chhatramani/nepal_legal_acts_corpus_nepali huggingface dataset:
नेपाल_ट्रष्ट_ऐन_२०६४
Nepal Trust Act, 2008

केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ द्वारा थप । (३क) उपदफा (३) बमोजिम कार्यक्रम सञ्चालन गर्दा समितिले ट्रष्टको सम्पत्ति कुनै व्यक्ति वा संस्थालाई ट्रष्टको सिफारिसमा नेपाल सरकारले तोकेको अवधिको लागि लिजमा दिन सक्नेछ । केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ द्वारा थप । (३ख) उपदफा (३क) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि अवधि तोकी लिजमा दिइएको सम्पत्तिको उपभोग गर्ने पक्षले थप पूँजी लगानी सहित विद्यमान संरचनालाई मर्मत सम्भार गरी सञ्चालन गर्न चाहेमा र सोबाट ट्रष्टलाई थप आर्थिक लाभ हुने सुनिश्चित भएमा त्यस्तो अवधि समाप्त हुनु अगावै समेत आवश्यकता अनुसार ट्रष्टको सिफारिसमा नेपाल सरकारले लिजको अवधि थप गर्न सक्नेछ । तर त्यसरी थप गरिने लिज अवधि शुरु लिज अवधि भन्दा बढी हुने छैन । (४) समितिले यस दफा बमोजिम कार्यक्रम सञ्चालन गर्दा नेपाल सरकारको योजना तथा नीति प्रतिकूल नहुने गरी सम्बन्धित मन्त्रालय वा निकायसँग निकटतम समन्वय कायम राख्नु पर्नेछ । ६. ट्रष्टको संरक्षक: (१) प्रधानमन्त्री ट्रष्टको संरक्षक हुनेछ । (२) संरक्षकले यस ऐनको उद्देश्य कार्यान्वयन गर्न समितिलाई समय–समयमा आवश्यक निर्देशन दिन सक्नेछ । ७. समिति: केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ द्वारा संशोधित । (१) ट्रष्टको सम्पत्ति व्यवस्थापन र संरक्षण गरी ट्रष्ट सञ्चालन गर्न देहाय बमोजिमको ट्रष्ट सञ्चालक समिति रहनेछ :- । (क) प्रधानमन्त्रीले तोकेको नेपाल सरकारको कुनै मन्त्री - अध्यक्ष । (ख) प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयको सम्बन्धित क्षेत्र हेर्ने सचिव - सदस्य । (ग) कार्यकारी सचिव, नेपाल ट्रष्टको कार्यालय - सदस्य । (घ) नेपाल सरकारले नियुक्त गरेका वा तोकेका । एक जना महिला सहित तीन जना व्यक्ति - सदस्य । (ङ) नेपाल ट्रष्टको कार्यालयको सहसचिव - सदस्य-सचिव । (२) देहायको योग्यता पुगेको नेपाली नागरिक केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ द्वारा थप । (१) को खण्ड (घ) बमोजिम समितिको सदस्य हुन सक्नेछ :- । (क) व्यवस्थापन वा समाजसेवाको क्षेत्रमा काम गरेको अनुभव हासिल गरेको, । (ख) नैतिक पतन देखिने फौजदारी कसूरमा सजाय नपाएको, । (ग) ट्रष्टसँग कुनै किसिमको ठेक्कापट्टा वा व्यापारिक कारोबारमा संलग्न नभएको वा ट्रष्टको सम्पत्तिसँग कुनै किसिमको स्वार्थ नरहेको । (३) केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ द्वारा थप । (१) को खण्ड (घ) बमोजिमको सदस्यको पदावधि नियुक्ति भएको मितिले चार वर्षको हुनेछ । (४) उपदफा (३) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ द्वारा थप । (१) को खण्ड (घ) बमोजिमको कुनै सदस्यले ट्रष्टको हित विपरीत कार्य गरेमा वा ट्रष्टको सम्पत्ति हिनामिना गरेको देखिएमा नेपाल सरकारले जुनसुकै बखत निजलाई हटाउन सक्नेछ । तर, त्यसरी हटाउनु अगादि निजलाई सफाई पेश गर्ने मनासिब मौका दिनु पर्नेछ । ८. समितिको बैठक : (१) समितिको बैठक आवश्यकता अनुसार बस्नेछ । (२) समितिको बैठक अध्यक्षको निर्देशनमा समितिको सदस्य–सचिवले बोलाउनेछ । (३) समितिका तत्काल कायम रहेका कुल सदस्यहरुमध्ये पचास प्रतिशतभन्दा बढी सदस्य उपस्थित भएमा समितिको बैठकको लागि गणपूरक संख्या पुगेको मानिनेछ । (४) समितिको बैठकको अध्यक्षता समितिको अध्यक्षले गर्नेछ र निजको अनुपस्थितिमा उपाध्यक्षले बैठकको अध्यक्षता गर्नेछ ।
नेपाल_ट्रष्ट_ऐन_२०६४
Nepal Trust Act, 2008

(३) समितिका तत्काल कायम रहेका कुल सदस्यहरुमध्ये पचास प्रतिशतभन्दा बढी सदस्य उपस्थित भएमा समितिको बैठकको लागि गणपूरक संख्या पुगेको मानिनेछ । (४) समितिको बैठकको अध्यक्षता समितिको अध्यक्षले गर्नेछ र निजको अनुपस्थितिमा उपाध्यक्षले बैठकको अध्यक्षता गर्नेछ । (५) समितिको बैठकमा सामान्यतया सर्वसम्मतिबाट निर्णय लिइनेछ र सर्वसम्मतिबाट निर्णय कायम हुन नसकेमा बहुमतको राय मान्य हुनेछ । मत बराबर भएमा अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिले निर्णायक मत दिनेछ । (६) समितिको बैठकको निर्णय सदस्य–सचिवले प्रमाणित गर्नेछ । (७) समितिले गरेको प्रत्येक निर्णयको जानकारी संरक्षकलाई गराउनु पर्नेछ । (८) समितिको बैठक सम्बन्धी अन्य कार्यविधि समिति आफैंले निर्धारण गर्नेछ । ९. समितिको काम, कर्तव्य र अधिकार : (१) समितिको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछ :- । (क) ट्रष्टको सम्पत्तिको समुचित व्यवस्थापन गरी यसको सम्भार र संरक्षण गर्ने, । (ख) राजा वीरेन्द्र, रानी ऐश्वर्य र निजहरुका परिवारको दफा ४ बमोजिम ट्रष्टमा रहनु पर्ने सम्पत्तिको नेपालभित्र वा नेपालबाहिर खोजतलास गर्ने, त्यसको वास्तविक स्थिति पत्ता लगाई यथार्थ विवरण सहितको अभिलेख राख्ने, । (ग) ट्रष्टको स्वामित्वमा आउनु पर्ने दफा ४ बमोजिमको सम्पत्ति ट्रष्टको नाममा नामसारी दाखिल खारेज गराई ट्रष्टको हक सुरक्षण गर्ने, । (घ) ट्रष्टको सम्पत्ति दफा ५ बमोजिम राष्ट्रहितमा प्रयोग गर्ने, । (ङ) ट्रष्टको सम्पत्ति यस ऐनको उद्देश्य पूरा गर्न आय आर्जन हुने कार्यमा लगानी गर्ने, । (च) तोकिए बमोजिमका अन्य काम गर्ने वा गराउने । (२) ट्रष्टले आवधिक योजना तर्जुमा गरी स्वीकृतिका लागि नेपाल सरकार समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ । (३) ट्रष्टले आय आर्जन हुने व्यापारिक क्षेत्रमा लगानी गर्दा त्यसको रणनीतिक योजना तयार गरी स्वीकृतिका लागि नेपाल सरकारसमक्ष पेश गर्नु पर्नेछ । (४) समितिले प्रत्येक आर्थिक वर्ष शुरु भएको मितिले तीस दिनभित्र त्यस्तो आर्थिक वर्षमा सञ्चालन गर्ने कार्यक्रमहरुको वार्षिक कार्यक्रम स्वीकृत गरी सोको विवरण सार्वजनिक गर्नु पर्नेछ । १०. सम्पत्तिको अद्यावधिक विवरणको सूची तयार गर्ने : (१) समितिले ट्रष्टको सम्पत्तिको अद्यावधिक विवरणको सूची तयार गर्नु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिमको अद्यावधिक विवरणको सूची समितिले समय–समयमा प्रकाशन गर्नेछ । ११. ट्रष्टको अचल सम्पत्ति व्यक्ति विशेषको नाममा दर्ता नहुने : (१) प्रचलित कानूनमा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि ट्रष्टको स्वामित्वमा रहेको अचल सम्पत्ति दफा १३ को अवस्थामा बाहेक कुनै व्यक्ति विशेष वा संस्थाका नाममा दर्ता हुन सक्ने छैन । (२) उपदफा (१) को प्रतिकूल हुने गरी भएको दर्ता स्वतः बदर हुनेछ । १२. हदबन्दी नलाग्ने : प्रचलित कानूनमा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि ट्रष्टको अचल सम्पत्तिमा हदबन्दी लाग्ने छैन । १३. बिक्री वितरण गर्न र भोगाधिकार प्रदान गर्नमा प्रतिबन्ध : (१) ट्रष्टको सम्पत्ति बिक्री वितरण गर्न र भोगाधिकार प्रदान गर्न पाइने छैन । (२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि दफा ५ को प्रयोजनका लागि ट्रष्ट सञ्चालक समितिले नेपाल सरकार, मन्त्रिपरिषद्को स्वीकृति र दफा २४ सँग सम्बन्धित समितिको सहमतिमा ट्रष्टको सम्पत्ति बिक्री वितरण गर्न सक्नेछ ।
