KÖY OKULLARI VE ENSTİTÜLERİ TEŞKİLAT KANUNU [1] Kanun Numarası : 4274 Kabul Tarihi : 19/6/1942 Yayımlandığı Resmî Gazete: Tarih: 25/6/1942 Sayı: 5141 Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 23 Sayfa: 580 BİRİNCİ BÖLÜM Teşkilat A) Okullar ve İdareleri Madde 1 - 6 – (Mülga: 27/1/1954 - 6234/12 md.) B) Disiplin Kurulları Madde 7 – Valilik merkez kazasiyle diğer kazalara bağlı köylerin eğitmenleriyle ilköğretmen okullarında mezun öğretmenlerin disiplin işlerine bakmak üzere, teftiş bölgesi müfettişinin - bulunmadığı takdirde maarif memurunun - başkanlığında her kaza merkezinde beşer üyeli birer (Kaza, köy öğretmenleri ve eğitmenleri disiplin kurulu) teşkil edilir. Bu kurulun üyeleri şunlardır: 1 - Merkez kazası başöğretmenlerinden bölge ilköğretim müfettişinin göstereceği üç namzet arasından maarif müdürünün seçeceği bir başöğretmen; 2 - Kaza içindeki bölgelerde çalışan gezici öğretmenlerle gezici başöğretmenler arasından maarif müdürlüklerince seçilecek bir gezici öğretmen veya gezici başöğretmen; 3 - Kaza köylerinde çalışan eğitmen ve öğretmenlerin aralarından seçecekleri bir eğitmen ve bir öğretmen. Madde 8 – Her valilik merkezinde maarif müdürünün veya muavininin başkanlığında gezici öğretmenlerle gezici başöğretmenlerin disiplin işlerine bakmak ve yedinci maddedeki kurulun kararları için ikinci derecede tetkik mercii olmak üzere beşer üyeli bir (Valilik köy öğretmen ve eğitmenleri disiplin kurulu) teşkil edilir. Bu kurulun üyeleri şunlardır: 1 - Merkez kazası bölge ilk öğretim müfettişi; 2 - Valiliğin bütün kazalarında vazife gören gezici öğretmen ve gezici başöğretmenlerin kendi aralarından seçecekleri iki namzetten vekillikçe seçilecek bir gezici öğretmen veya gezici başöğretmen; 3 - Merkez kazası köy eğitmen ve öğretmenlerinin kendi aralarından seçecekleri ikişer namzetten maarif müdürünün seçeceği bir eğitmen, bir öğretmen. Madde 9 – Yedinci ve sekizinci maddelerde yazılı disiplin kurulları üyeleri iki yıl için seçilir. Bu kurullara seçim yoluyla girecek üyelerin ne suretle seçilecekleri Maarif Vekilliğince tesbit edilir. (Kaza ve valilik köy öğretmen ve eğitmenleri disiplin kurulları) kararlarını mürettep azanın çokluk reyiyle verirler. Bu kurullar rey nısabı mahfuz kalmak üzere azanın çokluk sayısiyle de toplanabilirler. İKİNCİ BÖLÜM Köy eğitmen ve öğretmenlerinin vazife ve salahiyetleri Madde 10 – (Mülga: 5/1/1961 - 222/89 md.) Madde 11 – (Mülga: 27/1/1954 - 6234/12 md.) ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Okullara kabul ve devam Madde 12 - 17 – (Mülga: 5/1/1961 - 222/89 md.) DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Talebenin ders araçları Madde 18 - 21 – (Mülga: 5/1/1961 - 222/89 md.) BEŞİNCİ BÖLÜM Okul yapımı ve onarımı Madde 22 - 23 – (Mülga: 24/5/1948 - 5210/15 md.) Madde 24 – (Mülga: 5/1/1961 - 222/89 md.) Madde 25 - 26 – (Mülga: 24/5/1948 - 5210/15 md.) Madde 27 – (Mülga: 5/1/1961 - 222/89 md.) ALTINCI BÖLÜM Köy okullarına mahsus arazi Madde 28 – (Mülga: 4/9/1947 - 5129/10 md.) Madde 29 – (Mülga: 27/1/1954 - 6234/12 md.) Madde 30 – (Mülga: 5/1/1961 - 222/89 md.) YEDİNCİ BÖLÜM Köy eğitmen, öğretmen, gezici başöğretmen ve gezici öğretmenlerinin mükafatlandırılması ve cezalandırılması Madde 31 - 37 – (Mülga: 27/1/1954 - 6234/12 md.) SEKİZİNCİ BÖLÜM Köy Enstitüleri ve bu Enstitülerin köy okullariyle ilgili işleri Madde 38 – (Mülga: 24/5/1948 - 5210/15 md.) Madde 39 - 40 – (Mülga: 27/1/1954 - 6234/12 md.) Madde 41- 42 – (Mülga: 24/5/1948 - 5210/15 md.) Madde 43 – (Mülga: 27/1/1954 - 6234/12 md.) DOKUZUNCU BÖLÜM Köy Enstitülerinde vazife görenlerin tayini, terfi, mükafatlandırma ve cezalandırma şekiller Madde 44 - 45 – (Mülga: 27/1/1954 - 6234/12 md.) Madde 46 – (Birinci fıkra Mülga: 5/3/1964 - 439/15 md.) (Değişik: 27/1/1954 - 6234/7 md.) İlköğretmen okullarının öğretmenleri, mesai saatleri içinde okulda kalarak, kendilerine verilen eğitim ve öğretim işlerini görmek, ders dışı faaliyetlere katılmak ve ayrıca nöbet vazifelerini yapmakla mükelleftirler. Öğretmen, memur, usta öğretici ve müstahdemler, vazifeli oldukları günlerde ilköğretmen okulu idarelerince tabelaya konarak yedirilirler, ve okul taşıtlarından faydalanırlar. Bunlar için hiç bir para alınmaz. Madde 47 – İlköğretmen okullarında vazife gören öğretmen, memur, usta öğretici ve müstahdemlerin oturdukları evlerin dolayında her ev için yarım hektarı geçmemek üzere arazi ayrılır. Bunlar, o araziyi örnek olabilecek şekilde aileleriyle birlikte işlerler; aile ihtiyacını karşılayacak sayıda hayvan besleyebilirler. Elde edilen ürünlerden kendileri faydalanırlar. Bunun için hiç bir para alınmaz. Madde 48 – İlköğretmen okulu öğretmenlerine okul öğretmenler kurulu karariyle ve nöbetle müdürleri tarafından yılda iki ayı geçmemek üzere tatil izni verilir. Bu müddet aralıklı da olabilir. Madde 49 - 53 – (Mülga: 27/1/1954 - 6234/12 md.) ONUNCU BÖLÜM Müteferrik maddeler Madde 54 – Bu kanunda yazılı vazifeleri gören eğitmen, öğretmen, usta öğretici, gezici öğretmen ve gezici başöğretmen, müfettiş, muhtar ve ihtiyar meclisi azalariyle bu vazifelerle ilgili işleri yapmıya memur edilenlerden birisine veya kurullarına karşı işlenecek ve Türk Ceza Kanununun ikinci kitabının üçüncü babının dokuzuncu faslında ve dördüncü babının üçüncü faslında ve dokuzuncu babının ikinci ve yedinci faslında mevcut cezalarla ilgili görülecek suçlardan ağır ceza mahkemesinin vazifesi dışında kalanlar, cumhuriyet müddeiumumiliğinin iddianamesiyle doğrudan doğruya mahkemeye verilir. Madde 55 – 1609 sayılı kanun hükümlerine temas eden bir suç işliyen eğitmen ve öğretmenler, gezici öğretmen ve gezici başöğretmenler o kanunun birinci maddesinin ikinci fıkrasında yazılı memurlar hakkında yapılacak muameleye tabi tutulurlar. Madde 56 – İlköğretmen okullarından ve eğitmen kurslarından mezun olanlara, köylerdeki sağlık vazifelerini yaptıkları esnada faydalanacakları acele sıhhi imdada mahsus malzemeyi havi birer sıhhat çantasını; Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti, bütçesinden temin eder. Madde 57 – İlköğretmen okullarına en yakın istasyon, iskele, kaza ve valilik merkezine bağlıyan yol ilgili vekillik veya valiliklerce en kısa zamanda yaptırılır. Bu okullara en yakın duraklar ve iskeleler en kısa bir zamanda ilgili vekillikçe yükletme ve boşaltmıya elverişli hale getirilir. Madde 58 – İlköğretmen okullarının ve köy okullarının her türlü muhabere evrakı diğer resmi teşkillerin evrakı gibi köy posta teşkilatı vasıtasiyle getirilip götürülür. Bu kurumlar resmi işlerinde köy ve jandarma telefonlarından parasız faydalanırlar. Madde 59 - 60 – (Mülga: 5/1/1961 - 222/89 md.) Madde 61 – İlköğretmen okulu binalarından birini veya bir köy okulu binasını Maarif Vekilliğince verilecek planlara göre yaptıran veya bu okul ve ilköğretmen okullarına tarla, bağ, bahçe, fidanlık değirmen gibi bir gayrimenkulü bağışlıyan iyilik severlerin veya hayır müesseselerinin adları bunlara daimi olarak anılmak üzere verilir. Madde 62 - 63 – (Mülga: 27/1/1954 - 6234/12 md.) Madde 64 – 3803 sayılı kanunun onsekizinci maddesinde yazılı «Sağlık ve İçtimai Yardım Sandığı» nın alacakları, Devlet emvaline mahsus hak ve rüçhanları haizdir. Bu sandığın gelirleri, faiz ve kazançları hiç bir harç, vergi ve resme tabi değildir. Sandığın paraları; ilgili eğitmen, öğretmen ve müfettişler tarafından başkalarına temlik edilemez ve şahsi borçları için de haczolunamaz. Yardımlar sandık azasına aşağıda yazılı hallerde yapılır: 1 - Vazifesi başında kazaya uğrayanların sakatlanmalarında veya ölümlerinde, (Bu hüküm köy enstitüsü talebesine de şamildir); 2 - Ailelerinin ölümlerinde, hastalıklarında; çocuklarının doğumunda; 3 - Hayvanlarının vazife esnasında ölmeleri veya kazaya uğramalarında; 4 - Evlerinin veya eşyasının tamamen yanması halinde; 5 - Evlenmelerinde. Sandık azasına istihsal vasıtası edinme, işlik tesis etme, tetkik seyahatı yapma, çocuklarını okutma gibi sebeplerle de sandıktan ödünç para verilebilir. [2] Madde 65 – (Mülga: 8/6/1949 - 5434/135 md.) Madde 66 – (Mülga: 4/9/1947 - 5129/10 md.) Madde 67 – 69 - (Mülga: 5/1/1961 - 222/89 md.) Madde 70 – Bu kanun neşri tarihinden yürürlüğe girer. Madde 71 – Bu kanunun hükümlerini yürütmeğe İcra Vekilleri Heyeti memurdur. 4274 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE Yürürlükten Kaldırılan Kanun veya Kanun Hükümleri Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın Tarihi Sayısı Maddesi 3803/7, 11, 12, 13, 18 inci maddeleri 4459/2 maddesinin 3, 4 fıkraları 4274/28, 66 ıncı maddeleri 5117 Sayılı Kanun 4274/39 uncu madde, 2 nci fıkra son cümle 4274/59 uncu madde (28 - 12) ibareleri 4274/10 uncu madde 1 inci bendde yer alan (3803 sayılı kanunun 11 inci, 3238 sayılı kanununun 5 inci maddelerine) ibaresi 4274/64 üncü madde 1 inci fıkra başındaki (3803 sayılı kanunun 18 inci maddesinde yazılı) ibaresi 4274/65 inci madde 1 inci fıkradaki (3803 sayılı kanunun 18 inci maddesine göre kurulan köy öğretmenleri) ibaresi 4/9/1947 5129 10 3803/16 ıncı madde 4274/22,23,25,26,38,41,42 nci maddeler, 5012 ve 5082 sayılı kanunlar 24/5/1948 5210 15 3803, 5352, 5541 sayılı kanunlar 4274/1-6, 11, 29, 31-37,39,40, 43-45, 49-53,62,63 üncü maddeler, 10 uncu madde (a) bendinin 1-3, 6 fıkraları 5210/12 nci madde 6076/11 inci madde 4644/12 nci madde 27/1/1954 6234 12 23 Eylül 1329 Tarihli Tedrisati İptidaiye Kanunu Muvakkatı Maarif Teşkilatına dair 789 Sayılı Kanunun 5 inci maddesi. 5522/1 inci maddesi 5129, 5210, 5828, 5955, 5956 ve 7135 Sayılı Kanunlarla diğer kanunların bu kanuna aykırı hükümleri. 5/1/1961 222 89 1702/3 Bütün ek ve tadilleriyle 3007/6 ile 6836 Sayılı Kanunla değişik 7 ve 8 inci maddeler. 3829/14 üncü maddesi. 7143 Sayılı kanun hükümleri. 5/3/1964 439 15 4274 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖTERİR LİSTE Kanun No. Farklı Tarihte Yürürlüğe Giren Maddeler Yürürlüğe Giriş Tarihi 5012 – 24/2/1947 5117 – 26/6/1947 5129 – 10/9/1947 5210 – 31/5/1948 5479 1 inci ve geçici madde 1/1/1950 2 nci madde 1/3/1950 5657 – 31/3/1950 5955 – 23/6/1952 6234 – 4/2/1954 222 Mali hükümler 1/3/1961 Tayinle ilgili hükümler 28/2/1961 Diğer hükümler 1/1/1961 439 Ders sayıları ile ilgili hükümler 12/3/1964 Akşam Okulları hakkındaki hükümler 1/4/1964 Diğer ücretlerle ilgili hükümler 1/3/1964 [1] 27/1/1954 tarih ve 6234 sayılı Kanunun 12. maddesi hükmü gereğince metinde geçen “Köy enstitüleri” deyimi “İlköğretmen okulu” olarak değiştirilmiştir. [2] Maddede bahsi geçen sandık, 4/9/1947 tarih ve 5129 Sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile yeniden kurulmuş; 27/1/1954 tarih ve 6234 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile adı ve mahiyeti değiştirilmiş; son olarak 20/11/1959 tarih ve 7381 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin, 6234 sayılı Kanunun 6 ncı maddesini yürürlükten kaldırmasıyla hükmü ve uygulanma imkanı kalmamıştır.