chhatramani/nepal_legal_acts_corpus_nepali huggingface dataset:
सैनिक_ऐन_२०६३
Army Act, 2006

(ज) कैदी बनेको शत्रुसँग राजीखुशीले मिलेर काम गरेमा वा शत्रुलाई सहयोग गरेमा, । (झ) युद्धबन्दी भई नरहेको कुनै शत्रुलाई जानी जानी आश्रय दिएमा वा रक्षा गरेमा, । (ञ) लडाइँ वा आतङ्कको समयमा चपटे (सेन्ट्री) भएर आफ्नो पोष्टमा निदाएमा वा कुनै पनि प्रकारको लागू औषध वा मादक पदार्थ सेवन गरेमा, । (ट) यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने कुनै व्यक्तिलाई शत्रु विरुद्ध काम कारबाही गर्न नदिने, बाधा विरोध खडा गर्ने, हतोत्साह गर्ने उद्देश्यले जानी जानी कसैलाई प्रेरित गरेमा वा विवश पारेमा, । (ठ) जङ्गी कारबाहीमा लागेको बेलामा आफ्नो कमाण्डिङ्ग अधिकृतबाट विदा स्वीकृत नगराई हिँडेमा वा आफ्नो पोष्ट, गार्ड, पिकेट, पेट्रोल वा समूहबाट रीतपूर्वक बदला नभई वा विदा नपाई छोडी गएमा । ३९. सैनिक विद्रोह (म्युटिनी) : देहायका कुनै कार्य गरेमा सैनिक विद्रोहको कसुर गरेको मानिनेछ:- । (क) सैनिक विद्रोहमा सरिक भएमा, । (ख) नेपाली सेना वा यसलाई सहयोग दिने कुनै बलको कुनै व्यक्तिसँग मिली सैनिक विद्रोह गरे गराएमा वा सो गर्न गराउन उत्तेजना फैलाएमा वा षडयन्त्र गरेमा, । (ग) सैनिक विद्रोह भएको स्थानमा आफू उपस्थित भएको अवस्थामा सैनिक विद्रोहलाई सकेसम्म रोक्ने प्रयास नगरेमा, । (घ) सैनिक विद्रोह गर्ने मनसाय राखेको वा षडयन्त्र भइरहेको थाहा पाई वा सैनिक विद्रोह गर्ने मनसाय छ वा षडयन्त्र भइरहेकोछ भनी विश्वास गर्नु पर्ने मनासिब माफिकको कारण हुँदाहुँदै पनि आफ्नो कमाण्डिङ्ग अधिकृत वा आफू भन्दा माथिको अधिकृतलाई त्यसको खबर नदिएमा, । (ङ) देशभक्ति र आफ्नो कर्तव्य पालनबाट विचलित भएमा वा त्यस्ता व्यक्तिलाई देशभक्ति र आफ्नो कर्तव्य पालनबाट विचलित गराएमा वा विचलित गराउने दुरुत्साहन गरेमा । ४०. शत्रु सम्बन्धी अन्य कसुर : देहायका कुनै कार्य गरेमा शत्रु सम्बन्धी अन्य कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) अघिबाट उचित तवरले सचेत नभई आदेश नमानी जानी जानी आफ्नो कर्तव्य पालनमा लापरवाही गरी शत्रुको कैदी भएमा वा शत्रुको कैदी भएपछि फिर्ता आउन सक्ने अवस्था भए तापनि फिर्ता नआएमा, । (ख) उचित अधिकार विना शत्रुसँग पत्र व्यवहार गरेमा वा अरू कुनै किसिमले खबर प्रदान गरेमा वा त्यस्तो कारबाही भएको थाहा पाउँदा पनि आफ्नो कमाण्डिङ्ग अधिकृत वा माथिको अधिकृतलाई तुरुन्त सो को सूचना नदिएमा, । (ग) उचित अधिकार विना युद्ध विश्रामको झण्डा उठाएमा । ४१. जङ्गी कारबाही विरुद्धको कसुर : देहायका कुनै कार्य गरेमा जङ्गी कारबाही विरुद्धको कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) सुरक्षा गार्ड वा चपटेलाई बलजफत गरेमा वा गर्न लगाएमा, । (ख) लुटपाट गर्ने मनसायले कुनै घर वा स्थानमा घुसेमा, । (ग) चपटे भएर आफ्नो पोष्टमा निदाएमा वा कुनै पनि प्रकारको लागू औषध वा मादक पदार्थ सेवन गरेमा, । (घ) आफू भन्दा माथिल्लो अधिकृतको अनुमति विना आफ्नो गार्ड, पिकेट, पेट्रोल वा पोष्ट ड्युटी छोडी गएमा, । (ङ) जानी जानी वा लापरवाही गरी क्याम्प, ग्यारिजन वा क्वार्टरमा आतङ्कको सङ्केत वा सूचना दिएमा वा नचाहिँदो हेरेस खुवाउने वा आतङ्कित पार्ने खबर फैलाएमा, । (च) अधिकार नभएका व्यक्तिलाई प्यारोल, सङ्केत शब्द (वाच वर्ड र काउन्टर साइन) लिए दिएमा वा अधिकार प्राप्त व्यक्तिलाई जानी जानी झुट्टा वा फरक प्यारोल, सङ्केत शब्द दिएमा ।
सैनिक_ऐन_२०६३
