chhatramani/nepal_legal_acts_corpus_nepali huggingface dataset:
सुरक्षित_कारोबार_ऐन_२०६३
Secured Transactions Act, 2006

त्यस्तो मालसामान, अधिकारपत्र, लिखत वा मुद्रा कब्जामा लिएका बखतदेखि नै त्यसमाथि रहेको धितोको हक परिपक्व हुनेछ र सो कब्जा कायम रहेसम्म हक कायम रहनेछ । (५) पहिलो संशोधनद्वारा झिकिएको । (६) पहिलो संशोधनद्वारा झिकिएको । (७) पहिलो संशोधनद्वारा झिकिएको । (८) पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (८) नासोमा लिने व्यक्तिको जिम्मामा मालसामान रहेका बखत निजले सो मालसामानलाई समेट्ने गरी लिखत जारी गरेको रहेछ भने त्यस्तो लिखत उपर धितोको हक परिपक्व गराएर पनि त्यस्तो मालसामानमाथि रहेको धितोको हकलाई परिपक्वता प्रदान गर्न सकिनेछ । (९) धितोको सम्पत्तिउपर रहेको धितोको हकको परिपक्वताले धितो सुरक्षार्थ दिएको जमानत उपर रहेको पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । धितोको हक लिखतमा परिपक्व बनाउनेछ । जमानतउपर रहेको धितोको हक परिपक्व गराउन सूचना दर्ता गराउन आवश्यक हुने छैन । (१०) पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (१०) कुनै बहीखाता, अधिकारपत्र वा अन्य भुक्तानीको अधिकारमा धितोको हक रहेको धितो लिने व्यक्तिसँग हस्तान्तरणको प्रक्रियाबिना नै त्यस्तो भुक्तानीलाई सुरक्षित गर्ने वा समर्थन गर्ने व्यक्तिगत वा सम्पत्तिको अधिकारको सुविधा हुनेछ । त्यसरी सुविधा हस्तान्तरण हुने भएमा धितो प्रदान गरिएको व्यक्तिलाई प्रचलित कानून बमोजिम हस्तान्तरण गर्नु धितो दिने व्यक्तिको कर्तव्य हुनेछ । २७. परिपक्वताको निरन्तरता: (१) धितोको हकको परिपक्वताको निरन्तरता नटुट्ने गरी धितो सम्बन्धी हक पहिले कुनै एक तवरमा परिपक्व बनाइएको र पछि अर्को तवरमा परिपक्व बनाइएकोमा सो हक निरन्तररुपमा परिपक्व भइरहेको मानिनेछ । (२) पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (२) धितो लिने व्यक्तिले परिपक्व बनाइएको धितोको हक हस्तान्तरण गरेमा त्यस्तो धितो लिने व्यक्तिबाट हस्तान्तरण गरी लिने व्यक्तिले त्यस्तो धितोको हकको परिपक्वतालाई निरन्तरता दिनका लागि यस ऐन बमोजिम सूचना दर्ता गराइरहनु पर्ने छैन । २८. पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । एउटै धितोको सम्पत्तिमा रहेका धितोको हकको प्राथमिकता: (१) यस ऐनमा अन्यथा व्यवस्था गरिएकोमा बाहेक एउटै धितोको सम्पत्तिमा रहेको प्रतिस्पर्धी धितोको हकको प्राथमिकता देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) परिपक्व भएको धितोको हकमध्ये जुन धितोको हकको प्राथमिकताको समय अगाडि छ सोही धितोको हक, । (ख) परिपक्व भएको तथा परिपक्व नभएको धितोको हकमध्ये परिपक्व भएको धितोको हक, र । (ग) परिपक्व नभएको धितोको हकमध्ये धितोको सम्पत्तिसँग पहिले आबद्ध हुने धितोको हक । तर परिपक्व नभएको धितोको हक एकै समयमा धितोको सम्पत्तिसँग आबद्ध भएको भए पहिले भएको धितो सम्झौताबाट कायम भएको धितोको हकले प्राथमिकता पाउनेछ । (२) धितोको हक पछिल्लो समयसम्म आबद्ध नभई निरन्तर रुपमा परिपक्व भएको खण्डमा पहिले दर्ताद्वारा परिपक्व भएको धितोको हक त्यसरी दर्ता गरेको समय नै प्राथमिकताको समय हुनेछ । (३) निरन्तर रुपमा परिपक्व भएको खण्डमा पहिले कब्जामा लिई परिपक्व भएको धितोको हकमा त्यसरी परिपक्व भएको समय नै प्राथमिकताको समय हुनेछ । (४) कुनै बैङ्कमा रहेको बैङ्क खातामा सो बैङ्कको परिपक्व भएको धितोको हक रहेको भए त्यस्तो धितोको हक सो बैङ्क खातामा रहेको परिपक्व भए वा नभएको अन्य कुनै धितोको हकभन्दा प्राथमिकतामा रहनेछ ।
सुरक्षित_कारोबार_ऐन_२०६३
Secured Transactions Act, 2006

