ने । ९. अनुसन्धान अधिकारी वा सरकारी वकिलले दिशान्तरको निर्णय गर्न सक्ने: (१) कसूरजन्य कार्यको अभियोगमा अनुसन्धान वा अभियोजनको क्रममा बालबालिकाको सर्वोत्तम हितको लागि कसूरजन्य कार्यको आरोप लागेको बालबालिकालाई ऐनको दफा २७ को उपदफा (१) को खण्ड (क) वा (ख) बमोजिम दिशान्तर गरिने अवस्था भएमा अनुसन्धान अधिकारी वा सरकारी वकिलले ऐनको दफा २९ को उपदफा (४) बमोजिम बालबालिकाको आर्थिक, सांस्कृतिक अवस्था तथा परिवेशको अध्ययन र विश्लेषण गर्न लगाई प्रतिवेदन लिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम प्राप्त प्रतिवेदन तथा ऐनको दफा २८ मा उल्लिखित अवस्था विचार गरी दफा २७ को उपदफा (१) को खण्ड (क) बमोजिम दिशान्तर गर्ने अवस्था भएमा अनुसन्धान अधिकारीले आधार र कारण खुलाइ त्यस्तो बालबालिकालाई दिशान्तर गर्ने निर्णय गर्न सक्नेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम अनुसन्धान अधिकारीले गरेको दिशान्तरको निर्णयको प्रतिलिपि राखी समिति, बाल अदालत र सरकारी वकिललाई त्यसको जानकारी दिनु पर्नेछ । (४) उपनियम (१) बमोजिम प्राप्त प्रतिवेदन तथा ऐनको दफा २८ मा उल्लिखित अवस्था विचार गरी दफा २७ को उपदफा (१) को खण्ड (ख) बमोजिम । दिशान्तर गर्ने अवस्था भए सम्बन्धित सरकारी वकिलले आधार र कारण खुलाइ त्यस्तो बालबालिकालाई दिशान्तर गर्ने निर्णय गर्न सक्नेछ ।
बाल न्याय सम्पादन (कार्यविधी) नियमावली २०७६ (Child Justice Administration (Procedure Regulation, 2019)

(४) उपनियम (१) बमोजिम प्राप्त प्रतिवेदन तथा ऐनको दफा २८ मा उल्लिखित अवस्था विचार गरी दफा २७ को उपदफा (१) को खण्ड (ख) बमोजिम । दिशान्तर गर्ने अवस्था भए सम्बन्धित सरकारी वकिलले आधार र कारण खुलाइ त्यस्तो बालबालिकालाई दिशान्तर गर्ने निर्णय गर्न सक्नेछ । (५) उपनियम (४) बमोजिम सरकारी वकिलले गरेको दिशान्तरको निर्णयको प्रतिलिपि राखी समिति र बाल अदालतलाई त्यसको जानकारी दिनु पर्नेछ । (६) उपनियम (२) वा (४) बमोजिम दिशान्तर गर्ने निर्णय गर्दा ऐनको दफा २९ को उपदफा (१) अन्तर्गतको कुन प्रक्रिया अवलम्बन गरिएको हो सो कुरा प्रस्ट रूपमा खुलाइ अनुसूची-६ बमोजिमको ढाँचामा निर्णय गर्नु पर्नेछ । (७) ऐनको दफा २९ को उपदफा (१) को खण्ड (घ) बमोजिम बालबालिकालाई कुनै सामुदायिक सेवामा पठाउँदा सोह्र वर्ष पूरा भएका बालबालिकालाई मात्र पठाउनु पर्नेछ । सामुदायिक सेवामा पठाउँदा बालबालिकालाई अध्ययन गर्ने, विद्यालयको सरसफाई गर्ने, धार्मिक स्थलहरूमा आउने श्रद्धालुहरूलाई सहयोग गर्ने, वृद्धाश्रममा गई वृद्धवृद्धालाई सहयोग गर्ने जस्ता काममा लगाउने निर्णय गर्न सकिनेछ । तर त्यस्तो काममा लगाउँदा दैनिक दुई घण्टा भन्दा बढी वा सामुदायिक सेवाको अवधिभर एक सय घण्टाभन्दा बढी काममा लगाउने गरी निर्णय गर्नु हुँदैन । (८) ऐनको दफा २९ को उपदफा (१) को खण्ड (च) बमोजिम बालबालिकालाई बाल कल्याण अधिकारीको सुपरीवेक्षण र निर्देशनमा रहने गरी छाड्दा आवश्यक शर्तहरूसमेत तोक्न सकिनेछ । त्यस्तो शर्तको पालना भए नभएको सुपरीवेक्षण गर्नु सम्बन्धित बाल कल्याण अधिकारीको कर्तव्य