नेपाल_ट्रष्ट_ऐन_२०६४
Nepal Trust Act, 2008

(२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि दफा ५ को प्रयोजनका लागि ट्रष्ट सञ्चालक समितिले नेपाल सरकार, मन्त्रिपरिषद्को स्वीकृति र दफा २४ सँग सम्बन्धित समितिको सहमतिमा ट्रष्टको सम्पत्ति बिक्री वितरण गर्न सक्नेछ । (३) ट्रष्टको सम्पत्ति बिक्री वितरणबाट प्राप्त रकम ट्रष्टको प्रशासनिक खर्चमा प्रयोग गर्न पाइने छैन । १४. लिलामद्वारा बिक्री नहुने : (१) प्रचलित कानूनमा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि यो ऐन प्रारम्भ हुनुभन्दा अघि ट्रष्टको सम्पत्ति कसैले कुनै किसिमले धितोबन्धक राखी ऋण लिएकोमा त्यस्तो ऋण असूली नभएको कारणले ट्रष्टको सम्पत्ति लिलामद्वारा बिक्री वितरण वा जफत हुने छैन । तर सम्बत् २०५८ साल जेठ १८ गतेभन्दा अघि नै धितोबन्धक राखिएको सम्पत्तिको हकमा यो व्यवस्था लागू हुने छैन । (२) उपदफा (१) बमोजिमको ट्रष्टको सम्पत्ति धितोबन्धक लिई ऋण दिने बैङ्क वा वित्तीय संस्थाले त्यस्तो सम्पत्तिको सट्टामा त्यसरी धितोबन्धक दिने व्यक्तिको अर्को कुनै सम्पत्तिबाट त्यस्तो ऋण असूलउपर गर्न सक्नेछ । १४क. पुरस्कार दिन सक्ने : केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ द्वारा थप । दफा ४ बमोजिम ट्रष्टको नाममा कायम हुने सम्पत्तिको विषयमा आवश्यक सबुद प्रमाण सहित जानकारी दिने व्यक्तिलाई समितिले तोकिए बमोजिम पुरस्कार दिन सक्नेछ । १५. ट्रष्टको कार्यालय : (१) ट्रष्टको कार्यालय काठमाडौँ उपत्यकामा रहनेछ । (२) ट्रष्टले नेपालभित्र वा बाहिर कुनै पनि ठाउँमा आफ्नो सम्पर्क कार्यालय खोल्न सक्नेछ । १६. कार्यकारी सचिव : (१) ट्रष्टको दैनिक कार्य सम्पादन गरी ट्रष्टको सम्पत्तिको संरक्षण, रेखदेख गर्न निजामती सेवाको राजपत्राङ्कित विशिष्ट श्रेणीको एक कार्यकारी सचिव रहनेछ । (२) कार्यकारी सचिव ट्रष्टको पूरा समय काम गर्ने प्रमुख प्रशासकीय पदाधिकारी हुनेछ । (३) कार्यकारी सचिवको अन्य काम, कर्तव्य र अधिकार तोकिए बमोजिम हुनेछ । १७. ट्रष्टको कोष : (१) ट्रष्टको एक छुट्टै कोष हुनेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिमको कोषमा देहायका रकम रहनेछन् :- । (क) ट्रष्टको सम्पत्ति वा सो सम्पत्ति बढे बढाएको सम्पत्तिबाट आर्जन वा प्राप्त हुने आय, । (ख) नेपाल सरकारबाट प्राप्त हुने रकम, । (ग) कुनै व्यक्ति वा संस्थाबाट कोषलाई प्राप्त हुने रकम । (३) उपदफा (१) बमोजिमको कोषको सञ्चालन कार्यकारी सचिव वा निजले तोकेको अधिकृत र कोषको लेखासँग सम्बन्धित प्रमुख अधिकृतद्वारा हुनेछ । १८. ट्रष्टको कर्मचारी : (१) ट्रष्टको कार्य सम्पादन गर्न आवश्यक पर्ने कर्मचारी नेपाल सरकारले उपलब्ध गराउनेछ । (२) ट्रष्टको लागि आवश्यक पर्ने विशेषज्ञ कर्मचारी समितिले तोकिए बमोजिम करारमा नियुक्ति गर्न सक्नेछ । १९. ट्रष्टको लेखा तथा लेखापरीक्षण : (१) ट्रष्टको लेखा नेपाल सरकारले अपनाएको ढाँचामा राखिनेछ । (२) ट्रष्टले तोकिए बमोजिम आन्तरिक लेखापरीक्षण र आन्तरिक नियन्त्रणको व्यवस्था गर्नेछ । (३) ट्रष्टको लेखापरीक्षण महालेखा परीक्षकबाट हुनेछ । (४) समितिले प्रत्येक वर्ष ट्रष्टको लेखाको लेखापरीक्षण गराई सोको प्रतिवेदन आर्थिक वर्ष समाप्त भएको मितिले तीन महिनाभित्र सार्वजनिक गर्नु पर्नेछ । २०. आचारसंहिता : समितिका सदस्यहरुले पालना गर्नु पर्ने आचारसंहिता तोकिए बमोजिम हुनेछ । २१. पारिश्रमिक तथा अन्य सुविधा : समितिका सदस्यहरूले पाउने पारिश्रमिक तथा अन्य सुविधा तोकिए बमोजिम हुनेछ ।
