chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
अन्तःशुल्क नियमावली २०५९ (Excise Regulation, 2002)

(क) गोदाममा रहेको अन्त:शुल्क लाग्ने वस्तु बिक्री वितरण वा ओसार प्रसार गर्न गोदाम बाहिर निकाल्दा आफ्नो उपस्थितिमा त्यस्तो वस्तु निकाल्न लगाइ सोको लगत प्रतिष्ठानको उत्पादन स्थलमा राख्न लगाउने, । (ख) विभागबाट माग गरिएको अन्त:शुल्क लाग्ने वस्तुको उत्पादन वा बिक्री वितरण वा गोदाममा रहेको वस्तुको परिमाण र असुल उपर भएको अन्त:शुल्क वा विभागले मागेको अरू कुनै कुराको प्रतिवेदन विभागमा पठाउने, । (ग) अन्त:शुल्क लाग्ने वस्तुको उत्पादन वा बिक्रीको विवरण अनुसूची-४ बमोजिमको दैनिक किताबमा राख्न लगाउने, । (घ) भन्सार नाकाबाट अन्त:शुल्क लाग्ने वस्तु पैठारी भएको अवस्थामा पैठारी गर्ने इजाजतपत्रवालाको नाम, पैठारी गरिएको वस्तुको परिमाण र मूल्य स्पष्ट खुल्ने गरी दैनिक किताबमा जनाइ राख्ने, । (ङ) इजाजतपत्रवालाले नियम १३ बमोजिम पूरा गर्नुपर्ने काम, कर्तव्य पूरा गरे नगरेको समय समयमा निरीक्षण गर्ने, । तेस्रो संशोधनद्वारा थप । (ङ१) अन्त:शुल्क लाग्ने वस्तु उत्पादन गर्ने प्रतिष्ठानको मासिक रूपमा निरीक्षण गरी अन्त:शुल्क निर्धारण गर्ने, । (च) अन्त:शुल्क अधिकृतले यस नियमावली बमोजिम आफ्नो कर्तव्य पालन गर्ने सन्दर्भमा विभागले तोकेको अन्य कार्यहरू गर्ने । (२) इजाजतपत्रवालाले स्वयं निष्काशन प्रक्रिया अनुसार आफै निष्काशन गरेको अन्त:शुल्क लाग्ने वस्तुको हकमा अन्त:शुल्क अधिकृतले विभागले तोके बमोजिमको प्रक्रिया अपनाई इजाजतपत्रवालाको खाता तथा विवरण जाँची प्रमाणित गर्नु पर्नेछ । १३. इजाजतपत्रवालाको काम तथा कर्तव्य: (१) अन्त:शुल्क लाग्ने वस्तु उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाको काम तथा कर्तव्य देहायबमोजिम हुनेछ:- । सातौं संशोधनद्वारा संशोधित । (क) यस नियमबमोजिम पेश गर्नुपर्ने विवरण र फाँटवारी विभागले तोकेको ढाँचामा वस्तुको हकमा वस्तु निष्काशन भएपछि तथा सेवाको हकमा बीजक जारी भएपछिको महिनाको २५ गतेभित्र अन्त:शुल्क अधिकृत समक्ष पेश गर्नुपर्ने, । (ख) उत्पादन भएको बिक्री वितरण भएको वस्तुको विवरण दैनिक किताबमा जनाई राख्ने र निरीक्षणको क्रममा अन्त:शुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारीलाई सो किताब देखाउने, । (ग) उत्पादन भएको वस्तुको नमूना अन्त:शुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारीबाट प्रमाणित गराई कार्यालयमा पठाउने, । (घ) गोदाममा राखिएको वस्तुको विवरण अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारीबाट प्रमाणित गराई सो को निस्सा राख्ने । (२) अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तुको सेवा प्रदान गर्ने इजाजतपत्रवालाको काम तथा कर्तव्य देहायबमोजिम हुनेछः- । (क) प्रदान गरेको सेवाको बीजक र सोको हिसाब दैनिक रूपमा राख्ने, । छैटौं संशोधनद्वारा संशोधित । (ख) अन्तःशुल्क लाग्ने सेवा प्रदान गर्ने काममा प्रयोग हुने अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तुको खरिद प्रमाण वा खरिद बीजक साथमा राख्ने, । छैटौं संशोधनद्वारा संशोधित । (ग) अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारीले मागेका बखत खण्ड (क) बमोजिमको कागजात उपलब्ध गराउने । (३) अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तुको पैठारी गर्ने इजाजतपत्रवालाको काम तथा कर्तव्य देहायबमोजिम हुनेछः- । (क) अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु पैठारी गरिएको अवस्थामा अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारी समक्ष बीजक पेश गर्नु पर्ने, ।