हुनेछ । (९) ऐनको दफा २९ को उपदफा (१) को खण्ड (छ) बमोजिम बालबालिकालाई बाबु, आमा, परिवारको अन्य सदस्य वा संरक्षकको जिम्मा लगाउँदा बालबालिकाले गर्न हुने र नहुने कुराहरू खुलाइ सहमतिको कागज गराउनु पर्नेछ । (१०) ऐनको दफा २७ को उपदफा (१) को खण्ड (क) र (ख) को अधीनमा रही उपनियम (६) बमोजिम गरिएको दिशान्तरको निर्णय उपर चित्त नबुझ्ने पक्षले त्यस्तो निर्णय भएको मितिले तीस दिनभित्र बाल अदालतमा पुनरावेदन गर्न सक्नेछ । १०. अभियोजनसम्बन्धी व्यवस्था: (१) कसूरजन्य कार्यको आरोपको अनुसन्धानबाट त्यस्तो आरोप लागेको बालबालिका उपर प्रचलित कानून बमोजिम मुद्दा चलाउनु पर्ने देखिएमा अनुसन्धान अधिकारीले सम्बन्धित अभियोजनकर्ता समक्ष प्रचलित कानून बमोजिमको ढाँचामा प्रतिवेदन सहित मिसिल पेश गर्नु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम पेश हुन आएको अनुसन्धान प्रतिवेदन सहितको मिसिलबाट मुद्दा चलाउनु पर्ने देखिएमा सम्बन्धित अभियोजनकर्ताले प्रचलित कानून बमोजिमको ढाँचामा सम्बन्धित बाल अदालतमा अभियोग पत्र दर्ता गर्नु पर्नेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम अभियोग पत्र दर्ता गर्दा सामाजिक अध्ययन प्रतिवेदनसमेत साथै पेश गर्नु पर्नेछ । ११. बालबालिकाको साथमा उमेर पुगेका व्यक्ति समेत प्रतिवादी भएमा: (१) कुनै कसूरजन्य कार्यको आरोप लागि अनुसन्धान भइरहेका बालबालिकाको साथमा उक्त कसूरमा उमेर पुगेका व्यक्ति समेत प्रतिवादी भएमा अभियोजनकर्ताले बालबालिकाको हकमा बाल अदालतमा अभियोगपत्र दर्ता गरी उमेर पुगेका व्यक्तिको हकमा प्रचलित कानून बमोजिम त्यस्तो मुद्दाको कारबाही, सुनुवाइ र किनारा गर्ने अधिकारक्षेत्र रहेको अदालतमा अभियोगपत्र दर्ता गर्नु पर्नेछ ।
बाल न्याय सम्पादन (कार्यविधी) नियमावली २०७६ (Child Justice Administration (Procedure Regulation, 2019)

(२) बाल अदालतको गठन नहुँदै कसूरजन्य कार्यको आरोप लागेका बालबालिका सहित उमेर पुगेका व्यक्ति समेत संलग्न भई त्यस्तो व्यक्तिलाई समेत प्रतिवादी बनाई अभियोग पत्र दर्ता हुन आएकोमा कसूरजन्य कार्यको आरोप लागेको बालबालिकाको हकमा बाल इजलासमा र उमेर पुगेका व्यक्तिको हकमा प्रचलित कानून बमोजिम उक्त मुद्दाको कारबाही, सुनुवाइ र किनारा गर्ने अधिकारक्षेत्र रहेको अदालतमा दर्ता गर्नु पर्नेछ । (३) यो नियमावली प्रारम्भ हुँदाका बखत जिल्ला अदालतमा विचाराधीन कुनै मुद्दामा बालबालिका सहित उमेर पुगेका व्यक्ति समेत प्रतिवादी रहेको भएमा बालबालिकाको हकमा बाल इजलासबाट र उमेर पुगेका व्यक्तिको हकमा बाल इजलास हेर्ने न्यायाधीशको इजलासबाट त्यस्तो मुद्दाको प्रचलित कानून बमोजिम कारबाही, सुनुवाइ र किनारा गर्न बाधा पर्ने छैन । (४) यो नियमावली प्रारम्भ हुँदाका बखत जिल्ला अदालत बाहेक अन्य अदालत वा न्यायिक निकायमा सुरु कारबाही र किनाराको क्रममा विचाराधीन कुनै मुद्दामा बालबालिका सहित उमेर पुगेका व्यक्ति समेत प्रतिवादी भएमा उमेर पुगेका व्यक्तिको हकमा छुट्टै मिसिल खडा गरी सोही अदालत वा न्यायिक निकायबाट र बालबालिकाको हकमा बाल अदालतमा मुद्दा स्थानान्तरण