नेपाल_ट्रष्ट_ऐन_२०६४
Nepal Trust Act, 2008

२०. आचारसंहिता : समितिका सदस्यहरुले पालना गर्नु पर्ने आचारसंहिता तोकिए बमोजिम हुनेछ । २१. पारिश्रमिक तथा अन्य सुविधा : समितिका सदस्यहरूले पाउने पारिश्रमिक तथा अन्य सुविधा तोकिए बमोजिम हुनेछ । त्यसरी नतोकिएसम्म समितिको सदस्यले पाउने पारिश्रमिक तथा अन्य सुविधा नेपाल सरकारले तोकिदिए बमोजिम हुनेछ । २२. ट्रष्टको प्रशासनिक खर्च : (१) ट्रष्टको प्रशासनिक खर्चको लागि आवश्यक रकम नेपाल सरकारले वार्षिक बजेट मार्फत अनुदानको रुपमा एकमुष्ट उपलब्ध गराउनेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिमको रकमबाट ट्रष्टको प्रशासनिक खर्च नपुग देखिएमा समितिले नेपाल सरकारको पूर्वस्वीकृति लिई ट्रष्टको मूल सम्पत्तिबाट बढे बढाएको रकमबाट त्यस्तो नपुग प्रशासनिक खर्च व्यहोर्ने व्यवस्था मिलाउन सक्नेछ । २३. नेपाल सरकारसँग सम्पर्क : ट्रष्टले नेपाल सरकारसँग सम्पर्क राख्दा प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय मार्फत राख्नु पर्नेछ । २४. वार्षिक प्रतिवेदन पेश गर्ने : (१) ट्रष्टले प्रत्येक वर्ष आफूले गरेको काम, कारबाही, आम्दानी खर्च, देखिएका समस्या र सो समाधानका उपायहरू समेटिएको प्रतिवेदन संरक्षक समक्ष पेश गर्नेछ । (२) संरक्षकले उपदफा (१) बमोजिमको प्रतिवेदन केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ द्वारा संशोधित । सङ्घीय संसदको सम्बन्धित समिति समक्ष पेश गर्नेछ । २५. नियम तथा विनियम बनाउने अधिकार : (१) यस ऐनको उद्देश्य पूरा गर्न नेपाल सरकारले आवश्यक नियमहरू बनाउन सक्नेछ । (२) समितिले यो ऐन तथा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियमको अधीनमा रही आफ्नो आन्तरिक कार्य सञ्चालन, अचल सम्पत्ति सम्भार एवं संरक्षण तथा आर्थिक प्रशासनका सम्बन्धमा आवश्यक विनियमहरू बनाउन सक्नेछ । २६. नेपाल ट्रष्ट अध्यादेश, २०६४ निष्क्रिय भएपछि त्यसको परिणाम : नेपाल ट्रष्ट अध्यादेश, २०६४ निष्क्रिय भएपछि अर्को अभिप्राय नदेखिएमा सो निष्क्रियताले,- । (क) सो अध्यादेश निष्क्रिय हुँदाको बखत चल्ती नभएको वा कायम नरहेको कुनै कुरा पनि जगाउने छैन । (ख) सो अध्यादेश बमोजिम चालू भएको कुरा वा सो बमोजिम रीत पुऱ्याई अघि नै गरिएको कुनै काम वा भोगिसकेको कुनै कुरालाई असर पार्ने छैन । (ग) सो अध्यादेश बमोजिम पाएको, हासिल गरेको वा भोगेको कुनै हक, सुविधा, कर्तव्य वा दायित्वमा असर पार्ने छैन । (घ) सो अध्यादेश बमोजिम गरिएको कुनै दण्ड, सजाय वा जफतलाई असर पार्ने छैन । (ङ) माथि लेखिएको कुनै त्यस्तो हक, सुविधा, कर्तव्य, दायित्व वा दण्ड सजायका सम्बन्धमा गरिएको कुनै काम कारबाही वा उपायलाई असर पार्ने छैन र उक्त अध्यादेश कायम रहे सरह त्यस्तो कुनै कानूनी कारबाही वा उपायलाई पनि शुरु गर्न, चालू राख्न वा लागू गर्न सकिनेछ ।
नेपाल_स्वास्थ्य_सेवा_ऐन_२०५३
Nepal Health Service Act, 1997

