chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
खानी तथा खनिज पदार्थ नियमावली २०५६ (Mines and Minerals Regulation, 1999)

(क) खोजतलास कार्यको सञ्चालन गर्दा स्वस्थ प्रणाली अनुसरण गरी लगनशील एवं दक्ष तरिका अपनाउने । (ख) खोजतलास कार्यको अनुमतिपत्रमा उल्लिखित क्षेत्र भित्र रहेका घर, जग्गा, रुख, बाली वस्तु वा अन्य सम्पत्तिमा हानी नोक्सानी हुने कार्य नगर्ने । (ग) खोजतलास कार्यको सिलसिलामा कुनै पुरातात्विक वस्तु फेला परेमा सो वस्तुलाई सुरक्षित राखी सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालय तथा विभागलाई यथाशीघ्र चाँडो खबर गर्ने । (घ) खोजतलास कार्य समाप्त भएको मितिले तीस दिन भित्र अनुमतिपत्रमा उल्लिखित क्षेत्रमा खोजतलास कार्यको सिलसिलामा बनेका खाल्डो, चनक, टोपा वा भरिएका जग्गामा कुनै पर्खाल वा बार लगाउनु पर्ने भए लगाउने । (ङ) खोजतलास कार्यको म्याद समाप्त भएको मितिले एक सय असी दिन भित्र अनुमतिपत्रमा उल्लिखित क्षेत्रबाट आफ्ना सबै मालसामान हटाउने । (च) खोजतलास कार्यको सिलसिलामा प्राप्त खनिज पदार्थको बिक्री वितरण गर्न नपाइने । १२. खोजतलास कार्यको क्षेत्र परित्याग: (१) तेस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । (२) तेस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । खोजतलास कार्यको अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले आफूले प्राप्त गरेको अनुमतिपत्रमा उल्लेख भएको क्षेत्रमध्ये केही क्षेत्र परित्याग गर्न चाहेमा सो कुरा उल्लेख गरी क्षेत्र परित्यागको लागि विभाग समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (३) उपनियम (२) बमोजिम निवेदन पर्न आएमा विभागले आयाताकार ०.२५ वर्ग किलोमिटर (करीब एक वर्ग माइल दशांश) मा नघटाई खोजतलासको क्षेत्रफल परित्याग गर्न स्वीकृति दिन सकिनेछ । १३. खोजतलास कार्य गर्दा पाउने सुविधा तथा सहुलियत: खोजतलास कार्यको अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले खोजतलास कार्य गर्दा देहाय बमोजिमको सुविधा तथा सहुलियत पाउनेछ:- । (क) खोजतलास कार्यको अनुमतिपत्रमा उल्लिखित क्षेत्रभित्र खोसी, खनी, दुलो, छेडी वा अन्य उपयुक्त तरिकाद्वारा खोजतलास गर्ने । (ख) खोजतलास कार्यको सिलसिलामा झिकिएका खनिज पदार्थ सो खनिज पदार्थको प्रकृति, परिमाण, महत्व र प्रस्तावित परीक्षण वा विश्लेषण गर्न वा गराउनको निमित्त विभागले स्वीकृति दिएको परिमाणमा कोरा, अर्ध तयारी वा तयारी खनिज पदार्थको नमूना विदेश लैजाने । (ग) खोजतलास कार्यको निमित्त र सो कार्यमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई आवश्यक पर्ने पानी सर्वसाधारणलाई असर नपर्ने गरी खोजतलास क्षेत्रभित्र वा बाहिरबाट ल्याई उपयोग गर्ने । (घ) खोजतलास कार्यको निमित्त खोजतलास कार्य क्षेत्रभित्र चाहिने मेशिन, कलपूर्जा वा सरसामान राख्ने र खोजतलास कार्यमा संलग्न व्यक्तिहरू बस्ने घर, टहरा, छाप्रो बनाउने । परिच्छेद -४ । उत्खनन् कार्यसम्बन्धी व्यवस्था । १४. उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्रको लागि निवेदन दिनु पर्ने: (१) कुनै व्यक्तिले गुणस्तर तथा परिमाण यकीन भई सकेको खनिज पदार्थको उत्खनन् कार्य गर्न चाहेमा अनुमतिपत्रको लागि उत्खनन् कार्यको प्रस्तावित योजना समेत संलग्न गरी अनुसूची-७ बमोजिमको ढाँचामा विभाग समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ ।
खानी तथा खनिज पदार्थ नियमावली २०५६ (Mines and Minerals Regulation, 1999)

