chhatramani/nepal_legal_regulations_corpus_np huggingface dataset:
शिक्षक सेवा आयोग नियमावली २०५७ (Teacher Service Commission Regulation, 2000)

(५) कक्षा ११ र १२ को माध्यमिक शिक्षा उत्तीर्ण परीक्षा (६) अपाङ्गता भएका विद्यार्थीको परीक्षा । (७) अन्य : । (ङ) सम्बन्धित विषयको परीक्षामा विद्यार्थीहरुले प्राप्त गरेको औसत अङ्क : । (च) अध्यापन गरेको विषयको कक्षागत औसत उत्तीर्ण प्रतिशत X ३ । सम्बन्धित विषयको भौगोलिक एकाइको औसत उत्तीर्ण प्रतिशत । शिक्षकले प्राप्त गरेको अङ्क : । आफूले अध्यापन गरेको विद्यार्थीले प्राप्त गरेको परीक्षाफल अनुसार गणना भएको छ भनी दस्तखत गर्ने । सम्बन्धित शिक्षकको दस्तखत : । मिति: । खण्ड-ख । २ शिक्षण कार्यसँग सम्बन्धित अनुसन्धानको विवरण । अङ्क: १ । (क) अनुसन्धान गरिएको विषयको संक्षिप्त ब्यहोरा : । (ख) अनुसन्धानबाट प्राप्त निष्कर्षको संक्षिप्त ब्यहोरा : । (ग) संलग्न गरिएको प्रतिवेदनको पृष्ठ सङ्ख्या : । शिक्षकले प्राप्त गरेको अङ्क : । खण्ड-ग । ३ विशेष जिम्मेवारीको विवरण । अङ्क: १ । (क) प्रधानाध्यापक : देखि सम्म । (ख) सहायक प्रधानाध्यापक : देखि सम्म । (ग) विशेष शिक्षा शिक्षक : देखि सम्म । (घ) वर्ग शिक्षक: देखि सम्म । (ङ) बहुवर्ग शिक्षक : देखि सम्म । (च) विद्यार्थी परामर्श तथा सल्लाह सेवा संयोजक : देखि सम्म । (छ) सङ्गीत, गायन र नृत्य संयोजक : देखि सम्म । (ज) खेलकुद संयोजक : देखि सम्म । (झ) अतिरिक्त क्रियाकलाप संयोजक : देखि सम्म । (ज) परीक्षा र विद्यार्थी मूल्याङ्कन संयोजक : देखि सम्म । (ट) विद्यालय समुदाय सम्बन्ध संयोजक : देखि सम्म । (ठ) अन्य: देखि सम्म । शिक्षकले प्राप्त गरेको अङ्क : । माथि खण्ड (क), (ख) र (ग) मा उल्लिखित विवरणका सम्बन्धमा सिफारिस गर्ने तथा प्रमाणित गर्नेको सहिछाप:- । सिफारिस गर्ने । दस्तखत : । नाम थर : । पद : । सङ्केत नं : । मिति : । प्रमाणित गर्ने । दस्तखत : । नाम थर : । पद : । सङ्केत नं : । मिति : । खण्ड घ । कार्य सम्पादनका आधारमा सुपरीवेक्षक र पुनरावलोकन समितिको मूल्याङ्कन । मूल्याङ्कनका आधारहरु सुपरीवेक्षक (६ अङ्क) पुनरावलोकन समिति (४ अङ्क) । अतिउत्तम (०.७५) उत्तम (०.६०) सामान्य (०.४५) न्यून (०.३०) अतिउत्तम (०.५०) उत्तम (०.४०) सामान्य (०.३०) न्यून (०.२०) । १ विषयवस्तुको ज्ञान । २ शिक्षण पेशाप्रतिको निष्ठा, लगनशीलता र आचार संहिताको पालना । ३ विद्यालयको । शैक्षिक गुणस्तर प्रति देखाउने तदारुकता, उत्तरदायित्व बहन र जिम्मेवारी बोध । ४ अध्यापन विधि र सीपको प्रयोग । ५ विद्यालय समय, कक्षा कोठा समयको पालना, सदुपयोग तथा कक्षा व्यवस्थापन र सञ्चालन । ६ अतिरिक्त क्रियाकलाप प्रति सक्रियता एवम् संलग्नता । ७ शैक्षिक सामग्री सङ्कलन, निर्माण र प्रयोग । ८ विद्यार्थीको प्रगतिको अध्यावधिक अभिलेख राख्ने र अभिभावकहरुलाई । जानकारी गराउने । प्रत्येक महलको जम्मा । जम्मा अङ्क : अक्षरमा : जम्मा अङ्क : अक्षरमा : । सुपरीवेक्षक र पुनरावलोकन समितिले दिएको कुल अङ्क : अक्षरमा : । सुपरीवेक्षकको पुनरावलोकन समिति । नाम : १ नाम : पद : दस्तखत : । पद : सङ्केत नं : मिति : । सङ्केत नं : २ नाम : पद : दस्तखत : । दस्तखत : सङ्केत नं : मिति : । मिति : ३ नाम : पद : दस्तखत : । सङ्केत नं : मिति : । प्रमाणपत्र नं. । अनुसूची - २ । नियम ६क. ६ख. र ६ग. सँग सम्बन्धित । स्थायी /अस्थायी / अध्यापन अनुमतिपत्र । शिक्षक सेवा आयोगको मिति को निर्णयानुसार श्री को छोरा/ छोरी जिल्ला म.न.पा. /उप म.न.पा. /न.पा. /गाउँपालिका वडा नं. टोल /गाउँमा बस्ने श्री / सुश्री / श्रीमती लाई तहको विद्यालयमा अध्यापन गर्न यो स्थायी /अस्थायी /अध्यापन अनुमतिपत्र दिइएको छ । अध्यापन अनुमतिपत्र दिने - । सही: ।