(४) कुनै बैङ्कमा रहेको बैङ्क खातामा सो बैङ्कको परिपक्व भएको धितोको हक रहेको भए त्यस्तो धितोको हक सो बैङ्क खातामा रहेको परिपक्व भए वा नभएको अन्य कुनै धितोको हकभन्दा प्राथमिकतामा रहनेछ । (५) धितोको सम्पत्तिको सम्बन्धमा कायम भएको दर्ता वा परिपक्वताको मिति नै सो धितोको सम्पत्तिबाट प्राप्त लाभको हकमा पनि सोही दर्ता वा परिपक्वताको मिति कायम भएको मानिनेछ । २९. पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । लियनको अधिकार उपर धितोको हकको प्राथमिकता: कुनै लियन सम्बन्धी सूचना दर्ता अभिलेखमा दर्ता भएमा त्यस्तो लियन पछिल्लो प्राथमिकताको समय भएको कुनै धितोको हक तथा अन्य कुनै परिपक्व नभएको धितोको हकभन्दा प्राथमिकतामा रहनेछ । परिपक्व गरिएको धितोको हक दर्ता अभिलेखमा कुनै सूचना दर्ता नभएको जुनसुकै लियनभन्दा अघिल्लो प्राथमिकताको क्रममा रहनेछ । तर त्यस्तो लियन अघिल्लो प्राथमिकताको समय भएको कुनै परिपक्व धितोको हकभन्दा पछिल्लो प्राथमिकताको क्रममा रहनेछ । पहिलो संशोधनद्वारा थप । २९क. असुरक्षित दाबी उपर धितोको हकको प्राथमिकता: कुनै परिपक्व भएको धितोको हक कर्मचारी तथा कामदारलाई भुक्तान गर्न बाँकी रकम, बक्यौता कर लगायत नेपाल सरकारलाई भुक्तान गर्न बाँकी रकम जस्ता प्राथमिकतामा पर्ने दाबी लगायत कुनै पनि असुरक्षित दाबीभन्दा प्राथमिकतामा रहनेछ । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । ३०. धितोको सम्पत्ति खरिद गर्दाको असर: (१) धितोको हक रहेको कुराको जानकारीबिना र त्यस्तो हक परिपक्व हुनुअगावै कुनै खरिदकर्ताले सो धितोको सम्पत्ति बापत मूल्य तिरी खरिद गरेको भए त्यस्तो खरिदकर्ताले त्यस्तो धितोको सम्पत्ति कुनै पनि धितोको हकबिना प्राप्त गर्नेछ । (२) उपदफा (१) को सर्वसामान्यतामा प्रतिकूल असर नपर्ने गरी देहायका कुरामा देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) कुनै व्यक्तिले नियमित व्यावसायिक कारोबारको सिलसिलामा बिक्री गर्ने बिक्रेताबाट कुनै मालसामान खरिद गर्दा धितोको हकको उल्लंघन हुन्छ भन्ने कुराको जानकारीबिना खरिद गरेको भएमा निजले धितोको हकबिना नै त्यस्तो मालसामान प्राप्त गरेको मानिनेछ । (ख) उपभोग्य वस्तु खरिद गर्ने व्यक्तिले धितो सम्बन्धी हकको जानकारीबिना र उपभोग्य वस्तु समावेश गर्ने सूचना दर्ता गर्नुअगावै त्यस्तो उपभोग्य वस्तु खरिद गरेमा त्यस्तो वस्तुमा रहेको धितोको हक परिपक्व भए वा नभए पनि सो व्यक्तिले त्यस्तो वस्तु धितोको हकबिना नै प्राप्त गर्नेछ । (ग) क्रमसङ्ख्या अङ्कित सवारी साधन खरिद गर्ने व्यक्तिले सो सवारी साधनमा रहेको धितोको हकको जानकारीबिना वा दर्ता गरिएको सूचनामा सो सवारी साधनको क्रमसङ्ख्या विवरण उल्लेख नगरेको वा गलत ढङ्गले उल्लेख गरेको भएमा त्यस्तो व्यक्तिले त्यस्तो क्रमसङ्ख्या अङ्कित सवारी साधन धितोको हकबिना नै प्राप्त गर्नेछ । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । ३१. इजाजत वा पट्टाको हकमा असर नपर्ने: (१) कुनै व्यक्तिले धितोको सम्पत्तिमा निहित धितोको हकको जानकारीबिना त्यस्तो धितोको हक परिपक्व हुनुअगावै सो सम्पत्ति इजाजत वा पट्टामा लिएकोमा त्यस्तो धितोको सम्पत्तिमा रहेको धितोको हकले निजको सो धितोको सम्पत्तिमा रहेको इजाजत वा सो उपरको पट्टाको हकमा कुनै असर पार्ने छैन ।
सुरक्षित_कारोबार_ऐन_२०६३
Secured Transactions Act, 2006