नेपाल स्वास्थ्य सेवा ऐन, २०५३ । लालमोहर र प्रकाशन मिति । २०४३ । ११ । १५ । संशोधन गर्ने ऐन । १. नेपाल स्वास्थ्य सेवा (पहिलो संशोधन) ऐन, २०५५यो ऐन दफा २, ४, ६, ९, १०, १३, १५, १६ र १७ सम्वत् २०५४ साल जेष्ठ १४ गतेदेखि प्रारम्भ भएको र अन्य दफाहरु तुरुन्त प्रारम्भ भएको । २०५५ । १० । २७ । २. स्वास्थ्य सम्बन्धी केही नेपाल ऐन संशोधन गर्न बनेको ऐन, २०५८ २०५८ । ५ । ६ । प्रमाणीकरण र प्रकाशन मिति । २०५८ । ७ । २२ । ३. नेपाल स्वास्थ्य सेवा (दोस्रो संशोधन) ऐन, २०५८यो ऐन दफा २ र ३ तुरुन्त र दफा ४ मिति २०५५ साल माघ २७ गतेदेखि प्रारम्भ भएको । २०५८ । ७ । २२ । ४. नेपाल स्वास्थ्य सेवा (तेस्रो संशोधन) ऐन, २०६३ २०६३ । ८ । २२ । ५. गणतन्त्र सुदृढीकरण तथा केही नेपाल कानून संशोधन गर्ने ऐन, २०६६यो ऐन २०६५ साल जेठ १५ गतेदेखि लागू भएको । २०६६ । १० । ७ । ६. नेपाल स्वास्थ्य सेवा (चौथो संशोधन) ऐन, २०७०नोट: मिति २०६९ । १२ । २९ मा नेपाल स्वास्थ्य सेवा (चौथो संशोधन) अध्यादेश, २०६९ जारी भई यो ऐन प्रारम्भ हुनु भन्दा अगाडि सम्म यो अध्यादेश कायम रहेको । २०७० । १२ । १२ । ७. निवृत्तभरण कोष ऐन, २०७५ २०७५ । १२ । ०४ । ८. प्रशासकीय अदालत ऐन, २०७६ २०७६ । ०६ । २४ । २०४३ सालको ऐन नं.३२ । स्वास्थ्य सेवाको गठन, सञ्चालन र सेवाका शर्तहरूको व्यवस्था गर्न बनेको ऐन । प्रस्तावनाः स्वास्थ्य सेवा जनसाधारणको लागि अत्यावश्यक सेवा भएकोले यस सेवालाई बढी सक्षम, सुदृढ, सेवामूलक र जनउत्तरदायी बनाउन स्वास्थ्य सेवाको गठन, सञ्चालन, र सेवाको शर्त सम्बन्धी व्यवस्था गर्न वाञ्छनीय भएकोले, । श्री ५ महाराजाधिराज वीरेन्द्र वीर विक्रम शाहदेवको शासनकालको पच्चीसौं वर्षमा संसदले यो ऐन बनाएको छ । परिच्छेद-१ । प्रारम्भिक । १. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: (१) यस ऐनको नाम "नेपाल स्वास्थ्य सेवा ऐन, २०४३" रहेकोछ । (२) यो ऐन श्री ५ महाराजाधिराज सरकारबाट लालमोहर सदर बक्स भएको मितिले एकान्नब्बेऔं दिनदेखि प्रारम्भ हुनेछ । २. परिभाषा: विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस ऐनमा,- । (क) "स्वास्थ्य सेवा" भन्नाले दफा ३ बमोजिम गठन गरिएको नेपाल स्वास्थ्य सेवा सम्झनु पर्छ । (ख) "कर्मचारी" भन्नाले स्वास्थ्य सेवाको पदमा बहाल रहेको व्यक्ति सम्झनु पर्छ । (ग) "एकीकृत चिकित्सा अधिकृत" भन्नाले मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट आयुर्वेद तथा एलोप्याथीमा स्नातकोपाधि प्राप्त गरी आयुर्वेद चिकित्सा परिषद्मा नाम दर्ता भई स्वास्थ्य सेवामा बहाल रहेको व्यक्ति सम्झनु पर्छ र सो शब्दले यो ऐन प्रारम्भ हुँदा आयुर्वेद चिकित्सा परिषद् गठन नभइसकेको भए गठन भएपछि नाम दर्ता हुने व्यक्तिलाई समेत जनाउँछ । (घ) "अख्तियारवाला" भन्नाले दफा ११ बमोजिम नियुक्ति गर्न सक्ने अधिकारी सम्झनु पर्छ । (ङ) "परिवार" भन्नाले कर्मचारीसँग बस्ने तथा निज आफैंले पालन पोषण गर्नु पर्ने पति, पत्नी, छोरा, अविवाहिता छोरी, धर्मपुत्र, अविवाहिता धर्मपुत्री, बाबु, आमा वा सौतेनी आमा सम्झनु पर्छ र सो शब्दले तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । पुरुष र अविवाहिता महिला कर्मचारीको पुरुष र अविवाहिता कर्मचारीको हकमा निजको बाजे, बज्यै तथा तेस्रो संशोधनद्वारा थप । विवाहिता महिला कर्मचारीको हकमा निजको सासु, ससुरालाई समेत जनाउँछ । (च) "विभागीय प्रमुख" भन्नाले तोकिएको अधिकारी सम्झनु पर्छ ।
नेपाल_स्वास्थ्य_सेवा_ऐन_२०५३
Nepal Health Service Act, 1997

