chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
सैनिक सेवा नियमावली २०६९ (Military Service Regulation, 2012)

(१३) सेनानीहरूको हकमा बढुवाको लागि योग्यता पुगेका क्याडेट वेशिकहरूमध्ये ज्येष्ठताको आधारमा र एउटै क्याडेट वेशिकभित्र प्राप्ताङ्कको आधारमा मर्यादाक्रम निर्धारण गरिनेछ । रिक्त कोटामा एउटै क्याडेट वेशिका सेनानीहरूको सङ्ख्या अपुग भएमा सोभन्दा कनिष्ठ वेशिकका योग्यता पुगेका सेनानीहरूलाई समावेश गराइनेछ । यसरी दुई वा सोभन्दा बढी क्याडेट वेशिक समावेश हुने अवस्था आएमा समावेश हुने कनिष्ठ क्याडेट वेशिकको पूरै सङ्ख्यालाई समावेश गरी हरेक क्याडेट वेशिकको छुट्टाछुट्टै मूल्याङ्कन गरिनेछ । कमाण्ड तथा स्टाफ तालिम समूहको प्रमुख सेनानीहरूको हकमा बढुवाको लागि योग्यता पुगी कम्तीमा तीन वर्ष कायमी सेवा अवधि पूरा भएका प्रमुख सेनानीहरूमध्ये साधारणतया तीन पदोन्नती वर्षका प्रमुख सेनानीहरूमध्ये पहिलो पटक सहभागी हुनेलाई योग्यताक्रम उपसमूहमा मात्र तथा दोस्रो र तेस्रो पटक सहभागी प्रमुख सेनानीहरूलाई ज्येष्ठताक्रम उपसमूहमा मात्र समावेश गराइनेछ । तर कुनै पिन कसूरमा सैनिक अदालतबाट सजाय पाएका अधिकृतहरू योग्यताक्रम उपसमूहका लागि योग्य हुने छैन । गणपति र युनिट कमाण्ड तथा स्टाफ कोर्ष समूहका लागि छुट्याइएको कोटामा प्रमुख सेनानीको हकमा रिक्त पदसङ्ख्याको न्यूनतम तीन गुणाको सङ्ख्यामा तीन वा तीनभन्दा बढी पदोन्नति वर्षका प्रमुख सेनानीहरूलाई समावेश गरी मूल्याङ्कन गरिनेछ । यसरी तीन गुणाको सङ्ख्या समावेश गर्दा समावेश हुन कनिष्ठ क्याडेट वेशिक र पदोन्नति वर्षको पूरै सङ्ख्यालाई सहभागी गराइनेछ । (१४) महासेनानीबाट सहायक रथी दर्जामा बढुवा गर्दा अनुसूची -६ बमोजिमको आवश्यक योग्यता पुरा गरेका र प्रमुख सेनानी र महासेनानी दर्जाको कार्य सम्पादनको औसत अङ्क न्यूनतम सत्तरी प्रतिशत प्राप्त गरी बढुवाका लागि सिफारिस भएका स्टाफ कलेज गरेका तथा महासेनानीबाट त्रियानब्बे प्रतिशत र स्टाफ कलेज नगरेका तर हायर कमाण्ड तथा म्यानेजमेन्ट गरेका महासेनानीहरूबाट सात प्रतिशत कायमी सेवाको ज्येष्ठताको क्रम अनुसार बढुवा समितिको सिफारिसका आधारमा गरिनेछ । पदोन्नति कार्यको लागि कार्यदक्षता, योग्यता, आचरण तथा संस्थागत हितको निमित्त पुर्याएको विशेष योगदानलाई समेत आधार मानिनेछ । (१५) उपरथीबाट रथी दर्जामा बढुवा गर्दा अनुसूची -६ बमोजिमको आवश्यक योग्यता पुरा गरेका र महासेनानी र सहायक रथी दर्जाको कार्य सम्पादनको औसत अङ्क न्यूनतम सत्तरी प्रतिशत प्राप्त गरी बढुवाका लागि सिफारिस भएका तथा कम्तीमा एक वर्ष बाहिनी कमाण्डमा कार्यरत रही स्टाफ कलेज गरेका सहायक रथीहरूबाट पन्चानब्बे प्रतिशत र स्टाफ कलेज गरेका तर अनुसूची -६ बमोजिमको तालिम नगरेका सहायक रथीहरूबाट पाँच प्रतिशत ज्येष्ठताको क्रम अनुसार बढुवा समितिको सिफारिसका आधारमा गरिनेछ । चौथो संशोधनद्वारा संशोधित । (१६) उपरथीबाट रथीमा बढुवा गर्दा नेसनल डिफेन्स कलेज (एन.डि.सि.) वा नेसनल डिफेन्स युनिभर्सिटी (एन.डि.यु.) वा रोयल कलेज अफ डिफेन्स स्टडिज (आर.सि.डि.एस.) वा वार कलेज वा सो सरहको तालिम पूरा गरेका र उच्चस्तरको कार्यसम्पादन मूल्याङ्कन भएका उपरथीहरू मध्येबाट ज्येष्ठता क्रम अनुसार बढुवा समितिको सिफारिसका आधारमा गरिनेछ ।
सैनिक सेवा नियमावली २०६९ (Military Service Regulation, 2012)

