chhatramani/nepal_legal_acts_corpus_nepali huggingface dataset:
वी.पी.कोइराला_स्वास्थ्य_विज्ञान_प्रतिष्ठान_ऐन_२०४९
B.P. Koirala Institute of Health Sciences Act, 1992

(छ) स्वास्थ्य सेवाको उपयोगिता र उपादेयता बारे जनमानसमा जागरूकता अभिवृद्धि गर्ने, गराउने । (ज) स्वास्थ्य सम्बन्धी नीति एवं स्वास्थ्य क्षेत्रको विकासमा नेपाल सरकारको परामर्शदाताहरू मध्ये एकको रूपमा कार्य गर्ने । (झ) स्वास्थ्य सेवामा संलग्न निकायलाई वित्तीय तथा प्राविधिक सहयोग प्रदान गर्ने । (ञ) प्रतिष्ठानले दिने शिक्षा र तालिमको व्यवस्था गर्ने, परीक्षा लिने, स्नातक, स्नातकोत्तर र विद्यावारिधि तथा अन्य प्रमाणपत्र र उपाधि प्रदान गर्ने । (ट) छात्रवृत्ति, पदक र पुरस्कारहरू प्रदान गर्ने । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (ठ) प्रमाणपत्र, स्नातक, स्नातकोत्तर र विद्यावारिधि तहको शिक्षा प्रदान गर्ने कार्यक्रमको लागि पाठ्यक्रम र पाठ्यपुस्तक तयार गर्ने । (ड) स्वास्थ्य सेवामा सूचना प्रवाह र अनुसन्धान प्रवर्द्धनका लागि तोकिएका जिल्लाहरूमा नमूना सूचना एवं अनुसन्धान क्षेत्रको विकास गर्ने । (ढ) प्रतिष्ठानमा कार्यरत पदाधिकारी शिक्षक एवं कर्मचारीहरूको सेवा, शर्त र सुविधा सम्बन्धमा आवश्यक व्यवस्था गर्ने । (ण) प्रतिष्ठानको विभिन्न पदमा तोकिए बमोजिम नियुक्ति गर्ने । (त) शैक्षिक र अन्य सेवा शुल्कहरू तोक्ने र प्राप्त गर्ने । (थ) प्रतिष्ठानको सम्पत्तिको सुरक्षणमा ऋण लिने । (द) प्रतिष्ठानको सम्पत्तिको लगानी गर्ने । (ध) प्रतिष्ठानको अक्षयकोष खडा गरी तोकिए बमोजिम सञ्चालन गर्ने । (न) प्रतिष्ठानको उद्देश्य पूर्ति गर्न अन्य आवश्यक कामहरू गर्ने, गराउने । परिच्छेद-३ । सञ्चालक परिषद् र कार्यकारिणी समितिको गठन तथा काम, कर्तव्य र अधिकार । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । ७. सञ्चालक परिषद्को गठन: (१) प्रतिष्ठानको तर्फबाट गर्नु पर्ने कार्यहरू गर्न देहाय बमोजिमका सदस्यहरू भएको सञ्चालक परिषद् गठन हुनेछः- । (क) सहकुलपति – अध्यक्ष । (ख) गणतन्त्र सुदृढीकरण तथा केही नेपाल कानुन संशोधन गर्ने ऐन, २०६६ द्वारा झिकिएको । (ग) गणतन्त्र सुदृढीकरण तथा केही नेपाल कानुन संशोधन गर्ने ऐन, २०६६ द्वारा झिकिएको । (घ) सदस्य, राष्ट्रिय योजना आयोग (स्वास्थ्य क्षेत्र हेर्ने) – सदस्य । (ङ) प्रतिष्ठानको भूतपूर्व उपकुलपतिहरू मध्येबाट नेपाल सरकारले मनोनित गरेको एकजना – सदस्य । (च) विश्वविद्यालयका उपकुलपतिहरू मध्येबाट कार्यकारिणी समितिको सिफारिसमा नेपाल सरकारले मनोनित गरेका बढीमा दुईजना – सदस्य । (छ) उपकुलपति, नेपाल गणतन्त्र सुदृढीकरण तथा केही नेपाल कानुन संशोधन गर्ने ऐन, २०६६ द्वारा झिकिएको । विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान – सदस्य । (ज) सचिव, स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय – सदस्य । (झ) सचिव, शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय – सदस्य । (ञ) सचिव, अर्थ मन्त्रालय – सदस्य । (ट) डीन, चिकित्सा शास्त्र अध्ययन संस्थान (त्रिभुवन विश्वविद्यालय) – सदस्य । (ठ) अध्यक्ष, नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद् – सदस्य । (ड) अध्यक्ष, नेपाल मेडिकल काउन्सिल – सदस्य । (ढ) स्वास्थ्य वैज्ञानिकहरूमध्येबाट कार्यकारिणी समितिको सिफारिसमा नेपाल सरकारले मनोनित गरेका दुईजना – सदस्य । (ण) प्रमुख, धरान नगरपालिका – सदस्य । (त) शिक्षाध्यक्ष – सदस्य । (थ) रजिष्ट्रार – सदस्य । (द) अस्पताल निर्देशक – सदस्य । (ध) प्रतिष्ठानका शिक्षकहरूमध्येबाट उपकुलपतिको सिफारिसमा सहकुलपतिले मनोनित गरेका दुईजना – सदस्य ।
