chhatramani/nepal_legal_acts_corpus_nepali huggingface dataset:
राष्ट्रि_परिचयपत्र_तथा_पञ्जीकरण_ऐन_२०७६
National ID and Registration Act, 2020

(३) दफा १८ को उपदफा (१) वा (२) बमोजिमको म्याद नाघे पछि व्यक्तिगत घटनाको दर्ता गराउन आएमा तोकिए बमोजिमको विलम्ब शुल्क लिई त्यस्तो व्यक्तिगत घटना दर्ता गर्नु पर्नेछ । (४) यस दफा बमोजिम व्यक्तिगत घटना दर्ता भएपछि स्थानीय पञ्जिकाधिकारी वा नियोगले सोको विवरण विभाग समक्ष पठाउनु पर्नेछ । (५) उपदफा (४) बमोजिम प्राप्त विवरणको आधारमा विभागले सम्बन्धित व्यक्तिको वैयक्तिक अभिलेखमा विवरण अद्यावधिक गर्नु पर्नेछ । (६) नेपालमा रहेको विदेशीको कुनै व्यक्तिगत घटना दर्ता गर्नु पर्ने भएमा तोकिए बमोजिमको प्रमाण सहित आफू बसोबास गरेको स्थानको स्थानीय पञ्जिकाधिकारी समक्ष सूचना गर्नु पर्नेछ । (७) उपदफा (६) बमोजिम सूचना गर्दा नेपालमा कूटनीतिक नियोग रहेको विदेशी नागरिकको हकमा सम्बन्धित कूटनीतिक नियोगको सिफारिस समेत पेश गर्नु पर्नेछ । (८) उपदफा (६) बमोजिम सूचना प्राप्त भएपछि स्थानीय पञ्जिकाधिकारीले आवश्यक जाँचबुझ गरी त्यस्तो विदेशीको व्यक्तिगत घटना दर्ता गर्नु पर्नेछ । (९) नेपालमा रहेका विदेशीको व्यक्तिगत घटनाको सूचना दिने तथा व्यक्तिगत घटना दर्ता गर्ने सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । २०. प्रमाणपत्र दिने: (१) दफा १९ बमोजिम व्यक्तिगत घटनाको सूचना दर्ता भएपछि स्थानीय पञ्जिकाधिकारीले दफा १८ को उपदफा (१) बमोजिमका व्यक्तिलाई व्यक्तिगत घटना दर्ताको प्रमाणपत्र दिनेछ । (२) दफा ३ बमोजिम परिचयपत्र लागू भएको जिल्लामा बसोबास गर्ने व्यक्तिको मृत्यु दर्ता बाहेक अन्य व्यक्तिगत घटना दर्ता गर्दा यस ऐन बमोजिम परिचय नम्बर प्राप्त भएपछि मात्र त्यस्तो व्यक्तिगत घटना दर्ताको प्रमाणपत्र जारी गर्नु पर्नेछ । (३) यस दफा बमोजिम व्यक्तिगत घटनाको प्रमाणपत्र जारी गर्ने सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । २१. दर्ता गर्न तथा प्रमाणपत्र दिन नहुने: (१) यस ऐनमा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि प्रचलित कानून बमोजिम स्वतः बदर हुने विवाह लगायतका व्यक्तिगत घटनाको दर्ता गर्न तथा सोको प्रमाणपत्र दिनु हुँदैन । (२) उपदफा (१) बमोजिम व्यक्तिगत घटना दर्ता गर्न ल्याएमा सो घटनाको छुट्टै अभिलेख राखी सो सम्बन्धमा प्रचलित कानून बमोजिम कारबाही गर्न सम्बन्धित निकाय वा अधिकारी समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ । (३) यस दफामा लेखिएको कुनै कुराले स्वतः बदर हुने विवाहको परिणामबाट जन्मिएका शिशुको जन्म दर्ता गर्नु पर्ने विषयलाई प्रतिकूल असर पार्ने छैन । २२. दर्ताको प्रमाणपत्रको नक्कल दिन सकिने: (१) दफा २० बमोजिम प्रदान गरिएको दर्ताको प्रमाणपत्र हराएमा वा कुनै प्रकारले नष्ट भएमा वा प्रयोगमा आउन नसक्ने कुरा प्रमाणित भएमा सरोकारवाला व्यक्तिले सम्बन्धित स्थानीय पञ्जिकाधिकारीको कार्यालयमा निवेदन दिनु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम परेको निवेदनको व्यहोरा मनासिब देखेमा सम्बन्धित स्थानीय पञ्जिकाधिकारीले तोकिएका दस्तुर लिई दर्ताको प्रमाणपत्रको नक्कल दिनेछ । २३. परिवारको लगत तयार गर्न कर्मचारी खटाउन सकिने: (१) व्यक्तिगत घटना दर्ता गर्ने तथा नागरिक अभिलेख तयार गर्ने प्रयोजनको लागि लगत तयार पार्न आवश्यक देखिएमा मन्त्रालयले सो कामको लागि कर्मचारी खटाउन सक्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम खटिएको कर्मचारीले मागेको विवरण वा सोधिएको प्रश्नावलीको जवाफ दिनु सम्बन्धित व्यक्तिको कर्तव्य हुनेछ ।