उत्खनन् कार्यसम्बन्धी व्यवस्था । १४. उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्रको लागि निवेदन दिनु पर्ने: (१) कुनै व्यक्तिले गुणस्तर तथा परिमाण यकीन भई सकेको खनिज पदार्थको उत्खनन् कार्य गर्न चाहेमा अनुमतिपत्रको लागि उत्खनन् कार्यको प्रस्तावित योजना समेत संलग्न गरी अनुसूची-७ बमोजिमको ढाँचामा विभाग समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भएतापनि नियम ७ बमोजिम खोजतलास कार्यको अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले समेत उत्खनन् कार्य गर्ने अनुमतिपत्र लिन चाहेमा सोको लागि खोजतलास अवधि समाप्त हुनु भन्दा अगावै खोजतलास कार्यको विस्तृत प्रतिवेदन तथा उत्खनन् कार्यको प्रस्तावित योजना समेत संलग्न गरी अनुसूची-७ बमोजिमको ढाँचामा विभाग समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । १५. उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्र दिनु पर्ने: (१) नियम १४ बमोजिम निवेदन प्राप्त भएपछि सो सम्बन्धमा आवश्यक जाँचबुझ गर्दा उत्खनन् कार्यको प्रस्तावित योजना समेत उपयुक्त देखेमा निवेदन दिने व्यक्तिलाई विभागले अनुसूची-४ बमोजिमको दस्तुर लिई अनुसूची-८ बमोजिमको ढाँचामा उत्खनन् कार्य गर्ने अनुमतिपत्र दिनेछ । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (२) उपनियम (१) बमोजिम अनुमतिपत्र दिने गरी विभागले निर्णय गरेको जानकारी दिएको मितिले तीस दिनभित्र निवेदक आफै वा निजको प्रतिनिधिले अनुमतिपत्र बुझिलिनु पर्नेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिमको म्यादभित्र अनुमतिपत्र बुझी नलिएमा सो अनुमतिपत्र स्वतः रद्द हुनेछ । १६. उत्खनन् कार्यको आकार तथा क्षेत्रफल: (१) विभागले खनिज पदार्थको उत्खनन् कार्यको लागि आयाताकारमा घटीमा ०.२५ वर्ग किलोमिटर (करीब एक वर्ग माइलको दशांश) र बढीमा २५ वर्ग किलोमिटर (करीब दश वर्ग माइल) सम्मको क्षेत्रफल निर्धारण गर्न सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम निर्धारण गरिएको क्षेत्रफलको कुल लम्बाईको नाप कुल चौडाइको नापको चारगुणाभन्दा बढी हुने छैन । तेस्रो संशोधनद्वारा थप । (३) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि साधारण निर्माणमुखी खनिज पदार्थको उत्खनन् कार्यको लागि ०.२५ वर्ग किलोमिटर (करीब एक वर्ग माइलको दशांश) क्षेत्रफल कायम हुनु पर्नेछ । तेस्रो संशोधनद्वारा थप । (४) उपनियम (३) बमोजिमको क्षेत्रफलमा उत्खनन् क्षेत्र र खानी क्षेत्र क्रमशः कम्तीमा ०.०१ वर्ग किलोमिटर तथा ०.०५ वर्ग किलोमिटर रहेको हुनु पर्नेछ । स्पष्टीकरणः यस उपनियमको प्रयोजनको लागि,- । (क) "उत्खनन् क्षेत्र" भन्नाले खानी क्षेत्रभित्र खनिज दोहन गरिने क्षेत्र सम्झनु पर्छ । (ख) "खानी क्षेत्र" भन्नाले खनिज क्षेत्रभित्र सञ्चालन गरिने उत्खनन् क्षेत्र सम्झनु पर्छ र सो शब्दले उत्खनन् क्षेत्र वरिपरिको खनिज दोहन गर्न आवश्यक पूर्वाधार एवं सुविधाका लागि चाहिने जग्गा समेतलाई जनाउँछ । १७. उत्खनन् कार्यको अवधि र अवधि थपसम्बन्धी व्यवस्था: पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (१) नियम १५ बमोजिम उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले अति साना स्तर, साना स्तर, मझौला स्तर र ठूला स्तरका खनिज पदार्थको क्रमशः दश वर्ष, पन्ध्र वर्ष, बीस वर्ष र तीस वर्षको अवधिभित्र उत्खनन् कार्य सम्पन्न गरिसक्नु पर्नेछ । तर, । सिमेन्ट स्तरको चुनढुङ्गा खनिज पदार्थ उत्खनन् कार्यको हकमा अति साना स्तरका लागि शुरुको अवधि पन्ध्र वर्ष र साना स्तरका लागि शुरुको अवधि बीस वर्ष सम्म हुनेछ ।