(२) नियमित व्यावसायिक कारोबारको सिलसिलामा कुनै किसिमको धितोको सम्पत्तिको इजाजत वा पट्टा दिने व्यक्तिबाट त्यस्तो धितोको सम्पत्तिको इजाजत वा पट्टा लिँदा धितोको हकको उल्लंघन हुन्छ भन्ने कुराको जानकारीबिना कुनै व्यक्तिले त्यस्तो धितोको सम्पत्तिको इजाजत वा सो सम्पत्ति पट्टामा लिएकोमा त्यस्तो धितोको सम्पत्ति उपर धितोको हक परिपक्व भए तापनि धितोको सम्पत्तिमा पाएको इजाजत वा सो सम्पत्तिको पट्टाको हकमा कुनै असर पार्ने छैन । (३) क्रमसङ्ख्या अङ्कित सवारी साधन पट्टामा लिने व्यक्तिले सो सवारी साधनमा रहेको धितोको हकको जानकारीबिना पट्टामा लिएको भएमा वा दर्ता गरिएको सूचनामा सोको क्रमसङ्ख्या विवरण उल्लेख नगरेको वा त्यस्तो विवरण गलत ढङ्गले उल्लेख गरेको भएमा त्यस्तो क्रमसङ्ख्या अङ्कित सवारी साधनमा रहेको धितोको हकले निजको पट्टाको हकमा कुनै असर पार्ने छैन । ३२. खरिद मूल्य सम्बन्धी धितोको हकको सूचना: धितो दिने व्यक्तिले मालसामान बुझि लिएको पाँच दिनभित्र कुनै व्यक्तिले त्यस्तो मालसामानको खरिद मूल्य सम्बन्धी धितोको हकको सम्बन्धमा सूचना दर्ता गराएमा धितोको हक आबद्ध भएको र सूचना दर्ता भएको समयको बीचमा त्यस्तो मालसामानउपर सृजना भएको खरिदकर्ता, पट्टा लिने व्यक्ति वा लियन होल्डरको अधिकार उपर त्यस्तो धितोको हकले प्राथमिकता पाउनेछ । ३३. धितोको सम्पत्तिको बेचबिखन र त्यसबाट प्राप्त लाभ: (१) यस ऐनमा अन्यथा व्यवस्था भएको वा पक्षहरु बीच अन्यथा सहमति भएकोमा बाहेक धितोको सम्पत्तिको बिक्री, पट्टा, इजाजत, विनिमय, बेचबिखन वा अन्य किसिमले हस्तान्तरण गरिएको भए तापनि सो धितोको सम्पत्ति उपर रहेको धितोको हक निरन्तर रही रहनेछ । (२) यस ऐनमा अन्यथा व्यवस्था भएको वा पक्षहरु बीच अन्यथा सहमति भएकोमा बाहेक धितोको सम्पत्तिको बेचबिखन पछि सोबाट प्राप्त लाभमा धितोको हक आबद्ध हुनेछ । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (३) मूल धितोको सम्पत्तिमा धितोको हक परिपक्व भएकोमा त्यस्तो मूल धितोबाट प्राप्त लाभ उपर पनि धितोको हक परिपक्व हुनेछ । तर देहायको अवस्थामा बाहेक धितो दिने व्यक्तिले प्राप्त गरेको लाभ सो लाभ प्राप्त गरेको मितिले एक्काइसौं दिनदेखि सो लाभमा रहेको धितोको हक परिपक्व हुने छैन:- । (क) दर्ता गरिएको सूचनाले सुरुको धितोको सम्पत्ति समेटेमा र त्यस्तो सुरुको धितोको सम्पत्तिबाट प्राप्त भएको लाभ नगद लाभ भएमा वा सुरुको सूचनामा जुन प्रकृतिको लाभ उल्लेख गरिएको थियो, सोही प्रकृतिको लाभ प्राप्त भएमा, वा । (ख) बीस दिनको समयावधि समाप्त हुनुअगावै जुनसुकै तरिकाले त्यस्तो लाभ उपर धितोको हक परिपक्व गराइएको भएमा । ३४. उपकरण खरिद मूल्यमा धितोको हकको प्राथमिकता: खरिद मूल्य सम्बन्धी धितोको हक धितो दिने व्यक्तिले उपकरणमा कब्जा प्राप्त गर्दा बखत वा सो प्राप्त गरेको पाँच दिनभित्र परिपक्व गराइएको भए त्यस्तो खरिद मूल्य सम्बन्धी धितोको हकले सोही सम्पत्ति उपर रहेको विवादयुक्त धितोको हकउपर तथा सो सम्पत्तिबाट प्राप्त लाभमा रहेको धितोको हक उपर समेत प्राथमिकता पाउनेछ ।
सुरक्षित_कारोबार_ऐन_२०६३
Secured Transactions Act, 2006

३५. मौज्दातमा रहेको मालसामान वा घरपालुवा पशुपक्षीमा रहेको खरिद सम्बन्धी धितोको हकको प्राथमिकता: देहायका अवस्थामा मौज्दातमा रहेको मालसामान वा घरपालुवा पशुपक्षीमा परिपक्व भएको खरिद मूल्य सम्बन्धी धितोको हकले त्यस्ता मालसामान वा पशुपक्षी उपर रहेको अन्य विवादयुक्त धितोको हक उपर प्राथमिकता पाउनेछ:- । (क) धितो दिने व्यक्तिले मौज्दातमा रहेको मालसामान वा घरपालुवा पशुपक्षी उपर कब्जा लिई खरिद मूल्य सम्बन्धी धितोको हक परिपक्व भएमा, र । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (ख) खरिद मूल्य सम्बन्धी धितोको हक लिने व्यक्तिले सूचना दर्ता गराउनुअगावै अर्को कुनै व्यक्तिले मौज्दातमा रहेको मालसामान वा घरपालुवा पशुपक्षी उपर धितोको हक लिई सूचना दर्ता गराएको भए तापनि खरिद मूल्य सम्बन्धी धितोको हक लिने व्यक्तिले लिखित रूपमा त्यस्तो मालसामान वा घरपालुवा पशुपक्षीको विवरण सहित निजको खरिद मूल्य सम्बन्धी हक रहेको जानकारी गराएमा । ३६. मालसामान नियन्त्रण (रिटेन्सन) मा लिने अधिकारको प्राथमिकता: कानूनको कार्यान्वयनबाट मालसामान नियन्त्रण लिने अधिकारको सृजना भई त्यस्तो