chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
बालबालिका सम्बन्धी नियमावली २०७८ (Children Regulation, 2021)

१. परिवारमा आधारित हेरचाह गर्ने: । २. बाल गृह सञ्चालन गर्ने: (क) अस्थायी संरक्षण सेवा प्रदान गर्ने: । (ख) दीर्घकालीन संरक्षण सेवा प्रदान गर्ने: । अनुमति प्रदान गर्ने अधिकारीको,- । दस्तखत: । नाम: । पद: । मिति:- । पुनश्च: यो सञ्चालन अनुमतिपत्र हरेक आर्थिक वर्षमा नियम अनुसार नवीकरण गर्नु पर्नेछ । अनुमतिपत्रको पछाडि । नवीकरण गरेको मिति नवीकरण बहाल रहने अवधि नवीकरण गर्ने अधिकारीको दस्तखत । नोट : वैकल्पिक हेरचाहको प्रकारमध्ये अनुमति दिएको प्रकारलाई मात्र उल्लेख गरी अनुमतिपत्र प्रदान गर्ने । अनुसूची-३ । (नियम ५९ को उपनियम (६) र नियम ६२ को उपनियम (९) सँग सम्बन्धित) । परिवारमा आधारित हेरचाह गर्ने संस्था/बालगृहको अनुमति नवीकरण निवेदनको ढाँचा । श्री राष्ट्रिय बाल अधिकार परिषद्, मिति : । विषय : बालगृह/परिवारमा आधारित हेरचाह गर्ने संस्थाको अनुमति नवीकरण गरी पाउँ । प्रदेश जिल्ला गाउँपालिका/नगरपालिका वडा नं. टोल स्थित कार्यालय रहेको यस संस्थाले बाल गृह वा परिवारमा आधारित हेरचाह गर्ने संस्था विगत वर्ष देखि सञ्चालन गरिरहेकोले बालबालिका सम्बन्धी नियमावली, २०७८ बमोजिम नवीकरणको लागि देहाय बमोजिमका कागजात संलग्न गरी अनुरोध गर्दछ । संलग्न कागजात: । १. संस्थाको विधानमा संशोधन भएमा सोको प्रतिलिपि, । २. संस्था दर्ता प्रमाणपत्र (एक आर्थिक वर्ष अधिको नवीकरण सहित) को प्रतिलिपि, । ३. सञ्चालकहरूको नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, । ४. बालबालिकाको शिक्षा, हेरचाह आदिका लागि सहयोग रहेको भए सहयोग गर्ने व्यक्ति वा संस्थासँग गरेको सम्झौताको प्रतिलिपि, । ५. घर भाडामा लिई संस्था सञ्चालन गरेको भए घर भाडा सम्झौता पत्र, । ६. संस्थाबाट सञ्चालन भएका वा हुने कार्यहरूको विवरण, बाल गृहको क्षमता, सुविधा र बालबालिकाको शैक्षिक प्रगति सम्बन्धी गुणात्मक तथा सङ्ख्यात्मक विवरण सहितको बालबालिका सम्बन्धी वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन, । ७. स्थानीय तह परिवर्तन गरेको भएमा सम्बन्धित स्थानीय तहको सिफारिस, । ८. अघिल्लो आर्थिक वर्षको लेखापरीक्षण प्रतिवेदनको प्रतिलिपि, । ९. सामाजिक परीक्षण प्रतिवेदनको प्रतिलिपि, । १०. बालबालिकाको व्यक्तिगत विवरण, । ११. बाल संरक्षण कार्ययोजना वा मापदण्ड, । १२. परिषद्ले तोके बमोजिमको बैङ्क ग्यारेण्टीको विवरण, । १३. संस्थाले प्रदान गर्नुपर्ने सेवा, सुविधा र संरक्षणको प्रत्याभूति सम्बन्धमा परिषद्ले तोकेका अन्य आवश्यक कागजात । संस्थाको छाप । निवेदकको,- । दस्तखत: । नाम: । पद: । सम्पर्क नं.: । अनुसूची-४ । (नियम ६४ को उपनियम (१) सँग सम्बन्धित) । बाल गृहले पूरा गर्नुपर्ने न्यूनतम मापदण्ड । १. कम्तीमा बीस जना बालबालिका राख्न सक्ने परिषद्ले तोके बमोजिमको बालमैत्री भौतिक पूर्वाधार तथा संरचना भएको, । २. बालक, बालिका र लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसङ्ख्यक बालबालिकालाई सुरक्षितसँग छुट्टा-छुट्टै राख्न सक्ने भौतिक पूर्वाधार, मानवीय तथा आर्थिक स्रोत भएको, । ३. बालबालिकालाई आश्रय दिने, खानपिन, पालन पोषण गर्ने, स्वास्थ्य उपचार गर्ने, उचित शिक्षा तथा व्यावसायिक तालीम प्रदान गर्ने क्षमता भएको, । ४. बालबालिकाको शारीरिक, मानसिक र बौद्धिक विकासका लागि नियमित खेलकुद तथा मनोरञ्जनका सुविधाहरू उपलब्ध गराउन सक्ने स्रोत तथा साधनको व्यवस्था भएको, ।
बालबालिका सम्बन्धी नियमावली २०७८ (Children Regulation, 2021)

३. बालबालिकालाई आश्रय दिने, खानपिन, पालन पोषण गर्ने, स्वास्थ्य उपचार गर्ने, उचित शिक्षा तथा व्यावसायिक तालीम प्रदान गर्ने क्षमता भएको, । ४. बालबालिकाको शारीरिक, मानसिक र बौद्धिक विकासका लागि नियमित खेलकुद तथा मनोरञ्जनका सुविधाहरू उपलब्ध गराउन सक्ने स्रोत तथा साधनको व्यवस्था भएको, । ५. आश्रित बालबालिकाको औपचारिक शिक्षाको प्रबन्ध गर्नुका साथै आवश्यकता अनुसार बाल गृहमा पढाउने शिक्षकको व्यवस्था गरिएको र विशेष प्रकृतिका र विद्यालय जान नसक्ने बालबालिकालाई अनौपचारिक शिक्षा तथा सीप विकासको अवसर दिलाउन सक्ने क्षमता भएको, । ६. आश्रित बालबालिकाको सर्वोत्तम हितका लागि विभिन्न सिर्जनात्मक साहित्यिक र सांस्कृतिक बाल कार्यक्रममा सहभागी हुने अवसरको सिर्जना गरी अतिरिक्त क्रियाकलापको व्यवस्थापन गर्न सक्ने भएको, । ७. बाल गृहमा बाल क्लबको स्थापना गरी बाल सहभागितालाई प्रवर्द्धन गराएको वा गराउने क्षमता भएको, । ८. बाल गृहमा बालमैत्री वातावरण कायम गरी बाल संवेदनशीलतालाई अभिवृद्धि गर्न सक्ने भएको, । ९. बाल गृहका पदाधिकारी, कर्मचारीहरूलाई बाल अधिकार र बाल संरक्षणबारे तालीम तथा अभिमुखीकरणको व्यवस्था गर्न सक्ने भएको, । १०. परिषद्ले तोकेको वैयक्तिक विवरण फाराममा बालबालिकाको विवरण अनिवार्य रूपमा भरी व्यवस्थापक वा सञ्चालकबाट प्रमाणित गरी सुरक्षित राख्न सक्ने व्यवस्था भएको, । ११. बालबालिकाको शैक्षिक तथा स्वास्थ्य सम्बन्धी प्रगति विवरण अद्यावधिक गर्दै सुरक्षित राख्न सक्ने व्यवस्था भएको, । १२. बालबालिकाको शारीरिक र मानसिक विकासका लागि उमेर अनुसार संरक्षण, स्याहार सुसार, सुरक्षा, उचित हेरचाह तथा बालमैत्री वातावरणमा हुर्कन पाउने व्यवस्था भएको, । १३. असहाय, असक्त र अपाङ्गता भएका बालबालिकाका लागि विशेष व्यवस्था गरिनुका साथै उनीहरूको हेरचाह र स्याहार सुसार गर्ने उचित व्यवस्था मिलाउन सक्ने क्षमता भएको, । १४. बाल गृहमा आश्रित बालबालिकाहरूको उच्चतम हितका लागि परिवारको खोजी गरी पारिवारिक पुर्नमिलन तथा पुर्नस्थापना सम्बन्धी कार्य गर्ने क्षमता भएको, । १५. संस्थाको बालसंरक्षण मापदण्ड निर्माण गरी लागू गरेको, । १६. बालगृहमा रहेका बालबालिकाले प्राप्त गर्ने सेवा, सुविधा र निजहरूको संरक्षण सम्बन्धमा परिषद्ले तोकेको अन्य आवश्यक मापदण्ड । अनुसूची-५ । (नियम ६९ को उपनियम (१) सँग सम्बन्धित) । पुनर्स्थापना केन्द्र स्थापना गरी सञ्चालन गर्ने अनुमतिको लागि दिने निवेदनको ढाँचा । मिति: । श्री राष्ट्रिय बाल अधिकार परिषद्, । विषय: पुनस्थापना केन्द्र स्थापना गरी सञ्चालन गर्न अनुमति पाउँ । प्रदेश जिल्ला गाउँपालिका/नगरपालिका वडा नं. टोल स्थित यस संस्था बालबालिका विरूद्धको कसूरबाट पीडित बालबालिकालाई शारीरिक वा मानसिक उपचार गराउन वा सामाजिक पुनस्थापनाका लागि बालबालिकाको संरक्षण गर्न इच्छुक भएकोले देहाय बमोजिमको कागजात संलग्न गरी पुनस्थापना केन्द्र स्थापना गरी सञ्चालन गर्ने अनुमति प्रदान गरिदिनु हुन अनुरोध गर्दछु । संलग्न कागजात: । १. संस्थाको विधानको प्रतिलिपि, । २. संस्थाको भौतिक पूर्वाधार र संरचना, आर्थिक स्रोत तथा जनशतिको व्यवस्था सम्बन्धी विवरण, । ३. स्थानीय तहको सिफारिस पत्र, । ४. संस्था दर्ता तथा नवीकरण सम्बन्धी प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, । ५. स्थायी लेखा नं. दर्ता प्रमाणपत्र र कर चुक्ता प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, ।
बालबालिका सम्बन्धी नियमावली २०७८ (Children Regulation, 2021)

संलग्न कागजात: । १. संस्थाको विधानको प्रतिलिपि, । २. संस्थाको भौतिक पूर्वाधार र संरचना, आर्थिक स्रोत तथा जनशतिको व्यवस्था सम्बन्धी विवरण, । ३. स्थानीय तहको सिफारिस पत्र, । ४. संस्था दर्ता तथा नवीकरण सम्बन्धी प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, । ५. स्थायी लेखा नं. दर्ता प्रमाणपत्र र कर चुक्ता प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, । ६. आयकर छुट पाउने संस्था भए सोको दर्ता प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, । ७. वार्षिक लेखा परीक्षण प्रतिवेदन (पछिल्लो आर्थिक वर्षको) प्रतिलिपि, । ८. सञ्चालकको नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, । ९. बालबालिकाको शिक्षा, हेरचाह आदिका लागि सहयोग रहेको भए सहयोग गर्ने व्यक्ति वा संस्थासँग गरेको सम्झौताको प्रतिलिपि, । १०. पुनस्थापना केन्द्र सञ्चालनको सम्बन्धमा आफ्नै भवन भए जग्गाधनी प्रमाणपूर्जाको प्रतिलिपि वा भाडामा भए घर भाडा सम्झौता पत्र, । ११. पुनस्थापना केन्द्र सञ्चालन अनुमति माग गर्ने सम्बन्धमा संस्थाको कार्यसमितिबाट भएको बैठकको निर्णयको प्रतिलिपि र अख्तियारीपत्र, । १२. पुनस्थापना केन्द्र सञ्चालन भएका वा हुने कार्यहरूको विवरण, क्षमता, सुविधा, । १३. सामाजिक परीक्षण प्रतिवेदनको प्रतिलिपि, । १४. बाल संरक्षण कार्ययोजना/मापदण्ड, । १५. परिषद्ले तोके बमोजिमको बैङ्क ग्यारेण्टीको विवरण, । १६. पुनस्थापना केन्द्रले प्रदान गर्नुपर्ने सेवा, सुरक्षा र संरक्षणको प्रत्याभूति सम्बन्धमा परिषद्ले तोकेका अन्य आवश्यक कागजात । निवेदकको,- । दस्तखत: । नाम: । पद: । सम्पर्क नं.: । संस्थाको छाप । अनुसूची-६ । (नियम ६९ को उपनियम (६) सँग सम्बन्धित) । पुनस्थापना केन्द्र स्थापना गरी सञ्चालन गर्ने अनुमतिको प्रमाणपत्रको ढाँचा । नेपाल सरकार । महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय । राष्ट्रिय बाल अधिकार परिषद् । संस्था दर्ता नं.: । बाल गृह सञ्चालन अनुमति प्रमाणपत्र नं.: । पुनस्थापना केन्द्र स्थापना गरी सञ्चालन गर्ने अनुमतिको प्रमाणपत्र । प्रदेश जिल्ला गाउँपालिका/नगरपालिका वडा नं. टोल स्थित कार्यालय रहेको श्री संस्थालाई पुनस्थापना केन्द्र स्थापना गरी सञ्चालन गर्न बालबालिका सम्बन्धी नियमावली, २०७८ बमोजिम यो अनुमति प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको छ । पुनस्थापना केन्द्र स्थापना गरी सञ्चालन गर्ने संस्थाको नाम: । ठेगाना: । अनुमति प्रदान गर्ने अधिकारीको,- । दस्तखत: । नाम: । पद: । मिति:- । पुनश्च: यो अनुमतिको प्रमाणपत्र हरेक आर्थिक वर्षमा नियम अनुसार नवीकरण गर्नुपर्नेछ । प्रमाण-पत्रको पछाडि । नवीकरण गरेको मिति नवीकरण बहाल रहने अवधि नवीकरण गर्ने अधिकारीको दस्तखत । अनुसूची-७ । (नियम ६९ को उपनियम (८) सँग सम्बन्धित) । पुनस्थापना केन्द्र सञ्चालन अनुमतिपत्र नवीकरणको लागि दिइने निवेदनको ढाँचा । श्री राष्ट्रिय बाल अधिकार परिषद् । मिति: । विषय: पुनस्थापना केन्द्र सञ्चालन अनुमतिपत्र नवीकरण गरी पाउँ । प्रदेश जिल्ला गाउँपालिका/नगरपालिका वडा नं. टोल स्थित कार्यालय रहेको श्री संस्थाले सञ्चालन गरेको पुनस्थापना केन्द्र सञ्चालन अनुमतिपत्र नवीकरणको लागि आवश्यक कागजात संलग्न गरी अनुरोध गर्दछु । १. संस्थाको विधानमा संशोधन भएमा सोको प्रतिलिपि, । २. संस्था दर्ता प्रमाणपत्र (एक आर्थिक वर्ष अधिको नवीकरण सहित) को प्रतिलिपि, । ३. सञ्चालकहरूको नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, ।
बालबालिका सम्बन्धी नियमावली २०७८ (Children Regulation, 2021)

१. संस्थाको विधानमा संशोधन भएमा सोको प्रतिलिपि, । २. संस्था दर्ता प्रमाणपत्र (एक आर्थिक वर्ष अधिको नवीकरण सहित) को प्रतिलिपि, । ३. सञ्चालकहरूको नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, । ४. बालबालिकाको शिक्षा, हेरचाह आदिका लागि सहयोग रहेको भए सहयोग गर्ने व्यक्ति वा संस्थासँग गरेको सम्झौताको प्रतिलिपि, । ५. घर भाडामा लिई संस्था सञ्चालन गरेको भए घर भाडा सम्झौता पत्र, । ६. संस्थाबाट सञ्चालन भएका वा हुने कार्यहरूको विवरण, क्षमता, सुविधा र बालबालिकाको क्षमता विकास सम्बन्धी गुणात्मक तथा सङ्ख्यात्मक विवरण सहितको बालबालिका सम्बन्धी वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन, । ७. स्थानीय तह परिवर्तन गरेको भएमा सम्बन्धित स्थानीय तहको सिफारिस, । ८. अघिल्लो आर्थिक वर्षको लेखापरीक्षण प्रतिवेदनको प्रतिलिपि, । ९. सामाजिक परीक्षण प्रतिवेदनको प्रतिलिपि, । १०. बालबालिकाको व्यक्तिगत विवरण, । ११. पुनस्थापना केन्द्रमा कार्यरत कर्मचारीको नाम, पद, स्थायी ठेगाना, राष्ट्रियता, शैक्षिक योग्यता र अनुभव सहितको विवरण, । १२. बाल संरक्षण कार्ययोजना वा मापदण्ड, । १३. परिषद्ले तोके बमोजिमको बैङ्क ग्यारेण्टीको विवरण, । १४. संस्थाले प्रदान गर्नुपर्ने सेवा, सुविधा र संरक्षणको प्रत्याभूति सम्बन्धमा परिषद्ले तोकेका अन्य आवश्यक कागजात । निवेदकको,- । दस्तखत: । नाम: । पद: । सम्पर्क नं.: । संस्थाको छाप । अनुसूची-८ । (नियम ७३ सँग सम्बन्धित) । पुनस्थापना केन्द्रले पालना गर्नुपर्ने मापदण्ड । १. बालबालिकालाई अन्तर्क्रिया तथा अन्य मनोरञ्जनात्मक क्रियाकलापको लागि कम्तीमा एउटा साझा कक्षको व्यवस्था, । २. बालबालिकालाई मनोविमर्श प्रदान गर्ने, अन्तर्वार्ता लिने, स्वास्थ्य उपचार प्रदान गर्ने प्रशासनिक कार्य लगायत अन्य क्रियाकलाप गर्नको लागि छुट्टाछुट्टै कक्षको व्यवस्था, । ३. प्रत्येक बालबालिकाको लागि अलग अलग बेड सहितको सुत्ने कोठा र सो कोठामा बालबालिकाको व्यक्तिगत सामानहरू साथैमा राख्ने व्यवस्था, । ४. खाना खान र पकाउन मिल्ने छुट्टै कोठाको व्यवस्था, । ५. व्यक्तिगत सरसफाई तथा दैनिक प्रयोगको लागि पर्याप्त मात्रामा बालक र बालिकाको लागि छुट्टाछुट्टै शौचालय तथा स्नान कोठाहरूको व्यवस्था, । ६. प्रकोपबाट कम जोखिमयुक्त सुरक्षित स्थानमा रहने गरी पुनस्थापना केन्द्रको भौतिक पूर्वाधार तथा संरचनाको व्यवस्था, । ७. आपतकालीन सुरक्षाका लागि आवश्यक आकस्मिक उपकरणहरूको व्यवस्था, । ८. सुरक्षाकर्मीहरू सहितको पर्याप्त सुरक्षा व्यवस्था, । ९. बालक र बालिकाको लागि सकेसम्म छुट्टाछुट्टै भवन र नभएमा छुट्टाछुट्टै तलाको व्यवस्था, । १०. बालबालिका जन्मेको परिवारको पहिचान र मूल्याङ्कन गरी पुनर्मिलन, पुनस्र्थापना वा पुनएकीकरण गर्न सम्भव नभएमा ऐन बमोजिमको वैकल्पिक हेरचाहको प्रबन्ध गर्न सक्ने क्षमता भएको हुनुपर्ने, । ११. पुनस्र्थापना केन्द्रमा बालबालिकाले प्राप्त गर्ने सेवा, सुविधा र निजहरूको संरक्षण तथा पुनस्र्थापनाको सम्बन्धमा परिषद्ले तोकेको अन्य आवश्यक मापदण्ड ।
बिमा नियमावली २०४९ (Insurance Regulation, 1992)

बिमा नियमावली, २०४९ । नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित मिति । २०४९ । १२ । १७ । संशोधन । १. बिमा (पहिलो संशोधन) नियमावली, २०५३ २०५३ । ९ । १५ । २. बिमा (दोस्रो संशोधन) नियमावली, २०६० २०६० । १ । १८ । ३. बिमा (तेस्रो संशोधन) नियमावली, २०७० २०७० । १ । ३० । बिमा ऐन, २०४९ को दफा ४७ ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी नेपाल सरकारले देहायका नियमहरू बनाएको छ । परिच्छेद-१ । प्रारम्भिक । १. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: (१) यी नियमहरूको नाम "बिमा नियमावली, २०४९" रहेको छ । (२) यो नियमावली तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछ । २. परिभाषा: विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस नियमावलीमा,- । (क) "ऐन" भन्नाले बिमा ऐन, २०४९ सम्झनुपर्छ । (ख) "प्रमाणपत्र" भन्नाले नियम ८ बमोजिम बिमकको रूपमा नाम दर्ता गरी बिमा व्यवसाय गर्न दिइएको बिमक दर्ताको प्रमाणपत्र सम्झनुपर्छ । (ग) "शुल्क" भन्नाले बिमकले बिमा व्यवसाय गरे बापत बिमितसँग लिने बिमा शुल्क सम्झनुपर्छ । (घ) "सल्लाहकार समिति" भन्नाले ऐनको दफा ४१ बमोजिम गठित बिमा दर सल्लाहकार समिति सम्झनुपर्छ । परिच्छेद-२ । बिमा व्यवसायको किसिम । ३. बिमा व्यवसायको किसिम: (१) ऐन र यस नियमावलीका अधीनमा रही बिमकले गर्ने बिमा व्यवसायलाई देहायका किसिममा विभाजन गरिनेछ :- । (क) जीवन बिमा व्यवसाय । (ख) निर्जीवन बिमा व्यवसाय । (ग) पुनर्बिमा व्यवसाय । (२) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि नेपाल सरकारले समितिको परामर्श लिई आवश्यकतानुसार बिमा व्यवसायको अन्य किसिमहरू समेत तोक्न सक्नेछ । ४. जीवन बिमा व्यवसाय: (१) जीवन बिमा व्यवसाय अन्तर्गत बिमकले देहायका बिमा व्यवसाय गर्न सक्नेछन् :- । (क) आजीवन जीवन बिमा । (ख) सावधिक जीवन बिमा । (ग) म्यादी जीवन बिमा । (२) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि समितिले आवश्यकतानुसार जीवन बिमा व्यवसायको अन्य किसिमहरू समेत तोक्न सक्नेछ । (३) यस नियमबमोजिम गरिने जीवन बिमाको लेखका शर्त एवं सुविधाहरू समितिले तोकिदिएबमोजिम हुनेछ । ५. निर्जीवन बिमा व्यवसाय: (१) निर्जीवन बिमा व्यवसाय अन्तर्गत बिमकले देहायका बिमा व्यवसाय गर्न सक्नेछन् :- । (क) अग्नी बिमा । (ख) मोटर बिमा । (ग) सामुद्रिक बिमा । (घ) इन्जिनियरिङ तथा ठेकेदार जोखिम बिमा । (ङ) हवाई बिमा । पहिलो संशोधनद्वारा थप । (च) विविध बिमा । (२) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि समितिले आवश्यकतानुसार निर्जीवन बिमा व्यवसायको अन्य किसिमहरू समेत तोक्न सक्नेछ । (३) यस नियमबमोजिम गरिने निर्जीवन बिमाको लेखका शर्त एवं सुविधाहरू समितिले तोकिदिएबमोजिम हुनेछ । ६. पुनर्बिमा व्यवसाय: (१) बिमकले आफूले धारण गर्ने जोखिम धारण गरी बाँकी रहेको जोखिमको पुनर्बिमा गराउन सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम गरिने पुनर्बिमा व्यवसायको किसिम तथा अन्य व्यवस्थाहरू समितिले तोकिदिएबमोजिम हुनेछ । परिच्छेद-३ । बिमक सम्बन्धी व्यवस्था । ७. बिमकको दर्ताको लागि निवेदन दिनुपर्ने: (१) बिमा व्यवसाय गर्न चाहने स्वदेशी वा विदेशी संगठित संस्थाले बिमकको रूपमा आफ्नो नाम दर्ता गर्नका लागि पचास हजार रूपैयाँ बिमा दर्ता दस्तुर समेत संलग्न राखि अनुसूची-१ बमोजिमको ढाँचामा समितिको कार्यालयमा निवेदन दिनुपर्नेछ ।