(१७) यस नियमावलीमा अन्य जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि यो उपनियम प्रारम्भ हुँदा बखत गणपति तालिम प्राप्त गरिसकेका सेनानी त्यस्तो पदभन्दा माथिल्लो पदमा बढुवा हुनको लागि योग्य हुनेछ । ३९. कार्य सम्पादन मूल्याङ्कन सम्बन्धी व्यवस्था: (१) नेपाली सेनाले निर्धारण गरेको ढाँचामा प्रत्येक वर्षको कार्य सम्पादन मूल्याङ्कन दुरुस्त बनाई राख्नु पर्नेछ । (२) कार्य सम्पादन मूल्याङ्कन र बढुवाको लागि लिइने अन्तिम सिफारिस प्रतिवेदनलाई अति गोप्य प्रतिवेदनको रूपमा लिई व्यक्ति व्यक्तिको छुट्टाछुट्टै फाईल खडा गरी अधिकृतको हकमा सैनिक सचिव र सोभन्दा मुनिको हकमा सम्बन्धित कार्यालय प्रमुखको जिम्मामा राखिनेछ । (३) कार्य सम्पादन मूल्याङ्कन सम्बन्धमा देहाय बमोजिम गर्नु पर्नेछ:- । (क) प्रमुख सेनानी वा सो भन्दा माथिका सैनिक अधिकृतले दुई प्रति र सो भन्दा मुनिका अन्य सैनिक व्यक्तिले एक प्रति कार्य सम्पादन मूल्याङ्कन भरी प्रत्येक वर्ष दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । माघ महिनाको एक गतेदेखि सोही महिनाको पन्ध्र गतेसम्म अनिवार्य रूपमा आफू कार्यरत रहेको कार्यालय प्रमुख समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ । (ख) कार्यालय प्रमुखले सैनिक व्यक्तिको कार्य सम्पादन मूल्याङ्कन भरेपछि सम्बन्धित सैनिक व्यक्तिलाई देखाई निजको राय समेत खुलाई दस्तखत गराउनु पर्नेछ र अधिकृतस्तरको हकमा तालुक अड्डा मार्फत सैनिक सचिव विभागमा प्रत्येक वर्ष दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । फागुन एक गतेदेखि सोही महिनाको पन्ध्र गतेसम्म प्राप्त भइसक्ने गरी पठाउनु पर्नेछ । प्राप्त नहुने व्यक्तिको हकमा कार्यालय प्रमुख/पतिले सम्बन्धितसँग पेश नगर्नाको स्पष्ट कारण माग गरी सम्बन्धितमा जानकारी गराउनु पर्नेछ । (४) प्रमुख सेनानी वा सो भन्दा माथिका सैनिक अधिकृतको कार्यसम्पादन मूल्याङ्कनको एक प्रति सिलबन्दी गरी मन्त्रालयमा पठाउनु पर्नेछ । बढुवा उजुरीको सम्बन्धमा नियम ४४ बमोजिमको समितिले माग गरेमा मन्त्रालयले सिलबन्दी रहेको कार्य सम्पादन मूल्याङ्कन विवरण समितिलाई उपलब्ध गराउनेछ । समितिले बढुवा उजुरीको सम्बन्धमा छानबिन गर्दा बाहेक अन्य अवस्थामा सिलबन्दी रहेको कार्य सम्पादन मूल्याङ्कन खोलिने छैन । ४०. स्थानीय बढुवा: (१) नेपाल बाहिरको कुनै मिसनमा कुनै निश्चित कामका लागि खास दर्जाको सैनिक व्यक्ति पठाउन अनुरोध प्राप्त भएको तर त्यस्तो दर्जाको सैनिक व्यक्ति पठाउन कुनै कारणले नसकिएमा नेपाल सरकारले चाहेमा नेपाल बाहिरको कुनै मिसनमा खटिई जाने महासेनानी वा सो भन्दा माथिको सैनिक अधिकृतलाई कुनै निश्चित कामको लागि स्थानीय बढुवा दिन सकिनेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम स्थानीय बढुवा दिइएकोमा तोकिएको काम सकिएपछि साविककै दर्जामा कायम भएको मानिनेछ । (३) स्थानीय बढुवा पाउने व्यक्तिले निज खटी गएको स्थान विशेषमा मात्र दर्ज्यानी चिन्ह प्रयोग गर्न पाउनेछ । त्यस्तो बढुवा हुनेलाई नेपाल सरकारबाट कुनै थप सुविधा दिइने छैन । ४१. कार्यवाहक बढुवा: (१) अनुसूची-६ बमोजिमको तालिम पूरा नगरेका तर बढुवाका लागि सम्भाव्य उम्मेदवार भई सकेको सहसेनानी देखि रथी दर्जासम्मका सैनिक व्यक्तिलाई एकतह माथिको पद खाली रहेको अवस्थामा देहाय बमोजिमको सेवा अवधि पूरा गरेको भए बढुवा समितिले कार्यवाहक बढुवाका लागि सिफारिस गर्न सक्नेछ:- । (क) सहसेनानीका लागि पाँच वर्ष ।
सैनिक सेवा नियमावली २०६९ (Military Service Regulation, 2012)

