TARIM İŞÇİLERİ SOSYAL SİGORTALAR KANUNU [1] Kanun Numarası : 2925 Kabul Tarihi : 17/10/1983 Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 20/10/1983 Sayı : 18197 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 22 Sayfa : 763 BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler Madde 1 ilâ 5 – (Mülga: 31/5/2006-5510/106 md.) Sigortalılığın sona ermesi ve kesintiye uğraması: Madde 6 – Sigortalı olanlardan; a) (Değişik: 17/4/2008-5754/76 md.) Primlerini gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ait olduğu yılı takip eden yılın Şubat ayı sonuna kadar ödemeyenlerin o yılın 1 Ocak gününden itibaren, b) Sigortalılıklarına devam etmek istemediklerini Kuruma yazılı olarak bildirenlerin, bu bildiriminin Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihi izleyen yılbaşından itibaren, c) Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak çalışmaya başlamaları nedeniyle prim veya kesenek kesilmeye başladığı tarihten itibaren, Sigortalılıkları sona erer. (c) bendi uyarınca sigortalılıkları sona erip de sosyal güvenlik kuruluşları ile ilgilerinin kesilmesi nedeniyle prim veya kesenek ödenmesine son verilenlerin sigortalılıkları, prim veya kesenek ödenmesine son verildiği tarihi izleyen aybaşından itibaren kendiliğinden başlar. İKİNCİ KISIM Sigorta Yardımları BİRİNCİ BÖLÜM İş Kazaları ile Meslek Hastalıkları Sigortası Sağlanan yardımlar: Madde 7 – İş kazaları ile meslek hastalıkları halinde sağlanan yardımlar şunlardır: a) Sağlık yardımı yapılması, b) Sürekli işgöremezlik hallerinde gelir verilmesi, c) Protez araç ve gereçlerinin sağlanması, takılması, onarılması ve yenilenmesi, d) Cenaze masrafı karşılığı verilmesi, e) Sigortalının ölümünde hak sahiplerine gelir bağlanması. Bu yardımlardan yararlanılabilmesi için işkazasının olduğu tarihten en az üç ay önce sigortalının tescil edilmiş olması ve sigortalılığın sona ermemiş bulunması şarttır. Sürekli işgöremezlik gelirine hak kazanma: Madde 8 – İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 10 azalmış bulunduğu Kurumca tespit edilen sigortalı, sürekli işgöremezlik gelirine hak kazanır. Sürekli işgöremezlik geliri almakta olan veya bu geliri sermayeye çevrilerek ödenmiş bulunan sigortalının yeniden tedavi ettirilmesi halinde meslekte kazanma gücünü ne oranda yitirdiği Kuruma ait veya Kurumun sevk edeceği sağlık tesisleri sağlık kurullarından alınacak raporlara göre yeniden tespit olunur. Sürekli işgöremezlik gelirinin hesaplanması: Madde 9 – (Mülga: 25/8/1999 - 4447/62 md.) İş kazasını bildirme ve hekim tavsiyesine uymazlık: Madde 10 – İş kazası engeç kazadan sonraki iki gün içinde işverene veya Kuruma bildirilir. İş kazası veya meslek hastalığı dolayısıyla hekimin bildirdiği tedbir ve tavsiyelere uymaması yüzünden malul kalmasına veya malullük derecesinin artmasına sebep olan sigortalının sürekli işgöremezlik gelirinin kendisine yüklenebilecek kusurun raporda belirtilen oranındaki kısmı Kurum tarafından düşürülebilir. Şu kadar ki, bu düşürme % 50'yi geçemez. Kurumun yazılı bildirisine rağmen teklif edilen tedaviyi kabul etmeyen sigortalıya, tedavi için Kuruma başvuracağı tarihe kadar sağlık yardımı yapılmayacağı gibi sürekli işgöremezlik geliri de verilmez. Eş ve çocuklara gelir bağlanması: Madde 11 – (Mülga: 25/8/1999 - 4447/62 md.) Bağlanan Gelirin Kesilmesi: Madde 12 – (Mülga: 25/8/1999 - 4447/62 md.) İKİNCİ BÖLÜM Hastalık Sigortası Madde 13 ilâ 17 - (Mülga: 31/5/2006-5510/106 md.) ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Malüllük Sigortası Malüllük aylığının hesaplanması: Madde 18 – (Mülga: 25/8/1999 - 4447/62 md.) Malüllük aylığının kesilmesi ve yeniden bağlanması: Madde 19 – (Mülga: 25/8/1999 - 4447/62 md.) DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Yaşlılık Sigortası Yaşlılık aylığından yararlanma şartları: Madde 20 – Yaşlılık aylığından yararlanabilmek için sigortalının; a) (Mülga : 20/2/1992 - 3774/6 md.; Yeniden düzenleme: 25/8/1999 - 4447/18 md.) Kadın ise 58 yaşını, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması, b) 15 yıldan beri sigortalı olması, c) En az 3600 gün prim ödemiş olması, d) Kurumdan yazılı istekte bulunması, Şarttır. Yaşlılık aylığının hesaplanması: Madde 21 – (Değişik: 17/4/2008-5754/76 md.) Yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanan sigortalıya, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 29 uncu maddesinde belirtilen esaslara göre aylık bağlanır. Aylığın başlangıcı: Madde 22 – Yaşlılık aylığının ödenmesine, sigortalının aylık bağlanması için Kurumdan yazılı istekte bulunduğu tarihi takip eden aybaşından başlanır. Aylığın kesilmesi ve yeniden bağlanması: Madde 23 – Yaşlılık aylığı almakta iken sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi bir işte sigortalı olarak çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları çalışmaya başladıkları tarihte kesilir. (Değişik ikinci fıkra: 16/10/2007-5698/4 md.) Yukarıdaki fıkraya göre yaşlılık aylığı kesilen sigortalılardan işten ayrılarak yaşlılık aylığı verilmesi için yazılı istekte bulunan sigortalıya, eski aylığın kesildiği tarihten sonra aylıklara yapılan artışlar uygulanarak bulunan aylık tutarına, yazılı istek tarihindeki emeklilik öncesi ve sonrası prim ödeme gün sayısı toplamı üzerinden, 21 inci maddeye göre hesaplanan aylığın emeklilik sonrası prim ödeme gün sayısına orantılı bölümü eklenmek suretiyle istek tarihini takip eden ödeme dönemi başından itibaren ödenir. (Mülga üçüncü fıkra: 16/10/2007-5698/4 md.) Toptan Ödeme: Madde 24 – (Mülga: 31/5/2006-5510/106 md.) BEŞİNCİ BÖLÜM Ölüm Sigortası Sağlanan yardımlar: Madde 25 – Ölüm sigortasından sağlanan yardımlar şunlardır: a) Ölen sigortalının eş ve çocuklarına aylık bağlanması, b) Ölen sigortalının eş ve çocuklarına toptan ödeme yapılması. Ölüm sigortasından aylık bağlama şartları: Madde 26 – a) (Değişik: 12/12/2006-5561/2 md.) 5 yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresinde en az 900 gün prim ödemiş olan, b) Malullük veya yaşlılık aylığı almakta iken veya yazılı olarak istekte bulunup malullük veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandıktan sonra ölen, c) Bağlanmış bulunan malullük veya yaşlılık aylıkları kesilmiş olan sigortalılardan ölen, Sigortalının hak sahiplerine yazılı istekleri üzerine aylık bağlanır. Ölüm aylığının hesaplanması: Madde 27 – (Mülga: 25/8/1999 - 4447/62 md.) Eş ve Çocuklara Aylık Bağlanması, Kesilmesi ve Yeniden Bağlanması: Madde 28 – (Mülga: 25/8/1999 - 4447/62 md.) Toptan Ödeme: Madde 29 – (Mülga: 25/8/1999 - 4447/62 md.) Prim alınması: Madde 30 – (Değişik: 17/4/2008-5754/76 md.) Bu Kanunun gerektirdiği her türlü yardım ve ödemeler için sigortalılardan % 12,5'i genel sağlık sigortası primi olmak üzere % 32,5 oranında prim alınır. Prime esas alınacak kazanç: Madde 31 – (Değişik: 25/8/1999 - 4447/20 md.) Bu Kanunun 30 uncu maddesi uyarınca alınacak primlerin hesabında esas tutulacak günlük kazanç, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 78 inci maddesinde belirlenen prime esas kazancın alt sınırıdır. Prim ödemeye esas alınacak gün sayısı: Madde 32 – 31 inci madde uyarınca alınacak prim hesabına esas gün sayısı, her ay için 15, bir tam yıl için 180 gündür. Prim ödenmesi: Madde 33 – (Mülga: 31/5/2006-5510/106 md.) Ödenmeyen primler için kurumca düzenlenecek belgeler: Madde 34 – Bu Kanuna göre alınacak sigorta primlerinin ödenmesi için sigortalıya yapılacak bildiri üzerine prim borçları ödenmezse, Kurumca düzenlenen ve sigortalının prim borcu miktarını gösteren belgeler, resmi dairelerin usulüne göre verdikleri belgeler hükmünde olup, icra ve iflas dairelerince bunların tabi oldukları hükümlere göre işlem yapılır. ÜÇÜNCÜ KISIM Çeşitli Hükümler Sigortalının geçindirmekle yükümlü olduğu kimseler: Madde 35 – (Mülga: 13/2/2011-6111/46 md. ile değişik 31/5/2006-5510/106 md.) Yönetmelikler: Madde 36 – a) Sigortalıların başvurma ve uyma zorunda oldukları usul ve esaslar, b) Sigortalıların tescili ile ilgili işlemler, c) Sigortalının başlangıcı devamı ve sona ermesi, primlerin hesaplanması, ödenmesi ve tahsili usulleri, d) Bu Kanunun diğer hükümlerinin uygulama usul ve esasları, Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak yönetmeliklerle düzenlenir. Bu maddede belirtilen yönetmelikler bu Kanunun yürürlüğe girmesinden başlıyarak en geç bir yıl içinde çıkarılır ve Resmi Gazetede yayımlanır. Gösterge tespit tablosu: Madde 37 – (Mülga: 25/8/1999 - 4447/62 md.) Hizmetlerin birleştirilmesi: Madde 38 – Bu Kanuna tabi olarak geçen hizmet süreleri ile; a) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa ve aynı Kanunun Geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıklarına, b) 5434 sayılı T. C. Emekli Sandığı Kanununa, c) 1479 sayılı Bağ - Kur Kanununa, d) Diğer sosyal güvenlik kanunlarına, Tabi olarak geçen hizmet süreleri 24/5/1983 tarih ve 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre birleştirilir. Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde uygulanacak maddeler: Madde 39 – Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde; a) (Değişik: 17/4/2008-5754/76 md.) Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 13, 14, 19, 20, 21, 22, 25, 26, 27, 28, 31, 33, 34, 35, 36, 54, 55, 57, 58, 59, 60, 61, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73,76, 77,78, 88, 89, 94, 95, 96, 97, 100 ve 101 inci, geçici 2 nci ve geçici 5 inci maddeleri ile 41 inci maddesinin (b) bendi, b) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa; 1912 sayılı Kanunla eklenen 2422 sayılı Kanunla değişik Ek Madde 2, 2422 sayılı Kanunla eklenen Ek 2, 3 ve 4 üncü maddeler, 2422 sayılı Kanunla eklenen 2795 sayılı Kanunla değişik Ek 1 inci madde, 2564 sayılı Kanunla eklenen 2795 sayılı Kanunla değişik Ek 2 nci madde hükümleri. Uygulanır. Kanunun uygulanması: Madde 40 – Bu Kanunu, 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile değişik 9/7/1945 tarih ve 4792 sayılı Kanunla kurulmuş bulunan Sosyal Sigortalar Kurumu uygular. Geçici Madde 1 – (2925 sayılı Kanunun kendi numarasız geçici maddesi olup teselsül için numaralandırılmıştır.) Bu Kanun kapsamına girenlerden 1984 yılı içerisinde yazılı istekte bulunanlar, istek tarihini takip eden aybaşından itibaren sigortalı sayılırlar. Geçici Madde 2 – (Ek: 25/8/1999 - 4447/22 md.) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; A) 13 yıl ve daha fazla sigortalı bulunanlar en az 15 yıllık sigortalılık süresini doldurmuş ve en az 3600 gün prim ödemiş bulunmaları şartı ile yaşlılık aylığından yararlanabilirler. B) (Yeniden düzenleme: 23/5/2002-4759/ 4 md.) 23.5.2002 tarihinde; a) (A) bendi kapsamında olanlar hariç sigortalılık süresi 13 yıl (dahil) ve daha fazla olanlar kadın ise 40, erkek ise 44 yaşını doldurmuş olmaları, b) Sigortalılık süresi 12 yıl 3 ay (dahil) dan fazla, 13 yıldan az olanlar kadın ise 41, erkek ise 45 yaşını doldurmuş olmaları, c) Sigortalılık süresi 11 yıl 6 (dahil) aydan fazla, 12 yıl 3 aydan az olanlar kadın ise 42, erkek ise 46 yaşını doldurmuş olmaları, d) Sigortalılık süresi 10 yıl 9 (dahil) aydan fazla, 11 yıl 6 aydan az olanlar kadın ise 43, erkek ise 47 yaşını doldurmuş olmaları, e) Sigortalılık süresi 10 (dahil) yıldan fazla, 10 yıl 9 aydan az olanlar kadın ise 44, erkek ise 48 yaşını doldurmuş olmaları, f) Sigortalılık süresi 9 yıl 3 (dahil) aydan fazla, 10 yıldan az olanlar kadın ise 45, erkek ise 49 yaşını doldurmuş olmaları, g) Sigortalılık süresi 8 yıl 6 (dahil) aydan fazla, 9 yıl 3 aydan az olanlar kadın ise 46, erkek ise 50 yaşını doldurmuş olmaları, h) Sigortalılık süresi 7 yıl 9 (dahil) aydan fazla, 8 yıl 6 aydan az olanlar kadın ise 47, erkek ise 51 yaşını doldurmuş olmaları, ı) Sigortalılık süresi 7 (dahil) yıldan fazla, 7 yıl 9 aydan az olanlar kadın ise 48, erkek ise 52 yaşını doldurmuş olmaları, j) Sigortalılık süresi 6 yıl 3 (dahil) aydan fazla, 7 yıldan az olanlar kadın ise 49, erkek ise 53 yaşını doldurmuş olmaları, k) Sigortalılık süresi 5 yıl 6 (dahil) aydan fazla, 6 yıl 3 aydan az olanlar kadın ise 50, erkek ise 54 yaşını doldurmuş olmaları, l) Sigortalılık süresi 4 yıl 9 (dahil) aydan fazla, 5 yıl 6 aydan az olanlar kadın ise 51, erkek ise 55 yaşını doldurmuş olmaları, m) Sigortalılık süresi 4 (dahil) yıldan fazla, 4 yıl 9 aydan az olanlar kadın ise 52, erkek ise 56 yaşını doldurmuş olmaları, n) Sigortalılık süresi 3 yıl 3 (dahil) aydan fazla, 4 yıldan az olanlar kadın ise 53, erkek ise 57 yaşını doldurmuş olmaları, o) Sigortalılık süresi 2 yıl 8 ay 15 (dahil) günden fazla, 3 yıl 3 aydan az olanlar kadın ise 54, erkek ise 58 yaşını doldurmuş olmaları, Ve en az 15 yıllık sigortalılık süresi ile 3600 gün prim ödeme şartlarını yerine getirmeleri halinde yaşlılık aylığından yararlanabilirler. Yürürlük: Madde 41 – Bu Kanun 1 Ocak 1984 tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme: Madde 42 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 2925 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE Kanun No. Farklı Tarihte Yürürlüğe Giren Maddeler Yürürlüğe Giriş Tarihi 3774 20 Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil personel için 1/7/1992 Diğer Personel için 27/2/1992 Değiştiren Kanun 2925 Sayılı Kanunun Değiştirilen Maddeleri Yürürlüğe Giriş Tarihi 4447 a) 19, 20 ve 21 inci maddeleri 1/1/2000 b) 56 ncı maddenin (B) bendinin (3) numaralı altbendi 8/9/1999 tarihini izleyen aybaşında c) Diğer hükümleri 8/9/1999 4759 Geçici Madde 2 1/6/2002 5561 26 18/10/2006 tarihinden geçerli olmak üzere 16/12/2006 5698 23 23/10/2007 5510 (5754 sayılı Kanun ile değişik) 1 ilâ 5, 13 ilâ 17, 24 ve 33 1/10/2008 5754 6, 21, 30, 39 1/10/2008 5510 (6111 sayılı Kanun ile değişik) 35 1/10/2008 tarihinden geçerli olmak üzere 25/2/2011 [1] Bu Kanunda geçen "Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü" ibaresi, 24/8/2000 tarihli ve 616 sayılı KHK ile "Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı" olarak değiştirilmiş olup, söz konusu KHK daha sonra Anayasa Mahkemesinin 31/10/2000 tarihli ve E.:2000/65, K.:2000/38 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal kararı 10/11/2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 29/7/2003 tarihli ve 4958 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde yer alan ‘‘Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü” ibaresi “Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı” olarak değiştirilmiştir hükmüne istinaden sözkonusu ibareler metne işlenmiştir.