बिमा नियमावली २०४९ (Insurance Regulation, 1992)

परिच्छेद-३ । बिमक सम्बन्धी व्यवस्था । ७. बिमकको दर्ताको लागि निवेदन दिनुपर्ने: (१) बिमा व्यवसाय गर्न चाहने स्वदेशी वा विदेशी संगठित संस्थाले बिमकको रूपमा आफ्नो नाम दर्ता गर्नका लागि पचास हजार रूपैयाँ बिमा दर्ता दस्तुर समेत संलग्न राखि अनुसूची-१ बमोजिमको ढाँचामा समितिको कार्यालयमा निवेदन दिनुपर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम निवेदन दिने संगठित संस्थाले सो निवेदनसाथ ऐनको दफा १० को उपदफा (२) मा उल्लिखित कागजातहरूका अतिरिक्त देहायका विवरणहरूलाई पुष्टिाँई गर्ने अन्य आवश्यक कागजातहरू समेत संलग्न गर्नुपर्ने छ । (क) बिमा व्यवसाय गर्दा संगठित संस्थाले धारण गर्ने कुल दायित्व सो संगठित संस्थाको कुल सम्पत्ति भन्दा बढी नभएको । (ख) विदेशी संगठित संस्था भए त्यस्तो संगठित संस्थाले तेस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । भित्र गर्ने बिमा व्यवसायको कुल दायित्व निर्वाह गर्नका लागि सो संगठित संस्थाको नाममा नेपाल तेस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । भित्र पर्याप्त सम्पत्ति रहेको । (ग) संगठित संस्थाको तर्फबाट बिमा व्यवसाय संचालन गर्ने सम्बन्धमा प्रमुखको हैसियतबाट दायित्व निर्वाह गर्ने व्यवस्थापकको नाम, ठेगाना र योग्यता खुलेको प्रमाणपत्र । (घ) विदेशी बिमकको रूपमा दर्ता भएको संगठित संस्था भए सम्बन्धित मुलुकको अधिकार प्राप्त अधिकारीबाट सो मुलुकको प्रचलित कानून बमोजिम बिमा व्यवसाय गर्न प्राप्त गरेको प्रमाणपत्र । पहिलो संशोधनद्वारा झिकिएको । (ङ) । ८. बिमकको नाम दर्ता गरी प्रमाणपत्र दिनुपर्ने: (१) नियम ७ बमोजिम बिमकको रूपमा आफ्नो नाम दर्ता गर्नका लागि कुनै स्वदेशी वा विदेशी संगठित संस्थाको निवेदन प्राप्त भएपछि समितिले उक्त निवेदन उपर आवश्यक जाँचबुझ गरी निवेदक संगठित संस्थासँग कुनै कुरा बुझ्नुपर्ने भए सो कुरा समेत बुझी त्यस्तो निवेदक संगठित संस्थाको नाम बिमकको रूपमा अनुसूची-२ बमोजिमको दर्ता किताबमा दर्ता गर्नुपर्ने छ । (२) उपनियम (१) बमोजिम निवेदक संगठित संस्थाको नाम दर्ता किताबमा दर्ता गरी सकेपछि समितिले त्यस्तो निवेदक संगठित संस्थाले गर्न पाउने बिमा व्यवसायको किसिम समेत उल्लेख गरी अनुसूची-३ बमोजिमको ढाँचामा प्रमाणपत्र दिनुपर्ने छ । ९. प्रमाणपत्र नवीकरण सम्बन्धी व्यवस्था: (१) बिमकले आफ्नो प्रमाणपत्र नवीकरण गराउनको लागि ऐनको दफा ११ बमोजिमको म्यादभित्र नवीकरण दस्तुर वापत पचास हजार रूपैयाँ समेत संलग्न राखी अनुसूची-४ बमोजिमको ढाँचामा समितिको कार्यालयमा निवेदन दिनुपर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम नवीकरणको लागि निवेदन दिने बिमकको प्रधान कार्यालय नेपाल तेस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । बाहिर भए त्यस्तो विदेशी बिमकले आफ्नो मुलुकको अधिकार प्राप्त अधिकारीबाट सो मुलुकको प्रचलित कानून बमोजिम बिमा व्यवसाय गर्न प्राप्त गरेको प्रमाणपत्र नवीकरण गरेको निस्सा समेत यस नियम बमोजिम नवीकरणको लागि दिने निवेदनसाथ संलग्न गरेको हुनुपर्ने छ । (३) यस नियमबमोजिम प्रमाणपत्र नवीकरणको लागि ऐनको दफा ११ को उपदफा (१) मा तोकिएको म्याद नघाइ बिमकको निवेदन प्राप्त भएमा समितिले ऐनको दफा ११ को उपदफा (३) का अधीनमा रही प्रमाणपत्र नवीकरण गरिदिन सक्नेछ । १०. प्रमाणपत्रको मान्यता स्वतः रद्द हुने: ऐनको दफा ११ को उपदफा (३) बमोजिमको अवधिभित्र पनि प्रमाणपत्र नवीकरण हुन नसकेमा त्यस्तो प्रमाणपत्रको मान्यता स्वतः रद्द हुनेछ ।
बिमा नियमावली २०४९ (Insurance Regulation, 1992)

१०. प्रमाणपत्रको मान्यता स्वतः रद्द हुने: ऐनको दफा ११ को उपदफा (३) बमोजिमको अवधिभित्र पनि प्रमाणपत्र नवीकरण हुन नसकेमा त्यस्तो प्रमाणपत्रको मान्यता स्वतः रद्द हुनेछ । ११. पुन दर्ता हुन सक्ने: (१) नियम १० बमोजिम प्रमाणपत्रको मान्यता रद्द भएको संगठित संस्थाले पुनः बिमा व्यवसाय गर्न चाहेमा नियम ७ बमोजिम बिमकको रूपमा आफ्नो नाम दर्ता गराउनका लागि पुनः निवेदन दिनुपर्ने छ । (२) उपनियम (१) बमोजिम कुनै संगठित संस्थाको निवेदन परेमा समितिले संगठित संस्थाले बिमकको रूपमा बिमा व्यवसाय संचालन गर्दा ऐन, यस नियमावली र समितिले समय-समयमा दिएको निर्देशनका अधीनमा रही पेशागत आचरणको पालन गरे नगरेको समेत । जाँचबुझ गरी उपयुक्त देखेमा नियम ७ मा उल्लिखित दस्तूरका अतिरिक्त पच्चीस हजार रूपैयाँ थप दस्तूर समेत लिई त्यस्तो संगठित संस्थाको नाम दर्ता किताबमा पुनः दर्ता गरी सो संगठित संस्थालाई नयाँ प्रमाणपत्र दिनुपर्ने छ । पहिलो संशोधनद्वारा थप । ११क. बिमा व्यवसायमा लगाइएको रोक फुकुवा गर्ने : (१) ऐनको दफा १२क. बमोजिम बिमा व्यवसायमा लगाइएको रोकको सम्बन्धमा हाल त्यस्तो रोक लगाई रहनु पर्ने अवस्था विद्यमान नरहेको भनी सम्बन्धित बिमकले त्यस्तो अवस्था विद्यमान नरहेको मितिले पैंतीस दिनभित्र आवश्यक प्रमाणहरूसमेत संलग्न राखी समितिसमक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम दिइएको निवेदनमा उल्लिखित अवस्थाहरू तथा सो साथ संलग्न प्रमाणहरू सन्तोषजनक देखिएमा समितिले बिमा व्यवसायमा लगाइएको रोक फुकुवा गर्न सक्नेछ । समितिले यसरी बिमा व्यवसायमा लगाइएको रोक फुकुवा गर्दा त्यसरी फुकुवा गर्ने रोक आंशिक रोक भए दश हजार रूपैयाँ र पूर्ण रोक भए पच्चीस हजार रूपैयाँ सम्बन्धित बिमकलाई जरिवाना गरी बिमा व्यवसायमा लगाइएको त्यस्तो रोक फुकुवा गर्न सक्नेछ । स्पष्टीकरण : यस नियमको प्रयोजनको लागि - । (१) "पूर्ण रोक" भन्नाले बिमकले बिमा व्यवसायका सम्बन्धमा गर्ने सम्पूर्ण कारोबार संचालन गर्न नपाउने गरी लगाइएको रोक सम्झनुपर्छ । (२) "आंशिक रोक" भन्नाले बिमकले बिमा व्यवसायका सम्बन्धमा गर्ने सम्पूर्ण कारोबारमध्ये कुनै एक वा एकभन्दा बढी कारोबार संचालन गर्न नपाउने गरी लगाइएको रोक सम्झनु पर्छ । १२. बिमकले अन्य क्षेत्रमा लगानी गर्दा स्वीकृति लिनुपर्ने : बिमकले समितिले तोकिदिएको क्षेत्र बाहेक अन्य क्षेत्रमा लगानी गर्दा समितिको पूर्व स्वीकृति लिनु पर्ने छ । १३. ऋण दिन वा लगानी गर्नमा प्रतिबन्ध : यस नियममा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि बिमकको संचालक समितिको कुनै पनि सदस्य संचालक भएको वा त्यस्तो सदस्यको वित्तीय स्वार्थनिहित भएको कुनै पनि संगठित संस्थालाई बिमकले कुनै पनि किसिमको ऋण दिन वा लगानी गर्न पाउने छैन । पहिलो संशोधनद्वारा थप । स्पष्टीकरण : यस नियमको प्रयोजनको लागि "वित्तीय स्वार्थ" भन्नाले बिमकको संचालक वा निजको एकाघर परिवारका सदस्यले कुनै कम्पनी वा संगठित संस्थाको चुक्ता पुँजीको दश प्रतिशत वा सो भन्दा बढी रकमको छुट्टा छुट्टै वा संयुक्त रूपमा शेयर खरिद गरेको रहेछ भने त्यस्तो कम्पनी वा संगठित संस्थामा बिमकको संचालकको वित्तीय स्वार्थ निहित रहेको मानिनेछ ।
बिमा नियमावली २०४९ (Insurance Regulation, 1992)

१४. विवरण पेश गर्नुपर्ने : (१) एक भन्दा बढी बिमा व्यवसाय गर्ने बिमकले ऐनको दफा २० को उपदफा (२) बमोजिम प्रत्येक बिमा व्यवसायको हिसाब किताब स्पष्ट रूपमा छुट्टाछुट्टै राखी अनुसूची-५ बमोजिमको ढाँचामा सो को विवरण प्रत्येक आर्थिक वर्ष समाप्त भएको ६ महिनाभित्र समितिको कार्यालयमा पेश गर्नुपर्ने छ । स्पष्टीकरण : "अनुसूची-५" भन्नाले अनुसूची-५ को खण्ड "क", "ख", "ग", "घ", "ङ", "च", "छ", "ज", "झ", "ञ", "ट", "ठ", "ड", र "ढ" लाई समेत जनाउँछ । (२) बिमकले आफ्नो सम्पत्ति र दायित्वको सम्पूर्ण विवरण अनुसूची-६ बमोजिमको ढाँचामा प्रत्येक आर्थिक वर्ष समाप्त भएको ६ महिनाभित्र समितिको कार्यालयमा पेश गर्नुपर्ने छ । १५. जगेडा कोषमा जम्मा गर्नुपर्ने रकम : बिमकले नेपालभित्रको आफ्नो बिमा व्यवसाय सम्बन्धी दायित्वको निमित्त ऐनको दफा २२ बमोजिम खडा गरेको जगेडा कोषमा देहायबमोजिम रकम जम्मा गर्नुपर्ने छ :- । (क) जीवन बिमा व्यवसाय गर्ने बिमकले नेपाल तेस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । मा प्रकाशित गरेको बिमा लेखको आधारमा बिमांकीले तोकिदिएको सम्पूर्ण दायित्वमा कम नहुने रकम । (ख) निर्जीवन बिमा व्यवसायको आम्दानी खर्चमा देखाइएको खुद बिमा शुल्कको घटीमा पचास प्रतिशत रकम । (ग) निर्जीवन बिमा व्यवसाय गर्दा बिमकको चुक्ता पुँजी बराबर नभएसम्म मुनाफा हुन आएको रकमको पचास प्रतिशत । तर सामुद्रिक बिमाको सम्बन्धमा कम्तीमा तीन वर्षसम्म जगेडा कोषमा राखिएको रकमलाई मुनाफामा गणना गरिने छैन । (घ) बिमकले प्रत्येक आर्थिक वर्ष समाप्त हुनुअघि दाबी भुक्तानी बापत बाँकी रकमको एक सय पन्ध्र प्रतिशत रकम । पहिलो संशोधनद्वारा थप । १५क. जीवन बिमा तथा निर्जीवन बिमा व्यवसाय गर्दै आएका बिमकले अलग अलग संस्थाको रूपमा बिमा व्यवसाय गर्नुपर्ने : (१) यो नियम प्रारम्भ हुनुभन्दा अघि जीवन बिमा तथा निर्जीवन बिमा व्यवसाय संचालन गर्ने गरी दर्ता भई जीवन बिमा तथा निर्जीवन बिमा व्यवसाय गर्दै आएका बिमकले समितिले तोकेको मितिदेखि जीवन बिमा र निर्जीवन बिमा व्यवसाय गर्ने अलग-अलग संस्थाको रूपमा बिमा व्यवसाय गर्नु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम जीवन बिमा र निर्जीवन बिमा व्यवसाय गर्ने अलग-अलग संस्थाको रूपमा बिमा व्यवसाय गर्दा बिमकले देहायका शर्तहरू पूरा गर्नुपर्नेछ । (क) प्रबन्धपत्र तथा नियमावलीमा संशोधन गरी गर्दै आएको दुई बिमा व्यवसायमध्ये कुनै एक बिमा व्यवसाय मात्र गर्ने व्यवस्था गर्ने र अर्को बिमा व्यवसाय संचालनको निमित्त प्रचलित कानूनका अधीनमा रही अर्को संस्था खडा गर्ने । (ख) खण्ड (क) बमोजिम बिमा व्यवसाय गर्ने अलग अलग संस्थाको व्यवस्थापन अलग-अलग रूपमा गर्ने । (ग) प्रत्येक संस्थाको लागि अलग-अलग रूपमा भुक्तानी पुँजी उठाउने व्यवस्था गर्ने । (घ) जीवन बिमा र निर्जीवन बिमा व्यवसाय अलग-अलग ढंगबाट सञ्चालन गर्ने सम्बन्धमा समितिले तोकिदिएका अन्य शर्तहरू पूरा गर्ने । (३) उपनियम (१) र (२) बमोजिम जीवन बिमा र निर्जीवन बिमा व्यवसाय गर्ने अलग-अलग संस्थाको रूपमा बिमा व्यवसाय गर्दा बिमकले ऐनको दफा २१ बमोजिमको बिमा कोषमा जम्मा रहेको रकममध्ये जीवन बिमातर्फको रकम जीवन बिमा व्यवसाय गर्ने संस्थाको नाममा र निर्जीवन बिमातर्फको रकम निर्जीवन बिमा व्यवसाय गर्ने संस्थाको नाममा छुट्टा छुट्टै बिमा कोष खडा गरी जम्मा गर्नु पर्नेछ ।