वी.पी.कोइराला_स्वास्थ्य_विज्ञान_प्रतिष्ठान_ऐन_२०४९
B.P. Koirala Institute of Health Sciences Act, 1992

(ण) प्रमुख, धरान नगरपालिका – सदस्य । (त) शिक्षाध्यक्ष – सदस्य । (थ) रजिष्ट्रार – सदस्य । (द) अस्पताल निर्देशक – सदस्य । (ध) प्रतिष्ठानका शिक्षकहरूमध्येबाट उपकुलपतिको सिफारिसमा सहकुलपतिले मनोनित गरेका दुईजना – सदस्य । (न) प्रतिष्ठित विद्वान, समाजसेवी, उद्योगपति तथा व्यापारी मध्येबाट कार्यकारिणी समितिको सिफारिसमा सहकुलपतिले मनोनित गरेका बढीमा दुईजना – सदस्य । (प) उपकुलपति – सदस्य-सचिव । केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०८२ द्वारा थप । (१क) उपदफा (१) को खण्ड (प) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि उपकुलपतिलाई कारबाही गर्नु पर्ने विषयमा छलफल गर्न बस्ने परिषद्को बैठकमा सोही उपदफाको खण्ड (थ) बमोजिमको सदस्यले तथा उपकुलपति र रजिष्ट्रारलाई एकै पटक कारबाही गर्नु पर्ने विषयमा छलफल गर्न बस्ने परिषद्को बैठकमा सोही उपदफाको खण्ड (ज) बमोजिमको सदस्यले सदस्य-सचिवको रूपमा काम गर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिमका सदस्यहरू मध्ये पदेन सदस्यहरू बाहेक मनोनित सदस्यहरूको पदावधि चार वर्षको हुनेछ । ८. परिषद्को बैठक र निर्णय: (१) परिषद्को बैठक कम्तिमा वर्षको दुई पटक बस्नेछ । (२) परिषद्को बैठकको अध्यक्षता परिषद्को अध्यक्षले गर्नेछ र निजको अनुपस्थितिमा बैठकमा उपस्थित सदस्यहरूले आफू मध्येबाट छानेको सदस्यले बैठकको अध्यक्षता गर्नेछ । (३) परिषद्को कूल सदस्य संख्याको पचास प्रतिशत सदस्यहरू उपस्थित भएमा बैठकको लागि गणपूरक संख्या पुगेको मानिनेछ । (४) बहुमतको निर्णय बैठकको निर्णय हुनेछ । बैठकमा बहुमत कायम हुन नसकेमा अध्यक्षले निर्णायक मत दिन सक्नेछ । (५) बैठकको निर्णय परिषद्को सदस्य-सचिवबाट प्रमाणित गरिनेछ । (६) बैठकको अन्य कार्यविधि परिषद् आफैँले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ । ९. परिषद्को काम, कर्तव्य र अधिकार: (१) यस ऐनमा अन्यत्र लेखिएको कामको अतिरिक्त परिषद्को काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछः- । (क) प्रतिष्ठानबाट सञ्चालन गरिने प्रशिक्षण तथा अनुसन्धान कार्यक्रम सम्बन्धी नीति निर्धारण गर्ने । (ख) प्रतिष्ठानको नियम बनाउने । (ग) प्रतिष्ठानको योजना तथा कार्यक्रमहरू स्वीकृत गर्ने । (घ) प्रतिष्ठानको वार्षिक तथा कार्यक्रमको प्रगति सम्बन्धी समीक्षा एवं मूल्याङ्कन गर्ने र वार्षिक बजेट स्वीकृत गर्ने । (ङ) तोकिए बमोजिमका अन्य कामहरू गर्ने । (२) परिषद्ले यस ऐन बमोजिम आफूले गर्नु पर्ने कुनै काम गर्नको लागि आवश्यकता अनुसार समिति र उपसमिति गठन गर्न सक्नेछ । (३) उपदफा (२) बमोजिम गठित समितिको काम, कर्तव्य र अधिकार तथा कार्यविधि परिषद्ले तोके बमोजिम हुनेछ । १०. कार्यकारिणी समितिको गठन तथा काम, कर्तव्य र अधिकार: पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । (१) प्रतिष्ठानको कार्यकारिणी निकायको रूपमा काम गर्न देहाय बमोजिमका सदस्यहरू रहेको कार्यकारिणी समिति रहनेछः- । (क) उपकुलपति – अध्यक्ष । (ख) शिक्षाध्यक्ष – सदस्य । नेपालको संविधान अनुकूल बनाउन केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ द्वारा संशोधित । (ग) प्रतिनिधि, स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय – सदस्य । (घ) अस्पताल निर्देशक – सदस्य । (ङ) प्रतिष्ठानका विभागीय प्रमुखहरू मध्येबाट उपकुलपतिको सिफारिसमा सहकुलपतिले मनोनित गरेका दुईजना – सदस्य । (च) रजिष्ट्रार – सदस्य-सचिव । (२) उपदफा (१) को खण्ड (ङ) बमोजिमका सदस्यहरूको पदावधि दुई वर्षको हुनेछ ।