खानी तथा खनिज पदार्थ नियमावली २०५६ (Mines and Minerals Regulation, 1999)

तर, । सिमेन्ट स्तरको चुनढुङ्गा खनिज पदार्थ उत्खनन् कार्यको हकमा अति साना स्तरका लागि शुरुको अवधि पन्ध्र वर्ष र साना स्तरका लागि शुरुको अवधि बीस वर्ष सम्म हुनेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको अवधिभित्र उत्खनन् कार्य सम्पन्न गर्न नसकिने भई अवधि थप गर्नुपर्ने भएमा उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले त्यसरी अवधि समाप्त हुनुभन्दा तीन महिना अगावै अवधि । थपको लागि अनुसूची-९ बमोजिमको वार्षिक उत्पादन प्रगति विवरण समेत संलग्न गरी विभाग समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम निवेदन प्राप्त भएमा विभागले आवश्यक जाँचबुझ गरी माग बमोजिमको अवधि थप गरिदिन मनासिब देखेमा निवेदन परेको एक महिना भित्रमा अनुसूची -४ बमोजिमको थप दस्तुर लिई अति साना स्तर, साना स्तर, मझौला स्तर र ठूला स्तरको खनिज पदार्थको पहिलो संशोधनद्वारा थप । उत्खनन् कार्यको क्रमशः एक वर्ष, दुई वर्ष, पाँच वर्ष र दश वर्ष सम्मको लागि अवधि थप गरिदिन सक्नेछ । तेस्रो संशोधनद्वारा थप । (४) उपनियम (१) र (३) बमोजिमको अवधिभित्र सम्पूर्ण उत्खनन् कार्य नभई केही खनिज पदार्थको भण्डारण बाँकी रहेमा र सम्बन्धित अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले थप उत्खनन् कार्य गर्न चाहेमा सो उत्खनन् कार्यको प्रस्तावित योजना संलग्न गरी अनुसूची-७क. बमोजिमको ढाँचामा विभाग समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । तेस्रो संशोधनद्वारा थप । (५) उपनियम (४) बमोजिम प्राप्त भएको निवेदन सहितको कागजात जाँचबुझ गर्दा त्यस्तो खनिज पदार्थको थप उत्खनन् कार्य गर्ने अनुमतिपत्र दिन उपयुक्त देखिएमा अनुसूची-४ बमोजिमको दस्तुर लिई अवधि किटान गरी त्यस्तो खनिज पदार्थको उत्खनन् कार्य गर्न अनुसूची-८क. बमोजिमको ढाँचामा अनुमतिपत्र दिनु पर्नेछ । पहिलो संशोधनद्वारा थप । १७क. खनिज क्षेत्रको परित्याग: (१) उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले आयाताकारमा ०.२५ वर्ग किलोमिटर (करीब एक वर्ग माइल दशांश) क्षेत्रफलमा नघट्ने गरी आफूले पाएको अनुमतिपत्रमा उल्लिखित क्षेत्र परित्याग गर्न विभाग समक्ष निवेदन पेश गर्न सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम निवेदन पर्न आएमा विभागले आवश्यक जाँचबुझ गरी उपयुक्त देखेमा क्षेत्र परित्याग गर्ने स्वीकृति दिन सक्नेछ । १८. उत्खनन् कार्यको संचालन: (१) उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले उत्खनन् कार्यको सञ्चालन अनुमतिपत्र प्राप्त गरेको मितिले तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । दुई वर्षभित्र गर्नु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको अवधि भित्र उत्खनन् कार्यको सञ्चालन नगरेमा विभागले उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्र रद्द गर्न सक्नेछ । (३) यस नियममा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले विशेष परिस्थिति परी उपनियम (१) बमोजिमको म्यादभित्र उत्खनन् कार्यको सञ्चालन गर्न नपाएको कारण सहित उक्त म्याद समाप्त हुनु भन्दा तीन महिना अगावै विभाग समक्ष निवेदन दिएमा सो निवेदन उपर आवश्यक जाँचबुझ गरी कारण मनासिब देखेमा विभागले खनिज पदार्थको वर्ग, भौगोलिक स्थिति, उत्खनन् प्रविधि तथा अन्य कुराको आधारमा सो म्याद समाप्त भएको मितिले तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । एक वर्षभित्र उत्खनन् कार्यको सञ्चालन गर्न दिन सक्नेछ । तेस्रो संशोधनद्वारा थप ।
