chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
राष्ट्रिय सभा नियमावली २०७५ (National Assembly Regulation, 2018)

६३. प्रस्तावको सूचना: प्रस्ताव पेश गर्न चाहने सदस्यले सो कुराको दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सूचना लिखित वा विद्युतीय माध्यमबाट सचिवालयलाई दिनु पर्नेछ । ६४. प्रस्तावको सम्बन्धमा अपनाइने कार्यप्रणाली: यस नियमावलीको अन्य परिच्छेदहरू अन्तर्गत ल्याइने प्रस्तावको सम्बन्धमा सोही परिच्छेदमा लेखिए बमोजिमको कार्यप्रणाली अपनाइनेछ र उक्त परिच्छेदहरूमा नलेखिएका कुराहरूको हकमा यस परिच्छेद र परिच्छेद-१० मा लेखिएका कुराहरू लागू हुनेछन् । ६५. सूचना बिना पनि प्रस्ताव पेश गर्न सकिने: (१) यस परिच्छेदमा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि अध्यक्षको अनुमति लिई देहायको कुनै प्रस्ताव सूचना बिना पनि पेश गर्न सकिनेछ र त्यस्तो प्रस्तावद्वारा कुनै विवादास्पद विषय उठाउन पाइने छैनः- । (क) धन्यवाद ज्ञापन गर्ने, । (ख) बैठक स्थगित गर्ने, । (ग) प्रस्ताव तथा संशोधन फिर्ता लिने, । (घ) बधाई दिने वा शोक प्रकट गर्ने, । (ङ) छलफल स्थगित गर्ने, । (च) छलफलको अवधि बढाउने, । (छ) बैठकको अवधि बढाउने, वा । (ज) छलफल समाप्त गर्ने । (२) उपनियम (१) मा उल्लिखित प्रस्तावका सम्बन्धमा अध्यक्षको अनुमति प्राप्त भई बैठकमा प्रस्तावकबाट प्रस्ताव र समर्थकबाट समर्थन भएपछि अध्यक्षले उक्त प्रस्तावलाई बैठकको निर्णयार्थ पेश गर्नेछ । ६६. जरूरी सार्वजनिक महत्वको प्रस्ताव: (१) कुनै सदस्यले जरूरी सार्वजनिक महत्वको विषयमाथि छलफल गर्न चाहेमा तत्सम्बन्धी प्रस्तावको सूचना बैठक शुरू हुनुभन्दा कम्तीमा दुई घण्टा अगावै दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । अनुसूची-८ बमोजिमको ढाँचामा सचिवालयलाई दिनु पर्नेछ र त्यस्तो प्रस्तावलाई कम्तीमा दुईजना सदस्यले समर्थन गरेको हुनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको सूचनाको साथमा उक्त प्रस्तावमाथि छलफल गर्नुपर्ने कारण स्पष्ट रूपमा उल्लेख गरेको हुनु पर्नेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिमको प्रस्तावको विषय अध्यक्षले जरूरी सार्वजनिक महत्वको ठहऱ्याएमा दोस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । उक्त प्रस्तावलाई स्वीकृति दिनेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (३क) उपनियम (३) बमोजिम स्वीकृत प्रस्ताव सम्बन्धित मन्त्रीलाई जानकारी गराइनेछ । (४) उपनियम (३) बमोजिम स्वीकृत प्रस्तावमाथि छलफलका लागि अध्यक्षले दोस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । समय तोक्नेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (५) उपनियम (३) बमोजिम स्वीकृत प्रस्ताव सभामा पेश गर्दा प्रस्तावक सदस्यले प्रस्ताव पेश गर्नु पर्नाको कारण सहितको संक्षिप्त वक्तव्य दिनेछ र समर्थक सदस्यले समर्थन गर्नु पर्नाको कारण सहित प्रस्तावको पक्षमा समर्थन गर्नेछ । त्यसपछि अध्यक्षले छलफलमा भाग लिने अन्य सदस्यलाई समय उपलब्ध गराउनेछ । (६) छलफलमा उठेका प्रश्नहरूको जवाफ सम्बन्धित मन्त्रीले दिनेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (७) उपनियम (६) बमोजिम मन्त्रीले दिएको जवाफमा चित्त नबुझी थप स्पष्ट हुन चाहने उपनियम (५) बमोजिमका सदस्यले प्रस्तावको विषय र मन्त्रीको जवाफको सीमामा रही एक पटक स्पष्टीकरण माग गर्न सक्नेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (८) उपनियम (७) बमोजिम स्पष्टीकरण माग भएकोमा मन्त्रीले सो विषयमा स्पष्ट पार्नु पर्नेछ । ६७. ध्यानाकर्षण प्रस्ताव: (१) कुनै सदस्यले सार्वजनिक महत्वको विषयमा सम्बन्धित मन्त्रीको ध्यानाकर्षण गराउन चाहेमा सोको सूचना लिखित रूपमा वा विद्युतीय माध्यमबाट सचिवालयलाई दिन सक्नेछ ।
राष्ट्रिय सभा नियमावली २०७५ (National Assembly Regulation, 2018)

दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (८) उपनियम (७) बमोजिम स्पष्टीकरण माग भएकोमा मन्त्रीले सो विषयमा स्पष्ट पार्नु पर्नेछ । ६७. ध्यानाकर्षण प्रस्ताव: (१) कुनै सदस्यले सार्वजनिक महत्वको विषयमा सम्बन्धित मन्त्रीको ध्यानाकर्षण गराउन चाहेमा सोको सूचना लिखित रूपमा वा विद्युतीय माध्यमबाट सचिवालयलाई दिन सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम ध्यानाकर्षण गराउन चाहने सदस्यले छलफल हुने दिनभन्दा कम्तीमा पाँच दिन अगावै अनुसूची-९ बमोजिमको ढाँचामा सोको सूचना दिनु पर्नेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिम दर्ता भएको ध्यानाकर्षण प्रस्तावको सूचना अध्यक्षले स्वीकृत गरेमा सम्बन्धित मन्त्रीलाई जानकारी गराइनेछ । (४) अध्यक्षले तोकेको दिन ध्यानाकर्षण प्रस्तावका प्रस्तावकले सभामा सम्बन्धित मन्त्रीको ध्यानाकर्षण गराउनेछ र समर्थक सदस्यले बोलिसकेपछि अन्य सदस्यले छलफलमा भाग लिन सक्नेछन् । (५) छलफलको अन्त्यमा सम्बन्धित मन्त्रीले जवाफ दिनेछ । (६) उपनियम (५) बमोजिम मन्त्रीले दिएको जवाफमा चित्त नबुझी थप स्पष्ट हुन चाहने उपनियम (४) बमोजिमका सदस्यले प्रस्तावको विषय र मन्त्रीको जवाफको सीमामा रही एक पटक स्पष्टीकरण माग गर्न सक्नेछ । (७) उपनियम (६) बमोजिम स्पष्टीकरण माग भएकोमा मन्त्रीले सो विषयमा स्पष्ट पार्नु पर्नेछ । (८) कुनै दिनको लागि दुईवटाभन्दा बढी ध्यानाकर्षण प्रस्तावको सूचना अध्यक्षबाट स्वीकृत भएमा कार्यसूचीमा राखिने दुईवटा ध्यानाकर्षण प्रस्ताव दर्ता क्रम अनुसार निर्धारण गरिनेछ । तर एउटा बैठकमा एकजना सदस्यले एउटा मात्र ध्यानाकर्षण प्रस्ताव पेश गर्न सक्नेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । ६८. प्रस्ताव स्वीकृत गर्ने प्रक्रिया: (१) नियम ६६ र नियम ६७ बमोजिमको प्रस्तावमाथिको छलफल सकिएपछि अध्यक्षले त्यस्तो प्रस्तावलाई सभामा निर्णयार्थ प्रस्तुत गर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको प्रस्ताव सभामा उपस्थित सदस्यको बहुमतबाट स्वीकृत हुनेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । ६८क. प्रस्तावको कार्यान्वयन: (१) नियम ६८ बमोजिम सभाले स्वीकृत गरेको प्रस्ताव कार्यान्वयनका लागि सचिवले नेपाल सरकारको सम्बन्धित मन्त्रीलाई लेखी पठाउनेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको कार्यान्वयनको प्रगति विवरण सम्बन्धित मन्त्रीले हरेक वर्षको असार मसान्त र पुस मसान्तभित्र सचिव मार्फत सभामा पठाउनेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिम पारित प्रस्तावको कार्यान्वयन सम्बन्धमा सभाको सम्बन्धित विषय हेर्ने समितिले अनुगमन गरी सभामा प्रतिवेदन पेश गर्नेछ । परिच्छेद-१० । प्रस्तावमा संशोधन । ६९. संशोधन सम्बन्धी शर्त: कुनै प्रस्तावको सम्बन्धमा देहायका शर्तका अधीनमा रही संशोधन पेश गर्न सकिनेछ:- । (क) मूल प्रस्तावको सिद्धान्त विपरित हुन नहुने, । (ख) मूल प्रस्तावको विषयसँग सम्बद्ध हुनु पर्ने, । (ग) बैठकले पहिले गरिसकेको निर्णयसँग नबाझिएको हुनु पर्ने, र । (घ) स्पष्ट वा खास अर्थ दिने हुनु पर्ने । ७०. संशोधनको सूचना: (१) संशोधन पेश गर्न चाहने सदस्यले प्रस्तावमाथि विचार गरिने दिनको चौबीस घण्टा अगावै संशोधनको सूचना सचिवालयलाई दिनु पर्नेछ । तर अध्यक्षको अनुमति लिएर प्रस्तावमाथि छलफल प्रारम्भ हुनुभन्दा अगाडि कुनै पनि समयमा संशोधनको सूचना पेश गर्न सकिनेछ । (२) चौबीस घण्टा अगावै संशोधनको सूचना प्राप्त भएमा प्रत्येक संशोधनको एक-एक प्रति सबै सदस्यलाई उपलब्ध गराइनेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । (३) ।
राष्ट्रिय सभा नियमावली २०७५ (National Assembly Regulation, 2018)

तर अध्यक्षको अनुमति लिएर प्रस्तावमाथि छलफल प्रारम्भ हुनुभन्दा अगाडि कुनै पनि समयमा संशोधनको सूचना पेश गर्न सकिनेछ । (२) चौबीस घण्टा अगावै संशोधनको सूचना प्राप्त भएमा प्रत्येक संशोधनको एक-एक प्रति सबै सदस्यलाई उपलब्ध गराइनेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । (३) । ७१. संशोधन स्वीकृत गर्ने वा नगर्ने अधिकार: (१) प्रस्तावमाथि पेश गरिने संशोधन स्वीकृत गर्ने वा नगर्ने अधिकार अध्यक्षलाई हुनेछ । (२) संशोधन स्वीकृत वा अस्वीकृत गर्ने प्रयोजनको लागि अध्यक्षले सम्बन्धित सदस्यलाई संशोधनको उद्देश्य स्पष्ट गर्न लगाउन सक्नेछ । ७२. संशोधन पेश गर्ने: अध्यक्षले स्वीकृत गरेको संशोधन वा संशोधन सहितको प्रस्ताव वा मूल प्रस्तावलाई निर्णयार्थ पेश गर्नुभन्दा पहिले बैठकमा पढेर सुनाउनेछ । यसरी निर्णयार्थ पेश गर्दा एउटै विषयको एकभन्दा बढी संशोधन भएमा अध्यक्षले उपयुक्त ठहऱ्याएको कुनै एक संशोधन वा संशोधन सहितको प्रस्ताव वा मूल प्रस्तावलाई प्राथमिकता दिई पेश गर्न सक्नेछ । परिच्छेद-११ । स्थगन प्रस्ताव । ७३. स्थगन प्रस्तावको सूचना: (१) यस नियमावलीको अधीनमा रही अत्यन्त जरुरी सार्वजनिक महत्वको कुनै खास विषयमाथि छलफल गर्न बैठकको कार्यक्रम स्थगित गरियोस् भन्ने प्रस्ताव अध्यक्षको अनुमतिले पेश गर्न सकिनेछ । तर, । (क) त्यस्तो प्रस्ताव नियम अनुकूल नभएमा वा अध्यक्षले अस्वीकृत गरेमा नियम अनुकूल नभएको वा अस्वीकृत गरेको कारणको जानकारी अध्यक्षले उचित ठानेमा प्रस्तावक सदस्यलाई दिन सक्नेछ । (ख) प्रस्तावमा उल्लेख भएका तथ्यको सम्बन्धमा अध्यक्षले बढी जानकारी लिन आवश्यक ठानेमा प्रस्ताव स्वीकृत वा अस्वीकृत गर्नु अघि प्रस्तावक दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सदस्यबाट त्यस्तो जानकारी लिन सक्नेछ । (२) स्थगन प्रस्ताव जुन दिनको बैठकमा पेश गर्न खोजिएको हो सो दिनको बैठक शुरु हुने दुई घण्टा अगावै दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । अनुसूची-१० बमोजिमको ढाँचामा सचिवालयलाई सूचना दिनु पर्नेछ र सचिवले त्यस्तो प्रस्ताव सहितको सूचनाको एक-एक प्रति अध्यक्ष, विषयसँग सम्बन्धित मन्त्री र संसदीय मामिला मन्त्रीलाई दोस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । दिनु पर्नेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिमको प्रस्ताव सम्बन्धी सूचना एक बैठकमा एउटा भन्दा बढी दिन पाइने छैन । (४) एकजना भन्दा बढी सदस्यले प्रस्तावको सूचनामा हस्ताक्षर गरेको भए पहिलो क्रमसङ्ख्यामा हस्ताक्षर गर्ने सदस्यले सूचना दिएको मानिनेछ । ७४. स्थगन प्रस्ताव सम्बन्धी शर्त: दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । स्थगन प्रस्ताव देहायका शर्तहरूको अधीनमा रही पेश गर्न सकिनेछ:- । (क) तत्काल घटेको घटना र नेपाल सरकारको उत्तरदायित्व भित्रको विषय हुनुपर्ने, र । (ख) खण्ड (क) को विषय उठाउँदा नियम ५७ मा उल्लिखित शर्तहरू पूरा भएको हुनुपर्ने । ७५. स्थगन प्रस्ताव पेश गर्न बैठकको अनुमति: (१) अध्यक्षले नियम ७३ बमोजिम प्रस्ताव पेश गर्न अनुमति दिएमा बैठकको प्रारम्भमा अध्यक्षले सम्बन्धित सदस्यको नाम लिनेछ र त्यसपछि स्थगन प्रस्ताव पेश गर्न चाहने सदस्यले प्रस्ताव पेश गर्न बैठकको अनुमति माग्नेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (२) उपनियम (१) बमोजिमको प्रस्तावको कुनै सदस्यले विरोध गर्न चाहेमा अध्यक्षसँग समय माग गरी विरोध गर्न सक्नेछ ।
राष्ट्रिय सभा नियमावली २०७५ (National Assembly Regulation, 2018)

दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (२) उपनियम (१) बमोजिमको प्रस्तावको कुनै सदस्यले विरोध गर्न चाहेमा अध्यक्षसँग समय माग गरी विरोध गर्न सक्नेछ । त्यसरी विरोध भएकोमा अध्यक्षले स्थगन प्रस्तावको समर्थनमा रहने सदस्यलाई उभिन आदेश दिनेछ र छ जना वा सोभन्दा बढी सदस्य उभिएमा प्रस्ताव पेश गर्न बैठकको अनुमति प्राप्त भएको मानिनेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (३) उपनियम (२) बमोजिम स्थगन प्रस्ताव सभामा पेश गर्ने अनुमति प्राप्त हुन नसकेमा सो दिनको निर्धारित कार्यसूचीमा प्रवेश गर्न सकिनेछ । ७६. प्रस्तावमा छलफल गर्ने समय निर्धारण: स्थगन प्रस्तावमा छलफल गर्न अध्यक्षले सोही दिनको कुनै समय तोक्न सक्नेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । ७७. छलफलको समाप्ति र निर्णय: (१) प्रस्तावमाथिको छलफल पर्याप्त भएको लागेमा अध्यक्षले छलफल समाप्त भएको घोषणा गर्नेछ र उक्त प्रस्तावलाई बैठकको निर्णयार्थ पेश गर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको निर्णय भएपश्चात् सो दिनको निर्धारित कार्यसूचीमा प्रवेश गर्न सकिनेछ । (३) यस परिच्छेद बमोजिम स्थगन प्रस्ताव पारित भएपछि छलफल भएको अत्यन्त जरुरी सार्वजनिक महत्वको विषयको कार्यान्वयनका लागि नियम ६८क. बमोजिमको प्रक्रिया अपनाइनेछ । परिच्छेद-१२ । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव । ७८. दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव प्रस्तुत गर्न सकिने: (१) यस नियमावलीको अधीनमा रही सार्वजनिक महत्वको देहायको कुनै विषयमा दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव पेश गर्न सकिनेछ:- । (क) राय वा सिफारिस प्रकट गर्न, । (ख) नेपाल सरकारको कुनै कार्य वा नीतिको समर्थन वा विरोध प्रकट गर्न वा पुनर्विरचारका लागि दोस्रो संशोधनद्वारा थप । वा नयाँ नीति निर्माणका लागि ध्यानाकर्षण गर्न, वा । (ग) कुनै सन्देश वा निर्देशन दिन । (२) अध्यक्षले उपयुक्त र आवश्यक ठहऱ्याएको अन्य कुनै विषयमा दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव पेश गर्न अनुमति दिन सक्नेछ । ७९. दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्तावको सूचना: (१) दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव प्रस्तुतकर्ताले आफूले पेश गर्न चाहेको दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्तावको सूचना दोस्रो संशोधनद्वारा थप । अनुसूची-११ बमोजिमको ढाँचामा लिखित वा विद्युतीय माध्यमबाट सचिवालयलाई दिनु पर्नेछ । त्यस्तो सङ्कल्प प्रस्ताव सचिवालयमा दर्ता भएको सात दिन पछिको बैठकमा छलफल गर्न सकिनेछ । तर कुनै मन्त्रीले सूचना दिएको दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव तीन दिन पछिको बैठकमा छलफल गर्न सकिनेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (१क) उपनियम (१) बमोजिम दर्ता भएको प्रस्ताव सचिवले यथाशीघ्र सम्बन्धित मन्त्रीलाई पठाउनेछ । (२) मन्त्री बाहेक अन्य कुनै सदस्यले अध्यक्षको अनुमति नलिई एउटै अधिवेशनमा तीनभन्दा बढी दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्तावको सूचना दिन पाउने छैन । ८०. दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव सम्बन्धी शर्त: यस परिच्छेदमा लेखिएको कुराका अतिरिक्त प्रस्तावका सम्बन्धमा यस नियमावलीमा व्यवस्थित सबै शर्त दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्तावको हकमा पनि लागू हुनेछन् । ८१. स्वीकारयोग्य छ वा छैन भन्ने निर्णय: (१) कुनै दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित ।