वी.पी.कोइराला_स्वास्थ्य_विज्ञान_प्रतिष्ठान_ऐन_२०४९
B.P. Koirala Institute of Health Sciences Act, 1992

(ग) प्रतिनिधि, स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय – सदस्य । (घ) अस्पताल निर्देशक – सदस्य । (ङ) प्रतिष्ठानका विभागीय प्रमुखहरू मध्येबाट उपकुलपतिको सिफारिसमा सहकुलपतिले मनोनित गरेका दुईजना – सदस्य । (च) रजिष्ट्रार – सदस्य-सचिव । (२) उपदफा (१) को खण्ड (ङ) बमोजिमका सदस्यहरूको पदावधि दुई वर्षको हुनेछ । (३) कार्यकारिणी समितिको अन्य काम, कर्तव्य र अधिकार तोकिए बमोजिम हुनेछ । परिच्छेद-४ । प्रतिष्ठानका पदाधिकारी, शिक्षक तथा कर्मचारीको सेवा, शर्त सम्बन्धी व्यवस्था । पहिलो संशोधनद्वारा थप । ११. कुलपति: (१) प्रधानमन्त्री प्रतिष्ठानको कुलपति हुनेछ । (२) प्रतिष्ठानको दीक्षान्त समारोहमा कुलपतिले अध्यक्षको आसन ग्रहण गर्नेछ । पहिलो संशोधनद्वारा थप । ११क. सहकुलपति: स्वास्थ्य मन्त्री वा राज्यमन्त्री प्रतिष्ठानको सहकुलपति हुनेछ । पहिलो संशोधनद्वारा थप । ११ख. उपकुलपतिको नियुक्ति: (१) प्रतिष्ठानको उपकुलपति पदमा नियुक्तिको लागि सिफारिस पेश गर्न कुलपतिबाट सहकुलपतिको अध्यक्षतामा अन्य दुईजना सदस्यहरू रहेको एक समिति गठन हुनेछ र सो समितिको सिफारिसमा कुलपतिबाट उपकुलपतिको नियुक्ति हुनेछ । (२) उपकुलपति प्रतिष्ठानको पूरा समय काम गर्ने कार्यकारी प्रमुख हुनेछ । (३) उपकुलपतिको पदावधि पाँच वर्षको हुनेछ र निजको पदावधि पुनः थप हुन सक्नेछ । (४) उपकुलपतिको काम, कर्तव्य र अधिकार तोकिए बमोजिम हुनेछ । (५) उपकुलपतिको पारिश्रमिक, सेवाको शर्त तथा सुविधा सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । पहिलो संशोधनद्वारा थप । ११ग. शिक्षाध्यक्ष, रजिष्ट्रार र अस्पताल निर्देशकको नियुक्ति: (१) उपकुलपतिको सिफारिसमा सहकुलपतिले प्रतिष्ठानको शिक्षाध्यक्ष, रजिष्ट्रार र अस्पताल निर्देशकको नियुक्ति गर्नेछ । (२) शिक्षाध्यक्ष, रजिष्ट्रार र अस्पताल निर्देशकको पदावधि पाँच वर्षको हुनेछ । (३) शिक्षाध्यक्ष, रजिष्ट्रार र अस्पताल निर्देशकको काम, कर्तव्य र अधिकार तोकिए बमोजिम हुनेछ । (४) शिक्षाध्यक्ष, रजिष्ट्रार र अस्पताल निर्देशकको पारिश्रमिक, सेवाको शर्त तथा सुविधा सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । पहिलो संशोधनद्वारा थप । ११घ. पदबाट हटाउन सकिने: (१) प्रतिष्ठानको उपकुलपति, शिक्षाध्यक्ष, रजिष्ट्रार र अस्पताल निर्देशकले आफ्नो पद अनुसारको दायित्व पूरा गरेको छैन भनी परिषद्का तत्काल कायम रहेका एक चौथाई सदस्यहरूले कुलपति समक्ष लिखित निवेदन दिएमा कुलपतिले सहकुलपतिको अध्यक्षतामा परिषद्का दुईजना सदस्यहरू समेत रहेको एक छानविन समिति गठन गर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम गठित छानविन समितिले सो सम्बन्धमा आवश्यक छानविन गरी आफ्नो प्रतिवेदन परिषद् समक्ष पेश गर्नेछ । (३) उपदफा (२) बमोजिम पेश भएको प्रतिवेदनमा उपकुलपति, शिक्षाध्यक्ष, रजिष्ट्रार वा अस्पताल निर्देशकले आफ्नो पद अनुसारको दायित्व पूरा गरेको छैन भनी उल्लेख गरेको भए सो सम्बन्धमा परिषद्मा छलफल हुँदा निजले पद अनुसारको दायित्व पूरा नगरेकोले पदबाट हटाउने भनी परिषद्को सम्पूर्ण सदस्य संख्याको बहुमतबाट पारित प्रस्ताव कुलपति समक्ष पेश भएपछि कुलपतिले निजलाई पदबाट हटाउनेछ । (४) उपदफा (१) बमोजिम गठित छानविन समितिले उपदफा (२) बमोजिम छानविन गर्दा निजलाई आफ्नो सफाइ पेश गर्ने मनासिब माफिकको मौका दिनु पर्नेछ । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित ।
वी.पी.कोइराला_स्वास्थ्य_विज्ञान_प्रतिष्ठान_ऐन_२०४९