(क) सहसेनानीका लागि पाँच वर्ष । (ख) सेनानीका लागि नौ वर्ष । (ग) प्रमुख सेनानीका लागि तेह्र वर्ष । (घ) महासेनानीका लागि सत्र वर्ष । (ङ) सहायक रथीका लागि बीस वर्ष । (च) उपरथीका लागि बाइस वर्ष । (छ) रथीका लागि तेइस वर्ष । (२) उपनियम (१) बमोजिम सिफारिस भई कार्यवाहक बढुवा भएका सैनिक व्यक्तिले कार्यवाहक पाएको दर्जाको दर्ज्यानी चिन्ह लगाउन पाउनेछ । तर कार्यवाहक अवधिभर अनुसूची -६ बमोजिमको तालिम पूरा नगरेञ्जेल निजलाई बढुवा गरिने छैन । (३) कार्यवाहक बढुवा हुने सैनिक व्यक्तिले कार्यवाहक अवधिभरको तलव वृद्धि (ग्रेड) पाउने छैन । ४२. मानार्थ बढुवा: (१) नेपाली सेनामा प्रशंसनीय काम गरेका तर बढुवाको अवसर नपाई अवकाश लिने उप सेनानीदेखि दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । उपरथि दर्जासम्मका सैनिक व्यक्तिलाई बढुवा समितिको । सिफारिस सहित मानार्थ बढुवाका लागि प्रधान सेनापतिले नेपाल सरकार समक्ष पेश गर्न सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम सिफारिस प्राप्त भएपछि नेपाल सरकारले मानार्थ बढुवा गर्न सक्नेछ । तर यस उपनियम बमोजिम मानार्थ बढुवा हुने सैनिक व्यक्तिले दर्ज्यानी चिन्ह प्रयोग गर्न पाउने बाहेक अन्य सुविधा पाउने छैन । (३) प्रमुख सुबेदार र सुबेदार वा सो सरहको नेपाली सेनाको पदमा पच्चीस वर्ष वा सो भन्दा बढी सेवा गरेका र एक वर्ष भन्दा कम सेवा गर्न पाउने अवधि बाँकी भएका कदरयोग्य व्यक्तिलाई बढुवा समितिको सिफारिसमा प्रधान सेनापतिले मानार्थ उपसेनानी दर्जा प्रदान गर्न सक्नेछ । तर पदावधिको कारणले गर्दा पच्चीस वर्ष अगावै अवकाश हुने हकमा बढिमा एक आर्थिक वर्षमा दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । पाँच जनासम्मलाई मानार्थ उपसेनानीमा बढुवा गर्न बाधा पर्ने छैन । (४) उपनियम (३) बमोजिम बढुवा हुने सैनिक व्यक्तिले दर्ज्यानी चिन्ह प्रयोग गर्न र सो पदले पाउने सबै सुविधा पाउनेछ । ४३. बढुवा सम्बन्धी विशेष व्यवस्था: दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (१) कार्यरत रहेको पदमा तीन वर्ष सेवा अवधि पुरा गरेका र डोसियरमा कैफियत नजनिएका सहायक सेनानीदेखि सहायक रथी दर्जासम्मका सैनिकले उमेरको हद वा पदावधिको कारणबाट अवकाश हुने भएमा अवकाश हुनु भन्दा एक महिना अगाडि निजको विशेष योगदानको आधारमा नेपाल सरकारले आवश्यक ठानेमा त्यस्ता सैनिकलाई एक तह माथिको पदमा बढुवा गर्न सक्नेछ । तर यसरी बढुवा भएको पदमा निज एक महिना भन्दा बढी कार्यरत हुने छैन । (२) उपनियम (१) बमोजिम बढुवा भएको सैनिकको पदस्थापना गर्न आवश्यक पर्ने विशेष तह र पद स्वतः सिर्जना भएको मानिनेछ र त्यस्तो सैनिक सेवाबाट अवकाश भएपछि सो तह र पद स्वतः खारेज हुनेछ । (३) यस नियमावलीमा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि युद्ध, आन्तरिक द्वन्द्व तथा शान्ति स्थापना कार्यमा बहादुरी प्रदर्शन गर्ने, राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रियस्तरको खेलकुदमा पदक जित्ने, हिमाल आरोहण जस्ता साहसिक कार्य गर्ने, आफ्नो ज्यान जोखिममा पारी सर्वसाधारण जनता/सहकर्मीको ज्यान तथा राष्ट्रिय सम्पत्तिको रक्षा गर्ने आदि जस्ता राष्ट्र, तथा नेपाली सेनाको मान, प्रतिष्ठा र गौरव बढाई प्रशंसनीय कार्य गर्ने दोस्रो संशोधनद्वारा थप । प्रमुख सुबेदार र सुबेदारलाई रिक्त सहायक सेनानी पदमा र सो भन्दा मुनिका पदका सैनिकलाई एक दर्जा र तह माथि रिक्त पदमा बढुवा समितिको सिफारिसमा बढुवा गर्न सकिनेछ ।