मालसामान कब्जामा लिएको अवस्थामा सो मालसामानमा धितोको हक परिपक्व भए तापनि त्यस्तो मालसामान उपर देहायका अवस्थामा नियन्त्रणमा लिने अधिकारले प्राथमिकता प्राप्त गर्नेछ:- । (क) त्यस्तो मालसामानका सम्बन्धमा सामग्री वा सेवा बापतको भुक्तानी सुरक्षित गर्न त्यस्तो मालसामान कब्जा लिने व्यक्तिको पक्षमा सो नियन्त्रण लिने अधिकार सृजना भएको भएमा, र । (ख) त्यस्तो सामग्री वा सेवा नियमित व्यावसायिक कारोबारको सिलसिलामा उपलब्ध गराइएको भएमा । ३७. जडित समान: (१) धितोको हक जडित सामानमा सृजना गर्न सकिनेछ । धितोको हक सृजित मालसामान पछि जडित हुने सामान भएमा सोमा धितोको हक निरन्तर रही रहनेछ । (२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि सामान्य निर्माण सामग्रीहरुमा रहेको धितोको हक त्यस्ता सामग्रीहरु अचल सम्पत्तिमा समाविष्ट हुँदाका बखत समाप्त हुनेछ । (३) सजिलै हटाउन वा झिक्न सकिने कारखानाको मेशिन, कार्यालय मेशिन वा घरेलु उपयोगका मालसामानहरुको प्राथमिकता यस दफा बमोजिम निर्धारण गरिने छैन । (४) यस दफामा अन्यथा व्यवस्था गरिएकोमा बाहेक जडित सामान उपरको धितोको हक अचल सम्पत्तिमा रहेका अन्य सबै वास्तविक अधिकारहरुको अधीनस्थ हुनेछ । (५) अचल सम्पत्तिको स्वामी वा बन्धकी लिने व्यक्तिको हक प्रचलित कानून बमोजिम दर्ता हुनु अगावै सूचना दर्ता गरिएमा जडित सामानमा रहेको परिपक्व धितोको हकले त्यस्तो अचल सम्पत्तिको स्वामीको हक वा बन्धकी लिखतमा जुनसुकै व्यवस्था गरिएको भए तापनि बन्धकी लिने व्यक्तिको हक उपर प्राथमिकता पाउनेछ । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (६) यस ऐन बमोजिम दर्ता गराउनु पर्ने लियनको सम्बन्धमा सूचना दर्ता गराउनुअगावै जडित सामानमा रहेको धितोको हक परिपक्व गराउन सूचना दर्ता गरिएमा जडित सामानमाथिको परिपक्व धितोको हकले लियन उपर प्राथमिकता पाउनेछ । (७) कुनै मालसामान जडित सामान हुनुअगावै धितो दिने व्यक्तिले दिएको धितोको हक खरिद मूल्य सम्बन्धी धितोको हक भएमा र त्यस्ता मालसामान जडित सामान हुनभन्दा अगावै वा जडित समान भईसकेको मितिले पाँच दिनभित्र पहिलो संशोधनद्वारा थप ।
सुरक्षित_कारोबार_ऐन_२०६३
Secured Transactions Act, 2006

(७) कुनै मालसामान जडित सामान हुनुअगावै धितो दिने व्यक्तिले दिएको धितोको हक खरिद मूल्य सम्बन्धी धितोको हक भएमा र त्यस्ता मालसामान जडित सामान हुनभन्दा अगावै वा जडित समान भईसकेको मितिले पाँच दिनभित्र पहिलो संशोधनद्वारा थप । धितोको हक परिपक्व गराउन सूचना दर्ता गरिएमा जडित सामानमा रहेको परिपक्व धितोको हकले अचल सम्पत्तिको स्वामीको, लियनहोल्डरको वा बन्धकी लिखतमा जुनसुकै व्यवस्था गरिएको भए तापनि बन्धकी लिने व्यक्तिको हक उपर प्राथमिकता पाउनेछ । तर यसरी निर्धारण गरिएको प्राथमिकता निर्माण सम्बन्धी बन्धकी हकमा लागू हुने छैन । स्पष्टीकरणः यस उपदफाको प्रयोजनको लागि “निर्माण सम्बन्धी बन्धकी” भन्नाले अचल सम्पत्तिमा गरिने निर्माण सुधार बापत भुक्तानी दिने कुनै पनि दायित्व सुरक्षित गर्ने गरी प्रचलित कानून बमोजिम दर्ता गरिएको बन्धकी सम्झनु पर्छ । (८) सुरक्षित दायित्व परिपालन नभएमा यस दफा बमोजिमको प्राथमिकता प्राप्त गर्ने धितो लिने व्यक्तिले देहायका कुरामा देहाय बमोजिम हुने गरी अचल सम्पत्तिबाट जडित सामान छुट्याई लैजान सक्नेछ:- । (क) जडित सामान छुट्याई लैजाने धितो लिने व्यक्तिले अचल सम्पत्तिमा पुग्न गएको हानि नोक्सानीको मर्मत गर्न लाग्ने खर्च धितो दिने व्यक्ति बाहेकका अन्य बन्धकी लिने व्यक्तिलाई अविलम्ब शोधभर्ना गर्नु पर्ने, । (ख) धितो लिने व्यक्तिले छुट्याई लैजाने जडित सामानको अभावले वा त्यस्ता सामान विस्थापित गर्नु पर्ने आवश्यकताको कारणले त्यस्तो अचल सम्पत्तिको मूल्यमा हुन गएको कमी बापत