B.P. Koirala Institute of Health Sciences Act, 1992

(४) उपदफा (१) बमोजिम गठित छानविन समितिले उपदफा (२) बमोजिम छानविन गर्दा निजलाई आफ्नो सफाइ पेश गर्ने मनासिब माफिकको मौका दिनु पर्नेछ । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । १२. प्रतिष्ठानको शिक्षक तथा कर्मचारीहरूको नियुक्ति, सेवाको शर्त तथा पारिश्रमिक सम्बन्धी व्यवस्था: (१) प्रतिष्ठानका शिक्षक तथा कर्मचारीहरूको नियुक्ति, सेवाको शर्त तथा पारिश्रमिक सम्बन्धी व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम नियुक्त भएका सबै शिक्षक तथा कर्मचारीहरू ननप्राक्टिसिङ्ग हुनेछन् । स्पष्टीकरणः यस उपदफाको प्रयोजनको लागि "ननप्राक्टिसिङ्ग" भन्नाले प्रतिष्ठानको पदीय काम बाहेक पारिश्रमिक लिई वा नलिई अन्यत्र कुनै चिकित्सा (मेडिकल प्राक्टिस), अध्यापन (प्राइभेट ट्युसन) लगायतका अन्य कुनै प्रकारको निजी व्यवसाय गर्न नपाइने सम्झनु पर्छ । १३. पहिलो संशोधनद्वारा खारेज । परिच्छेद-५ । प्रतिष्ठानको कोष, लेखा तथा लेखापरीक्षण । १४. प्रतिष्ठानको कोष: (१) प्रतिष्ठानको एक छुट्टै कोष हुनेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिमको कोषमा देहायका रकमहरू रहनेछन्ः- । (क) नेपाल सरकारबाट प्राप्त रकम, । (ख) कुनै व्यक्ति, संस्था वा सरकारबाट प्राप्त ऋण, चन्दा, सहायता, अनुदान वा दान दातव्यको रकम, । (ग) शैक्षिक शुल्क तथा सेवा शुल्कबाट प्राप्त रकम, । (घ) अन्य कुनै स्रोतबाट प्राप्त रकम । (३) विदेशी व्यक्ति, संस्था, सरकार वा अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाबाट प्रतिष्ठानले रकम प्राप्त गर्दा नेपाल सरकारको स्वीकृति लिनु पर्नेछ । (४) प्रतिष्ठानको कोषको रकम कुनै बैंकमा खाता खोली जम्मा गरिनेछ । (५) प्रतिष्ठानको सबै खर्चहरू उपदफा (२) बमोजिमको कोषबाट व्यहोरिनेछ । (६) प्रतिष्ठानको कोष र खाताको सञ्चालन तोकिए बमोजिम हुनेछ । १५. लेखा र लेखापरीक्षण: (१) प्रतिष्ठानको आय-व्ययको लेखा पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । तोकिए बमोजिम राख्नु पर्नेछ । (२) प्रतिष्ठानको लेखापरीक्षण महालेखा परीक्षकको विभागबाट पहिलो संशोधनद्वारा थप । वा सो विभागबाट नियुक्त लेखा परीक्षकबाट हुनेछ । परिच्छेद-६ । विविध । १६. प्रतिष्ठानबाट प्रदान गरिने प्रमाणपत्रहरू: प्रचलित कानुनमा जुनसुकै कुरा लेखिएको भएता पनि प्रतिष्ठानले यस ऐन अन्तर्गत स्वास्थ्य सम्बन्धी स्नातक, स्नातकोत्तर, विद्यावारिधि तथा अन्य प्रमाणपत्र र उपाधि प्रदान गर्न सक्नेछ । १७. प्रतिष्ठानबाट प्रदान गरिने प्रमाणपत्रहरूको मान्यता: यस ऐन बमोजिम प्रतिष्ठानबाट प्रदान गरिने स्वास्थ्य सम्बन्धी स्नातक, स्नातकोत्तर, विद्यावारिधि तथा अन्य प्रमाणपत्र र उपाधिको मान्यता नेपाल मेडिकल काउन्सिल ऐन, २०२० बमोजिम हुनेछ । १८. वार्षिक प्रतिवेदन: प्रतिष्ठानको वार्षिक प्रतिवेदन पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित । उपकुलपतिले आर्थिक वर्ष समाप्त भएको तीन महिनाभित्र परिषद् समक्ष पेश गर्नेछ । पहिलो संशोधनद्वारा थप । १९. अधिकार प्रत्यायोजन: प्रतिष्ठानले यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियम बमोजिम आफूलाई प्राप्त अधिकारहरू मध्ये केही अधिकार परिषद्को कुनै सदस्यलाई प्रत्यायोजन गर्न सक्नेछ । २०. नेपाल सरकारको राष्ट्रिय स्वास्थ्य र शिक्षा नीति अनुरूप कार्य गर्ने: नेपाल सरकारको राष्ट्रिय स्वास्थ्य र शिक्षा नीति अनुरूप कार्य सञ्चालन गर्नु प्रतिष्ठानको कर्तव्य हुनेछ । पहिलो संशोधनद्वारा थप ।
नेपाल_सङ्गीत_तथा_नाट्य_प्रज्ञा_प्रतिष्ठान_ऐन_२०६४
