chhatramani/nepal_legal_acts_corpus_nepali huggingface dataset:
भन्सार_महसुल_ऐन_२०८१
Provisional Tax Collection Act, 1955

(ड) "मन्त्रालय" भन्नाले नेपाल सरकार, अर्थ मन्त्रालय सम्झनु पर्छ । (ढ) "महसुल" भन्नाले निकासी वा पैठारी गरिने वस्तुमा यस ऐन बमोजिम लाग्ने भन्सार महसुल सम्झनु पर्छ र सो शब्दले यस ऐन बमोजिम लिइने कर, शुल्क वा सेवा दस्तुरलाई समेत जनाउँछ । (ण) "महसुल सुविधा" भन्नाले कुनै वस्तु महसुल नलिई र वस्तु जाँच गरी वा नगरी लगत मात्र राखी निकासी वा पैठारी गर्न दिइने सुविधा सम्झनु पर्छ । (त) "महानिर्देशक" भन्नाले भन्सार विभागको महानिर्देशक सम्झनु पर्छ । (थ) "वस्तु" भन्नाले मुद्रा लगायत जुनसुकै प्रकारको चल वस्तु वा सम्पत्ति सम्झनु पर्छ । (द) "व्यक्ति" भन्नाले प्राकृतिक व्यक्ति सम्झनु पर्छ र सो शब्दले कानूनी व्यक्तिलाई समेत जनाउँछ । (ध) "विभाग" भन्नाले भन्सार विभाग सम्झनु पर्छ । (न) "विलम्ब शुल्क" भन्नाले दफा २२ बमोजिम वस्तुको धनीले नेपाल सरकारलाई तिर्नु वा बुझाउनु पर्ने विलम्ब शुल्क (डेमरेज) सम्झनु पर्छ । (प) "हार्मोनइज्ड प्रणाली" भन्नाले विश्व भन्सार सङ्गठनले प्रतिपादन गरेको हार्मोनइज्ड वस्तु वर्गीकरण तथा सङ्केतीकरण प्रणाली (हार्मोनइज्ड कमोडिटी डिस्क्रिप्सन एण्ड कोडिङ्ग सिष्टम) सम्झनु पर्छ । परिच्छेद-२ । महसुल असुल गर्ने सम्बन्धी व्यवस्था । ३. भन्सार महसुल लाग्ने: निकासी वा पैठारी हुने प्रत्येक वस्तुमा यस ऐन बमोजिम भन्सार महसुल लाग्नेछ । ४. वस्तुको वर्गीकरण: (१) यस ऐनको प्रयोजनको लागि निकासी वा पैठारी हुने वस्तुलाई हार्मोनइज्ड प्रणाली बमोजिमको परिच्छेद, भाग, शीर्षक र उपशीर्षकमा वर्गीकरण गरिनेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम पैठारी हुने वस्तुको वर्गीकरण गर्दा पाँच वटा महल र निकासी हुने वस्तुको वर्गीकरण गर्दा चार वटा महल भएको तालिकामा गरिनेछ । (३) उपदफा (२) बमोजिम वस्तुको वर्गीकरण गर्ने प्रयोजनको लागि महल १ मा उल्लेख भएको चार अङ्कले शीर्षक, महल २ मा उल्लेख भएको आठ अङ्कले उपशीर्षक र महल ३ मा उल्लेख भएको वस्तुको विवरणले त्यस्तो शीर्षक वा उपशीर्षकमा पर्ने वस्तुलाई जनाउनेछ । (४) उपदफा (३) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि यस ऐनको प्रयोजनको लागि आवश्यकता अनुसार छ अङ्कको उपशीर्षक समेत प्रयोग गर्न सकिनेछ । (५) नेपाल सरकारले हार्मोनइज्ड प्रणालीको आधारमा आवश्यकता अनुसार नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी वस्तु वर्गीकरणको शीर्षक वा उपशीर्षकको अङ्क वा वस्तुको विवरणमा परिवर्तन गर्न सक्नेछ । तर त्यसरी परिवर्तन गर्दा निकासी वा पैठारी हुने वस्तुमा लाग्ने महसुल दर वा रकममा फरक पर्ने गरी परिवर्तन गर्न पाइने छैन । (६) यस ऐन बमोजिम वस्तुको शीर्षक वा उपशीर्षकको प्रयोग गर्दा अङ्कहरूको बीचमा भएको बिन्दु वा थोप्लालाई महत्त्व दिइने छैन । ५. वस्तुको वर्गीकरण तथा सङ्केतीकरण गर्ने नियम: दफा ४ बमोजिम वस्तुको वर्गीकरण गर्दा अनुसूची-१ मा उल्लिखित हार्मोनइज्ड प्रणालीको व्याख्या सम्बन्धी सामान्य नियमहरू बमोजिम गर्नु पर्नेछ । ६. निकासीामा लाग्ने भन्सार महसुल दर: (१) निकासी हुने वस्तुमा अनुसूची-२ को महल ४ बमोजिमको दरमा भन्सार महसुल लाग्नेछ ।
भन्सार_महसुल_ऐन_२०८१
Provisional Tax Collection Act, 1955

५. वस्तुको वर्गीकरण तथा सङ्केतीकरण गर्ने नियम: दफा ४ बमोजिम वस्तुको वर्गीकरण गर्दा अनुसूची-१ मा उल्लिखित हार्मोनइज्ड प्रणालीको व्याख्या सम्बन्धी सामान्य नियमहरू बमोजिम गर्नु पर्नेछ । ६. निकासीामा लाग्ने भन्सार महसुल दर: (१) निकासी हुने वस्तुमा अनुसूची-२ को महल ४ बमोजिमको दरमा भन्सार महसुल लाग्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिमको महसुल दरको सम्बन्धमा महल ४ मा कुनै वस्तुमा निश्चित परिमाणमा निश्चित रकम महसुल लाग्ने उल्लेख भएकोमा सोही बमोजिम र सो बाहेक सो महलमा उल्लेख भएको अङ्कले सम्बन्धित वस्तुको भन्सार सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम निर्धारण भएको भन्सार मूल्यमा लाग्ने महसुल दरको प्रतिशतलाई बुझाउनेछ । (३) उपदफा (१) बमोजिम भन्सार महसुल लगाउने भनी उल्लेख भएको उपशीर्षकमा पर्ने वस्तु बाहेक अन्य वस्तु निकासी गर्दा भन्सार महसुल लाग्ने छैन । (४) यस दफामा लेखिएको कुनै कुराले भन्सार सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम लाग्ने थप महसुल, शुल्क वा जरिवाना असुल गर्न बाधा पर्ने छैन । ७. पैठारीमा लाग्ने भन्सार महसुल दर: (१) पैठारी हुने वस्तुमा अनुसूची-३ को महल ५ मा उल्लेख भएको दरमा भन्सार महसुल लाग्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिमको महसुल दरको सम्बन्धमा महल ५ मा कुनै वस्तुमा निश्चित परिमाणको लागि निश्चित रकम महसुल लाग्ने भन्ने उल्लेख भएकोमा सोही बमोजिम र सो बाहेक सो महलमा उल्लेख भएको अङ्कले सम्बन्धित वस्तुको भन्सार सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम निर्धारण भएको भन्सार मूल्यमा लाग्ने भन्सार महसुल दरको प्रतिशतलाई बुझाउनेछ । (३) अनुसूची-३ को कुनै उपशीर्षकमा पर्ने वस्तुको विवरणसँगैको महल ५ मा "माफी" शब्द उल्लेख भएको उपशीर्षकमा पर्ने वस्तुमा भन्सार महसुल लाग्ने छैन । (४) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि पैठारी भन्सार महसुल दर सम्बन्धमा अनुसूची-४ मा उल्लेख भएको व्यवस्थाको हकमा सोही बमोजिम हुनेछ । (५) अस्थायी पैठारी गर्ने सवारी तथा ढुवानीका साधन, मेशिनरी र यन्त्र उपकरणमा लाग्ने शुल्क तथा जरिवाना सम्बन्धी अन्य व्यवस्था अनुसूची-५ बमोजिम हुनेछ । स्पष्टीकरणः यस उपदफाको प्रयोजनको लागि "अस्थायी पैठारी" भन्नाले तोकिएको सर्तको अधिनमा रही पछि फिर्ता गर्नेगरी कुनै वस्तु पैठारी गर्ने कार्य सम्झनु पर्छ । (६) अस्थायी पैठारी भएको वस्तु फिर्ता लैजानु पर्नेछ र त्यस्तो वस्तु फिर्ता लैजाने सम्बन्धी व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । (७) यस दफामा लेखिएको कुनै कुराले भन्सार सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम लाग्ने थप महसुल, शुल्क वा जरिवाना असुल गर्न बाधा पर्ने छैन । ८. कृषि सुधार शुल्क लाग्ने: (१) यस ऐनमा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि अनुसूची-६ मा उल्लिखित उपशीर्षकमा पर्ने वस्तु भारत वा चीनको तिब्बतबाट स्थलमार्ग हुँदै पैठारी भएमा त्यस्तो वस्तुमा सोही अनुसूचीमा उल्लेख भए बमोजिम कृषि सुधार शुल्क लाग्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम कृषि सुधार शुल्क लाग्ने वस्तुमा भन्सार महसुल लाग्ने छैन । ९. पैठारीको अवस्थामा महसुल असुल गरिने: यस ऐन बमोजिम लाग्ने भन्सार महसुल र कृषि सुधार शुल्कको अतिरिक्त पैठारी हुने वस्तुमा प्रचलित कानून बमोजिम पैठारीको अवस्थामा लाग्ने भनी उल्लेख भएको अन्तःशुल्क, मूल्य अभिवृद्धि कर, आयकर, अन्य कर, महसुल, शुल्क वा दस्तुर भन्सार कार्यालयले असुल गर्नेछ ।
भन्सार_महसुल_ऐन_२०८१
Provisional Tax Collection Act, 1955

९. पैठारीको अवस्थामा महसुल असुल गरिने: यस ऐन बमोजिम लाग्ने भन्सार महसुल र कृषि सुधार शुल्कको अतिरिक्त पैठारी हुने वस्तुमा प्रचलित कानून बमोजिम पैठारीको अवस्थामा लाग्ने भनी उल्लेख भएको अन्तःशुल्क, मूल्य अभिवृद्धि कर, आयकर, अन्य कर, महसुल, शुल्क वा दस्तुर भन्सार कार्यालयले असुल गर्नेछ । १०. निकासी भएको वस्तु पुनः पैठारी गरेमा महसुल लाग्ने: (१) नेपालमा उत्पादन वा तयार भई निकासी भएको वस्तु पुनः पैठारी गर्दा त्यस्तो वस्तुमा विदेशी मुलुकमा उत्पादन वा तयार भएको त्यस्तै प्रकारको वा त्यति नै मूल्य पर्ने वस्तु पैठारी गरे सरह महसुल लाग्नेछ । (२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि देहायको वस्तुमा भन्सार महसुल लाग्ने छैन:- । (क) हुलाकमार्फत पुलिन्दाबाट निकासी भएको तर सम्बन्धित व्यक्तिलाई बुझाउन नसकी फिर्ता आएको, वा । (ख) भन्सार कार्यालयबाट जाँचपास भइसकेपछि वा विदेशमा पुगिसकेपछि सम्बन्धित व्यक्तिले लिन अस्वीकार गरी फिर्ता आएको, वा । (ग) दुर्घटना वा प्राकृतिक विपद्को कारण गुणस्तर कायम रहन नसकी फिर्ता आएको । (३) उपदफा (२) बमोजिम फिर्ता आएको वस्तुको उत्पादनमा प्रयोग भएको कच्चापदार्थ पैठारी गर्दा महसुल नतिरी पैठारी भएको रहेछ भने त्यस्तो कच्चापदार्थमा लाग्ने महसुल असुल गरिनेछ । ११. सम्झौता अन्तर्गत पैठारी हुने वस्तुमा लाग्ने भन्सार महसुल: (१) दफा ७ मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि दक्षिण एशियाली स्वतन्त्र व्यापार क्षेत्र (साफ्टा) सम्झौता अन्तर्गत पैठारी हुने वस्तु देहाय बमोजिम पैठारी भएमा अनुसूची-३ को महल ४ बमोजिम भन्सार महसुल लाग्नेछ:- । (क) त्यस्तो वस्तु सम्झौताको पक्षराष्ट्रमा उत्पादन भई सोही राष्ट्रमा भुक्तानी हुने गरी प्रतीतपत्र खोली सोही राष्ट्रको उत्पादक वा निजको आधिकारिक वितरकबाट बीजक जारी भएको, । (ख) त्यस्तो राष्ट्रको आधिकारिक निकायबाट जारी भएको उत्पत्तिको प्रमाणपत्र सहित पैठारी भएको, र । (ग) पैठारीकर्ताले पेस गरेको कागजात वा विवरणमा उल्लेख भएको वस्तुसँग सम्बन्धित उपशीर्षक अनुसूची-३ को महल २ मा उल्लेख भएको सोही वस्तुसँग सम्बन्धित उपशीर्षकको अघिल्ला छ अङ्कहरू समान भएको । (२) उपदफा (१) बमोजिमको सर्त पूरा नहुने गरी पैठारी भएको वस्तुमा दफा ७ बमोजिम भन्सार महसुल लाग्नेछ । (३) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि वस्तु वर्गीकरणको एउटै उपशीर्षकका पर्ने वस्तुको हकमा अनुसूची-३ को महल ४ मा भन्दा महल ५ मा भन्सार महसुल दर कम रहेछ भने महल ५ बमोजिमको दरमा भन्सार महसुल लाग्नेछ । (४) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि दक्षिण एशियाली स्वतन्त्र व्यापार क्षेत्र (साफ्टा) सम्झौता अन्तर्गत नेपाल सरकारको संवेदनशील सूचीमा परेको अनुसूची-७ बमोजिमको उपशीर्षकमा पर्ने वस्तु सार्क मुलुकका गैरकमविकसित तथा कम विकसित मुलुकबाट पैठारी हुँदा यस दफाको व्यवस्था लागू हुने छैन । १२. पैठारी हुने वस्तुको महसुल गणना: पैठारी हुने वस्तुमा परिमाणको आधारमा लाग्ने महसुल बाहेक मूल्यको प्रतिशतको आधारमा लाग्ने महसुल गणना गर्दा देहाय बमोजिम गणना गरिनेछ:- । (क) वस्तुको भन्सार मूल्यमा भन्सार महसुल दर बमोजिम लाग्ने भन्सार महसुल, ।
भन्सार_महसुल_ऐन_२०८१
Provisional Tax Collection Act, 1955

१२. पैठारी हुने वस्तुको महसुल गणना: पैठारी हुने वस्तुमा परिमाणको आधारमा लाग्ने महसुल बाहेक मूल्यको प्रतिशतको आधारमा लाग्ने महसुल गणना गर्दा देहाय बमोजिम गणना गरिनेछ:- । (क) वस्तुको भन्सार मूल्यमा भन्सार महसुल दर बमोजिम लाग्ने भन्सार महसुल, । (ख) अन्तःशुल्कको गणना गर्दा वस्तुको भन्सार मूल्यमा खण्ड (क) बमोजिमको भन्सार महसुल जोड्दा आउने रकममा अन्तःशुल्कको दर बमोजिम लाग्ने अन्तःशुल्क, । तर परिमाणको आधारमा भन्सार महसुल लाग्ने वस्तुमा यस खण्ड बमोजिम अन्तःशुल्कको गणना गर्दा वस्तुको मूल्यमा सो भन्सार महसुल समेत जोडेर आउने रकममा अन्तःशुल्कको दर बमोजिम अन्तःशुल्क लाग्नेछ । (ग) मूल्य अभिवृद्धि कर तथा खण्ड (क) र (ख) बाहेकको अन्य महसुल, कर, दस्तुर वा शुल्कको गणना गर्दा वस्तुको भन्सार मूल्यमा लाग्ने दर बमोजिमको महसुल, कर, दस्तुर वा शुल्क, । (घ) मूल्य अभिवृद्धि करको गणना गर्दा वस्तुको भन्सार मूल्यमा खण्ड (क), (ख) र (ग) बमोजिम लाग्ने सम्पूर्ण रकम जोड्दा आउने रकममा मूल्य अभिवृद्धि करको दर बमोजिम लाग्ने मूल्य अभिवृद्धि कर । तर दफा २२ बमोजिमको विलम्ब शुल्क र भन्सार सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम लाग्ने जरिवाना रकम मूल्य अभिवृद्धि कर प्रयोजनको लागि जोडिने छैन । १३. कूटनीतिक सुविधा वा महसुल छुट तथा सुविधा दिइने: (१) नेपाल सरकार पक्ष भएको द्विपक्षीय वा बहुपक्षीय सन्धि वा सम्झौता बमोजिम कूटनीतिक सुविधा वा महसुल सुविधा दिनु पर्ने व्यक्तिलाई नेपाल सरकार, परराष्ट्र मन्त्रालयको सिफारिसको आधारमा तोकिए बमोजिम कूटनीतिक सुविधा वा महसुल सुविधा दिइनेछ । (२) वायुसेवा कम्पनीले अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा उपयोग गर्ने इन्धन, हवाईजहाजको इन्जिन, पार्टपुर्जा, यन्त्र उपकरण, उडानमा खपत हुने खाद्य सामग्री तथा पेय पदार्थमा तोकिए बमोजिम मन्त्रालयले पूर्ण वा आंशिक रूपमा भन्सार महसुल छुट दिन सक्नेछ । (३) नेपाल सरकारले समय समयमा नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी सोही सूचनामा तोकिएको वस्तुमा पूर्ण वा आंशिक रूपमा भन्सार महसुल छुट दिन सक्नेछ । (४) वैदेशिक ऋण वा सहायतामा सञ्चालन गरिने आयोजनाको लागि त्यस्तो आयोजना वा त्यस्तो आयोजनाको ठेकेदारको नाममा पैठारी हुने वस्तुमा नेपाल सरकारले पूर्ण वा आंशिक रूपमा भन्सार महसुल छुट दिन सक्नेछ । (५) नेपालको कुनै भागबाट विदेशको बाटो प्रयोग गरी पुनः नेपालभित्र ल्याइने वस्तुमा वा विदेशबाट नेपालको बाटो प्रयोग गरी पुनः विदेश पठाइने वस्तुमा तोकिए बमोजिम मन्त्रालयले महसुल सुविधा दिन सक्नेछ । (६) नेपाल सरकारले सम्झौता गरे बमोजिमको वा नेपाल सरकारले तोके बमोजिमको राहत सामग्रीको पैठारीमा लाग्ने भन्सार महसुल मन्त्रालयले छुट दिन सक्नेछ । त्यसरी भन्सार महसुल छुट दिँदा छुट दिइएको वस्तुको विवरण र छुट पाउने अवधि समेत खुलाउनु पर्नेछ । (७) तोकिएको न्यूनतम मूल्यभन्दा कम मूल्यको वस्तुमा भन्सार महसुल नलाग्ने गरी मन्त्रालयले निर्धारण गरे बमोजिम छुट दिन सक्नेछ । (८) हुलाक पुलिन्दाबाट पैठारी हुने वा निकासी हुने तोकिए बमोजिमको वा तोकिएको मूल्यसम्मको वस्तुमा मन्त्रालयले भन्सार महसुल छुट दिन सक्नेछ । (९) कुनै वस्तुमा तोकिए बमोजिम न्यूनतम भन्सार महसुलभन्दा कम भन्सार महसुल लाग्ने भएमा त्यस्तो भन्सार महसुल असुल नगर्ने गरी छुट दिन सकिनेछ ।
भन्सार_महसुल_ऐन_२०८१
Provisional Tax Collection Act, 1955

(८) हुलाक पुलिन्दाबाट पैठारी हुने वा निकासी हुने तोकिए बमोजिमको वा तोकिएको मूल्यसम्मको वस्तुमा मन्त्रालयले भन्सार महसुल छुट दिन सक्नेछ । (९) कुनै वस्तुमा तोकिए बमोजिम न्यूनतम भन्सार महसुलभन्दा कम भन्सार महसुल लाग्ने भएमा त्यस्तो भन्सार महसुल असुल नगर्ने गरी छुट दिन सकिनेछ । १४. बैङ्क जमानतमा पैठारी गर्न दिन सक्ने: (१) नेपाल सरकारले कुनै व्यक्तिलाई कुनै वस्तु पैठारी गर्दा त्यस्तो वस्तुमा लाग्ने महसुल बापतको रकम बैङ्क जमानत लिई पैठारी गर्ने सुविधा दिन सक्नेछ । (२) कुनै उद्योगले वस्तु उत्पादन गरी निकासी गर्ने वा परिवर्तनीय विदेशी मुद्रामा स्वदेशमै बिक्री गर्ने प्रयोजनको लागि पैठारी गर्ने कच्चापदार्थमा लाग्ने महसुल बापतको रकम तोकिएको सर्त बमोजिम बैङ्क जमानत राखी पैठारी गर्न चाहेमा त्यस्तो उद्योगलाई तोकिए बमोजिम बैङ्क जमानतको सुविधा प्रदान गर्न सकिनेछ । (३) उपदफा (२) बमोजिम बैङ्क जमानत पैठारी गरेको कच्चापदार्थबाट उत्पादित वस्तु तोकिएको सर्त बमोजिम निकासी नगरेमा वा परिवर्तनीय विदेशी मुद्रामा स्वदेशमा बिक्री नगरेमा त्यस्तो कच्चापदार्थ पैठारी गरेको दिनमा लाग्ने भन्सार महसुलमा पन्ध्र प्रतिशत थप गरी असुल गरिनेछ । (४) एकभन्दा बढी भन्सार कार्यालयबाट नियमित रूपमा वस्तु पैठारी गर्ने पैठारीकर्ताको हकमा एकल बैङ्क जमानतबाट वस्तु पैठारी गर्न सक्ने गरी भन्सार अधिकृतले तोकिए बमोजिम बैङ्क जमानत स्वीकार गर्न सक्नेछ । (५) नेपाल सरकारले भन्सार सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम करमुक्त पसल सञ्चालनको अनुमति पाएको व्यक्तिलाई तोकिए बमोजिम कुनै वस्तु पैठारी गर्दा तोकिएको सर्त पालना गर्नु पर्ने गरी त्यस्तो वस्तुमा लाग्ने महसुल बापतको रकम बैङ्क जमानत लिई पैठारी गर्ने सुविधा दिन सक्नेछ । (६) उपदफा (५) बमोजिम बैङ्क जमानतमा पैठारी गरेको वस्तु तोकिएको सर्त बमोजिम परिवर्तनीय विदेशी मुद्रामा स्वदेशमा बिक्री नगरेमा त्यस्तो वस्तु पैठारी गरेको दिनमा लाग्ने भन्सार महसुलमा पन्ध्र प्रतिशत थप गरी असुल गरिनेछ । (७) यस दफा बमोजिम पैठारी गर्ने सुविधा दिँदा भन्सार अधिकृतले त्यसरी पैठारी गर्दा लाग्ने भन्सार महसुलको अतिरिक्त उपदफा (३) वा (६) बमोजिम निजलाई लाग्न सक्ने थप महसुल रकमको समेत बैङ्क जमानत लिनु पर्नेछ । (८) यस दफा बमोजिम बैङ्क जमानत पेस गर्ने, प्रयोग गर्ने र फुकुवा गर्ने सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । १५. नगद धरौटी राखी कच्चापदार्थ पैठारी गर्न सकिने: (१) कुनै उद्योगले आफूले गरेको उत्पादन बैङ्किङ प्रणालीमार्फत भुक्तानी पाउने गरी निकासी गर्ने वा परिवर्तनीय विदेशी मुद्रामा स्वदेशमै बिक्री गर्ने भएमा त्यस्तो वस्तु उत्पादन गर्न आवश्यक कच्चापदार्थ पैठारी गर्दा लाग्ने महसुल तोकिए बमोजिम नगद धरौटी राखी पैठारी गर्न सकिनेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिम नगद धरौटी राखी पैठारी गरेको कच्चापदार्थबाट उत्पादित वस्तु तोकिए बमोजिम निकासी गरेपछि वा परिवर्तनीय विदेशी मुद्रामा स्वदेशमै बिक्री गरेपछि मात्र तोकिए बमोजिम त्यस्तो नगद धरौटी फिर्ता गरिनेछ ।
भन्सार_महसुल_ऐन_२०८१
Provisional Tax Collection Act, 1955

(२) उपदफा (१) बमोजिम नगद धरौटी राखी पैठारी गरेको कच्चापदार्थबाट उत्पादित वस्तु तोकिए बमोजिम निकासी गरेपछि वा परिवर्तनीय विदेशी मुद्रामा स्वदेशमै बिक्री गरेपछि मात्र तोकिए बमोजिम त्यस्तो नगद धरौटी फिर्ता गरिनेछ । (३) उपदफा (१) बमोजिम नगद धरौटी राखी पैठारी गरेको कच्चापदार्थबाट उत्पादित वस्तु तोकिए बमोजिम निकासी नगरेमा वा परिवर्तनीय विदेशी मुद्रामा स्वदेशमै बिक्री नगरेमा सो धरौटी रकम सम्बन्धित राजस्व खातामा जम्मा गरी त्यस्तो वस्तुमा त्यस्तो कच्चापदार्थ पैठारी गरेको दिनमा लाग्ने भन्सार महसुलको पन्ध्र प्रतिशत रकम थप असुल गरिनेछ । १६. विशेष आर्थिक क्षेत्रमा स्थापित उद्योगलाई सुविधा दिइने: (१) प्रचलित कानून बमोजिम विशेष आर्थिक क्षेत्रमा स्थापित उद्योगले पैठारी गर्ने वस्तुमा विशेष आर्थिक क्षेत्र प्राधिकरणको सिफारिसमा देहाय बमोजिम सुविधा प्रदान गरिनेछ:- । (क) आफ्ना मजदुर तथा कर्मचारीको परिवहनको लागि उद्योगको नाममा पैठारी हुने एक थान बस र वस्तु ढुवानी गर्ने दुई थान ढुवानीको साधनमा एक पटकको लागि एक प्रतिशत मात्र भन्सार महसुल लाग्ने गरी बाँकी भन्सार महसुल छुट दिने, । तर त्यसरी भन्सार महसुल छुटमा पैठारी गरिएको बस तथा ढुवानीको साधन दश वर्ष नपुगी नामसारी, बिक्री वा कुनै प्रकारले हक हस्तान्तरण गरेमा प्रचलित कानून बमोजिम पूरै महसुल लाग्नेछ । (ख) निकासी गर्ने वा परिवर्तनीय विदेशी मुद्रामा स्वदेशमा बिक्री गरिने वस्तु उत्पादन गर्न आवश्यक पर्ने कच्चापदार्थ पैठारी गर्दा तोकिएको सर्त बमोजिम लाग्ने महसुल बराबरको बैङ्क जमानत लिई पैठारी गर्न दिने, । (ग) उद्योगलाई आवश्यक पर्ने प्लान्ट, मेशिनरी, यन्त्र उपकरण तथा तिनका पार्टपुर्जा पैठारी गर्दा लाग्ने महसुल बराबरको बैङ्क जमानत लिई पैठारी गर्न दिने, । (घ) खण्ड (ग) बमोजिम पैठारी गरिएको प्लान्ट, मेशिनरी, यन्त्र उपकरण तथा पार्टपुर्जा उद्योगमा जडान गरी सञ्चालनमा आएको व्यहोरा विशेष आर्थिक क्षेत्र प्राधिकरणबाट लेखी आएपछि । सम्बन्धित भन्सार कार्यालयले त्यस्तो बैङ्क जमानत फुकुवा गरिदिने, । (ङ) पैठारी गरिएको कच्चापदार्थबाट उत्पादन गरिएको वस्तु एक वर्षभित्र निकासी गरेको वा परिवर्त्य विदेशी मुद्रामा स्वदेशमा बिक्री गरेको प्रमाण सहित खण्ड (ख) बमोजिम राखिएको बैङ्क जमानत फुकुवाको लागि कच्चापदार्थ पैठारी गरेको मितिले एक वर्षभित्र विशेष आर्थिक क्षेत्र प्राधिकरणको सिफारिस सहित लेखी आएमा सम्बन्धित भन्सार कार्यालयले त्यस्तो जमानत फुकुवा गरिदिने । (२) कुनै पैठारीकर्ताले पैठारी गरेको वस्तु विशेष आर्थिक क्षेत्रमा स्थापित उद्योगलाई कच्चापदार्थको रूपमा तोकिए बमोजिम बिक्री गरेमा निजले त्यस्तो वस्तु पैठारी गर्दा भन्सार महसुल तिरेको रहेछ भने भन्सार कार्यालयले त्यस्तो भन्सार महसुल तोकिए बमोजिम फिर्ता दिनेछ । (३) विशेष आर्थिक क्षेत्र बाहिर रहेको कुनै उद्योगले उत्पादन गरेको तयारी वस्तु विशेष आर्थिक क्षेत्रभित्र स्थापित उद्योगलाई बिक्री गरेमा सो बिक्रीलाई निकासी सरह मानी निकासी गर्दा पाए सरहको महसुल सुविधा दिइनेछ ।
भन्सार_महसुल_ऐन_२०८१
Provisional Tax Collection Act, 1955

(३) विशेष आर्थिक क्षेत्र बाहिर रहेको कुनै उद्योगले उत्पादन गरेको तयारी वस्तु विशेष आर्थिक क्षेत्रभित्र स्थापित उद्योगलाई बिक्री गरेमा सो बिक्रीलाई निकासी सरह मानी निकासी गर्दा पाए सरहको महसुल सुविधा दिइनेछ । (४) उपदफा (१) को खण्ड (ख) बमोजिम पैठारी गरेको वस्तुबाट उत्पादन भएको वस्तु नेपालमा खपत गर्ने गरी बिक्री गरेमा त्यस्तो वस्तु तयार गर्न प्रयोग भएको कच्चापदार्थ पैठारी गरेको दिनमा लाग्ने महसुल सम्बन्धित भन्सार कार्यालयमा बुझाएपछि मात्र त्यस्तो वस्तु विशेष आर्थिक क्षेत्र बाहिर लैजान दिइनेछ । (५) विशेष आर्थिक क्षेत्रमा स्थापित उद्योगले महसुल छुटमा पैठारी गरेको वस्तुको स्वामित्व विशेष आर्थिक क्षेत्रभित्र वा बाहिर कसैलाई हस्तान्तरण गर्ने सम्बन्धमा नेपाल सरकारले प्रक्रिया तोकी नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी आदेश जारी गर्न सक्नेछ । त्यस्तो आदेशको पालना गर्नु सम्बन्धित उद्योगको कर्तव्य हुनेछ । (६) विशेष आर्थिक क्षेत्रमा स्थापित उद्योग सो क्षेत्र बाहिर स्थानान्तरण हुन चाहेमा त्यस्तो उद्योगले यस दफा बमोजिम छुट पाएको महसुल सम्बन्धित भन्सार कार्यालयमा बुझाएपछि मात्र सम्बन्धित निकायले त्यस्तो उद्योगलाई स्थानान्तरण गर्न स्वीकृति दिनु पर्नेछ । १७. भन्सार सेवा दस्तुर लाग्ने: निकासी वा पैठारी हुने वस्तुको प्रत्येक प्रज्ञापनपत्रमा निकासी बापत एक सय रुपैयाँ र पैठारी बापत पाँच सय रुपैयाँ भन्सार सेवा दस्तुर लाग्नेछ । तर निकासी महसुल लाग्ने वस्तु, कूटनीतिक तथा महसुल सुविधामा निकासी वा पैठारी हुने वस्तु तथा महसुल तिरी अस्थायी पैठारी हुने वस्तु, हवाईमार्गबाट यात्रुले आफूसँग लैजाने वस्तु र पाँच हजार रुपैयाँसम्म मूल्यको निकासी वा पैठारी हुने वस्तुमा भन्सार सेवा दस्तुर लाग्ने छैन । १८. एउटा मात्र छुट वा सुविधा पाइने: कुनै वस्तु पैठारी गर्दा यस ऐन बमोजिम भन्सार महसुलमा दिइएको एकभन्दा बढी छुट वा सुविधा प्राप्त हुने अवस्था देखिएमा दोहोरो छुट नपाउने गरी पैठारीकर्ताले चाहे बमोजिमको कुनै एउटा छुट वा सुविधा मात्र प्रदान गरिनेछ । १९. महसुल नलाग्ने: (१) पैठारीकर्ताले आफूले पैठारी गरेको वस्तु भन्सार कार्यालयबाट नछुटाई नेपाल सरकारको हुने गरी छाड्न निवेदन दिएमा त्यस्तो वस्तुमा महसुल लाग्ने छैन । (२) उपदफा (१) बमोजिम छाडिएको वस्तु नेपाल सरकारले आफै उपयोग गर्न वा भन्सार सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम लिलाम बिक्री गर्न सक्नेछ । (३) नेपालभित्र प्रयोग गर्ने गरी पैठारी भएको तर जाँचपास भइनसकेको कुनै वस्तु दुर्घटना वा प्राकृतिक विपद्‌मा परी वा आफ्नै प्रकृतिको कारणले नष्ट भएमा, परिमाण वा तौलमा कमी भएमा वा व्यापारिक रूपमा मूल्यहीन भएमा सोको प्रमाण सहित तोकिएको प्रक्रिया पूरा गरी तोकिएको समयावधिभित्र पैठारीकर्ताले निवेदन दिएमा सम्बन्धित भन्सार अधिकृतले महानिर्देशकको स्वीकृति लिई त्यस्तो क्षति वा घटी भएको वा व्यापारिक रूपमा मूल्यहीन भएको वस्तुको महसुल छुट दिन वा असुल भइसकेको भए त्यस्तो महसुल फिर्ता दिन सक्नेछ ।
भन्सार_महसुल_ऐन_२०८१
Provisional Tax Collection Act, 1955

(४) उपदफा (३) बमोजिम नोक्सान भए जति वस्तु जुन उद्देश्यको लागि पैठारी भएको हो सो उद्देश्य पूरा नहुने तर रद्दी वा पत्रुको रूपमा वा अन्य कुनै वैकल्पिक उपयोगमा प्रयोग हुन सक्ने अवस्थाको भएमा भन्सार अधिकृतले सोही रूपमा त्यस्तो वस्तुको भन्सार मूल्य कायम गरी महसुल असुल गर्न सक्नेछ । २०. महसुल तथा जरिबाना बुझाउने दायित्व: (१) कुनै वस्तु निकासी वा पैठारी गर्दा त्यस्तो वस्तुमा लाग्ने महसुल बुझाउने दायित्व सो वस्तु भन्सार कार्यालयमा निकासी वा पैठारीको लागि घोषणा गर्ने व्यक्तिको हुनेछ । (२) यस ऐन बमोजिम निर्धारण भएको महसुल बापतको रकम घोषणाकर्ताले त्यस्तो महसुल निर्धारण भएको मितिले सात दिनभित्र बुझाउनु पर्नेछ । त्यस्तो अवधिभित्र महसुल नबुझाएमा महसुल निर्धारण भएको मितिदेखि नै लागू हुने गरी निर्धारित महसुलमा प्रतिदिन शून्य दशमलव शून्य चार दुई प्रतिशतको दरले ब्याज समेत गणना गरी असुल गरिनेछ र त्यसरी ब्याज तिर्नु पर्ने अवधि महसुल निर्धारण भएको मितिले तीस दिनभन्दा बढी हुने छैन । (३) यस दफा बमोजिम बुझाउनु पर्ने महसुल, ब्याज वा यस ऐन बमोजिम लाग्ने जरिबाना सम्बन्धित व्यक्तिले त्यस्तो वस्तु घोषणा गरिएको कार्यालय, महसुल निर्धारण गर्ने कार्यालय वा सो प्रयोजनको लागि तोकिएको बैङ्कमा बुझाउनु पर्नेछ । (४) यस दफा बमोजिम निर्धारण भएको महसुल, ब्याज वा यस ऐन बमोजिम लागेको जरिबाना त्यसरी निर्धारण भएको मितिले तीस दिनभित्र दाखिला नगरेमा भन्सार अधिकृतले त्यस्तो वस्तु जफत गरी सो वस्तुको भन्सार सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम लिलाम बिक्रीबाट प्राप्त हुने रकमबाट असुल गर्न सक्नेछ । २१. महसुल बुझाई वस्तु लैजान सक्ने: (१) दफा २० को उपदफा (१) बमोजिमको घोषणाकर्ताले निकासी वा पैठारी गर्दा महसुल लाग्ने वस्तुको महसुल बुझाएको प्रमाण पेस गरेपछि मात्र त्यस्तो वस्तु भन्सार कार्यालयबाट लैजान अनुमति दिइनेछ । (२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि महसुल नलाग्ने वस्तुको हकमा सोको जाँचपास भएको प्रमाण पेस गरेपछि र व्यक्तिगत प्रयोगको वस्तुको हकमा भन्सार अधिकृतले जाँच गरी वा गराई लैजाने अनुमति दिएपछि मात्र त्यस्तो वस्तु भन्सार कार्यालयबाट छुटाई लैजान सकिनेछ । (३) कुनै वस्तुको सम्बन्धमा सो वस्तुको धनीलाई यस ऐन बमोजिम जरिबाना वा थप महसुल लागेमा सो जरिबाना वा थप महसुल नतिरेसम्म निजले त्यस्तो वस्तु भन्सार कार्यालयबाट लैजान पाउने छैन । (४) यस दफामा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि पाइपलाइनबाट पैठारी गरिने वस्तुको महसुल बुझाउने सम्बन्धी व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ । २२. विलम्ब शुल्क लाग्ने: (१) भन्सार कार्यालयले सञ्चालन वा व्यवस्थापन गरेको भन्सार वेयरहाउस, भन्सार कार्यालयको परिसर वा भन्सार क्षेत्रको कुनै स्थानमा राखिएको वस्तु तोकिए बमोजिमको अवधिभित्र जाँचपास गराई नलगेमा त्यस्तो वस्तुको धनीले तोकिए बमोजिमको विलम्ब शुल्क (डेमरेज) नेपाल सरकारलाई तिर्नु पर्नेछ । तर वस्तुको मूल्याङ्कन वा वर्गीकरण गर्न द्विविधा भई वा भन्सार कार्यालयको अन्य कुनै कारणबाट जाँचपास हुन नसकेको अवधिको विलम्ब शुल्क (डेमरेज) लाग्ने छैन ।
भन्सार_महसुल_ऐन_२०८१
Provisional Tax Collection Act, 1955

तर वस्तुको मूल्याङ्कन वा वर्गीकरण गर्न द्विविधा भई वा भन्सार कार्यालयको अन्य कुनै कारणबाट जाँचपास हुन नसकेको अवधिको विलम्ब शुल्क (डेमरेज) लाग्ने छैन । (२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि कुनै वस्तुमा लागेको विलम्ब शुल्क कुनै खास परिस्थिति वा अवस्था सिर्जना भएको कारणले मिनाहा दिनु पर्ने मनासिब कारण भएमा तोकिएको अधिकारीले तोकिए बमोजिम त्यस्तो विलम्ब शुल्क (डेमरेज) आंशिक वा पूर्णरूपले मिनाहा दिन सक्नेछ । २३. छुट भएको महसुल वा जरिबाना तिर्नु पर्ने: (१) यस ऐन वा प्रचलित कानून बमोजिम कुनै व्यक्तिले भन्सार कार्यालयमा बुझाउनु पर्ने महसुल वा जरिबाना कुनै वस्तुको मूल्याङ्कन वा वर्गीकरण गर्दा वा गणितीय भूल वा अन्य कुनै कारणले छुट भएको कुरा पछिबाट देखिन आएमा वा विभागले कुनै छुट रकम असुल गर्न आदेश दिएकोमा भन्सार अधिकृतले त्यस्तो रकम पन्ध्र दिनभित्र बुझाउन सम्बन्धित व्यक्ति वा निजको भन्सार एजेन्टलाई लिखित जानकारी दिनु पर्नेछ । त्यस्तो जानकारी प्राप्त भएपछि सम्बन्धित व्यक्तिले छुट भएको रकम सो अवधिभित्रै सम्बन्धित भन्सार कार्यालयमा बुझाउनु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) बमोजिमको अवधिभित्र छुट भएको रकम नबुझाएमा अवधि नाघेको मितिदेखि निर्धारित महसुलमा प्रतिदिन शून्य दशमलव शून्य चार दुई प्रतिशतको दरले ब्याज समेत गणना गरी असुल गरिनेछ । तर छुट भएको रकम तोकिए बमोजिमको रकमभन्दा कम भएमा भन्सार अधिकृतले त्यस्तो रकम असुल नगर्न सक्नेछ । (३) उपदफा (२) बमोजिमको ब्याज समेतको एकमुष्ट रकम सम्बन्धित व्यक्तिले त्यस्तो ब्याज लाग्न शुरू भएको मितिले तीस दिनभित्र बुझाउनु पर्नेछ । (४) उपदफा (३) बमोजिमको अवधिभित्र सम्बन्धित व्यक्तिले त्यस्तो रकम नतिरेमा भन्सार अधिकृतले निजको कारोबार रोक्का राखी सो भन्सार कार्यालय वा अन्य भन्सार कार्यालयमा रहेको निजको जुनसुकै वस्तु भन्सार सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम जफत तथा लिलाम बिक्री गरी वा गर्न लगाई सो रकम असुल गर्नेछ । (५) उपदफा (४) बमोजिम लिलाम बिक्री गर्दा प्राप्त भएको रकमबाट समेत यस दफा बमोजिम असुल हुनु पर्ने रकम सम्बन्धित व्यक्तिबाट असुल हुन नसकेमा त्यसरी असुल हुन बाँकी रकम निजबाट सरकारी बाँकी सरह असुल गरिनेछ । (६) उपदफा (४) बमोजिम लिलाम बिक्री गर्दा प्राप्त भएको रकम सम्बन्धित व्यक्तिले लिलाम बिक्री गरिएको दिनसम्म बुझाउनु पर्ने रकमभन्दा बढी भएमा बढी भए जति रकम निजलाई फिर्ता दिइनेछ । २४. महसुल वा जरिबाना फिर्ता दिने: (१) कुनै निकासीकर्ता वा पैठारीकर्ताले निकासी वा पैठारी गर्दा कानून बमोजिम लाग्नेभन्दा बढी भन्सार महसुल वा कृषि सुधार शुल्क बुझाएको रहेछ भने सम्बन्धित भन्सार कार्यालयले निजलाई त्यस्तो बढी भन्सार महसुल वा कृषि सुधार शुल्क तोकिए बमोजिम फिर्ता दिनु पर्नेछ । (२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि देहायको अवस्थामा त्यस्तो महसुल फिर्ता हुने छैन:- । (क) वस्तु छुटाएको साठी दिनभित्र त्यस्तो महसुल फिर्ता लिन सम्बन्धित भन्सार कार्यालयमा निवेदन नदिएमा, वा । (ख) फिर्ताको लागि दाबी गरिएको रकम पाँच सय रुपैयाँभन्दा कम भएमा ।