Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun [1] Kanun Numarası : 5000 Kabul Tarihi : 6/11/2003 Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 19/11/2003 Sayı : 25294 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 42 BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler BİRİNCİ BÖLÜM Kuruluş ve Amaç Kuruluş ve amaç Madde 1- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Tanımlar Madde 2- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) İKİNCİ BÖLÜM Görevleri ve Organları Görevleri Madde 3- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Organ ve birimler Madde 4- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Yönetim Kurulu Madde 5- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri Madde 6- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Danışma Kurulu Madde 7- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Madde 8- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Başkanlık Madde 9- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Fikri Mülkiyet Akademisi ve Sınai Mülkiyet Hakları Eğitim Merkezi [2] Madde 10- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) İKİNCİ KISIM Hizmet Birimleri BİRİNCİ BÖLÜM Ana Hizmet Birimleri Ana Hizmet Birimleri Madde 11- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Patent Dairesi Başkanlığı Madde 12- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Markalar Dairesi Başkanlığı Madde 13- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Tasarımlar Dairesi Başkanlığı [3] Madde 14- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı [4] Madde 15- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Yenilik ve Tanıtım Dairesi Başkanlığı Madde 15/A- (Ek: 22/12/2016-6769/172 md.; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Coğrafi İşaretler Dairesi Başkanlığı Madde 15/B- (Ek: 22/12/2016-6769/172 md.; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı Madde 15/C- (Ek: 22/12/2016-6769/172 md.) (Mülga birinci fıkra: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) (Mülga ikinci fıkra: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesinin kararları Kurumun nihai kararlarıdır. Bu kararlara karşı, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde dava açılabilir. Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun kararlarının iptaline ilişkin ilam kesinleşmedikçe icra edilemez. Bu hüküm ilamın ferileri hakkında da uygulanır. Söz konusu ilamlara ilişkin zamanaşımı süresi kararın kesinleşme tarihinden itibaren başlar. İKİNCİ BÖLÜM Yardımcı Hizmet Birimleri Yardımcı Hizmet Birimleri Madde 16- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Personel Dairesi Başkanlığı Madde 17- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı [5] Madde 18- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı [6] Madde 19- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Danışma birimleri Madde 20- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Dairesi Başkanlığı Madde 21- (Mülga: 22/12/2005-5436/17 md.) Hukuk Müşavirliği Madde 22- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı Madde 22/A- (Ek: 22/12/2016-6769/178 md.; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) ÜÇÜNCÜ KISIM Atanma Şartları, Bütçe ve Personel BİRİNCİ BÖLÜM Atanma Şartları Atanma şartları Madde 23- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) İKİNCİ BÖLÜM Denetim, Gelirler, Giderler ve Bütçe Denetim Madde 24- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Gelirler, giderler ve bütçe [7] Madde 25- (Mülga birinci fıkra: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) (Mülga ikinci fıkra: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Kurumun gelirleri, işlemleri ve gayrimenkulleri her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır, davalarda teminat aranmaz. (Mülga dördüncü fıkra: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Marka ve patent başvuruları için 2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 8 sayılı tarifesinde belirtilen harç miktarları, Kurumun yapacağı hizmetler karşılığında alınacak ücretlerle birlikte Kurum tarafından tahsil edilir ve bu surette toplanan harçlar aylık olarak Maliye Bakanlığına aktarılır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Personel Personel Madde 26- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Enstitünün kadroları Madde 27- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) DÖRDÜNCÜ KISIM Diğer Hükümler Uygulanmayacak hükümler [8] [9] Madde 28- Bu Kanun ile kurulan Kurum tarafından yapılması öngörülen iş ve işlemlerde 26.5.1927 tarihli ve 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu hükümleri uygulanmaz. Kurumun malları Devlet malı hükmündedir. Yönetmelikler Madde 29- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Enstitü nezdinde vekillik yapma yetkisinde olanlar Madde 30- (Değişik: 22/12/2016-6769/181 md.) Sınai mülkiyet hakları ve geleneksel ürün adları ile ilgili danışmanlık yapma ve Kurum nezdinde başvuru sahipleri adına işlem yapma yetkisinde olan gerçek veya tüzel kişiler patent, faydalı model ve entegre devre topoğrafyası konularında patent vekilleri; marka, coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları konularında marka vekilleri; tasarım konusunda ise hem patent vekilleri hem de marka vekilleridir. Gerçek kişilerin patent vekili veya marka vekili olabilmesi için aşağıdaki şartları taşıması gerekir: a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak. b) Fiil ehliyetine sahip olmak. c) En az dört yıllık lisans eğitimi veren yükseköğretim kurumlarının veya bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul edilen yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarının birinden mezun olmak. d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmamak. e) Türkiye’de yerleşim yeri sahibi olmak. f) Patent vekilliği veya marka vekilliği sınavlarında başarılı olmak. Tüzel kişi patent vekilinin veya marka vekilinin, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre limited veya anonim şirket şeklinde kurulması, işletme konusunun patent vekilliği veya marka vekilliği faaliyetini kapsaması ve patent vekili veya marka vekili gerçek kişiler tarafından temsil edilmesi zorunludur. Gerçek kişi vekil, birden fazla tüzel kişi vekilin ortağı veya çalışanı olsa dahi vekillik yetkisini sadece tek bir tüzel kişi vekili temsilen kullanabilir. Vekillik yetkisini bu şekilde kullananlar, gerçek kişi vekil olarak vekillik yapamaz. Gerçek kişi vekil, kişisel cezai sorumluluğu saklı kalmak şartıyla, temsil ettiği tüzel kişi vekille birlikte vekalet verene karşı müteselsilen sorumludur. Patent vekilliği ve marka vekilliği sınavları, iki yılda bir Yönetim Kurulu kararıyla yapılır. Sınava, ikinci fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen şartları taşıyanlar kabul edilir. Patent vekilliği veya marka vekilliği sınavlarını kazananların, patent vekilliği yapabilmeleri için Patent Vekilleri Siciline, marka vekilliği yapabilmeleri için Marka Vekilleri Siciline kaydolmaları zorunludur. Sicile kayıt ve kayıt yenilemede yaptırılması gereken mesleki sorumluluk sigortasının süre ve miktarı Yönetim Kurulu tarafından belirlenir. Patent vekilliği ve marka vekilliği ile ilgili sınav ve sicil işlemlerine ilişkin usul ve esaslar ile patent vekilliğine ve marka vekilliğine ilişkin diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir. Patent vekilliğine ve marka vekilliğine ilişkin sınav, belge düzenleme, sicil kayıt ve sicil kayıt yenileme ücretleri Kurum tarafından belirlenir. Vekalet konusunda, bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun vekalete ilişkin hükümleri uygulanır. Disiplin cezaları, ceza uygulanacak fiiller ve disiplin kurulu Madde 30/A- (Ek : 22/12/2016-6769/182 md.) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin ve en fazla üyesi bulunan vekillikle ilgili kuruluşun görüşü alınarak Kurum tarafından hazırlanan ve Kurumun resmî internet sitesinde yayımlanan patent vekilliği ve marka vekilliği meslek kurallarına uymayan tutum ve davranışlarda bulunanlar ile vekilliğin gerektirdiği görevleri yapmayanlar hakkında bu Kanunda yazılı disiplin cezaları uygulanır. Patent vekillerine ve marka vekillerine verilecek disiplin cezaları ile disiplin cezası uygulanacak fiil ve hâller şunlardır: a) Uyarma: Vekilliğin icrasında ve mesleki tutum ve davranışlarda daha dikkatli davranılması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Meslek kurallarına uymayan tutum ve davranışta bulunan vekiller hakkında uyarma cezası uygulanır. b) Kınama: Vekilliğin icrasında ve mesleki tutum ve davranışlarda kusurlu olunduğunun yazı ile bildirilmesidir. Uyarma cezası alıp da iki yıl içinde aynı cezayı gerektiren fiilde bulunan veya vekilliğin gerektirdiği yükümlülükleri yerine getirmeyen veya Kurum nezdinde yürütülen herhangi bir işlemde menfaati zıt olan taraflara vekillik edenler hakkında kınama cezası uygulanır. c) Geçici olarak vekillik faaliyetinden alıkoyma: Üç aydan az ve bir yıldan çok olmamak üzere vekillik faaliyetinden yasaklanmadır. Kınama cezası alıp da beş yıl içinde aynı cezayı gerektiren fiilde bulunan veya vekaletname aslına aykırı örnek ile vekillik hak ve yetkilerini kullanan veya Kuruma ait unvan, internet alan adı ya da diğer tanıtma vasıtalarını iltibasa meydan verecek şekilde kullanan vekiller hakkında geçici olarak vekillik faaliyetinden alıkoyma cezası uygulanır. d) Vekillikten çıkarma: Vekillik faaliyetinden süresiz olarak yasaklanmadır. Geçici olarak vekillik faaliyetinden alıkoyma cezası alıp da beş yıl içinde aynı cezayı gerektiren fiilde bulunanlar hakkında vekillikten çıkarma cezası uygulanır. İkinci fıkrada sayılan fiil ve hâlleri işleyenler hakkında bu fiil ve hâllerin işlendiğinin öğrenildiği andan itibaren üç ay içinde soruşturmaya başlanmadığı, her hâlde cezayı gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. İkinci fıkra kapsamındaki cezaların soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren otuz gün içinde verilmesi zorunludur. Vekiller hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturma yapanın yedi günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen tarihte savunmasını yapmayan vekil, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. Disiplin cezaları verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhâl uygulanır. Disiplin cezası verilmesi veya verilmemesi kararına karşı idari yargıya başvurulabilir. Kesinleşmiş disiplin kararı sonucunda patent vekilliğinden veya marka vekilliğinden çıkarılanlar, bir daha patent vekili veya marka vekili olamaz. Patent ve Marka Vekilleri Disiplin Kurulu; Bakanlıktan bir üye, Kurumdan üç üye ile mesleğini en az beş yıl bilfiil icra eden ve Disiplin Kurulunca verilen bir kararla ikinci fıkrada belirtilen cezalardan birini almamış olan patent vekillerinden veya marka vekillerinden üç üye olmak üzere toplam yedi kişiden oluşur. Aynı sayıda ve aynı esasla yedek üye belirlenir. Tüm üyeler Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı tarafından atanır. Kurum Başkanı, patent vekilleri veya marka vekilleri arasından seçilecek üyeleri Bakanlığa önerirken en fazla üyeye sahip iki ticaret odası ile en fazla üyesi bulunan vekillikle ilgili iki dernekten görüş alır. Disiplin Kurulu üyelerinin görev süresi üç yıldır. Üyelerden biri hakkında 30 uncu maddenin ikinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen bir suçtan dolayı dava açılması hâlinde dava sonuna kadar bu üye toplantılara katılamaz ve yerine yedek üye gelir. Geçerli bir mazereti nedeniyle toplantıya katılamayacak üyenin, toplantı tarihinden önce mazeretini bildirmesi gerekir. Mazereti olmaksızın üst üste iki toplantıya katılmayan veya seçilme yeterliliğini kaybeden üyenin üyeliği sona erer ve yerine yedek üye gelir. Disiplin Kuruluna, disiplin cezasını gerektirir fiillerin tespitinde izlenecek usule ve disiplin konusundaki diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. Neşredilmeyen mevkutede marka koruma süresi Madde 31- (İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 31/1/2008 tarihli ve E.: 2004/3, K.: 2008/47 sayılı Kararı ile.) Madde 32-33- ( 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.) Kadrolar Ek Madde 1- (Ek : 22/12/2016-6769/183 md.; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Geçici Madde 1- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Geçici Madde 2- (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/86 md.) Geçici Madde 3- (Ek: 22/12/2016-6769/184 md.) [10] Bu maddeyi ihdas eden Kanuna ekli (2) sayılı listede yer alan Enstitü Başkanı, Başkan Yardımcısı ve daire başkanı kadrolarında bulunanların görevleri bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte sona erer ve bunlardan Enstitü Başkanı, Başkan Yardımcısı kadrolarında bulunanlar ekli (1) sayılı liste ile ihdas edilen sırasıyla Türk Patent ve Marka Kurumu Başkanı ve Türk Patent ve Marka Kurumu Başkan Yardımcısı kadrolarına, daire başkanı kadrolarında bulununlar bu maddeyi ihdas eden Kanuna ekli (3) sayılı liste ile ihdas edilen müşavir kadrolarına atanmış sayılırlar. Bu maddeyi ihdas eden Kanuna ekli (3) sayılı liste ile ihdas edilen müşavir kadroları herhangi bir nedenle boşaldığı takdirde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Bu madde uyarınca müşavir kadrosuna atanmış sayılan personelin yeni kadrosuna atandığı tarih itibarıyla eski kadrosuna ilişkin olarak en son ayda aldığı sözleşme ücreti, ücret, tazminat, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek ödeme, teşvik ödemesi ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuat uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti ve ek ders ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır); yeni atandıkları kadrolara ilişkin olarak yapılan sözleşme ücreti, ücret, tazminat, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek ödeme, teşvik ödemesi ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuat uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti ve ek ders ücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atandığı kadro unvanında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Enstitüde patent uzmanı ve marka uzmanı olarak görev yapmakta olan personel sınai mülkiyet uzmanı kadrolarına, patent uzman yardımcısı ve marka uzman yardımcısı olarak görev yapmakta olan personel sınai mülkiyet uzman yardımcısı kadrolarına hâlen bulundukları kadro dereceleriyle başka bir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılırlar. Yürürlük Madde 34- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde 35- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 5000 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR LİSTE Değiştiren Kanunun/ KHK’nin veya Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası 5000 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri Yürürlüğe Giriş Tarihi 5436 20, 21 24/12/2005 Anayasa Mahkemesinin 31/1/2008 tarihli ve E.: 2004/3, K.: 2008/47 sayılı Kararı 31 20/3/2008 KHK/666 26 14/1/2012 tarihinden geçerli olmak üzere 2/11/2011 6769 Kanunun adı, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 15, 15/A, 15/B, 15/C, 16, 17, 18, 19, 20, 22, 22/A, 23, 24, 25, 26, 28, 29, 30, 30/A, Ek Madde 1, Geçici Madde 2, Geçici Madde 3 10/1/2017 7061 3 5/12/2017 KHK/703 Kanunun adı, 1 ila 15 B, 15/C, 16 ila 24, 25, 26, 27, 29, Ek Madde 1, Geçici Madde 1, Geçici Madde 2 24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018) [1] Bu Kanunun adı “Türk Patent Enstitüsü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun (Türk Patent Enstitüsü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki Cetvellerde ve Devlet Memurları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun)” iken, 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Kanunun 188 inci maddesiyle “Türk Patent ve Marka Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun” şeklinde, daha sonra 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 86 ncı maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. [2] Bu madde başlığı “Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu” iken, 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Kanunun 168 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. [3] Bu madde başlığı “Endüstriyel Tasarımlar Dairesi Başkanlığı” iken, 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Kanunun 170 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. [4] Bu madde başlığı “Uluslararası İlişkiler Dairesi Başkanlığı” iken, 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Kanunun 171 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. [5] Bu madde başlığı “İdarî ve Malî İşler Dairesi Başkanlığı” iken, 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Kanunun 174 üncü maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. [6] Bu madde başlığı “Enformasyon, Dokümantasyon ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı” iken, 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Kanunun 175 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. [7] 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Kanunun 188 inci maddesiyle, bu maddenin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında yer alan “Enstitünün” ibareleri “Kurumun”, beşinci fıkrasında yer alan “Enstitü” ibaresi “Kurum” şeklinde değiştirilmiştir. [8] Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kanunun 81 inci maddesine bakınız. [9] 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Kanunun 188 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Enstitü” ibaresi “Kurum”, “Enstitünün” ibaresi “Kurumun” şeklinde değiştirilmiştir. [10] Bu maddede yer alan kadrolarla ilgili olarak, 10/1/2017 tarihli ve 29944 sayılı Resmi Gazete’ye bakınız.