Nepal Academy of Music and Drama Act, 2007

नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठान ऐन, २०६४ । प्रमाणीकरण र प्रकाशन मिति । २०६४ । ५ । ३१ । संशोधन गर्ने ऐन । १. केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०७२ २०७२ । ११ । १३ । व्यवस्थापिका संसदले बनाएको २०६४ सालको ऐन नं. २२ । नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठानको सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको ऐन । प्रस्तावनाः बहुजातीय, बहुभाषिक र बहुसाँस्कृतिक मुलुक नेपालको सङ्गीत तथा नाट्य विधाको संरक्षण, सम्वर्धन, प्रवर्धन एवं सर्वाङ्गीण विकास गर्न, सङ्गीत तथा नाट्य विधामा अध्ययन एवं अनुसन्धान गर्न गराउन तथा यस क्षेत्रका विद्वान तथा प्रतिभाहरुको सम्मान र कदर गर्ने सम्बन्धमा आवश्यक व्यवस्था गर्नको लागि नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठानको स्थापना र सञ्चालन गर्ने सम्बन्धमा कानूनी व्यवस्था गर्न वाञ्छनीय भएकोले, । व्यवस्थापिका—संसदले यो ऐन बनाएको छ । परिच्छेद-१ । प्रारम्भिक । १. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: (१) यस ऐनको नाम “नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठान ऐन, २०६४” रहेको छ । (२) यो ऐन तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछ । २. परिभाषा: विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस ऐनमा,- । (क) “सङ्गीत” भन्नाले गायन, सङ्गीत सृजना, वादन र नृत्य समेत सम्झनु पर्छ । (ख) “नाट्य” भन्नाले नाटक, अभिनय र रङ्गमञ्च सम्झनु पर्छ । (ग) “प्रज्ञा प्रतिष्ठान” भन्नाले दफा ३ बमोजिम स्थापना भएको नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठान सम्झनु पर्छ । (घ) “सभा” भन्नाले दफा ७ बमोजिमको प्राज्ञ सभा सम्झनु पर्छ । (ङ) “परिषद्” भन्नाले दफा ११ बमोजिमको प्राज्ञ परिषद् सम्झनु पर्छ । (च) “कुलपति” भन्नाले प्रज्ञा प्रतिष्ठानको कुलपति सम्झनु पर्छ । (छ) “उपकुलपति” भन्नाले प्रज्ञा प्रतिष्ठानको उपकुलपति सम्झनु पर्छ । (ज) “सचिव” भन्नाले प्रज्ञा प्रतिष्ठानको सचिव सम्झनु पर्छ । (झ) “पदाधिकारी” भन्नाले कुलपति, उपकुलपति, सचिव र परिषद्का मनोनीत सदस्य सम्झनु पर्छ । (ञ) “तोकिएको” वा “तोकिए बमोजिम” भन्नाले यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियममा तोकिएको वा तोकिए बमोजिम सम्झनु पर्छ । परिच्छेद-२ । प्रज्ञा प्रतिष्ठानको स्थापना तथा काम, कर्तव्य र अधिकार । ३. प्रज्ञा प्रतिष्ठानको स्थापना: (१) सङ्गीत तथा नाट्य विधाको संरक्षण, सम्वर्धन, प्रवर्धन एवं सर्वाङ्गीण विकास गर्ने काम समेतको लागि नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठान नामको एक प्रज्ञा प्रतिष्ठान स्थापना गरिएको छ । (२) प्रज्ञा प्रतिष्ठानको केन्द्रीय कार्यालय काठमाडौँ उपत्यकामा रहनेछ र प्रज्ञा प्रतिष्ठानले आवश्यकता अनुसार नेपालको विभिन्न स्थानहरुमा शाखा खोल्न सक्नेछ । ४. प्रज्ञा प्रतिष्ठान स्वशासित संस्था हुने: (१) प्रज्ञा प्रतिष्ठान अविच्छिन्न उत्तराधिकारवाला एक स्वशासित संस्था हुनेछ । (२) प्रज्ञा प्रतिष्ठानको सबै काम कारबाहीको निमित्त आफ्नो एउटा छुट्टै छाप हुनेछ । (३) प्रज्ञा प्रतिष्ठानले व्यक्ति सरह चल अचल सम्पत्ति प्राप्त गर्न, उपयोग गर्न, बेचबिखन गर्न वा अन्य कुनै किसिमले व्यवस्था गर्न सक्नेछ । (४) प्रज्ञा प्रतिष्ठानले व्यक्ति सरह आफ्नो नामबाट नालिस उजुर गर्न र प्रज्ञा प्रतिष्ठानउपर पनि सोही नामबाट नालिस उजुर लाग्न सक्नेछ । (५) प्रज्ञा प्रतिष्ठानले व्यक्ति सरह करार गर्न र करार बमोजिमको अधिकार प्रयोग गर्न तथा दायित्व निर्वाह गर्न सक्नेछ ।