खानी तथा खनिज पदार्थ नियमावली २०५६ (Mines and Minerals Regulation, 1999)

एक वर्षभित्र उत्खनन् कार्यको सञ्चालन गर्न दिन सक्नेछ । तेस्रो संशोधनद्वारा थप । (४) यस नियममा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि यो नियम प्रारम्भ हुनुभन्दा अघि उत्खनन् अनुमतिपत्र प्राप्त गरी उपनियम (१) र (३) को अवधिभित्र उत्खनन् कार्य सञ्चालन नगरेका अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले यो नियम प्रारम्भ भएको मितिले एक वर्षभित्र उत्खनन् कार्य सञ्चालन गर्न सक्नेछ । १९. उत्खनन् कार्य गर्दा पालन गर्नु पर्ने शर्तहरू: उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्र पाउने व्यक्तिले उत्खनन् कार्य गर्दा पालन गर्नु पर्ने शर्तहरू देहायबमोजिम हुनेछन्:- । (क) उत्खनन् कार्य गर्दा खनिज पदार्थको अधिकतम सदुपयोग र खनिज सम्पदाको संरक्षण हुने गरी गर्ने । (ख) उत्खनन् कार्य गर्दा वातावरणमा सकेसम्म न्यूनतम प्रतिकूल प्रभाव पर्ने उपाय अपनाई वातावरण संरक्षणमा समुचित ध्यान दिई कार्य गर्ने । (ग) राष्ट्रिय तथा सार्वजनिक हित र सुरक्षाको निमित्त छुट्याइएका स्थानहरूमा र प्राचीन स्मारक, शहर, चिहान, मसानघाट, सार्वजनिक बाटो, घाट, बाँध पैनी, पाइप लाइन, किल्ला, गढी, छाउनी, मन्दिर, मस्जिद, गिर्जाघर, घर, कारखाना इत्यादिबाट कम्तीमा पचास मिटर भित्र उत्खनन् कार्य नगर्ने र त्यस्तो क्षेत्रमा घर, कारखाना वा गोदाम नबनाउने । (घ) आफ्नो उत्खनन् क्षेत्रको नजिकै उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्र प्राप्त अन्य व्यक्तिलाई आफूले बनाएको ट्राम लाइन, रोपवे लाइन, बाटो र पानी घाट समेत मनासिब शर्तमा उपयोग गर्न दिने । (ङ) खनिज पदार्थ भण्डार गर्ने तथा जम्मा गर्ने स्थलमा खनिज कार्यको परिमाणको नाप गर्ने यथोचित यन्त्रहरू राख्नु पर्ने । (च) उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्र प्राप्त भू-सतहको सीमाना बाहिर हुने गरी उत्खनन् कार्य नगर्ने र दुई वा दुई भन्दा बढी अनुमतिपत्रमा उल्लिखित क्षेत्रको सीमाना जोडिएको रहेछ भने अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले सो सीमानाबाट पच्चीस मिटर छोडी खानी उत्खनन् कार्य गर्ने । (छ) उत्खनन् कार्य गर्दा खोलेको टोपा, टनेल खाल्टा इत्यादिमा कुनै दुर्घटना हुन नपाउने गरी सुरक्षाको व्यवस्था गर्ने । (ज) उत्खनन् कार्य गर्दा कुनै दुर्घटना परेमा, कुनै व्यक्तिको मृत्यु भएमा वा आफूले पाएको अनुमतिपत्रमा उल्लिखित क्षेत्रभित्र कसैको धन सम्पत्तिको हानी नोक्सानी हुन गएमा वा हुन सक्ने सम्भावना देखिएमा सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालय र विभागलाई तुरुन्त सूचना दिने । (झ) खनिज क्षेत्रमा उत्खनन् कार्य सञ्चालन गर्दा सोको रेखदेख, नियन्त्रण आदिको लागि अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्ति स्वयं वा निजको प्रतिनिधि रहनु पर्ने । (ञ) खानी क्षेत्रमा कार्यालय खडा गरी सो कार्यालयमा आफूले पाएको अनुमतिपत्र स्पष्ट देखिने गरी राख्ने । (ट) आफ्नै खर्चमा खनिज क्षेत्रको सीमाना कायम गर्ने । (ठ) आफ्नो काबूबाहिरको परिस्थितिले गर्दा खनिज कार्यमा बाधा परी एक महिना भन्दा बढी उत्खनन् कार्य बन्द वा रोकावट हुन गएमा विभागमा सूचना गर्ने । (ड) खनिज कार्यको अवधि समाप्त भएमा वा उत्खनन् कार्य गर्ने अनुमतिपत्र रद्द गरी उत्खनन् कार्य बन्द गर्नु परेमा ६ महिना भित्रमा बन्द गरी आफ्नो सम्पूर्ण सामान सो क्षेत्रबाट हटाइ खाल्टो, चनक, टोपा र भासिएको जग्गा पुरैमा वार वा पर्खाल लगाउनु पर्ने भएमा बार वा पर्खाल लगाइ त्यस क्षेत्रमा उपयुक्त पुनरुत्थापन कार्य गर्ने ।
