chhatramani/nepal_legal_acts_corpus_nepali huggingface dataset:
पशु_स्वास्थ्य_तथा_पशु_सेवा_ऐन_२०५५
Animal Health and Livestock Services Act, 1999

परिच्छेद-४ । उद्योग स्थापना तथा निकासी पैठारी सम्बन्धी व्यवस्था । १७. उद्योग स्थापना गर्न सिफारिश पत्र लिनु पर्ने : जैविक पदार्थ, चल्ला, माछाका भूरा उत्पादन गर्ने (ह्याचरी) वा पशु दाना वा मासु प्रशोधन सम्बन्धी उद्योग स्थापना गर्न चाहने व्यक्तिले तोकिएको निकायबाट सिफारिश पत्र लिनु पर्नेछ । १८. निकासी वा पैठारी गर्न सिफारिश पत्र लिनु पर्ने : जैविक पदार्थ, चल्ला वा माछाका भूरा वा पशु दाना निकासी वा पैठारी गर्न चाहने व्यक्तिले तोकिएको दस्तुर तिरी तोकिएको निकायबाट सिफारिश पत्र लिनु पर्नेछ । १९. अनुमतिपत्र लिनु पर्ने : (१) जैविक पदार्थ, चल्ला, माछाका भूरा बिक्री वितरण वा मासु प्रशोधन गर्न चाहने व्यक्तिले तोकिएको निकायबाट तोकिएको दस्तुर तिरी अनुमतिपत्र लिनु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम बिक्री वितरण गरिने जैविक पदार्थ, चल्ला, माछाका भूरा वा मासु प्रशोधनको गुणस्तर तथा मापदण्ड तोकिए बमोजिम हुनेछ । परिच्छेद-५ । दण्ड सजाय र पुनरावेदन । २०. दण्ड सजाय : (१) दफा ९ को उल्लङ्घन गरी पशु, पशुजन्य पदार्थ वा पशु उत्पादन सामग्री पैठारी गर्ने व्यक्तिलाई पच्चीस हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना हुनेछ र त्यसरी पैठारी गरिएका पशु, पशुजन्य पदार्थ वा पशु उत्पादन सामग्रीमा संक्रामक रोग भएको पाइएमा दोब्बर जरिवाना हुनेछ । (२) दफा १० को उल्लङ्घन गर्ने व्यक्तिलाई दश हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना हुनेछ । (३) दफा १२ को उपदफा (१) बमोजिम दिइएको आदेश पालन नगर्ने व्यक्तिलाई पच्चीस हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना हुनेछ । (४) उपदफा (१), (२) र (३) मा लेखिएदेखि बाहेक यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियमावलीको उल्लङ्घन गर्ने व्यक्तिलाई कसूरको मात्रा हेरी पाँच हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना हुनेछ । २१. मुद्दाको तहकिकात र दायरी : (१) यस ऐन अन्तर्गतको कसूरको तहकिकात क्वारेन्टाइन चेकपोष्टको कम्तीमा राजपत्र अनंकित प्रथम श्रेणीको प्राविधिक सहायकले गर्नेछ र त्यस्तो तहकिकातको काम पूरा भएपछि मुद्दा हेर्ने अधिकारी समक्ष मुद्दा दायर गरिनेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम मुद्दा हेर्ने अधिकारी समक्ष मुद्दा दायर गर्दा मुद्दाको तहकिकात गर्ने कर्मचारीले सरकारी वकीलसित राय सल्लाह लिन सक्नेछ । २२. मुद्दा हेर्ने अधिकारी : (१) दफा ९ अन्तर्गतको मुद्दा हेर्ने अधिकार सम्बन्धित प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई हुनेछ । (२) उपदफा (१) मा लेखिएदेखि बाहेक यस ऐन अन्तर्गतको मुद्दा हेर्ने अधिकार कार्यालय प्रमुखलाई हुनेछ । २३. नेपाल सरकार वादी हुने : यस ऐन अन्तर्गतको मुद्दा नेपाल सरकार वादी हुनेछ । २४. केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन २०७२ द्वारा संशोधित । पुनरावेदन : दफा २२ बमोजिमको अधिकारीले गरेको निर्णय उपर चित्त नबुझ्ने व्यक्तिले पैंतीस दिनभित्र जिल्ला अदालत समक्ष पुनरावेदन गर्न सक्नेछ । परिच्छेद-६ । विविध । २५. भेटेनरी निरीक्षकको नियुक्ति : (१) नेपाल सरकारले पशु औषधी वा जैविक पदार्थको गुणस्तर निर्धारित मापदण्ड अनुसार भए नभएको जाँच गर्न आवश्यक स्थान र संस्थामा भेटेनरी निरीक्षकहरू नियुक्ति गर्न वा तोक्न सक्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम नियुक्ति हुने भेटेनरी निरीक्षकहरूको काम, कर्तव्य र अधिकार तोकिए बमोजिम हुनेछ । नेपालको संविधान अनुकूल बनाउन केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ द्वारा थप ।
पशु_स्वास्थ्य_तथा_पशु_सेवा_ऐन_२०५५
Animal Health and Livestock Services Act, 1999

(२) उपदफा (१) बमोजिम नियुक्ति हुने भेटेनरी निरीक्षकहरूको काम, कर्तव्य र अधिकार तोकिए बमोजिम हुनेछ । नेपालको संविधान अनुकूल बनाउन केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ द्वारा थप । २५क. प्रदेश तथा स्थानीय तहले पशु स्वास्थ्य तथा पशु सेवा सम्बन्धी कार्य गर्न सक्ने : (१) देश तथा स्थानीय तहले पशुपालन व्यवसायलाई व्यवस्थित र विकसित गर्न किसानलाई पशु स्वास्थ्य तथा पशु सेवा उपलब्ध गराउन सक्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम प्रदेश र स्थानीय तहले पशु स्वास्थ्य तथा पशु सेवा उपलब्ध गराउँदा यस ऐन बमोजिमको मापदण्ड अधीनमा रही उपलब्ध गराउनु पर्नेछ । २६. अधिकार प्रत्यायोजन : यस ऐन बमोजिम, कार्यालय प्रमुख, पशु चिकित्सक, क्वारेन्टाइन अधिकृत वा भेटेनरी निरीक्षकलाई प्राप्त अधिकार मध्ये मुद्दा हेर्ने अधिकार बाहेक अन्य अधिकार आवश्यकता अनुसार निजले आफू मातहतका कर्मचारीलाई प्रत्यायोजन गर्न सक्नेछ । २७. पशु प्रति निर्दयी व्यवहार गर्न रोक लगाउन सक्ने : नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी पशु प्रति हुने निर्दयी व्यवहार रोक्नको लागि एउटा समिति गठन गर्न सक्नेछ र त्यस्तो समितिको काम, कर्तव्य र अधिकार सोही सूचनामा तोकिए बमोजिम हुनेछ । केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०८२ द्वारा संशोधित । २८. सङ्क्रामक रोगको निगरानी, जाँचबुझ र नियन्त्रण : (१) कार्यालय प्रमुखले सङ्क्रामक रोग लाग्न नदिन वा कुनै स्थानमा देखिएको सङ्क्रामक रोग अन्यत्र फैलिन नदिनको लागि पशु, पशुजन्य पदार्थ वा पशु उत्पादन सामग्रीको विभागले निर्धारण गरे बमोजिम नियमित रूपमा वा आवश्यकता अनुसार जुनसुकै बखत जुनसुकै स्थानमा निगरानी, जाँच परीक्षण तथा अनुगमन गर्नु, गराउनु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिमको निगरानी, जाँच परीक्षण तथा अनुगमनको क्रममा कार्यालय प्रमुख वा कार्यालयबाट खटिएको कर्मचारीले सङ्क्रामक रोग लागेको वा रोगको जोखिम रहेको क्षेत्रको पशु, पशुजन्य पदार्थ वा पशु उत्पादन सामग्री रहेको स्थानमा प्रवेश गर्न, नमूना सङ्कलन गर्न तथा सङ्कलित नमूनाको प्रयोगशाला परीक्षण गर्न वा गराउन सक्नेछ । (३) उपदफा (१) वा (२) बमोजिम निगरानी, जाँच परीक्षण वा अनुगमन गर्दा सङ्क्रामक रोग लागेको शङ्का भएमा त्यसको प्रयोगशाला परीक्षण प्रतिवेदन प्राप्त नभएसम्मको लागि सङ्क्रामक रोग महामारीको रूपमा फैलिन सक्ने अवस्थालाई समेत विचार गरी कार्यालय प्रमुखले त्यस्तो शङ्का लागेको क्षेत्रबाट वा त्यस्तो क्षेत्र भएर कुनै पशु, पशुजन्य पदार्थ वा पशु उत्पादन सामग्री वा सोसँग सम्बन्धित अन्य कुराको उपभोग, बिक्री वितरण, प्रयोग वा ओसारपसारमा रोक लगाउन सक्नेछ । (४) उपदफा (२) बमोजिम परीक्षण गर्दा सङ्क्रामक रोग लागेको पुष्टि भएमा कार्यालय प्रमुखले नमूना सङ्कलन गरिएको स्थानलाई केन्द्रबिन्दु मानी तोकिए बमोजिमको क्षेत्रलाई तोकिए बमोजिम सङ्क्रामक रोग प्रभावित क्षेत्र घोषणा गर्न, त्यस्तो क्षेत्रभन्दा बाहिरको तोकिए बमोजिमको क्षेत्रलाई सघन निगरानी क्षेत्रको रूपमा घोषणा गरी सङ्क्रामक रोग नियन्त्रण सम्बन्धी कार्य गर्नु पर्नेछ ।
पशु_स्वास्थ्य_तथा_पशु_सेवा_ऐन_२०५५
Animal Health and Livestock Services Act, 1999

(५) उपदफा (४) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि सङ्क्रामक रोग एकभन्दा बढी प्रदेशमा फैलाई काबू बाहिरको परिस्थिति सिर्जना भएको भनी प्राविधिक प्रतिवेदन प्राप्त भएमा नेपाल सरकारको पशुपन्छी विकास हेर्ने मन्त्रालयले सङ्क्रामक रोग प्रभावित क्षेत्र घोषणा गरी सम्बन्धित प्रदेश र स्थानीय तहको समन्वय र सहकार्यमा रोग नियन्त्रण सम्बन्धी कार्य गर्नेछ । (६) उपदफा (३), (४) वा (५) बमोजिम सङ्क्रामक रोग प्रभावित क्षेत्र घोषणा गरिएकोमा त्यस्तो घोषणा कायम रहेसम्म सङ्क्रामक रोग लाग्ने वा फैलाउने गरी पशुपालन गर्न, पशुजन्य पदार्थ, पशु उत्पादन सामग्री तथा सङ्क्रामक रोग सार्न सक्ने अन्य वस्तुको उत्पादन, प्रशोधन, उपभोग, बिक्री वितरण, प्रयोग तथा ओसारपसारमा प्रतिबन्ध लगाउन, नियन्त्रण गर्न वा निःसङ्क्रमण गरेर मात्र कारोबार वा ओसारपसार गर्न दिने गरी प्रतिबन्ध लगाउने निकायले आदेश जारी गर्न सक्नेछ । (७) उपदफा (१) र (२) बमोजिम पशु, पशुजन्य पदार्थ वा पशु उत्पादन सामग्रीको जाँचबुझ वा प्रयोगशाला परीक्षण गर्दा सङ्क्रामक रोग लागेको पाइएमा कार्यालय प्रमुख वा तोकिएको अधिकारीले त्यस्तो पशु, पशुजन्य पदार्थ, पशु उत्पादन सामग्री वा सङ्क्रामक रोग सार्न सक्ने अन्य वस्तु निःसङ्क्रमण गर्न र निःसङ्क्रमण पश्चात पुनः प्रयोग गर्न नसकिने अवस्था भएमा सम्बन्धित पशुधनीलाई सो कुराको जानकारी गराई तोकिए बमोजिम नष्ट गर्न वा आवश्यक व्यवस्थापन गर्न, गराउन सक्नेछ । (८) उपदफा (७) बमोजिम पशु, पशुजन्य पदार्थ वा पशु उत्पादन सामग्री नष्ट गर्दा वा व्यवस्थापन गर्दा क्षति भएकोमा त्यस्तो क्षतिको सम्बन्धित धनीलाई नेपाल सरकार वा प्रदेश सरकारले मापदण्ड निर्धारण गरी राहत दिन सक्नेछ । तर उपदफा (४) वा (५) बमोजिम लगाइएको रोक वा प्रतिबन्ध उल्लङ्घन गरी उत्पादन, प्रशोधन, बिक्री वितरण वा ओसारपसार गरिएका पशु, पशुजन्य पदार्थ वा पशु उत्पादन सामग्री वा सोसँग सम्बन्धित अन्य कुरा उपदफा (७) बमोजिम नष्ट गर्दा, तह लगाउँदा वा व्यवस्थापन गर्दा भएको क्षतिको राहत दिइने छैन । (९) उपदफा (१) बमोजिम पशु, पशुजन्य पदार्थ वा पशु उत्पादन सामग्रीको जाँचबुझ गर्दा दफा १० बमोजिम नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी तोकेका रोगहरू लागेको पाइएमा कार्यालय प्रमुखले त्यस्तो पशु, पशुजन्य पदार्थ वा पशु उत्पादन सामग्रीलाई हटाउन वा नष्ट गर्न आदेश दिनेछ । (१०) उपदफा (९) बमोजिम सम्बन्धित धनीले पशु, पशुजन्य पदार्थ वा पशु उत्पादन सामग्री नहटाएमा वा नष्ट नगरेमा कार्यालय प्रमुख आफैँले त्यस्तो पशु, पशुजन्य पदार्थ वा पशु उत्पादन सामग्री हटाउन वा नष्ट गर्न सक्नेछ । (११) उपदफा (१०) बमोजिम पशु, पशुजन्य पदार्थ वा पशु उत्पादन सामग्री हटाउँदा वा नष्ट गर्दा लाग्ने सम्पूर्ण खर्च सम्बन्धित धनीबाट सरकारी बाँकी सरह असुल उपर गरिनेछ । (१२) सङ्क्रामक रोग नियन्त्रण सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । २९. नष्ट गर्ने कार्यविधि : यस ऐन बमोजिम मृत पशु, पशुजन्य पदार्थ वा पशु उत्पादन सामग्री नष्ट गर्ने कार्यविधि तोकिए बमोजिम हुनेछ ।
पशु_स्वास्थ्य_तथा_पशु_सेवा_ऐन_२०५५
Animal Health and Livestock Services Act, 1999

(१२) सङ्क्रामक रोग नियन्त्रण सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । २९. नष्ट गर्ने कार्यविधि : यस ऐन बमोजिम मृत पशु, पशुजन्य पदार्थ वा पशु उत्पादन सामग्री नष्ट गर्ने कार्यविधि तोकिए बमोजिम हुनेछ । ३०. बाधा नहुने : यस ऐनमा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि कुनै प्रशोधित पशुजन्य पदार्थमा सङ्क्रामक रोग लागेको आशङ्का भएमा त्यस्तो प्रशोधित पशुजन्य पदार्थलाई क्वारेन्टाइनमा राखी परीक्षण गर्न बाधा पुऱ्याएको मानिने छैन । ३१. अनुसूचीमा हेरफेर तथा थपघट गर्ने अधिकार : नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी अनुसूचीमा आवश्यकतानुसार हेरफेर तथा थपघट गर्न सक्नेछ । ३२. प्रचलित कानून बमोजिम हुने : यस ऐनमा लेखिएजति कुरामा यसै ऐन बमोजिम र अरुमा प्रचलित कानून बमोजिम हुनेछ । ३३. नियम बनाउने अधिकार : यस ऐनको उद्देश्य कार्यान्वयन गर्नको लागि नेपाल सरकारले आवश्यक नियमहरु बनाउन सक्नेछ । ३४. संशोधन : सङ्क्रामक रोग ऐन, २०२० मा ठाउँ ठाउँमा प्रयोग भएका "पशु, पन्छी वा" भन्ने शब्दहरू झिकिएका छन् । अनुसूची । (दफा २ को खण्ड (झ) सँग सम्बन्धित) । १. ए ०१० फूट एण्ड माउथ डिजिज् (एफ.एम.डी.) । २. ए ०११ एफ.एम.डी. भाईरस ओ. । ३. ए ०१२ एफ.एम.डी. भाईरस ए. । ४. ए ०१३ एफ.एम.डी. भाईरस सी. । ५. ए ०१४ एफ.एम.डी. भाईरस एस. ए. टी. १ । ६. ए ०१५ एफ.एम.डी. भाईरस एस. ए. टी. २ । ७. ए ०१६ एफ.एम.डी. भाईरस एस. ए. टी. ३ । ८. ए ०१७ एफ.एम.डी. भाईरस एसिया १ । ९. ए ०१८ एफ.एम.डी. भाईरस प्रकार नदिएको । १०. ए ०२० भेसिकुलर स्टोमेटाइटिस (भी.एस.) । ११. ए ०२१ भी. एस. भाईरस इण्डियाना । १२. ए ०२२ भी. एस. भाईरस न्यूजर्सी । १३. ए ०२३ भी. एस. भाईरस प्रकार नदिएको । १४. ए ०३० स्वाईन भेसिकुलर डिजिज् । १५. ए ०४० रिण्डरपेष्ट । १६. ए ०५० पेष्टिस डेस पेटिटिस रुमिनान्ट्स । १७. ए ०६० कन्टाजियस भोभाइन प्ल्यूरोन्यूमोनिया । १८. ए ०७० लम्पी स्कीन डिजिज् । १९. ए ०८० रिफट भ्याली फिभर । २०. ए ०९० ब्लू टङ । २१. ए १०० सीप पक्स एण्ड गोट पक्स । २२. ए ११० अफ्रिकन हर्स सिक्नेस । २३. ए १२० अफ्रिकन स्वाईन फिभर । २४. ए १३० हग क्लेरा । २५. ए १४० फाउल प्लेग । २६. ए १६० न्यू क्यासल डिजिज् । मल्टिपल स्पेसिस डिजिज् । २७. बी ०५१ एन्थ्राक्स् । २८. बी ०५२ एजोकाईज डिजिज् । २९. बी ०५२ इकाइकोकोसिस/हाइड्रेटिडोसिस । ३०. बी ०५५ हटवाटर । ३१. बी ०५६ लेप्टोस्पाइरोसिस । ३२. बी ०५७ क्यू फिभर । ३३. बी ०५८ रेविज । ३४. बी ०५९ प्याराट्यूवरक्लोसिस । ३५. बी ०६० स्कीउ वर्म (कोक्लियोमिया होमिनोभोरस) । क्याटल डिजिज् । ३६. बी १०१ एनाप्लाज्मोसिस । ३७. बी १०२ ववेसियोसिस । ३८. बी १०३ भोभाइन वुरसेलोसिस (वी. एवोट्र्स) । ३९. बी १०४ भोभाइन जेनाइटल क्याम्पाइलो ब्याक्टेरियोसिस । ४०. बी १०५ भोभाइन ट्यूवरक्लोसिस (माइको ब्याक्टेरियम वोभिस) । ४१. बी १०६ सिस्टीसर्कसिस (सि. वोभिस) । ४२. बी १०७ डर्म्याटोफिलोसिस । ४३. बी १०८ इन्जुटिक भोभाइन ल्यूकोसिस । ४४. बी १०९ ह्यामोरेजिक सेप्टीसेमिया । ४५. बी ११० इन्फेक्सियस भोभाइन राइनोट्राइटिस । ४६. बी १११ थेलेरियोसिस । ४७. बी ११२ ट्राइको मोनियसिस । ४८. बी ११३ टाइपानोसोमियासिस । ४९. बी ११४ भोभाइन म्यालिगन्यान्ट क्याटरहल । ५०. बी ११५ भोभाइन स्पोन्जिफर्मिइन्सेफालोप्याथी । सीप एण्ड गोट डिजिज् । ५१. बी १५१ ब्रुसेलोसिस ओभिस इन्फेक्सन । ५२. बी १५२ क्यापाइन एण्ड ओभाइन ब्रुसेलोसिस (बी. मेलीटिसिस) । ५३. बी १५३ क्यापाइन अर्थराइट/इन्सेफलाइटिस । ५४. बी १५४ कन्टाजियस एगालेक्सिया ।
पशु_स्वास्थ्य_तथा_पशु_सेवा_ऐन_२०५५
Animal Health and Livestock Services Act, 1999

४८. बी ११३ टाइपानोसोमियासिस । ४९. बी ११४ भोभाइन म्यालिगन्यान्ट क्याटरहल । ५०. बी ११५ भोभाइन स्पोन्जिफर्मिइन्सेफालोप्याथी । सीप एण्ड गोट डिजिज् । ५१. बी १५१ ब्रुसेलोसिस ओभिस इन्फेक्सन । ५२. बी १५२ क्यापाइन एण्ड ओभाइन ब्रुसेलोसिस (बी. मेलीटिसिस) । ५३. बी १५३ क्यापाइन अर्थराइट/इन्सेफलाइटिस । ५४. बी १५४ कन्टाजियस एगालेक्सिया । ५५. बी १५५ कन्टाजियस क्यापाइन प्लुरोन्यूमोनिया । ५६. बी १५६ इन्जटिक एर्बोसन अफ इयुज । ५७. बी १५७ पल्मोनरी एडिनोमेटोसिस । ५८. बी १५८ नैरोबी सीप डिजिज् । ५९. बी १५९ साल्मोनेल्लोसिस (एस. एवोर्टस ओभिस) । ६०. बी १६० स्क्रेपी । ६१. बी १६१ माएदी भिस्ना । हर्स डिजिज् । ६२. बी २०१ कन्टाजियस इक्वाइन मेट्राइटिस । ६३. बी २०२ दुराइन । ६४. बी २०३ इपिजुटिक लिम्फेन्जाइटिस । ६५. बी २०४ इक्वाइन इन्सेफालोमाईलाइटिस । ६६. बी २०५ इक्वाइन इन्फेक्सियस एनिमिया । ६७. बी २०६ इक्वाइन इन्फ्लुएन्जा (भाइरस टाइप ए) । ६८. बी २०७ इक्वाइन पाइरोप्लाज्मोसिस (ववेसियोसिस) । ६९. बी २०८ इक्वाइन राइनोन्यूमोनाइटिस । ७०. बी २०९ ग्ल्याण्डर्स । ७१. बी २१० हर्स पक्स । ७२. बी २११ इन्फेक्सियस अर्थराइटिस अफ हर्स । ७३. बी २१२ जापानिज इन्सेफलाइटिस । ७४. बी २१३ हर्स मेन्ज । ७५. बी २१५ सरा । ७६. बी २१६ भेनेजुएलान इक्वाइन इन्सेफालोमाईलिटिस । पीग डिजिज् । ७७. बी २५१ एट्रोफिक राइनाइटिस । ७८. बी २५२ सिस्टीसर्कसिस (सी. सेलुलोसा) । ७९. बी २५३ पोर्साइन ब्रुसेलोसिस (बी. सूइस्) । ८०. बी २५४ ट्रान्समिसिवल ग्यास्ट्रोइन्टेराइटिस अफ पीग । ८१. बी २५५ ट्राइकिनेलोसिस । ८२. बी २५६ इन्टेरोभाइरस इन्सेफालोमाईलाइटिस । ८३. बी २५७ पोर्साइन रिप्रोडक्टिभ एण्ड रेस्पिरेटरी सिन्ड्रोम । पोल्ट्री डिजिज् । ८४. बी ३०१ एभियन इन्फेक्सियस ब्रोन्काइटिस । ८५. बी ३०२ एभियन इन्फेक्सियस ल्यारिन्जोट्राइटिस । ८६. बी ३०३ एभियन ट्यूवरक्लोसिस । ८७. बी ३०४ डक भाइरस हेपाटाइटिस । ८८. बी ३०५ डक भाइरस इन्टेराइटिस (डक प्लेग) । ८९. बी ३०६ फाउल क्लेरा । ९०. बी ३०७ फाउल पक्स । ९१. बी ३०८ फाउल टाइफाइड (एस. ग्यालीनेरम) । ९२. बी ३०९ इन्फेक्सियस ब्रसल डिजिज् (गमबोरो डिजिज्) । ९३. बी ३१० मेरेक्स डिजिज् । ९४. बी ३११ माइकोप्लाज्मोसिस (एम. ग्यालिसेप्टिकम) । ९५. बी ३१२ सिटाकोसिस एण्ड ओर्निथोसिस डिजिज् । ९६. बी ३१३ पूल्लोराम डिजिज् (एस. पूल्लोरम) । डिजिज अफ अदर एनिमल्स । ९७. बी ५०१ लेस्मानीएसिस् । मल्टिपल स्पेसीज डिजिज । ९८. सी ६११ लिस्टेरियोसिस् । ९९. सी ६१२ टक्सोप्लाज्मोसिस् । १००. सी ६१३ मेलिओडोसिस । १०१. सी ६१४ ब्लाक्लेग । १०२. सी ६१५ बाटुलिज्म । १०३. सी ६१६ अदर क्लोस्ट्रिडियल इन्फेक्सन्स । १०४. सी ६१७ अदर पास्चुरेल्लोसिस् । १०५. सी ६१८ एक्टिनोमाइकोसिस् । १०६. सी ६१९ इन्टेस्टिनल साल्मोनेल्ला इन्फेक्सन्स । १०७. सी ६२० कक्सिडियोसिस् । १०८. सी ६२१ डिस्टोम्याटोसिस (लिभर फलुक) । १०९. सी ६२२ फिलारियासिस् । क्याटल डिजिज । ११०. सी ६५२ म्यकोसल डिजिज/वोभाइन भाइरस डाईरिया । १११. सी ६५३ भिब्रियोनिक डिसेन्ट्री । ११२. सी ६५४ बार्वल इन्फेस्टेसन् । सीप एण्ड गोट डिजिज । ११३. सी ७०१ कन्टाजियसे पोस्चुर डर्माइटाइटिस । ११४. सी ७०२ फूट रट । ११५. सी ७०३ कन्टाजियस ओप्थालमिया । ११६. सी ७०४ इन्टेरोटक्सिमिया । ११७. सी ७०५ केजियस लिम्फेन्डिनाइटिस । ११८. सी ७०६ सीप मेन्ज । डिजिज अफ अदर एनिमल्स । ११९. सी ७५१ इक्वाइन क्याइटल एक्जेन्थेमा । १२०. सी ७५२ अल्सेरेटिफ लेम्फेन्जाइटिस । १२१. सी ७५३ स्ट्रेन्गल्स ।
तथ्याङ्क_ऐन_२०७९
Statistics Act, 2022

तथ्याङ्क ऐन, २०७९ । प्रमाणीकरण मिति । २०७९ । ०५ । २८ । प्रस्तावनाः तथ्याङ्क उत्पादन, प्रशोधन, भण्डारण, प्रकाशन र वितरणलाई विश्वसनीय, व्यवस्थित र समय सापेक्ष बनाई सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय तहको नीति निर्माण, नीति कार्यान्वयन, स्रोत व्यवस्थापन र सेवा प्रवाहलाई थप प्रभावकारी बनाउन तथ्याङ्क सम्बन्धी कानूनलाई संशोधन र एकीकरण गर्न वाञ्छनीय भएकोले, । सङ्घीय संसदले यो ऐन बनाएको छ । परिच्छेद-१ । प्रारम्भिक । १. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: (१) यस ऐनको नाम "तथ्याङ्क ऐन, २०७९" रहेको छ । (२) यो ऐन प्रमाणीकरण भएको मितिले एकतीसौं दिनदेखि प्रारम्भ हुनेछ । २. परिभाषा: विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस ऐनमा,- । (क) "आयोग" भन्नाले राष्ट्रिय योजना आयोग सम्झनु पर्छ । (ख) "कम्प्युटर डाटाबेस" भन्नाले कम्प्युटर वा कम्प्युटर नेटवर्क प्रणालीमा प्रयोग गर्ने उद्देश्यले अङ्क, अक्षर, छवि, ध्वनि वा श्रव्य-दृश्यमा औपचारिक तवरले तयार गरिएको सङ्ख्यात्मक विवरण, तथ्याङ्क, सूचना, नक्सा वा अवधारणा सम्झनु पर्छ । (ग) "कार्यालय" भन्नाले दफा २३ बमोजिमको राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय सम्झनु पर्छ । (घ) "गणना" भन्नाले कुनै पनि विषयको तथ्यपूर्ण जानकारी प्राप्त गर्न सम्बन्धित एकाइको पूर्ण रूपमा तथ्याङ्क सङ्कलन गर्ने विधि वा प्रक्रिया सम्झनु पर्छ । (ङ) "तथ्याङ्क" भन्नाले आर्थिक, सामाजिक, भौतिक, वातावरणीय लगायतका विवरण, लगत वा सूचना सम्झनु पर्छ र सो शब्दले त्यस्ता विवरण, लगत वा सूचनाको व्यवस्थित सङ्कलन, प्रस्तुतीकरण वा विश्लेषण गरी तयार गरिएको सङ्ख्यात्मक प्रस्तुतिलाई समेत जनाउँछ । (च) "तोकिएको" वा "तोकिए बमोजिम" भन्नाले यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियममा तोकिएको वा तोकिए बमोजिम सम्झनु पर्छ । (छ) "परिषद्" भन्नाले दफा १९ बमोजिमको राष्ट्रिय तथ्याङ्क परिषद् सम्झनु पर्छ । (ज) "प्रमुख तथ्याङ्क अधिकारी" भन्नाले दफा २५ बमोजिमको प्रमुख तथ्याङ्क अधिकारी सम्झनु पर्छ । (झ) "राष्ट्रिय तथ्याङ्क प्रणाली" भन्नाले दफा ३ बमोजिमको राष्ट्रिय तथ्याङ्क प्रणाली सम्झनु पर्छ । (ञ) "विद्युतीय अभिलेख" भन्नाले विद्युतीय स्वरूपको कुनै माध्यमबाट सिर्जना गरी सम्प्रेषण गरिएका, प्राप्त वा जम्मा गरिएका तथ्याङ्क, अभिलेख, छवि, ध्वनि वा श्रव्य-दृश्य सम्झनु पर्छ । (ट) "सरकारी निकाय" भन्नाले नेपाल सरकार, प्रदेश सरकार वा स्थानीय तह अन्तर्गतका सरकारी निकाय सम्झनु पर्छ । (ठ) "सर्वेक्षण" भन्नाले कुनै विषयको गतिविधि, प्रयोग र प्रवृत्ति सम्बन्धी तथ्यपूर्ण जानकारीको लागि नमूना छनोट गरी तथ्याङ्क सङ्कलन गरिने विधि वा प्रक्रिया सम्झनु पर्छ । (ड) "सार्वजनिक संस्था" भन्नाले देहायका संस्था सम्झनु पर्छः- । (१) प्रचलित सङ्घीय कानून बमोजिम गठित आयोग, संस्थान, प्राधिकरण, निगम, प्रतिष्ठान, बोर्ड, केन्द्र, परिषद्, । (२) नेपाल सरकारको पूर्ण वा आंशिक स्वामित्व वा नियन्त्रण भएको कम्पनी, बैङ्क, समिति वा यस्तै प्रकृतिका अन्य सङ्गठित संस्था, । (३) नेपाल सरकारद्वारा सञ्चालित वा नेपाल सरकारको पूर्ण वा आंशिक अनुदान प्राप्त विश्वविद्यालय, महाविद्यालय, विद्यालय, अनुसन्धान केन्द्र वा अन्य त्यस्तै प्राज्ञिक वा शैक्षिक संस्था, । (४) नेपाल सरकारको ऋण, अनुदान वा जमानतमा सञ्चालित संस्था, ।
तथ्याङ्क_ऐन_२०७९
Statistics Act, 2022

(३) नेपाल सरकारद्वारा सञ्चालित वा नेपाल सरकारको पूर्ण वा आंशिक अनुदान प्राप्त विश्वविद्यालय, महाविद्यालय, विद्यालय, अनुसन्धान केन्द्र वा अन्य त्यस्तै प्राज्ञिक वा शैक्षिक संस्था, । (४) नेपाल सरकारको ऋण, अनुदान वा जमानतमा सञ्चालित संस्था, । (५) उपखण्ड (१), (२), (३) वा (४) मा उल्लिखित संस्थाको पूर्ण वा आंशिक स्वामित्व भएको वा नियन्त्रण रहेको वा त्यस्तो संस्थाबाट अनुदानप्राप्त संस्था, । (६) नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी सार्वजनिक संस्था भनी तोकेको अन्य संस्था । (ढ) "सूचित आदेश" भन्नाले कुनै खास तथ्याङ्क सम्बन्धी कार्यका लागि नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी जारी गरेको आदेश सम्झनु पर्छ । (ण) "संस्था" भन्नाले सार्वजनिक, निजी, गैरसरकारी वा सहकारी संस्था सम्झनु पर्छ । परिच्छेद-२ । राष्ट्रिय तथ्याङ्क प्रणाली, तथ्याङ्क सङ्कलन तथा प्रकाशन । ३. राष्ट्रिय तथ्याङ्क प्रणाली स्थापना गर्ने: (१) यस ऐन तथा प्रचलित कानून बमोजिम कार्यालय, सरकारी निकाय तथा सार्वजनिक संस्थाले सङ्कलन गरेको तथ्याङ्कको एकीकृत प्रणालीको रूपमा राष्ट्रिय तथ्याङ्क प्रणालीको स्थापना गरिनेछ । (२) सरकारी निकायबाट प्रदान गरिने सेवा प्रवाहका लागि तयार गरिने फाराम तथा अभिलेखलाई अन्तरप्रणाली आबद्धता गरी त्यस्तो फाराम वा अभिलेखबाट प्राप्त तथ्याङ्कलाई राष्ट्रिय तथ्याङ्क प्रणालीमा आबद्ध गर्न सकिनेछ । (३) कार्यालयले राष्ट्रिय तथ्याङ्क प्रणालीको व्यवस्थापन र सो प्रणालीमा आबद्ध निकायबीच समन्वय कायम गर्नेछ । (४) राष्ट्रिय तथ्याङ्क प्रणालीको सञ्चालन तथा व्यवस्थापन सम्बन्धी विधि, प्रक्रिया र मापदण्ड तोकिए बमोजिम हुनेछ । ४. तथ्याङ्क सम्बन्धी राष्ट्रिय मानक र गुणस्तर निर्धारण गर्ने: (१) परिषद्ले तथ्याङ्क सम्बन्धी राष्ट्रिय मानक र गुणस्तर निर्धारण गर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम तथ्याङ्क सम्बन्धी राष्ट्रिय मानक र गुणस्तर निर्धारण गर्दा देहायका विषयलाई आधार मान्नु पर्नेछः- । (क) नेपाल कानून र प्रचलित अभ्यास, । (ख) संयुक्त राष्ट्र संघ वा सोको विशिष्टीकृत संस्थाले निर्धारण गरेको अवधारणा र परिभाषा, । (ग) तथ्याङ्कको क्षेत्रगत वर्गीकरण, र । (घ) तोकिए बमोजिमका अन्य आधार । (३) उपदफा (१) र (२) बमोजिम निर्धारण गरिने तथ्याङ्क सम्बन्धी राष्ट्रिय मानक र गुणस्तरमा देहायका विषय समावेश गर्नु पर्नेछः- । (क) प्रशासनिक अभिलेखबाट प्राप्त विवरणको स्तरीय अभिलेख ढाँचा, । (ख) तथ्याङ्क सङ्कलन, प्रशोधन, विश्लेषण र नतिजा प्रकाशनको विधि, । (ग) नमूना छनोट प्रक्रिया र विधि, । (घ) तथ्याङ्क वा सूचक आँकलन प्रक्रिया (मेटाडाटा), । (ङ) प्रदेश, जिल्ला तथा स्थानीय तहको भू-पहिचान सङ्केत नम्बर (जियो कोड), र । (च) तोकिए बमोजिमका अन्य विषय । (४) यस ऐन बमोजिम तथ्याङ्क सङ्कलन, प्रशोधन, विश्लेषण, प्रकाशन, वितरण र भण्डारण गर्दा यस दफा बमोजिम निर्धारण भएको मानक र गुणस्तर बमोजिम गर्नुपर्नेछ । ५. तथ्याङ्क सङ्कलन गर्ने: (१) नेपाल सरकारले कुनै विषयमा तथ्याङ्क सङ्कलन गर्न सूचित आदेश जारी गर्न सक्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिमको सूचित आदेश बमोजिम कार्यालयले कुनै व्यक्ति, घर परिवार, संस्था वा सरकारी निकायसँग सम्बन्धित तथ्याङ्क सङ्कलन गर्नेछ ।
तथ्याङ्क_ऐन_२०७९
Statistics Act, 2022

५. तथ्याङ्क सङ्कलन गर्ने: (१) नेपाल सरकारले कुनै विषयमा तथ्याङ्क सङ्कलन गर्न सूचित आदेश जारी गर्न सक्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिमको सूचित आदेश बमोजिम कार्यालयले कुनै व्यक्ति, घर परिवार, संस्था वा सरकारी निकायसँग सम्बन्धित तथ्याङ्क सङ्कलन गर्नेछ । (३) कार्यालयले कुनै व्यक्ति, घर परिवार, संस्था वा सरकारी निकायलाई तिनीहरूको भोगचलन वा नियन्त्रणमा रहेको वस्तुको तथ्याङ्क पेश गर्न लिखित सूचना दिन सक्नेछ । (४) उपदफा (१), (२) वा (३) बमोजिमको आदेश वा सूचना बमोजिमको तथ्याङ्क उपलब्ध गराउनु सम्बन्धित सबैको कर्तव्य हुनेछ । (५) यस दफा बमोजिम सूचित आदेश जारी भएपछि त्यस्तो तथ्याङ्क सङ्कलन गर्न प्रमुख तथ्याङ्क अधिकारीले आवश्यक सङ्ख्यामा अधिकृत तथा कर्मचारी खटाउन सक्नेछ । (६) यस दफा बमोजिम गरिने तथ्याङ्क सङ्कलन सम्बन्धी विधि तथा प्रक्रिया तोकिए बमोजिम हुनेछ । ६. तथ्याङ्क परीक्षण गर्ने अधिकार: (१) प्रमुख तथ्याङ्क अधिकारी वा निजले खटाएको अधिकृतले दफा ५ बमोजिम सङ्कलन भएको तथ्याङ्कको सत्यताको परीक्षण गर्न सक्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम परीक्षण गर्दा प्रमुख तथ्याङ्क अधिकारी वा सम्बन्धित अधिकृतलाई देहाय बमोजिमको अधिकार हुनेछः- । (क) सङ्कलन भएको तथ्याङ्कको विश्वसनीयताका लागि त्यस्तो तथ्याङ्क सम्बन्धी विषयमा कुनै व्यक्तिलाई थाहा छ भन्ने मनासिब आधार भएमा निजसँग प्रश्न सोध्ने, । (ख) सङ्कलन भएको तथ्याङ्क अपूर्ण भएमा वा सोको विश्वसनीयताका लागि थप तथ्याङ्क आवश्यक पर्ने भएमा तथ्याङ्क पुनः उपलब्ध गराउन सूचना दिने, । (ग) तथ्याङ्क उपलब्ध गराउनु पर्ने कर्तव्य भएको व्यक्ति, संस्था, घर परिवारको भोगचलन वा नियन्त्रणमा रहेको भवन, जग्गा वा कम्पाउण्डमा पूर्वसूचना दिई प्रवेश गर्ने । ७. सरकारी निकाय वा सार्वजनिक संस्थाले तथ्याङ्क सङ्कलन गर्न सक्ने: (१) प्रचलित कानूनमा कुनै सरकारी निकाय वा सार्वजनिक संस्थालाई तथ्याङ्क सङ्कलन सम्बन्धी कुनै कार्य गर्ने जिम्मेवारी तोकिएकोमा सो प्रयोजनको लागि त्यस्तो निकाय वा संस्थाले तथ्याङ्क सङ्कलनको कार्य गर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिमका निकाय वा संस्थाले सङ्कलन गरेको तथ्याङ्क राष्ट्रिय तथ्याङ्क प्रणालीमा आबद्ध गरिनेछ । ८. अनुमति सम्बन्धी व्यवस्था: (१) राष्ट्रियस्तरको प्रतिनिधित्व हुने गरी तथ्याङ्क सङ्कलन वा प्रकाशन गर्न चाहने सरकारी निकाय वा कुनै संस्थाले कार्यालयबाट अनुमति लिनु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि देहाय बमोजिमको अवस्थामा यस दफा बमोजिमको अनुमति लिनु पर्ने छैनः- । (क) दफा ७ को उपदफा (१) बमोजिमको सरकारी निकाय वा सार्वजनिक संस्थाले प्रचलित कानून बमोजिम तथ्याङ्क सङ्कलन वा प्रकाशन गर्न, । (ख) आन्तरिक प्रयोजनको लागि तथ्याङ्क सङ्कलन वा प्रकाशन गर्न, । (ग) प्राज्ञिक वा निजी अध्ययन अनुसन्धानको लागि प्रचलित कानून बमोजिम तथ्याङ्क सङ्कलन वा प्रकाशन गर्न, वा । (घ) पाठ्यक्रममा आधारित शोधकार्यको लागि तथ्याङ्क सङ्कलन वा प्रकाशन गर्न । (३) उपदफा (१) बमोजिम अनुमतिको लागि तथ्याङ्क सङ्कलनको उद्देश्य, कार्यक्षेत्र, विधि र अनुमानित लागत सहित तोकिएको ढाँचामा कार्यालय समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ ।