chhatramani/nepal_legal_acts_corpus_nepali huggingface dataset:
भन्सार_ऐन_२०८२
Customs Tariff Act, 2024

(२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि कुनै अभियुक्तसँग दफा ८५ बमोजिम धरौटी लिई मुद्दाको कारबाही गरिएकामा सो मुद्दाको निर्णय हुँदा अभियोग प्रमाणित भएमा निजले बुझाउनु पर्ने जरिबाना बापतको रकम उक्त धरौटीबाट सदरस्याहा । गरी असुल गरिने छ । तारिख गुजारेको आधारमा मात्र पुनः जरिबानाको रकम असुल गरिने छैन । ९१. मुद्दा निर्णय गर्नु पर्ने अवधि : यस ऐन बमोजिमको मुद्दामा प्रमाण बुझ्ने कार्य समाप्त भएको सामान्यतया तीस दिनभित्र भन्सार अधिकृतले मुद्दाको निर्णय गर्नु पर्नेछ । परिच्छेद-१४ । जफत वा खरिद गरिएका वा कब्जामा लिइएका वस्तुको व्यवस्थापन । ९२. जफत वा खरिद गरिएका वस्तु व्यवस्थापन गर्ने : (१) यस ऐन वा भन्सार महसुल सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम जफत गरिएका वा दफा ३३ को उपदफा (४) बमोजिम खरिद गरिएका वस्तु देहायका मध्ये कुनै तरिकाले सामान्यतया साठी दिनभित्र व्यवस्थापन गर्नु पर्नेछ:- । (क) मन्त्रालयले निर्णय गरी कुनै सरकारी निकायलाई हस्तान्तरण गर्न, । (ख) लिलाम बिक्री गर्न, । (ग) खण्ड (ख) बमोजिम लिलाम बिक्री हुन नसकेको वा कुनै किसिमले प्रयोगमा ल्याउन नसकिने अवस्थाको वस्तु भएमा सडाउन, गलाउन वा नष्ट गर्न, । (घ) वस्तु लिलाम बिक्री गर्नु भन्दा विपद्बाट प्रभावित व्यक्तिलाई वितरण गर्नको लागि सम्बन्धित सरकारी निकायलाई दिँदा बढी उपयोगी हुने देखिएमा मन्त्रालयको स्वीकृति लिई भन्सार अधिकृतले त्यस्तो सरकारी निकायलाई हस्तान्तरण गर्न । (२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि जफत भई वा कार्यालयबाट नछुटाई नेपाल सरकारको नाममा दाखिल हुन आएको सुन, चाँदी जुहारत वा इजाजत लिएर मात्र बिक्री गर्न पाइने वस्तु वा बहुमूल्य खनिज पदार्थको लिलाम बिक्री वा अन्य आवश्यक व्यवस्था गरिनेछ । तर चाँदीका गरगहना वा चाँदीका अन्य तयारी वस्तु भन्सार अधिकृतले उपदफा (१) को खण्ड (ख) बमोजिम लिलाम बिक्री गर्न सक्नेछ । (३) यस ऐन बमोजिम कब्जामा लिइएको कुनै वस्तु सड्ने, गल्ने वा पुरानो भई मूल्य घट्न जाने वा भन्सार वेयर हाउस वा स्थानको अभावले राख्न कठिनाई भएमा भन्सार अधिकृतले मुद्दाको निर्णय अगावै लिलाम बिक्री गर्न सक्नेछ । (४) उपदफा (३) बमोजिमको लिलाम बिक्रीबाट प्राप्त रकम कार्यालयले धरौटी खातामा आम्दानी बाँध्नु पर्नेछ । (५) दफा ७८ को उपदफा (३) वा यस दफा बमोजिम लिलाम बिक्रीबाट प्राप्त हुन आएको रकम वस्तुको धनीले माग गरी निवेदन दिएमा देहायको अवस्थामा मात्र त्यस्तो रकम कार्यालयले निजलाई भुक्तानी दिनेछ:- । (क) चोरी पैठारी वा चोरी निकासी भएको अभियोगमा नियन्त्रणमा लिई यस ऐन बमोजिम लिलाम बिक्री गरिएको वस्तु चोरी पैठारी वा चोरी निकासी गरेको नठहर्ने गरी मुद्दाको अन्तिम निर्णय भएकोमा त्यस्तो निर्णय भएको मितिले पैंतीस दिनभित्र निवेदन दिएमा, वा । (ख) दफा ५२ बमोजिम जफत भई लिलाम बिक्री गरिएको वस्तु आफ्नो हो भनी सम्बन्धित व्यक्तिले भन्सार अधिकृत समक्ष लिलाम बिक्री भएको मितिले पैंतीस दिनभित्र प्रमाण सहित उपदफा (६) बमोजिमको रकम कटाई बाँकी रहेको रकम फिर्ता पाउँ भनी निवेदन पेस गरेमा र त्यस्तो प्रमाणबाट सो वस्तु निजको हो भन्ने कुरा पुष्टि भएमा । (६) उपदफा (५) बमोजिम कार्यालयले भुक्तानी दिँदा देहाय बमोजिमको रकम कटाएर बाँकी रकम मात्र भुक्तानी दिनु पर्नेछ:- ।
भन्सार_ऐन_२०८२
Customs Tariff Act, 2024

(६) उपदफा (५) बमोजिम कार्यालयले भुक्तानी दिँदा देहाय बमोजिमको रकम कटाएर बाँकी रकम मात्र भुक्तानी दिनु पर्नेछ:- । (क) वस्तु लिलाम बिक्री गर्दा लिलाम बिक्री गरेको मूल्यमा लागेको कर र सो वस्तु भण्डारण गर्ने प्रयोजनमा लागेको खर्च वा विलम्ब शुल्क र लिलाम बिक्री गर्ने प्रयोजनमा लागेको खर्च, र । स्पष्टीकरणः यस खण्डको प्रयोजनको लागि "विलम्ब शुल्क" भन्नाले भन्सार कार्यालयले सञ्चालन वा व्यवस्थापन गरेको भन्सार वेयर हाउस, भन्सार कार्यालयको परिसर वा भन्सार क्षेत्रको कुनै स्थानमा राखिएको वस्तु कानूनबाट निर्धारित अवधिभित्र जाँचपास गराई नलगेमा त्यस्तो वस्तुको धनीले भन्सार महसुल सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम नेपाल सरकारलाई तिर्नु बुझाउनु पर्ने विलम्ब शुल्क (डेमरेज) सम्झनु पर्छ । (ख) जुन वस्तु लिलाम बिक्री गरिएको हो त्यस्तै वस्तु सामान्य रूपमा पैठारी हुँदा लिलाम बिक्री भएको दिन लाग्न सक्ने महसुल रकम र ब्याज लागेको सो रकम समेत । परिच्छेद-१५ । प्रशासकीय पुनरावलोकन तथा पुनरावेदन । ९३. प्रशासकीय पुनरावलोकन : (१) यस ऐन बमोजिम चोरी निकासी वा चोरी पैठारीको कसूर मानिने मुद्दा र सोसँग सम्बन्धित विषयमा बाहेक भन्सार अधिकृतले गरेको भन्सार मूल्य निर्धारण तथा वस्तुको वर्गीकरण सम्बन्धी आदेश वा अन्य कुनै निर्णयमा चित्त नबुझ्ने व्यक्तिले त्यस्तो आदेश वा निर्णय भए गरेको मितिले तीस दिनभित्र महानिर्देशक समक्ष पुनरावलोकनको लागि निवेदन दिन सक्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम पुनरावलोकनको लागि महानिर्देशक समक्ष निवेदन दिँदा आवश्यक कागजात र भन्सार मूल्य निर्धारण तथा वस्तुको वर्गीकरण सम्बन्धी विषय भए निवेदन साथ सम्भव भएसम्म त्यस्तो वस्तुको नमूना समेत पेस गर्नु पर्नेछ । (३) उपदफा (१) बमोजिम निवेदन दिँदा जुन आदेश वा निर्णयको विरुद्ध निवेदन दिने हो त्यस्तो आदेश वा निर्णय बमोजिम लागेको महसुल र जरिबाना लागेको भए सो समेत बुझाएको वा सो बराबरको रकम सम्बन्धित कार्यालयमा नगद धरौटी राखेको निस्सा समेत निवेदन साथ संलग्न हुनु पर्नेछ । तर त्यस्तो महसुल वा जरिबानाको रकम बुझाउन नसकी थुनामा रहेको व्यक्तिले पुनरावलोकनको लागि निवेदन दिन चाहेमा धरौटी राखी निवेदन दिन सक्नेछ । ९४. प्रशासकीय पुनरावलोकन उपर निर्णय गर्ने : (१) दफा ९३ बमोजिम पर्न आएको पुनरावलोकनको निवेदन उपर महानिर्देशकले साठी दिनभित्र निर्णय गरिसक्नु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम महानिर्देशकले निर्णय गर्दा आवश्यक जाँचबुझ गरी सुरुको आदेश वा निर्णय केही वा पूरै सदर वा बदर गरिदिन वा पुनः निर्णयका लागि आदेश दिन वा यस ऐन बमोजिम आधार र कारण खुलाई आफैंले निर्णय गर्न सक्नेछ । (३) महानिर्देशकले यस दफा बमोजिम वस्तुको वर्गीकरण सम्बन्धमा पुनरावलोकनको लागि परेको निवेदन उपर निर्णय गर्दा दफा ३६ को उपदफा (१) को अधीनमा रही दफा ३७ को उपदफा (३) बमोजिम गर्न सक्नेछ । (४) महानिर्देशकले वस्तुको भन्सार मूल्याङ्कन सम्बन्धमा पुनरावलोकनको लागि परेको निवेदन उपर निर्णय गर्दा दफा ३१ को अधीनमा रही गर्नु पर्नेछ । (५) महानिर्देशकले वस्तुको वर्गीकरण सम्बन्धी विषयमा पुनरावलोकनको निर्णय गर्दा भन्सारसँग सम्बन्धित कुनै अन्तर्राष्ट्रिय निकायसँग राय माग गरेको अवस्थामा उपदफा (१) बमोजिमको समयावधि लागू हुने छैन ।
भन्सार_ऐन_२०८२
Customs Tariff Act, 2024

(५) महानिर्देशकले वस्तुको वर्गीकरण सम्बन्धी विषयमा पुनरावलोकनको निर्णय गर्दा भन्सारसँग सम्बन्धित कुनै अन्तर्राष्ट्रिय निकायसँग राय माग गरेको अवस्थामा उपदफा (१) बमोजिमको समयावधि लागू हुने छैन । (६) यस दफा बमोजिम पुनरावलोकनको निवेदन उपर निर्णय गर्दा आधार र कारण समेत खुलाउनु पर्नेछ । (७) यस दफा बमोजिम पुनरावलोकनको निवेदन उपर महानिर्देशकले गरेको आदेश वा निर्णयको लिखित जानकारी विभागले तीन दिनभित्र सम्बन्धित व्यक्तिलाई दिनु पर्नेछ । ९५. पुनरावेदन : (१) यस ऐन बमोजिम महानिर्देशक, भन्सार अधिकृत वा भन्सार परीक्षकले देहायको विषयमा गरेको आदेश वा निर्णयमा चित्त नबुझ्ने व्यक्तिले त्यस्तो आदेश वा निर्णयको जानकारी प्राप्त भएको मितिले पैंतीस दिनभित्र राजस्व न्यायाधिकरणमा पुनरावेदन दिन सक्नेछ:- । (क) दफा ३७ बमोजिम वस्तु वर्गीकरण सम्बन्धमा महानिर्देशकले गरेको निर्णय, । (ख) दफा ९४ बमोजिम गरेको पुनरावलोकनको निर्णय, । (ग) परिच्छेद-१७ बमोजिम महसुल निर्धारण वा जरिबाना गर्ने गरी गरेको निर्णय, । (घ) यस ऐन बमोजिम भन्सार अधिकृतले गरेको सजाय । तर जिल्ला अदालतले गरेको निर्णय उपर चित्त नबुझेमा सम्बन्धित उच्च अदालतमा पुनरावेदन गर्न सक्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम पुनरावेदन दिने व्यक्तिले जुन निर्णय वा आदेशका विरुद्ध पुनरावेदन गर्ने हो त्यस्तो निर्णय वा आदेश बमोजिम लागेको महसुल र जरिबानाको रकममध्ये विवाद रहित महसुल सम्बन्धित भन्सार जाँचपास परीक्षण कार्यालयमा बुझाई विवादित महसुल र जरिबानाको शतप्रतिशत रकम नगद धरौटी राख्नु पर्नेछ । तर त्यस्तो महसुल र जरिबानाको रकम बुझाउन नसकी थुनामा रहेको व्यक्तिले धरौटी नराखी पुनरावेदन गर्न सक्नेछ । (३) उपदफा (२) बमोजिमको धरौटी रकम सम्बन्धित भन्सार जाँचपास परीक्षण कार्यालयको नाममा कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालयमा रहेको धरौटी खातामा दाखिल गरेको बैङ्क भौचर पुनरावेदन साथ पेस गर्नु पर्नेछ । (४) अन्य प्रचलित कानूनमा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि दफा ९३ बमोजिम प्रशासकीय पुनरावलोकन गर्ने व्यवस्था भएकोमा पुनरावलोकनको निर्णय भएपछि मात्र त्यस्तो निर्णयमा चित्त नबुझेमा यस दफा बमोजिम राजस्व न्यायाधिकरणमा पुनरावेदन गर्न सकिनेछ । (५) यस दफा बमोजिम पुनरावेदन गरेको सात दिनभित्र पुनरावेदकले पुनरावेदनको प्रतिलिपि विभाग र सम्बन्धित कार्यालय वा भन्सार जाँचपास परीक्षण कार्यालयमा अनिवार्य रूपमा दिनु पर्नेछ । परिच्छेद-१६ । भन्सार जाँचपास प्रतिनिधि । ९६. भन्सार जाँचपास प्रतिनिधि नियुक्त गर्न सक्ने : (१) कुनै वस्तुको धनीले निकासी वा पैठारी गर्ने वस्तु कार्यालयबाट आफैंले छुटाई लैजान नसकेमा वा कार्यालयसँग सम्बन्धित कुनै कार्य आफैंले नगरी भन्सार जाँचपास प्रतिनिधि मार्फत गराउन चाहेमा निजले भन्सार जाँचपास प्रतिनिधि नियुक्त गर्न सक्नेछ । तर भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिले भन्सार जाँचपासको लागि पुनः प्रतिनिधि नियुक्त गर्न पाउने छैन ।
भन्सार_ऐन_२०८२
Customs Tariff Act, 2024

तर भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिले भन्सार जाँचपासको लागि पुनः प्रतिनिधि नियुक्त गर्न पाउने छैन । (२) कुनै वस्तुको धनी प्रचलित कानून बमोजिम दर्ता भएको कुनै फर्म, कम्पनी, सङ्गठित संस्था वा निकाय रहेछ भने त्यस्तो फर्म, कम्पनी, सङ्गठित संस्था वा निकायको सञ्चालक, साझेदार, कार्यकारी प्रमुख, प्रशासकीय प्रमुख वा कार्यकारी प्रमुखले तोकेको सो फर्म, कम्पनी, सङ्गठित संस्था वा निकायको अधिकृतस्तरको कर्मचारी कार्यालयमा उपस्थित भई वस्तु छुटाउन वा कार्यालयसँग सम्बन्धित अन्य कार्य गर्न सक्नेछ । ९७. भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिको इजाजतपत्र लिनु पर्ने : (१) निकासी वा पैठारी हुने वस्तु कार्यालयबाट छुटाउन वा कार्यालयसँग सम्बन्धित कामको लागि भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिको रूपमा काम गर्न चाहने नेपाली नागरिकले विभागबाट भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिको इजाजतपत्र लिनु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिको इजाजतपत्र प्राप्त गर्न देहाय बमोजिमको योग्यता पुगेको हुनु पर्नेछ:- । (क) एक्काईस वर्ष उमेर पूरा भएको नेपाली नागरिक, । (ख) मान्यताप्राप्त शिक्षण संस्थाबाट कम्तीमा स्नातक उपाधि हासिल गरेको, । (ग) कुनै फौजदारी अभियोगमा अदालतबाट कसूरदार ठहर नभएको । (३) भन्सार जाँचपास प्रतिनिधि छनौटको लागि विभागले यो ऐन प्रारम्भ भएको मितिले दुई वर्षभित्र र सोपछि आवधिक रूपमा आवश्यकता अनुसार परीक्षा सञ्चालन गर्नेछ । त्यसरी छनौट गर्दा सम्बन्धित क्षेत्रको अनुभव भएको व्यक्तिलाई प्राथमिकता दिने गरी गर्नु पर्नेछ । (४) यस दफामा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि यो ऐन जारी हुँदा बखत इजाजतपत्र प्राप्त भन्सार एजेन्ट यो ऐन प्रारम्भ भएपछि स्वतः भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिको रूपमा परिणत हुनेछ । ९८. भन्सार जाँचपास प्रतिनिधि वस्तुको धनी मानिने : कुनै वस्तुको धनीले यस ऐन वा भन्सार महसुल सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम आफ्नो वस्तु कार्यालयबाट छुटाउनको लागि वा कार्यालयसँग सम्बन्धित अन्य कार्य गर्नको लागि नियुक्त गरेको भन्सार जाँचपास प्रतिनिधि सो प्रयोजनको लागि त्यस्तो वस्तुको धनी मानिनेछ । ९९. भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिको काम र कर्तव्य : भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिको काम र कर्तव्य देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) कुनै निकासीकर्ता वा पैठारीकर्ताको वस्तु कार्यालयबाट छुटाउने अख्तियारी पाएकोमा नियमानुसार त्यस्तो वस्तु घोषणा गरी कार्यालयबाट जाँचपास गराई छुटाउने, । (ख) भन्सार जाँचपास प्रतिनिधि नियुक्त गर्ने निकासीकर्ता वा पैठारीकर्तालाई आफू समक्ष उपस्थित गराउन भन्सार अधिकृतले लिखित सूचना दिएमा त्यस्तो सूचना सम्बन्धित निकासीकर्ता वा पैठारीकर्तालाई दिने, । (ग) भन्सार जाँचपास प्रक्रियालाई सरलीकरण गर्ने, महसुल असुल गर्ने कार्यमा कार्यालयलाई सहयोग गर्ने र महसुल असुल गर्न बाँकी भए असुल गर्न आवश्यक सहयोग गर्ने, । (घ) भन्सार सम्बन्धी कानूनको परिपालना गर्ने । १००. भन्सार जाँचपास प्रतिनिधि जिम्मेवार हुने : दफा ९७ बमोजिम इजाजतपत्र प्राप्त भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिले यस ऐन वा भन्सार महसुल सम्बन्धी प्रचलित कानून विपरीत कुनै काम गरी वस्तुलाई हानि नोक्सानी पुऱ्याएमा निजले सो हानि नोक्सानी बराबरको रकम त्यस्तो वस्तुको धनीलाई तिर्नु पर्नेछ ।
भन्सार_ऐन_२०८२
Customs Tariff Act, 2024

१००. भन्सार जाँचपास प्रतिनिधि जिम्मेवार हुने : दफा ९७ बमोजिम इजाजतपत्र प्राप्त भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिले यस ऐन वा भन्सार महसुल सम्बन्धी प्रचलित कानून विपरीत कुनै काम गरी वस्तुलाई हानि नोक्सानी पुऱ्याएमा निजले सो हानि नोक्सानी बराबरको रकम त्यस्तो वस्तुको धनीलाई तिर्नु पर्नेछ । १०१. इजाजतपत्र निलम्बन वा रद्द गर्न सक्ने : (१) भन्सार अधिकृतले देहायको अवस्थामा भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिको इजाजतपत्र एक महिनादेखि छ महिनासम्म निलम्बन गर्न सक्नेछ:- । (क) दफा ७३ बमोजिम सजाय पाएको, । (ख) दफा ९९ बमोजिमको कर्तव्य पालना नगरेको, । (ग) यस ऐन वा भन्सार महसुल सम्बन्धी प्रचलित कानून विपरीत कुनै काम गरेको । (२) कुनै भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिको विरुद्धमा प्रचलित कानून बमोजिम कुनै फौजदारी कसूरमा अदालतमा मुद्दा दायर भएमा निजको भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिको इजाजतपत्र त्यसरी मुद्दा दायर भएको मितिदेखि स्वतः निलम्बन हुनेछ । (३) महानिर्देशकले देहायको अवस्थामा भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिको इजाजतपत्र रद्द गर्न सक्नेछ:- । (क) इजाजतपत्र उपदफा (१) बमोजिम तीन पटकसम्म निलम्बन भएमा, । (ख) नक्कली शैक्षिक योग्यताको प्रमाणपत्र वा अन्य झुट्टा कागजात वा विवरण पेस गरी इजाजतपत्र प्राप्त गरेको भनी भन्सार अधिकृतले निजको इजाजतपत्र रद्द गर्नको लागि महानिर्देशक समक्ष लेखी पठाएमा, । (ग) चोरी निकासी, चोरी पैठारी वा राजस्व चुहावट हुने कुनै कार्यमा संलग्न भएको पाइएमा, । (घ) कुनै