पुरुष र अविवाहिता महिला कर्मचारीको पुरुष र अविवाहिता कर्मचारीको हकमा निजको बाजे, बज्यै तथा तेस्रो संशोधनद्वारा थप । विवाहिता महिला कर्मचारीको हकमा निजको सासु, ससुरालाई समेत जनाउँछ । (च) "विभागीय प्रमुख" भन्नाले तोकिएको अधिकारी सम्झनु पर्छ । (छ) "कार्यालय प्रमुख" भन्नाले तोकिएको कार्यालयको प्रमुख कर्मचारी सम्झनु पर्छ । (ज) "स्थायी पद" भन्नाले निवृत्तभरण पाउने र म्याद नतोकिएको स्वास्थ्य सेवाको पद सम्झनु पर्छ । (झ) "विशेष पद" भन्नाले विशेष प्रकृतिको काम, कर्तव्य र उत्तरदायित्व भएको र विशेष किसिमको योग्यता चाहिने पद सम्झनु पर्छ । (ञ) "मन्त्रालय" भन्नाले नेपाल सरकारको चौथो संशोधनद्वारा संशोधित । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय सम्झनु पर्छ । चौथो संशोधनद्वारा थप । (ज१) "ट्रेड युनियन" भन्नाले दफा ९२ क. को उपदफा (१) बमोजिम गठन हुने कर्मचारीहरुको ट्रेड युनियन सम्झनु पर्छ । चौथो संशोधनद्वारा थप । (ज२) "आधिकारिक ट्रेड युनियन" भन्नाले दफा ९२ क को उपदफा (३) बमोजिम गठन हुने कर्मचारीहरुको आधिकारिक ट्रेड युनियन सम्झनु पर्छ । (ट) "तोकिएको" वा "तोकिए बमोजिम" भन्नाले यस ऐन अन्तर्गत बनेका नियममा तोकिएको वा तोकिए बमोजिम सम्झनु पर्छ । परिच्छेद-२ । स्वास्थ्य सेवाको गठन । ३. स्वास्थ्य सेवाको गठन : नेपाल स्वास्थ्य सेवा नामको एक सेवा गठन गरिएकोछ । ४. चौथो संशोधनद्वारा थप । सेवामा रहने तह : (१) स्वास्थ्य सेवामा देहाय बमोजिमका तहहरू रहनेछन् :- । अधिकृत तह सहायक तह । बाह्रौं पाँचौं । एघारौं चौथो । दशौं तेस्रो । नवौं । आठौं । सातौं । छैटौं । (२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि तेस्रो तहमा कुनै कर्मचारी नरहेमा सो तह रहने छैन । चौथो संशोधनद्वारा झिकिएको । (३) । चौथो संशोधनद्वारा झिकिएको । (४) । ५. सेवाका पदहरू : (१) स्वास्थ्य सेवाका विभिन्न तहहरूमा विशेषज्ञ पद लगायत प्राविधिक पदहरू रहनेछन् । त्यस्ता पदहरूको पद नामहरू तोकिएबमोजिम हुनेछ । चौथो संशोधनद्वारा थप । (१क) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि तोकिएको योग्यता प्राप्त गर्ने तोकिएका सहायक तहका कर्मचारीलाई तोकिए बमोजिम पदनाम दिन सकिनेछ । चौथो संशोधनद्वारा थप । (१ख) उपदफा (१) र (१क) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि सम्वत् २०६९ साल चैत्र २९ पछि तेस्रो तहमा रहेका हेल्थ इन्स्पेक्सन समूह अन्तर्गतका ग्रामीण स्वास्थ्य कार्यकर्ता र क्यूनिटी नर्सिङ समूह अन्तर्गतका मातृशिशु कार्यकर्तालाई चौथो तहमा कायम गरी क्रमशः : अक्जुलरी हेल्थ वर्कस (अ.हे.व) र अक्जुलरी नर्स मिडवाइफ (अ.न.मी) को पदनाम दिइनेछ । (२) चौथो संशोधनद्वारा संशोधित । मन्त्रालयले स्वास्थ्य सेवाको प्रत्येक तहको पदको कार्य विवरण बनाउनेछ र त्यस्तो कार्य विवरणमा सम्बन्धित पदको काम, कर्तव्य र उत्तरदायित्व तथा अधिकार समेत उल्लेख गरिनेछ । चौथो संशोधनद्वारा थप । (३) उपदफा (२) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि ग्रामीण स्वास्थ्य कार्यकर्ता र मातृशिशु कार्यकर्ताले हाल गरी आएको कार्य क्रमशः अक्जुलरी हेल्थ वर्क (अ.हे.व) र अक्जुलरी नर्स मिडवाइफ (अ.न.मी.) ले गर्ने गरी मन्त्रालयले निजहरूको कार्य विवरण तयार गरी लागू गर्नेछ । ६. स्वास्थ्य सेवा अन्तर्गत रहने चिकित्सा प्रणालीहरू : (१) स्वास्थ्य सेवा अन्तर्गत देहायका चिकित्सा प्रणालीहरू रहनेछन् :- । (क) एलोप्याथी चिकित्सा प्रणाली, । (ख) आयुर्वेद चिकित्सा प्रणाली, ।
