chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
पशु बधशाला र मासु जाँच नियमावली २०५७ (Slaughterhouse and Meat Inspection Regulation, 2000)

(ख) विरामी पशु राख्ने अलग स्थानको व्यवस्था भएको, । (ग) वध गर्नुभन्दा अघि पशुको स्वास्थ्य परीक्षण (एन्टिमोर्टम एक्जामिनेसन) गर्नको लागि आवश्यक स्थानको व्यवस्था भएको, । (घ) पशु वध गर्नु भन्दा अघि बेहोस बनाउने (स्टनीङ्ग), वध गरेपछि रगत निर्धोने (ब्लिडिङ्ग), छाला काट्ने, खुइल्याउने, मासु सफा गर्ने तथा आन्द्रा भुँडी तह लगाउने र सफा गर्ने छुट्टै स्थानको व्यवस्था भएको, । (ङ) पशु वध गरिसकेपछि मासु परीक्षण (पोष्टमार्टम एक्जामिनेसन) गर्ने र मानिसले उपभोग गर्न अयोग्य मासु (कन्डेम्ड मिट) तह लगाउने स्थानको व्यवस्था भएको, । (च) आवश्यक मात्रामा चिसो तथा तातो पानीको व्यवस्था गरिएको, । (छ) वध गर्न ल्याइएका पशु बाहेक अन्य कुनै पनि पशु प्रवेश गर्न नसक्ने गरी निर्माण गरिएको, । (ज) पशु वधशालाभित्र काम गर्ने कोठाहरुमा आवश्यक मात्रामा प्रकाश र स्वच्छ हावा आउने गरी व्यवस्था मिलाइएको, । (झ) पशुको स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने स्थान, वध गरिने स्थान, मासु परीक्षण गर्ने स्थानको भूई सजिलैसँग सफा गर्न सकिने, पक्की, पानी नसोस्ने र ढल निकासको समुचित व्यवस्था मिलाइएको, । (ञ) पशु वधशालामा आफ्नो पशुको वध गरेको हेर्न चाहनेका लागि पशु वध गरिने स्थानमा प्रवेश नगरीकन यस्तो कार्य हेर्न सकिने व्यवस्था मिलाइएको, । (ट) मासु सुरक्षितसाथ राख्नको लागि आवश्यक शीत भण्डारको व्यवस्था, । (ठ) वध गरिने पशु ओसार प्रसार गर्न प्रयोग गरिने सवारी साधन राखिने स्थान पक्की, सजिलैसँग सफा गर्न सकिने र वधशाला भन्दा अलग निर्माण गरिएको, । (ड) पशु वध गरिने स्थानमा,- । (१) टेबुलको सतह खिया नलाग्ने भएको, । (२) मासु झुण्ड्याउन प्रयोग हुने रेल (मिट रेल्स) ग्याल्भेनाइज्ड नगरिएको, । (३) अचानो बाहेक अन्य वेन्च र टेबुलको सतहमा काठ प्रयोग नगरिएको, । (४) वध गरिएको पशु झुण्ड्याउन आवश्यक पर्ने घिर्नी (पुल्ली), अंकुश (हुक) तथा डोरीको व्यवस्था गरिएको, । (५) प्रयोग गरिने हतियार, औजार तथा उपकरण खिया नलाग्ने किसिमको भै निर्मलीकरण (स्टेरिलाइजेसन) गर्ने सुविधा भएको । (ढ) पशु वध गरिने स्थानमा देहायका सामग्रीहरू प्रयोग गर्न पाइने छैन:- । (१) तामा र सो मिसिएको ढलौट तथा क्याडियम प्रयोग गरिएको हतियार तथा उपकरणहरू, । (२) पालिस वा इनामेल लगाइएका भाँडा, हतियार तथा उपकरणहरू, । (३) शिशा (लिड) युक्त भाँडा तथा उपकरणहरू । (ण) देहायका पशु वध गर्ने स्थान छुट्टा छुट्टै हुनु पर्नेछ:- । (१) भेडा/बाख्रा/च्याङ्ग्रा । (२) राँगो/भैंसी । (३) बंगुर/सुंगुर । (४) पंक्षी जाती । (२) पशु वधशालाभित्र प्रवेश गर्ने व्यक्तिले व्यवस्थापनद्वारा निर्धारित पहिरन र जुत्ता (रबर बुट) लगाएर मात्र प्रवेश गर्नु पर्नेछ । (३) क्षयरोग, छाला सम्बन्धी रोग तथा अन्य संक्रामक रोग लागेको व्यक्तिलाई पशु वधशालाभित्र प्रवेश गर्न वा कार्य गर्न दिइने छैन । (४) पशु वधशालामा पशु वध गर्ने कार्य समाप्त भएको आठ घण्टाभित्र वध गरिएको पशुको मल, मूत्र, रगत, भुत्ला जस्ता खेरजाने भाग तथा फोहर मैला उपयुक्त तरीकाले हटाउने, नष्ट गर्ने वा तह लगाउने कार्य गर्नु पर्नेछ । (५) पशु वधशालामा वध गरिने प्रत्येक पशुलाई पहिचान गर्न सक्ने गरी पहिचान चिन्ह दिनु पर्नेछ ।
पशु बधशाला र मासु जाँच नियमावली २०५७ (Slaughterhouse and Meat Inspection Regulation, 2000)

