
                      - Metropol Samurayının Yalnızlığı -Sinema tarihinde birçok kiralık katil konulu film yer almıştır herhalde. Genel olarak bunlara baktığımda geçmişten bugüne, bu kiralık katil filmleri arasında belki en üstte yer alacak tek film ismi ?Le Samouraï'dir. Aynı zamanda bir kara film araştırması yapsak aynı isimle karşılaşmamız pekala mümkündür.Kara filmin babalarından Fransız Jean-Pierre Melville'in elinde çıkmış kült bir film ?Le Samouraï?. Film birçok açıdan sinema tarihinde farklı bir yerde duruyor. Sinema tarihinin en iyileri ve en önemli filmleri arasında da ayrıca. Melville eserini, Avrupa'da akımların çokça boy gösterdiği bir dönemde çekmiş. ?Le Samouraï? bazılarına göre ?Yeni Dalga'ya ait bir film. Jean-Pierre Melville'in Godard'ın ünlü Yeni Dalga filmi ?A bout de Souffle'de Patricia'nın röportaj yaptığı Parvulesco olarak kaşımıza çıkmıştı. Akımın bazı özellikleri filmde yer alıyor. Bunun yanında film, belli bir kesime göre de minimalist bir film. Bir tarafından baktığımızda bu yönle de uyuşan özellikler olduğu gibi tamamen zıttı gibi gözüken özelliklerinden dolayı da herhalde pek de ?minimalist bir film? diyemeyiz. Yönetmenin ilk filmi ?La Silence de la Mer'den beri hakim olduğu sinema anlayışı ?Le Samouraï'de de mevcut. Az laf çok icraat, karakterler yerine kameranın konuştuğu görsellik gibi oldukça stilize bir tarzı var filmin. Hikaye açısından belki olmasa da stil açısından çok farklı bir film görünümünde.Filmin ilk dakikasından itibaren filmin estetiği sizi alıp g.türüyor adeta. İlk dakikadan itibaren anlıyorsunuz bu filmde farklı bir şeyler olduğunu. Evet, Le Samouraï başlıyor yazılar dökülürken; odasında yatağının üzerine uzanmış sigara içen bir Alain Delon var karşımızda. Yazılar devam ederken kamera da Delon'a odaklanmaya devam ediyor. Oyuncu sigarasını bitirene kadar bakıyoruz bu plandan. Yalnız bu basit gibi gözüken sahne bize çok şey anlatıyor. Melville hemen filminin ilk dakikasında o kötümser havayı oluşturuyor ve Jef Costello'nun yalnızlığıyla karşı karşıya kalıyoruz. Tek plandan yapılan çekim bir kamera hareketiyle adeta bizleri Costello'nun yalnız dünyasına sokuyor. Bushido'dan alınan ?Bir samurayın yalnızlığına eş değer tek şey varsa, o da ancak ve ancak ormandaki bir kaplanın yalnızlığı olabilir!? sözüyle de Costello'nun yaşam biçimini açıklıyor adeta. Evet, Costello modern bir şehirde yaşayan bir modern zamanlar samurayıdır. Kendine has alışkanlıkları olan, disiplinli çalışan, sert, hayattan bir beklentisi kalmamış, az konuşan, kumar masasındakilere verdiği cevap gibi hiçbir zaman kaybetmeyen, kaybetse de kaybetmeyi tercih ettiğinden dolayı kaybeden erdemli bir kiralık katildir. Tıpkı samuraylar benzer bunun gibi bir çok yönüyle. Farklı giriş sekansından sonra da filmin farklılığını ve kendine has estetiğini sürdürüyor. Aşağı yukarı bir 10 dakika filmde hiçbir diyaloga yer almıyor. Bu girişten hemen sonraysa sigarasını bitirmiş Costello'nun yukarıda kısaca belirttiğim yaşam tarzına ait kendine has olağan şeyleri yaptığını izleriz. Dediğim gibi diyalog sadece sinema dili var bu anlarda. Bir de Costello'nun tek dostu kanaryasının sesi var tabii ki de. Sonraysa Costello işini yapmaya gider büyük bir titizlikle. Gittiği barda işini bitirdikten hemen sonra barda piyano çalan kıza gözükse de ileriki bölümlerde karakolda yapılan şüpheliler arasından kız tarafından seçilmez. Yine de olayları araştıran dedektif tarafından takip edilen kişi haline gelir ve bu durum iş verenleriyle arasının bozulmasına sebep olur. Film belli bir bölümden sonra bir ?cozy? dedektiflik filmine de dönüşür. Birçok kaçıp kovalamacaya da yer verir film. Bunlardan en önemlisi de herhalde filmin sonlarına doğru olan metro sekansıdır.Her haliyle 40'lı, 50'li yılların klasik dönem film-noir'lerinin etkileri sezilse de Melville'in kendine has özgün sinema diliyle aynı zamanda neo noir özelliği taşıyor. Yönetmenin başyapıtı, çok farklı olmayan bir hikaye ne kadar farklılaşabilir sorusuna verilmiş bir cevap gibi. Şöyle bir ana hatlarıyla düşündüğümüzde çok da farklı bir film yok diyoruz karşımızda ama; filmi izledikten sonra fikrimiz hemen aksi yöne doğru değişiyor. İşte burada Jean-Pierre Melville ismi karşımıza çıkıyor. Tabii hikaye çok farklı demediysek, bu senaryonun da