खानी तथा खनिज पदार्थ नियमावली २०५६ (Mines and Minerals Regulation, 1999)

२०. उत्खनन् कार्य गर्दा पाउने सुविधा तथा सहुलियत: उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले उत्खनन् कार्य गर्दा देहायबमोजिमको सुविधा तथा सहुलियत पाउनेछ । (क) खनिज पदार्थ झिक्नलाई सबै प्रकारको उत्खनन् कार्य गर्ने । (ख) खनिज पदार्थ झिकी प्रशोधन गर्ने, शुद्धिकरण गर्ने, भण्डार गर्ने, ढुवानी गर्ने, बिक्री वितरण गर्ने वा विदेश निकासी गर्ने । (ग) खनिज पदार्थको उत्खनन् कार्यका निमित्त आवश्यक यन्त्र, औजार, उपकरण आदि पैठारी गर्ने । (घ) खनिज पदार्थको उत्खनन् कार्यको लागि आवश्यक सबै प्रकारका निर्माण कार्य गर्ने र सो निर्माण कार्यका लागि आवश्यक ढुङ्गा, माटो, बालुवा, ग्राभेल आदि खनिज क्षेत्रभित्रबाट झिक्ने । २१. रोयल्टी बुझाउनु पर्ने: (१) उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले खानीद्वारबाट प्रत्येक पटक खनिज पदार्थ बाहिर निकाल्दा त्यसरी निकालिएको खनिज पदार्थको परिमाणको आधारमा अनुसूची-१० बमोजिमको रोयल्टी बुझाउनु पर्नेछ । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (२) उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले उपनियम (१) बमोजिम बुझाउनु पर्ने रोयल्टी बापतको रकम विभागको नाममा प्रत्येक महिना समाप्त भएको मितिले सात दिनभित्र राजस्व खातामा दाखिला गरी पन्ध्र दिनभित्र मासिक उत्पादन विवरणसहित राजस्व दाखिल भौचर विभागमा पेश गर्नु पर्नेछ । पहिलो संशोधनद्वारा थप । (३) उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले उपनियम (२) मा तोकिएको म्यादभित्र रोयल्टी बापतको रकम दाखिला नगरेमा सो म्याद समाप्त भएको मितिले तीन महिनासम्म बुझाउनु पर्ने रोयल्टी रकमको दश प्रतिशत छ महिनासम्म बीस प्रतिशत र एक वर्षसम्म तीस प्रतिशतका दरले अतिरिक्त रकम रोयल्टी रकममा थप गरी बुझाउनु पर्नेछ । २२. स्थानीय विकास शुल्क: उत्खनन् कार्यको अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले खानीद्वारबाट प्रत्येक पटक खनिज पदार्थ बाहिर निकाल्दा त्यसरी निकालिएको खनिज पदार्थको परिमाणको आधारमा नियम २१ बमोजिम तोकिएको रोयल्टीको दश प्रतिशतले हुने स्थानीय विकास शुल्क जिल्ला विकास समिति वा सो समितिले तोकेको निकायमा बुझाउनु पर्नेछ । २३. पहिलो संशोधनद्वारा खारेज । परिच्छेद-५ । खास खनिज पदार्थसम्बन्धी व्यवस्था । २४. खास खनिज पदार्थको खनिज कार्यको लागि खनिज सम्झौता गर्न सूचना प्रकाशन गरी प्रस्ताव आह्वान गर्नुपर्ने: (१) ऐनको दफा ५ को उपदफा (३) बमोजिम खास खनिज पदार्थको सम्बन्धमा विभागले खनिज सम्झौता गरी खनिज कार्य गर्न अनुमतिपत्र दिने प्रयोजनको लागि आवश्यक विवरण सहित चौथो संशोधनद्वारा संशोधित । कम्तीमा तीस दिनको म्याद दिई राष्ट्रिय स्तरको पत्रपत्रिकामा सूचना प्रकाशन गरी तेस्रो संशोधनद्वारा थप । छुट्टा-छुट्टै सिलबन्दी प्राविधिक र आर्थिक प्रस्ताव आह्वान गर्नुपर्नेछ । तेस्रो संशोधनद्वारा थप । (१क) उपनियम (१) बमोजिम सूचना प्रकाशन गर्नु