नेपाल_सङ्गीत_तथा_नाट्य_प्रज्ञा_प्रतिष्ठान_ऐन_२०६४
Nepal Academy of Music and Drama Act, 2007

(४) प्रज्ञा प्रतिष्ठानले व्यक्ति सरह आफ्नो नामबाट नालिस उजुर गर्न र प्रज्ञा प्रतिष्ठानउपर पनि सोही नामबाट नालिस उजुर लाग्न सक्नेछ । (५) प्रज्ञा प्रतिष्ठानले व्यक्ति सरह करार गर्न र करार बमोजिमको अधिकार प्रयोग गर्न तथा दायित्व निर्वाह गर्न सक्नेछ । ५. प्रज्ञा प्रतिष्ठानको काम, कर्तव्य र अधिकार: यस ऐनमा अन्यत्र उल्लिखित काम, कर्तव्य र अधिकारको अतिरिक्त प्रज्ञा प्रतिष्ठानको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) प्रज्ञा प्रतिष्ठानको नीति तथा कार्यक्रम तर्जुमा गर्ने, । (ख) सङ्गीत तथा नाट्यकलाको सङ्कलन, संरक्षण, सम्वर्धन र अध्ययन, अनुसन्धान गर्ने, । (ग) सङ्गीत तथा नाट्य विधा सम्बन्धी अनुसन्धानात्मक तथा मौलिक कृति सिर्जना गर्ने तथा त्यस्ता कृति प्रकाशन गर्ने, । (घ) सङ्गीत तथा नाट्य विधामा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याउने स्वदेशी तथा विदेशी व्यक्तिलाई कदर, सम्मान र पुरस्कारको व्यवस्था गर्ने, । (ङ) सङ्गीत तथा नाट्य सम्बन्धी पुस्तकालय, सङ्ग्रहालय, रङ्गमञ्च, नाट्यशाला आदि स्थापना गर्ने, । (च) नेपालका विभिन्न जाति तथा समुदायका बाजा, वाद्य सामग्री तथा सङ्गीत संयोजन गर्ने साधनहरूको संरक्षण गर्ने, । (छ) नेपालका विभिन्न जाति तथा समुदायका मौलिक लोकधुन, लोकनृत्य तथा लोक सङ्गीतको अध्ययन, अनुसन्धान, सम्वर्धन र संरक्षण गर्ने, । (ज) नेपाली सङ्गीत तथा नाट्य विधालाई विश्व समक्ष परिचित गराउने, । (झ) सङ्गीत तथा नाट्य विधामा अध्ययन एवं अनुसन्धानको लागि विद्वत्‌वृत्तिको व्यवस्था गर्ने, । (ञ) सङ्गीत तथा नाट्य विधा सम्बन्धी प्रशिक्षण कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने, । (ट) सङ्गीत तथा नाट्य विधाको विकास र विस्तार गर्न सम्बन्धित संघ, संस्था तथा व्यक्तिलाई प्रोत्साहन गर्ने, । (ठ) सङ्गीत तथा नाट्य विधामा राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका गोष्ठी, कार्यशाला, सम्मेलन, महोत्सव तथा प्रतियोगिता आयोजना गर्ने, गराउने, । (ड) सङ्गीत तथा नाट्य विधासँग सम्बन्धित संघ संस्थासँग सम्बन्ध स्थापना तथा विस्तार गर्ने र त्यस्ता संघ संस्थाहरूसँग पारस्परिक सहयोग आदान प्रदान गर्ने, । (ढ) लोकपक्षीय सङ्गीत र नाट्य कलाको उत्थान र विकास गर्ने, गराउने, । (ण) यो ऐनको उद्देश्य पूरा गर्न अन्य आवश्यक काम गर्ने, गराउने । परिच्छेद-३ । प्रज्ञा प्रतिष्ठानको सङ्गठन । ६. प्रज्ञा प्रतिष्ठानको सङ्गठन: प्रज्ञा प्रतिष्ठानको सङ्गठन देहाय बमोजिम हुनेछ र यिनीहरूको सामूहिक रूप नै प्रज्ञा प्रतिष्ठानको स्वरूप हुनेछ:- । (क) सभा, । (ख) परिषद्, र । (ग) सेवा आयोग । ७. सभा: (१) प्रज्ञा प्रतिष्ठानको सर्वोच्च निकायको रूपमा एक प्राज्ञसभा रहनेछ । (२) सभाको गठन देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) कुलपति — अध्यक्ष । (ख) उपकुलपति — उपाध्यक्ष । (ग) सचिव, संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय — सदस्य । (घ) सङ्गीत तथा नाट्य क्षेत्रसँग सम्बन्धित विशिष्ट व्यक्तिहरुमध्येबाट समावेशीतालाई ध्यानमा राखी महिलाहरु समेतको उपयुक्त प्रतिनिधित्व हुने गरी प्रधानमन्त्रीले मनोनीत गरेको चौबीसजना — सदस्य । (ङ) सचिव — सदस्य-सचिव । (३) उपदफा (२) बमोजिम मनोनीत सदस्यहरूको पदावधि चार वर्षको हुनेछ । (४) कुनै कारणले सभाका मनोनीत सदस्यको पद रिक्त हुन गएमा बाँकी अवधिको लागि त्यस्तो सदस्य जुन विधा वा क्षेत्रबाट मनोनयन भएको हो सोही विधा वा क्षेत्रबाट अर्को व्यक्तिलाई मनोनयन गरिनेछ ।