(४) पशु वधशालामा पशु वध गर्ने कार्य समाप्त भएको आठ घण्टाभित्र वध गरिएको पशुको मल, मूत्र, रगत, भुत्ला जस्ता खेरजाने भाग तथा फोहर मैला उपयुक्त तरीकाले हटाउने, नष्ट गर्ने वा तह लगाउने कार्य गर्नु पर्नेछ । (५) पशु वधशालामा वध गरिने प्रत्येक पशुलाई पहिचान गर्न सक्ने गरी पहिचान चिन्ह दिनु पर्नेछ । (६) पशु वधशालाभित्र प्रयोग भएका कपडा, हतियार वा औजार क्षयरोगको शंका गरिएको पशुको मासुमा प्रयोग भएकोमा आधा घण्टासम्म लुगा धुने सोडा राखिएको पानीमा उमालेर मात्र पुनः प्रयोगमा ल्याउनु पर्नेछ । (७) वध गरिएको पशुको कुनै पनि अङ्ग र झिल्ली जस्तो पदार्थ (सेरस मेम्ब्रेन) मासु निरीक्षकले निरीक्षण नगरेसम्म शरीरबाट छुट्ट्याउन पाइने छैन । (८) वध गरिएको पशुको मासुमा देखिएको कुनै रोगको पहिचान वा चिन्ह मासु निरीक्षकको आदेश बिना पानीले धोएर, पुछेर, खुर्केर वा अन्य कुनै तरिकाबाट हटाउन पाइने छैन । (९) पशु वधशालाभित्र काम गर्ने व्यक्तिको प्रत्येक छ/छ महिनामा स्वास्थ्य परीक्षण गराई निरोगिताको प्रमाणपत्र मासु सुपरीवेक्षक समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ । ५. मासु बिक्रेताले इजाजत पत्र लिनु पर्ने: (१) मासु बिक्रेताको रुपमा काम गर्न चाहने व्यक्ति वा संस्थाले सोको लागि पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । स्थानीय तहको सम्बन्धित वडा कार्यालय समक्ष अनुसूची-३ बमोजिमको ढाँचामा दरखास्त दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम दरखास्त प्राप्त भएपछि पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । स्थानीय तहको सम्बन्धित वडा कार्यालयले कार्यालयमा पत्राचार गरी कार्यालयले तोकेको मासु निरीक्षक वा मासु सुपरीवेक्षकबाट मासु बिक्री गर्ने स्थानको निरीक्षण गराई प्रतिवेदन प्राप्त गरेपछि मासु बिक्रेताको इजाजतपत्र दिन उपयुक्त देखिएमा एकसय रुपैयाँ दस्तुर लिई अनुसूची-४ बमोजिमको ढाँचामा दरखास्तवालालाई इजाजतपत्र दिनु पर्नेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम इजाजतपत्र प्रदान गरेपछि पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । स्थानीय तहको सम्बन्धित वडा कार्यालयले सोको जानकारी कार्यालयलाई दिनु पर्नेछ । ६. अन्य स्थानमा पशु वध गर्ने: (१) ऐनको दफा ९ को उपदफा (२) बमोजिम पशु वध गर्ने स्थान र समय तोक्दा मासु सुपरीवेक्षकले पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । स्थानीय तहको गाउँकार्यपालिका वा नगरकार्यपालिकाको परामर्शमा देहायको मापदण्ड भएको स्थान तोक्नु पर्नेछ:- । (क) पशु वध गर्ने स्थानको भुई सजिलैसँग सफा गर्न सकिने, पानी नजम्ने र नसोस्ने किसिमले पक्की गरी निर्माण गरिएको, । (ख) पशु वध गर्ने स्थानमा बाहिरबाट कुनै जनावर पस्न नसक्ने व्यवस्था मिलाइएको, । (ग) वध गरिएको पशुलाई झुण्ड्याएर छाला काढ्ने र मासु सफा गर्ने सुविधा भएको, । (घ) स्वच्छ पानीको सुविधा भएको, । (ङ) पशु वध गर्ने स्थानबाट निस्कने फोहर मैला वातावरणलाई असर नपर्ने गरी तह लगाउने व्यवस्था भएको, । (च) उपयुक्त छाना भएको । (२) उपनियम (१) बमोजिमको स्थानमा पशु वध गर्दा वध गर्नु अघि (एन्टिमोर्टम) र वध गरेपछि (पोष्टमार्टम) को परीक्षण गर्दा अपनाउनु पर्ने प्रक्रिया अनुसूची-५ र अनुसूची-६ बमोजिम हुनेछ । ७. शंकास्पद मासु सुरक्षितसाथ राख्ने: (१) मासु निरीक्षणको सिलसिलामा कुनै मासु मानिसको उपभोगका लागि शंकास्पद देखिएमा मासु निरीक्षकले त्यस्तो मासु परीक्षण भई नआएसम्म बिक्री वितरणमा रोक लगाउनेछ ।