शिक्षा नियमावली २०५९ (Education Regulation, 2002)

शिक्षा नियमावली, २०५९ । नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित मिति । २०५९ । २ । १६ । संशोधन । १. शिक्षा (पहिलो संशोधन) नियमावली, २०६० २०६० । ३ । २४ । २. शिक्षा (दोस्रो संशोधन) नियमावली, २०६० २०६० । १२ । १६ । ३. शिक्षा (तेस्रो संशोधन) नियमावली, २०६२ २०६२ । २ । २५ । ४. शिक्षा (चौथो संशोधन) नियमावली, २०६६ २०६६ । ५ । १७ । ५. शिक्षा (पाँचौं संशोधन) नियमावली, २०६७ २०६७ । ५ । २१ । ६. शिक्षा (छैटौं संशोधन) नियमावली, २०६७ २०६७ । १० । ९ । ७. शिक्षा (सातौं संशोधन) नियमावली, २०६९ २०६९ । ९ । २३ । ८. शिक्षा (आठौं संशोधन) नियमावली, २०७१ २०७१ । १ । २९ । ९. शिक्षा (नवौं संशोधन) नियमावली, २०७७ २०७७ । ११ । ०३ । शिक्षा ऐन, २०२८ को दफा १९ ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी नेपाल सरकारले देहायका नियमहरू बनाएको छ । परिच्छेद-१ । प्रारम्भिक । १. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: (१) यी नियमहरूको नाम “शिक्षा नियमावली, २०५९” रहेको छ । (२) यो नियमावली तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछ । २. परिभाषा: विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस नियमावलीमा,- । (क) “ऐन” भन्नाले शिक्षा ऐन, २०२८ सम्झनु पर्छ । नवौं संशोधनद्वारा संशोधित । (ख) “मन्त्रालय” भन्नाले नेपाल सरकार, शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय सम्झनु पर्छ । नवौं संशोधनद्वारा संशोधित । (ग) “केन्द्र” भन्नाले शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्र सम्झनु पर्छ । नवौं संशोधनद्वारा संशोधित । (घ) “महानिर्देशक” भन्नाले केन्द्रको महानिर्देशक सम्झनु पर्छ । नवौं संशोधनद्वारा संशोधित । (ङ) “निर्देशनालय” भन्नाले शिक्षा विकास निर्देशनालय सम्झनु पर्छ । (च) “निर्देशक” भन्नाले निर्देशनालयको निर्देशक सम्झनु पर्छ । (छ) “निरीक्षक” भन्नाले विद्यालयको निरीक्षण गर्न तोकिएको कर्मचारी सम्झनु पर्छ । तेस्रो संशोधनद्वारा थप । (छ१) “समुदायद्वारा सञ्चालित विद्यालय” भन्नाले नियम २२क. बमोजिम छैटौं संशोधनद्वारा संशोधित । स्थानीय निकाय वा व्यवस्थापन समितिले व्यवस्थापन जिम्मा लिएको सामुदायिक विद्यालय सम्झनु पर्छ । तेस्रो संशोधनद्वारा थप । (छ२) “सामुदायिक शिक्षक” भन्नाले समुदायद्वारा सञ्चालित विद्यालयमा नेपाल सरकारबाट स्वीकृत दरबन्दी अन्तर्गत व्यवस्थापन समितिले नियुक्त गरेको स्थायी शिक्षक सम्झनु पर्छ । तेस्रो संशोधनद्वारा थप । (छ३) “शिक्षक छनौट समिति” भन्नाले छैटौं संशोधनद्वारा संशोधित । नियम ९६क. बमोजिमको शिक्षक छनौट समिति सम्झनु पर्छ । (ज) “व्यवस्थापन समिति” भन्नाले विद्यालय व्यवस्थापन समिति सम्झनु पर्छ । (झ) “परीक्षा” भन्नाले छैटौं संशोधनद्वारा झिकिएको । निम्न माध्यमिक शिक्षा उत्तीर्ण परीक्षा वा माध्यमिक शिक्षा उत्तीर्ण परीक्षा सम्झनु पर्छ । (ञ) “परीक्षा समिति” भन्नाले निम्न माध्यमिक शिक्षा उत्तीर्ण परीक्षा समिति वा माध्यमिक शिक्षा उत्तीर्ण परीक्षा समिति सम्झनु पर्छ । (ट) “शैक्षिक सत्र” भन्नाले विद्यालयमा अध्ययन अध्यापन गराइने वार्षिक अवधि सम्झनु पर्छ । (ठ) “अनौपचारिक शिक्षा” भन्नाले नियम ४८ बमोजिम दिइने शिक्षा सम्झनु पर्छ । (ड) “दूर शिक्षा” भन्नाले पत्राचार, श्रव्य, दृश्य, श्रव्य-दृश्य वा अन्य सञ्चार माध्यमबाट कुनै विषयमा दिइने शिक्षा सम्झनु पर्छ । (ढ) “शिशु विकास केन्द्र” भन्नाले चार वर्ष पूरा नभएका बालबालिकालाई शारीरिक, मानसिक वा बौद्धिक शिक्षा दिनको लागि नियम ६७ बमोजिम खोलिएको शिशु विकास केन्द्र सम्झनु पर्छ ।