पूर्व प्रस्ताव आह्वान सम्बन्धी कागजात र प्रस्ताव मूल्याङ्कनको आधार विभागले स्वीकृत गर्नुपर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम प्रस्ताव आह्वान गरी प्रकाशन गरिने सूचनामा अन्य कुराका अतिरिक्त देहायका कुराहरू खुलाउनुपर्नेछ:- । (क) खनिज कार्यको लागि आह्वान गरिएको खनिज क्षेत्र । तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (ख) खास खनिज सम्बन्धी आधारभूत प्राविधिक विवरण, सूचना तथा जानकारी । (ग) भौतिक पूर्वाधारसम्बन्धी उपलब्ध आधारभूत जानकारी ।
खानी तथा खनिज पदार्थ नियमावली २०५६ (Mines and Minerals Regulation, 1999)

(२) उपनियम (१) बमोजिम प्रस्ताव आह्वान गरी प्रकाशन गरिने सूचनामा अन्य कुराका अतिरिक्त देहायका कुराहरू खुलाउनुपर्नेछ:- । (क) खनिज कार्यको लागि आह्वान गरिएको खनिज क्षेत्र । तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (ख) खास खनिज सम्बन्धी आधारभूत प्राविधिक विवरण, सूचना तथा जानकारी । (ग) भौतिक पूर्वाधारसम्बन्धी उपलब्ध आधारभूत जानकारी । (घ) प्रस्ताव दस्तुर । तेस्रो संशोधनद्वारा थप । (घ१) नियम ५ बमोजिमको योग्यता । चौथो संशोधनद्वारा थप । (घर) प्राविधिक प्रस्तावको मूल्याङ्कन गरेपछि आर्थिक प्रस्ताव खोलिने कुरा । (ङ) अन्य आवश्यक कुराहरू । चौथो संशोधनद्वारा संशोधित । (३) विभागले कुनै खनिजको खोजतलास कार्य गर्दा लागेको प्रत्यक्ष खर्चको वर्तमान मूल्य कायम गरी सो मूल्यलाई न्यूनतम मूल्य मानी बढाबढ गर्दा प्रस्तावकले कबोल गरेको रकम वा सो बराबरको शेयर लिन चाहेको भए सो कुरा समेत उपनियम (१) बमोजिम प्रकाशन गरिने सूचनामा उल्लेख गर्नुपर्नेछ । चौथो संशोधनद्वारा थप । (४) उपनियम (१) बमोजिम प्रकाशित सूचनामा तोकिएको समयावधिमा तीनवटा भन्दा कम प्रस्ताव प्राप्त हुन आएमा पन्ध्र दिनको म्याद दिई पुनः प्रस्ताव आह्वान गर्नुपर्नेछ । पुनः प्रस्ताव आह्वान गर्दा सो भन्दा पहिला दर्ता हुन आएका प्रस्तावलाई कायमै राख्न सकिनेछ । त्यसरी पुनः प्रस्ताव आह्वान गर्दा पनि तीनवटा प्रस्ताव नपुगेमा प्राप्त भएजति प्रस्तावको मूल्याङ्कन गर्नुपर्नेछ । चौथो संशोधनद्वारा थप । (५) उपनियम (१) वा (४) बमोजिम प्रस्ताव पेश गर्दा प्रस्तावकले उपनियम (३) बमोजिम विभागले कायम गरेको न्यूनतम मूल्यको दुई प्रतिशतले हुन आउने रकम नगदै वा वाणिज्य बैंकले जारी गरेको सो रकम बराबरको जमानत (बैंक ग्यारेन्टी) प्रस्तावसाथ पेश गर्नुपर्नेछ । चौथो संशोधनद्वारा थप । (६) उपनियम (१) वा (४) बमोजिम प्राप्त प्रस्तावको मूल्याङ्कन गर्दा प्राविधिक र आर्थिक प्रस्तावको कुल अङ्कभार एक सय मानी त्यस्तो अङ्कभारमध्ये प्राविधिक प्रस्तावको अङ्कभार साठी र आर्थिक प्रस्तावको अङ्कभार चालीस कायम गर्नुपर्नेछ । चौथो संशोधनद्वारा संशोधित । २५. प्राविधिक तथा आर्थिक प्रस्तावमा खुलाउनुपर्ने कुराहरू: (१) नियम २४ बमोजिम पेश गरिने प्राविधिक प्रस्तावमा देहायका विवरण खुलाउनुपर्नेछ:- । (क) नियम ५ बमोजिम सम्बन्धित खनिज पदार्थको खनिज कार्यको लागि तोकिएको योग्यता, । (ख) खानी तथा खनिज परियोजना कार्यान्वयन गर्ने तरिका र समय तालिका, । (ग) प्रस्तावकसँग खनिज कार्यको लागि आवश्यक यन्त्र उपकरण, जनशक्ति वा विशेषज्ञको व्यवस्था गर्न सक्ने क्षमता र पूँजी, । (घ) खनिज कार्यको अवधिमा गरिने विभिन्न चरणको न्यूनतम कार्यक्रम, । (ङ) अन्वेषणात्मक विकास तथा सम्भाव्यता अध्ययनको योजना, । (च) लगानी, रोजगारी र सामाजिक विकासको योजना, । (छ) अन्वेषण वा उत्पादन गर्दा प्रयोग गरिने प्रविधि, लगानीको स्रोत र प्रस्तावकको क्षमता, । (ज) खनिज कार्य गरेको र खनिज बिक्री वितरण सम्बन्धी अनुभव, । (झ) कबोल गरेको रकम वा शेयर एकमुष्ठ वा चरणबद्ध रूपमा कसरी दाखिला गर्ने हो त्यसको समय तालिका, । (ञ) अन्य आवश्यक कुराहरू । (२) नियम २४ बमोजिम पेश गरिने आर्थिक प्रस्तावमा सोही नियमको उपनियम (३) बमोजिम बढाबढद्वारा कबोल गरेको रकम वा सो रकम बराबरको शेयरको हिस्साको विवरण खुलाउनुपर्नेछ । चौथो संशोधनद्वारा संशोधित ।
खानी तथा खनिज पदार्थ नियमावली २०५६ (Mines and Minerals Regulation, 1999)

(झ) कबोल गरेको रकम वा शेयर एकमुष्ठ वा चरणबद्ध रूपमा कसरी दाखिला गर्ने हो त्यसको समय तालिका, । (ञ) अन्य आवश्यक कुराहरू । (२) नियम २४ बमोजिम पेश गरिने आर्थिक प्रस्तावमा सोही नियमको उपनियम (३) बमोजिम बढाबढद्वारा कबोल गरेको रकम वा सो रकम बराबरको शेयरको हिस्साको विवरण खुलाउनुपर्नेछ । चौथो संशोधनद्वारा संशोधित । २६. प्रस्तावकको मूल्याङ्कन: (१) प्रस्तावको मूल्याङ्कन गर्दा नियम ५ बमोजिम सम्बन्धित खनिज पदार्थको खनिज कार्यको लागि तोकिएको योग्यता पुगेका प्रस्तावकले पेश गरेको प्राविधिक प्रस्ताव मात्र मूल्याङ्कनमा समावेश गरिनेछ । प्राविधिक प्रस्तावलाई कायम गरिएको अङ्कभारलाई एक सय मानी देहाय बमोजिमको आधारमा मूल्याङ्कन गर्नुपर्नेछ:- । (क) खानी तथा खनिज परियोजना कार्यान्वयन गर्ने तरिका र समय तालिका बापत अङ्क बीस, । (ख) प्रस्तावकसँग खनिज कार्यको लागि आवश्यक यन्त्र, उपकरण, जनशक्ति वा विशेषज्ञको व्यवस्था गर्न सक्ने क्षमता र पूँजी बापत अङ्क बीस, । (ग) खनिज कार्यको अवधिमा गरिने विभिन्न चरणको न्यूनतम कार्यक्रम बापत अङ्क दश, । (घ) अन्वेषणात्मक विकास तथा सम्भाव्यता अध्ययनको योजना बापत अङ्क दश, । (ङ) लगानी, रोजगारी र सामाजिक विकासको योजना बापत अङ्क दश, । (च) अन्वेषण वा उत्पादन गर्दा प्रयोग गरिने प्रविधि, लगानीको स्रोत र प्रस्तावकको क्षमता बापत अङ्क पाँच, । (छ) खनिज कार्य गरेको र खनिज बिक्री वितरण सम्बन्धी अनुभव बापत अङ्क दश, । (ज) कबोल गरेको रकम वा शेयर एकमुष्ठ वा चरणबद्ध रूपमा कसरी दाखिला गर्ने हो त्यसको समय तालिका बापत अङ्क दश, । (झ) अन्य आवश्यक कुरा बापत अङ्क पाँच । (२) आर्थिक प्रस्तावको मूल्याङ्कन गर्दा प्राविधिक प्रस्तावमा कम्तीमा पचास प्रतिशत वा सो भन्दा बढी अङ्क प्राप्त गर्ने प्रस्तावकले पेश गरेको आर्थिक प्रस्ताव मात्र खोल्नुपर्नेछ । आर्थिक प्रस्तावको मूल्याङ्कन गर्दा प्रस्तावकले कबोल गरेको रकमलाई आर्थिक प्रस्तावलाई छुट्याइएको अङ्कभारले गुणन गरी प्राप्त गुणनफललाई सबभन्दा बढी कबोल गरेको रकमले भाग गर्दा आउने भागफल अङ्क आर्थिक प्रस्तावको खुद प्राप्ताङ्क हुनेछ । (३) उपनियम (१) वा (२) बमोजिम प्रस्तावको मूल्याङ्कन गर्ने सिलसिलामा विभागले प्रस्तावकसँग थप विवरण वा जानकारी माग गर्न सक्नेछ । (४) उपनियम (१) र (२) अनुसार क्रमशः प्राविधिक र आर्थिक प्रस्तावमा प्राप्त अङ्क जोड्दा सबभन्दा बढी अङ्क प्राप्त गर्ने प्रस्तावकको प्रस्ताव सम्झौताको लागि छनोट गर्नुपर्नेछ । छनोट भएको प्रस्तावकलाई तीस दिनको समयावधि तोकी सम्झौता गर्न सूचना दिनुपर्नेछ । (५) उपनियम (४) बमोजिम सबभन्दा बढी अङ्क प्राप्त गर्ने प्रस्तावकले विभागले तोकेको अवधिभित्र सम्झौता गर्न नआएमा निजले राखेको जमानत जफत गरी दोस्रो उच्चतम अङ्क प्राप्त गर्ने प्रस्तावकको प्रस्ताव छनोट गरिनेछ । त्यसरी सम्झौता गर्न नआउने प्रस्तावकलाई कालोसूचीमा राख्न सम्बन्धित निकायमा लेखी पठाउनुपर्नेछ । २७. वार्ता: नियम २६ बमोजिम प्रस्तावको मूल्याङ्कन गरिसकेपछि विभागले चाहेमा प्रस्तावकसँग वार्ता गर्न सक्नेछ ।
खानी तथा खनिज पदार्थ नियमावली २०५६ (Mines and Minerals Regulation, 1999)

त्यसरी सम्झौता गर्न नआउने प्रस्तावकलाई कालोसूचीमा राख्न सम्बन्धित निकायमा लेखी पठाउनुपर्नेछ । २७. वार्ता: नियम २६ बमोजिम प्रस्तावको मूल्याङ्कन गरिसकेपछि विभागले चाहेमा प्रस्तावकसँग वार्ता गर्न सक्नेछ । २८. प्रस्ताव स्वीकृत गरी सम्झौता गर्ने र अनुमतिपत्र दिने: (१) नियम २६ बमोजिम प्रस्तावको मूल्याङ्कन तथा नियम २७ बमोजिम सम्बन्धित प्रस्तावकसँग गरेको वार्ताको आधारमा विभागले प्रस्ताव स्वीकृत गर्न उचित देखेमा प्रस्ताव स्वीकृत गरी प्रस्तावकसँग खास खनिज पदार्थको खनिज कार्य गर्न दिने सम्बन्धमा सम्झौता गर्न सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम खनिज सम्झौता गरेपछि विभागले सम्झौता गर्ने पक्षलाई अनुसूची-११ बमोजिमको ढाँचामा खास खनिज पदार्थको खनिज कार्य गर्ने अनुमतिपत्र दिन सक्नेछ । (३) उपनियम (१) र (२) बमोजिम सम्झौता गरी खनिज कार्य गर्ने अनुमतिपत्र दिँदा विभागले सम्झौता गर्ने पक्षसँग आवश्यकता अनुसार अनुमतिपत्रको नवीकरण, खनिज क्षेत्रको आकार र क्षेत्रफल, खोजतलास । तथा उत्खनन् अवधि, खनिज कार्यको सञ्चालन जस्ता विशेष शर्त राख्न वा निजलाई विशेष सुविधा दिने गरी सम्झौता गर्न सक्नेछ । (४) उपनियम (१) र (२) बमोजिम सम्झौता गरी खनिज कार्य गर्ने अनुमतिपत्र दिँदा विभागले सम्झौता गर्ने पक्षसँग यस नियमावली बमोजिमको रोयल्टी, स्थानीय विकास शुल्क लगायत अन्य दस्तुर वा रकम लिने गरी सम्झौता गर्न सक्नेछ । २९. सम्झौता पत्रमा उल्लेख हुनु पर्ने कुराहरू: नियम २८ बमोजिम सम्झौता गर्दा त्यस्तो सम्झौतामा अन्य कुराका अतिरिक्त देहायका कुराहरू उल्लेख हुनु पर्नेछ:- । (क) सम्झौताको उद्देश्य । (ख) खनिज कार्यको अवधि र अवधि थपसम्बन्ध । (ग) विभिन्न चरणमा क्षेत्र परित्याग गर्न सक्ने सम्भावना भए सो कुरा । (घ) क्षेत्र परित्याग गर्दाको दायित्व । (ङ) सम्झौताका पक्षहरूको कार्य र दायित्व । (च) कार्य सम्पादन प्रत्याभूति सम्बन्धी । (छ) विभिन्न चरणको खनिज कार्यको कार्यक्रम बजेट तथा सीमा संशोधन । (ज) खोजतलास कार्य र त्यसको नतिजा । (झ) खनिज उत्पादन अवधि र अवधि थपसम्बन्धी । (ञ) वातावरण संरक्षण, खनिज संरक्षण तथा जीउधनको सुरक्षासम्बन्धी । (ट) उत्पादन गरेको खनिज पदार्थको नाप तौलसम्बन्धी । (ठ) खनिज कार्यसम्बन्धी प्रतिवेदन पेश गर्ने कुरा । (ड) खनिज कार्य सञ्चालन गर्ने र चालु राख्ने सम्बन्धी । (ढ) कामदारहरूको सुरक्षासम्बन्धी । (ण) खनिज पदार्थको बिक्री तथा आन्तरिक मागको आपूर्ति । (त) कर्मचारी तथा तालिमसम्बन्धी । (थ) मालसामान खरिदसम्बन्धी । (द) जग्गाको उपयोग र सरकारी सहयोगसम्बन्धी । (ध) संयुक्त लगानीमा खनिज कार्य सञ्चालन गर्ने भए सो सम्बन्धी । (न) सम्झौता बमोजिमको कार्यको संयुक्त पुनरावलोकन सम्बन्धी । (प) हिस्सेदारी र हस्तान्तरणसम्बन्धी । (फ) खनिज कार्य स्थगित वा रद्दसम्बन्धी । (ब) विवाद समाधानसम्बन्धी । (भ) खनिज कार्य गर्दा लागू हुने कानून । (म) काबू बाहिरको परिस्थितिमा गर्ने कुरा । चौथो संशोधनद्वारा थप । (म१) कबोल गरेको बढाबढ रकम वा शेयर दाखिला तालिका । चौथो संशोधनद्वारा थप । (म२) लगानी, रोजगारी र सामाजिक विकासको योजना । (य) विभागले आवश्यक ठानेका अन्य कुरा ।