सैनिक सेवा नियमावली २०६९ (Military Service Regulation, 2012)

प्रमुख सुबेदार र सुबेदारलाई रिक्त सहायक सेनानी पदमा र सो भन्दा मुनिका पदका सैनिकलाई एक दर्जा र तह माथि रिक्त पदमा बढुवा समितिको सिफारिसमा बढुवा गर्न सकिनेछ । तर यस नियम बमोजिम प्रमुख सुबेदार र सहायक सेनानी दर्जामा पदोन्नति गर्दा न्यूनतम बाह्र वर्षको सेवा अवधि पूरा भएको हुनु पर्नेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । यस उपनियम बमोजिमको विशेष बढुवा एक व्यक्तिको लागि सेवा अवधिमा एक पटक मात्र गरिनेछ । (४) उपनियम (१) र (३) अनुसार हुने बढुवाको लागि सिफारिस गर्न तत् तत् पदका लागि गठन हुने बढुवा समितिको सिफारिसमा गरिनेछ । अधिकृत पदमा गरिने यस्तो बढुवाको निर्णय गर्ने अधिकार नेपाल सरकारलाई हुनेछ । ४४. निवेदन दिन सक्ने: (१) बढुवा समितिको बढुवा सिफारिस निर्णय उपर चित्त नबुझ्ने सैनिक व्यक्तिले बढुवाको निर्णय भएको मितिले दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सात दिनभित्र आफू बढुवामा समावेश हुनु पर्ने स्पष्ट र बस्तुगत आधार सहितको निवेदन सचिवालयमा पेश गर्न सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम निवेदन प्राप्त भएपछि सचिवालयले आफ्नो राय सहित उक्त निवेदन सात दिन भित्र देहायको समिति समक्ष पेश गर्नुपर्नेछ:- । (क) चौथौं संशोधनद्वारा संशोधित । सहायक सेनानी देखि उपरथी दर्जासम्म बढुवा हुनु पर्ने निवेदकको हकमा,- । (अ) वरिष्ठतम रथी - अध्यक्ष । (आ) प्रधानसेनापतिले तोकेको बढुवा समितिमा नरहेको उपरथी - सदस्य । (इ) प्राड विवाक प्रमुख - सदस्य । (ख) पदिक दर्जामा बढुवा हुनु पर्ने निवेदकको हकमा,- । (अ) कार्यरथी - अध्यक्ष । (आ) दोस्रो संशोधनद्वारा थप । सैनिक संगठन निर्देशनालयको प्रतिनिधि - सदस्य । (इ) प्राड विवाकको अधिकृत प्रतिनिधि - सदस्य । (ग) प्यूठ, अमलदार, हुद्दा दर्जामा बढुवा हुनुपर्ने निवेदकको हकमा,- । (अ) सम्बन्धित युनिट रहेको क्षेत्रको पृतनापति वा निजले तोकेको वरिष्ठ अधिकृत - अध्यक्ष । (आ) सम्बन्धित पृतनापतिले तोकेको अधिकृत - सदस्य । (इ) सम्बन्धित पृतनामा कार्यरत प्राड अधिकृत - सदस्य । (३) उपनियम (१) बमोजिम पेश गरेको निवेदन उपर आवश्यक छानबिन गर्दा निज सो बढुवामा सिफारिस हुनु पर्ने देखिएमा उपनियम (२) बमोजिमको समितिले सम्बन्धित बढुवा समितिमा लेखि पठाउनु पर्नेछ । यसरी लेखिएमा बढुवा समितिले निवेदकको जेष्ठता कायम हुने गरी पुनः सिफारिस गर्नु पर्नेछ । (४) यस नियम बमोजिम परेको निवेदन उपर समितिले दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सात दिनभित्र टुङ्गो लगाई सक्नु पर्नेछ । (५) बढुवा समितिको निर्णय उपर तोकिएको म्याद भित्र निवेदन पर्न आएमा सो निवेदनको टुङ्गो लागे पछि मात्र बढुवा समितिको सिफारिस अनुसार बढुवा नियुक्ति प्रक्रिया अगाडि बढाउनु पर्नेछ । (६) सैनिक अधिकृतको पदमा बढुवाको सम्बन्धमा सैनिक सचिव विभाग, पदिकको पदमा बढुवाको सम्बन्धमा कार्यरथी विभाग र अन्य सैनिकको बढुवाको सम्बन्धमा सम्बन्धित पृतनाले उजुरी सुन्ने समितिको सचिवालयको कार्य गर्नेछ । परिच्छेद-४ । तालिम तथा प्रशिक्षण सम्बन्धी व्यवस्था । ४५. तालिम तथा प्रशिक्षणको व्यवस्था: (१) सैनिक व्यक्तिलाई समयानुकूल कार्यकुशल, दक्ष तथा व्यवसायिक बनाउन आवश्यकता अनुसार अनुसूची-६ मा उल्लिखित तालिममा समावेश गराइनेछ । (२) एकै पटक नियुक्ति भएका वा बढुवा भएका सैनिक व्यक्तिलाई आन्तरिक तालिम तथा प्रशिक्षणका लागि मनोनयन गर्दा साधारणतया समान अवसर प्राप्त हुने गरी गर्नु पर्नेछ ।
सैनिक सेवा नियमावली २०६९ (Military Service Regulation, 2012)

(२) एकै पटक नियुक्ति भएका वा बढुवा भएका सैनिक व्यक्तिलाई आन्तरिक तालिम तथा प्रशिक्षणका लागि मनोनयन गर्दा साधारणतया समान अवसर प्राप्त हुने गरी गर्नु पर्नेछ । (३) सैनिक व्यक्तिको तालिम तथा प्रशिक्षण पाठ्यक्रम, अवधि तथा तालिम तथा प्रशिक्षण दिने स्थान, प्रशिक्षक तथा अतिथि प्रशिक्षक सम्बन्धी व्यवस्था जङ्गी अड्डाले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ । (४) तालिम तथा प्रशिक्षणमा सम्मिलित गराइएको सैनिक व्यक्तिले तालिम तथा प्रशिक्षण अवधिमा लापरबाही देखाई आफ्नो व्यवसायिक ज्ञानप्रति उदासीनता तथा गैर जिम्मेवारीपन देखाएमा सोको व्यहोरा अभिलेखमा जनाइनेछ । (५) उपनियम (४) बमोजिम अभिलेखमा जनाइएका सैनिक व्यक्तिलाई पुनः एकपटक तालिम तथा प्रशिक्षणको मौका दिइनेछ र त्यसपछि पनि उदासीनता वा गैर जिम्मेवारीपन देखाउने सैनिक व्यक्तिलाई विभागीय कारबाही गरिनेछ । (६) तालिम तथा प्रशिक्षण अवधिभित्र प्रशिक्षार्थीको आचरण र चरित्र सम्बन्धी अभिलेख सम्बन्धित तालिम तथा प्रशिक्षण केन्द्रले तालिम तथा प्रशिक्षण समाप्त भएपछि तयार गरी त्यसको एकप्रति सम्बन्धित कार्यालयमा समेत पठाउनु पर्नेछ । (७) तालिम तथा प्रशिक्षणमा सफल हुने प्रशिक्षार्थीलाई तालिम तथा प्रशिक्षण केन्द्रका प्रमुख र मुख्य प्रशिक्षकको हस्ताक्षर सहितको प्रमाणपत्र तालिम तथा प्रशिक्षण केन्द्रले दिनेछ । (८) पदिकबाट कमिशन हुनेको उमेर चौंतीस वर्ष नाघेमा कमाण्डो तालिम गर्नु पर्ने छैन । (९) युवा अधिकृत तालिमका प्लाटुन कमाण्डर्स व्याटल तालिम र कमाण्डो गरी दुवै खण्ड पूरा नगरेसम्म गुल्मपति तालिम गर्न पाइने छैन । (१०) दोस्रो संशोधनद्वारा थप । स्वदेशमा सैनिक कमाण्ड तथा स्टाफ तालिममा सेनानी र सह सेनानी दर्जाका शिक्षार्थी छनौट गर्दा प्रवीणता तह उत्तीर्ण गरी सेवामा प्रवेश गर्ने अधिकृतहरूको हकमा अधिकृत क्याडेट तालिममा संलग्न भएको मितिले दश वर्ष र स्नातक तह उत्तीर्ण गरी सेवा प्रवेश गर्नेहरू तथा आन्तरिक प्रतिस्पर्धाबाट सेवा प्रवेश गर्ने अधिकृतहरूको हकमा अधिकृत क्याडेटमा संलग्न भएको मितिले नौ वर्ष सेवा अवधि पूरा गरेको, गुल्मपति तथा स्टाफ तालिम गरेको, कार्यसम्पादन मूल्याङ्कनमा पछिल्लो तीनवटा नेकिबदीको औसत अङ्क न्यूनतम साठी प्रतिशत प्राप्त गरेको, मनोनयन हुने अधिकृतहरूको उमेर छनौट परीक्षा सञ्चालन हुने वर्षको वैशाख एक गते पैंतीस वर्ष ननाघेको अधिकृतहरूलाई सम्बन्धित पृतनापति वा विभागीय प्रमुखको सिफारिसको आधारमा छनौट गरिनेछ । तर कुनै सैनिक कसूरमा संलग्न भई अनुसन्धानको क्रममा रहेको वा सैनिक अदालतमा मुद्दा विचाराधीन रहेको वा सैनिक अदालतबाट सजाय पाएकोमा सजाय भुक्तान भइसकको अधिकृतलाई सैनिक कमाण्ड तथा स्टाफ तालिममा सहभागी गराइने छैन । (११) पाँचौं संशोधनद्वारा संशोधित । सैनिक कमाण्ड तथा स्टाफ तालिमको प्रवेश परीक्षामा पुरुष तथा महिला अधिकृतहरूलाई खुला प्रतिस्पर्धा गराई शिक्षार्थी छनौट गरिनेछ र चौथौं संशोधनद्वारा संशोधित । अल आर्म्स कमाण्ड तथा स्टाफ कोर्ष/युनिट कमाण्ड तथा स्टाफ कोर्षको लागि सैनिक कमाण्ड तथा स्टाफ तालिम नगरेका पुरुष तथा महिला अधिकृतहरूलाई खुला प्रतिस्पर्धा गराई शिक्षार्थी छनौट गरिनेछ । (१२) चौथौं संशोधनद्वारा संशोधित ।
सैनिक सेवा नियमावली २०६९ (Military Service Regulation, 2012)

