chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
हिमाली राष्ट्रिय निकुञ्‍ज नियमावली २०३६ (Himalayan National Park Regulation, 1979)

३३. अनुसूचीमा संशोधन गर्ने अधिकार: नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी यस नियमावलीको अनुसूचीहरूमा संशोधन गर्न सक्नेछ । पहिलो संशोधनद्वारा थप । ३४. निर्देशिका तथा कार्यविधि बनाउन सक्ने: ऐन तथा यस नियमावलीको कार्यान्वयन गर्न वन तथा भू-संरक्षण मन्त्रालयले आवश्यक निर्देशिका तथा कार्यविधि बनाई लागू गर्न सक्नेछ । अनुसूची-१ । (नियम ४ सँग सम्बन्धित) । नेपाल सरकार । राष्ट्रिय निकुञ्ज । प्रवेशपत्र । सि.नं. । प्रदान गरेको मिति: । प्रवेश गरेको मिति: । प्रवेशस्थान: । नाम र थर:- । ठेगाना:- । राष्ट्रियता:- । उमेर:- । प्रवेश दस्तुर:- रु. (अक्षरूपी) । प्रवेशपत्र प्रदान गर्ने अधिकारी:- । नाम:- । सही:- । दर्जा:- । कार्यालयको छाप:- । द्रष्टव्य: । १. पाँच वर्षदेखि बाह्र वर्ष उमेरसम्मको व्यक्तिले प्रवेश दस्तुरको आधा तिर्नु पर्नेछ । २. यो प्रवेशपत्र एक पटक प्रवेशको निमित्त मात्र मान्य हुनेछ र अरु कसैलाई हस्तान्तरण गर्न सकिने छैन । ३. यस प्रवेशपत्रको अर्को पृष्ठमा निकुञ्ज सम्बन्धी नियमहरू उल्लेख गरिएका छन् । ४. यस निकुञ्जभित्र प्रवेश गर्ने व्यक्तिले राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण ऐन, २०२९ र सो अन्तर्गत बनेको नियमहरूको पालना गर्नु पर्नेछ । ५. यस प्रवेशपत्रलाई आफ्नै साथमा राख्नु पर्नेछ र निकुञ्जको सम्बन्धित कर्मचारीले हेर्न चाहेमा देखाउनु पर्नेछ । मिति २०७५ । ६ । २९ को राजपत्रमा प्रकाशित सूचनाद्वारा संशोधित । अनुसूची-२ । (नियम ४ र ११ सँग सम्बन्धित) । दस्तुर । क्र.स. विवरण दस्तुर (रु.) । नेपाली नागरिक सार्क मुलुकका नागरिक अन्य विदेशी नागरिक । (क) १. राष्ट्रिय निकुञ्जको प्रवेश दस्तुर(प्रति व्यक्ति प्रति प्रवेश)(१० वर्षभन्दा मुनिका बालबालिकालाई प्रवेश दस्तुर लाग्ने छैन । ) १००/- १,५००/- ३,०००/- । २. पर्यटकीय भरियालाई राष्ट्रिय निकुञ्ज प्रवेश दस्तुर २५/- । (ख) १. माछा मार्ने दस्तुर (बल्छीले मात्र प्रति व्यक्ति प्रति दिनको लागि) ३००/- १,५००/- २,५००/- । (ग) क्याम्पिङ (प्रति व्यक्ति प्रति प्रवेश) १००/- १,०००/- १,५००/- । (घ) तालीम प्राप्त पञ्जीकृत गाइडले आरक्षभित्र गाइड सेवा उपलब्ध गराए बापत प्रति गाइडप्रति वर्ष गाइड शुल्क बापत १,५००/- । (ङ) हेलिकप्टर अवतरण/Hovering समेत (प्रत्येक पटकको लागि) ३,०००/- । (च) चरीचरन दस्तुर (प्रति गोटा) १. भेडा, बाखा र अन्य यस्तै जीवजन्तु रु. १०/-२. गधा, खच्चर, घोडा रु. १००/- । ३. चौरीगाई, गोरू रु. २५/-४. भैंसी, राँगा रु. ५०/- । (छ) सिनेमा (डकुमेन्ट्री, फिल्म) छायाङ्कन दस्तुर: कायम गरिएको दस्तुर (रु.) । नेपाली नागरिकलाई रु. १०,०००/- । सार्क मुलुकभित्रका नागरिकलाई रु. ५०,०००/- । अन्य राष्ट्रका नागरिकलाई यू.एस. डलर १,५००/- बराबरको नेपाली रूपैयाँ । द्रष्टव्य: ड्रोनबाट सिनेमा (डकुमेन्ट्री, फिल्म) छायाङ्कन गर्दा यसको अतिरिक्त थप २५ (पच्चिस) प्रतिशत शुल्क लाग्नेछ । (ज) डकुमेन्ट्री बाहेक अन्य प्रयोजनको लागि ड्रोनको प्रयोग गर्दा प्रचलित प्रक्रिया पुरा गरेपछि सिनेमा (डकुमेन्ट्री, फिल्म) छायाङ्कनको लागि तोकिएको दस्तुर लाग्नेछ । निकुञ्जको नदी नाला वा ताल पोखरीमा ढुङ्गा वलाइ बापत लाग्ने दस्तुर: । १. ३० मिनेट सम्मको लागि (प्रति व्यक्ति प्रति ट्रिप) । नेपाली नागरिकलाई रु. १००/- । सार्क मुलुकभित्रका नागरिकलाई रु. ४००/- । अन्य राष्ट्रका नागरिकलाई रु. १,०००/- । २. १ घण्टा सम्मको लागि (प्रति व्यक्ति प्रति ट्रिप) । नेपाली नागरिकलाई रु. १५०/- ।