शिक्षा नियमावली २०५९ (Education Regulation, 2002)

(ड) “दूर शिक्षा” भन्नाले पत्राचार, श्रव्य, दृश्य, श्रव्य-दृश्य वा अन्य सञ्चार माध्यमबाट कुनै विषयमा दिइने शिक्षा सम्झनु पर्छ । (ढ) “शिशु विकास केन्द्र” भन्नाले चार वर्ष पूरा नभएका बालबालिकालाई शारीरिक, मानसिक वा बौद्धिक शिक्षा दिनको लागि नियम ६७ बमोजिम खोलिएको शिशु विकास केन्द्र सम्झनु पर्छ । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (ण) “शैक्षिक जनशक्ति विकास परिषद्” भन्नाले नियम ७२ बमोजिमको शैक्षिक जनशक्ति विकास परिषद् सम्झनु पर्छ । (त) “प्रधानाध्यापक” भन्नाले नियम ९३ बमोजिम नियुक्त शिक्षक सम्झनु पर्छ । (थ) “परिवार” भन्नाले शिक्षकसँग एकासगोलमा बस्ने तथा निज आफैंले पालनपोषण गर्नुपर्ने पति, पत्नी, छोरा, धर्मपुत्र, अविवाहित छोरी वा धर्मपुत्री, बाबु, आमा वा सौतेनी आमा सम्झनु पर्छ र सो शब्दले पुरुष शिक्षकको हकमा निजको बाजे, बज्यै तथा महिला शिक्षकको हकमा निजको सासू, ससुरा समेतलाई जनाउँछ । (द) “राष्ट्रिय किताबखाना (शिक्षक)” भन्नाले नियम १२६ बमोजिमको विद्यालय शिक्षक किताब खाना सम्झनु पर्छ । (ध) “शुल्क” भन्नाले विद्यालयले नियम १४६ बमोजिम विद्यार्थीसँग लिन पाउने शुल्क सम्झनु पर्छ । (न) “सञ्चालक समिति” भन्नाले ऐनको दफा १२ग. बमोजिम गठन भएको ग्रामीण शिक्षा विकास कोष सञ्चालक समिति सम्झनु पर्छ । परिच्छेद- २ । विद्यालय खोल्ने अनुमति वा स्वीकृति सम्बन्धी व्यवस्था । ३. विद्यालय खोल्ने अनुमतिको लागि निवेदन दिनु पर्ने: (१) प्राथमिक विद्यालय, निम्न माध्यमिक विद्यालय वा माध्यमिक विद्यालय खोल्न चाहनेले अनुमतिको लागि शैक्षिक सत्र शुरु हुनुभन्दा कम्तीमा तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । तीन महिना अगावै गाउँ शिक्षा समिति वा नगरपालिकाको सिफारिस सहित अनुसूची-१ बमोजिमको ढाँचामा शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुख समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) पूर्व प्राथमिक विद्यालय खोल्न चाहनेले अनुमतिको लागि शैक्षिक सत्र शुरु हुनु भन्दा कम्तीमा दुई महिना अगावै अनुसूची-२ बमोजिमको ढाँचामा सम्बन्धित गाउँ विकास समिति वा नगरपालिका समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । ४. विद्यालय खोल्नको लागि पूरा गर्नु पर्ने पूर्वाधार: विद्यालय खोल्नको लागि अनुसूची-३ बमोजिमको पूर्वाधार पूरा गरेको हुनु पर्नेछ । ५. विद्यालय खोल्न अनुमति दिने: (१) विद्यालय खोल्ने सम्बन्धमा नियम ३ को उपनियम (१) बमोजिम निवेदन परेमा शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुखले निवेदनसाथ प्राप्त कागजात जाँचबुझ गर्नेछ र जाँचबुझ गर्दा त्यसरी खोलिने विद्यालयको लागि नियम ४ बमोजिमको पूर्वाधार पूरा भएको देखिएमा चौथो संशोधनद्वारा संशोधित । प्राथमिक विद्यालय र निम्न माध्यमिक विद्यालय खोल्न शैक्षिक सत्र शुरु हुनुभन्दा तीस दिन अगावै अनुसूची-४ बमोजिमको ढाँचामा आफैंले अनुमति दिनेछ र माध्यमिक विद्यालयको हकमा पहिलो संशोधनद्वारा थप । शैक्षिक सत्र शुरु हुनु भन्दा कम्तीमा दुई महिना अगावै जिल्ला शिक्षा समितिको राय सहित प्राप्त निवेदन निर्देशक समक्ष पठाउनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम अनुमति दिनु अघि वा निर्देशक समक्ष निवेदन पठाउनु अघि शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुखले प्रस्तावित विद्यालयको लागि नियम ४ बमोजिमको पूर्वाधार पूरा भए नभएको सम्बन्धमा आवश्यक जाँचबुझ गर्नु गराउनु पर्नेछ । (३) चौथो संशोधनद्वारा झिकिएको ।