अल आर्म्स कमाण्ड तथा स्टाफ कोर्ष/युनिट कमाण्ड तथा स्टाफ कोर्षको लागि सैनिक कमाण्ड तथा स्टाफ तालिम नगरेका पुरुष तथा महिला अधिकृतहरूलाई खुला प्रतिस्पर्धा गराई शिक्षार्थी छनौट गरिनेछ । (१२) चौथौं संशोधनद्वारा संशोधित । हायर कमाण्ड तथा म्यानेजमेन्ट तालिममा महासेनानी र प्रमुख सेनानी दर्जाका शिक्षार्थी छनौट गर्दा स्वदेश वा विदेशमा कमाण्ड तथा स्टाफ कलेज तालिममा उत्तीर्ण भएको वा गणपति तालिम वा अल आर्म्स कमाण्ड तथा स्टाफ कोर्ष वा अल आर्म्स कमाण्ड तथा स्टाफ कोर्ष/गणपति/युनिट कमाण्ड तथा स्टाफ कोर्ष तालिम उत्तीर्ण गरेको र पछिल्लो तीन वर्षको नेकिबदीको न्यूनतम औसत अङ्क सत्तरी प्रतिशत प्राप्त गरेको र मूल्याङ्कनको आधार (कार्यसम्पादन वापत पचास, तालिम वापत पैंतालीस र छनौट बोर्डको मूल्याङ्कन वापत पाँचको आधारमा तय भएका योग्यताक्रम अनुसार) मा छनौट गरिनेछ । ४६. वैदेशिक तालिम र सेमिनार: (१) सैनिक व्यक्तिलाई वैदेशिक तालिम र सेमिनारमा देहायका आधारमा छनौट गरिनेछ:- । (क) स्वदेशमा गरेको तालिमको नतिजाको मर्यादाक्रम अनुसार, । (ख) तालिम र सेमिनार आयोजना गर्ने राष्ट्र/संस्थाले तोकेको योग्यता र दर्जा अनुसार, । (ग) सम्बन्धित पदको जेष्ठता अनुसार, । (घ) विशेषज्ञ तालिमका लागि प्राप्त सिटमा सम्बन्धित ट्रेडको आवश्यकता र जेष्ठता अनुसार, । (ङ) कुनै अधिकृत कमाण्ड वा कार्य व्यस्ततामा रहे निज भन्दा मुनिको जेष्ठता अनुसार, । (च) विदेश तालिम/सेमिनारमा सहभागी हुने कम अवसर पाए अनुसार, । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (२) नेसनल डिफेन्स कोर्ष वा सो सरहको तालिमको लागि प्रशिक्षार्थी मनोनयन गर्दा तालिममा प्रशिक्षार्थी मनोनयन सम्बन्धी कार्यविधि बमोजिम गरिनेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (२क) विदेश सैनिक कमाण्ड तथा स्टाफ तालिममा सेनानी र सहसेनानी दर्जाका शिक्षार्थी छनौट गर्दा पछिल्लो सैनिक कमाण्ड तथा स्टाफ कलेज तालिममा न्यूनतम बी ग्रेडीङ प्राप्त गरेका र विदेश तालिमको लागि सिफारिस भएका सेनानी र सहसेनानीहरूमध्येबाट तालिमको नतिजाको मर्यादाक्रम अनुसार प्राप्त कोटा अनुरूप ज्येष्ठताको आधारमा सोही वर्ष मात्र छनौट गरिनेछ । (३) दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । उपनियम (१), (२) र (२क) का अतिरिक्त तालिम तथा सेमिनारमा छनौट सम्बन्धी अन्य व्यवस्था मन्त्रालयद्वारा स्वीकृत कार्यविधिद्वारा निर्धारण गरिनेछ । ४७. आधार तालिम वा मेडिकल बोर्डबाट अयोग्य (अनफिट) भएमा सेवाबाट हटाउन सकिने: (१) कुनै पनि सैनिक व्यक्ति तालिमको सिलसिलामा तीन पटकसम्म रेलिगेट भई कमिशन अधिकृत तथा सिपाही बन्न योग्यता नभएको वा नरहेको तथा नियम १०७ बमोजिमको मेडिकल बोर्डबाट अयोग्य (अनफिट) हुने प्रकृतिको रोगी तथा अपाङ्ग भएको कुरा प्रमाणित भएमा निजको नियुक्ति बदर हुन सक्नेछ । (२) सैन्य वा अधिकृत क्याडेट तालिममा उत्तीर्ण हुन नसकेमा तीन पटकसम्म कनिष्ठ समूहमा समावेश गरिनेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम कनिष्ठ समूहमा समावेश हुँदा सो समूहमा समेत पास हुन नसकेमा त्यस्तो व्यक्तिलाई सम्बन्धित तालिम केन्द्र वा प्रतिष्ठानको प्रमुखले दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सैनिक तालिम तथा डक्ट्रिन महानिर्देशनालयको स्वीकृति लिई तालिमबाट हटाउन सक्नेछ । (४) उपनियम (३) बमोजिम तालिमबाट हटाउँदा निजलाई सफाई पेश गर्ने मौका दिनु पर्नेछ । (५) दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित ।
