ชื่อสถานที่: พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์
ประเภท: สถานที่ท่องเที่ยว
ตำบล: ท่าหิน
อำเภอ: เมืองลพบุรี
จังหวัด: ลพบุรี
รหัสไปรษณีย์: 15000
พิกัด: 14.79995, 100.60988

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสมเด็จพระนารายณ์ อยู่ในบริเวณพระนารายณ์ราชนิเวศน์ จัดแสดงศิลปะโบราณวัตถุ และนิทรรศการ ตามอาคารต่าง ๆ ในบริเวณพระนารายนณ์ราชนิเวศน์ เช่น พระที่นั่งพิมานมงกุฎ พระที่นั่งจันทรพิศาลและหมู่ตึกพระประเทียบ

กรมศิลปากรได้ประกาศจัดตั้ง พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์ ลพบุรี เมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๔ โดยใช้พื้นที่ส่วนหนึ่งของพระนารายณ์ราชนิเวศน์เป็นสถานที่จัดแสดงโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุที่เป็นหลักฐานทางโบราณคดี ประวัติศาสตร์ศิลปะ และวัฒนธรรมของจังหวัดลพบุรี  พระนารายณ์ราชนิเวศน์เป็นพระราชวังที่สมเด็จพระนารายณ์มหาราช พระมหากษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยาโปรดให้สถาปนาขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๒๐๙ ครั้นถึงสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ โปรดเกล้าให้บูรณะและสร้างพระที่นั่งพิมานมงกุฎและหมู่อาคารสำหรับเป็นที่ประทับและว่าราชการแผ่นดิน และได้พระราชทานนามพระราชวังแห่งนี้ “พระนารายณ์ราชนิเวศน์”