हिमाली राष्ट्रिय निकुञ्‍ज नियमावली २०३६ (Himalayan National Park Regulation, 1979)

निकुञ्जको नदी नाला वा ताल पोखरीमा ढुङ्गा वलाइ बापत लाग्ने दस्तुर: । १. ३० मिनेट सम्मको लागि (प्रति व्यक्ति प्रति ट्रिप) । नेपाली नागरिकलाई रु. १००/- । सार्क मुलुकभित्रका नागरिकलाई रु. ४००/- । अन्य राष्ट्रका नागरिकलाई रु. १,०००/- । २. १ घण्टा सम्मको लागि (प्रति व्यक्ति प्रति ट्रिप) । नेपाली नागरिकलाई रु. १५०/- । सार्क मुलुकभित्रका नागरिकलाई रु. ७००/- । अन्य राष्ट्रका नागरिकलाई रु. १,५००/- । ३. यस भन्दा माथिको लागि दोब्बर दस्तुर लाग्नेछ । द्रष्टव्य: । (क) उल्लिखित दस्तुरमा मूल्य अभिवृद्धि कर समावेश भएको छ । (ख) रीतपूर्वकको प्रवेशपत्र बाहकलाई मात्र निकुञ्जभित्र प्रवेश गर्न दिइनेछ । (ग) घरपालुवा जीवजन्तुलाई राष्ट्रिय निकुञ्जको सुविधा प्राप्त बाटोबाट लैजाँदा दस्तुर लाग्ने छैन । (घ) गाइड शुल्क बुझाउने गाइडलाई निकुञ्ज प्रवेश दस्तुर लाग्ने छैन । (ङ) प्रवेशपत्र वा अनुमतिपत्र नलिई राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र प्रवेश गर्ने वा उपरोक्त बमोजिम कुनै काम गर्ने व्यक्तिलाई तोकिएको दस्तुरमा शत प्रतिशत अतिरिक्त दस्तुर लिई प्रवेशको अनुमति दिइनेछ । (च) उद्धारको लागि खटिएको हेलिकप्टरलाई शुल्क लाग्ने छैन । (छ) चरीचरन वा गोठ राख्नको लागी दिइएको अनुमति पत्र तीन महिनासम्मको लागी मात्र मान्य हुनेछ । अनुसूची-३ । (नियम ११ सँग सम्बन्धित) । नेपाल सरकार । राष्ट्रिय निकुञ्ज । यस निकुञ्जभित्र माछा मार्नको लागि बस्ने लाई निम्न दस्तुर लिई यो अनुमतिपत्र प्रदान गरिएको छ:- । १. सि.नं.:- । २. माछा मार्न बापत दस्तुर:- । ३. माछा मार्न पाइने खोला/पोखरीको नाम:- । ४. अनुमतिपत्र बहाल रहने अवधि:- । ५. अनुमतिपत्र बुझिलिने व्यक्तिको सही:- । उमेर:- । नागरिकता:- । ठेगाना:- । स्थायी:- । अस्थायी:- । ६. मिति:- । अनुमतिपत्र दिन अधिकारीको:- । नाम:- । सही:- । दर्जा:- । मिति:- । कार्यालयको छाप:- । अनुसूची-४ । (नियम १८ को उपनियम (१) सँग सम्बन्धित) । बाटोहरू । (क) लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको लागि: । १. राम्चे-धुन्चे-स्याब्रु-रसुवागढी-मूलबाटो । २. धुन्चे-भार्खु-स्याब्रु-लामटाङ-क्यानिज्ढ्याङ-मूलबाटो । ३. धुन्चे-चन्दनवारी (सिंहगुम्बा)-गोसाईकुण्ड-ठाडेमेलाम्चे-मूलबाटो । ४. स्याब्रुबेसी-व‌डगाल, खाडजिम-सेर्पा गाउँ लामटाङ-मूलबाटो । ५. छवाङडु-गान्जिला पास-हेलम्बु-मूलबाटो । ६. धुन्चे-चन्दनवारी -गोसाईकुण्ड-ठाडेपाटी-गुल्फ-भन्ज्याङ-मूलबाटो । (ख) रारा राष्ट्रिय निकुञ्जको लागि: । १. गुम-रारा-भूर्मा-मूलबाटो । २. भूर्मा-गोरुसिंगा-मूलबाटो । ३. इयारी-मिलीचौर-भूर्मा-मूलबाटो । (ग) सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्जको लागि: । १. लुक्ला-जोरसल्ले-नाम्चे-मूलबाटो । २. नाम्चे-थामे-नाडपाला--मूलबाटो । ३. थामेगोम्पा-त्रासिलाप्सा पास-मूलबाटो । ४. नाम्चे-खुण्डे-खुमजुड-लाफार्मा-गोकियो-मूलबाटो । ५. नाम्चे-खुमजुड-ट्याङबोचे-मूलबाटो । ६. नाम्चे-थ्याङबोचे- पाङबोचे-फेरिचे-लोबुचे-गोरकक्षप-काला पत्थर-सगरमाथा वेश क्याम्प-मूलबाटो । ७. पाङबोचे-डिङबोचे-छुकुङ्ग--मूलबाटो । ८. पाङबोचे-फोत्से-कोनार ना (गड्था) गोकियो--मूलबाटो । ९. खुमजुड-फातसै-मूलबाटो । १०. नाम्चे-स्याङबोचे होटल एभरेष्ट भ्यू--मूलबाटो । ११. खुमजुड-नाम्चे-स्याङबोचे-मूलबाटो । १२. नाम्चे-स्याङबोचे-खुण्डे--मूलबाटो । पहिलो संशोधनद्वारा थप । (घ) शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्जको लागि : । १. दुनै-रह-आखे खोले-छेप्का-रेजीमूल बाटो । २. रैजी-पुग्मा-कागमारा लेक-हुरीकोट मूल बाटो । ३. रैजी-पुनेखा-गुनाहा मूल बाटो । ४. पुग्मा रिके-मुडुवा-रिग्म-शे गोम्बा मूल बाटो । ५. पुग्म-पोलाप-रिग्म मूल बाटो ।