basit olduğu anlamına gelmiyor. Yer yer ufak sürprizlere de yer veren özgün bir senaryo var karşımızda. Yönetmenin heyecanı her anı koruması ve gerilimi filmin en sakin anında bir anda en üst seviyeye taşıması filmin değerini daha arttırıyor. Yerli yerinde kullandığı François de Roubaix imzalı mükemmel müziklerin dışında belli nesnelerin çıkardığı sesler Costello'nun yalnızlığına fon oluşturuyor ve gerilimi üst seviyelere taşımada görev üstleniyor. Bir yönetmen ancak bu kadar bir filmi değiştirebilir ve yönetimi bu kadar mükemmel olabilir. Yönetmenin kullandığı renkler, müzik sahne uyumu, kullanılan nesneler ve filme fon olan Paris'in sokakları? Melville filmin büyük bir yükünü de yıldızı Alain Delon'un omuzlarına bırakıyor. Delon ise bu yükü kusursuz bir şekilde taşıyor. Delon'un oynadığı Jef Costello karakteri sinema tarihinin en karizmatik ve en unutulmaz karakterlerinden biri bana göre. Bunu oluşturma da Delon'un payı kadar yöne Melville'in de payı büyük. Delon; şapkası, sigarası, sert ve farklı bir hüzün dolu yüzüyle unutulmaz bir portre çiziyor. Eşine az rastlanacak düzeyde bir yönetmen-oyuncu uyumuna sahip film. Yönetmenin oyuncusunu çok iyi tanıdığı filmin her sahnesinden anlaşılıyor. Ayrıca yönetmenle oyuncunun arasında filmin adı ile ilgili geçen ilginç bir hikaye var. Melville'in filmin adı hakkında sorduğu sorulara karşı Delon'un verdiği cevap odasının duvarındaki samuray kılıcını göstermek olmuş.Le Samouraï karakter merkezli bir film esasen. Daha, sıra dışı giriş sekansından itibaren Jef Costello'nun yalnızlığı irdeleniyor. Ormandaki yalnız kaplandan sonra gelen en büyük yalnız onunkisi! O dünyanın sayılı metropollerinden olan Paris'in en derin yalnız adamı. Hiç gülmüyor, gerekmedikçe de konuşmuyor. Hatta gerekse bile konuşmuyor diyebiliriz. Hayata karşı bir kızgınlığı var diyebiliriz. Son derece soğuk kanlı bir şekilde, işini yapıyor. Yani tanımadığı insanları para karşılığı öldürüyor. Sanki tüm dünyaya karşı bir görünümde. Costello'nun bu üzgünlüğünün, hüznünün, yalnızlığının nedeni film boyunca açıklanmıyor. Kadınlar tarafında da bu tutumu devam ediyor. Polisin elinden kurtulmasını sağlayan iki kadına gülümsemiyor bile Costello. O, hep aynı mesafesini ne olursa olsun koruyor. Doğrularından şaşmıyor, ne olursa olsun. Tıpkı bir ?samuray? gibi. Onun hüznü de bir başka gibi. Oldukça sert bakarken aynı zamanda da hüzünlü duran bakışlar atmayı nasıl da başarmış Delon diye sormadan edemiyor kendine insan. Özellikle karakterin hüznü ölümle burun buruna geldiği metro sekansında iyice tavana vuruyor.Le Samouraï, sonrasında gelen birçok sinemacıyı ve filmi etkilemeyi başarmış bir film. Sinema tarihinde en çok gönderme yapılan, saygı duruşlarında durulan filmlerden. Yakın tarihimizden örnek verecek olursak, en bariz örnek, adında anlaşılan Jim Jarmusch'un ?The Ghost Dog: The Way of the Samurai?. Bunun dışında filmin en büyük hayranlarından biriyse John Woo. Yönetmenin en bilinen filmlerinden biri olan ?The Killer'da da ?Le Samouraï'nin çokça etkisi yer alır. Bunun dışında Woo, ?İzlediğim filmler içerisinde kusursuza en yakını.? demişti ?Le Samouraï? için. Woo'nun dışında Quentin Tarantino'yu da sayabiliriz filmden ve yönetmenden etkilenenler içerisinde. Ayrıca Luc Besson'un yarattığı ünlü Léon karakterinde Jef Costello'nun izlerini görmek pekala mümkün. Bunların dışında yine bir kara film örneği olan Martin Scorsese'nin ünlü filmi ?Taxi Driver'da da filmin etkisi gözüküyor. Bazı yönleriyle Jef Costello'yu andıran Travis Bickle. Özellikle ellerini cebine sokup, sokaklarda yalnız başına dolaşmasıyla iki karakter benzerlik taşıyor.Fransız sinemasına olan saygımı arttıran, bir kara film ustasından gelen gerçek bir başyapıt ?Le Samouraï?. Birçok farklı yana ve detaya sahip sadece türünün değil sinema tarihinin en iyilerinden. Türe getirdiği yeni açılımlar, unutulmaz sahneleri, diyalogları, Melville'in eşine rastlanamayacak yönetimiyle cool baş rol oyuncusunun çizdiği müthiş karakterle hafızalardan silinmeyecek bir eser görümünde aynı zamanda. Sadece Delon'un melankolik bir şekilde Fransız sokaklarında dolaşırken fonda çalan François de Roubaix'ın müzikleriyle izlemek için bile izlenecek bir film.- Le Samouraï {Kiralık Katil} / Jean-Pierre Melville (1967) -
        
            