गरी मुद्दाको कारबाही, सुनुवाइ र किनारा गर्नु पर्नेछ । (५) यस नियमावलीमा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि जिल्ला अदालतको सामान्य इजलास वा अन्य निकायमा सुरु कारबाही र किनाराको क्रममा विचाराधीन कुनै मुद्दामा बालबालिका मात्र प्रतिवादी भएको मुद्दा बाल अदालतमा स्थानान्तरण गरी मुद्दाको कारबाही, सुनुवाइ र किनारा गर्न बाधा परेको मानिने छैन । तर त्यसरी मुद्दा स्थानान्तरण भएकै आधार कारणले मात्र पहिले भए गरेका कारबाही अमान्य वा बदर भएको मानिने छैन । १२. अभियोगपत्र तथा प्रमाणको प्रतिलिपि दिनु पर्ने: (१) कसूरजन्य कार्यको आरोप लागेको बालबालिका विरुद्ध अभियोगपत्र दायर भए पछि बाल अदालतले त्यस्तो अभियोगपत्र तथा तत्सम्बन्धी लिखत प्रमाणको एक एक प्रति बालबालिकाको बाबु, आमा वा परिवारको सदस्य वा संरक्षकलाई तुरुन्त दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको अभियोगपत्र तथा तत्सम्बन्धी प्रमाणको प्रतिलिपि बालबालिकाको बाबु, आमा, परिवारको सदस्य वा संरक्षक आफै बाल अदालतमा उपस्थित भई बुझ्न सक्नेछन् । (३) उपनियम (१) बमोजिम अभियोगपत्र तथा तत्सम्बन्धी प्रमाणको प्रतिलिपि दिनको लागि बालबालिकाको बाबु, आमा वा परिवारको सदस्य वा संरक्षक नभेटिएमा वा निजहरूले त्यस्तो प्रतिलिपि बुझ्न नचाहेमा त्यस्तो प्रतिलिपि बालबालिकाको कानून व्यवसायीलाई उपलब्ध गराउनु पर्नेछ । परिच्छेद-३ । समाजसेवी, बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञको योग्यता, नियुक्ति तथा सेवाको शर्त । १३. समाजसेवीको योग्यता: (१) बाल इजलासमा समाजसेवीको रूपमा सहभागी हुने व्यक्तिको योग्यता देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) मान्यता प्राप्त विश्वविद्यालयबाट सामाजिक कार्य, बाल विकास वा बाल अधिकारको विषय लिई कम्तीमा स्नातक तह वा सोसरहको उपाधि प्राप्त गरेको वा मान्यता प्राप्त विश्वविद्यालयबाट कुनै विषयमा कम्तीमा स्नातक तह वा सोसरहको उपाधि प्राप्त गरी बालअधिकार वा समाजसेवाका सम्बन्धमा कम्तीमा एक महिनाको तालीम प्राप्त गरेको, । (ख) फौजदारी कसूरमा अदालतबाट सजाय नपाएको ।
बाल न्याय सम्पादन (कार्यविधी) नियमावली २०७६ (Child Justice Administration (Procedure Regulation, 2019)

(ख) फौजदारी कसूरमा अदालतबाट सजाय नपाएको । (२) उपनियम (१) को खण्ड (क) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि हिमाली जिल्लामा स्नातक तह वा सोसरह उत्तीर्ण गरेको व्यक्ति उपलब्ध हुन नसकेमा कम्तीमा प्रमाणपत्र तह उत्तीर्ण गरी बालअधिकार वा समाजसेवाका सम्बन्धमा कम्तीमा एक महिनाको तालीम प्राप्त गरेको व्यक्तिलाई नियुक्त गर्न बाधा पर्ने छैन । १४. बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञको योग्यता: (१) बाल इजलासमा बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञको रूपमा सहभागी हुने व्यक्तिको योग्यता देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) मान्यता प्राप्त विश्वविद्यालयबाट मनोविज्ञान विषय लिई कम्तीमा स्नातक तह वा सोसरहको उपाधि प्राप्त गरेको वा मान्यता प्राप्त विश्वविद्यालयबाट कुनै विषयमा कम्तीमा स्नातक तह वा सोसरहको उपाधि प्राप्त गरी बालअधिकार वा मनोविज्ञानका सम्बन्धमा कम्तीमा दुई महिनाको तालीम प्राप्त गरेको, । (ख) फौजदारी कसूरमा अदालतबाट सजाय नपाएको । (२) उपनियम (१) को खण्ड (क) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि हिमाली जिल्लामा स्नातक तह वा सो सरह उत्तीर्ण गरेको व्यक्ति उपलब्ध हुन नसकेमा कम्तीमा प्रमाणपत्र तह उत्तीर्ण गरी बाल अधिकार वा मनोविज्ञानका सम्बन्धमा कम्तीमा दुई महिनाको तालीम प्राप्त गरेका व्यक्तिलाई नियुक्त गर्न बाधा पर्ने छैन । १५. समाजसेवी तथा बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञको नियुक्ति: (१) प्रत्येक बाल इजलासमा रहने समाजसेवी तथा बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञ छनौट गर्ने प्रयोजनको लागि जिल्ला अदालतले तीस दिनको सार्वजनिक सूचना प्रकाशन गरी नियम १३ वा १४ बमोजिम योग्यता पुगेका ऐनको दफा ६२ बमोजिम समाजसेवी, बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञको रूपमा सूचीकृत भएका व्यक्तिहरूमध्येबाट दरखास्त आह्वान गर्नु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम परेका दरखास्तमध्ये आवश्यक छानबिन गरी उपयुक्त देखिएका समाजसेवी र बाल मनोविज्ञलाई जिल्ला अदालतले बाल इजलासमा रहने समाजसेवी तथा बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञको रूपमा नियुक्ति दिनेछ र त्यसरी नियुक्ति भएका समाजसेवी तथा बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञलाई नेपाल सरकारले तोके बमोजिमको सुविधा जिल्ला अदालतले उपलब्ध गराउनेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम नियुक्त भएका समाजसेवी तथा बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञको विवरण सहितको जानकारी जिल्ला अदालतले सर्वोच्च अदालत र समितिलाई दिनु पर्नेछ । (४) यस नियम बमोजिम नियुक्त भएका समाजसेवी तथा बालमनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञको लागि बाल न्याय कार्यविधि तथा बालन्याय सम्पादनको विषयमा समितिले आवश्यक अभिमुखीकरण कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सक्नेछ । १६. समाजसेवी, बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञको पदावधि: समाजसेवी, बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञको पदावधि चार वर्षको हुनेछ र निजहरूको पुनः नियुक्ति हुन सक्नेछ । १७. समाजसेवी र बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञलाई हटाउन सक्ने: (१) नियम १६ मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि नियम १५ को उपनियम (२) बमोजिम नियुक्त भएका समाजसेवी, बाल मनोविज्ञ वा बाल विशेषज्ञलाई देहायको अवस्थामा सम्बन्धित जिल्ला अदालतले हटाउन सक्नेछ:- । (क) खराब आचरण भएमा, । (ख) कार्यक्षमताको अभाव भएमा, । (ग) इमान्दारी पूर्वक पदीय कर्तव्य पालना नगरेमा, वा । (घ) बाल अदालत वा बाल इजलासमा बस्न सूचित गर्दा मनासिब माफिकको कारण बिना लगातार तीन पटकसम्म उपस्थित नभएमा ।