Army Act, 2006

(च) अधिकार नभएका व्यक्तिलाई प्यारोल, सङ्केत शब्द (वाच वर्ड र काउन्टर साइन) लिए दिएमा वा अधिकार प्राप्त व्यक्तिलाई जानी जानी झुट्टा वा फरक प्यारोल, सङ्केत शब्द दिएमा । ४२. भगौडा सम्बन्धी कसुर : (१) देहायको कुनै कार्य गरेमा भगौडा सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ:- । (क) जङ्गी कारबाहीको आदेश जारी भएपछि वा त्यस्तो कारबाही शुरु भएपछि सेवा छोडी भागेमा, । (ख) खण्ड (क) मा लेखिएदेखि बाहेक अन्य अवस्थामा सेवा छोडी भागेमा, । (ग) यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने कुनै व्यक्ति सेवा छोडी भागेकोमा निजलाई जानी जानी शरण दिएमा, । (घ) भगौडा भन्ने थाहा हुँदाहुँदै निजलाई फाइदा, मद्दत वा सहयोग पुऱ्याउने कार्य गरेमा, । (ङ) यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने कुनै व्यक्ति सेवा छोडी भागेको वा भाग्न लागेको जानकारी भएर पनि आफ्नो वा अरू कुनै माथिल्लो अधिकृतलाई तुरुन्त सूचना नदिएमा वा पक्राउ गर्नु पर्ने आफ्नो अख्तियार बमोजिम पक्राउ नगरेमा, । (च) भगौडालाई तदारुकताका साथ खोजी गरी पक्राउ नगरेमा, । (छ) भगौडा भन्ने थाहा हुँदाहुँदै पनि आवश्यक कारबाही नगरेमा, । (ज) ब्यारेक, क्याम्प वा क्वार्टर छोडी भागेमा । (२) गयल ठहरिएको व्यक्ति आफैँ हाजिर हुन नआएमा वा फेला नपरेमा भगुवा मानिनेछ । ४३. जिम्मामा रहेकोलाई भगाएको कसुर : गार्ड, पिकेट, पेट्रोल, पोष्टको कमाण्ड गरेको बेलामा वा पालो लिएको बेलामा उचित अख्तियार नभई वा मनासिब माफिकको कारण नभई आफ्नो जिम्मामा रहेको व्यक्तिलाई छोडिदिएमा वा जिम्मा लिनु पर्ने कुनै कैदी वा व्यक्तिको पालो नबुझेमा जिम्मा रहेकोलाई भगाएको कसुर गरेको मानिनेछ । ४४. हातपात वा धम्की सम्बन्धी कसुर : देहायका कुनै कार्य गरेमा हातपात वा धम्की सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) आफू भन्दा माथिको अधिकृतलाई धम्की दिएमा, । (ख) आफू भन्दा माथिको अधिकृतलाई हातपात गरेमा वा निज उपर आपराधिक बल प्रयोग गरेमा, । (ग) आफू भन्दा माथिको अधिकृतको मर्यादा नराखी होच्याई बोलेमा वा निजलाई अपमानजनक व्यवहार गरेमा । ४५. अवज्ञा सम्बन्धी कसुर : देहायको कुनै कार्य गरेमा अवज्ञा सम्बन्धी कसुर गरिनेछ :- । (क) यस ऐन बमोजिम अधिकार प्राप्त कुनै निकाय वा अधिकारीले वा आफू भन्दा माथिको अधिकृतले कामको सिलसिलामा मौखिक, लिखित, सङ्केत वा अरू कुनै प्रकारले दिएको कानूनी आज्ञालाई जानी जानी अटेर गरेमा, । (ख) आफू भन्दा माथिको अधिकृतले दिएको सामान्य, स्थानीय वा अरू किसिमका आदेश पालन गर्न लापरबाही गरेमा । ४६. सम्पत्तिको हानि नोक्सानी सम्बन्धी कसुर : देहायको कुनै कार्य गरेमा सम्पत्तिको हानि नोक्सानी सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) दफा ४१ को खण्ड (क) बमोजिमको सम्पत्ति वा सैनिक संस्थाको वा यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने कुनै व्यक्तिको वा नेपाली सेनामा काम गरिरहेका वा नेपाली सेनामा सम्मिलित भएका अन्य व्यक्तिको सम्पत्तिमा हानि नोक्सानी पुऱ्याएमा, । (ख) सरकारी सम्पत्तिमा आगो लगाई वा अरू कुनै कुराले नोक्सान वा क्षति पुऱ्याउने काम गरेमा, । (ग) आफ्नो जिम्मामा रहेको कुनै जनावरलाई दुर्व्यवहार गरेमा, घाइते पारेमा, मारेमा, लिई भागेमा वा हराएमा । ४७. कीर्ते र झुट्टा व्यहोरा सम्बन्धी कसुर : देहायका कुनै कार्य गरेमा कीर्ते र झुट्टा व्यहोरा सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ :- ।
सैनिक_ऐन_२०६३
Army Act, 2006

(ग) आफ्नो जिम्मामा रहेको कुनै जनावरलाई दुर्व्यवहार गरेमा, घाइते पारेमा, मारेमा, लिई भागेमा वा हराएमा । ४७. कीर्ते र झुट्टा व्यहोरा सम्बन्धी कसुर : देहायका कुनै कार्य गरेमा कीर्ते र झुट्टा व्यहोरा सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) अधिकार प्राप्त व्यक्तिले बनाएको वा हस्ताक्षर गरेको कुनै प्रतिवेदन, फाँटवारी, विवरण, प्रमाणपत्र वा अरू कुनै लिखतमा लेखिएको व्यहोरा साँचो भए नभएको यकिन गर्नु पर्ने कर्तव्य भएको व्यक्तिले लापरबाहीकासाथ परीक्षण गरेमा वा धोका दिने नियतले त्यस्तो लिखतमा लेखिएको झुट्टा व्यहोरालाई साँचो छ भनी प्रमाणित गरेमा वा सो गर्ने कार्यमा मतियार भएमा, । (ख) खण्ड (क) बमोजिम लिखत प्रमाणित गर्ने क्रममा जानी जानी धोका दिने नियतले लेख्नु पर्ने कुरा नलेखेमा वा त्यस्तो कार्यमा मतियार भएमा, । (ग) आफूले सुरक्षित गर्नुपर्ने वा चाहिएको बखत पेश गर्नुपर्ने कुनै लिखत कसैलाई हानि पुऱ्याउने वा धोका दिने नियतले जानी जानी बिगारेमा, दबाएमा, लिई भागेमा वा त्यस्तो लिखतको कुनै विवरण खाली राखी कागजात तयार गरेमा, । (घ) कुनै विषयको बारेमा जानकारी राख्नु पर्ने कर्तव्य भएको व्यक्तिले जानी जानी झुट्टा व्यहोरा घोषणा गरेमा, । (ङ) कसैले आफ्नो वा अरूको निमित्त निवृत्तभरण, भत्ता वा अरू सहुलियत वा विशेष सुविधा प्राप्त गर्न प्रस्तुत गरेको मागपत्र वा विवरण झुट्टा हो भन्ने जानकारी हुँदाहुँदै वा सो कुरामा विश्वास गर्नु पर्ने मनासिब माफिकको कारण हुँदाहुँदै पनि कुनै बयान वा लिखत वा अभिलेखमा झुट्टा व्यहोरा लेखे लेखाएमा । ४८. बाधा बिरोध तथा आपराधिक बल प्रयोग सम्बन्धी कसुर : देहायको कुनै कार्य गरेमा बाधा बिरोध तथा आपराधिक बल प्रयोग सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) कुनै हुलदङ्गा, झगडा, हातपात वा कुटपिटमा संलग्न भएको अवस्थामा आफू भन्दा तल्लो दर्जाको अधिकृत भए तापनि आफूलाई गिरफ्तार गर्ने गरी दिएको आदेश अटेर गरेमा वा त्यस्तो गिरफ्तारीको आदेश दिने अधिकृतलाई हमला गरेमा वा निज उपर आपराधिक बल प्रयोग गरेमा, । (ख) कानून बमोजिम कुनै व्यक्तिको हिरासतमा रहँदा आफूलाई हिरासतमा राख्ने व्यक्ति यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने वा नपर्ने भए तापनि वा निज आफू भन्दा माथिल्लो अधिकृत भए वा नभए तापनि निजमाथि हमला गरेमा वा बल प्रयोग गरेमा, । (ग) आफूलाई पक्राउ गर्ने वा जिम्मा लिने कर्तव्य भएका कुनै व्यक्ति वा एस्कर्टलाई बाधा पुऱ्याएमा, । (घ) सैनिक प्रहरी प्रमुख वा निजको तर्फबाट कानूनी रूपमा काम गर्ने कुनै व्यक्तिको काममा बाधा पुऱ्याएमा वा निजले आफ्नो कर्तव्यपालन गर्न मद्दत माग्दा नदिएमा, । (ङ) नेपाली सेनाको निमित्त माल सामान वा रसद ल्याउने कुनै व्यक्ति माथि हमला गरेमा वा आपराधिक बल प्रयोग गरेमा । ४९. सम्पत्ति सम्बन्धी कसुर : देहायको कुनै कार्य गरेमा सम्पत्ति सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) सरकारी वा सार्वजनिक सम्पत्ति, नेपाली सेनाको मेस, ब्याण्ड वा कुनै सैनिकको वा यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने कुनै व्यक्तिको सम्पत्ति बदनियत राखी निजी काममा उपयोग गरेमा वा हिनामिना गरेमा वा चोरी गरेमा वा बदनियतपूर्वक विश्वासघात गरी कब्जामा लिएमा, ।
सैनिक_ऐन_२०६३
Army Act, 2006

(क) सरकारी वा सार्वजनिक सम्पत्ति, नेपाली सेनाको मेस, ब्याण्ड वा कुनै सैनिकको वा यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने कुनै व्यक्तिको सम्पत्ति बदनियत राखी निजी काममा उपयोग गरेमा वा हिनामिना गरेमा वा चोरी गरेमा वा बदनियतपूर्वक विश्वासघात गरी कब्जामा लिएमा, । (ख) खण्ड (क) बमोजिमको कसुर भएको थाहा पाई वा सो कुरामा विश्वास गर्नु पर्ने मनासिब माफिकको कारण हुँदाहुँदै पनि बेइमानी गरी त्यस्तो सम्पत्ति लिएमा वा आफ्नो साथमा राखेमा, । (ग) आफ्नो जिम्मामा रहेको सरकारी सम्पत्तिमा जानी जानी हानि नोक्सानी पुऱ्याएमा । ५०. ठगी तथा करकाप सम्बन्धी कसुर : देहायका कार्य गरेमा ठगी तथा करकाप सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) कुनै व्यक्तिलाई ठग्ने वा अनुचित फाइदा वा नोक्सानी पुऱ्याउने नियतले कुनै काम गरेमा, । (ख) जबरजस्ती गरी वा करकापमा पारी कुनै व्यक्तिबाट अनधिकृत रूपमा नगद वा जिन्सी लिएमा वा निजलाई काममा लगाएमा । ५१. हतियार लगायत अन्य सरसामान लिई भागेको वा दुरूपयोग सम्बन्धी कसुर : देहायका कार्य गरेमा हतियार लगायत अन्य सरसामान लिई भागेको वा दुरूपयोग सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) आफ्नो प्रयोगको निमित्त वा आफूले जिम्मा लिई राखेको हातहतियार, गोलीगठ्ठा, सरसामान, इक्विप्मेन्ट, ज्यावल, लत्ताकपडा वा अरू कुनै सरकारी मालवस्तु लिई भागेमा वा त्यसरी भगाउने काममा मतियार भएमा, । (ख) खण्ड (क) मा लेखिएको कुनै वस्तु हराएमा, । (ग) आफूलाई प्रदान गरिएको पदक वा विभूषण बिगारेमा, नासेमा, बेचबिखन गरेमा वा वन्धक राखेमा । ५२. अनुशासन तथा आचरण सम्बन्धी कसुर : देहायको कुनै कार्य गरेमा अनुशासन तथा आचरण सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) लागू औषध सेवन गरेमा, । (ख) अशिष्ट, अस्वाभाविक, निन्दनीय किसिमको आचरण गरेमा वा निर्दयी भएमा, । (ग) आफूमा शारीरिक कमजोरी वा रोग पैदा गरेमा, । (घ) शरीर निरोगी हुँदाहुँदै रोग वा कमजोरीको बहाना गरेमा वा जानी जानी रोग लम्ब्याउने वा निको हुन नदिने कार्य गरेमा, । (ङ) आफू वा अरू कसैलाई सेवाको लागि अयोग्य ठहऱ्याउने मनसायले आफू वा अरू कसैलाई घाउ चोट पुऱ्याएमा, । (च) कुनै अधिकृत, पदिक वा बिल्लादारले यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने व्यक्तिलाई आफू भन्दा तल्लो दर्जाको भनी आपराधिक बल प्रयोग गरी दुर्व्यवहार गरेमा, । (छ) सुव्यवस्था तथा सैनिक अनुशासन कायम राख्न गर्नु पर्ने कुनै काम नगरेमा वा सुव्यवस्था तथा सैनिक अनुशासन विरुद्ध हुने कुनै काम गरेमा, । (ज) मादक पदार्थ सेवन गरेमा, । (झ) आफ्नो ओहदा अनुसारको आचरण नगरेमा, । (ञ) दफा १९ विपरीत संघ, संस्था खोलेमा, सञ्चालन गरेमा वा त्यस्तो गतिविधिमा भाग लिएमा । (ट) कुनै पनि सैनिकलाई यस ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियम बमोजिमको कर्तव्य पालना सम्बन्धी तोकिए बमोजिमको कार्य बाहेक अन्यत्र प्रयोग गरेमा । ५३. अधुरो कागजात प्रमाणित सम्बन्धी कसुर : देहायका कुनै कार्य गरेमा अधुरो कागजात प्रमाणित सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) तलब, हातहतियार, गोलीगठ्ठा, सरसामान, इक्विप्मेन्ट, लत्ता कपडा, रसद, मालसामान, स्टोर्स वा सरकारी सम्पत्तिको अभिलेख सम्बन्धी लिखत तयार गर्ने र त्यस्तो लिखत प्रमाणित गर्ने कर्तव्य भएको व्यक्तिले धोका दिने नियतले लेख्नु पर्ने स्थान खाली राखी प्रमाणित गरेमा, ।
सैनिक_ऐन_२०६३
Army Act, 2006

(क) तलब, हातहतियार, गोलीगठ्ठा, सरसामान, इक्विप्मेन्ट, लत्ता कपडा, रसद, मालसामान, स्टोर्स वा सरकारी सम्पत्तिको अभिलेख सम्बन्धी लिखत तयार गर्ने र त्यस्तो लिखत प्रमाणित गर्ने कर्तव्य भएको व्यक्तिले धोका दिने नियतले लेख्नु पर्ने स्थान खाली राखी प्रमाणित गरेमा, । (ख) कुनै प्रतिवेदन तथा विवरण तयार गर्ने वा पठाउनु पर्ने कर्तव्य भएको व्यक्तिले त्यस्तो प्रतिवेदन तथा विवरण तयार गर्न वा पठाउन इन्कार गरेमा वा लापरबाही गरी तयार नगरेमा वा नपठाएमा । ५४. झुट्टा बयान वा विवरण सम्बन्धी कसुर : यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने कुनै व्यक्तिले सैनिक अदालतमा शपथ लिएपछि कुनै झुट्टा बयान वा विवरण दिएमा वा झुट्टा भनी विश्वास भएको वा दिएको बयान वा विवरण साँचो भनी विश्वास गर्नु पर्ने मनासिब माफिकको कारण नभएमा झुट्टा बयान वा विवरण सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ । ५५. ढाँटी छली नियुक्त भएको कसुर : देहायका कुनै कार्य गरेमा ढाँटी छली नियुक्त भएको कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) आफू कार्यरत रहेको चमु वा विभागबाट नियमित प्रक्रियाबाट कार्यभार मुक्त नभई वा नियुक्तिको निमित्त आवश्यक शर्त पूरा नगरी आफू अघि कार्यरत रहेको चमु वा विभाग भन्दा अर्को चमु वा विभागमा नियुक्त भएमा, । (ख) कुनै व्यक्ति नेपाली सेनाको कुनै अङ्गमा नियुक्त हुँदा निजले यस ऐन बमोजिम कसुर गरेको मानिने अवस्था छ भन्ने जानकारी हुँदाहुँदै वा विश्वास गर्नु पर्ने मनासिब माफिकको कारण हुँदाहुँदै त्यस्तो व्यक्तिलाई नेपाली सेनाको कुनै अङ्गमा नियुक्ति गराउने काममा संलग्न भएमा, । (ग) भर्नाको आवेदन फाराममा जानी जानी झुट्टा विवरण दिएको भन्ने तथ्य सावित हुन आएमा, । (घ) भर्ना, बढुवा तथा तालिम लगायत सेवाका अन्य प्रयोजनको लागि कीर्ते वा नक्कली प्रमाणपत्र पेश गरेमा । ५६. हिरासतबाट भागेको कसुर : कानूनी हिरासतमा रहेको बेलामा भागेमा हिरासतबाट भागेको कसुर गरेको मानिनेछ । ५७. झुट्टा आरोप सम्बन्धी कसुर : देहायका कुनै कार्य गरेमा झुट्टा आरोप सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) कुनै कुरा झुट्टा हो भन्ने थाहा पाउँदा पाउँदै वा विश्वास गर्नु पर्ने मनासिब माफिकको कारण हुँदाहुँदै यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने व्यक्तिलाई त्यस्तो झुट्टा आरोप लगाएमा, । (ख) कुनै कुरा झुट्टा हो भन्ने थाहा पाउँदा पाउँदै वा विश्वास गर्नु पर्ने मनासिब माफिकको कारण हुँदाहुँदै पनि यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने कुनै व्यक्तिको चरित्रमा धक्का पुग्ने गरी दफा २७ बमोजिम उजुरी दिएमा वा झुट्टा बयान दिएमा वा तत् सम्बन्धमा जानकारी भएका यथार्थ कुराहरू जानी जानी लुकाएमा । ५८. गयल सम्बन्धी कसुर : देहायको कुनै कार्य गरेमा गयल सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) बिदा स्वीकृत नगराई बसेमा, । (ख) पर्याप्त कारण नभई स्वीकृत बिदा भन्दा बढी दिन अनुपस्थित भएमा, । (ग) बिदामा बसेको बेलामा फर्मेसन, युनिट वा यसको कुनै अङ्गलाई जङ्गी कारबाहीको लागि आदेश दिएको सूचना सम्बन्धित अधिकारीबाट पाएर पनि पर्याप्त कारण नभई तुरुन्त सामेल नभएमा, । (घ) पर्याप्त कारण बिना कर्तव्य वा व्यायामको निमित्त तोकिएको ठाउँ वा परेडमा तोकिएको समयमा उपस्थित नभएमा, । (ङ) आफू भन्दा माथिल्लो अधिकृतको अनुमति नलिई वा पर्याप्त कारण बिना परेड वा मार्चको पंक्ति छोडेमा, ।
सैनिक_ऐन_२०६३
Army Act, 2006

(घ) पर्याप्त कारण बिना कर्तव्य वा व्यायामको निमित्त तोकिएको ठाउँ वा परेडमा तोकिएको समयमा उपस्थित नभएमा, । (ङ) आफू भन्दा माथिल्लो अधिकृतको अनुमति नलिई वा पर्याप्त कारण बिना परेड वा मार्चको पंक्ति छोडेमा, । (च) कुनै क्याम्प, ग्यारिजन वा अरू ठाउँमा भएको बेलामा कुनै सामान्य, स्थानीय वा अरू आदेश अन्तर्गत निर्धारित स्थान वा बाहिर वा मनाही भएको स्थानमा आफू भन्दा माथिको अधिकृतबाट पास वा लिखित अनुमति नलिई उपस्थित भएको ठहरिएमा, । (छ) अध्ययनको लागि खटाइएको कुनै शिक्षालयमा आफू भन्दा माथिको अधिकृतबाट बिदा स्वीकृत नगराई वा उचित कारण नभई अनुपस्थित भएमा । ५९. सैनिक अदालत सम्बन्धी कसुर : देहायका कुनै कार्य गरेमा सैनिक अदालत सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) सैनिक अदालतमा साक्षीको रूपमा हाजिर हुनु पर्ने व्यक्तिलाई रीतपूर्वकको समाह्वान वा आदेश जारी गरेकोमा मनासिब माफिकको कारण बिना अनुपस्थित रहेमा, । (ख) सैनिक अदालतमा शपथ लिन इन्कार गरेमा, । (ग) आफ्नो जिम्मामा रहेको कुनै लिखत सैनिक अदालतमा पेश गर्न वा बुझाउन दिएको आदेशको अवज्ञा गरेमा, । (घ) साक्षीको हैसियतमा कानून बमोजिम सोधिएको सवालको जवाफ दिन इन्कार गरेमा, । (ङ) सैनिक अदालतको कारबाहीमा बाधा वा रोकावट गरी धम्कीपूर्ण वाक्य बोली सैनिक अदालतको अपमान वा अवहेलना गरेमा, । (च) सैनिक अदालतबाट भएका फैसला वा आदेशको कार्यान्वयनमा वेवास्ता गरेमा । ६०. गैरकानूनी तलब रोक्का सम्बन्धी कसुर : यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने व्यक्तिलाई तलबको जिम्मा लिने व्यक्तिले बुझाउनु पर्ने तलब समयमै नबुझाई गैरकानूनी रूपले तलब रोक्का राखेमा वा दिन इन्कार गरेमा गैरकानूनी तलब रोक्का सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ । ६१. अनियमित गिरफ्तार वा थुनाछेकको कसुर : देहायको कुनै कार्य गरेमा अनियमित गिरफ्तार वा थुनाछेकको कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) कुनै व्यक्तिलाई गिरफ्तार गरी वा थुनामा राखी तहकिकातको निमित्त सम्बद्ध अधिकारी समक्ष मुद्दा पेश नगरेमा वा बिना कारण मुद्दाको पुर्पक्ष नगरी ढिलो गरेमा, । (ख) कुनै व्यक्तिलाई सैनिक हिरासतमा राख्न लगाउने व्यक्तिले सैनिक हिरासतमा राख्न पाउने अधिकार भएको अधिकारी तथा प्राड विवाकलाई मनासिब माफिकको कारणले बाहेक उसै बखत वा सकेसम्म चाँडो र जुनसुकै अवस्थामा पनि चौबीस घण्टाभित्र हिरासतमा राख्नु पर्नाको उचित कारण खोली विवरण पेश नगरेमा । ६२. भ्रष्टाचार, चोरी नेपालको संविधान अनुकूल बनाउन केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने ऐन २०७५ द्वारा झिकिएको । को कसुर सम्बन्धी विशेष व्यवस्था : (१) प्रचलित कानून बमोजिम भ्रष्टाचार, चोरी नेपालको संविधान अनुकूल बनाउन केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने ऐन २०७५ द्वारा झिकिएको । गरेको ठहरिने कार्य गरेमा भ्रष्टाचार, चोरी नेपालको संविधान अनुकूल बनाउन केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने ऐन २०७५ द्वारा झिकिएको । सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ । (२) उपदफा (१) अन्तर्गतका कसुरको अनुसन्धान तथा तहकीकात गरी मुद्दा दायर गर्ने प्रयोजनका लागि देहाय बमोजिमको समिति रहनेछ :- । (क) नेपाल सरकारले तोकेको नायव महान्यायाधिवक्ता — अध्यक्ष । (ख) रक्षा मन्त्रालयको कानून शाखा प्रमुख — सदस्य । (ग) प्राड विवाकको कम्तीमा सेनानीस्तरको प्रतिनिधि — सदस्य ।
सैनिक_ऐन_२०६३
Army Act, 2006

सम्बन्धी कसुर गरेको मानिनेछ । (२) उपदफा (१) अन्तर्गतका कसुरको अनुसन्धान तथा तहकीकात गरी मुद्दा दायर गर्ने प्रयोजनका लागि देहाय बमोजिमको समिति रहनेछ :- । (क) नेपाल सरकारले तोकेको नायव महान्यायाधिवक्ता — अध्यक्ष । (ख) रक्षा मन्त्रालयको कानून शाखा प्रमुख — सदस्य । (ग) प्राड विवाकको कम्तीमा सेनानीस्तरको प्रतिनिधि — सदस्य । (३) उपदफा (२) को खण्ड (ग) मा उल्लिखित प्रतिनिधि सम्बन्धित मुद्दाको सैनिक अदालतसँग सम्बद्ध नभएको व्यक्ति हुनु पर्नेछ । (४) उपदफा (१) अन्तर्गतका मुद्दाको शुरु कारबाही र किनारा गर्ने अधिकार दफा ११९ को उपदफा (१) बमोजिम गठित सैनिक विशेष अदालतलाई हुनेछ । (५) उपदफा (२) बमोजिमको समितिलाई प्रचलित कानून बमोजिम तत् तत् मुद्दाको सम्बन्धमा अनुसन्धान तथा तहकीकात गर्ने अधिकारीलाई भए सरहको अधिकार हुनेछ । ६३. विविध कसुर : (१) देहायका कुनै कार्य गरेमा विविध कसुर गरेको मानिनेछ :- । (क) कुनै पोष्ट वा मार्चको कमाण्ड गरिरहेको व्यक्तिले आफ्नो कमाण्डमा रहेको कुनै व्यक्तिलाई दुर्व्यवहार, कुटपिट वा अरू कुनै किसिमले दुःख दिएमा वा कुनै सार्वजनिक स्थानमा हुलहुज्जत गरेमा वा अनाधिकार प्रवेश गरेमा, हुलहुज्जत गरी प्रवेश गरेकोले नोक्सान भएको भनी पर्न आएको क्षतिपूर्ति सम्बन्धी उजुरी सम्बद्ध अधिकारी समक्ष पेश नगरेमा वा क्षतिपूर्ति नदिलाएमा, । (ख) धार्मिक स्थलको पवित्रतामा खलल पुर्‍याएमा वा अन्य कुनै तरिकाले जानी जानी कसैको धर्मको अपमान गरेमा वा धार्मिक भावनामा आघात पुर्‍याएमा, । (ग) जमदार भन्दा तल्लो दर्जाका सैनिकले ड्युटीमा नखटिएको बेलामा क्याम्प वा छाउनीको वरपर वा शहर बजार जाँदा आउँदा सम्बन्धद्ध अधिकारीको आदेश बिना हतियार वा खरखजाना लिई हिडेमा, । (घ) कसैलाई नेपाली सेनामा नियुक्ति वा बढुवा गराउने, बिदा स्वीकृत गराउने वा अरू कुनै फाइदा दिलाउने विश्वास दिलाई त्यस बापत कुनै किसिमको फाइदा लिन प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपले घूस-रिसवत लिएमा, लिन मञ्जुर गरेमा, । (ङ) आफू सेवारत मुलुकको नागरिक वा वासिन्दाको शरीर वा सम्पत्तिमा कुनै हानि नोक्सानी पुर्‍याएमा । (२) उपदफा (१) मा लेखिएदेखि बाहेक बिल्लादार वा सोभन्दा तल्लो दर्जाको सैनिकले जङ्गी कारबाहीमा लागेको बखत यस परिच्छेदमा लेखिएदेखि बाहेक प्रतिबन्धित अन्य कुनै काम गरेमा विविध कसुर गरेको मानिनेछ । ६४. कसुरको उद्योग : यस परिच्छेदमा उल्लिखित कुनै कसुर गर्ने उद्योग गरेमा वा त्यस प्रयोजनको लागि कुनै कार्य गरेमा त्यस्तो कसुरको उद्योग गरेको मानिनेछ । ६५. कसुर गर्न सन्याउने : यस परिच्छेदमा उल्लिखित कुनै कसुर गर्न सन्याएमा कसुर गर्न सन्याएको कसुर गरेको मानिनेछ । ६६. अन्य कानून अन्तर्गतका कसुरहरू : (१) यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने व्यक्तिले दफा ३८ देखि ६१ सम्मका कसुरहरू गरेको अवस्थामा र उल्लिखित कसुरहरू सैनिक सैनिक बीच भएको अवस्थामा बाहेक यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने व्यक्तिले देहाय बमोजिमको कसुर गरेमा सो सम्बन्धी मुद्दा अन्य अदालतको क्षेत्राधिकारभित्र पर्नेछ :- । (क) हत्या, । (ख) बलात्कार । नेपालको संविधान अनुकूल बनाउन केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ द्वारा थप । (ग) यातना । नेपालको संविधान अनुकूल बनाउन केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ द्वारा थप । (घ) बेपत्ता ।
सैनिक_ऐन_२०६३
Army Act, 2006

(क) हत्या, । (ख) बलात्कार । नेपालको संविधान अनुकूल बनाउन केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ द्वारा थप । (ग) यातना । नेपालको संविधान अनुकूल बनाउन केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ द्वारा थप । (घ) बेपत्ता । (२) उपदफा (१) बमोजिमको कसुरमा संलग्न भनी आरोपित व्यक्तिहरूलाई सो सम्बन्धमा अपराध अनुसन्धान तहकीकात गर्ने निकाय वा अनुसन्धान अधिकृतको आदेश भएमा त्यस्ता व्यक्तिहरू काम गरिरहेको स्थानको कमाण्डिङ अधिकृत वा पति वा सम्बन्धित अधिकृतले माग गरेको निकाय वा अधिकृतलाई बुझाउनु पर्नेछ । कुनै व्यक्ति सेवा निवृत्त वा भगौडा भएमा पनि प्रचलित कानून बमोजिम अनुसन्धान र कारबाही गर्न कुनै बाधा पुग्ने छैन । (३) अन्य अदालतको क्षेत्राधिकारभरी अनुसन्धानको क्रममा रहेको यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने व्यक्ति थुनामा रहेको अवधि भर र अदालतमा मुद्दा चलेकोमा अन्तिम फैसला नभए सम्म स्वतः निलम्बनमा रहनेछ । (४) यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने कुनै व्यक्तिका हकमा अन्य अदालतको क्षेत्राधिकार अन्तर्गतको अपराधमा अनुसन्धान शुरु भैसकेको भए तापनि यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने कसुरका सम्बन्धमा कोर्ट अफ इन्क्वायरी गठन गरी अनुसन्धान गर्न र त्यस्तो व्यक्ति उपर आवश्यक कारबाही चलाउने कार्यमा यस दफाको कुनै कुराले बाधा पुर्‍याएको मानिने छैन । परिच्छेद-८ । सैनिक अदालतको गठन तथा अधिकारक्षेत्र । ६७. सैनिक अदालतको गठन : (१) परिच्छेद-७ बमोजिमको कसुर सम्बन्धी मुद्दाको कारबाही र किनारा गर्नको लागि देहाय बमोजिमका सैनिक अदालतको गठन हुनेछ :- । (क) कम्तीमा एकजना रथीवृन्द, दुईजना महासेनानी वा प्रमुख सेनानी र दुईजना सेनानी दर्जाका अधिकृत रहने गरी पाँचजना अधिकृत रहेको जनरल सैनिक अदालत । (ख) कम्तीमा दुईजना सेनानी दर्जाका अधिकृत रहने गरी कम्तीमा तीनजना अधिकृत रहेको समरी जनरल सैनिक अदालत, । (ग) कम्तीमा दुई वर्ष आयुक्त पद प्राप्त गरेका मध्येबाट कम्तीमा तीनजना अधिकृत रहेको डिस्ट्रिक्ट सैनिक अदालत, । (घ) नेपाली सेनाको विभाग, फर्मेसन वा एकाइको कुनै कमाण्डिङ अधिकृत रहेको एक व्यक्तिको समरी सैनिक अदालत । (२) खण्ड (क) र (ख) बमोजिमका सैनिक अदालतमा उपलब्ध भएसम्म कम्तीमा एकजना अधिकृत कानून विषयमा स्नातक गरेको हुनु पर्नेछ । (३) समरी सैनिक अदालतको कारबाहीमा सहयोग पुर्‍याउनको लागि दुईजना अधिकृत वा दुईजना पदिक वा दुबै दर्जाका एक एक जना गरी जम्मा दुईजना उपस्थित रहनेछन् । (४) उपदफा (१) बमोजिमको सङ्ख्या भन्दा कम हुने गरी सैनिक अदालतले मुद्दाको कारबाही तथा किनारा गर्नेछैन । ६८. सैनिक अदालतको अधिकारक्षेत्र : सैनिक अदालतको अधिकारक्षेत्र यस ऐनको दफा ६२ र ६६ मा उल्लेख भएका मुद्दाहरू बाहेक देहाय बमोजिमको हुनेछ :- । (क) यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने व्यक्तिले गरेको कसुर सम्बन्धी मुद्दाको पुर्पक्ष, सुनुवाइ, कारबाही र किनारा गरी सजाय दिने अधिकार जनरल सैनिक अदालत तथा समरी जनरल सैनिक अदालतलाई हुनेछ । (ख) अधिकृत तथा पदिक दर्जाको बाहेक यस ऐनको क्षेत्राधिकारभित्र पर्ने व्यक्तिले बढीमा दुई वर्षसम्म कैदको सजाय हुने कसुर गरेमा सो सम्बन्धी मुद्दाको पुर्पक्ष, सुनुवाइ, कारबाही र किनारा गरी सजाय दिने अधिकार डिस्ट्रिक्ट सैनिक अदालतलाई हुनेछ ।