राष्ट्रिय सभा नियमावली २०७५ (National Assembly Regulation, 2018)

८०. दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव सम्बन्धी शर्त: यस परिच्छेदमा लेखिएको कुराका अतिरिक्त प्रस्तावका सम्बन्धमा यस नियमावलीमा व्यवस्थित सबै शर्त दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्तावको हकमा पनि लागू हुनेछन् । ८१. स्वीकारयोग्य छ वा छैन भन्ने निर्णय: (१) कुनै दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव स्वीकारयोग्य छ वा छैन भन्ने प्रश्नको निर्णय अध्यक्षले गर्नेछ र कुनै दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव वा दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्तावको कुनै अंश संविधान वा यस नियमावलीको विपरित भएमा त्यसलाई अस्वीकार गर्नेछ । (२) अध्यक्षबाट बैठकमा पेश गर्न स्वीकृत प्रस्ताव दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्तावको प्रति दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव पेश हुने दुई दिन अगावै संशोधन पेश गर्ने प्रयोजनको लागि सदस्यलाई वितरण गरिनेछ । ८२. दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव पेश हुने: एउटा बैठकमा एक सदस्यको एकभन्दा बढी दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव कार्यसूचीमा राखिने छैन र एक बैठकमा दुईभन्दा बढी दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव राखिने छैनन् । ८३. दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव पेश गर्ने तरिका: (१) दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव सभामा पेश गर्दा प्रस्तावक सदस्यले प्रस्ताव पेश गर्नु पर्नाको कारण सहितको संक्षिप्त वक्तव्य दिनेछ र समर्थक सदस्यले समर्थन गर्नु पर्नाको कारण सहित प्रस्तावको पक्षमा समर्थन गर्नेछ । त्यसपछि अध्यक्षले छलफलमा भाग लिने अन्य सदस्यलाई समय दिनेछ । तर अध्यक्षको अनुमति लिएर कुनै सदस्यले अन्य कुनै सदस्यलाई आफ्नो सङ्कल्प प्रस्ताव पेश गर्न अधिकृत गर्न सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम अध्यक्षले सदस्यको नाम लिएपछि सो सदस्यले दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव पेश नगर्ने इच्छा प्रकट गर्न सक्नेछ । (३) सम्बन्धित सदस्यले पेश नगरेको दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव निजले फिर्ता लिएको मानिनेछ । ८४. छलफलको समयावधि: (१) सभामा पेश भएको सङ्कल्प प्रस्तावमाथि छलफल गर्न अध्यक्षले समयावधि निर्धारण गर्नेछ र सदस्यले बोलिसकेपछि सम्बन्धित मन्त्रीले जवाफ दिनेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम मन्त्रीले दिएको जवाफमा चित्त नबुझी थप स्पष्ट हुन चाहने सदस्यले प्रस्तावको विषय र मन्त्रीको जवाफको सीमामा रही नियम ८३ को उपनियम (१) बमोजिमका सदस्यले एक पटक स्पष्टीकरण माग गर्न सक्नेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम स्पष्टीकरण माग भएकोमा मन्त्रीले सो विषयमा स्पष्ट पार्नु पर्नेछ । ८५. संशोधन सम्बन्धी शर्त: (१) यस परिच्छेद अन्तर्गत पेश भएका दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्तावमाथि अध्यक्षको अनुमति लिई संशोधन पेश गर्न सकिनेछ । (२) नियम ६९ मा उल्लिखित शर्त दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्तावको संशोधनका हकमा पनि लागू हुनेछन् । ८६. सङ्कल्प प्रस्तावमा निर्णय: छलफल समाप्त भएपछि दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव उपर कुनै संशोधन पेश भएको रहेछ भने बैठकले पहिले त्यसको निर्णय गरी दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्तावमा निर्णय गर्नेछ । ८७. दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित ।
राष्ट्रिय सभा नियमावली २०७५ (National Assembly Regulation, 2018)

सङ्कल्प प्रस्तावको संशोधनका हकमा पनि लागू हुनेछन् । ८६. सङ्कल्प प्रस्तावमा निर्णय: छलफल समाप्त भएपछि दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्ताव उपर कुनै संशोधन पेश भएको रहेछ भने बैठकले पहिले त्यसको निर्णय गरी दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्तावमा निर्णय गर्नेछ । ८७. दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सङ्कल्प प्रस्तावको कार्यान्वयन: (१) सभाबाट स्वीकृत भएको सङ्कल्प प्रस्ताव सचिवले कार्यान्वयनका लागि प्रधानमन्त्री र सम्बन्धित मन्त्रीलाई पठाउनेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिमको सङ्कल्प प्रस्ताव कार्यान्वयनको प्रगति विवरण सम्बन्धित मन्त्रीले हरेक तीन महिनामा सचिव मार्फत सभामा पठाउनेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिम पारित प्रस्ताव कार्यान्वयनको सम्बन्धित विषय हेर्ने समितिले अनुगमन तथा मूल्याङ्कन गरी सभामा प्रतिवेदन पेश गर्नेछ । परिच्छेद-१३ । अध्यादेश । ८८. अध्यादेश पेश गर्ने: (१) संविधानको धारा ११४ बमोजिम जारी भएको अध्यादेश जारी भएपछि आह्वान भएको सदनको पहिलो बैठकमा सम्बन्धित मन्त्रीले पेश गर्नेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । तर अध्यादेश जारी भएकोमा त्यसपछिको अधिवेशन आह्वान भई सभाको पहिलो बैठक बस्नु अगावै संविधानको धारा ११४ को उपधारा (२) को खण्ड (ख) बमोजिम खारेज भएमा त्यस्तो अध्यादेश सम्बन्धमा सम्बन्धित मन्त्रीले अध्यादेश जारी गरी खारेज गर्नु पर्नाको कारण सहित सभालाई जानकारी गराउनेछ र सो सम्बन्धमा सभामा थप कारबाही हुने छैन । (२) उपनियम (१) बमोजिम अध्यादेश पेश गर्दा त्यस्तो अध्यादेश जारी गर्नु परेको परिस्थिति र कारण समेतको विवरण संलग्न गर्नु पर्नेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (३) उपनियम (१) बमोजिम सभामा पेश गरिने अध्यादेशको सूचना सम्बन्धित मन्त्रीले त्यस्तो अध्यादेश जारी भएको पन्ध्र दिनभित्र महासचिव वा निजको अनुपस्थितिमा सचिवलाई दिनेछ । तर अध्यादेश जारी भएको पन्ध्र दिनभन्दा अगावै अधिवेशन आह्वान भएमा सभाको पहिलो बैठक बस्ने दिनभन्दा कम्तीमा तीन दिन अगावै सम्बन्धित मन्त्रीले सोको सूचना दिनु पर्नेछ । ८९. अध्यादेश अस्वीकार गर्ने सूचना: (१) अध्यादेश अस्वीकार गर्न प्रस्ताव पेश गर्न चाहने सदस्यले त्यस्तो सूचना अध्यादेश पेश भएको दुई दिनभित्र दोस्रो संशोधनद्वारा थप । अनुसूची-१२ बमोजिमको ढाँचामा सचिवलाई दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम सूचना दिँदा अध्यादेश अस्वीकृत गर्नु पर्नाको कारण समेत उल्लेख भएको हुनु पर्नेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिमको सूचना एकभन्दा बढी प्राप्त भएमा आपसी सहमति वा दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । दर्ता क्रम अनुसार कुनै एक प्रस्तावको सूचना मात्र छानिनेछ । ९०. अध्यादेश अस्वीकार गर्ने प्रस्ताव पेश गर्ने तरिका: (१) अध्यक्षले नाम लिएपछि अध्यादेश अस्वीकार गर्ने प्रस्तावको सूचना गर्ने सदस्यले आफ्नो प्रस्ताव बैठकमा पेश गर्नेछ र त्यसरी प्रस्ताव पेश गर्दा दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । प्रस्ताव प्रस्तुत गर्नु पर्नाको कारण सहितको वक्तव्य दिन सक्नेछ । (२) अध्यक्षको अनुमति लिई प्रस्तावको सूचना गर्ने सदस्यले आफ्नो प्रस्ताव पेश गर्न अन्य कुनै सदस्यलाई अधिकृत गर्न सक्नेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिम अध्यक्षले सदस्यको नाम लिएपछि सो सदस्यले प्रस्ताव पेश नगर्ने इच्छा प्रकट गर्न सक्नेछ ।
राष्ट्रिय सभा नियमावली २०७५ (National Assembly Regulation, 2018)

प्रस्ताव प्रस्तुत गर्नु पर्नाको कारण सहितको वक्तव्य दिन सक्नेछ । (२) अध्यक्षको अनुमति लिई प्रस्तावको सूचना गर्ने सदस्यले आफ्नो प्रस्ताव पेश गर्न अन्य कुनै सदस्यलाई अधिकृत गर्न सक्नेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिम अध्यक्षले सदस्यको नाम लिएपछि सो सदस्यले प्रस्ताव पेश नगर्ने इच्छा प्रकट गर्न सक्नेछ । (४) उपनियम (३) बमोजिम सम्बन्धित सदस्यले प्रस्ताव पेश नगर्ने इच्छा प्रकट गरेमा त्यस्तो प्रस्ताव निजले फिर्ता लिएको मानिनेछ । ९१. अध्यादेश अस्वीकार गर्ने प्रस्तावमा छलफल: (१) यस परिच्छेद बमोजिम अध्यादेश अस्वीकार गर्ने सम्बन्धी प्रस्ताव पेश गर्ने अन्य सदस्यले पनि छलफलमा भाग लिन सक्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम छलफलको अन्त्यमा सम्बन्धित मन्त्रीले अध्यादेश अस्वीकार गरियोस् भन्ने प्रस्ताव राख्ने क्रममा उठेका प्रश्नको जवाफ दिनेछ । ९२. अध्यादेश माथि निर्णय: (१) नियम ९१ बमोजिम सम्बन्धित मन्त्रीले जवाफ दिएपछि अध्यक्षले अध्यादेश अस्वीकार गरियोस् भन्ने प्रस्तावलाई बैठकमा निर्णयार्थ प्रस्तुत गर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम पेश गरेको प्रस्ताव बैठकले पारित नगरेमा अध्यक्षले उक्त अध्यादेश स्वीकार गरियोस् भन्ने प्रस्तावलाई बैठकको निर्णयार्थ पुनः प्रस्तुत गर्नेछ । (३) यस परिच्छेद बमोजिम अध्यादेश अस्वीकार गर्ने सम्बन्धी कुनै सूचना प्राप्त नभएमा अध्यक्षले उक्त अध्यादेश स्वीकृत गरियोस् भनी प्रस्ताव गर्न सम्बन्धित मन्त्रीलाई अनुमति दिनेछ । ९३. स्वीकृत अध्यादेश प्रतिस्थापन गर्ने विधेयक: (१) यस परिच्छेद बमोजिम स्वीकृत भएको कुनै अध्यादेशका प्रावधानलाई यथावत् वा संशोधन सहित प्रतिस्थापन गर्ने उद्देश्यबाट प्रस्तुत गरिने विधेयकको साथमा अध्यादेशको रूपमा तत्कालै लागू गर्नु परेको परिस्थिति र कारण सहितको विवरण संलग्न गरी दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । दुवै सभाबाट अध्यादेश स्वीकार भएको मितिले सात दिनभित्र स्वीकृत अध्यादेशको प्रतिस्थापन विधेयक पेश गर्न अनुमति माग्ने सूचना महासचिव वा निजको अनुपस्थितिमा सचिवलाई दिनुपर्नेछ र त्यस्तो विधेयकको नाममा प्रतिस्थापन विधेयक भनी उल्लेख भएको हुनु पर्नेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । स्पष्टीकरणः यस उपनियमको प्रयोजनको लागि "दुवै सभाबाट अध्यादेश स्वीकार भएको मिति" भन्नाले संघीय संसदको दुवै सदनबाट फरक फरक मितिमा अध्यादेश स्वीकार भएमा पछिल्लो पटक स्वीकार भएको मितिलाई मानिनेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम पेश हुन आएको प्रतिस्थापन विधेयकको सम्बन्धमा परिच्छेद-१४ बमोजिमको कार्यविधि अपनाइनेछ । (३) यस नियमावलीमा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भएता पनि उपनियम (१) र (२) बमोजिम अध्यादेश प्रतिस्थापन गर्ने विधेयक संविधानको धारा ११४ को उपधारा (२) को खण्ड (ग) बमोजिम साठी दिनभित्र पारित गरी राष्ट्रपतिबाट प्रमाणीकरण भई सक्नु पर्नेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (४) उपनियम (३) बमोजिमको अवधिभित्र प्रमाणीकरण हुन नसकेमा त्यस्तो प्रतिस्थापन विधेयक स्वतः निष्क्रिय हुनेछ । परिच्छेद-१४ । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । विद्यायन व्यवस्थापन कार्यविधि । ९४. विधेयक प्रस्तुत गर्ने अनुमतिको लागि सूचना: दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (१) संविधान र यस नियमावलीको अधीनमा रही कुनै सदस्यले विधेयक प्रस्तुत गर्न सक्नेछ । तर सरकारी विधेयकको हकमा पाँच दिन अगाडि सूचना दिनु पर्याप्त हुनेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप ।
राष्ट्रिय सभा नियमावली २०७५ (National Assembly Regulation, 2018)

दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । विद्यायन व्यवस्थापन कार्यविधि । ९४. विधेयक प्रस्तुत गर्ने अनुमतिको लागि सूचना: दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (१) संविधान र यस नियमावलीको अधीनमा रही कुनै सदस्यले विधेयक प्रस्तुत गर्न सक्नेछ । तर सरकारी विधेयकको हकमा पाँच दिन अगाडि सूचना दिनु पर्याप्त हुनेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (१क) उपनियम (१) बमोजिम विधेयक प्रस्तुत गर्न चाहने सदस्यले विधेयकको साथमा देहायका कागजात संलग्न गरी त्यसको सूचना कम्तीमा सात दिन अगावै महासचिव वा निजको अनुपस्थितिमा सचिवालयलाई दिनु पर्नेछ:- । (क) विधेयक ल्याउनु पर्नाको उद्देश्य र कारण, । (ख) विधेयकको सैद्धान्तिक अवधारणा, । (ग) विधेयकको दफावार व्याख्यात्मक टिप्पणी वा संशोधन विधेयकको हकमा तीनमहले विवरण, । (घ) नियम ९७ बमोजिमको प्रत्यायोजित विधायन सम्बन्धी टिप्पणी, र । (ङ) उपनियम (२) बमोजिमको आर्थिक टिप्पणी । तर सरकारी विधेयकको हकमा पाँच दिन अगाडि सूचना दिनु पर्याप्त हुनेछ । स्पष्टीकरणः यस उपनियमको प्रयोजनका लागि "सदस्य" भन्नाले विधेयक प्रस्तुतकर्ता मन्त्री समेतलाई जनाउँछ । (२) कुनै विधेयक ऐन बनेपछि आर्थिक व्ययभार हुने रहेछ भने त्यस्तो विधेयक पेश गर्दा विधेयकको साथमा विस्तृत विवरण सहितको आर्थिक टिप्पणी पनि संलग्न रहनु पर्नेछ । आर्थिक टिप्पणीमा खर्च सम्बन्धी दफाहरूप्रति ध्यान आकर्षित गरी विधेयक पारित भई ऐन बनेमा हुन सक्ने पटके र सालवसाली खर्चको अनुमानित विवरण पनि संलग्न हुनु पर्नेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (३) गैरसरकारी विधेयक प्रस्तुत गर्न चाहने सदस्यलाई सचिवालयले आवश्यक सहयोग गर्ने व्यवस्था मिलाउनेछ । ९५. आश्रित विधेयक प्रस्तुत गर्न सकिने: बैठकसमक्ष विचाराधीन रहेको कुनै विधेयकमाथि पूर्णतः वा आंशिक रूपमा आश्रित विधेयक मूल विधेयक पारित नहुँदै पनि प्रस्तुत गर्न सकिनेछ । तर मूल विधेयक पारित नभएसम्म आश्रित विधेयकमाथि विचार गरिने छैन । ९६. समान विषयको विधेयक सूचीमा नरहने: अध्यक्षले अन्यथा आदेश दिएमा बाहेक कुनै विधेयक दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । सदनमा विचाराधीन रहेको अवस्थामा उस्तै विषय र उद्देश्य समावेश भएको कुनै अन्य विधेयकको सूचना विचाराधीन विधेयक प्रस्तुत हुनुभन्दा अघि वा पछि जुनसुकै मितिमा प्राप्त भएको भए पनि त्यसलाई प्राप्त विधेयकको सूचीमा राखिने छैन । ९७. दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । प्रत्यायोजित विधायनबारे टिप्पणी: कुनै विधेयकमा कानून बनाउने अधिकार प्रत्यायोजन गर्ने प्रावधान रहेको भए त्यसको कारण, प्रत्यायोजित अधिकार अन्तर्गत बनाइने कानूनको प्रकृति र सीमा तथा त्यसबाट पर्न सक्ने प्रभावप्रति ध्यानाकर्षण सहितको विस्तृत टिप्पणी संलग्न गर्नु पर्नेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । ९७क. विधेयकमा सुझाव: (१) नियम ९४ बमोजिम सचिवालयमा दर्ता हुन आएको विधेयकका सम्बन्धमा सर्वसाधारणले लिखित वा विद्युतीय माध्यमबाट सचिवालयमा सुझाव दिन सक्नेछन् । (२) उपनियम (१) बमोजिमको सुझाव सचिवालयमा विधेयक दर्ता भएको मितिदेखि नियम १०६ को उपनियम (१) बमोजिमको अवधिभित्र दिइ सक्नु पर्नेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिम प्राप्त सुझाव सचिवालयले सम्बन्धित विधेयकमा दफावार छलफल हुनु अगाडि प्रस्तुतकर्ता सदस्य र अन्य सदस्यलाई वितरण गर्ने व्यवस्था मिलाउनेछ र त्यस्तो सुझावलाई दफावार छलफलको क्रममा विचार गर्न सकिनेछ ।