chhatramani/nepal_legal_acts_corpus_nepali huggingface dataset:
राजर्षिजनक_विश्वविद्यालय_ऐन_२०७४
Rajarshi Janak University Act, 2017

३२. विश्वविद्यालयको कोष: (१) विश्वविद्यालयको आफ्नो एउटा छुट्टै कोष हुनेछ र सो कोषमा देहायका रकमहरू रहनेछन् :- । (क) नेपाल सरकारबाट प्राप्त रकम, । (ख) सम्बन्धित प्रदेश सरकारबाट प्राप्त रकम, । (ग) स्थानीय तहबाट प्राप्त रकम, । (घ) कुनै व्यक्ति वा संस्थाले आर्थिक सहायता स्वरूप प्रदान गरेको रकम, । (ङ) उद्योग, व्यापार व्यवसायसँग सम्बद्ध व्यक्ति वा संस्थाबाट सहयोग वा अनुदान स्वरूप प्राप्त रकम, । (च) अन्तर्राष्ट्रिय सङ्घ, संस्था, विदेशी व्यक्ति, सरकार, एजेन्सी वा वित्तीय संस्थाबाट सहयोग वा ऋण स्वरूप प्राप्त रकम, । (छ) शुल्क तथा अन्य कुनै स्रोतबाट प्राप्त रकम । (२) उपदफा (१) को खण्ड (च) बमोजिम विश्वविद्यालयले कुनै रकम प्राप्त गर्दा नेपाल सरकारको अर्थ मन्त्रालयको पूर्वस्वीकृति लिनु पर्नेछ । (३) विश्वविद्यालयको कोषको रकम कार्यकारी परिषद्ले तोकेको कुनै वाणिज्य बैङ्कमा खाता खोली जम्मा गरिनेछ । (४) विश्वविद्यालयको कोष र खाताको सञ्चालन तोकिए बमोजिम हुनेछ । (५) विश्वविद्यालयको सबै खर्चहरू सभाबाट स्वीकृत भए अनुसार उपदफा (१) बमोजिमको कोषबाट व्यहोरिनेछ । ३३. लेखा र लेखापरीक्षण: (१) विश्वविद्यालयले आफ्नो आय व्ययको लेखा नेपाल सरकारले अपनाएको लेखा प्रणाली अनुसार राख्नु पर्नेछ । (२) विश्वविद्यालयले लेखाको तोकिए बमोजिम आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली कायम गर्नु पर्नेछ । (३) विश्वविद्यालयको लेखापरीक्षण महालेखा परीक्षकबाट हुनेछ । परिच्छेद-११ । विविध । ३४. प्रमाणपत्र र उपाधि तथा मान्यता दिने: (१) तोकिएको विषयमा उच्च शिक्षा हासिल गर्ने विद्यार्थी, प्रशिक्षार्थी वा अनुसन्धानकर्तालाई विश्वविद्यालयले तोकिए बमोजिमको प्रमाणपत्र र उपाधि दिन र अनुसन्धानत्मक कार्य गर्ने तथा प्राज्ञिक क्षेत्रमा प्रशंसनीय कार्य गर्ने व्यक्तिलाई मानार्थ उपाधि प्रदान गर्न सक्नेछ । केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०८२ द्वारा संशोधित । (२) विश्वविद्यालयले अन्य विश्वविद्यालय वा शैक्षिक संस्थाको शैक्षिक उपाधिलाई मान्यता दिन सक्नेछ । ३५. विश्वविद्यालयमा भर्ना हुन चाहिने योग्यता: (१) विश्वविद्यालयमा भर्ना हुन चाहिने विद्यार्थी वा अनुसन्धानकर्ताको योग्यता तोकिए बमोजिम हुनेछ । (२) विश्वविद्यालयले विद्यार्थी भर्ना गर्दा नेपाल सरकारको नीति अनुरूप महिला, आदिवासी/जनजाति, मधेशी, दलित, अपाङ्गता भएका व्यक्ति, पिछडिएको वर्ग वा समुदायका विद्यार्थीलाई तोकिएको प्रतिशतको आधारमा भर्नाको लागि स्थान सुरक्षित गर्नु पर्नेछ । शिक्षा सम्बन्धी केही नेपाल ऐन संशोधन गर्न बनेको ऐन, २०७७ द्वारा थप । ३५क. निःशुल्क उच्च शिक्षा तथा छात्रवृत्ति: (१) विश्वविद्यालयले तोकेको मापदण्ड पूरा गरी विश्वविद्यालय वा मातहतका आङ्गिक तथा सामुदायिक शैक्षिक संस्थामा भर्ना भएका दलित, सीमान्तकृत, अपाङ्ग र आर्थिक रूपले विपन्न विद्यार्थीको लागि उच्च शिक्षा निःशुल्क हुनेछ । (२) उपदफा (१) को प्रयोजनको लागि आधार, मापदण्ड, वर्गीकरण सम्बन्धी अन्य व्यवस्था नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी तोके बमोजिम हुनेछ । (३) केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०८२ द्वारा संशोधित । उपदफा (१) बमोजिमको सुविधा एक विद्यार्थीले प्रत्येक तहमा एकपटक मात्र उपभोग गर्न पाउनेछ ।
राजर्षिजनक_विश्वविद्यालय_ऐन_२०७४
Rajarshi Janak University Act, 2017

(२) उपदफा (१) को प्रयोजनको लागि आधार, मापदण्ड, वर्गीकरण सम्बन्धी अन्य व्यवस्था नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी तोके बमोजिम हुनेछ । (३) केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०८२ द्वारा संशोधित । उपदफा (१) बमोजिमको सुविधा एक विद्यार्थीले प्रत्येक तहमा एकपटक मात्र उपभोग गर्न पाउनेछ । (४) प्रचलित कानूनमा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि दलित विद्यार्थीको लागि प्राविधिक तथा व्यावसायिक उच्च शिक्षामा भर्नाका लागि तोकिए बमोजिम सिट सुरक्षित गरिनेछ । (५) विश्वविद्यालयले सहिद, बेपत्ता पारिएका र अपाङ्गता भएका व्यक्तिका छोरा, छोरीको लागि प्रचलित कानूनमा व्यवस्था भए बमोजिम उच्च शिक्षाको व्यवस्था गर्नेछ । (६) कक्षा छदेखि कक्षा दशसम्म सामुदायिक विद्यालयमा अध्ययन गरेको विद्यार्थीले उच्च शिक्षामा प्रचलित कानून बमोजिम छात्रवृत्ति पाउनेछ । ३६. राष्ट्रिय शिक्षा नीति अनुरूप कार्य गर्ने: नेपाल सरकारको राष्ट्रिय शिक्षा नीति अनुरूप कार्य सञ्चालन गर्नु विश्वविद्यालयको कर्तव्य हुनेछ । ३७. काम कारबाही बदर नहुने: विश्वविद्यालयको कुनै पदाधिकारी वा सदस्यको स्थान रिक्त भई वा कुनै पदाधिकारी वा सदस्यको नियुक्ति वा मनोनयनमा त्रुटी भएको कारणले मात्र त्यस्तो पदाधिकारी वा सदस्य संलग्न भई गरेको विश्वविद्यालयको कुनै काम कारबाही बदर हुने छैन । ३८. असल नियतले गरेको काममा बचाउ: यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियम बमोजिम असल नियत लिई गरेको वा गर्न खोजेको कुनै कामको सम्बन्धमा विश्वविद्यालय वा विश्वविद्यालयको कुनै पदाधिकारी उपर मुद्दा चलाउने वा अन्य कारबाही गरिने छैन । ३९. नेपाल सरकारको पूर्व स्वीकृति लिनु पर्ने: विश्वविद्यालयले नेपाल सरकारलाई आर्थिक दायित्व पर्ने गरी कुनै पदाधिकारी, शिक्षक तथा कर्मचारीको दरबन्दी स्वीकृत गर्दा वा त्यस्ता पदाधिकारी, शिक्षक तथा कर्मचारीको पारिश्रमिक र सेवा सुविधा थप गर्नु अघि नेपाल सरकारको अर्थ मन्त्रालयको स्वीकृति लिनु पर्नेछ । ४०. अधिकार प्रत्यायोजन: (१) सभाले यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियम बमोजिम आफूलाई प्राप्त अधिकारहरूमध्ये आवश्यकतानुसार केही अधिकार प्राज्ञिक परिषद्, कार्यकारी परिषद् वा उपकुलपतिलाई प्रत्यायोजन गर्न सक्नेछ । (२) प्राज्ञिक परिषद्ले यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियम बमोजिम आफूलाई प्राप्त अधिकारहरूमध्ये आवश्यकतानुसार केही अधिकार विद्या परिषद्लाई प्रत्यायोजन गर्न सक्नेछ । (३) कार्यकारी परिषद्ले यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियम बमोजिम आफूलाई प्राप्त अधिकारहरूमध्ये आवश्यकतानुसार केही अधिकार विश्वविद्यालयका कुनै पदाधिकारी वा समितिलाई प्रत्यायोजन गर्न सक्नेछ । (४) सेवा आयोगले यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियम बमोजिम आफूलाई प्राप्त अधिकारहरूमध्ये आवश्यकतानुसार केही अधिकार विश्वविद्यालयको कुनै समिति वा पदाधिकारीलाई प्रत्यायोजन गर्न सक्नेछ । ४१. नेपाल सरकारसँग सम्पर्क: विश्वविद्यालयले नेपाल सरकारसँग सम्पर्क राख्दा नेपाल सरकारको शिक्षा विषय हेर्ने मन्त्रालय मार्फत् राख्नेछ । ४२. विश्वविद्यालय विघटन सम्बन्धी व्यवस्था: (१) कुनै कारणले विश्वविद्यालय सञ्चालन हुन नसकेमा नेपाल सरकारले सभाको सिफारिसमा विश्वविद्यालय विघटन गर्न सक्नेछ ।
राष्ट्रि_परिचयपत्र_तथा_पञ्जीकरण_ऐन_२०७६
National ID and Registration Act, 2020

राष्ट्रि परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण ऐन, २०७६ । प्रमाणीकरण मिति । २०७६ । १ । २८ । संशोधन गर्ने ऐन । १. केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०८२ २०८२ । ०४ । १४ । संवत् २०७६ सालको ऐन नं. १८ । राष्ट्रि परिचयपत्र तथा पञ्जीकरणको सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको ऐन । प्रस्तावनाः प्रत्येक नेपाली नागरिकको परिचय खुल्ने गरी अभिलेख राख्ने व्यक्तिका वैयक्तिक र जैविक विवरण तथा राष्ट्रिय परिचय नम्बर सहितको बहुउपयोगी राष्ट्रिय परिचयपत्र प्रदान गर्ने, एकीकृत राष्ट्रिय परिचय व्यवस्थापन सूचना प्रणालीको विकास गरी सो प्रणालीलाई राज्यबाट उपलब्ध सेवा सुविधा र राष्ट्रिय विकास योजना एवम् सुरक्षा व्यवस्थासँग आबद्ध गर्ने तथा व्यक्तिगत दर्ता गर्ने सम्बन्धमा कानूनी व्यवस्था गर्न वाञ्छनीय भएकोले, । सङ्घीय संसदले यो ऐन बनाएको छ । परिच्छेद-१ । प्रारम्भिक । १. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: (१) यस ऐनको नाम “राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण ऐन, २०७६” रहेको छ । (२) यो ऐन तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछ । २. परिभाषा: विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस ऐनमा,- । (क) “जैविक विवरण” भन्नाले दफा ७ को उपदफा (३) बमोजिमको जैविक विवरण सम्झनु पर्छ । (ख) “तथ्याङ्क भण्डार” भन्नाले दफा ३० बमोजिमको विद्युतीय तथ्याङ्क भण्डार (इलेक्ट्रोनिक डाटा) सम्झनु पर्छ र सो शब्दले तथ्याङ्क भण्डारण गर्ने प्रयोजनका लागि खडा गरिएको अभिलेख पुस्तिका वा विद्युतीय अभिलेखलाई समेत जनाउँछ । (ग) “तोकिएको” वा “तोकिए बमोजिम” भन्नाले यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियममा तोकिएको वा तोकिए बमोजिम सम्झनु पर्छ । (घ) “दर्ता किताब” भन्नाले पञ्जीकरण तथा नागरिक अभिलेख राख्न खडा गरिएको अभिलेख दर्ता पुस्तिका सम्झनु पर्छ र सो शब्दले आधुनिक सूचना प्रविधिको प्रयोग गरी निर्माण गरिएको तथ्याङ्क भण्डारलाई समेत जनाउँछ । (ङ) “पञ्जीकरण” भन्नाले नागरिकको परिचय खुल्ने गरी अभिलेख राख्ने तथा व्यक्तिगत घटना दर्ता गर्ने कार्य सम्झनु पर्छ । (च) “पञ्जिकाधिकारी” भन्नाले दफा १७ अनुसारको पञ्जिकाधिकारी (रजिष्ट्रार) सम्झनु पर्छ । (छ) “परिचय नम्बर” भन्नाले दफा ६ बमोजिम प्रदान गरिएको राष्ट्रिय परिचय नम्बर सम्झनु पर्छ । (ज) “परिचयपत्र” भन्नाले दफा ९ बमोजिम प्रदान गरिएको राष्ट्रिय परिचयपत्र सम्झनु पर्छ । (झ) “परिचयपत्र प्राप्त गर्न योग्य व्यक्ति” भन्नाले दफा ४ बमोजिम योग्यता पुगेको व्यक्ति सम्झनु पर्छ । (ञ) “बसाइँ सराइ” भन्नाले नेपालभित्र एक स्थानीय तहबाट अर्को स्थानीय तहको क्षेत्रमा वा एउटै स्थानीय तहको एक वडाबाट अर्को वडामा स्थायी रुपमा बसाइँ सर्ने कार्य सम्झनु पर्छ र सो शब्दले विदेशमा बसाइँ सरी जाने वा विदेशबाट बसाइँ सरी नेपालमा आउने कार्य तथा एक सय असी दिनभन्दा बढी अवधिको लागि अस्थायी रुपमा बसाइँ सर्ने कार्यलाई समेत जनाउँछ । (ट) “मन्त्रालय” भन्नाले नेपाल सरकारको गृह मन्त्रालय सम्झनु पर्छ । (ठ) “महानिर्देशक” भन्नाले विभागको महानिर्देशक सम्झनु पर्छ । (ड) “राष्ट्रिय परिचय व्यवस्थापन सूचना प्रणाली” भन्नाले राष्ट्रिय परिचयपत्र वितरणका लागि नागरिकका सूचना र विवरणहरु एकीकृत रुपमा व्यवस्थापन गर्ने तथा यसलाई राज्यबाट उपलब्ध हुने सेवा, सुविधा र विकास योजनासँग आबद्ध गर्ने प्रयोजनका लागि नेपाल सरकारले स्थापना गरेको विद्युतीय प्रविधिमा आधारित तथ्याङ्क भण्डारण प्रणाली सम्झनु पर्छ ।
राष्ट्रि_परिचयपत्र_तथा_पञ्जीकरण_ऐन_२०७६
National ID and Registration Act, 2020

(ढ) “विभाग” भन्नाले राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण विभाग सम्झनु पर्छ । (ण) “वैयक्तिक विवरण” भन्नाले व्यक्तिको परिचय खुल्ने नाम, थर, ठेगाना, लिङ्ग, जन्म मिति, बाबु, आमा, पति, पत्नी, बाजे, बज्यैको नाम तथा सोसँग सम्बन्धित विवरण सम्झनु पर्छ र सो शब्दले नेपाल सरकारको कुनै कार्यालय वा निकायमा रहेको व्यक्तिको योग्यता, पेशा, व्यवसाय, आय, स्वामित्व सम्बन्धी व्यक्तिगत विवरणलाई समेत जनाउँछ । (त) “व्यक्तिगत घटना” भन्नाले कुनै व्यक्तिको जन्म, मृत्यु, विवाह, सम्बन्धविच्छेद तथा बसाइँ सराइ सम्झनु पर्छ । (थ) “समन्वय समिति” भन्नाले दफा ३७ बमोजिमको समन्वय समिति सम्झनु पर्छ । (द) “स्थानीय अधिकारी” भन्नाले सम्बन्धित जिल्लाको प्रमुख जिल्ला अधिकारी सम्झनु पर्छ र सो शब्दले नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी तोकेको अन्य अधिकारीलाई समेत जनाउँछ । (ध) “स्थानीय तह” भन्नाले गाउँपालिका वा नगरपालिका सम्झनु पर्छ । परिच्छेद-२ । राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा परिचय नम्बर । ३. परिचयपत्र लागू हुने: नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी तोकेको जिल्लामा त्यस्तो सूचनामा तोकिएको मिति देखि राष्ट्रिय परिचयपत्र लागू हुनेछ । ४. परिचयपत्र प्राप्त गर्ने योग्यता: (१) प्रचलित कानून बमोजिम नेपालको नागरिकता प्राप्त गरेको वा नेपालको नागरिकता प्राप्त गर्न योग्यता पुगेको व्यक्ति यस ऐन बमोजिम राष्ट्रिय परिचयपत्र प्राप्त गर्न योग्य हुनेछ । कुनै पनि नेपाली नागरिकलाई राष्ट्रिय परिचयपत्र प्राप्त गर्नबाट वञ्चित गरिने छैन । (२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि नागरिकता प्राप्त गर्ने उमेर पूरा नभएको नेपाली नागरिकले तोकिए बमोजिमको नाबालक राष्ट्रिय परिचयपत्र प्राप्त गर्न सक्नेछ । ५. जानकारी गराउने दायित्व: परिचय नम्बर र परिचयपत्रको लागि आवश्यक पर्ने विवरण उपलब्ध गराउने, परिचय नम्बर सहितको परिचयपत्र लिने तथा परिचयपत्रमा उल्लिखित विवरणमा हेरफेर भएमा वा कुनै कारणबाट प्रयोगमा आउन नसके भएमा सोको जानकारी स्थानीय अधिकारीलाई गराउने दायित्व सम्बन्धित व्यक्तिको हुनेछ । ६. परिचय नम्बर: (१) परिचयपत्र प्रदान गर्ने क्रममा परिचयपत्र प्राप्त गर्न योग्य व्यक्तिलाई नदोहोरिने गरी महानिर्देशकबाट राष्ट्रिय परिचय नम्बर प्रदान गरिनेछ । (२) परिचय नम्बर प्राप्त व्यक्तिको मृत्यु भएको वा कुनै कारणबाट त्यस्तो व्यक्तिको परिचयपत्र रद्द भएको वा कायम नरहेको अवस्थामा समेत उपदफा (१) बमोजिमको परिचय नम्बर कायमै रहनेछ । (३) दफा ३ बमोजिम परिचयपत्र लागू भएको जिल्लामा बसोबास गर्ने नेपाली नागरिकका सन्तानको जन्मदर्ता गर्दा बखत स्थानीय पञ्जिकाधिकारीले विभागबाट तोकिए बमोजिम परिचय नम्बर प्राप्त गरी सम्बन्धित व्यक्तिलाई त्यस्तो परिचय नम्बर प्रदान गर्नु पर्नेछ । (४) उपदफा (३) बमोजिम परिचय नम्बर प्रदान गर्न सम्बन्धित व्यक्तिको जैविक विवरण आवश्यक पर्ने छैन । (५) उपदफा (४) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि नाबालक राष्ट्रिय परिचयपत्र प्रदान गर्नु पर्ने अवस्थामा तोकिए बमोजिमका वैयक्तिक तथा जैविक विवरण समेत उपलब्ध गराउनु पर्नेछ । तर नाबालक राष्ट्रिय परिचयपत्र प्राप्त गरेको व्यक्तिले यस ऐन बमोजिम राष्ट्रिय परिचयपत्र लिँदा पुनः जैविक विवरण उपलब्ध गराउनु पर्नेछ ।
राष्ट्रि_परिचयपत्र_तथा_पञ्जीकरण_ऐन_२०७६
National ID and Registration Act, 2020

(५) उपदफा (४) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि नाबालक राष्ट्रिय परिचयपत्र प्रदान गर्नु पर्ने अवस्थामा तोकिए बमोजिमका वैयक्तिक तथा जैविक विवरण समेत उपलब्ध गराउनु पर्नेछ । तर नाबालक राष्ट्रिय परिचयपत्र प्राप्त गरेको व्यक्तिले यस ऐन बमोजिम राष्ट्रिय परिचयपत्र लिँदा पुनः जैविक विवरण उपलब्ध गराउनु पर्नेछ । (६) परिचय नम्बर सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । ७. परिचयपत्र प्राप्त गर्न निवेदन दिनु पर्ने: (१) दफा ३ बमोजिम परिचयपत्र लागू भएको जिल्लामा बसोबास गर्ने र त्यसरी परिचयपत्र लागू हुँदा बखत सोह्र वर्ष उमेर पुगेका व्यक्तिले सो जिल्लामा परिचयपत्र लागू भएको मितिले दुई वर्षभित्र र परिचयपत्र लागू भएपछि सोह्र वर्ष उमेर पुग्ने व्यक्तिले उमेर पुगेको मितिले दुई वर्षभित्र परिचयपत्र प्राप्त गर्नका लागि स्थानीय अधिकारी समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम निवेदन दिने व्यक्तिले परिचय नम्बर प्राप्त गरेको भए त्यस्तो परिचय नम्बर र परिचय नम्बर प्राप्त नगरेको भए सोही व्यहोरा खुलाउनु पर्नेछ । (३) उपदफा (१) बमोजिमको निवेदन प्राप्त भएपछि स्थानीय अधिकारीले निवेदन दिने व्यक्तिको स्पष्ट मुखाकृति देखिने गरी विद्युतीय (डिजिटल) तस्वीर, दुवै हातका दश औंलाको विद्युतीय छाप, आँखाको नानी (आइरिस), हस्ताक्षर लगायतका तोकिए बमोजिमका वैयक्तिक तथा जैविक विवरण लिनु पर्नेछ । तर जैविक विवरणहरू सङ्कलन गर्दा कुनै वा सबै औंला नभएका व्यक्तिका हकमा सो व्यहोराको कैफियत जनाई सम्भव भएसम्मका जैविक विवरण लिइनेछ । (४) उपदफा (१) बमोजिमको अवधिभित्र परिचयपत्रका लागि निवेदन नदिने व्यक्तिले सो अवधिपछि परिचयपत्र माग गरी निवेदन दिएमा त्यस्तो व्यक्तिले तोकिए बमोजिमको विलम्ब दस्तुर समेत बुझाउनु पर्नेछ । (५) यस दफा बमोजिम दिने निवेदनको ढाँचा तथा निवेदन साथ पेश गर्नु पर्ने कागजातको विवरण तोकिए बमोजिम हुनेछ । (६) यस दफा बमोजिम निवेदन दिँदा तोकिए बमोजिम विद्युतीय ढाँचामा समेत दिन सक्ने व्यवस्था मिलाइनेछ । ८. निवेदन उपर छानबिन गर्ने: (१) दफा ७ बमोजिम पर्न आएको निवेदनको आधारमा स्थानीय अधिकारीले आवश्यक छानबिन गर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम स्थानीय अधिकारीले आवश्यक छानबिनको क्रममा कुनै थप कागजात वा विवरण आवश्यक भएमा निवेदकसँग त्यस्तो कागजात वा विवरण माग गर्न तथा थप छानबिन गर्न सक्नेछ । (३) उपदफा (१) बमोजिम स्थानीय अधिकारीले गरेको छानबिनबाट निवेदक परिचयपत्र प्राप्त गर्न योग्य भएमा यस ऐन बमोजिम आवश्यक पर्ने वैयक्तिक र जैविक विवरण प्राप्त भएपछि परिचयपत्र उपलब्ध गराउनका लागि विभाग समक्ष सिफारिस गर्नेछ । ९. परिचयपत्र प्रदान गर्ने: (१) दफा ७ बमोजिम प्राप्त निवेदन तथा दफा ८ बमोजिम परिचयपत्र उपलब्ध गराउनका लागि सिफारिस भएका व्यक्तिको निवेदन सहितको विवरण अभिलेख राख्ने तथा प्रशोधन गर्ने प्रयोजनका लागि स्थानीय अधिकारीले विभागमा पठाउनु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम प्राप्त विवरणको अभिलेख कायम गरी महानिर्देशकले जैविक विवरण, विद्युतीय चिप्स र सुरक्षण सहितको स्मार्टकार्ड प्रविधिमा आधारित राष्ट्रिय परिचयपत्र जारी गर्नेछ । (३) परिचयपत्रको दृश्य भागमा सम्बन्धित व्यक्तिको देहायका विवरण देखिने गरी उल्लेख गरिनेछ:- । (क) नाम, थर, । (ख) जन्ममिति, । (ग) लिङ्ग, । (घ) राष्ट्रियता, ।
राष्ट्रि_परिचयपत्र_तथा_पञ्जीकरण_ऐन_२०७६
National ID and Registration Act, 2020

(३) परिचयपत्रको दृश्य भागमा सम्बन्धित व्यक्तिको देहायका विवरण देखिने गरी उल्लेख गरिनेछ:- । (क) नाम, थर, । (ख) जन्ममिति, । (ग) लिङ्ग, । (घ) राष्ट्रियता, । (ङ) परिचय नम्बर, । (च) फोटो, । (छ) परिचयपत्र जारी मिति र जारी गर्ने अधिकारी, । (ज) स्थायी ठेगाना, । (झ) नागरिकताको किसिम र नागरिकता नम्बर (नागरिकताको प्रमाणपत्र प्राप्त व्यक्तिको हकमा) । (४) परिचयपत्र प्राप्त गर्न निवेदन दिने नेपाली नागरिकता प्राप्त व्यक्तिलाई नागरिकताको आधारमा र नागरिकता प्राप्त नगरेको तर नेपाली नागरिकता प्राप्त गर्न योग्य व्यक्तिलाई तोकिए बमोजिमका प्रमाणको आधारमा परिचयपत्र प्रदान गरिनेछ । (५) नाबालक राष्ट्रिय परिचयपत्रको लागि संलग्न गर्नु पर्ने विवरण, परिचयपत्रको ढाँचा लगायतका अन्य प्रक्रिया तोकिए बमोजिम हुनेछ । १०. परिचयपत्रको मान्यता र प्रयोग: (१) प्रचलित कानूनमा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि परिचयपत्र लागू भएपछि नेपाल सरकारको स्वामित्वमा रहेको निकाय, संस्था तथा निजी क्षेत्रबाट प्रदान गरिने कुनै पनि सेवा सुविधा प्राप्त गर्न वा त्यस्तो सेवा सुविधाको माग गर्दा परिचयपत्र पेश गर्नु पर्नेछ । तर परिचय नम्बरको आधारमा निजको विवरण हेर्न मिल्ने अवस्थामा परिचयपत्र नभए पनि परिचय नम्बरको आधारमा त्यस्तो सुविधा प्राप्त गर्न सकिनेछ । (२) परिचयपत्रलाई सार्वजनिक सेवा प्राप्तिको लागि मुख्य आधार तथा व्यक्तिको पहिचानको प्रमाणको रुपमा मान्यता दिइनेछ । (३) सरकारी तथा निजी संस्थाले कुनै सेवा दिनको लागि कुनै परिचयपत्र जारी गरेको वा सोको लागि कुनै परिचयपत्र आवश्यक पर्ने व्यवस्था रहेकोमा त्यस्तो परिचयपत्रको सट्टा यस ऐन बमोजिमको परिचय नम्बर वा परिचयपत्रलाई उपयोग गर्न सकिनेछ । (४) उपदफा (३) बमोजिम परिचय नम्बर वा परिचयपत्र उपयोग गर्ने प्रयोजनको लागि सरकारी तथा निजी संस्थाले आवश्यक पूर्वाधार निर्माण गरी यस ऐन बमोजिम सङ्कलन भएको विवरणमध्ये तोकिए बमोजिमका विवरणमा त्यस्तो संस्थालाई तोकिए बमोजिमको दस्तुर लिई मन्त्रालयले पहुँच उपलब्ध गराउन सकिनेछ । (५) प्रचलित कानून बमोजिम कुनै प्रयोजनको लागि जारी भएका परिचयपत्र वा प्रमाणपत्रमा समावेश हुने विवरण यस ऐन बमोजिम राष्ट्रिय परिचय व्यवस्थापन सूचना प्रणालीमा समावेश भइसकेपछि त्यस्ता परिचयपत्र वा प्रमाणपत्रको काम राष्ट्रिय परिचयपत्रबाटै हुन सक्ने गरी नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी आवश्यक व्यवस्था मिलाउन सकिनेछ । (६) परिचयपत्रको मान्यता र प्रयोग सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । ११. अभिलेख राख्ने: (१) यस ऐन बमोजिम प्रदान गरिने परिचयपत्रको विद्युतीय चीप्स र राष्ट्रिय परिचय व्यवस्थापन सूचना प्रणालीमा परिचयपत्र वा परिचय नम्बर प्रदान गरिएको व्यक्तिको देहाय बमोजिमको विवरणको अभिलेख राख्नु पर्नेछ:- । (क) नाम, थर, । (ख) जन्म मिति, । (ग) लिङ्ग, । (घ) राष्ट्रियता, । (ङ) राष्ट्रिय परिचय नम्बर, । (च) परिचयपत्र जारी मिति र जारी गर्ने अधिकारी, । (छ) फोटो, । (ज) ठेगाना (स्थायी र अस्थायी), । (झ) नागरिकताको किसिम र नागरिकता नम्बर (नागरिकताको प्रमाणपत्र प्राप्त व्यक्तिको हकमा), । (ज) जैविक विवरण, । (ट) बाबु, आमाको नाम, । (ठ) बाजे, बज्यैको नाम, । (ड) पति वा पत्नीको नाम, । (ढ) तोकिए बमोजिमका अन्य विवरण ।
राष्ट्रि_परिचयपत्र_तथा_पञ्जीकरण_ऐन_२०७६
National ID and Registration Act, 2020

(ङ) राष्ट्रिय परिचय नम्बर, । (च) परिचयपत्र जारी मिति र जारी गर्ने अधिकारी, । (छ) फोटो, । (ज) ठेगाना (स्थायी र अस्थायी), । (झ) नागरिकताको किसिम र नागरिकता नम्बर (नागरिकताको प्रमाणपत्र प्राप्त व्यक्तिको हकमा), । (ज) जैविक विवरण, । (ट) बाबु, आमाको नाम, । (ठ) बाजे, बज्यैको नाम, । (ड) पति वा पत्नीको नाम, । (ढ) तोकिए बमोजिमका अन्य विवरण । (२) परिचयपत्र प्राप्त गरेका व्यक्तिको वैयक्तिक तथा जैविक विवरण अद्यावधिक गर्ने र त्यसको आधारमा अद्यावधिक परिचयपत्र उपलब्ध गराउने कार्यविधि तोकिए बमोजिम हुनेछ । १२. विवरण सच्याउन सक्ने: (१) परिचयपत्रमा उल्लिखित विवरणमा कुनै त्रुटि भएमा वा विवरण थपघट गर्नु पर्ने भएमा सम्बन्धित व्यक्तिले त्यस्तो विवरण सच्याउन वा थपघट गर्न तोकिए बमोजिमको ढाँचामा तोकिएको निकाय वा अधिकारी समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिमको निवेदनको आधारमा विवरण सच्याउन सकिनेछ । (३) यस दफा बमोजिम विवरण सच्याउँदा परिचय नम्बर परिवर्तन हुने छैन । १३. परिचयपत्र रद्द गर्ने: (१) केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०८२ द्वारा संशोधित । मन्त्रालय वा मन्त्रालयले तोकेको अधिकारीले देहायको कुनै अवस्थामा परिचयपत्र रद्द गर्न सक्नेछ:- । (क) दफा ४ बमोजिम योग्यता नपुगेको व्यक्तिले परिचयपत्र लिएमा, । (ख) झुट्टा विवरण पेश गरी परिचयपत्र लिएमा, । (ग) विदेशी नागरिकले यस ऐन विपरीत परिचयपत्र लिएमा, । (घ) परिचयपत्र प्राप्त गरेको व्यक्ति नेपालको नागरिक नरहेमा । (२) उपदफा (१) बमोजिम परिचयपत्र रद्द गर्ने निर्णय उपर चित्त नबुझ्ने व्यक्तिले त्यस्तो निर्णयको जानकारी पाएको मितिले पैंतीस दिनभित्र सम्बन्धित उच्च अदालतमा पुनरावेदन गर्न सकिनेछ । १४. परिचयपत्र कायम नरहने: (१) परिचयपत्र प्राप्त व्यक्तिको मृत्यु भएमा मृतकको परिचयपत्र कायम रहने छैन । (२) उपदफा (१) बमोजिम परिचयपत्र कायम नरहेको अवस्थामा सोको अभिलेख अद्यावधिक गरी तथ्याङ्क भण्डार तथा अभिलेखमा रहेको मृतकको विवरण सुरक्षित राखिनेछ । १५. छानबिनको अभिलेखीकरण: (१) कुनै व्यक्तिले प्राप्त गरेको परिचयपत्र दफा १३ बमोजिम रद्द गर्ने कारबाही प्रारम्भ भएकोमा कारबाहीको टुङ्गो नलागेसम्म परिचयपत्रको प्रयोग गर्न नपाइने गरी कारबाहीको क्रममा रहेको व्यहोरा विभागले सम्बन्धित व्यक्तिको परिचयपत्र सम्बन्धी विद्युतीय अभिलेखमा जनाउनेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिमको कारबाहीबाट परिचयपत्र कायम हुने देखिएमा सो छानबिनको अभिलेख तथ्याङ्क भण्डारमा मात्र रहने व्यवस्था मिलाइनेछ । १६. प्रतिलिपि सम्बन्धी व्यवस्था: (१) यस ऐन बमोजिम लिएको परिचयपत्र हराएमा, नासिएमा, काम नलाग्ने भएमा, परिचयपत्रको दृश्य भागमा रहेको विवरण परिवर्तन गर्नु पर्ने भएमा वा अन्य कारणबाट परिचयपत्रको प्रयोग हुन नसक्ने अवस्थामा सोको प्रतिलिपि लिन सम्बन्धित व्यक्तिले तोकिएको ढाँचामा स्थानीय अधिकारी समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम निवेदन परेमा र सो सम्बन्धमा छानबिन गर्दा व्यहोरा साँचो ठहरिएमा स्थानीय अधिकारीले सिफारिस सहित विभागमा पठाउनु पर्नेछ र विभागले सोको अभिलेख जनाई तोकिए बमोजिमको दस्तुर लिई निजलाई परिचयपत्रको प्रतिलिपि प्रदान गर्नेछ । (३) परिचयपत्रको प्रतिलिपि सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । परिच्छेद-३ । पञ्जीकरण सम्बन्धी व्यवस्था ।
राष्ट्रि_परिचयपत्र_तथा_पञ्जीकरण_ऐन_२०७६
National ID and Registration Act, 2020

(३) परिचयपत्रको प्रतिलिपि सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । परिच्छेद-३ । पञ्जीकरण सम्बन्धी व्यवस्था । १७. पञ्जिकाधिकारी: (१) यस ऐनको प्रयोजनको लागि विभागको महानिर्देशक केन्द्रीय पञ्जिकाधिकारी (रजिष्ट्रार) को रुपमा रहनेछ । (२) प्रत्येक गाउँपालिका वा नगरपालिकाको वडा कार्यालयको प्रशासकीय प्रमुखको रुपमा कामकाज गर्न अधिकार प्राप्त कर्मचारी, विदेशस्थित नेपाली नियोगमा पञ्जीकरण सम्बन्धी कार्य गर्न तोकिएको अधिकृत तथा महानिर्देशकले तोकेका अन्य पदाधिकारीले केन्द्रीय पञ्जिकाधिकारीको मातहतमा रहने गरी स्थानीय पञ्जिकाधिकारी (रजिष्ट्रार) को रुपमा कार्य गर्नु पर्नेछ । (३) पञ्जीकरण व्यवस्थापनका लागि प्रत्येक वडा कार्यालय तथा मन्त्रालयले तोकिदिएका अन्य कार्यालयले स्थानीय पञ्जीकरण कार्यालयको रुपमा कार्य गर्नेछ । १८. व्यक्तिगत घटनाको सूचना: (१) देहायको अवस्थामा देहायका व्यक्तिले व्यक्तिगत घटना दर्ता गराउनको लागि त्यस्तो घटना घटेको पैंतीस दिनभित्र तोकिए बमोजिमको फाराम भरी स्थानीय पञ्जिकाधिकारीको कार्यालयमा सूचना गर्नु पर्नेछ:- । (क) जन्मको सूचना बाबु वा आमाले र निजहरुको अनुपस्थितिमा परिवारको अठार वर्ष उमेर पुगेको व्यक्तिले, । (ख) मृत्युको सूचना बाबु, आमा, पति, पत्नी, छोरा वा छोरीले र निजहरुको अनुपस्थितिमा परिवारको अठार वर्ष उमेर पुगेको व्यक्तिले, । (ग) विवाहको सूचना पति पत्नी दुवैले, । (घ) सम्बन्ध विच्छेदको सूचना सम्बन्ध विच्छेद भएका सम्बन्धित व्यक्तिमध्ये कुनै एकले, । (ङ) बसाइँ सराइको सूचना परिवारको अठार वर्ष उमेर पुगेको व्यक्तिले । (२) व्यक्तिगत घटना नेपालबाहिर घटेको भए उपदफा (१) बमोजिम सूचना दिनु पर्ने कर्तव्य भएको व्यक्तिले पैंतीस दिनभित्र सम्बन्धित नियोगमा वा नेपाल आएपछि पैंतीस दिनभित्र स्थानीय पञ्जिकाधिकारीको कार्यालयमा सूचना दिनु पर्नेछ । (३) उपदफा (१) बमोजिम व्यक्तिगत घटनाको सूचना दिनु पर्ने कर्तव्य भएको व्यक्तिले त्यस्तो सूचना दर्ता गराउनको लागि कुनै व्यक्तिलाई अधिकृत वारेसनामा दिन सक्नेछ । (४) उपदफा (१) बमोजिम व्यक्तिगत घटनाको सूचना दिनु पर्ने कर्तव्य भएको व्यक्ति नभएको अवस्थामा तोकिए बमोजिमको व्यक्तिले त्यस्तो सूचना दिनु पर्नेछ । (५) यस दफा बमोजिम व्यक्तिगत घटनाको सूचना दिंदा तोकिए बमोजिम विद्युतीय माध्यमबाट दिने व्यवस्था मिलाउन सकिनेछ । १९. व्यक्तिगत घटना दर्ता गर्ने: (१) दफा १८ बमोजिमको सूचना प्राप्त हुनासाथ स्थानीय पञ्जिकाधिकारी वा नियोगको अधिकार प्राप्त कर्मचारीले देहाय बमोजिम गरी त्यस्तो घटना सम्बन्धित दर्ता किताबमा दर्ता गर्नेछ:- । (क) सूचना दिन आउने व्यक्तिले भरेको फाराम ठीक छ छैन जाँचि ठीक नभए ठीक गर्न लगाई, र । (ख) सूचना गर्न आउने व्यक्ति लेखपढ गर्न नजान्ने भए निजले भने बमोजिम आफैंले फाराम भरी वा भर्न लगाई पढी बाची निजको ल्याप्चे सहीछाप । गराई । (२) सम्बन्ध विच्छेदको सूचना दर्ता गर्दा सो सम्बन्धमा अदालतबाट भएको निर्णय समेत हेरी दर्ता गर्नु पर्नेछ । (३) दफा १८ को उपदफा (१) वा (२) बमोजिमको म्याद नाघे पछि व्यक्तिगत घटनाको दर्ता गराउन आएमा तोकिए बमोजिमको विलम्ब शुल्क लिई त्यस्तो व्यक्तिगत घटना दर्ता गर्नु पर्नेछ । (४) यस दफा बमोजिम व्यक्तिगत घटना दर्ता भएपछि स्थानीय पञ्जिकाधिकारी वा नियोगले सोको विवरण विभाग समक्ष पठाउनु पर्नेछ ।