त्यस्तो बन्धकी लिने व्यक्ति वा मालिकलाई रकम शोधभर्ना गर्नु पर्ने, र । (ग) धितो लिने व्यक्तिले शोधभर्ना गर्ने दायित्व पूरागर्ने पर्याप्त मात्रामा विश्वास दिलाउन नसकेसम्म शोधभर्ना प्राप्त गर्ने व्यक्तिले त्यस्तो जडित सामान छुटाई लैजाने अनुमति दिन इन्कार गर्न सक्ने । ३८. कृषिजन्य उत्पादन: पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । धितो दिने व्यक्तिको कब्जामा रहेको अचल सम्पत्ति वा त्यस्तो अचल सम्पत्ति उपर रहेको निजको हकलाई प्रचलित कानून बमोजिम दर्ता गरी राखेको अवस्थामा त्यस्तो अचल सम्पत्तिमा रहेको कृषिजन्य उत्पादन उपरको परिपक्व धितोको हक त्यस्तो सम्पत्तिको धनी वा बन्धकी लिने व्यक्तिको हक उपर प्राथमिकता पाउनेछ । ३९. सम्मिलन: (१) मालसामानको मौलिक पहिचान नष्ट नहुने गरी अन्य मूल मालसामानसँग भौतिक रुपमा एकीकृत भएमा त्यस्तो मालसामान त्यस्तो मूल मालसामानमा सम्मिलित भएको मानिनेछ । (२) सम्मिलन हुने मालसामानमा पनि धितोको हक सृजना गर्न सकिनेछ र त्यस्तो धितोको हक सम्मिलन हुने धितोको सम्पत्तिमा पनि निरन्तर रही रहनेछ । धितोको सम्पत्ति सम्मिलन हुँदाका बखत त्यस्तो सम्पत्तिउपर धितोको हक परिपक्व भैसकेको भए त्यस्तो धितोको हक सम्मिलन भएको मालसामानको हकमा समेत परिपक्व भएको मानिनेछ । (३) पहिलो संशोधनद्वारा झिकिएको । दायित्व परिपालना नभएमा सम्मिलित मालसामान उपरको धितोको हकले समग्र मालसामानमा हक रहेका प्रत्येक व्यक्तिका दाबीहरु उपर प्राथमिकता पाउने भएमा धितो लिने व्यक्तिले अन्य मालसामानबाट त्यस्तो सम्मिलित मालसामान हटाउन सक्नेछ ।
सुरक्षित_कारोबार_ऐन_२०६३
Secured Transactions Act, 2006

(३) पहिलो संशोधनद्वारा झिकिएको । दायित्व परिपालना नभएमा सम्मिलित मालसामान उपरको धितोको हकले समग्र मालसामानमा हक रहेका प्रत्येक व्यक्तिका दाबीहरु उपर प्राथमिकता पाउने भएमा धितो लिने व्यक्तिले अन्य मालसामानबाट त्यस्तो सम्मिलित मालसामान हटाउन सक्नेछ । (४) सम्मिलित मालसामान हटाउने धितो लिने व्यक्तिले समग्र वा अन्य मालसामानमा कुनै हक निहित भएको धितो लिने व्यक्तिबाहेकको अन्य व्यक्तिलाई समग्र मालसामानमा हुन गएको भौतिक हानि नोक्सानीबापत देहाय बमोजिम शोधभर्ना गर्नु पर्नेछ र यसरी शोधभर्ना गर्दा धितो लिने व्यक्तिको हक त्यस्तो व्यक्तिको हकको अधीनस्थ हुनु पर्नेछ:- । (क) सम्मिलित मालसामान हटाउने धितो लिने व्यक्तिले अचल सम्पत्तिमा पुग्न गएको हानि नोक्सानीको मर्मत गर्न लाग्ने खर्च धितो दिने व्यक्ति बाहेकका अन्य बन्धकी लिने व्यक्तिलाई अबिलम्ब शोधभर्ना गर्नु पर्नेछ । (ख) धितो लिने व्यक्तिले हटाएको मालसामानको अभावले वा त्यस्ता मालसामान विस्थापित गर्नु पर्ने आवश्यकताको कारणले त्यस्तो अचल सम्पत्तिको मूल्यमा हुन गएको कमीबापत धितो दिने व्यक्ति वा अन्य धितो लिने व्यक्तिलाई रकम शोधभर्ना गर्नु पर्नेछ । (ग) धितो लिने व्यक्तिले शोधभर्ना गर्ने दायित्व पूरा गर्ने पर्याप्त मात्रामा विश्वास दिलाउन नसकेसम्म शोधभर्ना प्राप्त गर्ने व्यक्तिले त्यस्तो मालसामान छुटाई लैजान अनुमति दिन इन्कार गर्न सक्नेछ । ४०. मिश्रित सामानहरु: (१) उत्पादनमा वा सोको समूहमा आफ्नो पहिचान गुमाउने गरी अन्य मालसामानमा भौतिकरुपमा एकीकृत गरिएको मालसामान मिश्रित सामान हुनेछ । (२) मिश्रित सामान उपर धितोको हक सृजना नहुन पनि सक्नेछ । तर त्यस्तो मालसामान मिश्रित सामान भई त्यसबाट सृजित उत्पादन वा समूहमा भने धितोको हक सृजना हुन सक्नेछ । (३) धितोको सम्पत्ति मिश्रित सामान भएमा सोको उत्पादन वा समूहमा धितोको हक आबद्ध हुनेछ । (४) पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । धितोको सम्पत्ति मिश्रित सामान हुनुभन्दा अगावै दर्ताबाट सो धितोको सम्पत्तिमा रहेको धितोको हक परिपक्व भएए उत्पादन वा समूहसँग आबद्ध रहेको धितोको हकमा मिश्रित सामान उल्लेख भएको वा नभएको भए तापनि सूचना दर्ता निरन्तर परिपक्व हुनेछ । उत्पादन वा सोको समूह उपरको धितोको हकको प्राथमिकता मिश्रित भएको धितोको सम्पत्ति उपर रहेको धितोको हकको प्राथमिकताको समयदेखि गणना गरिनेछ । (५) मिश्रित सामानको उत्पादन वा सोको समूह उपर एकभन्दा बढी धितोको हक आबद्ध भएको अवस्थामा देहाय बमोजिम प्राथमिकताको निर्धारण गरिनेछ:- । (क) धितोको सम्पत्ति मिश्रित सामान हुँदाका बखत परिपक्व भएको धितोको हकले सोबखत अपरिपक्व रहेको धितोको हकउपर प्राथमिकता पाउनेछ, । (ख) उत्पादन वा सोको समूहमा आबद्ध भएको पहिलो धितोको हकले अपरिपक्व धितोको हकउपर प्राथमिकता पाउनेछ, र । (ग) एकभन्दा बढी धितोको हक परिपक्व भएमा धितोको सम्पत्ति मिश्रित सामान हुँदाका बखत सो सम्पत्तिको मूल्यको अनुपातमा धितोको हक समान स्थितिमा रहनेछ । ४१. सुरक्षित बिक्री करार र अधिकारपत्रहरुको खरीद: देहायका अवस्थामा सुरक्षित बिक्री करार वा अधिकारपत्रको खरीदकर्ताले सुरक्षित बिक्री करार वा अधिकारपत्र उपरका विवादयुक्त धितोको हक र सोबाट प्राप्त लाभउपर समेत प्राथमिकता प्राप्त गर्नेछ:- ।
सुरक्षित_कारोबार_ऐन_२०६३
Secured Transactions Act, 2006

४१. सुरक्षित बिक्री करार र अधिकारपत्रहरुको खरीद: देहायका अवस्थामा सुरक्षित बिक्री करार वा अधिकारपत्रको खरीदकर्ताले सुरक्षित बिक्री करार वा अधिकारपत्र उपरका विवादयुक्त धितोको हक र सोबाट प्राप्त लाभउपर समेत प्राथमिकता प्राप्त गर्नेछ:- । (क) प्राप्तकर्ताको नियमित व्यावसायिक कारोबारको सिलसिलामा प्राप्तकर्ताले नयाँ मूल्य दिई सुरक्षित बिक्री करार वा अधिकारपत्र आफ्नो कब्जामा लिएको भएमा, र । (ख) सुरक्षित बिक्री करार वा अधिकारपत्रमा विवादयुक्त धितोको हक राख्ने व्यक्तिलाई सोको हस्तान्तरण गरिएको कुरा उल्लेख नगरेको भएमा । ४२. हस्तान्तरण: पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (१) कुनै व्यक्तिले बहीखातामा रहेको आफ्नो केही वा सबै अधिकार हस्तान्तरण गर्न सक्नेछ । (२) दायित्व वहन गर्ने व्यक्ति र हस्तान्तरण गरि दिने व्यक्ति बीच सम्पन्न सम्झौताका शर्तहरु हस्तान्तरण गरी लिने व्यक्तिका हकमा समेत लागू हुनेछ । (३) यस दफामा अन्यथा व्यवस्था भएकोमा बाहेक हस्तान्तरणबाट उत्पन्न धितोको हकको आबद्धता, परिपक्वता वा कार्यान्वयनको सम्बन्धमा दायित्व वहन गर्ने व्यक्तिलाई कुनै जानकारी दिन आवश्यक हुने छैन । (क१) पहिलो संशोधनद्वारा थप । बहीखाता हस्तान्तरण गरी दिने व्यक्तिको अधिकार कुनै पनि प्रकारले सीमित गर्ने गरी दायित्व वहन गर्ने व्यक्ति वा अन्य कुनै व्यक्तिसँग भएको सम्झौतामा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि त्यस्तो बहीखाता हस्तान्तरण प्रभावकारी हुनेछ । (ख१) पहिलो संशोधनद्वारा थप । बहीखाता हस्तान्तरण गरी दिने व्यक्तिले गरेको सम्झौताको उल्लंघनका सम्बन्धमा हस्तान्तरण गरी दिने वा लिने व्यक्ति बाहेक अन्य कुनै व्यक्ति उत्तरदायी हुने छैन र हस्तान्तरण सम्झौताको अर्को पक्षले सम्झौताको उल्लंघन गरेको आधारमा मात्र बहीखाता वा बहीखाता हस्तान्तरणको सम्झौताबाट सृजित दायित्वबाट उन्मुक्ति पाउने छैन । (४) हस्तान्तरणको जानकारी दायित्व वहन गर्ने व्यक्तिलाई दिनुपर्ने भएमा त्यस्तो जानकारी लिखितरुपमा दिनु पर्नेछ र सो जानकारीमा हस्तान्तरण गरिएको अधिकारको पहिचान गरी हस्तान्तरण गरी दिने वा हस्तान्तरण गरि लिने व्यक्तिले सही गर्नु पर्नेछ । (५) हस्तान्तरणको जानकारी प्राप्त गरेपछि दायित्व वहन गर्ने व्यक्तिले हस्तान्तरण गरि दिने व्यक्तिलाई भुक्तानी नदिई हस्तान्तरण गरि लिने व्यक्तिलाई भुक्तानी दिएर आफ्नो दायित्व परिपालन गर्नेछ । दायित्व वहनगर्ने व्यक्तिले अनुरोध गरेमा हस्तान्तरण गरि लिने व्यक्तिले हस्तान्तरण गरिएको कुराको पर्याप्त प्रमाण यथासमयमै उपलब्ध गराउनु पर्नेछ । हस्तान्तरण गरि लिने व्यक्तिले हस्तान्तरण गरेको कुराको पर्याप्त प्रमाण उपलब्ध गराउन नसकेमा हस्तान्तरणको सूचना पाइसकेको भए तापनि दायित्व वहनगर्ने व्यक्तिले हस्तान्तरण गर्ने व्यक्तिलाई भुक्तानी गरेर आफ्नो दायित्व पूरा गर्न सक्नेछ । ४२क. पहिलो संशोधनद्वारा थप । बहीखाता सङ्कलन गर्न सक्ने: बहीखाताको पूर्ण हस्तान्तरण अन्तर्गत हस्तान्तरण गरी लिने व्यक्तिले हस्तान्तरण वा सङ्कलनको अधिकार प्रयोग गर्ने सम्बन्धमा यस ऐनमा गरिएको व्यवस्थाको अधीनमा रही निजले भुक्तानी बाँकी भएपछि जुनसुकै समयमा अदालती कारबाहीबिना नै सिधै सो बहीखाता सङ्कलन गर्ने कारबाही चलाउन सक्नेछ ।
सुरक्षित_कारोबार_ऐन_२०६३
Secured Transactions Act, 2006

बहीखाता सङ्कलन गर्न सक्ने: बहीखाताको पूर्ण हस्तान्तरण अन्तर्गत हस्तान्तरण गरी लिने व्यक्तिले हस्तान्तरण वा सङ्कलनको अधिकार प्रयोग गर्ने सम्बन्धमा यस ऐनमा गरिएको व्यवस्थाको अधीनमा रही निजले भुक्तानी बाँकी भएपछि जुनसुकै समयमा अदालती कारबाहीबिना नै सिधै सो बहीखाता सङ्कलन गर्ने कारबाही चलाउन सक्नेछ । ४३. बिक्री वा हस्तान्तरणमा रोक वा प्रतिबन्ध: धितो लिने व्यक्ति र धितो दिने व्यक्ति बीचको सम्झौताले बहीखाता, पट्टा वा सुरक्षित बिक्री करारको बिक्री वा हस्तान्तरणमा रोक वा प्रतिबन्ध लगाएमा त्यस्तो सम्झौता कार्यान्वयन हुने छैन । ४४. भावी पेश्की: परिपक्व धितोको हकले धितो लिने व्यक्तिले भविष्यमा दिनु पर्ने ऋण दायित्व सुरक्षित गर्ने भएमा धितो लिने व्यक्तिले पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । लियनको सम्बन्धमा वास्तविक रुपमा थाहा पाएपछि वा पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । लियनको सूचना दर्ता अभिलेखमा दर्ता गरेको मितिले एक्काइस दिन पछिको अवधिमध्ये जुन अघिल्लो हुन्छ त्यसपछि दिइने पेश्कीको हदसम्म लियनहोल्डरको अधिकारले धितोको हकउपर प्राथमिकता पाउनेछ । ४५. प्राथमिकतामा हेरफेर: यस ऐनअन्तर्गत प्राथमिकता पाउने हक भएको व्यक्तिले त्यस्तो प्राथमिकता परिवर्तन गर्न वा परित्याग गर्न मन्जूर गर्न सक्नेछ । यस्तो सम्झौताको सम्बन्धमा सूचना दर्ता गरिरहनु पर्ने छैन । ४५क. पहिलो संशोधनद्वारा थप । सूचनामा प्राथमिक अधिकार: धितोमा अधिकार प्रयोग गर्नुअघि धितो लिने व्यक्तिले सो धितोमा प्राथमिक अधिकार रहेको अन्य धितो लिने व्यक्तिलाई सूचना दिनु पर्नेछ । पहिलो प्राथमिकतामा रहेको धितो लिने व्यक्तिले कार्यान्वयन प्रक्रिया सम्पन्न गर्नुअघि जुनसुकै बखत सो कार्यान्वयन प्रक्रियालाई स्वीकार गरी अगाडि बढाउन सक्नेछ । परिच्छेद-५ । धितोको हकको कार्यान्वयन । ४६. दायित्व परिपालन सम्बन्धी व्यवस्थाहरु: (१) धितो सम्बन्धी सम्झौताका पक्षहरुले आपसी सहमतिद्वारा दायित्व परिपालन गर्ने सम्बन्धमा आवश्यक व्यवस्था गर्न सक्नेछन् । (२) दायित्व परिपालन नभएमा धितो लिने व्यक्तिलाई देहाय बमोजिमको अधिकार हुनेछ:- । (क) धितो सम्बन्धी सम्झौतामा कब्जा वा नियन्त्रणका बारेमा कुनै पनि व्यवस्था नरहेको भए तापनि धितो लिने व्यक्तिले आफ्नो इच्छा अनुसार धितोको सम्पत्ति आफ्नो कब्जा वा नियन्त्रणमा लिन सक्ने, । (ख) धितोको सम्पत्ति बेचबिखन गर्ने, । (ग) यस ऐनमा व्यवस्था गरिएका अन्य अधिकार तथा उपचार प्रयोग गर्ने, । (घ) धितोसम्बन्धी सम्झौतामा व्यवस्था गरिएका अन्य अधिकार तथा उपचार प्रयोग गर्ने, र । (ङ) अन्य प्रचलित कानून अन्तर्गत उपलब्ध अधिकार तथा उपचार प्रयोग गर्ने । (३) धितो लिने व्यक्तिले आफूलाई उपलब्ध कुनै वा सबै अधिकारहरु एकसाथ प्रयोग गर्न सक्नेछ । (४) दायित्व परिपालन नभएको अवस्थामा धितोको सम्पत्ति, बहीखाता वा पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । अन्य भुक्तानीको अधिकार भएमा धितो लिने व्यक्तिले हस्तान्तरण वा सङ्कलनसम्बन्धी अधिकारको प्रयोग गर्ने सम्बन्धमा यस ऐनमा गरिएका व्यवस्थाको अधीनमा रही न्यायिक कारबाहीबिना सिधै त्यस्ता बहीखाता वा पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । अन्य भुक्तानीको अधिकार सम्बन्धमा आफैले आवश्यक कारबाही चलाउन सक्नेछ ।