राष्ट्रि_परिचयपत्र_तथा_पञ्जीकरण_ऐन_२०७६
National ID and Registration Act, 2020

(२) उपदफा (१) बमोजिम खटिएको कर्मचारीले मागेको विवरण वा सोधिएको प्रश्नावलीको जवाफ दिनु सम्बन्धित व्यक्तिको कर्तव्य हुनेछ । २४. दर्ताको मान्यता: दफा २० बमोजिम प्रदान गरिएको दर्ताको प्रमाणपत्र व्यक्तिगत घटना भएको प्रमाण हुनेछ । त्यस्तो प्रमाण कुनै पनि कार्यालय र अदालतमा पेश गर्न तथा वैयक्तिक कारोबारमा प्रयोग सकिनेछ । तर कुनै व्यक्तिले झुट्टा विवरण दाखिल गरी दर्ताको प्रमाणपत्र लिएको रहेछ भन्ने कुरा प्रमाणित भएमा स्थानीय अधिकारीबाट त्यस्तो दर्ताको प्रमाणपत्र रद्द हुनेछ । २५. विवरण सच्याउन सक्ने: केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०८२ द्वारा संशोधित । (१) कुनै व्यक्तिगत घटना दर्ताको प्रमाणपत्रमा उल्लिखित नाम, थर, उमेर वा अन्य विवरण सच्याउनु परेमा सम्बन्धित व्यक्तिले एक पटक स्थानीय पञ्जिकाधिकारीको कार्यालयमा तोकिएको ढाँचामा निवेदन दिन सक्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम दिएको दरखास्त प्राप्त हुन आएपछि स्थानीय पञ्जिकाधिकारीले सो सम्बन्धमा छानबिन गरी उपयुक्त देखिएमा दर्ता किताब र दर्ताको प्रमाणपत्र रहेको उमेर, नाम, थर वा अन्य विवरण केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०८२ द्वारा थप । एक पटक सच्याई दिन सक्नेछ । (३) उपदफा (२) बमोजिमको विवरण सच्याएको जानकारी स्थानीय पञ्जिकाधिकारीले विभागलाई समेत उपलब्ध गराउनु पर्नेछ । यसरी प्राप्त विवरणको आधारमा विभागले सम्बन्धित व्यक्तिको परिचय नम्बर रहेकोमा सो परिचय नम्बरमा रहेको त्यस्तो व्यक्तिको विवरण समेत सो विवरण सच्याउनु पर्नेछ । (४) प्रचलित कानूनमा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि यस ऐन बमोजिमको दर्ता किताबमा र प्रदान गरिएको दर्ताको प्रमाणपत्रमा रहेको कुनै व्यक्तिको केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०८२ द्वारा संशोधित । विवरण एकपटक भन्दा बढी सच्याउन पाइने छैन । २६. व्यक्तिगत घटना दर्ता किताब निरीक्षण गर्न सकिने: सम्बन्धित व्यक्तिले सम्बन्धित स्थानीय पञ्जिकाधिकारीको कार्यालयमा रहेको व्यक्तिगत घटना तथा नागरिक अभिलेख दर्ता किताब हेर्न चाहेमा तोकिएको दस्तुर लिई सम्बन्धित पञ्जिकाधिकारीले दर्ता किताब हेर्न दिनु पर्नेछ । २७. विवरण पठाउनु पर्ने: (१) स्थानीय पञ्जिकाधिकारीले प्रत्येक महिना दर्ता भएको व्यक्तिगत घटनाको विवरण केन्द्रीय पञ्जिकाधिकारी तथा प्रदेश सरकारको सम्बन्धित निकाय समक्ष यथाशीघ्र पठाउनु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम प्राप्त भएको विवरणको आधारमा केन्द्रीय पञ्जिकाधिकारी तथा प्रदेश सरकारको सम्बन्धित निकायले अभिलेख अद्यावधिक गरी वार्षिक प्रतिवेदन प्रकाशन गर्नु पर्नेछ । २८. सहयोग गर्नु पर्ने: (१) यो ऐन बमोजिम दर्ता गराउनु पर्ने व्यक्तिगत घटना भएको थाहा पाएमा सम्बन्धित गाउँपालिका वा नगरपालिका वा वडा कार्यालयले सम्बन्धित व्यक्तिलाई सम्झाई बुझाई त्यस्तो घटनाको सूचना दर्ता गर्ने सम्बन्धमा आवश्यक सहयोग गर्नु पर्नेछ । (२) यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियम बमोजिम गर्नु पर्ने राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण सम्बन्धी कामको सिलसिलामा खटिएका कर्मचारी वा पञ्जिकाधिकारीलाई आवश्यक सहयोग पुर्‍याउनु सम्बन्धित गाउँपालिका तथा नगरपालिका र स्थानीय प्रशासन सञ्चालन गर्ने निकायको कर्तव्य हुनेछ ।
राष्ट्रि_परिचयपत्र_तथा_पञ्जीकरण_ऐन_२०७६
National ID and Registration Act, 2020

(२) यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियम बमोजिम गर्नु पर्ने राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण सम्बन्धी कामको सिलसिलामा खटिएका कर्मचारी वा पञ्जिकाधिकारीलाई आवश्यक सहयोग पुर्‍याउनु सम्बन्धित गाउँपालिका तथा नगरपालिका र स्थानीय प्रशासन सञ्चालन गर्ने निकायको कर्तव्य हुनेछ । २९. घटना दर्ता सम्बन्धी विशेष व्यवस्था: (१) प्रचलित कानून बमोजिम धर्मपुत्र वा धर्मपुत्री राख्ने व्यक्तिले सम्बन्धित स्थानीय पञ्जिकाधिकारी समक्ष सोको सूचना दर्ता गर्नु पर्नेछ । (२) कुनै व्यक्तिको मृत बच्चा जन्मिएको वा बच्चा जन्मिनासाथ मृत्यु भएकोमा स्थानीय पञ्जिकाधिकारी समक्ष सोको सूचना दर्ता गराउन सकिनेछ । (३) उपदफा (१) वा (२) बमोजिम परेको सूचना दर्ता गर्ने तथा सो बमोजिमको घटना दर्ता गरी प्रमाणपत्र दिने सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । परिच्छेद-४ । विद्युतीय तथ्याङ्क भण्डार व्यवस्थापन । ३०. विद्युतीय तथ्याङ्क भण्डार स्थापना गर्ने: (१) यस ऐन बमोजिम सङ्कलन गरिएका वैयक्तिक तथा जैविक विवरणहरूको एकीकृत भण्डार तथा उपयोग गर्न केन्द्रीय विद्युतीय तथ्याङ्क भण्डार रहनेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम स्थापना भएको तथ्याङ्क भण्डार र विभिन्न सरकारी कार्यालय तथा निकायहरुमा रहेका तथ्याङ्क भण्डारबीच सम्पर्क (लिङ्क) को व्यवस्था गरिनेछ । (३) उपदफा (१) बमोजिमको तथ्याङ्क भण्डारमा प्रचलित कानून बमोजिम प्रदेश, जिल्ला तथा स्थानीय तहले सङ्कलन गरेको विवरणलाई आबद्ध (लिङ्क) गर्न सकिनेछ । (४) उपदफा (१) बमोजिम भण्डारण भएको तथ्याङ्कलाई विभागमा तथा नेपाल सरकारले तोकेको सरकारी डाटा केन्द्रमा समेत अतिरिक्त भण्डारण (ब्याक अप) को व्यवस्था गरिनेछ । (५) यस दफा बमोजिम तथ्याङ्क भण्डारमा विवरणको प्रविष्टि, अतिरिक्त भण्डारण, तथ्याङ्क संशोधन तथा प्रयोग सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । ३१. अन्य निकायले सङ्कलन गरेको विवरण प्रयोग गर्न सकिने: यो ऐन प्रारम्भ हुँदा बखत प्रचलित कानून बमोजिम अधिकार प्राप्त निकायले सङ्कलन गरेको व्यक्तिको वैयक्तिक वा जैविक विवरण, विद्युतीय स्वरूपमा रहेका विवरण र तथ्याङ्क परिचयपत्र प्रयोजनका लागि नेपाल सरकारको निर्णयानुसार विभागले प्रयोग गर्न सक्नेछ । ३२. विवरण अद्यावधिक गर्ने: (१) विभागले देहायको आधारमा तथ्याङ्क भण्डारलाई अद्यावधिक गर्न सक्नेछ:- । (क) यस ऐन तथा प्रचलित कानून बमोजिम दर्ता भएका व्यक्तिगत घटनाहरू, । (ख) तोकिए बमोजिम सम्बन्धित कार्यालय वा निकायबाट प्राप्त विवरण । (२) उपदफा (१) को प्रयोजनको लागि दफा ३ बमोजिम परिचयपत्र लागू भएको जिल्लाको हकमा व्यक्तिगत घटना दर्ता भएको आधारमा तथ्याङ्क भण्डारमा भएको त्यस्तो व्यक्तिको विवरण स्वतः अद्यावधिक हुनेछ । (३) परिचयपत्र लागू नभएको जिल्लाको हकमा व्यक्तिगत घटना दर्ता भई कायम रहेको विवरणलाई विद्युतीय माध्यमबाट अभिलेख गरिनेछ र त्यस्तो अभिलेखलाई तथ्याङ्क भण्डारसँँग आबद्ध (लिङ्क) गरी विवरण अद्यावधिक गरिनेछ । (४) तथ्याङ्क भण्डारमा रहेको विवरण अद्यावधिक गर्दा जुन व्यक्तिको विवरण अद्यावधिक गर्नु पर्ने हो सोही व्यक्तिको परिचय नम्बरको आधारमा अद्यावधिक गरिनेछ । (५) कुनै व्यक्तिले दर्ता गराएको विवरणको सम्बन्धमा द्विविधा उत्पन्न भएमा विद्युतीय तथ्याङ्क भण्डारमा भएको विवरणलाई मुख्य आधार मानिनेछ ।
राष्ट्रि_परिचयपत्र_तथा_पञ्जीकरण_ऐन_२०७६
National ID and Registration Act, 2020

(४) तथ्याङ्क भण्डारमा रहेको विवरण अद्यावधिक गर्दा जुन व्यक्तिको विवरण अद्यावधिक गर्नु पर्ने हो सोही व्यक्तिको परिचय नम्बरको आधारमा अद्यावधिक गरिनेछ । (५) कुनै व्यक्तिले दर्ता गराएको विवरणको सम्बन्धमा द्विविधा उत्पन्न भएमा विद्युतीय तथ्याङ्क भण्डारमा भएको विवरणलाई मुख्य आधार मानिनेछ । ३३. जैविक तथा वैयक्तिक विवरण गोप्य रहने: (१) तथ्याङ्क भण्डारमा रहेको व्यक्तिको जैविक तथा वैयक्तिक विवरण गोप्य राखिनेछ र दफा ३४ बमोजिमको अवस्थामा बाहेक अन्य कुनै निकायलाई उपलब्ध गराइने छैन । (२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि देहायको प्रयोजनको लागि तथ्याङ्क भण्डारमा रहेका व्यक्तिको विवरण विभागले गोप्य रूपमा रूजु (भेरिफिकेसन), भिडान (डिडुप्लिकेसन) र पहिचान (आइडेन्टिफिकेशन) गरी सोको परिणाम कानून बमोजिम सम्बन्धित निकाय वा अधिकारीलाई उपलब्ध गराउन बाधा पर्ने छैन:- । (क) कसुरको अनुसन्धान तथा अभियोजनको लागि प्रचलित कानून बमोजिम अधिकार प्राप्त अधिकारीले माग गरेमा, । (ख) अदालतले माग गरेमा, । (ग) सम्बन्धित व्यक्तिले माग गरेमा । ३४. तथ्याङ्क भण्डारको पहुँच तथा उपयोग: (१) सार्वजनिक सेवा प्रदान गर्नको निमित्त नेपाल सरकारले तोकेको निकायले विभागमा रहेको तथ्याङ्क तथा विवरणलाई व्यक्तिको वैयक्तिक गोपनीयता कायम रहने गरी आवश्यकता अनुसार उपयोग गर्न सक्नेछ । (२) व्यक्तिको वैयक्तिक गोपनीयता कायम रहने गरी सरकारी निकाय तथा नेपाल सरकारको पूर्ण स्वामित्व रहेका संस्थालाई विभागमा रहेको तथ्याङ्क तथा विवरण तोकिए बमोजिम उपयोग गर्न दिन सकिनेछ । (३) प्रचलित कानून बमोजिम नागरिकलाई सेवा प्रवाह गर्ने निकायले सम्बन्धित व्यक्तिको विवरण यकिन (भेरिफिकेशन) गर्ने प्रयोजनको लागि त्यस्तो निकायलाई विभागमा रहेको तथ्याङ्कमा तोकिए बमोजिम नियन्त्रित पहुँच दिन सकिनेछ । (४) यस ऐन बमोजिम सङ्कलन तथा भण्डारण गरिएका तथ्याङ्क एवं विवरणमा अन्य निकायको पहुँच रहन सक्ने वा त्यस्तो तथ्याङ्क वा विवरण अन्य निकायले उपयोग गर्न सक्ने सीमा दफा ३३ को प्रतिकूल नहुने गरी नेपाल सरकारले तोके बमोजिम हुनेछ । ३५. तथ्याङ्क भण्डारको सुरक्षा: (१) तथ्याङ्क भण्डारलाई व्यवस्थित र सुरक्षित राख्नको लागि देहाय बमोजिमको एक तथ्याङ्क सुरक्षा समिति रहनेछ:- । (क) मन्त्रालयको सचिव - अध्यक्ष । (ख) सचिव, प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय - सदस्य । (ग) महानिर्देशक - सदस्य-सचिव । (२) उपदफा (१) बमोजिमको तथ्याङ्क सुरक्षा समितिले तथ्याङ्क भण्डारमा रहेका व्यक्तिको सम्पूर्ण विवरण यस ऐनको प्रयोजनको लागि एकै पटक प्राप्त गर्नु पर्ने अवस्था आएमा सो समितिका सबै सदस्यको अनिवार्य उपस्थितिमा तथ्याङ्कको प्राप्ति गर्नु पर्नेछ । (३) विपद् परेको वा प्रणालीमा आएको प्राविधिक गडबडीको परिणाम स्वरूप विभागमा रहेको प्राथमिक तथ्याङ्क भण्डारबाट नियमित कार्य सम्पादन हुन नसकेमा उपदफा (१) बमोजिमको तथ्याङ्क सुरक्षा समितिले विभाग वा सरकारी डाटा केन्द्रमा रहेको अतिरिक्त तथ्याङ्क भण्डारण (ब्याकअप) बाट कार्य सुचारु गर्न आवश्यक व्यवस्था मिलाउनेछ ।
राष्ट्रि_परिचयपत्र_तथा_पञ्जीकरण_ऐन_२०७६
National ID and Registration Act, 2020

(३) विपद् परेको वा प्रणालीमा आएको प्राविधिक गडबडीको परिणाम स्वरूप विभागमा रहेको प्राथमिक तथ्याङ्क भण्डारबाट नियमित कार्य सम्पादन हुन नसकेमा उपदफा (१) बमोजिमको तथ्याङ्क सुरक्षा समितिले विभाग वा सरकारी डाटा केन्द्रमा रहेको अतिरिक्त तथ्याङ्क भण्डारण (ब्याकअप) बाट कार्य सुचारु गर्न आवश्यक व्यवस्था मिलाउनेछ । (४) उपदफा (१) बमोजिमको तथ्याङ्क सुरक्षा समितिले परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण व्यवस्थापन प्रणालीमा तथ्याङ्क भण्डारको सुरक्षण, व्यक्तिगत घटना दर्ता अभिलेखको सुरक्षण, परिचयपत्रको सुरक्षण, नेटवर्क स्तरमा अपनाइने सुरक्षण, एप्लिकेसन स्तरमा अपनाइने सुरक्षण लगायतका प्राविधिक सुरक्षणको लागि आवश्यक व्यवस्था मिलाउन लगाउनेछ । (५) तथ्याङ्क भण्डारमा रहेको कुनै व्यक्तिको वैयक्तिक विवरणमा कुनै निकाय वा व्यक्तिले पहुँच प्राप्त गरेको विवरण सम्बन्धित व्यक्तिले तोकिए बमोजिम हेर्न पाउने गरी आवश्यक व्यवस्था मिलाउन सकिनेछ । (६) उपदफा (१) बमोजिमको समितिको बैठक वर्षमा कम्तीमा दुई पटक बस्नु पर्नेछ । समितिको बैठक सम्बन्धी अन्य कार्यविधि समिति आफैँले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ । परिच्छेद-५ । संस्थागत व्यवस्था । ३६. निर्देशन दिन सक्ने: नेपाल सरकारले राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण प्रणालीको सञ्चालन, व्यवस्थापन, सुरक्षण लगायतका नीतिगत विषयहरूमा आवश्यक निर्णय गर्न तथा निर्देशन दिन सक्नेछ । ३७. समन्वय समिति: (१) राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरणको व्यवस्थापन, कार्यान्वयन एवं तथ्याङ्क भण्डारको पहुँच र उपयोग सम्बन्धमा सम्बन्धित निकायहरू बीच समन्वय कायम गर्न र परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण कार्यान्वयन सम्बन्धी आवश्यक कार्य गर्नको लागि देहाय बमोजिमको एक राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण समन्वय समिति रहनेछ:- । (क) सचिव, मन्त्रालय - अध्यक्ष । (ख) प्रहरी महानिरीक्षक, नेपाल प्रहरी - सदस्य । (ग) सहसचिव, प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय (सम्बन्धित महाशाखा हेर्ने) - सदस्य । (घ) सहसचिव, मन्त्रालय (सम्बन्धित महाशाखा हेर्ने) - सदस्य । (ङ) सहसचिव, नेपाल सरकारको अर्थ मन्त्रालय (सम्बन्धित महाशाखा हेर्ने) - सदस्य । (च) सहसचिव, नेपाल सरकारको सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (सम्बन्धित महाशाखा हेर्ने) - सदस्य । (छ) सहसचिव, नेपाल सरकारको कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय (सम्बन्धित महाशाखा हेर्ने) - सदस्य । (ज) सहसचिव, नेपाल सरकारको श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय (सम्बन्धित महाशाखा हेर्ने) - सदस्य । (झ) महानिर्देशक, केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग - सदस्य । (ञ) महानिर्देशक, सूचना प्रविधि विभाग - सदस्य । (ट) महानिर्देशक - सदस्य-सचिव । (२) समन्वय समितिको बैठक सम्बन्धी कार्यविधि सो समिति आफैँले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ । (३) समन्वय समितिको बैठकमा आवश्यकता अनुसार अन्य सरोकारवाला निकायका पदाधिकारीलाई आमन्त्रण गर्न सकिनेछ । ३८. समन्वय समितिको काम, कर्तव्य र अधिकार: समन्वय समितिको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण व्यवस्थापन कार्यको समन्वय गर्ने, । (ख) विभागको काम कारबाहीको अनुगमन तथा सुपरिवेक्षण गर्ने, । (ग) परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण व्यवस्थापन सम्बन्धमा मन्त्रालयबाट प्राप्त निर्देशनहरू कार्यान्वयन गर्न आवश्यक समन्वय गर्ने, ।
राष्ट्रि_परिचयपत्र_तथा_पञ्जीकरण_ऐन_२०७६
National ID and Registration Act, 2020

(क) परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण व्यवस्थापन कार्यको समन्वय गर्ने, । (ख) विभागको काम कारबाहीको अनुगमन तथा सुपरिवेक्षण गर्ने, । (ग) परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण व्यवस्थापन सम्बन्धमा मन्त्रालयबाट प्राप्त निर्देशनहरू कार्यान्वयन गर्न आवश्यक समन्वय गर्ने, । (घ) तथ्याङ्क सुरक्षा समितिले निर्धारण तथा अद्यावधिक गरेका सुरक्षण सम्बन्धी व्यवस्थाको कार्यान्वयन गर्ने, । तर प्रणालीको सुरक्षाका लागि निर्धारण तथा अद्यावधिक गरिएका यस्ता सुरक्षण विधिहरू गोप्य रहनेछन् । (ङ) परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण प्रणालीको स्तरोन्नति, कार्यक्षेत्र विस्तार, प्रणालीको परिवर्तन, प्रणालीको समग्र व्यवस्थापन सम्बन्धमा नेपाल सरकार समक्ष सिफारिस गर्ने, । (च) तोकिए बमोजिमका अन्य कार्य गर्ने । ३९. राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण विभाग: (१) यस ऐन बमोजिम राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण व्यवस्थापन सम्बन्धी काम गर्ने प्रयोजनको लागि मन्त्रालय अन्तर्गत राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण विभाग रहनेछ । (२) नेपाल सरकारको निर्णय अनुसार विभागले शाखा कार्यालय वा एकाइ स्थापना गरी कार्य सञ्चालन गर्न सक्नेछ । ४०. महानिर्देशक: (१) नेपाल प्रशासन सेवाको राजपत्राङ्कित प्रथम श्रेणीको अधिकृतले विभागको महानिर्देशकको रुपमा काम गर्नेछ । (२) परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण प्रणालीको सञ्चालन, व्यवस्थापन, सुरक्षण, समन्वय र सुपरिवेक्षण गर्ने मुख्य जिम्मेवारी महानिर्देशकको हुनेछ । (३) यस ऐनमा अन्यत्र लेखिएका काम, कर्तव्य र अधिकारको अतिरिक्त महानिर्देशकको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछ:- । (क) राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरणका लागि निवेदनहरू सङ्कलन गर्ने गराउने, । (ख) राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरणका लागि दिइएका निवेदन उपर छानबिन गरी पञ्जीकरण गर्ने तथा परिचय नम्बर र परिचयपत्र जारी गर्ने, । (ग) तथ्याङ्क भण्डार एवं परिचयपत्र तथा पञ्जीकरणसँग सम्बन्धित अभिलेखहरू सुरक्षित र व्यवस्थित रूपमा राख्नको लागि आवश्यक प्रबन्ध मिलाउने, । (घ) तथ्याङ्क भण्डार तथा सोसँग सम्बन्धित अभिलेखहरूको गोपनीयता कायम राख्ने । (ङ) राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण प्रणालीसँग अन्य निकायहरूको तथ्याङ्क भण्डार तथा सूचना प्रविधि प्रणालीबीच सूचना आदान प्रदानको प्रबन्ध मिलाउने, । (च) विभागको प्रशासनिक प्रमुखको रुपमा विभागबाट सम्पादन हुने काम कारबाहीको समन्वय, अनुगमन, सुपरिवेक्षण र मूल्याङ्कन गर्ने, । (छ) राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण प्रणाली व्यवस्थापनको क्रममा सुरक्षा निकायको समन्वयमा आवश्यक सुरक्षा व्यवस्था समेत मिलाई कार्य सम्पादन गर्ने गराउने, । (ज) नेपाल सरकारको राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण र सामाजिक सुरक्षा सम्बन्धी नीतिको कार्यान्वयन गर्ने गराउने, । (झ) नेपाल सरकारको स्वीकृति लिई परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण प्रविधिसँग सम्बन्धित राष्ट्रिय, अन्तर्राष्ट्रिय निकाय, सङ्घ संस्थासँग सम्पर्क तथा समन्वय गर्ने, त्यस्ता निकाय वा सङ्घ संस्थासँग प्रविधिको विकास तथा क्षमता विकासका लागि आवश्यक सहयोग आदान प्रदान गर्ने, । (ञ) राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण र सामाजिक सुरक्षा सम्बन्धी ऐन, नियम, निर्देशिका, निर्देशन, कार्यविधि र मापदण्डको कार्यान्वयन गर्ने गराउने, ।
राष्ट्रि_परिचयपत्र_तथा_पञ्जीकरण_ऐन_२०७६
National ID and Registration Act, 2020

(ञ) राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण र सामाजिक सुरक्षा सम्बन्धी ऐन, नियम, निर्देशिका, निर्देशन, कार्यविधि र मापदण्डको कार्यान्वयन गर्ने गराउने, । (ट) नेपाल सरकार, समन्वय समिति र तथ्याङ्क सुरक्षा समितिले समय समयमा तोकेका अन्य कार्यहरू गर्ने गराउने । परिच्छेद-६ । कसुर र सजाय । ४१. कसुर र सजाय: (१) कसैले देहायको कार्य गरेमा यस ऐन अन्तर्गतको कसुर गरेको मानिनेछ:- । (क) राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण सम्बन्धी अभिलेख तथा तथ्याङ्क भण्डारमा रहेको कुनै विवरण वा सूचनालाई नष्ट गर्ने, क्षति पुर्‍याउने, मेटाउने, हेरफेर गर्ने, काम नलाग्ने बनाउने, अनधिकृत व्यक्तिलाई दिने, गलत सूचना निर्माण गर्ने, तथ्याङ्क भण्डारको विवरण वा सूचना चोरी गर्ने वा नष्ट गर्ने उद्देश्यले तथ्याङ्क भण्डार, कम्प्युटर प्रणाली वा नेटवर्क संरचना लगायतका भौतिक पूर्वाधार, विद्युतीय तथ्याङ्क वा तथ्याङ्क प्रणालीमा क्षति पुर्‍याउने, । (ख) तथ्याङ्क भण्डार, सञ्चार नेटवर्क वा परिचयपत्र छपाइमा प्रयोग भएको कुनै कम्प्यूटर कार्यक्रम, कम्प्यूटर सफ्टवेयर, कम्प्यूटर प्रणाली वा नेटवर्कका लागि प्रयोग हुने कम्प्यूटर स्रोत सङ्केत (सोर्सकोड) चोरी गर्ने, क्षति पुऱ्याउने, नष्ट गर्ने वा अनधिकृत रुपमा परिवर्तन गर्ने, । (ग) परिचयपत्र तथा व्यक्तिगत घटना दर्ताको प्रमाणपत्र प्राप्तिको लागि झुट्टा विवरण पेश गर्ने वा त्यसको लागि गलत वा झुट्टा कागजात तयार गर्ने, । (घ) परिचयपत्र तथा व्यक्तिगत घटना दर्ताको प्रमाणपत्रको नक्कल वा किर्ते गर्ने, । (ङ) यो ऐन वा प्रचलित कानून बमोजिम बाहेक तथ्याङ्क भण्डार, परिचयपत्र तथा सम्बद्ध अभिलेखमा रहेको विवरणहरूको गोपनीयता भङ्ग गर्ने, । (च) झुट्टा विवरण हो भन्ने स्पष्ट आधार हुँदाहुँदै परिचयपत्र तथा व्यक्तिगत घटना दर्ता प्रमाणपत्र दिने वा दिन लगाउने, । (छ) राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण सम्बन्धी विवरण सङ्कलन, प्रशोधन वा भण्डारण सम्बन्धी काम वा सेवा प्रवाह वा सो सम्बन्धी कार्यमा बाधा अवरोध पुऱ्याउने, । (ज) परिचयपत्र तथा व्यक्तिगत घटना दर्ता प्रमाणपत्रमा भएको विवरण आफूखुशी थपघट गर्ने, केरमेट गर्ने वा सच्याउने, । (झ) झुट्टा विवरण दिई दफा ४७ बमोजिमको परिचयपत्र लिएमा वा त्यस्तो परिचयपत्रको विवरण आफूखुशी थपघट गरेमा, केरमेट गरेमा वा सच्याएमा, । (ञ) यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियम प्रतिकूलको अन्य कुनै कार्य गर्ने । (२) उपदफा (१) को खण्ड (क) वा (ख) बमोजिमको कसुर गर्ने व्यक्तिलाई क्षति पुगेको बिगो र बिगो बमोजिमको जरिवाना असूल उपर गरी पाँच वर्ष देखि दश वर्षसम्म कैद र पाँच लाख रूपैयाँदेखि दश लाख रूपैयाँसम्म जरिवाना हुनेछ । (३) उपदफा (१) को खण्ड (ग), (ङ) वा (च) बमोजिमको कसुर गर्ने व्यक्तिलाई दुई वर्षदेखि पाँच वर्षसम्म कैद र बीस हजार रूपैयाँदेखि पचास हजार रूपैयाँसम्म जरिवाना हुनेछ । (४) उपदफा (१) को खण्ड (घ) बमोजिमको कसुर गर्ने व्यक्तिलाई प्रचलित कानून बमोजिम जालसाजी वा किर्ते गरे बापत हुने सजायमा थप पच्चीस प्रतिशत सजाय हुनेछ । (५) उपदफा (१) को खण्ड (छ), (ज), (झ) वा (ञ) बमोजिमको कसुर गर्ने व्यक्तिलाई तीन महिनादेखि छ महिनासम्म कैद र दश हजार रूपैयाँदेखि पचास हजार रूपैयाँसम्म जरिवाना हुनेछ ।