फौजदारी अभियोगमा अदालतबाट कसूरदार ठहर भएमा, । (ङ) आफूले प्राप्त गरेको इजाजतपत्र रद्द गरिपाऊँ भनी महानिर्देशक समक्ष निवेदन दिएमा, । (च) शारीरिक वा मानसिक अस्वस्थताको कारण भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिको रूपमा कार्य गर्न असमर्थ रहेमा, । (छ) निजको मृत्यु भएमा । (४) उपदफा (१) बमोजिम इजाजतपत्र निलम्बन वा उपदफा (३) को खण्ड (क), (ख) वा (ग) बमोजिम इजाजतपत्र रद्द गर्नु अघि निजलाई आफ्नो सफाइ पेस गर्ने मौका दिनु पर्नेछ । (५) उपदफा (१) वा (२) बमोजिम भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिको इजाजतपत्र निलम्बन भएकोमा सो अवधिभर र उपदफा (३) बमोजिम भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिको इजाजतपत्र रद्द भएपछि त्यस्तो व्यक्तिले भन्सार जाँचपास प्रतिनिधि सम्बन्धी कुनै काम गर्न पाउने छैन । (६) उपदफा (३) को खण्ड (च) बमोजिमको अवस्थामा बाहेक यस दफा बमोजिम इजाजतपत्र रद्द भएको व्यक्ति पुनः भन्सार जाँचपास प्रतिनिधिको इजाजतपत्र प्राप्त गर्न योग्य हुने छैन । परिच्छेद-१७ । जाँचपासपछिको परीक्षण तथा पुनः परीक्षण । १०२. जाँचपासपछिको परीक्षण गर्न सकिने : (१) निकासी वा पैठारी भएको कुनै वस्तुको सम्बन्धमा देहायका कुराहरू यकिन गर्नको लागि महानिर्देशक, भन्सार परीक्षक वा महानिर्देशकले तोकेको भन्सार अधिकृतले कुनै निकासीकर्ता वा पैठारीकर्ताको वस्तु खरिद, बिक्री, निकासी वा पैठारी सम्बन्धी खाता, स्रेस्ता अभिलेख वा अन्य यस्तै कागजात, बैङ्क अभिलेख, कम्प्युटर प्रणाली लगायत निजको व्यवसायसँग सम्बन्धित सम्पूर्ण विवरण, कागजात वा अभिलेख परीक्षण गर्न सक्नेछ:- । (क) दफा २० को उपदफा (४) बमोजिम वस्तु घोषणा गरे वा नगरेको, । (ख) घोषणा बमोजिमको वस्तु भए वा नभएको, । (ग) वस्तुको भन्सार मूल्य यथार्थ भए वा नभएको, । (घ) वस्तुको वर्गीकरण उपशीर्षक ठीक भए वा नभएको, ।
भन्सार_ऐन_२०८२
Customs Tariff Act, 2024

(क) दफा २० को उपदफा (४) बमोजिम वस्तु घोषणा गरे वा नगरेको, । (ख) घोषणा बमोजिमको वस्तु भए वा नभएको, । (ग) वस्तुको भन्सार मूल्य यथार्थ भए वा नभएको, । (घ) वस्तुको वर्गीकरण उपशीर्षक ठीक भए वा नभएको, । (ङ) वस्तु निकासी वा पैठारी गर्दा बखत प्रचलित कानून बमोजिम बुझाउनु पर्ने महसुल बुझाए वा नबुझाएको, । (च) यस ऐन वा प्रचलित कानून बमोजिम पूर्ण वा आंशिक भन्सार महसुल छुट वा सुविधामा पैठारी गरेको वस्तु उद्देश्य बमोजिम प्रयोग भए वा नभएको र सम्बन्धित व्यक्तिले पैठारी गरे वा नगरेको, । (छ) वस्तु पैठारी गर्दा प्रज्ञापनपत्र, खरिद बीजक वा पैठारी सम्बन्धी अन्य कागजातमा उल्लेख गरेको नाप, आकार, एकाइ र निजको खरिद खाता, बिक्री खाता, बिक्री बीजकमा उल्लेख भएको नाप, आकार र एकाइमा एकरूपता भए वा नभएको । (२) कार्यालयबाट दफा २३ को उपदफा (१) को खण्ड (ग) बमोजिम जाँचपास भएको वस्तुमा उपदफा (१) मा उल्लिखित कुराहरू भए वा नभएको सम्बन्धमा यकिन गर्न परीक्षण गर्नु पर्नेछ । १०३. घटी देखिएको महसुल तथा जरिबाना असुल गर्ने : (१) जाँचपासपछिको परीक्षण गर्दा घोषणाकर्ताले घोषणा गरेको भन्दा वा घोषणा गरे अनुरूपको भन्दा भिन्न वस्तु निकासी वा पैठारी गरेको पाइएमा वा त्यस्तो वस्तुको मूल्य वा परिमाण घटी घोषणा गरेको कारणले लाग्ने भन्दा घटी महसुल असुल भएको देखिएमा भन्सार परीक्षकले त्यस्तो वस्तुको महसुल पुनः निर्धारण गर्नु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम महसुल निर्धारण गर्दा त्यस्तो वस्तु जाँचपास हुँदाका बखत घटी मूल्य वा परिमाण घोषणा गरेको कारणले घटी हुन गएको महसुल, परिमाण घटी घोषणा गरे बापत यस ऐन बमोजिम हुने जरिबाना रकम र मूल्य घटी घोषणा गरेकोमा भन्सार परीक्षकले त्यस्तो वस्तुमा लाग्ने महसुलको शतप्रतिशत रकम जरिबाना गरी सो समेत सम्बन्धित वस्तुको धनीबाट असुल गर्नु पर्नेछ । (३) जाँचपासपछिको परीक्षण गर्दा वस्तुको वर्गीकरणको उपशीर्षक फरक पारेको कारणले लाग्ने भन्दा घटी महसुल असुल भएको देखिएमा भन्सार परीक्षकले त्यसरी घटी हुन गएको महसुल रकम र सो बराबरको जरिबाना समेत सम्बन्धित वस्तुको धनीबाट असुल गर्नु पर्नेछ । (४) जाँचपासपछिको परीक्षण गर्दा उपदफा (२) वा (३) मा उल्लेख भएको बाहेक अन्य कुनै कारणबाट लाग्ने भन्दा घटी महसुल असुल भएको पुष्टि भएमा त्यसरी घटी असुल भएको महसुल रकम र सो बराबर जरिबाना समेतको रकम भन्सार परीक्षकले सम्बन्धित वस्तुको धनीबाट असुल गर्नु पर्नेछ । तर घोषणाकर्ताको कारणले बाहेक अन्य कारणबाट लाग्ने भन्दा घटी महसुल असुल हुन गएको रहेछ भने जरिबाना लगाइने छैन । (५) जाँचपासपछिको परीक्षण गर्दा कसैले यस ऐन वा अन्य प्रचलित कानून बमोजिम पूर्ण वा आंशिक भन्सार महसुल छुट वा सुविधामा पैठारी गरेको वस्तु जुन उद्देश्यले पैठारी गरेको हो सो उद्देश्य विपरीत प्रयोग गरेको, बिक्री गरेको वा छुट वा सुविधा नपाउने व्यक्तिले पूर्ण वा आंशिक भन्सार महसुल छुट वा सुविधामा कुनै वस्तु पैठारी गरेको पाइएमा भन्सार परीक्षकले निजबाट त्यस्तो वस्तुमा लाग्ने महसुल र महसुलको दुई सय प्रतिशत जरिबाना असुल गर्नु पर्नेछ । (६) दफा १०२ बमोजिम परीक्षण गर्दा सोको उपदफा (१) को खण्ड (क) बमोजिम घोषणा नगरी पैठारी गरेको पाइएमा महानिर्देशक वा भन्सार परीक्षकले त्यस्तो वस्तुको भन्सार मूल्यको पाँच प्रतिशत जरिबाना गर्नेछ ।
भन्सार_ऐन_२०८२
Customs Tariff Act, 2024

(६) दफा १०२ बमोजिम परीक्षण गर्दा सोको उपदफा (१) को खण्ड (क) बमोजिम घोषणा नगरी पैठारी गरेको पाइएमा महानिर्देशक वा भन्सार परीक्षकले त्यस्तो वस्तुको भन्सार मूल्यको पाँच प्रतिशत जरिबाना गर्नेछ । तर वस्तुको प्रकृति अनुसार खुलाउन नसकिने किसिमका विवरण नखुलाएको आधारमा मात्र यस उपदफा बमोजिम जरिबाना गरिने छैन । (७) उपदफा (१) बमोजिम महसुल निर्धारण गर्ने प्रयोजनको लागि भन्सार परीक्षकले पैठारी भएको वस्तुको मूल्य निर्धारण गर्दा दफा ३१ बमोजिम निर्धारण गर्नु पर्नेछ । १०४. सम्बन्धित व्यक्तिलाई बुझ्न सक्ने : (१) जाँचपासपछिको परीक्षण गर्दा भन्सार परीक्षकले सम्बन्धित व्यक्तिलाई आफ्नो कार्यालयमा झिकाउन, बयान गराउन, प्रमाण बुझ्न, लिखत पेस गर्न लगाउन, सूचना वा म्याद जारी गर्न वा निजबाट यस ऐन वा भन्सार महसुल सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम लाग्ने थप रकम वा जरिबाना असुल गर्न सक्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम झिकाउँदा वा जारी गरिएको म्यादमा उपस्थित नहुने वा माग गरिए बमोजिमको लिखत प्रमाण वा कागजात पेस नगर्ने वस्तुको धनीलाई भन्सार परीक्षकले पटकैपिच्छे दश हजार रूपैयाँ जरिबाना गरी निजको निकासी वा पैठारी सम्बन्धी कारोबार रोक्का गर्न र उपलब्ध भएसम्मका लिखत प्रमाण वा कागजातका आधारमा जाँचपासपछिको परीक्षण गर्न सक्नेछ । तर जाँचपासपछिको परीक्षण गरिसकेपछि सो सम्बन्धमा थप प्रमाण वा कागजात प्राप्त भएमा त्यस्तो प्रमाण वा कागजातका आधारमा पुनः जाँचपासपछिको परीक्षण गर्न बाधा पुग्ने छैन । १०५. सफाइ पेस गर्ने मौका दिनु पर्ने : (१) यस परिच्छेद बमोजिम जरिबाना वा थप महसुल रकम असुल गर्ने आदेश दिनुपूर्व महानिर्देशक वा भन्सार परीक्षकले सम्बन्धित वस्तुको धनीलाई महसुल र जरिबाना निर्धारण भएको जानकारी सहित पन्ध्र दिनको म्याद दिई सो सम्बन्धमा सफाइ पेस गर्ने मनासिब मौका दिनु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम सफाइ पेस भएपछि वा सफाइ पेस नभएमा सफाइ पेस गर्ने म्याद नाघे पछि महानिर्देशक वा भन्सार परीक्षकले अन्तिम महसुल र जरिबाना निर्धारण गरी सम्बन्धित निकासीकर्ता वा पैठारीकर्तालाई सो बमोजिमको रकम दाखिल गर्ने आदेश दिनेछ । १०६. महसुल वा जरिबाना बुझाउनु पर्ने : (१) यस परिच्छेद बमोजिम निर्धारण भएको महसुल वा जरिबाना बापतको रकम दाखिल गर्ने आदेश प्राप्त गरेको मितिले पैंतीस दिनभित्र सम्बन्धित वस्तुको धनीले त्यस्तो रकम कार्यालयले तोकेको बैङ्कमा दाखिल गर्नु पर्नेछ । उक्त अवधिभित्र रकम दाखिल नगरेमा सो रकममा त्यसरी महसुल वा जरिबाना रकम दाखिल गर्ने आदेश भएको मितिदेखि प्रतिदिन शून्य दशमलव शून्य चार दुई प्रतिशतका दरले ब्याज समेत गणना गरी असुल गरिनेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम बुझाउनु पर्ने रकम नबुझाउने वस्तुको धनीको निकासी वा पैठारी सम्बन्धी कारोबार, बैङ्क खाता तथा चल वा अचल सम्पत्ति भन्सार परीक्षकले रोक्का गरी सोही सम्पत्तिबाट त्यस्तो रकम असुल गर्नेछ । (३) उपदफा (२) बमोजिम रोक्का गर्न लेखी आएमा सम्बन्धित निकायले भन्सार जाँचपास परीक्षण कार्यालयबाट लेखी आए बमोजिम त्यस्तो कारोबार, बैङ्क खाता तथा चल वा अचल सम्पत्ति तुरुन्त रोक्का गरी सोको जानकारी भन्सार परीक्षकलाई दिनु पर्नेछ ।
भन्सार_ऐन_२०८२
Customs Tariff Act, 2024

(३) उपदफा (२) बमोजिम रोक्का गर्न लेखी आएमा सम्बन्धित निकायले भन्सार जाँचपास परीक्षण कार्यालयबाट लेखी आए बमोजिम त्यस्तो कारोबार, बैङ्क खाता तथा चल वा अचल सम्पत्ति तुरुन्त रोक्का गरी सोको जानकारी भन्सार परीक्षकलाई दिनु पर्नेछ । (४) उपदफा (१) बमोजिम बुझाउनु पर्ने रकम नबुझाउने वस्तुको धनीले कुनै सरकारी निकाय वा बैङ्कबाट कुनै रकम भुक्तानी लिन बाँकी देखिएमा भन्सार परीक्षकले त्यस्तो रकम तुरुन्त भन्सार जाँचपास परीक्षण कार्यालयको नाममा भुक्तानी हुने गरी पठाउन उक्त निकाय वा बैङ्कलाई लेखी पठाउन सक्नेछ । (५) उपदफा (४) बमोजिम लेखी आएमा सम्बन्धित निकाय वा बैङ्कले तुरुन्त त्यस्तो रकम भन्सार जाँचपास परीक्षण कार्यालयको नाममा भुक्तानी पठाउनु पर्नेछ । (६) उपदफा (२) वा (४) बमोजिम रकम असुल हुन नसकेमा त्यस्तो रकम सरकारी बाँकी सरह असुल गरिनेछ । १०७. माग गरेको विवरण दिनु पर्ने : (१) भन्सार परीक्षकले यस परिच्छेदको प्रयोजनका लागि आवश्यक देखेमा बैङ्क तथा वस्तुको धनीको कारोबारसँग सम्बन्धित अन्य कुनै व्यक्ति वा निकायबाट सम्बन्धित वस्तुको धनी, निजको कारोबार वा वस्तुसँग सम्बन्धित भुक्तानी, बैङ्क खाता, नाफा नोक्सानको हिसाब, कर विवरण, बीजक जस्ता अन्य विवरण वा कागजात माग गर्न सक्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम माग गरिएको विवरण वा कागजात उपलब्ध गराउनु सम्बन्धित व्यक्ति वा निकायको कर्तव्य हुनेछ । १०८. जाँचपासपछिको परीक्षण गर्न सकिने अवधि र अन्य व्यवस्था : यस ऐन वा भन्सार महसुल सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम वस्तु जाँचपास भएको मितिले दुई वर्षसम्म त्यस्तो वस्तुको सम्बन्धमा यस परिच्छेद बमोजिम जाँचपासपछिको परीक्षणको काम गर्न सकिनेछ । तर कुनै घोषणाकर्ताले झुट्टा लिखत वा कागजात तयार गरी लाग्ने भन्दा कम महसुल दाखिला गरेको प्रमाणित भएमा भन्सार परीक्षकले महानिर्देशकको अनुमति लिई सो अवधिपछि समेत त्यस्तो वस्तुको सम्बन्धमा जाँचपासपछिको परीक्षण गर्न सक्नेछ । १०९. पुनः परीक्षण गर्न सक्ने : (१) कार्यालयबाट जाँचपास भएका वस्तुको प्रज्ञापनपत्र लगायतका पैठारी वा निकासीसँग सम्बन्धित कागजात तथा जुनसुकै स्वरूपका अभिलेख त्यस्तो वस्तु जाँचपास भएको मितिले दुई वर्षभित्र महानिर्देशक वा भन्सार अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारीले पुनः परीक्षण गर्न सक्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम पुनः परीक्षण गर्दा असुल गर्नु पर्ने महसुल असुल गर्न छुट भएको देखिएमा भन्सार अधिकृतले त्यस्तो वस्तुको त्यसरी छुट भएको महसुल वस्तुको धनीबाट असुल गर्नु पर्नेछ । तर घोषणाकर्ताले नक्कली बिल, बीजक वा कागजात पेस गरेको कारणले महसुलमा फरक पर्न गएको देखिएमा भन्सार अधिकृतले उक्त फरक पर्न गएको महसुलको तीन सय प्रतिशत रकम जरिवाना गर्न सक्नेछ । परिच्छेद-१८ । महसुल तथा जरिवाना फिर्ता । ११०. भन्सार महसुल फिर्ता दिने : (१) कुनै व्यक्तिले निकासी वा पैठारी गर्दा प्रचलित कानून बमोजिम लाग्ने भन्दा बढी भन्सार महसुल बुझाएको रहेछ वा दफा २० को उपदफा (११) बमोजिम घोषणा गर्दा भन्सार महसुल बुझाएपछि त्यस्तो घोषणा रद्द भएमा भन्सार अधिकृतले निजलाई त्यस्तो भन्सार महसुल फिर्ता दिनु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि देहायको अवस्थामा भन्सार महसुल फिर्ता हुने छैन:- ।
भन्सार_ऐन_२०८२
Customs Tariff Act, 2024

(२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि देहायको अवस्थामा भन्सार महसुल फिर्ता हुने छैन:- । (क) वस्तु छुटाएको साठी दिनभित्र त्यस्तो महसुल फिर्ताको लागि सम्बन्धित कार्यालयमा निवेदन नदिएमा, । (ख) फिर्ताको लागि दाबी गरिएको रकम पाँच सय रुपैयाँ भन्दा कम भएमा, । (ग) वस्तुको जाँच गर्नु अगाडि नै महसुल असुल भएको र ऐनको दफा २३ को उपदफा (१) को खण्ड (घ) बमोजिम वस्तु जाँच गर्दा घोषणाकर्ताले गरेको घोषणा वा सोसाथ संलग्न गरेका कागजातमा उल्लिखित विवरण बमोजिमको वस्तु नभई फरक वस्तु फेला परेकोमा । १११. महसुल फिर्ता सम्बन्धी विशेष व्यवस्था : भन्सार महसुल सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम नगद धरौटी राखी पैठारी गर्ने सुविधा वा दफा ६१ बमोजिम बन्डेड वेयर हाउसको इजाजतपत्र नलिएका उद्योगले आफूले निकासी गर्ने वस्तु उत्पादनको लागि आवश्यक पर्ने कच्चा पदार्थ तथा सहायक कच्चा पदार्थ पैठारी गरी सोबाट उत्पादित तयारी वस्तु निकासी गरेमा त्यस्तो कच्चा पदार्थ पैठारी गर्दा भन्सार बिन्दुमा भुक्तानी गरेको महसुल नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी सोही सूचनामा तोकिए बमोजिम समदरमा कार्यालयबाट फिर्ता दिइनेछ । ११२. मुद्दाको अन्तिम किनारा नभई महसुल वा जरिवाना फिर्ता दिन नहुने : भन्सार अधिकृतले महसुल वा जरिवाना असुल गर्न गरेको निर्णय उपर यस ऐन बमोजिम परेको पुनरावेदनमाथि निर्णय हुँदा त्यसरी असुल भएको सबै वा केही महसुल वा जरिवाना नलाग्ने गरी निर्णय भएमा त्यस्तो निर्णय उपर पुनरावेदन लाग्ने व्यवस्था भएकोमा पुनरावेदन गरी सोको अन्तिम निर्णय भएपछि वा पुनरावेदनका लागि अनुमति माग गर्नु पर्ने अवस्थामा त्यस्तो पुनरावेदनको अनुमतिका लागि निवेदन दिँदा पुनरावेदन गर्ने अनुमति प्राप्त नभएमा वा अनुमति प्राप्त भएमा सो पुनरावेदनको अन्तिम किनारा भएपछि मात्र सो निर्णय बमोजिम फिर्ता दिनु पर्ने भनी उल्लेख भएको महसुल वा जरिवानाको रकम भन्सार अधिकृतले सम्बन्धित व्यक्तिलाई फिर्ता दिनु पर्नेछ । परिच्छेद-१९ । विविध । ११३. बौद्धिक सम्पत्तिको अधिकार उल्लङ्घन हुने वस्तु निकासी वा पैठारी गर्न नहुने : (१) कसैले पनि प्रचलित कानून बमोजिम कुनै व्यक्तिले प्राप्त गरेको पेटेन्ट, डिजाइन, ट्रेडमार्क, प्रतिलिपि अधिकार जस्ता बौद्धिक सम्पत्ति उपरको अधिकार उल्लङ्घन हुने गरी कुनै वस्तु निकासी वा पैठारी गर्नु हुँदैन । (२) उपदफा (१) विपरीत हुने गरी कसैले कुनै वस्तु निकासी वा पैठारी गर्न लागेमा सरोकारवाला व्यक्तिले त्यस्तो निकासी वा पैठारी रोक्का गर्न प्रमाण सहित सम्बन्धित भन्सार अधिकृत समक्ष निवेदन दिन सक्नेछ । (३) उपदफा (२) बमोजिम निवेदन परेमा भन्सार अधिकृतले त्यस्तो वस्तु कार्यालयमा रोक्का राखी सो सम्बन्धमा आवश्यक कारबाहीको लागि सम्बन्धित निकाय वा अधिकारी समक्ष लेखी पठाउनु पर्नेछ । (४) उपदफा (३) बमोजिम लेखी आएमा सम्बन्धित निकाय वा अधिकारीले सो सम्बन्धमा प्रचलित कानून बमोजिम कारबाही टुङ्गो लगाई सोको जानकारी कार्यालयलाई दिनु पर्नेछ । (५) उपदफा (४) बमोजिम सम्बन्धित निकाय वा अधिकारीले प्रचलित कानून बमोजिम कारबाही गर्दा त्यस्तो वस्तु जफत हुने ठहर गरेमा भन्सार अधिकृतले सो वस्तु घोषणाकर्ताकै खर्चमा नष्ट गर्न सक्नेछ ।