सुरक्षित_कारोबार_ऐन_२०६३
Secured Transactions Act, 2006

अन्य भुक्तानीको अधिकार भएमा धितो लिने व्यक्तिले हस्तान्तरण वा सङ्कलनसम्बन्धी अधिकारको प्रयोग गर्ने सम्बन्धमा यस ऐनमा गरिएका व्यवस्थाको अधीनमा रही न्यायिक कारबाहीबिना सिधै त्यस्ता बहीखाता वा पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । अन्य भुक्तानीको अधिकार सम्बन्धमा आफैले आवश्यक कारबाही चलाउन सक्नेछ । (५) दायित्व परिपालन नभएको अवस्थामा धितोको सम्पत्ति लिखत भएमा धितो लिने व्यक्तिले त्यस्तो लिखत तथा सो लिखतबाट समेटिएका मालसामानका सम्बन्धमा आवश्यक कारबाही चलाउन सक्नेछ । (६) धितो लिने व्यक्तिले कब्जा गर्न पाउने आदेश प्राप्त गरेमा सूचना दर्ता गरेको मिति वा धितोको हक परिपक्व भएको मितिमध्ये जुन पहिले हुन्छ सो मिति देखि धितोको सम्पत्ति उपरको प्राथमिकताको गणना गरिनेछ । (७) अधिकार प्राप्त अधिकारीको आदेशबमोजिम वा सार्वजनिक लिलामको माध्यमबाट धितोको सम्पत्ति बिक्री गर्दा धितो लिने व्यक्तिले त्यस्तो धितोको सम्पत्ति खरिद गरी लिन सक्नेछ । ४७. धितो लिने व्यक्तिको प्राप्त गर्ने अधिकार: (१) दायित्व परिपालन नभएमा धितो लिने व्यक्तिले बहीखाता, सुरक्षित बिक्री करार वा भुक्तानी पाउने अन्य अधिकारका सम्बन्धमा खातामा दायित्व बहन गर्ने भनी जनिएको व्यक्ति वा भुक्तानीको दायित्व बहन गर्ने अन्य व्यक्तिलाई भुक्तानी गर्न सूचित गर्न र त्यस पछिका कुनै लाभ आफ्नो नियन्त्रणमा लिन समेत पाउनेछ । (२) धितोको हकले ऋण सुरक्षित गरेको भएमा धितो लिने व्यक्तिले सुरक्षित ऋणको रकम र यस परिच्छेद अन्तर्गत कटाउन पाउने खर्च रकमभन्दा बढी रकम सङ्कलित हुन आएमा त्यसरी बढी भए जति रकम धितो दिने व्यक्तिलाई भुक्तानी दिनेछ । अन्यथा सहमति भएकोमा बाहेक यसरी सङ्कलित रकममा कुनै कमी हुन गएमा सुरक्षित ऋण तथा यस परिच्छेद अन्तर्गतको कटा पाउने खर्चसमेत र सङ्कलित रकम बीचको भिन्नता धितो दिने व्यक्तिले धितो लिने व्यक्तिलाई तिर्नु बुझाउनु पर्नेछ । (३) खाता वा सुरक्षित बिक्री करारको बिक्रीसँग सम्बन्धित कारोबारको हकमा धितोसम्बन्धी सम्झौतामा व्यवस्था गरिएको भएमा मात्र धितो लिने व्यक्तिलाई बढी हुन आएको रकमको भुक्तानी पाउने अधिकार हुनेछ र घटी हुन गएको रकमको लागि निज जिम्मेवार हुनेछ । (४) पहिलो संशोधनद्वारा झिकिएको । ४८. धितो लिने व्यक्तिको धितोको सम्पत्ति कब्जामा लिने अधिकार: (१) धितो दिने व्यक्तिले पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । दायित्वको परिपालन नगरेको अवस्थामा कानूनी कारबाही बिना नै धितो लिने व्यक्तिले धितोको सम्पत्ति आफ्नो कब्जा वा नियन्त्रणमा लिन सक्नेछ । (२) पहिलो संशोधनद्वारा झिकिएको । (३) पहिलो संशोधनद्वारा झिकिएको । (४) धितो सम्बन्धी सम्झौताको अधीनमा रही धितो लिने व्यक्तिले धितो दिने व्यक्तिलाई धितोको सम्पत्ति एकत्रित गर्न र धितो लिने व्यक्तिले तोकेको दुवै पक्षलाई मनासिब रूपमा उपयुक्त हुने स्थानमा त्यस्तो सम्पत्ति धितो लिने व्यक्तिलाई उपलब्ध गराउन लगाउन सक्नेछ । (५) धितो लिने व्यक्तिले कुनै पनि उपकरण रहेको स्थानबाट सो उपकरण नहटाई त्यसलाई प्रयोग गर्न नमिल्ने किसिमको बनाउन र धितोको सम्पत्तिलाई धितो दिने व्यक्तिको व्यवसायको स्थान, आवास वा धितोको सम्पत्ति रहेको वा भेटिएको अन्य कुनै पनि स्थानमा बेचबिखन गर्न सक्नेछ ।