सैनिक सेवा नियमावली २०६९ (Military Service Regulation, 2012)

सैनिक तालिम तथा डक्ट्रिन महानिर्देशनालयको स्वीकृति लिई तालिमबाट हटाउन सक्नेछ । (४) उपनियम (३) बमोजिम तालिमबाट हटाउँदा निजलाई सफाई पेश गर्ने मौका दिनु पर्नेछ । (५) दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सैनिक व्यक्ति नियम १०७ बमोजिमको मेडिकल बोर्डबाट अयोग्य (अनफिट) ठहरिएमा अधिकृतको हकमा नियुक्ति दिने अधिकारीले र पदिक तथा अन्य दर्जाको हकमा प्रधान सेनापतिले सेवाबाट हटाउन सक्नेछ । ४८. शान्ति सेना कन्टिन्जेन्टमा खटाउने: (१) दोस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । (२) मन्त्रालयले शान्ति सेनामा भाग लिन चाहिने योग्यता र शान्ति सेना सम्बन्धी अन्य आवश्यक कुराहरू व्यवस्थित बनाउन कार्यविधि बनाई लागू गर्नेछ । यस्तो कार्यविधिमा गणपति, सहायक गणपति, अन्य सेनानी लगायतका अधिकृत, पदिक तथा अन्य दर्जा समेतलाई समेटी अन्य मापदण्ड र आधारको व्यवस्था गरिनेछ । (३) दोस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । (४) योग्यता पुगेका एकपटक पनि शान्ति सेनामा जाने अवसर नपाएका व्यक्ति रहेसम्म दोहोर्‍याएर कसैलाई शान्ति सेना पठाइने छैन । (५) एकपटक गई सकेको सैनिकलाई स्वदेश फिर्ता भएको दुई वर्ष पुगे पछि मात्र दोहोर्‍याएर पठाउन सकिने छ । यसरी दोहोर्‍याएर पठाउदा सबैभन्दा पहिला शान्ति सेनामा गएको आधारमा ज्येष्ठता कायम गरी पठाउनु पर्ने छ । तर दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । शान्ति सेनामा जाने त्यस्तो जनशक्ति नभएका विशेष ट्रेडका हकमा, विशेष ट्रेडका र सैनिक कमाण्ड तथा स्टाफ कोर्ष गरेका अधिकृतहरू नै खटाउनु पर्ने अवस्थामा सोही बमोजिम अधिकृतहरू पठाउन बाधा पर्ने छैन । (६) कर्तव्यपालनका सिलसिलामा घाइते भई विशेष योगदान पुर्‍याएका सैनिकलाई स्वास्थ्य परीक्षण गरी संयुक्त राष्ट्र सङ्घको सेवामा सक्षम भन्ने देखिएमा विशेष प्राथमिकता दिइनेछ । (७) यस नियम र कार्यविधिमा उल्लेख भएको मापदण्ड र आधारमा नपरेका कुनै पनि सैनिक व्यक्तिलाई शान्ति सेनामा पठाइने छैन । (८) मानव अधिकार उल्लङ्घनमा दोषी भएको र अन्य कुनै कारबाहीमा परी शान्ति सेनामा भाग लिन जान नपाउने भनी कमाण्डरले उल्लेख गरेको सैनिक व्यक्ति शान्ति सेनामा सहभागी हुन योग्य हुने छैन । तर तोकिएको योग्यता र मापदण्डमा परी स्वत चयन हुने बाहेकका सैनिक व्यक्तिलाई कमाण्डर समेतले शान्ति सेनामा पठाउने सिफारिस गर्न पाईने छैन । शान्ति सेनामा जान मापदण्ड भित्र परी आफ्नो पालो आएको हुनुपर्नेछ । ४९. स्टाफ अफिसर्स/सैनिक पर्यवेक्षक अधिकृत खटाउने सम्बन्धी: (१) स्टाफ अफिसर्स/सैनिक पर्यवेक्षक अधिकृत खटाउदा देहायका आधारमा मनोनयन गरिनेछ:- । (क) स्टाफ कलेज तालिम प्राप्त र स्टाफ कलेज तालिम नगरेका अधिकृतहरूको कायम छुट्टा छुट्टै ज्येष्ठता अनुसार , । (ख) अन्य ट्रेडका अधिकृतको सम्बन्धित ट्रेडमा निजहरूको ज्येष्ठता अनुसार, । (ग) संयुक्त राष्ट्र सङ्घको मापदण्डमा उल्लेख भएको कार्यविवरण तथा योग्यता अनुसारका योग्य अधिकृतहरूको जेष्ठताक्रम अनुसार, । (घ) मानव अधिकार उल्लङ्घनको अभियोगमा सजाय नपाएको, । (ङ) कुनै अदालतबाट सजाय पाएकोमा सजाय पाएको अवधि भुक्तान भएको, । (च) अन्तराष्ट्रियस्तरको वातावरण सुहाउँदो कार्य गर्न सक्ने क्षमता भएको, । (छ) अंग्रेजी भाषा राम्रोसँग बोल्न र लेख्न सक्ने । तर अवकाश पाउने उमेर पुग्न लागेका सैनिक व्यक्तिलाई प्राथमिकता दिन सकिनेछ ।