नेपाल_सङ्गीत_तथा_नाट्य_प्रज्ञा_प्रतिष्ठान_ऐन_२०६४
Nepal Academy of Music and Drama Act, 2007

(ङ) सचिव — सदस्य-सचिव । (३) उपदफा (२) बमोजिम मनोनीत सदस्यहरूको पदावधि चार वर्षको हुनेछ । (४) कुनै कारणले सभाका मनोनीत सदस्यको पद रिक्त हुन गएमा बाँकी अवधिको लागि त्यस्तो सदस्य जुन विधा वा क्षेत्रबाट मनोनयन भएको हो सोही विधा वा क्षेत्रबाट अर्को व्यक्तिलाई मनोनयन गरिनेछ । (५) सभाका सदस्यहरूको सुविधा तोकिए बमोजिम हुनेछ । ८. सिफारिस समिति: (१) पदाधिकारी तथा सभामा मनोनयन हुने सदस्यको नियुक्ति वा मनोनयनको लागि प्रधानमन्त्री समक्ष नाम सिफारिस गर्न देहाय बमोजिमको एक सिफारिस समिति रहनेछ:- । (क) संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री — अध्यक्ष । (ख) सङ्गीत तथा नाट्य क्षेत्रका ख्यातिप्राप्त व्यक्तिहरुमध्येबाट प्रधानमन्त्रीले तोकेको दुईजना — सदस्य । (२) उपदफा (१) बमोजिमको समितिले सभाको सदस्यमा मनोनयनको लागि नाम सिफारिस गर्दा सङ्गीत तथा नाट्य क्षेत्रमा अध्ययन तथा अनुसन्धान गरेका वा सो विधामा ख्यातिप्राप्त व्यक्तिहरुमध्येबाट सम्भव भएसम्म सङ्गीत तथा नाट्यका विभिन्न विधा र क्षेत्रको प्रतिनिधित्व हुने र सबै जाति, लिङ्ग, भाषाभाषी समेतलाई समेट्ने गरी नाम सिफारिस गर्नु पर्नेछ । (३) उपदफा (१) बमोजिमको समितिले पदाधिकारीको नियुक्तिको लागि नाम सिफारिस गर्दा सभाका मनोनीत सदस्यहरुमध्येबाट गर्नेछ । (४) उपदफा (१) बमोजिमको समितिले सिफारिस गर्ने सम्बन्धमा अवलम्बन गर्ने कार्यविधि सो समिति आफैँले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ । ९. सभाको काम, कर्तव्य र अधिकार: सभाको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) प्रज्ञा प्रतिष्ठानको नीति निर्धारण गर्ने, । (ख) प्रज्ञा प्रतिष्ठानको वार्षिक योजना तथा कार्यक्रम स्वीकृत गर्ने, । (ग) प्रज्ञा प्रतिष्ठानको वार्षिक बजेट पारित गर्ने, । (घ) विद्वत्‌वृत्ति, सम्मान तथा पुरस्कार अनुमोदन गर्ने, । (ङ) परिषद्‌लाई आवश्यक निर्देशन दिने र मार्गदर्शन गर्ने, । (च) परिषद्‌को कामको अनुगमन तथा मूल्याङ्कन गर्ने, । (छ) प्रज्ञा प्रतिष्ठानको नियम स्वीकृत गर्ने, । (ज) तोकिए बमोजिमका अन्य काम गर्ने । १०. सभाको बैठक: (१) सभाको बैठक वर्षको कम्तीमा दुईपटक बस्नेछ । (२) सभाको बैठक सभाको अध्यक्षले तोकेको मिति, समय र स्थानमा बस्नेछ । (३) सभाको बैठक हुनुभन्दा कम्तीमा पन्ध्र दिन अगावै बैठकमा छलफल हुने विषयको कार्यसूची सहितको सूचना सभाको सदस्य–सचिवले सबै सदस्यहरूलाई दिनु पर्नेछ । (४) सभामा तत्काल कायम रहेका सदस्य संख्याको पचास प्रतिशतभन्दा बढी सदस्यहरू उपस्थित भएमा सभाको बैठकको लागि गणपूरक संख्या पुगेको मानिनेछ । (५) सभाको बैठकको अध्यक्षता सभाको अध्यक्षले र निजको अनुपस्थितिमा उपाध्यक्षले गर्नेछ । (६) सभाको बैठकमा बहुमतको राय मान्य हुनेछ र मत बराबर भएमा बैठकमा अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिले निर्णायक मत दिनेछ । (७) सभाको बैठकको निर्णय सभाको सदस्य–सचिवले प्रमाणित गरी राख्नेछ । (८) सभाले प्रज्ञा प्रतिष्ठानको मानार्थ प्राज्ञ तथा आजीवन सदस्यलाई सभाको बैठकमा पर्यवेक्षकको रुपमा भाग लिन आमन्त्रण गर्न सक्नेछ । (९) सभाको बैठक सम्बन्धी अन्य कार्यविधि सभा आफैले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ । ११. परिषद्‌को गठन: (१) प्रज्ञा प्रतिष्ठानको कार्यकारी निकायको रूपमा काम गर्न एक प्राज्ञ परिषद् रहनेछ । (२) परिषद्‌को गठन देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) कुलपति — अध्यक्ष । (ख) उप-कुलपति — उपाध्यक्ष ।
नेपाल_सङ्गीत_तथा_नाट्य_प्रज्ञा_प्रतिष्ठान_ऐन_२०६४
Nepal Academy of Music and Drama Act, 2007

(९) सभाको बैठक सम्बन्धी अन्य कार्यविधि सभा आफैले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ । ११. परिषद्‌को गठन: (१) प्रज्ञा प्रतिष्ठानको कार्यकारी निकायको रूपमा काम गर्न एक प्राज्ञ परिषद् रहनेछ । (२) परिषद्‌को गठन देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) कुलपति — अध्यक्ष । (ख) उप-कुलपति — उपाध्यक्ष । (ग) सभाका मनोनित सदस्यहरू मध्येबाट कम्तीमा दुईजना महिला सहित सम्भव भएसम्म विभिन्न जात, जाति, भाषाभाषीको प्रतिनिधित्व हुने गरी प्रधानमन्त्रीबाट मनोनित छजना — सदस्य । (घ) सचिव — सदस्य-सचिव । (३) कुनै कारणले उपदफा (२) को खण्ड (ग) बमोजिमका सदस्यको पद रिक्त हुन गएमा बाँकी अवधिको लागि त्यस्तो सदस्य जुन विधा वा क्षेत्रबाट मनोनयन भएको हो सोही विधा वा क्षेत्रबाट अर्को व्यक्तिलाई मनोनयन गरिनेछ । १२. परिषद्‌को काम, कर्तव्य र अधिकार: परिषद्‌को काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) सभाले गरेको निर्णय कार्यान्वयन गर्ने, । (ख) सभाले दिएको निर्देशन पालना गर्ने, । (ग) लेखापरीक्षणको प्रतिवेदन सभा समक्ष पेश गर्ने, । (घ) सचिवले पेश गरेको वार्षिक कार्यक्रम, बजेट, प्रगति प्रतिवेदन तथा अन्य प्रतिवेदन सम्बन्धमा छलफल तथा आवश्यकता अनुसार संशोधन गरी अनुमोदनका लागि सभा समक्ष पेश गर्ने, । (ङ) प्रज्ञा प्रतिष्ठानको चल अचल सम्पत्तिको व्यवस्थापन, सञ्चालन, संरक्षण र रेखदेख गर्ने, गराउने, । (च) प्रज्ञा प्रतिष्ठानको कोषको व्यवस्था र सञ्चालन गर्ने, । (छ) प्रज्ञा प्रतिष्ठानको लागि प्राप्त आर्थिक तथा अन्य सहयोग ग्रहण गर्ने, । (ज) विद्वत्‌वृत्ति, सम्मान, कदर तथा पुरस्कार अनुमोदनको लागि सभामा पेश गर्ने, । (झ) परिषद्‌को काम कारबाहीको सम्बन्धमा आवश्यकता अनुसार समिति, उपसमिति वा कार्यटोली गठन गर्ने र त्यस्तो समिति, उपसमिति वा कार्यटोलीको काम, कर्तव्य तथा अधिकार तोक्ने, । (ञ) तोकिए बमोजिमका अन्य काम गर्ने । १३. परिषद्‌को बैठक: (१) परिषद्‌को बैठक दुई महिनामा कम्तीमा एकपटक बस्नेछ । (२) परिषद्‌को बैठक परिषद्‌को अध्यक्षले तोकेको मिति, समय र स्थानमा बस्नेछ । (३) परिषद्‌को बैठक हुनुभन्दा कम्तीमा चौबीस घण्टा अगावै बैठकमा छलफल हुने विषयको कार्यसूची सहितको सूचना परिषद्‌को सदस्य–सचिवले सबै सदस्यहरूलाई दिनु पर्नेछ । (४) परिषद्‌मा तत्काल कायम रहेका सदस्य संख्याको पचास प्रतिशतभन्दा बढी सदस्यहरू उपस्थित भएमा परिषद्‌को बैठकको लागि गणपूरक संख्या पुगेको मानिनेछ । (५) परिषद्‌को बैठकको अध्यक्षता परिषद्‌को अध्यक्षले र निजको अनुपस्थितिमा उपाध्यक्षले गर्नेछ । (६) परिषद्‌को बैठकमा बहुमतको राय मान्य हुनेछ र मत बराबर भएमा बैठकमा अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिले निर्णायक मत दिनेछ । (७) परिषद्‌को बैठकको निर्णय परिषद्‌को सदस्य–सचिवले प्रमाणित गरी राख्नेछ । (८) परिषद्‌को बैठक सम्बन्धी अन्य कार्यविधि परिषद् आफैले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ । परिच्छेद-४ । प्रमख संरक्षक, संरक्षक र प्रज्ञा प्रतिष्ठानका पदाधिकारी तथा कर्मचारी । १४. प्रमुख संरक्षक: प्रधानमन्त्री प्रज्ञा प्रतिष्ठानको प्रमुख संरक्षक हुनेछ । १५. संरक्षक: संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री प्रज्ञा प्रतिष्ठानको संरक्षक हुनेछ । १६. कुलपति: (१) प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा एक कुलपति रहनेछ । (२) कुलपति प्रज्ञा प्रतिष्ठानको प्रमुख पदाधिकारी हुनेछ ।