नेपाल_स्वास्थ्य_सेवा_ऐन_२०५३
Nepal Health Service Act, 1997

६. स्वास्थ्य सेवा अन्तर्गत रहने चिकित्सा प्रणालीहरू : (१) स्वास्थ्य सेवा अन्तर्गत देहायका चिकित्सा प्रणालीहरू रहनेछन् :- । (क) एलोप्याथी चिकित्सा प्रणाली, । (ख) आयुर्वेद चिकित्सा प्रणाली, । (ग) होमियोप्याथी चिकित्सा प्रणाली । (२) उपदफा (१) मा उल्लेख भएका चिकित्सा प्रणाली बाहेक नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी अन्य चिकित्सा प्रणाली तोक्न सक्नेछ । ७. समूह तथा उपसमूहहरू : (१) स्वास्थ्य सेवामा तोकिएबमोजिमका विभिन्न समूह तथा उपसमूहहरू रहनेछन् । (२) स्वास्थ्य सेवाका समूह तथा उपसमूहहरूमा रहने विभिन्न तहका पदहरूको लागि चाहिने न्यूनतम योग्यता तोकिएबमोजिम हुनेछ । चौथो संशोधनद्वारा थप । ७क. दरबन्दी सृजना : (१) स्वास्थ्य सेवामा रहने पदहरू तोकिए बमोजिम सृजना गरिने छन् । (२) कुनै नयाँ सरकारी कार्यालयको स्थापना गर्न सङ्गठन संरचना तयार गर्दा, नयाँ दरबन्दी सृजना गर्दा वा तत्काल कायम रहेको सङ्गठन संरचना र दरबन्दीमा पुनरावलोकन वा हेरफेर गर्दा मन्त्रालयको कार्यक्रम, कार्यबोझ, कार्य प्रकृति र दरबन्दी थप गर्नु पर्ने कारण तथा सोको औचित्य र उपलब्ध मानव श्रोत समेतको आधारमा सङ्गठन तथा व्यवस्थापन सर्भेक्षण गरी मन्त्रालयले अर्थ मन्त्रालयको सहमति लिई सामान्य मन्त्रालयमा पठाउनु पर्नेछ । तर, नयाँ दरबन्दी सृजना नगरी सङ्गठन संरचना र दरबन्दी हेरफेर भएको अवस्थामा त्यस्तो हेरफेर भएको सङ्गठन संरचना र दरबन्दीको मात्र सङ्गठन तथा व्यवस्थापन सर्भेक्षण गरी प्रतिवेदन पेश गर्न सकिनेछ । (३) उपदफा (२) बमोजिम प्राप्त सहमतिको आधारमा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले सो को मूल्याङ्कन गरी तीस दिनभित्र स्वीकृतिको लागि नेपाल सरकार, मन्त्रिपरिषद् समक्ष पेश गर्नुपर्नेछ । (४) यस दफा विपरीत हुने गरी दरबन्दी सिर्जना गरी पूर्ति गरिएको पद स्वतः खारेज हुनेछ । परिच्छेद-३ । स्वास्थ्य सेवाको पदपूर्ति । चौथो संशोधनद्वारा संशोधित । ८. स्वास्थ्य सेवाको पदपूर्ति : (१) स्वास्थ्य सेवाको देहायका तहका तोकिएका पदहरू देहाय बमोजिम पूर्ति गरिनेछ :– । तह खुला प्रतियोगिताद्वारा बढुवाद्वारा । कार्यक्षमताको मूल्याङ्कन आन्तरिक प्रतियोगितात्मक परीक्षा कार्य सम्पादन अनुभवको मूल्याङ्कनबाट हुने समायोजनद्वारा । (क) चौथो १००% - - - । (ख) पाँचौं ६५% - २०% १५% । (ग) सातौं ६५% - २०% १५% । (घ) आठौं (चिकित्सक) १००% - - - । (ङ) नवौं (चिकित्सक) २०% ४०% ४०% - । (च) नवौं (नर्सिङ) २०% ४०% ४०% - । (छ) नवौं (चिकित्सक र नर्सिङ बाहेक) २०% ५०% ३०% - । (ज) एघारौं १०% ५०% ४०% - । (झ) बाह्रौं - १००% - - । (२) खुला प्रतियोगिताको लागि चाहिने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता तोकिए बमोजिम हुनेछ । (३) खुला तथा आन्तरिक प्रतियोगितात्मक परीक्षाद्वारा पूर्ति हुने कुनै तहको पदमा समान तहको वा समान तहमा स्तरवृद्धि भई पदनाम प्राप्त गरेको तर यो ऐन बमोजिम समायोजन भई पदस्थापना भई नसकेको कुनै कर्मचारीले त्यस्तो परीक्षाको लागि निर्धारित योग्यता पूरा गरेको भएमा निज समेत सो परीक्षामा सामेल हुन सक्नेछ । (४) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि पदपूर्ति गर्नु पर्ने पद भन्दा तल्लो तहमा कर्मचारी नै नभएको अवस्थामा त्यस्तो पद खुला प्रतियोगिताद्वारा पूर्ति गरिनेछ ।