अन्तःशुल्क नियमावली २०५९ (Excise Regulation, 2002)

(३) अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तुको पैठारी गर्ने इजाजतपत्रवालाको काम तथा कर्तव्य देहायबमोजिम हुनेछः- । (क) अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु पैठारी गरिएको अवस्थामा अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारी समक्ष बीजक पेश गर्नु पर्ने, । (ख) प्रतीतपत्रको माध्यमबाट अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु पैठारी गरिएको अवस्थामा वस्तुको किटानी विवरण, भन्सार प्रयोजनको लागि वस्तु वर्गीकरण शीर्षक, प्रत्येक वस्तुको प्रति इकाई मूल्य र परिमाण अन्तःशुल्क अधिकृत समक्ष पेश गर्नु पर्ने । (४) इजाजतपत्रवालाले प्राप्त गरेको इजाजतपत्र आफ्नो कारोबार स्थलमा सबैले देख्ने गरी राख्नु पर्नेछ । छैटौं संशोधनद्वारा झिकिएको । (५) । परिच्छेद ५क. । कारोबारको अभिलेख सम्बन्धी व्यवस्था । १३क. अभिलेख राख्नु पर्ने: (१) इजाजतपत्रवालाले ऐन र यस नियमावलीको प्रयोजनको निमित्त देहायका कागजात र विवरणको अभिलेख राख्नु पर्नेछः- । (क) चुरोट उत्पादक इजाजतपत्रवालाले अनुसूची-४, ५, ६, ७, ८, ९ र ९क. बमोजिमका खाता र तिनको विवरण, । (ख) मदिरा, स्प्रिट, खुदो र बियर उत्पादक इजाजतपत्रवालाले अनुसूची-४, ९क., १०, ११ र १२ बमोजिमका खाता, फाँटवारी र तिनको विवरण, । (ग) अन्तःशुल्क विवरण बुझाउनु पर्ने सबै इजाजतपत्रवालाले अनुसूची-४ग. र ४घ. बमोजिमका खरिद तथा बिक्री खाताहरू, । (घ) आफूले जारी गरेका तथा प्राप्त गरेका बीजकहरू, । (ङ) व्यापार, लेखा, नगद प्राप्ति र भुक्तानी सम्बन्धी अभिलेख, । (च) आफूले गरेको आयात र निर्यातसँग सम्बन्धित सम्पूर्ण कागजातहरू, । (छ) विभागले तोकेका अन्य कागजातहरू । (२) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भएतापनि कुनै उद्योग वा खास व्यवसायको लागि थप अभिलेखहरू राख्नुपर्ने गरी विभागले तोक्न सक्नेछ । (३) इजाजतपत्रवालाले यस नियम बमोजिम राख्नु पर्ने अभिलेखहरू विभागको अनुमति लिई कम्प्युटर वा त्यस्तै अन्य यान्त्रिक प्रणालीमा विभागले तोकिदिए बमोजिमको तरिका अपनाई राख्न सक्नेछ । (४) यस नियम बमोजिम इजाजतपत्रवालाले राखेको अभिलेख अन्तःशुल्क अधिकृतले कारोबार समय वा कार्यालय समयमा जुनसुकै बखत हेर्न सक्नेछ । (५) उपनियम (४) बमोजिम अन्तःशुल्क अधिकृतले अभिलेख जाँच गर्ने सिलसिलामा माग गरेका कागजात र विवरण उपलब्ध गराउनु र आवश्यक सहयोगका लागि कर्मचारीको व्यवस्था गर्नु इजाजतपत्रवालाको कर्तव्य हुनेछ । १३ख. खाता प्रमाणितसम्बन्धी व्यवस्था: ऐनको दफा १०ख. को उपदफा (२) बमोजिमका खाताहरू कारोबार शुरू गर्नु पूर्व अन्तःशुल्क अधिकृतबाट प्रमाणित गराउनु पर्नेछ । १३ग. इजाजतपत्रवालाले अन्तःशुल्क विवरण पेश गर्नु पर्ने: अन्तःशुल्क उठाई बुझाउनु पर्ने दायित्व भएका इजाजतपत्रवालाले विक्रम संवत् अनुसारको एक महिनाको अन्तःशुल्कको विवरण सो महिना समाप्त भएको मितिले २५ दिनभित्र 'सुर्तीजन्य वस्तु बाहेक स्वयं निष्काशन प्रणाली अन्तर्गतका प्रतिष्ठानले अनुसूची-४ङ. बमोजिमको ढाँचामा र सुर्तीजन्य वस्तु र भौतिक नियन्त्रण प्रणाली अन्तर्गतका प्रतिष्ठानले अनुसूची-४च. बमोजिमको ढाँचामा सम्बन्धित अन्तःशुल्क अधिकृत समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ ।
अन्तःशुल्क नियमावली २०५९ (Excise Regulation, 2002)