सैनिक सेवा नियमावली २०६९ (Military Service Regulation, 2012)

(घ) मानव अधिकार उल्लङ्घनको अभियोगमा सजाय नपाएको, । (ङ) कुनै अदालतबाट सजाय पाएकोमा सजाय पाएको अवधि भुक्तान भएको, । (च) अन्तराष्ट्रियस्तरको वातावरण सुहाउँदो कार्य गर्न सक्ने क्षमता भएको, । (छ) अंग्रेजी भाषा राम्रोसँग बोल्न र लेख्न सक्ने । तर अवकाश पाउने उमेर पुग्न लागेका सैनिक व्यक्तिलाई प्राथमिकता दिन सकिनेछ । (२) संयुक्त राष्ट्र सङ्घ मुख्यालयबाट योग्यता र मापदण्ड तोकिएकोमा सो समेतलाई हेरी छनौट गरिनेछ । (३) स्टाफ अफिसर्स तथा सैनिक पर्यवेक्षकमा अधिकृत छनौट गर्न कार्यविधिमा व्यवस्था भए बमोजिम नेपाली सेनामा एक समिति रहनेछ । समितिले उपनियम (१) मा उल्लेख भएका मापदण्डका अतिरिक्त व्यक्तिको कार्यदक्षता, कार्यकुशलता, इमानदारी, नैतिकता, वफादारी, संस्था तथा राष्ट्रपतिको योगदान समेतलाई मध्यनजर राखी छनौट गर्नेछ । (४) स्टाफ कलेज तालिम प्राप्त, स्टाफ कलेज तालिम नगरेका र अन्य ट्रेडका अधिकृतको प्रतिशत निर्धारण कार्यविधिमा व्यवस्था भए बमोजिम हुनेछ । (५) उपनियम (३) बमोजिम छनौट भएका उम्मेदवारको नाम नेपाली सेनाले मन्त्रालयमा पठाउनु पर्नेछ । मन्त्रालयले तोकिएको मापदण्ड पूरा भए नभएको हेरी मनोनयन गर्नु पर्नेछ । ५०. सैनिक सल्लाहकार/फ्लोटिड एप्वाइन्टमेन्ट सम्बन्धी: (१) सैनिक सल्लाहकार र फ्लोटिड एप्वाइन्टमेन्टका लागि अधिकृत छनौट गर्दा देहायका आधारमा गरिनेछ:- । (क) स्टाफ कलेज उतिर्ण भएको, । (ख) अङ्ग्रेजी भाषा पढ्न, लेख्न र बोल्न सक्ने, । (ग) कायमी सेवा एक वर्ष पूरा भई चार वर्ष ननाघेको, । (घ) स्नातक तह उत्तीर्ण, । (ङ) मानव अधिकार उल्लङ्घनको अभियोगमा सजाय नपाएको, । (च) कुटनैतिक ढङ्गले अन्तराष्ट्रिय क्षेत्रमा कार्य सम्पादन गर्न सक्ने, । (छ) माथिका योग्यता पुगेका मध्येको जेष्ठ उम्मेदवार । (२) योग्यता पुगेका सम्भावित उम्मेदवार मध्येबाट छनौट गर्न कार्यविधिमा व्यवस्था भए बमोजिम नेपाली सेनामा एक समिति रहनेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम छनौट भएका उम्मेदवारको नाम नेपाली सेनाले मन्त्रालयमा पठाउनेछ । मन्त्रालयले तोकिएको मापदण्ड पूरा भए नभएको हेरी सैनिक सल्लाहकारको हकमा नियुक्ति र फ्लोटिड एप्वाइन्टमेन्टको हकमा मनोनयन गर्नु पर्नेछ । ५१. अनुगमन तथा मूल्याङ्कन गर्ने: शान्ति सेनामा कन्टिन्जेन्ट, स्टाफ अफिसर्स, सैनिक पर्यवेक्षक, सैनिक सल्लाहकारका रूपमा सैनिक खटाउँदा तथा वैदेशिक तालिमका लागि चयन गर्दा अवलम्बन गर्नुपर्ने आधार र मापदण्डका विषयमा सुझाव दिन र छनौट प्रक्रियाको अनुगमन तथा मूल्याङ्कन गर्न मन्त्रालयमा एक समिति रहनेछ । यस समितिको सिफारिस समेतका आधारमा मन्त्रालयले नेपाली सेनालाई आवश्यक निर्देशन दिन सक्नेछ । परिच्छेद-५ । कार्यालय समय र बिदा सम्बन्धी व्यवस्था । ५२. सैनिक व्यक्ति सदैव कर्तव्यमा रहेको मानिने: (१) सैनिक व्यक्ति चौविसै घण्टा कर्तव्यमा रहेको मानिनेछ र निजलाई जुनसुकै समयमा पनि काममा लगाउन सकिनेछ । (२) सैनिक व्यक्तिले बिदालाई अधिकारको रूपमा दाबी गर्न पाउने छैन । (३) कुनै सैनिक व्यक्ति बिदा बस्नु परेमा बिदा दिने अधिकारीबाट स्वीकृत गराई बिदा बस्नु पर्नेछ । (४) कामको अनुकूल हेरी बिदा दिने अधिकारीले बिदा दिन वा नदिन पनि सक्नेछ र आवश्यक परेमा बिदामा बसेको सैनिक व्यक्तिलाई निजको स्वीकृत बिदा रद्द गरी काममा बोलाई काम लगाउन सकिनेछ । ५३. बिदाका किसिम: सैनिक व्यक्तिले देहाय बमोजिमका बिदा पाउनेछ:- ।