नेपाल_स्वास्थ्य_सेवा_ऐन_२०५३
Nepal Health Service Act, 1997

(४) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि पदपूर्ति गर्नु पर्ने पद भन्दा तल्लो तहमा कर्मचारी नै नभएको अवस्थामा त्यस्तो पद खुला प्रतियोगिताद्वारा पूर्ति गरिनेछ । (५) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि स्वास्थ्य सेवालाई समावेशी बनाउन खुला प्रतियोगिताद्वारा पूर्ति हुने पैंतालीस प्रतिशत पद छुट्याई सो प्रतिशतलाई शत प्रतिशत मानी देहाय बमोजिमका उम्मेदवारहरू बीचमा मात्र प्रतिस्पर्धा गराई पदपूर्ति गरिनेछः– । (क) महिला — तेत्तीस प्रतिशत । (ख) आदिवासी/जनजाति — सत्ताइस प्रतिशत । (ग) मधेसी — बाइस प्रतिशत । (घ) दलित — नौ प्रतिशत । (ङ) अपाङ्ग — पाँच प्रतिशत । (च) पिछडिएको क्षेत्र — चार प्रतिशत । स्पष्टीकरण : । (१) यस उपदफाको प्रयोजनको लागि "पिछडिएको क्षेत्र" भन्नाले अछाम, कालिकोट, जाजरकोट, जुम्ला, डोल्पा, बझाङ्ग, बाजुरा, मुगु र हुम्ला जिल्ला सम्झनु पर्छ । (२) यस उपदफाको खण्ड (क), (ख), (ग) र (घ) को प्रयोजनको लागि "महिला, आदिवासी/जनजाति, मधेसी र दलित" भन्नाले आर्थिक र सामाजिक रुपमा पछाडि परेका महिला, आदिवासी/जनजाति, मधेसी र दलित सम्झनु पर्छ । (६) उपदफा (५) बमोजिम प्रतिशत निर्धारण गर्दा एक प्रतिशत भन्दा कम घटाङ्क (फ्याक्सन) जुन समूहको घटाङ्क आएको हो सो भन्दा लगत्तै पछिको समूहमा सर्दै जानेछ । (७) उपदफा (५) बमोजिम छुट्याइएको पदमा जुन वर्षको लागि विज्ञापन भएको हो सो वर्ष हुने विज्ञापनमा उपयुक्त उम्मेदवार उपलब्ध हुन नसकेमा त्यस्तो पद अर्को वर्ष हुने विज्ञापनमा समावेश गर्नुपर्नेछ र त्यसरी विज्ञापन गर्दा पनि उपयुक्त उम्मेदवार उपलब्ध हुन नसकेमा त्यस्तो पद अर्को वर्ष खुला प्रतियोगिताद्वारा पूर्ति हुने पदमा समावेश गर्नुपर्नेछ । (८) उपदफा (५) बमोजिम निर्धारण गरिएको प्रतिशतद्वारा पदपूर्ति गर्ने व्यवस्था प्रत्येक दश वर्षमा पुनरावलोकन गर्नुपर्नेछ । (९) उपदफा (५) बमोजिमको प्रतिशत अनुसार पद संख्या निर्धारण गर्दा कुनै विवाद आएमा लोक सेवा आयोगबाट भएको निर्णय अन्तिम हुनेछ । (१०) उपदफा (१) बमोजिम पूर्ति हुने पद बाहेक अन्य पद वा तहमा दफा ९ बमोजिम स्तरवृद्धि गरिनेछ । (११) पदपूर्ति सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । तेस्रो संशोधनद्वारा संशोधित । ८क. पदपूर्तिमा बन्देज : (१) स्वास्थ्य सेवाको कुनै पनि पदमा यस ऐनमा व्यवस्था भएदेखि बाहेक अन्य कुनै पनि तरिकाबाट पदपूर्ति गरिने छैन । (२) स्वास्थ्य सेवाको कुनै पद कुनै तरिकाबाट रिक्त भएमा सोको जानकारी पद रिक्त भएको एक महिनाभित्र सम्बन्धित निकायले लोकसेवा आयोगलाई दिनुपर्नेछ । सो अवधिभित्र सूचना नदिने पदाधिकारीलाई विभागीय कारबाही हुनेछ । (३) उपदफा (२) बमोजिम लेखी आएमा सो अवधिसम्म रिक्त हुन आएको पद र चालू आर्थिक वर्षभित्र अवकाश तथा बढुवाबाट रिक्त हुने पद समेत यकिन गरी माग गर्न सकिनेछ । (४) पदपूर्तिको माग सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिएबमोजिम हुनेछ । (५) मन्त्रालय, विभाग, केन्द्र तथा उपत्यकाभित्र रहेका कार्यालयमा कार्यरत कर्मचारीको हकमा निजामती किताबखाना र जिल्लास्थित कार्यालयका कर्मचारीको हकमा सम्बन्धित कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालयबाट तलबी प्रतिवेदन पास नगराई तलब खुवाउन हुँदैन ।