राष्ट्रि_परिचयपत्र_तथा_पञ्जीकरण_ऐन_२०७६
National ID and Registration Act, 2020

(५) उपदफा (१) को खण्ड (छ), (ज), (झ) वा (ञ) बमोजिमको कसुर गर्ने व्यक्तिलाई तीन महिनादेखि छ महिनासम्म कैद र दश हजार रूपैयाँदेखि पचास हजार रूपैयाँसम्म जरिवाना हुनेछ । (६) उपदफा (१) बमोजिमको कुनै कसुर गर्न सघाउने वा अन्य कुनै व्यहोराले मतियार भई कार्य गर्ने व्यक्तिलाई मुख्य कसुरदारलाई हुने सजायको आधा सजाय हुनेछ । ४२. मुद्दा हेर्ने अधिकारी: (१) दफा ४१ को उपदफा (१) को (छ), (ज), (झ) वा (ञ) बमोजिमका मुद्दाको सुरु कारबाही र किनारा गर्ने अधिकार सम्बन्धित प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई हुनेछ । (२) उपदफा (१) मा उल्लिखित मुद्दा बाहेक यस ऐन बमोजिमका अन्य मुद्दाको सुरु कारबाही र किनारा गर्ने अधिकार सम्बन्धित जिल्ला अदालतलाई हुनेछ । (३) उपदफा (१) बमोजिम प्रमुख जिल्ला अधिकारीले सुरु कारबाही र किनारा गरेको मुद्दाको पुनरावेदन सम्बन्धित जिल्ला अदालतमा र उपदफा (२) बमोजिम जिल्ला अदालतले सुरु कारबाही र किनारा गरेको मुद्दाको पुनरावेदन सम्बन्धित उच्च अदालतमा लाग्नेछ । (४) उपदफा (३) बमोजिम पुनरावेदन गर्दा निर्णय भएको पैंतीस दिन भित्र गर्नु पर्नेछ । ४३. संक्षिप्त कार्यविधि अपनाउने: यस ऐन अन्तर्गतको मुद्दाको कारबाही गर्दा प्रमुख जिल्ला अधिकारीले संक्षिप्त कार्यविधि ऐन, २०२८ अनुसारको कार्यविधि अपनाउनु पर्नेछ । ४४. नेपाल सरकार वादी हुने: यस ऐन अन्तर्गतको मुद्दा नेपाल सरकार वादी भई चल्नेछ र सो मुद्दा मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४ को अनुसूची-१ मा समावेश भएको मानिनेछ । परिच्छेद-७ । विविध । ४५. विवरण सङ्कलन तथा राष्ट्रिय परिचयपत्र वितरण: विभागले आफ्नो शाखा कार्यालय वा एकाइ वा स्थानीय अधिकारीबाट राष्ट्रिय परिचयपत्रको लागि नागरिकका वैयक्तिक तथा जैविक विवरणहरू सङ्कलन गर्ने र परिचयपत्र वितरण गर्ने व्यवस्था मिलाउन सक्नेछ । ४६. शान्ति सुरक्षाको व्यवस्था: मन्त्रालयले राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण व्यवस्थापनको लागि आवश्यक शान्ति सुरक्षाको व्यवस्था मिलाउनु पर्नेछ । ४७. छुट्टै परिचयपत्र जारी गर्न सकिने: (१) गैर आवासीय नेपाली नागरिकता प्राप्त व्यक्ति वा तोकिएको अवधिभन्दा बढी बसोबास गर्ने अन्य विदेशीलाई तोकिए बमोजिमको दस्तुर लिई तोकिए बमोजिमको ढाँचामा अवधि तोकी अस्थायी प्रकृतिको छुट्टै परिचयपत्र जारी गर्न सकिनेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम अन्य विदेशीलाई परिचयपत्र प्रदान गर्दा नेपालमा कूटनीतिक नियोग रहेको विदेशीको हकमा सम्बन्धित कूटनीतिक नियोगको सिफारिस समेतलाई आधार मानिनेछ । (३) उपदफा (१) बमोजिमको परिचयपत्र दिने, नवीकरण गर्ने, उपयोग गर्ने तथा रद्द गर्ने सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । ४८. एकीकृत प्रणाली अवलम्बन गरिने: यो ऐन बमोजिम व्यक्तिगत घटना दर्ता र परिचयपत्र तथा परिचय नम्बर प्रदान गर्ने सम्बन्धमा एकीकृत प्रणाली अवलम्बन गरिनेछ । ४९. अधिकार प्रत्यायोजन: यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियम बमोजिम महानिर्देशकलाई प्राप्त अधिकारमध्ये आवश्यकता अनुसार केही वा सबै अधिकार नेपाल सरकारको कुनै अधिकृत वा कार्यालय प्रमुख भई काम गर्ने कर्मचारीलाई प्रत्यायोजन गर्न सकिनेछ । ५०. नियम बनाउने अधिकार: यो ऐन कार्यान्वयन गर्न नेपाल सरकारले आवश्यक नियम बनाउन सक्नेछ ।