पशु बधशाला र मासु जाँच नियमावली २०५७ (Slaughterhouse and Meat Inspection Regulation, 2000)

७. शंकास्पद मासु सुरक्षितसाथ राख्ने: (१) मासु निरीक्षणको सिलसिलामा कुनै मासु मानिसको उपभोगका लागि शंकास्पद देखिएमा मासु निरीक्षकले त्यस्तो मासु परीक्षण भई नआएसम्म बिक्री वितरणमा रोक लगाउनेछ । (२) वध गरिएको पशुको मासु वा सोको कुनै भाग मानिसको उपभोगका लागि उपयुक्त नदेखिएमा सम्बन्धित पशु वधशाला सञ्चालकले मासु निरीक्षक वा मासु सुपरीवेक्षकको रोहवरमा त्यस्तो मासु तह लगाउनु वा नष्ट गर्नुपर्नेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिम शंकास्पद देखिएको मासु परीक्षण भए नआएसम्म त्यस्तो मासु सुरक्षित साथ राख्ने र शंकास्पद देखिएको मासु तत्काल परीक्षण गर्न आवश्यक प्रयोगशाला र उपकरणको व्यवस्था सम्बन्धित पशु वधशालामै भएको हुनुपर्नेछ । ८. मासु बिक्रेताले पालन गर्नुपर्ने शर्त: मासु बिक्रेताले देहाय बमोजिमका शर्त पालन गर्नुपर्नेछ:- । (क) आफ्नो पसलबाट बिक्री गरिने मासु नियम १५ अनुसारको छाप वा चिन्ह लगाइएको हुनु पर्ने, । (ख) छाप वा चिन्ह लगाइएको मासुको अंश बिक्रीको अन्तिम समयसम्म देखिने गरी राख्नु पर्ने, । (ग) मासुमा पानी छर्कन वा मासु पानीमा डुबाउन वा पानीमा भिजाइएको कपडाले छोप्न नपाइने, । (घ) मासु झुण्ड्याउँदा छाना, भित्ता, भुई वा खम्बामा नछोइने गरी झुण्ड्याउनु पर्ने, । (ङ) मासु तौलने ढक तराजुहरू अन्य वस्तु वा भुईमा लसपस नहुने गरी राख्नु पर्ने, । (च) प्रयोग नभएको अवस्थामा अचानो तथा टेबुल सफासँग रहने गरी छोप्नु पर्ने, । (छ) मासुको आकर्षण बढाउन वा मासु सड्नबाट बचाउन कुनै प्रकारको रंग, औषधि वा रसायन प्रयोग नगर्ने, । (ज) वध गरिएको पशुको भित्र्यांश, आन्द्रा भुँडी, टाउको, खुट्टी, रक्ति जस्ता भाग मासु पसलमा नै राखी बिक्री गर्न चाहेमा मासुसँग लसपस नहुने गरी अलग्गै राखी बिक्री गर्न पर्ने, । (झ) मासु बिक्री गर्ने पसल देहाय बमोजिम निर्माण गरिएको हुनुपर्नेछ:- । (१) बिक्री कक्ष पानी नजम्ने र नसोस्ने गरी सजिलैसँग सफा गर्न सकिने र चरा, किरा, मुसा प्रवेश गर्न नसकिने गरी बनाइएको, । (२) पसलको भित्ता पक्का खालको र सजिलैसँग सफा गर्न सकिने तथा सिलिङ धुलो मैलो नखस्ने र पानी नतप्किने गरी बनाइएको, । (३) तौल गर्नको लागि प्रयोग हुने तराजु झुण्ड्याइएको वा अलग्गै टेबुलमा राखिएको र पर्याप्त स्थान भएको, । (४) खेर गएको मासुका टुक्रा, तरल पदार्थ वा अन्य पदार्थ सहज किसिमले तह लगाउने व्यवस्था मिलाइएको, । (५) मासु राख्ने टेबुल वा दराज किरा वा धुलो पस्न नसक्ने गरी जाली वा शिशा लगाइएको र जमिनभन्दा कम्तीमा पचास सेन्टिमिटर उचाई भएको । ९. वध गर्नु अघि पशु जाँच गर्ने कार्यविधि: (१) पशु वधशालामा वध गर्न ल्याइएका पशु वध गर्नु अघि जाँच गर्ने कार्यविधि अनुसूची-५ मा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम जाँच गर्दा कुनै पशुमा देहायका अवस्था भेटिएमा उक्त पशु वध गर्न पाइने छैन:- । (क) कुनै संक्रामक रोगको लक्षण देखिएमा, । (ख) ज्वरो आएको भएमा, । (ग) सुकेनासको स्थिति भएमा, । (घ) गर्भवती भएको कुनै लक्षण देखिएमा, । (ङ) दुध खाने अवस्थाको बच्चा साथमा भएमा । १०. वध गरिसकेपछि मासुको परीक्षण गर्ने कार्यविधि: (१) पशु वधशालामा पशुको वध गरिसकेपछि मासु परीक्षण गर्ने कार्यविधि अनुसूची-६ मा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ ।
पशु बधशाला र मासु जाँच नियमावली २०५७ (Slaughterhouse and Meat Inspection Regulation, 2000)

(क) कुनै संक्रामक रोगको लक्षण देखिएमा, । (ख) ज्वरो आएको भएमा, । (ग) सुकेनासको स्थिति भएमा, । (घ) गर्भवती भएको कुनै लक्षण देखिएमा, । (ङ) दुध खाने अवस्थाको बच्चा साथमा भएमा । १०. वध गरिसकेपछि मासुको परीक्षण गर्ने कार्यविधि: (१) पशु वधशालामा पशुको वध गरिसकेपछि मासु परीक्षण गर्ने कार्यविधि अनुसूची-६ मा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम परीक्षण गर्दा कुनै पशुको मासुमा क्षयरोग भेटिएमा अनुसूची-७ बमोजिम र अन्य रोग भेटिएमा अनुसूची-८ बमोजिमको कार्यविधि अपनाउनु पर्नेछ । ११. मासु निरीक्षकको काम, कर्तव्य र अधिकार: (१) ऐनमा उल्लिखित काम, कर्तव्य र अधिकारको अतिरिक्त मासु निरीक्षकको अन्य काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) पशु वधशाला सञ्चालनका लागि निर्धारित समयमा उपस्थिति रहने, । (ख) पशु वध गरिनु अघि जाँच (एन्टिमोर्टम एक्जामिनेशन) गर्ने, । (ग) पशु वध गरिसकेपछि मासुको परीक्षण तथा जाँच गर्ने, । (घ) मासुमा खान अयोग्य वा रोगी भाग वा अङ्ग भेटिएमा त्यस्तो भाग वा अङ्ग हटाउने वा हटाउन लगाउने, । (ङ) मासुमा नियम १५ बमोजिम छाप लगाउने, । (च) मासु बिक्री गर्ने पसल वा मासु ओसार प्रसार गर्ने साधनको निरीक्षण गर्ने, । (छ) वध गरिएका पशुहरूको विवरण विभागले निर्धारण गरेको ढाँचामा राख्ने, । (ज) पशु वधशालाको सरसफाइ तथा निःसंक्रमण कार्य हरेक दिन गरे नगरेको निरीक्षण गर्ने, । (झ) शंकास्पद देखि छुट्याइएको मासु तुरुन्त परीक्षण गरी उपभोगका लागि योग्य छ छैन निश्चित गर्ने, । (ञ) उपभोगका लागि योग्य नदेखिएका मासु र अन्य खेर जाने वस्तुहरू उपयुक्त तरिकाले तह लगाउन वा नष्ट गर्न लगाउने, । (ट) प्रत्येक महिनाको अन्तमा आफूले थाहा पाएको इपिडिमियोलोजी सम्बन्धी प्रतिवेदन सम्बन्धित सुपरीवेक्षक समक्ष पेश गर्ने, । (ठ) यस नियमावली बमोजिम पशु वधशाला सञ्चालक र मासु बिक्रेताले पालन गर्नुपर्ने शर्तहरू पालन नगरेमा त्यस्तो पशु वधशाला तथा मासु पसलको सञ्चालकलाई कारबाही गर्न सिफारिस गर्ने, । (ड) मासु परीवेक्षकले लगाए अह्राएका अन्य काम गर्ने । (२) मासु निरीक्षकले आफ्नो कामको लागि आवश्यक पर्ने सामग्री, औजार तथा उपकरण आफूसँग राख्नु पर्नेछ । १२. मासु सुपरीवेक्षकको काम, कर्तव्य र अधिकार: ऐनमा उल्लिखित काम, कर्तव्य र अधिकारका अतिरिक्त मासु सुपरीवेक्षकको अन्य काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) समय समयमा पशु वधशालाको निरीक्षण गरी आवश्यकता अनुसार निर्देशन दिने, । (ख) मासु जाँच सम्बन्धी कार्य, सरसफाई तथा निःसंक्रमणको कार्य उपयुक्त तरिकाबाट भए नभएको सुपरीवेक्षण गर्ने, । (ग) मासु निरीक्षकलाई आवश्यक प्राविधिक राय, सुझाव तथा निर्देशन दिने, । (घ) मासु बिक्री गर्ने स्थल तथा ढुवानी गर्ने साधनको सुपरीवेक्षण गर्ने, । (ङ) पशु वधशाला वा मासु बिक्री गर्ने स्थलको सुपरीवेक्षणको क्रममा कुनै पशु वधशाला ऐन तथा यस नियमावली अनुरुप सञ्चालन भएको नपाइएमा सोको सञ्चालन बन्द गराई इजाजतपत्र दिने निकायलाई सो सम्बन्धी जानकारी गराउने, । (च) मासु निरीक्षकले ऐन तथा यस नियमावली बमोजिम सम्पन्न गर्नु पर्ने कार्य गरेको नपाइएमा मनासिब माफिकको कारण सहित निजको इजाजतपत्र रद्द गर्न विभाग समक्ष सिफारिस गर्ने, । (छ) नेपाल सरकारले समय समयमा निर्देशन गरेका अन्य कार्य गर्ने ।
पशु बधशाला र मासु जाँच नियमावली २०५७ (Slaughterhouse and Meat Inspection Regulation, 2000)

(च) मासु निरीक्षकले ऐन तथा यस नियमावली बमोजिम सम्पन्न गर्नु पर्ने कार्य गरेको नपाइएमा मनासिब माफिकको कारण सहित निजको इजाजतपत्र रद्द गर्न विभाग समक्ष सिफारिस गर्ने, । (छ) नेपाल सरकारले समय समयमा निर्देशन गरेका अन्य कार्य गर्ने । १३. मासुको ओसार प्रसार: (१) मासु ओसार प्रसार गर्दा ओसार प्रसार गर्ने साधन देहाय बमोजिमको हुनुपर्नेछ:- । (क) मासु ओसार प्रसार गर्ने साधनको भित्री भागमा प्रयोग गरिएको सबै सामग्रीहरू खिया नलाग्ने, चिल्लो सतह भएको, पानी नसोस्ने, सजिलैसँग सफा गर्न सकिने र निःसंक्रमण गर्दा प्रयोग गरिने रसायनले कुनै असर नपर्ने खालको भएको, । (ख) मासु ओसार प्रसार गर्ने साधनमा जडित झ्याल ढोकाहरू राम्ररी बन्द गर्न सकिने किसिमको भएको, । (ग) मासु ओसार प्रसार गर्नुपर्ने अवधिभर आवश्यक तापक्रम मिलाएर राख्न सकिने किसिमको भएको, । (घ) मासु ओसार प्रसार गर्दा मासु राख्न प्रयोग हुने भाँडोको भित्री भाग, औजार तथा उपकरण सफा र खिया नलाग्ने भएको । (२) मासु ओसार प्रसार गर्दा देहाय बमोजिमको व्यवस्था मिलाइएको हुनुपर्नेछ:- । (क) मासुको ओसार प्रसार खुल्ला रुपमा गर्न नपाइने, । (ख) मासुसँग आन्द्रा भुँडी, भित्रीआँस, टाउको, खुट्टी जस्ता पदार्थ ओसार पसार गर्नु परेमा मासुसँग लसपस नहुने गरी अलग अलग बन्द गरी लैजानु पर्ने, । (ग) मासु ओसार पसार गरिने साधन मासु राख्नु अघि निःसंक्रमण गरिएको हुनु पर्ने, । (घ) ओसार पसार हुने मासुको कुनै पनि भाग जमिन वा खुला ठाउँमा नछोइएको र अन्य कुनै वस्तुबाट दुषित नभएको हुनु पर्ने, । (ङ) मासुको ओसार पसारमा प्रत्यक्ष संलग्न रहने व्यक्ति क्षयरोग वा अन्य संक्रामक रोग लागेको हुन नहुने । १४. निःसंक्रमण गर्नु पर्ने: पशु वधशाला सञ्चालन गर्ने व्यक्ति वा संस्थाले आफ्नो पशु वधशाला प्रत्येक दिन अनुसूची-९ मा उल्लेख भए बमोजिमको कार्यविधि अपनाई निःसंक्रमण गर्नुपर्नेछ । १५. छाप वा चिन्ह लगाउनु पर्ने: (१) यस नियमावली बमोजिम वध गरिएको पशुको मासु जाँच गरिसकेपछि मासुमा अनुसूची-१० बमोजिमको ढाँचामा आवश्यकता अनुसार छाप वा चिन्ह लगाउनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम मासुमा छाप वा चिन्ह लगाउन प्रयोग गरिने मसी नमेटिने र जनस्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर नपर्ने किसिमको हुनु पर्नेछ । (३) मासु निरीक्षक बाहेक अरु व्यक्तिले मासुमा छाप वा चिन्ह लाउन पाउने छैन । १६. जाँच गराउँदा लाग्ने दस्तुर: (१) नेपाल सरकारले स्थापना गरेको पशु वधशालामा वध गर्नको लागि ल्याइएको पशु वा त्यसको मासु जाँच गर्दा लाग्ने दस्तुर अनुसूची-११ मा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ । (२) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि गैर सरकारी क्षेत्रमा स्थापित पशु वधशालामा पशु र मासु जाँच गर्दा लाग्ने दस्तुर त्यस्तो पशु वधशालाको सञ्चालकले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ । १७. मासु निरीक्षक भई काम गर्न अनुमति लिनुपर्ने: (१) ऐनले तोकेको शैक्षिक योग्यता भएको व्यक्तिले मासु निरीक्षक भई काम गर्नको लागि विभागबाट अनुमतिपत्र प्राप्त गर्नुपर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम अनुमतिपत्र दिने सम्बन्धी व्यवस्था नेपाल सरकारले निर्धारण गर्नेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिम अनुमतिपत्र दिँदा नेपाल सरकारले आवश्यकता अनुसार मासु निरीक्षकले गर्नुपर्ने काम किटान गर्न सक्नेछ ।
पशु बधशाला र मासु जाँच नियमावली २०५७ (Slaughterhouse and Meat Inspection Regulation, 2000)

(२) उपनियम (१) बमोजिम अनुमतिपत्र दिने सम्बन्धी व्यवस्था नेपाल सरकारले निर्धारण गर्नेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिम अनुमतिपत्र दिँदा नेपाल सरकारले आवश्यकता अनुसार मासु निरीक्षकले गर्नुपर्ने काम किटान गर्न सक्नेछ । १८. मुद्दाको तहकिकात र डायरी: ऐन अन्तर्गतको कसूरको अनुसन्धान तथा तहकिकात नेपाल सरकारले तोकेको मासु निरीक्षकले गर्नेछ र अनुसन्धान तथा तहकिकातको कार्य पूरा भएपछि सरकारी वकिलको राय सल्लाह लिई मुद्दा हेर्ने अधिकारी समक्ष मुद्दा दायर गर्नेछ । १९. मुद्दा हेर्ने अधिकारी: ऐन अन्तर्गतको कसुर सम्बन्धी मुद्दाको शुरु कारबाही र किनारा गर्ने अधिकार प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई हुनेछ । २०. पुनरावेदन: नियम १९ बमोजिम प्रमुख जिल्ला अधिकारीले गरेको निर्णयमा चित्त नबुझ्ने पक्षले सो निर्णय भएको मितिले पैंतीस दिनभित्र उच्च अदालतमा पुनरावेदन गर्न सक्नेछ । २१. संहिता वा निर्देशिका बनाई लागू गर्न सक्ने: ऐन र यस नियमावलीको उद्देश्य कार्यान्वयन गर्नका लागि विभागले आवश्यक संहिता तथा प्राविधिक निर्देशिका बनाई लागू गर्न सक्नेछ । २२. अनुसूचीमा थपघट वा हेरफेर गर्न सक्ने: नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी अनुसूचीमा आवश्यक थपघट वा हेरफेर गर्न सक्नेछ । अनुसूची-१ । (नियम ३ को उपनियम (१) सँग सम्बन्धित) । पशु वधशाला स्थापना गर्नको लागि दिइने दरखास्त फाराम । श्री कार्यालय प्रमुख । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । कार्यालय, । मिति: । विषय: पशु वधशाला स्थापना गर्न इजाजत पाउँ । मैले/हामीले निम्न ठेगानामा पशु वधशाला स्थापना गरी सञ्चालन गर्न लागेको हुँदा सो कार्यको लागि इजाजतपत्र पाउँ । प्रचलित कानून तथा पशु वधशाला र मासु जाँच ऐन, २०५४ र पशु वधशाला र मासु जाँच नियमावली, २०५७ को परिधि भित्र रही काम गर्नेछु/छौँ । निवेदकको, । नाम: । सही: । ठेगाना: । पशु वधशाला निर्माण गरिने ठाउँको ठेगाना: । प्रदेश: । जिल्ला: । नगरपालिका/गाउँपालिका: । वडा नं.: । वध गरिने पशुको किसिम: । वध गरिएको पशुको मासु बिक्री गरिने क्षेत्र: । अनुसूची-२ । (नियम ३ को उपनियम (४) सँग सम्बन्धित) । पशु वधशाला स्थापना तथा सञ्चालन गर्ने इजाजतपत्र । क्रमसंख्या . . . . . . पत्र संख्या/च.नं: . . . . । तपाईं श्री/श्रीमती . . . . . . . . . . . . . . लाई पशु वधशाला र मासु जाँच ऐन, २०५४ तथा पशु वधशाला र मासु जाँच नियमावली, २०५७ बमोजिम पशु वधशाला स्थापना तथा सञ्चालन गर्न यो इजाजतपत्र प्रदान गरिएको छ । उक्त ऐन र नियमावलीको अधीनमा रही पशु वधशालाको स्थापना र सञ्चालन गर्नुहोला । (१) वधशालाको नाम र ठेगाना: । (२) सञ्चालनकर्ताको नाम: । (३) ठेगाना (क) स्थायी: । (ख) अस्थायी: । (४) बाबुको नाम: । (५) बाजेको नाम: । (६) वध गरिने पशुको किसिम: । (७) वधशालाको दैनिक क्षमता: । (८) सही: । (९) औँठाको छाप । दायाँ बायाँ । १०. इजाजतपत्र पाउनेको फोटो: / संस्था भए छाप: । इजाजतपत्र दिने अधिकारीको,- । सही: । नाम: । पद: । कार्यालय: । कार्यालयको छाप: । अनुसूची-३ । (नियम ५ को उपनियम (१) सँग सम्बन्धित) । मासु पसल सञ्चालन गर्नको लागि दिइने दरखास्त फाराम । श्री अध्यक्ष/प्रमुखज्यू । मिति: । . . . . . . . । . . . . . . . । विषय: मासु बिक्री पसल राख्न इजाजत पाउँ । मैले/हामीले निम्न ठेगानामा मासु बिक्री गर्ने पसल स्थापना गरी सञ्चालन गर्न लागेको हुँदा सो कार्यको लागि इजाजतपत्र पाउँन यो निवेदन पेश गरेको छु/छौँ ।
पशु बधशाला र मासु जाँच नियमावली २०५७ (Slaughterhouse and Meat Inspection Regulation, 2000)

मासु पसल सञ्चालन गर्नको लागि दिइने दरखास्त फाराम । श्री अध्यक्ष/प्रमुखज्यू । मिति: । . . . . . . . । . . . . . . . । विषय: मासु बिक्री पसल राख्न इजाजत पाउँ । मैले/हामीले निम्न ठेगानामा मासु बिक्री गर्ने पसल स्थापना गरी सञ्चालन गर्न लागेको हुँदा सो कार्यको लागि इजाजतपत्र पाउँन यो निवेदन पेश गरेको छु/छौँ । प्रचलित कानून तथा पशु वधशाला र मासु जाँच ऐन, २०५४ र पशु वधशाला र मासु जाँच नियमावली, २०५७ को परिधि भित्र रही काम गर्नेछु/छौँ । निवेदकको, । नाम: । सही: । ठेगाना: । मासु पसल राखिने ठाउँको ठेगाना: । प्रदेश: । जिल्ला: । नगरपालिका/गाउँपालिका: । वडा नं.: । बिक्री गरिने मासुको किसिम: । अनुसूची-४ । (नियम ५ को उपनियम (२) सँग सम्बन्धित) । मासु पसल सञ्चालन गर्ने इजाजतपत्र । क्रमसंख्या . . . . . . । पत्र संख्या । च.नं: . . . . । तपाई श्री/श्रीमती . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . लाई पशु वधशाला र मासु जाँच ऐन, २०५४ तथा पशु वधशाला र मासु जाँच नियमावली, २०५७ बमोजिम यो इजाजतपत्र प्रदान गरिएको छ । उक्त ऐन र नियमावलीको अधीनमा रही मासु पसलको सञ्चालन गर्नु होला । (१) मासु पसलको नाम र ठेगाना: । (२) सञ्चालनकर्ताको नाम: । (३) ठेगाना (क) स्थायी: । (ख) अस्थायी: । (४) बाबुको नाम: । (५) बाजेको नाम: । (६) बिक्री गरिने मासुको किसिम: । (७) सही: । (८) औँठाको छाप । दायाँ बायाँ । १०. इजाजतपत्र पाउनेको फोटो: / संस्था भए छाप: । इजाजतपत्र दिने अधिकारीको,- । सही: । नाम: । पद: । कार्यालय: । कार्यालयको छाप: । अनुसूची-५ । (नियम ६ उपनियम (२) र नियम ९ को उपनियम (१) सँग सम्बन्धित) । पशु वध गर्नु पूर्व जाँच गर्ने कार्यविधि । (क) चौपायाको लागि - । (१) वध गर्नको लागि ल्याइएको पशुमा संक्रामक रोगको लक्षणको लागि परीक्षण गर्नु पर्नेछ । कुनै पनि पशुमा यस्तो लक्षण लेखिएमा वधशालामा प्रवेश गर्न रोक लगाउनु पर्नेछ । (२) कुनै पनि पशुलाई सम्भव भएसम्म वध गर्नु पूर्व २४ घण्टासम्म आराम दिनु पर्नेछ र वध गर्ने १२ घण्टा पहिले देखि पानी बाहेक अन्य आहार दिन रोक्नु पर्नेछ । (३) कुनै पनि पशुमा संक्रामक रोग लागेको शंका लागेमा सो कुरा तत्काल मासु सुपरिवेक्षकलाई सूचना गर्नु पर्नेछ र निजको निर्देशन अनुसार बाँकी कार्य गर्नु पर्नेछ । (४) वध गर्नु पूर्व कुनै पशुको मृत्यु भएमा पट्के रोग (Anthrax) को लागि रगतको परीक्षण गर्नु पर्नेछ । (५) पशुको जाँच गर्दा निम्न विवरणहरु राम्ररी हेरी रेकर्ड समेत गर्नु पर्नेछ:- । (क) पशुको जाति, लिङ्ग, रङ्ग, उमेर, । (ख) शारीरिक तापक्रम (जरुरी भएमा), । (ग) पशुको साधारण स्वास्थ्य तथा मासुमा असर पर्ने खालको रोगको लक्षणहरु, र । (घ) कुनै पनि संक्रामक वा सरुवा रोगमा देखिने लक्षण । (६) निम्न कुराहरुमा विशेष ध्यान दिनु पर्नेछ:- । (क) शारीरिक अवस्था (जस्तै सुनिएको वा सुकेनास स्थिति), । (ख) पशुको उभिने र हिडाईको चाल, । (ग) पशुको शारीरिक प्रकृति र प्रतिक्रिया, । (घ) छाला तथा रौंहरुको अवस्था, । (ङ) पाचन प्रणालीका अङ्गहरु (ओठ, मुख, मलद्वार, गोवर) उग्राउने वा नउग्राउने आदि, । (च) थुन, कल्चौडा र मुत्र प्रणालीका देखिने भागहरु र । (छ) नाम र श्वास प्रश्वास । (ख) पंक्षी जातिका लागि - । (१) फार्मको रेकर्डको आधारमा पंक्षीहरुको वध गर्नु पूर्वको स्वास्थ्य जाँच प्रक्रिया पूरा गरी मासु निरीक्षकले उक्त हुलका पंक्षीहरुलाई वध गर्न अनुमति दिइनेछ । (२) जनस्वास्थ्यमा असर पर्ने कुनै रोगको लक्षण देखा परेमा मासु निरीक्षकले त्यस्तो पंक्षीलाई वध गर्न अनुमति दिने छैन ।
पशु बधशाला र मासु जाँच नियमावली २०५७ (Slaughterhouse and Meat Inspection Regulation, 2000)

(ख) पंक्षी जातिका लागि - । (१) फार्मको रेकर्डको आधारमा पंक्षीहरुको वध गर्नु पूर्वको स्वास्थ्य जाँच प्रक्रिया पूरा गरी मासु निरीक्षकले उक्त हुलका पंक्षीहरुलाई वध गर्न अनुमति दिइनेछ । (२) जनस्वास्थ्यमा असर पर्ने कुनै रोगको लक्षण देखा परेमा मासु निरीक्षकले त्यस्तो पंक्षीलाई वध गर्न अनुमति दिने छैन । अनुसूची-६ । (नियम ६ को उपनियम (२) र नियम १० को उपनियम (१) सँग सम्बन्धित) । पशु वधपछि मासुको परीक्षण विधि । मासु परीक्षण गर्दा प्राकृतिक प्रकाशमा वा सोही बराबरको प्रकाश भएको स्थानमा देहाय बमोजिम गर्नु पर्नेछ:- । (क) ठुलो पशुहरु जस्तै राँगो, भैसी, बंगुरको हकमा - । (१) टाउको: टाउको परीक्षण गर्दा जिभ्रोको सतह, ताल (Palate), घाँटीको लिम्फनोड (Lymphnode) हरुको र दुवैपट्टीको गालाको मासु आवश्यक परे चिरेर, । (२) फोक्सो: कोक्सो र फोक्सोसँग सम्बन्धित ब्रोन्कियल तथा मेडिएस्टिनल लिम्फनोड (Bronchial Lymphnode / Mediastinal Lymphnode) हरु रोग भएको शंका लागेका चिरेर, । (३) मुटु: मुटुको खोल (Pericardium) खोली र आवश्यक देखिएमा चिरेर, । (४) कलेजो: कलेजोको सतह र यसमा रहेका वस्तु तथा कलेजोसँग रहेको लिम्फनोड्स आवश्यक परे पित्त नलीलाई चिरेर, । (५) भुँडी, आन्द्रा तथा फियो: बाहिरी र आवश्यक परे भित्री भाग समेत र फियोका सतहमा रहेका वस्तुहरुको अतिरिक्त आन्द्रा तथा भुँडी को नजिकका लिम्फनोड र पेटको जालो (Omentum), । (६) मृगौलाहरु: मृगौलाको लिम्फनोड तथा एड्रिनल ग्ल्याण्डको जाँच पछि मात्र मृगौलाहरु छुट्टयाउने र आवश्यक परेमा मात्र मृगौलाहरु खोलेर वा चिरेर, । (७) पाठेघर: पाठेघरको नली, डिम्वाशय, पिसाब थैली आदि अङ्गहरुमा कुनै रोगको शंका देखिए चिरेर, । (८) कल्चौडा: छामेर वा हेरेर कल्चौडाको र थुनको फेदमा चिरेर, । (९) अण्डकोष तथा लिङ्ग: अण्डकोष तथा लिङ्गको बाहिरी सतह तथा सम्बन्धित लिम्फनोड, । (१०) वध गरिएको पशुको बाँकी शरीर निरक्षण गर्ने र ह्याकुला, करङ्ग, ढाड सुष्मना, अगाडिको खुट्टाको पाताको जोर्नी, पुठ्ठ हड्ढीमा रहेको मासुलाई नविगारिकन चिरेर पिलो तथा सिष्टको लागि जाँच गर्ने । (ख) साना पशु जस्तै भेडा/बाख्राको हकमा - । भेडा/बाख्रा परीक्षण विधि पनि राँगो/भैसीको सरह नै हुनेछ । तर टाउको, मुटु, पल्मोनरी लिम्फनोड (Pulmonary Lymphnode) र शरीरका अन्य लिम्फनोड (Lymphode) हरु शंका लागेमा मात्र चिरेर निरीक्षण गर्ने । (ग) पंक्षीको हकमा - । (१) वध गरिएका सबै पंक्षीहरुको मासु एकै पटक जाँच गर्न सकिने र आन्द्रा भुँडी तथा टाउको मूल शरीरबाट अलग नगरी जाँच गर्ने, । (२) मासु निरीक्षकले जाँच गरी सकेपछि भिसेरा र अन्य खान अयोग्य भागहरु तुरुन्त मूल अङ्गबाट हटाउने, । (३) वध गरिएको पंक्षीको मासु निम्न अवस्थामा खानको लागि अयोग्य हुनेछ:- । (क) जनस्वास्थ्यमा असर पार्ने संक्रामक रोग लागेको पाइएमा, । (ख) दीर्घ परजीवी रोग लागेको पाइएमा, । (ग) असामान्य रंग तथा वासना/गन्ध भएमा, । (घ) शरीरका अङ्गमा धेरै गिर्खाहरु भेटिएमा, । (ङ) मासु फोहर भुँइमा परी दुषित भएमा, र । (च) जलग्रह (ascites) भएको पाइएमा । अनुसूची-७ । (नियम १० को उपनियम (२) सँग सम्बन्धित) । क्षयरोग भेटिएमा अपनाउनु पर्ने कार्यविधि । १. क्षयरोग भेटिएमा गर्नु पर्ने कार्य:- । (१) क्षयरोगको लिजन जनरलाइज्ड भएको पाइएमा मासु पूर्णरुपमा उपभोग अयोग्य गर्ने ।