हिमाली राष्ट्रिय निकुञ्‍ज नियमावली २०३६ (Himalayan National Park Regulation, 1979)

१२. नाम्चे-स्याङबोचे-खुण्डे--मूलबाटो । पहिलो संशोधनद्वारा थप । (घ) शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्जको लागि : । १. दुनै-रह-आखे खोले-छेप्का-रेजीमूल बाटो । २. रैजी-पुग्मा-कागमारा लेक-हुरीकोट मूल बाटो । ३. रैजी-पुनेखा-गुनाहा मूल बाटो । ४. पुग्मा रिके-मुडुवा-रिग्म-शे गोम्बा मूल बाटो । ५. पुग्म-पोलाप-रिग्म मूल बाटो । ६. शे गोम्बा-टाट गाउँ-भिजेर फोता गाउँ-डोलफू जाने मूल बाटो । ७. मुडुवा-वरिया भन्ज्याङ-नाम्चो-साल्दाङ्ग-निसाल-खुड भन्ज्याङ जाने मूल बाटो । ८. भिजेर गाउँ-कु गाउँ मूल बाटो । ९. दुनै-खालारुपी-जलास-आखे खोला मूल बाटो । १०. शे गोम्ब-सालदाङ्ग मूल बाटो । अनुसूची-५ । (नियम २४ को उपनियम (१) सँग सम्बन्धित) । नेपाल सरकार । राष्ट्रिय निकुञ्ज । काठ दाउरा लिन पाउने पूर्जी । सि.नं.:- । १. निकुञ्जभित्र काठ दाउरा लिन पाइने क्षेत्र: - । २. काठ दाउराको किसिम र परिमाण:- । ३. टाँचा लगाउनु पर्नेमा लगाईने टाँचाको विवरण:- । ४. पूर्जी बहाल रहने अवधि:- । ५. काठ दाउरा लिन वापत लाग्ने दस्तुर:- । ६. पूर्जी बुझी लिने व्यक्तिको:- । नाम, थर: । सही: । नागरिकता: । ठेगाना: । स्थायी । अस्थायी । मिति: । पूर्जी दिने अधिकारीको । नाम: । सही: । दर्जा: । मिति: । कार्यालयको छाप: । अनुसूची-५क. । (नियम २४क. को उपनियम (२) सँग सम्बन्धित) । निकुञ्जबाट जडीबुटी सङ्कलन गर्न लाग्ने दस्तुर । पहिलो संशोधनद्वारा थप । यार्सा गुम्बा प्रति व्यक्ति प्रति पूर्जी : । १. निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रका बासिन्दाहरुका लागि रु. ५०० । - । २. मध्यवर्ती क्षेत्र बाहेक निकुञ्ज रहेको जिल्लाका बासिन्दाहरुका लागि रु २,००० । - । ३. निकुञ्ज रहेको जिल्ला बाहेकका अन्य जिल्लाका बासिन्दाहरुका लागि रु ३,००० । - । अनुसूची-५ख. । (नियम २४क. को उपनियम (२) सँग सम्बन्धित) । जडीबुटी सङ्कलन इजाजतपत्र । नेपाल सरकार । वन तथा भू-संरक्षण मन्त्रालय । राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभाग । राष्ट्रिय निकुञ्ज कार्यालय । इजाजतपत्र प्राप्त गर्नेको, - । नाम, थर, वतन :- । नागरिकता नं. :- । सङ्कलन गर्ने म्याद :- । घाटगद्दी स्थान :- । सङ्कलन दस्तुर :- । सि.नं. सङ्कलन गर्ने जडीबुटीको नाम जडीबुटी सङ्कलन गर्ने क्षेत्र (वनको नाम, चौहद्दि) परिमाण सङ्कलन गर्ने तरिका कैफियत । बोधार्थ : । १) कार्यालय । (संरक्षक) । पहिलो संशोधनद्वारा थप । अनुसूची-५ग. । (नियम २४क. को उपनियम (३) सँग सम्बन्धित) । जडीबुटीको छोडपूर्जी । नेपाल सरकार । वन तथा भू-संरक्षण मन्त्रालय । राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभाग । राष्ट्रिय निकुञ्ज कार्यालय । श्री । मिति को सङ्कलन इजाजतपत्र अनुसार तपसिल बमोजिमको जडीबुटी दिनभित्र स्थानबाट स्थानसम्म उठाई लैजाने गरी यो छोडपूर्जी दिइएको छ । बाटोमा पर्ने वन/निकुञ्ज/आरक्ष चेक पोष्टहरुबाट अनिवार्य रुपमा दरपीठ गराई लैजानु होला । तपसिल । क्र.सं. जडीबुटीको नाम परिमाण दर प्रति इकाई कुल रकम जम्मा कैफियत । बोधार्थ/कार्यार्थ : । १) कार्यालय । २) राष्ट्रिय निकुञ्ज कार्यालय, लेखा शाखा । ३) बाटोमा पर्ने सबै वन/निकुञ्ज/आरक्ष चेक पोष्टहरु । पहिलो संशोधनद्वारा थप । अनुसूची-६ । (नियम २५ सँग सम्बन्धित) । नेपाल सरकार । राष्ट्रिय निकुञ्ज । लगत लिने ढाँचा । सि. नं. । १. गाउँको नाम:- । २. हाल "पञ्चायत" भन्ने निकायको सट्टा "गाउँपालिका वा नगरपालिका" भन्ने निकाय रहेको । पञ्चायत र वडा:- । ३. परिवारको मुख्यको नाम:- । ४. परिवारको सदस्य संख्या:- । (क) बाह्र वर्ष माथिका (मर्दाना) । (जनाना) । (ख) बाह्र वर्षसम्मको (मर्दाना) । (जनाना) । ५. घरपालुवा जीवजन्तु:- । जीवजन्तुको किसिम वा जात भाले संख्या पोथी संख्या जम्मा संख्या ।
हुलाक नियमावली २०२० (Postal Regulation, 1963)

हुलाक नियमावली, २०२० । नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित मिति । २०२० । १२ । १८ । संशोधन । १. हुलाक (पहिलो संशोधन) नियमावली, २०२६ २०२६ । १० । १३ । २. हुलाक (दोस्रो संशोधन) नियमावली, २०३२ २०३२ । १० । २६ । ३. हुलाक (तेस्रो संशोधन) नियमावली, २०४९ २०४९ । ०१ । ०८ । ४. हुलाक (चौथो संशोधन) नियमावली, २०६९ २०६९ । ०९ । २३ । हुलाक ऐन, २०१९ ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी नेपाल सरकारले देहायको नियमावली बनाएको छ । परिच्छेद-१ । प्रारम्भिक । १. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: (१) यो नियमावलीको नाम “हुलाक नियमावली, २०२०” रहेको छ । (२) यो नियमावलीको परिच्छेद-५ नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी तोकिएको मितिदेखि र अरू परिच्छेदहरू तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछन् । मिति २०२३ । १ । १ देखि परिच्छेद-५ लागू हुने गरी मिति २०२२ । १२ । २६ मा तोकेको । २. परिभाषा: विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस नियमहरूमा:- । (क) “ऐन” भन्नाले हुलाक ऐन, २०१९ सम्झनु पर्छ । (ख) “विभाग” भन्नाले नेपाल सरकारको हुलाक सेवा विभाग सम्झनु पर्छ । परिच्छेद-२ । हुलाक वस्तुहरू हुलाकद्वारा पठाउँदा पालन गर्नुपर्ने मुख्य शर्तहरू । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । ३. चिठ्ठीको आकार प्रकार र तौल : (१) चिठ्ठीको लम्बाई, चौडाई र मोटाई जम्मा गरेर ९०० मिलिलिटर भन्दा बढी हुनु हुँदैन र लम्बाई, चौडाई र मोटाईमध्ये एक आयाम (डायमेन्सन) ६०० मिलिलिटर भन्दा बढी हुनु हुँदैन । बेरेर गोल पारेमा लम्बाई र दुई गुना व्यास (डायमिटर) जोड्दा बढीमा १०४० मिलिलिटरसम्म हुन सक्नेछ । तर एक आयाम ९०० मिलिलिटरभन्दा बढी हुनु हुँदैन । (२) पातलो साइजको चिठ्ठीको हकमा लम्बाई र चौडाई १४०x९० मिलिमिटर भन्दा कम हुनु हुँदैन र बेरेर गोल पारेमा लम्बाई र दुई गुना व्यास जोड्दा १७० मिलिमिटरसम्म हुनै पर्छ । तर एक आयाम १०० मिलिमिटरभन्दा कम हुनु हुँदैन । (३) चिठ्ठीको अधिकतम तौल दुई किलोभन्दा बढी हुनु हुँदैन । चिठ्ठीको अगाडि पट्टि ठेगाना, हुलाक टिकट, हुलाक अड्डाले टाँस्नु पर्ने लेबलको निमित्त पर्याप्त ठाउँ हुनु पर्छ । ४. चिठ्ठी भित्र रहेको वस्तु सावधानी तथा होसियारी साथ लैजानु पर्ने भएमा बलियो : काठको वा कार्डबोर्डको बाकसमा राम्रोसँग बन्द गरी रातो अक्षरले “सावधानी” भन्ने लेखेर मात्र हुलाकमा दाखिला गर्नु पर्छ । ५. हुलाक पत्र : दोस्रो संशोधनद्वारा झिकिएकोमा पुनः तेस्रो संशोधनद्वारा पहिलो वाक्यको बाँकी शब्दहरू झिकिएको । निजी व्यवसायीहरूले हुलाक सेवाबाट प्रचलनमा ल्याएको हुलाकपत्र अनुरूप आफ्नो हुलाकपत्र प्रयोग गर्न देहायका कुराको पालन गर्नु पर्छ :- । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (क) हुलाकपत्र दरो बलियो कागजको हुनु पर्छ जसको लम्बाई र चौडाई बढीमा १४०x११५ मिलिमिटर र घटीमा १४०x९० मिलिमिटरसम्म हुनु पर्छ । (ख) हुलाक महसुलको निमित्त चाहिने टिकट ठेगाना लेख्नेपट्टिको माथि दाहिने भागमा टाँस्नु पर्छ, । (ग) हुलाकपत्र कुनै किसिमको खोलमा खाम्ने, दोब्याउने, काट्ने वा कुनै अदल बदल गर्न हुँदैन, । (घ) हुलाकपत्रको अगाडि शिरको दाहिने भागमा ठेगानावालाको ठेगाना टिकट वा फ्रेन्किङ्ग मेशिनको छाप राख्नुपर्छ र अगाडिको देब्रे भागमा र पछाडि तिर आवश्यक कुरा लेख्न सकिनेछ, ।
हुलाक नियमावली २०२० (Postal Regulation, 1963)

(ग) हुलाकपत्र कुनै किसिमको खोलमा खाम्ने, दोब्याउने, काट्ने वा कुनै अदल बदल गर्न हुँदैन, । (घ) हुलाकपत्रको अगाडि शिरको दाहिने भागमा ठेगानावालाको ठेगाना टिकट वा फ्रेन्किङ्ग मेशिनको छाप राख्नुपर्छ र अगाडिको देब्रे भागमा र पछाडि तिर आवश्यक कुरा लेख्न सकिनेछ, । (ङ) हुलाकपत्रमा हुलाक महसुलको निमित्त लाग्ने टिकट ठेगानावालाको र प्रेषकको नाम र ठेगानाको अतिरिक्त कुनै लेबुल हुलाकपत्रको आकृति नबिग्रनेगरी टाँस्न सकिनेछ तर ठेगानावालाको नाम र ठेगाना सम्बन्धी लेबुल हुलाकपत्रको अगाडिको भागको दायाँ पट्टि भन्दा बाहेक अन्य ठाउँमा टाँस्न हुँदैन, । (च) हुलाकपत्रमा व्यापारिक वस्तुको नमूना वा यस्तै किसिमको अन्य वस्तुहरू टाँस्न हुँदैन । तर तस्वीर, कुनै किसिमको टिकट र प्रेषकको नाम र ठेगाना लेखी टाँसिएको पातलो लेबुल हुलाकपत्रको आकृति नबिग्रने गरी हुलाकपत्रको पछाडि र बायाँ तिरको भागमा मात्र टाँस्न सकिनेछ, । (छ) लाग्नु पर्ने हुलाक महसुलको टिकट नटाँसिएको हुलाकपत्र जति सडाउन फिर्ता चिठ्ठी फाँटमा पठाइनेछ, । (ज) टिकट नटाँसिएको बाहेक उपर्युक्त नियमहरूको रीत नपुगेको हुलाकपत्रलाई चिठ्ठी मानिनेछ । ६. दोस्रो संशोधनद्वारा खारेज । ७. हवाईपत्र : । (क) हवाईपत्र राम्रोसँग दोब्याई टाँसी बन्द गरिने कागज हो, जुन दोब्याउँदा हुलाकपत्रको आकारको भन्दा बढी हुनु हुँदैन । हवाईपत्र दोब्याउँदा अगाडिको भागको देब्रे पट्टि “नेपाल” र “हवाईपत्र” भन्ने लेखिएको हुनु पर्छ र “हवाईपत्र” भन्ने अक्षर मुनी धर्सी तानी कच गरेको हुनु पर्छ, । (ख) दायाँपट्टि टिकट टाँसिएको हुनु पर्छ र त्यस मुनि ठेगानावालाको नाम र पूरा ठेगाना लेखिएको हुनु पर्छ र हवाई पत्रको पछाडि पट्टि प्रेषकको नाम र ठेगाना लेख्न सकिनेछ, । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (ग) हवाईपत्र भित्र कुनै चीज खाम्न हुँदैन । खामेमा सतह डाँकबाट जानेछ । टिकट बाहेक अन्य चीज टाँस्न पनि हुँदैन, । (घ) विभागले प्रचलनमा ल्याएको हवाईपत्र जस्तै तयार गरी निजी व्यवसायीहरूले हवाईपत्रको उपयोग गर्न सक्नेछन्, । (ङ) निजी व्यवसायीहरूले प्रचलनमा ल्याएको हवाईपत्रको रङ्ग “नीलो” हुनु पर्दछ, । (च) हवाईपत्रको लागि लाग्ने महसुल टिकटद्वारा अग्रिम भुक्तानी हुनु पर्नेछ, । तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (छ) उपर्युक्त बमोजिम नभएको हवाईपत्रलाई चिठ्ठीको मान्यता दिई आन्तरिक हुलाक वस्तु भएमा नपुग महसुल दोब्बर रकम डेलिभरी गर्दा असूल गरिनेछ । ८. विशेष डाँक (एक्सप्रेस डेलिभरी) : रजिष्ट्री नभएका हुलाक वस्तुलाई कुनै हुलाकबाट बढीमा २ दुई मिलको फासला सम्मको क्षेत्रमा विशेष डाँकद्वारा चलान गरिने व्यवस्था गरिनेछ । विशेष डाँकको निमित्त विशेष दस्तुर र प्रत्येक हुलाक वस्तुको निमित्त तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । नेपाल सरकारबाट तोके बमोजिम थप टिकट टाँसी चुक्ता गर्नु पर्नेछ । हुलाक वस्तुको अगाडिको भागको दाहिने कुनामा विशेष डाँक भन्ने लेखिएको हुनु पर्छ । विशेष डाँकद्वारा चलान गर्न सक्ने हुलाक वस्तुको किसिम र विशेष डाँक चलान र डेलिभरी गर्न सक्ने हुलाकको नाम र यस सम्बन्धी अन्य विषयहरू महानिर्देशकले तोकी नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित गरिए बमोजिम हुनेछ । ९. तेस्रो संशोधनद्वारा खारेज । १०. छापा कागजपत्रहरू : ।
हुलाक नियमावली २०२० (Postal Regulation, 1963)

विशेष डाँकद्वारा चलान गर्न सक्ने हुलाक वस्तुको किसिम र विशेष डाँक चलान र डेलिभरी गर्न सक्ने हुलाकको नाम र यस सम्बन्धी अन्य विषयहरू महानिर्देशकले तोकी नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित गरिए बमोजिम हुनेछ । ९. तेस्रो संशोधनद्वारा खारेज । १०. छापा कागजपत्रहरू : । (क) “छापा कागजपत्र” भन्नाले छापिएको, इन्ग्रेभ गरिएको, लिथो गरिएको, मिमियोग्राफ गरिएको वा फोटो खिचिएको सबै प्रकारका समाचार पत्रपत्रिका, किताब पर्चा, सङ्गीतको सीट, भेट्ने कार्ड, ठेगाना कार्ड, छपाईको प्रुफ, इन्ग्रेभिङ्ग फोटो र फोटो भएका अलबम र सूचनाहरूलाई र छपाई, इन्ग्रेभिङ्ग लिथो, मिमियोग्राफी, फोटोग्राफी र तुरुन्तै चिन्न सकिने अरू कुनै यान्त्रिक प्रक्रियाद्वारा सामान्यतया कागजपत्र वा कार्डबोर्ड वा यस्ता अरू कुनै वस्तुमा बनाइएको लिखत वा उतारिएको प्रतिलिपिहरू सम्झनु पर्छ । तर ट्रेसिङ्गद्वारा वा चल वा अचल टाइप भएको छापद्वारा वा टाइपराइटरद्वारा उतारिएको प्रतिलिपिलाई छापा कागजपत्र मानिने छैन, । (ख) कुनै हस्तलिखित वा टाइप गरिएको मूल प्रतिलिपिको धेरै गराउने यान्त्रिक प्रक्रियाबाट निकालिएका प्रतिहरू छापा कागजपत्रको रूपमा हुलाकबाट चलान हुन सक्छन् । तर यस्तो प्रति २० प्रति भन्दा बढी भए मात्र यस श्रेणीमा मान्यता हुन सक्नेछ । (ग) व्यक्तिगत लेखापढी भएको चिठ्ठी, हुलाकपत्र, फिल्म, ग्रामोफोन, डिस्क र स्वचालित संगीत यन्त्रको निमित्त प्वाल पारिएको कागज टिकट सटहीको मूल्य भएको कुनै छापिएको कागज, खाली कागज, खाम र अरू सबै स्टेशनरी वस्तुहरू छापा कागजपत्रको दरमा चल्न सक्ने छैनन्, । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (घ) छापा कागजपत्रको प्याकेटको लम्बाई, चौडाई र मोटाई तथा अधिकतम तौल चिठ्ठी सरह नै हुनेछ । तर एउटै किताब भए पाँच किलोसम्म चलाउन सकिनेछ । (ङ) छापा कागजपत्रहरू हुलाक दाखिला गर्दा जाँच सजिलो हुने गरी बन्द गरेको हुनु पर्छ । पूरा बन्द नभएको खाममा वा खुला बट्टामा राखिएको, धागोले बाँधिएको वा गोल गरी बेरिएकोमा दुवै छेउ खुला गरिएको वा अरू त्यस्तै किसिमबाट प्याक गरिएको हुनु पर्छ, । (च) चित्रमय कार्डमा र छापिएको भेट्ने कार्ड, दुर्गा पूजा, दीपावली, नववर्षारम्भ सम्बन्धी कार्डहरू र शुभेच्छा, बधाई, धन्यवाद, समवेदना जनाउने शिष्टाचार सम्बन्धी कार्डहरूमा पठाउने तथा पाउने नाम र ठेगानामा लेखिने भन्दा बाहेक ५ शब्द भन्दा बढता लेख्न हुने छैन, । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (छ) एउटै व्यक्तिले एउटै व्यक्तिको ठेगानामा डेलिभरी हुने गरी छापा कागजपत्र विशेष थैलामा बन्द गरी पठाउँदा प्रापक र प्रेषक दुबैको नाम र ठेगाना लेख्नु पर्नेछ । यसरी पठाउने थैलाको तौल पच्चीस किलोग्राम भन्दा बढी हुनु हुँदैन । थैलाको तौल र त्यसमा लाग्ने महसुल दरको कूल अङ्क थैलाको लेबुलमा लेख्नु पर्नेछ । त्यसरी पठाएका विशेष थैला डेलिभरी हुन नसकी फिर्ता आएमा शुरूकै हुलाकबाट पठाउँदा लाग्ने सरहको महसुल प्रेषकबाट पुनः बुझी लिएर मात्र फिर्ता गरिनेछ । (२) छापा कागजपत्रहरू उपर्युक्त नियम (१) मा निर्धारित आकार भन्दा ठूलो भएमा वा अनियमित तरिकाले बन्द गरिएको भएमा प्रेषकलाई नै फिर्ता गरिनेछ । यस्ता छापा कागजपत्रमा कम महसुलको टिकट टाँसिएको भएमा, पुलिन्दा वा छापा कागजपत्रको महसुलमा जुन घटी हुन्छ सोही बमोजिम बाँकी दस्तुर डेलिभरी गर्दा असुल गरिनेछ ।
हुलाक नियमावली २०२० (Postal Regulation, 1963)

(२) छापा कागजपत्रहरू उपर्युक्त नियम (१) मा निर्धारित आकार भन्दा ठूलो भएमा वा अनियमित तरिकाले बन्द गरिएको भएमा प्रेषकलाई नै फिर्ता गरिनेछ । यस्ता छापा कागजपत्रमा कम महसुलको टिकट टाँसिएको भएमा, पुलिन्दा वा छापा कागजपत्रको महसुलमा जुन घटी हुन्छ सोही बमोजिम बाँकी दस्तुर डेलिभरी गर्दा असुल गरिनेछ । पठाउनेले जो चाहिने कुराहरू पूरा गरी त्यस्तो वस्तु फेरि हुलाक दाखिला गर्न चाहेमा नयाँ वस्तुमा लाग्ने महसुल तिर्नु पर्छ । ११. नमुना प्याकेट (स्याम्पुल प्याकेट) : । (क) नमुना प्याकेटमा विश्वसनीय व्यापारिक नमुनाहरू हुनु पर्छ र त्यस्ता नमुनाको बिक्री मूल्य हुनु हुँदैन । पठाउनेको र पाउनेको नाम, ठेगाना, दर्जा, पेशा र चलानीको मिति पठाउनेको सहीछाप टेलिफोन नम्बर, टेलिग्राफिक ठेगाना, सम्बन्धित वस्तुको ट्रेडमार्क थान, संख्या, मूल्य नाप तौल उपलब्ध परिमाण र मूल्य बारेको मूल कुराहरू तथा चीजको प्रकृति र सो जनाउने अरू आवश्यक कुराहरू प्याकेटको भित्रपट्टि वा बाहिरपट्टि देखाउने बाहेक अन्य कुराहरू लेखिएको हुनु हुँदैन, । (ख) नमुनाहरू कुनै थैली, बट्टा, बाकस वा खाममा राख्न सकिनेछ तर तुरुन्त खोली वा उघारी भित्रको चीज जाँचन सकिने गरी राखिएको हुनु पर्छ । एउटा मात्र सिङ्गो काठ वा धातुको टुक्रालाई प्याक बन्दी गर्न अनिवार्य छैन । तर त्यस्तो हुलाक वस्तुमा ठेगाना र टिकटको निमित्त एउटा टेबुल टाँसिएको हुनु पर्छ, । (ग) चर्कने वा फुट्न सक्ने नमुनाका वस्तुहरूलाई पनि बाटामा हुलाकको कर्मचारीलाई वा डाँकलाई नोक्सान नहुने गरी सुरक्षित ढङ्गबाट धातुको, काठको वा बलियो कार्डबोर्डको पट्टा वा बाकसमा सुरक्षित ढङ्गसँग प्याक गरी नमुना प्याकेटमा पठाउन सकिनेछ, । (घ) तरल पदार्थ, तेलहरू र सजिलैसँग बाल्ने चीजहरू राम्रोसँग बन्द गरिएको बट्टामा राख्नुपर्छ र यस्तो बट्टालाई धातुको वा बलियो काठको अथवा बलियो कार्डबोर्डको बाकसमा राखी कपास, काठको धूलो वा तरल पदार्थ सोस्न सक्ने वस्तु बाकसको वरिपरी प्रशस्त मात्रामा राख्नु पर्छ, । (ङ) सजिलैसँग पग्ल्ने नरम र चिल्ला पदार्थहरू जस्तै मलहम, नरम साबुन, रेसिङ्ग र रेशमी कीरा इत्यादिलाई एउटा भित्री बाकस वा थैलामा हालेर मात्र बाहिरी काठ, धातु वा बलियो मोटो छालाको बाकसमा राखिनु पर्छ, । (च) रङ्गको धूलो बलियो टिनको बट्टामा काठको बाकस भित्र काठको धूलो सहित दोहोरा कभरभित्र राखिनु पर्छ । यस्तो धूलो टिनको बट्टा र धातु, काठ वा कार्डबोर्डको बाकसको बीचमा राखिनु पर्छ । यसरी बनाएको बाकस कपडाको थैलीमा राखी बन्द गर्नु पर्छ, । (छ) सजीव माहुरी सबै खतराहरूका बचाउ हुनेगरी बनाइएको बाकसमा राखिनु पर्छ तर सो वस्तु जाँच्न सकिने गरी राख्नु पर्नेछ, । (ज) सामान्य तरिकाबाट प्याक गरेमा नष्ट हुने चीजहरूलाई बलियो र सुरक्षित तवरले बन्द गरिएमा मात्र स्वीकृत गरिनेछ । औद्योगिक तथा वनस्पति वस्तुको नमुनाहरू पनि शुरू देशको जाँच गर्ने अधिकारीद्वारा सिलबन्दी गरिएको वा कारखानाद्वारा बन्द गरिएका कभर बन्द गरिएमा मात्र स्वीकृत गरिनेछ । यस्तो खण्डमा पठाउने वा पाउने प्याकेटको केही अंश खोलेर वा अरू कुनै सन्तुष्ट तरिकाले भित्रको चीज जाँच गर्ने काममा मदत गर्नु पर्नेछ, । (झ) तेस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित ।
हुलाक नियमावली २०२० (Postal Regulation, 1963)

यस्तो खण्डमा पठाउने वा पाउने प्याकेटको केही अंश खोलेर वा अरू कुनै सन्तुष्ट तरिकाले भित्रको चीज जाँच गर्ने काममा मदत गर्नु पर्नेछ, । (झ) तेस्रो संशोधनद्वारा झिकिएको । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (ञ) नमुना प्याकेटको लम्बाई, चौडाई र मोटाई चिठ्ठी सरह नै हुनेछ र त्यसको तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । अधिकतम तौल एक किलोसम्म हुन सक्नेछ । (ट) नमुना प्याकेटमा लाग्ने हुलाक महसुल टिकट टाँसी अग्रिम भुक्तानी गर्नुपर्नेछ । लाग्ने महसुल नतिरिएको व्यक्तिगत किसिमका लेखापढी भएको कुनै चिठ्ठी टिप्पणी वा लिखित खामिएको यो नियम अनुसार प्याक नभएको वा हुलाक टिकट वा अरू रूपैयाँमा सटही हुने कागज खामिएको वा नाप तौलको हद नाघेको वा कुनै बिक्री गरिने योग्य वस्तु भएमा पठाउनेकहाँ नै फिर्ता गरिनेछ । पठाउनेले जो चाहिने कुराहरू पूरा गरी फेरि हुलाक दाखिला गरेमा नयाँ वस्तुमा लाग्ने महसुल तिर्नु पर्नेछ । १२. तेस्रो संशोधनद्वारा खारेज । १३. अन्धा साहित्य प्याकेट : । (क) “ब्रेल” मा वा अन्धाहरूको प्रयोगको निमित्त खास किसिमबाट मुद्रित कुनै कागज, समाचार पत्रपत्रिका, पुस्तक र साउण्ड रेकर्ड, लेख वा अक्षर पठाउने प्लेट अन्धा साहित्यमा लिइन्छन्, । (ख) उक्त वस्तुहरू नेपाल सरकारद्वारा मान्यता प्राप्त कुनै शिक्षण संस्थाको नाममा पठाइएको वा सो द्वारा पठाइएको हुनु पर्नेछ । यस्तो वस्तुको प्याकेटमा यसै नियमका खण्ड (क) मा उल्लिखित खास गरी अन्धाहरूको उपयोगको लागि नै मुद्रित भएका चीजहरू हुनु पर्छ र लिखितमा वा छपाईमा सो वस्तु सम्बन्धी नाम, सूची र यसको प्रयोग सम्बन्धी निर्देश बाहेक अरू खबरको आदान प्रदान रहेको हुनु हुँदैन । (ग) सो वस्तुको बाहिर वा कभरको बाहिरपट्टि “अन्धा साहित्य” भन्ने लेखिएको र पठाउनेको नाम र ठेगाना हुनु अनिवार्य छ । (घ) कभर भएका दुबै छेउ खुला भएको र नभए पनि सजिलैसँग जाँच्न हुने गरी हुलाक दाखिल गरेको हुनु पर्छ । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (ङ) अन्धा साहित्यको प्याकेटको लम्बाई, चौडाई र मोटाई चिठ्ठी सरह नै हुनेछ र त्यसको अधिकतम तौल सात किलोसम्म मात्र हुन सक्नेछ । दोस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (च) अन्धा साहित्यको प्याकेट उपरोक्त खण्डहरू अनुसार नभएमा चलान गरिने छैन र प्रेषक कहाँ फिर्ता पठाइनेछ । १४. दर्ता भएका समाचार पत्रपत्रिका : (१) ऐनको दफा १४ मा समाचार पत्रपत्रिकाको परिभाषा गरिए बमोजिमको वस्तु निम्न व्यहोरा पूरा गरी ल्याइएमा सहुलियत दरमा हुलाकद्वारा चलान गर्न सकिनेछ :- । तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । (क) एउटा जिल्ला हुलाक प्रयोग गर्नको लागि दश रूपैयाँ तिरी गोश्वारा हुलाक वा सम्बन्धित जिल्ला हुलाक कार्यालयमा र एक भन्दा बढी जिल्ला हुलाक प्रयोग गर्नको लागि प्रत्येक थप जिल्ला हुलाकको लागि दुई रूपैयाँ तिरी हुलाक सेवा विभाग वा सम्बन्धित क्षेत्रीय हुलाक निर्देशनालयमा हुलाक सेवा विभागद्वारा निर्धारित गरिएको फाराम भरी समाचार पत्रपत्रिका दर्ता गर्नु पर्नेछ । यसरी दर्ता गराई दिएको नम्बर समाचार पत्रपत्रिकाको पहिलो पेज वा अन्तिम पेजमा देखिने ठाउँमा अङ्कित भएको हुनु पर्छ । तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित ।