
                      Basrollerinde Adrien Brody ve Forest Whitaker'in yer aldigi, yönetmenligini Paul Scheuring'in üstlendigi The Experiment (2010), Hollywood'un bir süredir içinden çikamadigi özgün senaryo sikintisinin ikinci perdesi; yapimcilarin ivedilikle Prison Break ile meshur olmus bir senariste yönelmesi bile ticari gayeyi açikça teshir etmekte. Ancak The Experiment'i güdük bir yeniden çevrime indirgemek, filmin Irak isgali sonrasindaki psikolojiyle olan bagini gözardi etmek demek olur. Hele ki ABD medyasinin, Ebu Garip rezaletinin ortaya çikmasindan sonra, filmin temel aldigi Stanford deneyini ve süpheli doktor Philip Zimbardo'yu yeniden gündeme tasidigini düsünürsek... O halde The Experiment'i kaynak aldigi Das Experiment'le kiyaslayarak, siddet ve otorite sorununa bakisini görmenin zamanidir.
Kendisini Çöküs (Der Untergang, 2004) ve Istila (The Invasion, 2007) gibi filmlerden de tanidigimiz Oliver Hirschbiegel, Deney'de (Das Experiment, 2001), 1971 tarihli Standford hapishane deneyini günümüz Almanya'sina tasir ve ise su basit soruyla baslar: Ne olmustur da bir tür saka gibi isleyen bu deney bir anda ciddiyete binmistir? Bütün bunlar, bilissel psikolojinin siklikla basvurdugu o ünlü metafora dayanirsak, beyin dedigimiz kara kutunun mu marifetidir, yoksa insan dogasinin iktidara açligindan mi kaynaklanir? Yönetmen Hirschbiegel bu iki seçenekten birini seçme kolayligina düsmez ve her iki degiskenin etkisini hesaba katsa da sorunun nedenini toplumsallasma biçiminde görür. Yönetmenin bu hamlesi filmini 'Sineklerin Tanrisi' uyarlamalarinin yazgisindan kurtarir ve otorite problemini ayaklari üstüne oturtur. Insanin siddete meyilini içgüdüler temelinde tartismak yerine, içgüdü maskesi altindaki kültürel güdülerini ifsa etmeye yönelir öncelikle...
        
            