
                      Sinema sanatının temeline gül koyanlardan Orson Welles’i ve onun gözde filmi Yurttaş Kane’i anımsamamak mümkün mü?   David Griffithlerle,Michael Curtizlerle,Cecil Millelerle yavaş yavaş filizlenen sinema çağının en gözde yönetmenlerinden biriydi Welles.Yaşadığı dönem içerisinde değeri bilinememiş olsa da ’’Yurttaş Kane’’ile dünya sinemasına çok seçkin bir eser kazandırmıştı.Kimi sinema eleştirmenlerince de yüzyılın en iyi filmi olarak gösterilen film tam bir senaryo ve biçim zenginliğine sahipti...(film ise sadece en iyi senaryo dalında oscar almıştı...)   Filmde,büyük bir şatonun içinde elinde kristal bir küreyle bir adam belirir.Küreyi tutmakta olan adamın ağzından tek bir sözcük yuvarlanır.Bu sözcük ’’Rosebud’’dur ve adamın ölmeden önce diline öaldığı son sözcük olmuştur.Rosebud sözcüğüyle bizleri meraka gark eden adam zengin bir gazete patronu olan Charles Foster Kane’dir.Bu medya baronunun yaşamına girmiş 5 ayrı kişinin anlatımıyla şekillenen senaryonun zenginliği bir yana,film özgünlüğünü ve asıl değerini yeni bir sinema dili oluşturan Orson Welles’in yaratım sürecinden alır.Filmde kurgu bağlamında eskili-yenili bir çok teknik kullanılmış,yaratılan kurgu bileşimiyle sinema olanaklarının sınırları zorlanmıştır.Alan derinliğini temel alan,üç boyutluluğu gözeten,kurgudaki ritmi hikaye akışına göre şekilleyen bu devrimci atılım,yeni bir sinema dilinin yaratılması bağlamında o günün şartlarında dünya sinemasına çok değerli olanaklar bahşetmiştir.   Orson Welles Foster Kane’in ilginç yaşam öyküsü çerçevesinde o pembe ’’amerikan rüyası’’nın kesin sonunu ilan ederken,medya ile iktidar arasındaki organik bağa ilişkin de çok çarpıcı tespitler sunar.İktidar,nüfuz kavramlarının mutlulukla bağdaşmayan ironik yanlarını ortaya seren filmde yönetmenimiz bir ’’sosyolog’’titizliğiyle çalışmıştır.O meşhum amerikan rüyası multimilyonerini yaratmış ama ona mutluluğu verememiştir.İktidardaki yozlaşmanın irdelenmesi olarak da değerlendirilebilecek film ’’Rosebud’’sözcüğünün anlamının sorgulandığı süre boyunca ’’merak’’öğesini ustalıkla işlemiştir.Bu merak öğesinin beslediği gerilim ölçüsünce  izleyiciyi sarıp sarmalamış yer yer groteske kaçan bir anlatımla da olayın hicivsel boyutunu ortaya koyabilmiştir...  Kane karakterine model alındığı söylenen William Hearst’ın ciddi saldırılarına uğrayan film sansürlere ve Welles üzerinde yürütülen sistemli kampanyaya karşın,geleceğe taşınmış,her büyük sanat yapıtı gibi klasikler nezlinde  hak ettiği seçkin yeri almıştı...Dünya sinemasında bir ’’kilometre taşı’’oluşturan filmde oyuncuların çoğu Orson Welles’in kurduğu ’’Mercury Tiyatrosu’’nun oyuncularıdır ve filmde çok başarılı kompozisyonlar çizmişlerdir...    İşte böyle Orson Welles...Sen gerçek anlamda bir sanat insanıydın.Sinema ise 40ların ortasında beşeri ve toplumsal diyalektiği ustalıkla verebilen filmlerle belki de altın çağını yaşamaktaydı.Sinemanın sanat olmaktan çıkıp tam bir açık borsa gibi işlediği günümüzde yaşasaydın bizler gibi senin de hüzünlenmemen mümkün olabilir miydi?
        
            