१३घ. अन्तःशुल्क विवरण पेश गर्न लगाउन सकिने: कुनै इजाजतपत्रवालाको मृत्यु भएमा वा निजले अन्तःशुल्क विवरण पेश गर्न शारीरिक वा मानसिक रूपमा असमर्थ भएमा निजको मृत्यु भएको वा निज शारीरिक वा मानसिक रूपमा असमर्थ भएको अघिल्लो दिनसम्मको अवधिसम्म निजले अन्तःशुल्कजन्य कारोबार गरेको मानी अन्तःशुल्क अधिकृतले सो महिनाको अन्तःशुल्क विवरण निजको हकवाला वा कानून बमोजिमको प्रतिनिधिलाई पेश गर्न लगाउन सक्नेछ । पन्ध्रौं संशोधनद्वारा थप । १३ङ. अन्तःशुल्क फिर्ता सम्बन्धी व्यवस्था: (१) ऐनको दफा ३ख. को उपदफा (५) बमोजिम अन्तःशुल्क फिर्ता पाउन चौबीसौं संशोधनद्वारा हटाईएको । विभागले तोकेको ढाँचामा अन्तःशुल्क अधिकृत समक्ष दरखास्त पेश गर्नु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम पेश हुने दरखास्त साथ विभागले तोके बमोजिमका निर्यात प्रमाणित हुने कागजात पेश गर्नु पर्नेछ । (३) ऐनको दफा ३ख. को उपदफा (६) बमोजिम फिर्ता गरिने अन्तःशुल्क रकम बीस हजार रूपैयाँभन्दा बढी भएमा सम्बन्धित व्यक्तिको बैंक खातामा जम्मा हुने गरी चेक मार्फत भुक्तानी गर्नु पर्नेछ । परिच्छेद-६ । चुरोट र बिँडीका सम्बन्धमा विशेष व्यवस्था । १४. चुरोटको उत्पादन तथा बिक्री वितरण: चुरोट उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले देहाय बमोजिमको कार्य गर्नु पर्नेछः- । (क) कच्चा र कोरा सुर्तीको हिसाब राख्नु पर्ने: चुरोट बनाउनको निमित्त प्रतिष्ठानमा झिकाइएका सबै प्रकारको स्वदेशी र विदेशी सुर्तीको हिसाब तथा विवरण अनुसूची-५ बमोजिमको ढाँचामा राखी प्रतिष्ठानमा खटिएका अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारीबाट प्रमाणित गराई राख्ने, । (ख) सुर्ती खपतको हिसाब राख्ने : चुरोट बनाउनलाई प्रयोग गरिएको सुर्तीको हिसाब अनुसूची-६ बमोजिमको ढाँचामा राखी प्रतिष्ठानमा खटिएका अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारीबाट प्रत्येक दिन जाँचाइ प्रमाणित गराई राख्नु पर्ने, । (ग) चुरोटमा सुर्तीको अनुपात खुलाउने: विभिन्न प्रकारको चुरोट बनाउन प्रयोग गरिने स्वदेशी र विदेशी सुर्तीको अनुपात खुलाई विभागबाट स्वीकृति लिई राख्नु पर्ने, । (घ) तयारी चुरोट बट्टा बन्दी गर्ने: बिक्रीयोग्य तयारी चुरोटलाई राम्रोसँग जाँचबुझ गरी एघारौं संशोधनद्वारा संशोधित । विभागले तोके बमोजिमका खिल्ली बट्टामा हाली बन्द गर्ने तथा गोदामबाट बिक्रीको लागि निकालिएको चुरोट "अन्तःशुल्क अधिकृतको स्वीकृति बेगर कारखानामा पुनः ल्याउन नहुने, । (ङ) चुरोटका बट्टाहरू प्याकिङ गर्ने: तयारी चुरोटका बट्टाहरूलाई ठूलो कागजमा बन्द गरी दैनिक बन्द गरिएको चुरोटको बट्टा सङ्ख्या, सिलसिलेवार नम्बर र बन्द गरिएको मिति समेत स्पष्ट देखिने गरी अनुसूची-७ बमोजिमको ढाँचामा उल्लेख गर्ने तथा गोदाममा राखिएको चुरोटको हिसाब अनुसूची-८ बमोजिमको ढाँचामा राख्नु पर्ने, । (च) गोदामबाट चुरोट निकाल्ने तरिका: चुरोट बिक्री गर्नको निमित्त गोदामबाट बाहिर निकाल्नलाई अनुसूची-९ बमोजिमको ढाँचामा फाराम भरी अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारी समक्ष पेश गर्ने तथा निजहरूबाट जाँचि निष्काशन गर्ने इजाजत प्राप्त भएपछि सोको विवरण भरी राख्ने । नवौं संशोधनद्वारा थप । १४क. विभागले चुरोट र बिँडीको प्रतिलब्धि दर तोक्न सक्ने: (१) यस नियमावलीमा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भएतापनि चुरोट र बिँडीको उत्पादनको प्रतिलब्धि दर विभागले तोक्न सक्नेछ ।
अन्तःशुल्क नियमावली २०५९ (Excise Regulation, 2002)

नवौं संशोधनद्वारा थप । १४क. विभागले चुरोट र बिँडीको प्रतिलब्धि दर तोक्न सक्ने: (१) यस नियमावलीमा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भएतापनि चुरोट र बिँडीको उत्पादनको प्रतिलब्धि दर विभागले तोक्न सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम विभागले प्रतिलब्धि दर नतोकेको अवस्थामा चुरोट र बिँडी उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले पेश गरेको प्रतिलब्धि दर उपर जाँचबुझ गरी त्यस्तो प्रतिलब्धि दरलाई विभागले मान्यता दिन सक्नेछ । नवौं संशोधनद्वारा संशोधित । १५. बिँडीको उत्पादन तथा बिक्री वितरण: (१) बिँडी उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले सो बिँडी उत्पादन गर्नका लागि खपत भएको कच्चा सुर्तीको हिसाब राखी बिँडीको उत्पादन तथा बिक्री वितरण गर्नु पर्नेछ । सत्ताइसौं संशोधनद्वारा थप । (१क) बिक्री योग्य तयारी बिँडीलाई विभागले तोके बमोजिमको खिल्ली राखी प्याकिङ गर्नु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम बिँडीको उत्पादन गरी बिक्री गर्नु पूर्व अनुसूची-९ बमोजिमको निष्काशन माग फाराम अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले तोकेको कर्मचारीबाट स्वीकृत गराएर मात्र निष्काशन गर्नु पर्नेछ । १५क. म्याद सकिएको सुर्तीजन्य वस्तु नष्ट गर्न सक्ने: उपभोगको म्याद सकिएको वा उपभोगमा आउन नसक्ने चुरोट तथा सुर्तीजन्य वस्तु विभागको स्वीकृति लिई अन्तःशुल्क अधिकृतले नष्ट गर्न सक्नेछ । सत्ताइसौं संशोधनद्वारा थप । १५ख. चुरोट र बिंडी बाहेकका सुर्तीजन्य वस्तुको उत्पादन तथा बिक्री वितरण: चुरोट र बिंडी बाहेकका सुर्तीजन्य वस्तु उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले त्यस्तो वस्तु विभागले तोके बमोजिमको तौल र प्याकिङमा उत्पादन गर्नु पर्नेछ । परिच्छेद-७ । मदिरा सम्बन्धी विशेष व्यवस्था । १६. मदिरा उत्पादन: (१) मदिरा उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले पेटेन्ट स्टिल प्लान्टबाट उत्पादित स्प्रिटको मिश्रण (ब्लेडिङ्ग) बाट मात्र मदिरा उत्पादन गर्नु पर्नेछ । चौथो संशोधनद्वारा संशोधित । (२) मदिरा उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले बियर, वाइन तेइसौं संशोधनबाट संशोधित । साइडर तथा १५, २५, ३०, ४० र ५० यू.पी. शक्तिको मदिरा विभागले तोके बमोजिमको परिणाममा बोतलवन्दी गरी उत्पादन गर्नु पर्नेछ । सत्ताइसौं संशोधनद्वारा थप । तर निकासी प्रयोजनको लागि इजाजतपत्रवालाको माग बमोजिम विभागले अन्य यू.पी. शक्ति र साइजमा समेत उत्पादन र बोतलवन्दीको अनुमति दिन सक्नेछ । नवौं संशोधनद्वारा संशोधित । (३) मदिरा उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले आफूले उत्पादन गरेको ७० यू.पी. शक्तिको मदिरालाई ३०० मिली लिटरको पेट बोतल वा विभागले तोके बमोजिम बोतलवन्दीमा मात्र बिक्री गर्नु पर्नेछ । अठारौं संशोधनद्वारा थप । (४) वाइनको उत्पादन गर्दा पेटेन्ट स्टील ट्याङ्क वा काठको भाँडा (भ्याट) मा राखी फर्मेन्टेसन गर्नु पर्नेछ । अठारौं संशोधनद्वारा थप । (५) उपनियम (४) बमोजिमको व्यवस्था संवत् २०७६ साल वैशाख १ गतेदेखि लागू हुनेछ । सत्ताइसौं संशोधनद्वारा थप । (६) मदिरा उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले मदिरा उत्पादन गर्न प्रयोग हुने कच्चा पदार्थ (स्प्रिट) को मेचुरेशन विभागले तोके बमोजिम गर्नु पर्नेछ । सत्ताइसौं संशोधनद्वारा थप ।
अन्तःशुल्क नियमावली २०५९ (Excise Regulation, 2002)

अठारौं संशोधनद्वारा थप । (५) उपनियम (४) बमोजिमको व्यवस्था संवत् २०७६ साल वैशाख १ गतेदेखि लागू हुनेछ । सत्ताइसौं संशोधनद्वारा थप । (६) मदिरा उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले मदिरा उत्पादन गर्न प्रयोग हुने कच्चा पदार्थ (स्प्रिट) को मेचुरेशन विभागले तोके बमोजिम गर्नु पर्नेछ । सत्ताइसौं संशोधनद्वारा थप । (७) मदिरा उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले मदिरा बिक्री गर्नको लागि प्रतिष्ठानको गोदामबाट बाहिर निकाल्दा अनुसूची-९ख. बमोजिमको ढाँचामा फाराम भरी अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारी समक्ष पेश गरी बिक्री गर्ने स्वीकृति प्राप्त भएपछि सोको विवरण राख्नु पर्नेछ । सत्ताइसौं संशोधनद्वारा थप । (८) सुर्तीजन्य वस्तु, मदिरा वा मदिराको कच्चा पदार्थको उत्पादक, पैठारीकर्ता वा सञ्चयकर्ता प्रतिष्ठानले उत्पादनस्थल, कच्चा पदार्थ राख्ने गोदाम, तयारी पदार्थ राख्ने गोदाम र निष्कासन गर्ने ठाउँमा विभागले निर्धारण गरेको सर्तको अधीनमा रही इन्टरनेट प्रोटोकल क्यामेराको जडान र प्रयोग गर्नु पर्नेछ । १७. कच्चा पदार्थको संरक्षण: मदिरा उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले मोलसिस, स्प्रिट लगायतका कच्चा पदार्थको उचित संरक्षणको प्रबन्ध गर्नु पर्नेछ । त्यस्ता कच्चा पदार्थको उचित संरक्षणको प्रबन्ध नगरी हानी नोक्सानी भएमा सो बापत त्यस्तो इजाजतपत्रवालाले उत्पादन गर्ने मदिरा तर्फको उच्चतम दरबन्दी अनुसार लाग्ने राजस्व सो इजाजतपत्रवालाबाट असुल उपर गरी लिनु पर्नेछ । सातौं संशोधनद्वारा संशोधित । १८. व्याच र सिलसिलेवार नम्बर अङ्कित गर्नु पर्ने: (१) मदिराको उत्पादन प्रक्रिया समाप्त भएपछि त्यस्तो मदिरा राखिएको प्रत्येक बोतलमा व्याच नम्बर, सिलसिलेवार नम्बर, उत्पादन मिति, उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाको नाम, ट्रेडमार्क र शक्ति लेखिएको लेबल अङ्कित गरी गोदाममा पठाउनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम गोदाममा पठाउँदा अनुसूची-९क बमोजिमको ढाँचामा व्याच नियन्त्रण खाता प्रमाणित गरी राख्नु पर्नेछ । १९. वाससम्बन्धी रेकर्ड राख्ने: (१) मदिरा उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले वास बनाउनको लागि फर्मेन्टेसन गर्दा प्रयोग गरेको कच्चा पदार्थ, पानीको मात्रा समेत उल्लेख गरी सोको विवरण स्पष्ट देखिने गरी लगत राख्नु पर्नेछ । (२) मदिरा उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले डिस्टिलेशन (चुहान) को लागि तयार भएको वास डिस्टिलेशन प्लान्टमा हाल्नु अगावै डिस्टिल गर्ने वासको परिमाण र भेट नं. को लगत राखी सोको जानकारी अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारीलाई दिनु पर्नेछ । २०. इजाजत वेगर डिस्टिलरी वा ब्रुअरीभित्र प्रवेश गर्न नपाउने: डिस्टिलरी वा ब्रुअरीभित्र मदिरा बनाउने वा मदिरा राखेको ठाउँतिर डिस्टिलरी र ब्रुअरीको कामदार बाहेक बेरोकारवाला अन्य कुनै पनि व्यक्ति अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारीको इजाजत वेगर प्रवेश गर्न पाउने छैन । २१. निरीक्षण पुस्तिका राख्नु पर्ने: मदिरा उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले डिस्टिलरी वा ब्रुअरीमा विभागले तोके बमोजिमको एउटा निरीक्षण पुस्तिका राख्नु पर्नेछ । अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारीले डिस्टिलरी वा ब्रुअरी निरीक्षण गर्दा निरीक्षण मिति, समय र मदिरा उत्पादन प्रक्रियामा सम्बन्धमा देखेको त्रुटि सम्बन्धी सबै कुरा सो पुस्तिकामा लेख्नु पर्नेछ ।
अन्तःशुल्क नियमावली २०५९ (Excise Regulation, 2002)

अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारीले डिस्टिलरी वा ब्रुअरी निरीक्षण गर्दा निरीक्षण मिति, समय र मदिरा उत्पादन प्रक्रियामा सम्बन्धमा देखेको त्रुटि सम्बन्धी सबै कुरा सो पुस्तिकामा लेख्नु पर्नेछ । २२. मदिराको हिसाब राख्ने : (१) मदिरा उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले वासबाट चुहान भएको मदिराको परिमाण र त्यसको शक्ति समेत खुलाई अनुसूची-१० र मदिरा बिक्री र सोबाट प्राप्त हुने अन्तःशुल्कको फाँटवारी अनुसूची-११ बमोजिमको ढाँचामा विवरण तयार गरी राख्नु पर्नेछ । (२) मदिरा उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले मदिरा बनाउन प्रयोग गरेको अन्न र फलफूलको हिसाब राखी त्यसबाट के कति मदिरा उत्पादन भयो सो को विवरण भरी अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारीबाट प्रमाणित गराई राख्नु पर्नेछ । (३) छैटौं संशोधनद्वारा झिकिएको । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । २३. मौज्दात कमीको मिनाहा : (१) मदिरा उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले आफूसँग रहेको मदिराको मौज्दातमा वाष्पिकरण, दुर्वैधीकरण, चुहावट वा बोतलमा मदिरा भर्दाको कारणबाट छबिसौं संशोधनद्वारा संशोधित । शून्य दशमलव पाँच प्रतिशतसम्म कमी हुन आएमा अभिलेख राखी आफैंले मिनाहा लिन सक्ने र थप शून्य दशमलव पाँच प्रतिशतसम्म कमी हुन आएमा मासिक विवरणमा उल्लेख गरी मिनाहाको लागि अन्तःशुल्क अधिकृत समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ । तेइसौं संशोधनबाट थप । (१क) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि तीन वर्ष भन्दा बढी अवधि ब्यारेलमा राखी स्प्रिट मेचुरेशन गर्दा अल्कोहल प्रतिशतमा वार्षिक दुई प्रतिशतसम्म र आयतनमा वार्षिक तीन प्रतिशतसम्म वाष्पिकरण र दुर्वैधीकरणको कारणबाट कमी हुन आएमा मेचुरेशन अवधि पूरा भएपछिको महिनाको विवरणमा उल्लेख गरी मिनाहाको लागि अन्तःशुल्क अधिकृत समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) सोह्रौं संशोधनद्वारा संशोधित । र उपनियम (१क) बमोजिम पेश भएको विवरण अन्तःशुल्क अधिकृतले सोह्रौं संशोधनद्वारा संशोधित । तीस दिनभित्र जाँच गर्नु पर्नेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम जाँच गर्दा मौज्दात कमी भएको मनासिब माफिको कारण भएमा आधार स्पष्ट खुलाई अन्तःशुल्क अधिकृतले तेइसौं संशोधनबाट संशोधित । उपनियम (१) को हकमा एक प्रतिशतसम्म र उपनियम (१क) को हकमा सो उपनियममा उल्लेख भएको प्रतिशतसम्म मौज्दात कमी मिनाहा दिन सक्नेछ । (४) छैटौं संशोधनद्वारा झिकिएको । (४क) सातौं संशोधनद्वारा झिकिएको । (५) सातौं संशोधनद्वारा झिकिएको । नवौं संशोधनद्वारा थप । २३क. बियर मौज्दात कमीको मिनाहा: (१) बियर उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले तयारी बियर एकाइसौं संशोधनद्वारा झिकिएको । पाश्चराइजेसन, प्याकेजिङ्ग तथा गोदाममा भण्डारण गर्दा टुटफुट वा बिग्रेर बोतलमा प्रयोग हुन नसक्ने अवस्थाका क्राउनकर्कको मौज्दात कमीको विवरण विभागले तोकेको ढाँचामा मासिक रूपमा उल्लेख गरी मिनाहाका लागि अन्तःशुल्क अधिकृत समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम पेश भएको विवरण अन्तःशुल्क अधिकृतले सोह्रौं संशोधनद्वारा संशोधित । तीस दिन भित्र जाँच गर्नु पर्नेछ । त्यसरी जाँच गर्दा एकाइसौं संशोधनद्वारा झिकिएको । पाश्चराइजेसन, प्याकेजिङ्ग तथा गोदाममा भण्डारण गर्दा टुटफुट वा बिग्रेको बियरको भौतिक परीक्षण गरी बढीमा दुई प्रतिशतसम्म मौज्दात कमीको मिनाहा दिन सक्नेछ । एघारौं संशोधनद्वारा झिकिएको । एक्काइसौं संशोधनद्वारा थपिएको ।
अन्तःशुल्क नियमावली २०५९ (Excise Regulation, 2002)

तीस दिन भित्र जाँच गर्नु पर्नेछ । त्यसरी जाँच गर्दा एकाइसौं संशोधनद्वारा झिकिएको । पाश्चराइजेसन, प्याकेजिङ्ग तथा गोदाममा भण्डारण गर्दा टुटफुट वा बिग्रेको बियरको भौतिक परीक्षण गरी बढीमा दुई प्रतिशतसम्म मौज्दात कमीको मिनाहा दिन सक्नेछ । एघारौं संशोधनद्वारा झिकिएको । एक्काइसौं संशोधनद्वारा थपिएको । २३ख. पुरानो तयारी मदिराको पुनः प्रशोधन गर्न स्वीकृति लिनु पर्ने: बिक्री वितरण गरी फिर्ता आएको वा बिक्री नभई गोदाममा रहेका पुरानो तयारी मदिरालाई पुनः प्रशोधन गरी मदिरा उत्पादन गर्न चाहने इजाजतपत्रवालाले विभागको पूर्व स्वीकृति लिई मदिराको पुनः प्रशोधन गर्न सक्नेछ । छबिसौं संशोधनबाट थप । २३ग. उपभोगको म्याद सकिएको वस्तु नष्ट गर्ने सम्बन्धी व्यवस्था: (१) प्रतिष्ठानबाट निष्कासन नभएको तर उपभोगको म्याद सकिएर प्रतिष्ठानको गोदाममै रहेको बियर, वाइन तथा अन्य अन्तःशुल्कजन्य वस्तु नष्ट गर्नु पर्ने भएमा त्यस्तो वस्तु नष्ट गर्न उपभोगको म्याद सकिएको मितिले तीस दिनभित्र सम्बन्धित कार्यालयमा निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम निवेदन पेश भएमा उपभोगको म्याद सकिएको वा नसकिएको सम्बन्धमा छानबिन गरी सिफारिस गर्न देहायको समिति रहनेछ:- । (क) कार्यालय प्रमुख - संयोजक । (ख) सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालयको प्रतिनिधि - सदस्य । (ग) सम्बन्धित कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालयको प्रतिनिधि - सदस्य । (घ) उद्योग वाणिज्य सङ्घको प्रतिनिधि - सदस्य । (ङ) प्रतिष्ठानले तोकेको प्रतिनिधि - सदस्य । (च) कार्यालयको अन्तःशुल्क हेर्ने कर्मचारी - सदस्य-सचिव । (३) उपनियम (२) बमोजिमको समितिको सिफारिसमा एक करोड रूपैयाँसम्म कारखाना मूल्यको वस्तु कार्यालय प्रमुख आफैँले निर्णय गरी र सोभन्दा बढी मूल्यको वस्तु विभागको स्वीकृति लिई उपनियम (२) बमोजिमको समिति रोहवरमा नष्ट गर्न सकिनेछ । परिच्छेद-८ । सख्खर र खुदो (मोलासिस) सम्बन्धी विशेष व्यवस्था । २४. सुरक्षित साथ राख्नु पर्ने: चिनी तथा खाँडसारी मिलले आफूले उत्पादन गरेको मोलासिस सञ्चय गर्दा पानी नपस्ने गरी संरक्षणको उचित प्रबन्ध गरी सोको बिक्री कार्यालयको सिफारिसमा गर्नु पर्नेछ । त्यसरी उपयुक्त संरक्षणको व्यवस्था नगरी हानी नोक्सानी भएमा त्यस्ता मोलासिसमा लाग्ने अन्तःशुल्क मिनाहा दिइने छैन । २५. उत्पादन र बिक्रीको हिसाब राख्नु पर्ने: चिनी वा खाँडसारी मिलले सख्खर वा खुदो (मोलासिस) उत्पादन गरेपछि दैनिक रूपमा भएको त्यस्तो उत्पादनको बिक्रीको हिसाब अनुसूची-१२ बमोजिमको ढाँचामा अद्यावधिक गरी मासिक रूपमा कार्यालयमा प्रतिवेदन पेश गर्नु पर्नेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । २५क. स्प्रिट तथा इथानोललाई अन्य प्रयोगमा ल्याउने: (१) इजाजतपत्रवालाले स्प्रिटलाई अन्य प्रयोगमा ल्याउने उद्देश्यले डिनेचर्ड स्प्रिट बनाउँदा सम्बन्धित आन्तरिक राजस्व कार्यालयबाट स्वीकृति लिई रेक्टिफाइड वा हेडस स्प्रिटमा पाइरिडिन वा कोचिसिन वा मिथायल अल्कोहल आयतनको हिसाबबाट कम्तीमा ०.०२ प्रतिशत मिश्रण गरी डिनेचर्ड स्प्रिट बनाउनु पर्नेछ । यस्तो मिश्रण गर्दा आवश्यकता अनुसार रंगिन गर्नुपर्ने गरी विभागले इजाजतपत्रवालालाई निर्देशन दिन सक्नेछ ।
अन्तःशुल्क नियमावली २०५९ (Excise Regulation, 2002)

यस्तो मिश्रण गर्दा आवश्यकता अनुसार रंगिन गर्नुपर्ने गरी विभागले इजाजतपत्रवालालाई निर्देशन दिन सक्नेछ । आन्तरिक राजस्व कार्यालयले रेक्टिफाइड स्प्रिटबाट डिनेचर्ड स्प्रिट बनाउने स्वीकृति दिँदा रेक्टिफाइड स्प्रिटबाट आउने अन्तःशुल्क नघट्ने गरी मात्र स्वीकृति दिनु पर्नेछ । (२) इजाजतपत्रवालाले पेट्रोलमा समिश्रण गर्ने प्रयोजनको लागि उत्पादन गरेको एनहाइड्रस इथानोल नेपाल आयल निगम वा नेपाल सरकारबाट स्वीकृति प्राप्त निकायलाई मात्र बिक्री गर्नु पर्नेछ । यस्तो वस्तु बिक्रीको लागि प्रतिष्ठानबाट निष्काशन गर्दा आन्तरिक राजस्व कार्यालयबाट स्वीकृति लिनु पर्नेछ । आन्तरिक राजस्व कार्यालयले यस्तो स्वीकृति दिँदा त्यस्तो वस्तुमा कम्तीमा दुई प्रतिशत पेट्रोल मिश्रण गर्नुपर्ने गरी निष्काशन गर्न स्वीकृति दिनु पर्नेछ । नवौँ संशोधनद्वारा थप । (३) मोलासिस, रेक्टिफाइड स्प्रिट, इ.एन.ए, माल्ट स्प्रिट लगायतका मदिराका कच्चा पदार्थ तथा डिनेचर्ड स्प्रिटको पैठारी, उत्पादन तथा बिक्री वितरणका लागि विभागले प्रक्रिया तोकी नियन्त्रण गर्न सक्नेछ । परिच्छेद-९ । विविध । २६. मौज्दात जाँच सक्ने: इजाजतपत्रवालाले अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु सम्बन्धी कच्चा पदार्थ अर्ध तयारी पदार्थ वा वस्तु तथा तयारी पदार्थ वा वस्तुको मौज्दात जाँच गर्नका लागि कार्यालयले कुनै पनि समयमा कर्मचारी खटाउन सक्नेछ । त्यस्तो कर्मचारीलाई मौज्दात जाँच गर्न दिनु इजाजतपत्रवालाको कर्तव्य हुनेछ । त्यसरी जाँच गरिएको विवरणको प्रतिवेदन कार्यालयले विभागमा पेश गर्नु पर्नेछ । २७. इजाजतपत्रवालाले दुर्घटनाको सूचना दिनु पर्ने: इजाजतपत्रवालाले उत्पादन स्थलमा कुनै किसिमको दुर्घटना भएमा सो कुराको सूचना यथाशीघ्र सम्बन्धित अन्तःशुल्क अधिकृत वा विभागलाई दिनु पर्नेछ । सो बमोजिमको सूचना नदिएमा त्यस्तो दुर्घटनाबाट नेपाल सरकारलाई हुन गएको अन्तःशुल्क सम्बन्धी हानी नोक्सानी इजाजतपत्रवालाले नै व्यहोर्नु पर्नेछ । सातौँ संशोधनद्वारा थप । तर, इजाजतपत्रवालाले अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा पदार्थ एक स्थानबाट अर्को स्थानमा ढुवानी गर्दा दुर्घटना भै त्यस्तो वस्तु वा पदार्थ नोक्सानी भएको अवस्थामा सो वस्तुको बीमा गराएको रहेछ र सोको क्षतिपूर्ति प्राप्त भएको रहेछ भने सो क्षतिपूर्ति प्राप्त भएको हदसम्म नेपाल सरकारलाई हुन गएको अन्तःशुल्कसम्बन्धी हानी नोक्सानी इजाजतपत्रवालाले व्यहोर्नु पर्ने छैन । २८. प्रतिष्ठान बन्द गर्दा सूचना दिनु पर्ने: (१) कुनै प्रतिष्ठान कुनै पनि कारणले बन्द गर्नु परेमा त्यस्तो कारण प्रष्ट खुलाई त्यसरी बन्द गर्नुभन्दा तीन दिन अगावै सम्बन्धित अन्तःशुल्क अधिकृत र विभागलाई लिखित रूपमा जानकारी गराउनु पर्नेछ । एक्काइसौँ संशोधनद्वारा झिकिएको । (२) उपनियम (१) बमोजिमको सूचना प्राप्त भएमा विभागले आवश्यक सम्झेमा सो प्रतिष्ठान चालु राख्न सम्बन्धित व्यक्तिलाई आदेश दिन सक्नेछ । छैटौँ संशोधनद्वारा संशोधित । २९. मूल्य खुलाउनु पर्ने: (१) मदिरा, बियर, चुरोट, तेह्रौँ संशोधनद्वारा थप । सुर्ती, खैनी, गुट्खा, निकोटिन युक्त वा निकोटिन रहित पानमसाला तथा यस्तै अन्य सुर्तीजन्य पदार्थहरू उत्पादन गर्ने तेह्रौँ संशोधनद्वारा थप ।