शिक्षा नियमावली २०५९ (Education Regulation, 2002)

(२) उपनियम (१) बमोजिम अनुमति दिनु अघि वा निर्देशक समक्ष निवेदन पठाउनु अघि शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुखले प्रस्तावित विद्यालयको लागि नियम ४ बमोजिमको पूर्वाधार पूरा भए नभएको सम्बन्धमा आवश्यक जाँचबुझ गर्नु गराउनु पर्नेछ । (३) चौथो संशोधनद्वारा झिकिएको । माध्यमिक विद्यालय खोल्ने अनुमतिको सम्बन्धमा उपनियम (१) बमोजिम निवेदन प्राप्त भएमा निर्देशकले निवेदन सहितको कागजात जाँचबुझ गर्नेछ र जाँचबुझ गर्दा प्रस्तावित विद्यालयको लागि नियम ४ बमोजिमको पूर्वाधार पूरा भएको देखिएमा निवेदकलाई शैक्षिक सत्र शुरु हुनुभन्दा तीस दिन अगावै विद्यालय खोल्न अनुसूची-४ बमोजिमको ढाँचामा अनुमति दिनेछ । (४) नियम ३ को उपनियम (२) बमोजिम पूर्व प्राथमिक विद्यालय खोल्न निवेदन परेमा सम्बन्धित गाउँ विकास समिति वा नगरपालिकाले निवेदन साथ प्राप्त कागजात र प्रस्तावित विद्यालय भवनको आवश्यक जाँचबुझ गर्नेछ र जाँचबुझ गर्दा त्यसरी खोलिने । विद्यालयको लागि नियम ४ बमोजिमको पूर्वाधार पूरा भएको देखिएमा शैक्षिक सत्र सुरु हुनुभन्दा तीस दिन अगावै विद्यालय खोल्न अनुसूची-५ बमोजिमको ढाँचामा अनुमति दिइनेछ । छैटौं संशोधनद्वारा थप । (५) उपनियम (१) वा (३) बमोजिम शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुख वा निर्देशकले विद्यालय खोल्ने अनुमति दिँदा मन्त्रालयले स्वीकृत गरेको विद्यालय नक्साङ्कन र विद्यालय खोल्ने अनुमति सम्बन्धमा निर्धारण गरेको सङ्ख्याको अधीनमा रही दिनु पर्नेछ । ६. विद्यालयले पालन गर्नु पर्ने शर्तहरु : ऐन र यस नियमावलीमा अन्यथा लेखिए देखि बाहेक विद्यालयले पालन गर्नु पर्ने शर्तहरु देहाय बमोजिम हुनेछ :- । (क) नेपाल सरकारबाट स्वीकृत पाठ्यक्रम र पाठ्यपुस्तक लागू गर्नु पर्ने, । (ख) पाठ्यक्रम विकास केन्द्रको स्वीकृति बिना थप पाठ्यपुस्तक तथा पाठ्यसामग्री प्रयोग गर्न नहुने, । (ग) राष्ट्रियताप्रति आँच आउने पाठ्य सामग्री भएको पाठ्यपुस्तक विद्यालयमा अध्यापन गर्न, गराउन नहुने, । (घ) नेपाल सरकारले तोकेको न्यूनतम तलब रकममा नघटाई शिक्षकलाई तलब दिनु पर्ने, । (ङ) अभिभावकको वार्षिक भेला गराई विद्यालयको आय व्यय, शैक्षिक उपलब्धि र आगामी शैक्षिक सत्रको कार्यक्रमको नियमित जानकारी गराउनु पर्ने, । (च) नियम १७० बमोजिम आय व्ययको लेखा राख्नु पर्ने, । (छ) विद्यालयले गरेको लगानीको प्रमाणको अभिलेख राख्नु पर्ने, । (ज) चौथो संशोधनद्वारा संशोधित । नेपालको राष्ट्रिय एकता, सार्वभौमिकता तथा धार्मिक सहिष्णुतामा खलल पार्ने कुनै पनि क्रियाकलाप विद्यालयमा हुन नदिने, । (झ) विद्यालयमा तोकिएको शिक्षक सङ्ख्यामा नघट्ने गरी प्रचलित कानून बमोजिम योग्यता पुगेको शिक्षकको व्यवस्था गर्नु पर्ने, । (ञ) विद्यालयमा अतिरिक्त कार्यकलाप तथा अन्य कार्यक्रम सञ्चालन गर्नु पर्ने, । (ट) विद्यालय तथा छात्रावासमा स्वस्थकर र नैतिक चरित्र निर्माणको वातावरण कायम गर्न आवश्यक व्यवस्था मिलाउने, । (ठ) आवासीय विद्यालयमा जिल्ला शिक्षा समितिले तोकिदिए बमोजिम विद्यार्थीको लागि खाना तथा पौष्टिक आहारको गुणस्तर कायम गर्नु पर्ने, । (ड) आवासीय विद्यालयले सुरुमा कम्तीमा दश प्रतिशत विद्यार्थीलाई आवासीय सुविधा पुऱ्याउनु पर्ने, । (ढ) शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइले दिएको निर्देशन अनुरुप काम गर्नु पर्ने, । (ण) नियम ४ बमोजिमका पूर्वाधारहरु यथावत् राख्नु पर्ने, ।
शिक्षा नियमावली २०५९ (Education Regulation, 2002)

(ड) आवासीय विद्यालयले सुरुमा कम्तीमा दश प्रतिशत विद्यार्थीलाई आवासीय सुविधा पुऱ्याउनु पर्ने, । (ढ) शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइले दिएको निर्देशन अनुरुप काम गर्नु पर्ने, । (ण) नियम ४ बमोजिमका पूर्वाधारहरु यथावत् राख्नु पर्ने, । (त) मन्त्रालय वा सो अन्तर्गतका निकायले तोकेको ढाँचामा विद्यालयको शैक्षिक तथ्याङ्क तयार गरी शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइमा पठाउने । ७. विद्यालय खोल्न स्वीकृति प्रदान गर्ने : (१) नियम ५ को उपनियम (१) वा (३) बमोजिम अनुमति प्राप्त प्राथमिक, निम्न माध्यमिक तथा माध्यमिक विद्यालयले स्वीकृतिको लागि अनुसूची-६ बमोजिमको ढाँचामा शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुख समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम निवेदन प्राप्त भएमा शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुखले निरीक्षक वा अन्य अधिकृतद्वारा विद्यालयको जाँचबुझ गराउनु पर्नेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम जाँचबुझ सम्बन्धी प्रतिवेदन प्राप्त भएपछि शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुखले निवेदन साथ प्राप्त कागजात जाँचबुझ गर्नेछ र जाँचबुझ गर्दा त्यस्तो विद्यालयले नियम ६ बमोजिमको शर्त पूरा गरेको देखिएमा जिल्ला शिक्षा समितिको स्वीकृति लिई चौथो संशोधनद्वारा संशोधित । प्राथमिक विद्यालय र निम्न माध्यमिक विद्यालयको हकमा अनुसूची-७ बमोजिमको ढाँचामा आफैले स्वीकृति दिनेछ र माध्यमिक विद्यालयको हकमा जिल्ला शिक्षा समितिको राय सहित प्राप्त निवेदन निर्देशक समक्ष पठाउनु पर्नेछ । (४) उपनियम (३) बमोजिम प्राप्त निवेदन सहितको कागजात जाँचबुझ गर्दा अनुमति प्राप्त विद्यालयले नियम ६ बमोजिमको शर्त पूरा गरेको देखिएमा निर्देशकले त्यस्तो विद्यालयलाई अनुसूची-७ बमोजिमको ढाँचामा स्वीकृति प्रदान गर्नेछ । (५) नियम ५ को उपनियम (४) बमोजिम अनुमति प्राप्त पूर्व प्राथमिक विद्यालयले स्वीकृतिको लागि अनुसूची-८ बमोजिमको ढाँचामा सम्बन्धित गाउँ विकास समिति वा नगरपालिका समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । (६) उपनियम (५) बमोजिम प्राप्त निवेदन जाँचबुझ गर्दा त्यस्तो विद्यालयले नियम ६ बमोजिमको शर्त पूरा गरेको देखिएमा सम्बन्धित गाउँ विकास समिति वा नगरपालिकाले त्यस्तो विद्यालयलाई अनुसूची-९ बमोजिमको ढाँचामा स्वीकृति प्रदान गर्नेछ । (७) यस नियमावली बमोजिम पूर्व प्राथमिक विद्यालयको अनुमति वा स्वीकृति दिएको तीस दिनभित्र सम्बन्धित गाउँ विकास समिति वा नगरपालिकाले सोको जानकारी शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइमा पठाउनु पर्नेछ । ८. सञ्चालन भइरहेका विद्यालयको स्वीकृति सम्बन्धी व्यवस्था : (१) ऐन प्रारम्भ हुँदा बखत संस्थागत विद्यालयको रुपमा सञ्चालन भइरहेको विद्यालयले ऐनले तोकेको म्यादभित्र सो विद्यालय कम्पनीमा सञ्चालन गर्ने भए कम्पनीमा दर्ता भएको प्रमाणपत्र र शैक्षिक गुठीको रुपमा सञ्चालन गर्ने भए तत्सम्बन्धी विधान दर्ता भएको निस्सा समेत संलग्न गरी अनुसूची-१० बमोजिमको ढाँचामा महानिर्देशक समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम निवेदन पर्न आएमा महानिर्देशकले सो निवेदन साथ प्राप्त कागजात जाँचबुझ गरी निवेदकलाई कम्पनी वा शैक्षिक गुठीको रुपमा विद्यालय सञ्चालन गर्न अनुसूची-११ बमोजिमको ढाँचामा स्वीकृति दिनेछ । छैटौं संशोधनद्वारा थप ।
शिक्षा नियमावली २०५९ (Education Regulation, 2002)

(२) उपनियम (१) बमोजिम निवेदन पर्न आएमा महानिर्देशकले सो निवेदन साथ प्राप्त कागजात जाँचबुझ गरी निवेदकलाई कम्पनी वा शैक्षिक गुठीको रुपमा विद्यालय सञ्चालन गर्न अनुसूची-११ बमोजिमको ढाँचामा स्वीकृति दिनेछ । छैटौं संशोधनद्वारा थप । ८क. मुनाफा नलिने गरी विद्यालय सञ्चालन गर्ने सम्बन्धी व्यवस्था : (१) ऐनको दफा ३ को उपदफा (७घ) बमोजिम मुनाफा नलिने गरी सार्वजनिक शैक्षिक गुठी अन्तर्गत विद्यालय सञ्चालन गर्न निवेदन दिने तथा त्यस्तो विद्यालयको अनुमति, स्वीकृति र कक्षा थप सम्बन्धी कार्यविधि नियम ३, ५, ७ र १३ मा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ । (२) यस नियमावलीमा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि उपनियम (१) बमोजिम विद्यालय सञ्चालन गर्न पूरा गर्नु पर्ने पूर्वाधार अनुसूची-११ख. मा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ । छैटौं संशोधनद्वारा थप । ८ख. कम्पनी अन्तर्गत सञ्चालित विद्यालयलाई शैक्षिक गुठी अन्तर्गत सञ्चालन गर्ने सम्बन्धी व्यवस्था : (१) कम्पनी अन्तर्गत सञ्चालन भएको कुनै विद्यालय शैक्षिक गुठी अन्तर्गत सञ्चालन गर्न चाहनेले स्वीकृतिको लागि अनुसूची-११ग.बमोजिमको ढाँचामा शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुख समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम निवेदन प्राप्त भएमा शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुखले निरीक्षक वा अन्य अधिकृतद्वारा त्यस्तो विद्यालयको जाँचबुझ गराई प्रतिवेदन पेश गर्न लगाउनु पर्नेछ । (३) उपनियम (२) बमोजिम प्रतिवेदन प्राप्त भएपछि शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुखले निवेदन साथ प्राप्त कागजात जाँचबुझ गर्नेछ र त्यसरी जाँचबुझ गर्दा त्यस्तो विद्यालयलाई शैक्षिक गुठी अन्तर्गत सञ्चालन गर्न मनासिब देखिएमा जिल्ला शिक्षा समितिको स्वीकृति लिई प्राथमिक विद्यालय र निम्न माध्यमिक विद्यालयको हकमा आफैले स्वीकृति दिनेछ र माध्यमिक विद्यालयको हकमा जिल्ला शिक्षा समितिको राय सहित प्राप्त निवेदन निर्देशक समक्ष पठाउनु पर्नेछ । (४) उपनियम (४) बमोजिम प्राप्त निवेदन सहितको कागजात जाँचबुझ गर्दा त्यस्तो विद्यालयलाई शैक्षिक गुठी अन्तर्गत सञ्चालन गर्न दिन मनासिब देखिएमा निर्देशकले त्यस्तो विद्यालयलाई स्वीकृति प्रदान गर्नेछ । (५) यस नियम बमोजिम दिइने स्वीकृतिको ढाँचा अनुसूची ११घ.बमोजिम हुनेछ । ९. विदेशी शिक्षण संस्थासँग सम्बन्ध गरी विद्यालय खोल्ने अनुमति वा स्वीकृति सम्बन्धी व्यवस्था : (१) ऐनको दफा ३ को उपदफा (८) को प्रतिबन्धात्मक वाक्यांशमा उल्लेख भए बमोजिम विद्यालय खोल्न चाहनेले अनुमति वा स्वीकृतिको लागि मन्त्रालयले तोकेको ढाँचामा मन्त्रालय समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम कुनै निवेदन परेमा मन्त्रालयले निवेदनसाथ प्राप्त कागजात जाँचबुझ गर्नेछ र जाँचबुझ गर्दा निवेदनको व्यहोरा मनासिब देखिएमा निवेदकलाई विदेशी शिक्षण संस्थासँग सम्बन्ध गरी विद्यालय खोल्न अनुमति वा स्वीकृति दिन सक्नेछ । तर नेपाल सरकारसँग सम्झौता भएकोमा बाहेक एउटा कुटनीतिक नियोगको सिफारिसमा एक भन्दा बढी विद्यालय खोल्न अनुमति वा स्वीकृति दिइने छैन । तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । १०. धरौटी राख्नु पर्ने : (१) विद्यालय खोल्ने अनुमति लिँदा विद्यालयको सञ्चालनको सुरक्षण वापत देहाय बमोजिमको रकम धरौटीको रुपमा राख्नु पर्नेछ :- । संस्थागत विद्यालय भए सामुदायिक विद्यालय भए ।
शिक्षा नियमावली २०५९ (Education Regulation, 2002)

तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । १०. धरौटी राख्नु पर्ने : (१) विद्यालय खोल्ने अनुमति लिँदा विद्यालयको सञ्चालनको सुरक्षण वापत देहाय बमोजिमको रकम धरौटीको रुपमा राख्नु पर्नेछ :- । संस्थागत विद्यालय भए सामुदायिक विद्यालय भए । (क) माध्यमिक विद्यालयको लागि दुई लाख रुपैयाँ एक लाख रुपैयाँ । (ख) निम्न माध्यमिक विद्यालयको लागि एक लाख पचास हजार रुपैयाँ चौथो संशोधनद्वारा झिकिएको । (ग) प्राथमिक विद्यालयको लागि पचास हजार रुपैयाँ । चौथो संशोधनद्वारा झिकिएको । तर । (१) नियम ८क. बमोजिम विद्यालय सञ्चालन गर्ने अनुमति लिँदा धरौटी राख्नु पर्ने छैन । (२) निजामती सेवा नियमावली, २०५० को नियम ८०क. को प्रयोजनको लागि "क वर्ग" मा पर्ने भौगोलिक क्षेत्रमा विद्यालय खोल्दा उल्लिखित रकमको आधा रकम धरौटी लाग्नेछ । छैटौं संशोधनद्वारा थप । (१क) । छैटौं संशोधनद्वारा झिकिएको । (२) । पहिलो संशोधनद्वारा थप । १०क. धरौटी रकम मुद्दती खातामा जम्मा गरिने : (१) नियम १० बमोजिम राखिएको धरौटी वापतको रकम शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइले तोकिएको बैंकमा विद्यालयको नाममा मुद्दती खाता खोली जम्मा गरिनेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम बैंकमा जम्मा गरिएको रकमबाट प्राप्त भएको व्याजको रकम विद्यालयको काममा खर्च गर्न सकिनेछ । (३) उपनियम (१) बमोजिमको खाताको सञ्चालन व्यवस्थापन समितिले तोकेको व्यक्ति र शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुखले तोकको कर्मचारीको संयुक्त दस्तखतबाट हुनेछ । ११. शैक्षिक गुठी सम्बन्धी व्यवस्था : (१) शैक्षिक गुठीको रुपमा विद्यालय सञ्चालन गर्न चाहनेले शैक्षिक गुठी सम्बन्धी विधान बनाई सम्बन्धित निर्देशनालयमा दर्ता गराउनु पर्नेछ । (२) शैक्षिक गुठी निजी र सार्वजनिक गरी दुई किसिमले दर्ता गर्न सकिनेछ । तर ऐनको दफा ३ को उपदफा (६) मा उल्लेखित विद्यालय सञ्चालन गर्न निजी गुठी दर्ता गर्न सकिने छैन । दोस्रो संशोधनद्वारा थप । (२क) उपनियम (२) को प्रतिबन्धात्मक वाक्यांशमा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि कुनै व्यक्ति वा संस्थाले निजी गुठीको रुपमा विद्यालय सञ्चालन गर्ने गरी कुनै विद्यालयलाई भवन वा जग्गा दानदातव्य दिएमा त्यस्तो विद्यालय निजी गुठीको रुपमा सञ्चालन गर्न सकिनेछ । (३) शैक्षिक गुठी सम्बन्धी विधानमा देहायका कुराहरु खुलाएको हुनु पर्नेछ:- । (क) विद्यालयको नाम र ठेगाना, । (ख) शैक्षिक गुठीका संस्थापकको नाम र ठेगाना, । (ग) शैक्षिक गुठीका गुठियार तथा गुठियारको मुख्य भई काम गर्ने व्यक्तिको नाम, नियुक्ति प्रकृया र कार्यकाल, । (घ) गुठियारको काम, कर्तव्य र अधिकार तथा निजहरुले पाउने सुविधा, । (ङ) शैक्षिक गुठीमा रहेको घर जग्गा, आम्दानी, ऋण तथा अन्य सम्पत्तिको विवरण, । (च) आवश्यक अन्य कुराहरु । (४) सार्वजनिक शैक्षिक गुठीमा सम्बन्धित विद्यालयका संस्थापक, प्रधानाध्यापक र मन्त्रालयले तोकेको व्यक्ति तथा निजी शैक्षिक गुठीमा सम्बन्धित विद्यालयका संस्थापक वा निजले तोकेको व्यक्ति पदेन गुठियार हुनेछ । (५) सार्वजनिक शैक्षिक गुठीमा कम्तीमा पाँच जना र निजी शैक्षिक गुठीमा संस्थापकले चाहे बमोजिमका व्यक्ति गुठियार हुनेछन् । (६) सार्वजनिक शैक्षिक गुठीको गुठियारमा सरकारी प्रतिनिधि, स्थानीय निकायका प्रतिनिधि र अभिभावकहरु मध्येबाट कम्तीमा एक एक जना सदस्य राख्नु पर्नेछ ।
शिक्षा नियमावली २०५९ (Education Regulation, 2002)

(५) सार्वजनिक शैक्षिक गुठीमा कम्तीमा पाँच जना र निजी शैक्षिक गुठीमा संस्थापकले चाहे बमोजिमका व्यक्ति गुठियार हुनेछन् । (६) सार्वजनिक शैक्षिक गुठीको गुठियारमा सरकारी प्रतिनिधि, स्थानीय निकायका प्रतिनिधि र अभिभावकहरु मध्येबाट कम्तीमा एक एक जना सदस्य राख्नु पर्नेछ । (७) उपनियम (६) बमोजिम शैक्षिक गुठीमा प्रतिनिधित्व गर्ने सरकारी प्रतिनिधि शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइबाट तोकिनेछ । (८) यस नियम बमोजिम स्थापना गरिएको शैक्षिक गुठीले यस नियमावली र अन्य प्रचलित कानून बमोजिम आफ्नो कार्य सञ्चालन गर्नेछ । १२. विद्यालयको सञ्चालन : विद्यालयको सञ्चालन ऐन तथा यस नियमावलीमा लेखिए बमोजिम हुनेछ । तेस्रो संशोधनद्वारा थप । १२क. विद्यालय गाभ्न लिइने आधार : ऐनको दफा १५ बमोजिम दुई वा दुईभन्दा बढी विद्यालयलाई गाभी एउटा विद्यालयमा कायम गर्दा देहायको आधारमा गर्न सकिनेछ:- । (क) अनुसूची-३ बमोजिमको पूर्वाधार कायम नरहेको, । (ख) अधिकांश कक्षामा नियम ७७ बमोजिम विद्यार्थी सङ्ख्या नभएको, । (ग) दुई वा दुई भन्दा बढी विद्यालयका व्यवस्थापन समितिले एउटै विद्यालयको रुपमा सञ्चालन गर्न संयुक्त निवेदन दिएको । चौथो संशोधनद्वारा संशोधित । १३. विद्यालयको कक्षा थप सम्बन्धी व्यवस्था: (१) कुनै विद्यालयले कक्षा थप गर्न चाहेमा शैक्षिक सत्र शुरु हुनुभन्दा कम्तीमा दुई महिना अगावै शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुख समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) उपनियम (१) बमोजिम निवेदन परेमा शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुखले थप हुने कक्षाको लागि नियम ४ बमोजिमको पूर्वाधार पूरा भए वा नभएको सम्बन्धमा आवश्यक जाँचबुझ गर्नेछ र जाँचबुझ गर्दा पूर्वाधार पूरा गरेको देखिएमा शैक्षिक सत्र शुरु हुनु अगावै प्रत्येक वर्ष एक कक्षा दरले कक्षा थप गर्न अनुमति दिनु पर्नेछ । पाँचौं संशोधनद्वारा थप । (३) उपनियम (१) र (२) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि यो नियम प्रारम्भ हुनु अघि सञ्चालन भएका संस्थागत विद्यालय वा कल्याणकारी उद्देश्यले न्यून शुल्कमा गुणस्तर शिक्षा प्रदान गरी सञ्चालन भएका विद्यालयले एकै पटक कक्षा एकदेखि कक्षा पाँचसम्म वा कक्षा छ देखि कक्षा आठसम्म कक्षा थप गर्न चाहेमा अनुमतिको लागि शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुख समक्ष निवेदन दिन सक्नेछ । पाँचौं संशोधनद्वारा थप । (४) उपनियम (३) बमोजिम निवेदन परेमा शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुखले थप हुने कक्षाको लागि नियम ४ बमोजिमको पूर्वाधार पूरा भए वा नभएको सम्बन्धमा आवश्यक जाँचबुझ गर्नेछ र जाँचबुझ गर्दा पूर्वाधार पूरा गरेको देखिएमा जिल्ला शिक्षा समितिको सिफारिस सहित त्यस्तो निवेदन निर्देशक समक्ष पठाउनु पर्नेछ । पाँचौं संशोधनद्वारा थप । (५) उपनियम (४) बमोजिम प्राप्त भएको निवेदन सहितको सिफारिस जाँचबुझ गर्दा मनासिब देखिएमा निर्देशकले जिल्ला शिक्षा समितिको सिफारिस बमोजिम शैक्षिक सत्र शुरु हुनुभन्दा अगावै कक्षा थप गर्न अनुमति दिन सक्नेछ । पाँचौं संशोधनद्वारा थप । (६) उपनियम (५) बमोजिम कक्षा थप सम्बन्धी अनुमति यो नियम प्रारम्भ हुनुभन्दा अघि सञ्चालन भएका संस्थागत विद्यालयको हकमा एक पटकको लागि मात्र दिन सकिनेछ । परिच्छेद-३ । महानिर्देशक, निर्देशक, शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुख तथा निरीक्षकको काम, कर्तव्य र अधिकार ।