title: Hungaria

text: Austria-Hungaria ilikuwa milki kubwa katika Ulaya ya Kati na Mashariki kuanzia mwaka 1867 hadi 1918.


title: Hungaria

text: Baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia milki ikaporomoka na Hungaria ikaendelea kama nchi ya pekee yenye katiba ya ufalme lakini bila mfalme.


title: Hungaria

text: Katika vita kuu ya pili ya dunia Hungaria ikaingia upande wa Ujerumani ukaendelea kuwatesa Wayahudi wake wa kushikamana na siasa ya Hitler na mwishowe ikashindwa pamoja na Ujerumani. Hungaria ikavamiwa na jeshi la Umoja wa Kisovyeti na mabwana hao wapya walihakikisha ya kwamba chama cha kikomunisti ilishika serikali. Hivyo Hungaria ikawa sehemu ya Mapatano ya Warshawa ikasimama upande wa mashariki katika kipindi cha vita baridi.


title: Hungaria

text: Mwaka 1956 wananchi wengi walipindua serikali ya kikomunisti na serikali mpya chini ya Imre Nagy ilianzisha demokrasia ya vyama vingi. Lakini wanajeshi wa Kisovyeti wakaingia kati wakarudisha utawala wa chama cha kikomunisti ulioendelea hadi kuporomoka kwa ukomunisti mnamo 1989.


title: Hungaria

text: Hungaria imekuwa nchi mwanachama wa Umoja wa Ulaya tangu 2004.


title: Bendera ya Kamerun

text: Bendera ya Kamerun ina milia mitatu ya kusimama yenye rangi za kijani-nyekundu-njano pamoja na nyota njano ya pembetano katika mlia wa katikati.


title: Bendera ya Kamerun

text: Muundo wa bendera hufanana na bendera ya Ufaransa (Kamerun ilikuwa koloni yake) lakini inatumia rangi za Umoja wa Afrika.


title: Bendera ya Kamerun

text:
Kamerun iliingia katika uhuru na bendera tofauti kidogo. Muundo na rangi zilekuwa zilezile lakini mlia wa kwanza (ya rangi kijani) ulionyesha nyota mbili zilizoonyesha Kamerun ilikuwa shirikisho la jamhuri baada ya kuungana sehemu mbili tofauti za Kamerun ya awali. Koloni ya Kijerumani ya Kamerun ilipasuliwa 1918 ikiwa sehemu kubwa ilikuwa chini ya Ufaransa na sehemu ndogo chini ya Uingereza. Kanuni za Umoja wa Mataifa zililazimisha Waingereza kushauriana na wenyeji wenyewe badala ya kuunganisha sehemu zao za Kamerun na Nigeria tu jinsi ilivyowahi kupangwa awali.
Matokeo ya kura yalisababisha sehemu zilizotengwa kuunganishwa tena. Hivyo Kamerun ilianzishwa kama shirikisho la jamhuri hali iliyoonyeshwa kwa nyota mbili.


title: Bendera ya Kamerun

text: 1972 serikali ilibadilisha katiba ya Kamerun ikawa nchi ya umoja, bila shirikisho. Nyota mbili zilifutwa na badala yake nyota moja katika mlia wa katikati ikaonekana kwa jina la "nyota ya umoja".


title: Bendera ya Mali

text:
Bendera ya Mali ina milia mitatu ya wima ya rangi nyekundu, njano na kijani kibichi. Rangi hizi ambazo huitwa rangi za Umoja wa Afrika ni zilezile zinazopatikana katika bendera nyingi za nchi za Afrika kutokana na athari ya Ethiopia kama nchi ya Afrika iliyofaulu kujitetea dhidi majaribio ya kuitawala kikoloni.
Maana ya rangi ni kama zifuatazo:


title: Bendera ya Mali

text: Bendera hii imetumiwa tangu uhuru wa kitaifa mwaka 1961.


title: Bendera ya Mali

text: Nchi ilipata uhuru ngazi ya kwanza yaani madaraka ya kujitawala mwaka 1959. Wakati ule ilikuwa imeungana na Senegal kama "Shirikisho la Mali". Bendera ile ya kwanza ilionyesha umbo la mwanadamu. Mali ilipobaki peke yake ilifuta picha kwa sababu ya kanuni za imani ya Kiislamu zinazokataza picha ya watu.


title: Bendera ya Mali

text: Senegal iliendelea na bendera ileile isipokuwa ina nyota ya kijani katika mlia wa katikati.


title: Wilhelm Wien

text: Wilhelm Wien (13 Januari 1864 – 30 Agosti 1928) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza mambo ya mnururisho. Mwaka wa 1911 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.


title: Gustaf Dalén

text: Nils Gustaf Dalén (30 Novemba 1869 – 9 Desemba 1937) alikuwa mhandisi kutoka nchi ya Sweden. Hasa alichunguza mambo ya gesi. Mwaka wa 1912 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.


title: Charles Glover Barkla

text: Charles Glover Barkla (7 Juni 1877 – 23 Oktoba 1944) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza mionzi ya eksirei na kufanya majaribio nazo. Mwaka wa 1917 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.


title: Chandrasekhara Raman

text: Chandrasekhara Venkata Raman (7 Novemba 1888 – 21 Novemba 1970) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uhindi. Hasa alichunguza mambo ya mwanga na jinsi unavyosambazwa kupitia vitu mbalimbali. Mwaka wa 1930 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.


title: Slovenia

text: Slovenia ni nchi ya Ulaya ya Kati, mashariki kwa milima ya Alpi.


title: Slovenia

text: Imepakana na Italia, ghuba ya Adria ya bahari ya Mediteranea, Kroatia, Hungaria na Austria.


title: Slovenia

text: Mji mkuu pia mji mkubwa ni Lyublyana (kwa Kislovenia: Ljubljana).


title: Slovenia

text: Ni mwanachama wa Umoja wa Mataifa na wa Umoja wa Ulaya.


title: Slovenia

text: Watu wengi (83%) ni wa kabila la Waslovenia, wenye lugha ya Kislovenia ambayo ni kati ya lugha za Kislavoni.


title: Slovenia

text: Waslavi walihamia Slovenia ya leo katika karne ya 6 BK.


title: Slovenia

text: Tangu zamani waliishi chini ya utawala wa madola mbalimbali kama vile Dola la Roma, Austria na Yugoslavia hadi kupata uhuru wa kisiasa mara ya kwanza kabisa mwaka 1991 baada ya mwisho wa Shirikisho la Yugoslavia.


title: Slovenia

text: Kati ya nchi zote zilizotokana na Yugoslavia ya zamani Slovenia ni nchi yenye uchumi imara zaidi.


title: Slovenia

text: Upande wa dini, 57.8% ni Wakatoliki. 10% wanajitambulisha kama Wakanamungu.


title: Bendera ya Slovenia

text: Bendera ya Slovenia ina milia mitatu ya kulala katika rangi za Umoja wa Waslavi nyeupe-buluu-nyekundu pamoja na ngao ya nembo la kitaifa juu ya milia miwili ya juu. Bendera hili lilianzishwa tangu Juni 1991.


title: Bendera ya Slovenia

text: Kuna pendekezo la kuwa na bendera jipya kwa sababu bendera jinsi ilvyo inafanana sana mabendera mengine yenye rangi za Waslavi hasa bendera ya Slovakia.


title: Nembo ya Slovenia

text:
Nembo ya Slovenia ni ngao ya buluu inayoonyesha mlima wa Triglaff ambao ni mlima mkubwa wa nchi yenye ncha tatu.
Mlima unakatwa na mistari miwili ya buluu inayodokeza kwa mawimbi wa bahari ya Adria. Juu yake kuna nyota tatu za rangi ya dhahabu kutoka nembo ya kihistoria ya Utemi wa Celje.


title: Nembo ya Slovenia

text: Ngao hii pia ni sehemu ya bendera ya Slovenia.


title: Aloysius Gonzaga

text: Aloysius Gonzaga (9 Machi 1568 – 21 Juni 1591) alikuwa mtoto wa mfalme mdogo nchini Italia, lakini alikataa katakata kuurithi utawala akawa mtawa katika shirika la Wajesuiti. Alifariki bado kijana akihudumia wagonjwa wa tauni mjini Roma, akiacha kumbukumbu bora hasa ya usafi wa moyo na malipizi.


title: Aloysius Gonzaga

text: Mwaka 1726 alitangazwa na Kanisa Katoliki kuwa mtakatifu. Sikukuu yake ni tarehe 21 Juni kila mwaka.


title: Aloysius Gonzaga

text: Aloysius ni jina la Kilatini, kwa Kiitalia ni Luigi. Alizaliwa katika ngome ya familia yake huko Castiglione delle Stiviere, kati ya Brescia na Mantova, kaskazini mwa Italia, katika kile kilichokuwa sehemu ya Duchy ya Mantua. Alikuwa wa kwanza kati ya watoto saba wa Ferrante de Gonzaga (1544-1586), Mtawala wa Castiglione, na Marta Tana di Santena, binti wa baron wa familia ya Piedmont Della Rovere. Mama yake alikuwa rafiki wa Isabel, mke wa Filipo II wa Hispania.


title: Aloysius Gonzaga

text: Kama mtoto wa kwanza, alikuwa na haki ya kurithi cheo cha baba yake (Marquis). Baba yake alidhani kwamba Aloysius atakuwa askari, kama ilivyokuwa kawaida kwa wana wa familia maarufu zilizohusika mara nyingi na katika vita vidogo vya kipindi hicho. Hivyo mafunzo yake ya kijeshi yalianza wakati mdogo, lakini pia alipata elimu katika lugha na sanaa.


title: Aloysius Gonzaga

text: Alipokuwa na umri wa miaka minne, Luigi alipewa bunduki ndogo na alitumwa na baba yake kwenye safari za mafunzo ili mvulana apate kujifunza "sanaa ya mapigano". Alipokuwa na umri wa miaka mitano, Aloysius alipelekwa kambi ya kijeshi ili kuanza mafunzo yake. Baba yake alifurahia kumwona mwanawe akizunguka kambi akiwa mkuu wa askari. Mama yake na mwalimu wake hawakufurahia sana na msamiati aliyochukua huko.


title: Aloysius Gonzaga

text: Alikua kati ya ukatili wa Renaissance Italia na kuona mauaji ya ndugu zake wawili. Mwaka wa 1576, akiwa na umri wa miaka 8, alipelekwa Florence pamoja na ndugu yake mdogo, Rodolfo, kutumikia kwenye mahakama ya Grand Duke Francesco I de 'Medici na kupata elimu zaidi. Alipokuwa hapo, alipatwa na ugonjwa wa mafigo, ambayo yalimfadhaisha katika maisha yake yote. Alipokuwa mgonjwa, alichukua fursa ya kusoma juu ya watakatifu na kutumia muda mwingi katika sala.


title: Aloysius Gonzaga

text: Alisema kuwa amechukua ahadi binafsi ya usafi wa moyo katika umri wa miaka 9. Mnamo Novemba 1579, ndugu walipelekwa kwa Duke wa Mantua. Aloysius alishtushwa na maisha ya vurugu na ya kiburi ambayo alikutana nayo.


title: Aloysius Gonzaga

text: Aloysius alirudi Castiglione ambako alikutana na Kardinali Karoli Borromeo, na kutoka kwake alipokea komunyo ya kwanza mnamo Julai 22, 1580.


title: Aloysius Gonzaga

text: Baada ya kusoma kitabu kuhusu wajumbe wa Kiislamu nchini India, Aloysius alihisi sana kwamba alitaka kuwa mmisionari. Alianza kufanya mazoezi kwa kufundisha madarasa ya katekisimu kwa wavulana wadogo huko Castiglione katika majira ya joto. Pia alitembelea tena nyumba za Wakapuchini na Wabarnaba huko Casale Monferrato, mji mkuu wa Duchy wa Montferrat uliofanyika Gonzaga ambako familia ilikaa wakati wa baridi.


title: Aloysius Gonzaga

text: Familia iliitwa Hispania mwaka wa 1581 ikafika Madrid mnamo Machi 1582, ambapo Aloysius na Rodolfo wakawa wanacheza na Infante Diego mdogo. Aloysius alianza kufikiria kwa bidii kuhusu kujiunga na utawa. Alifikiri kujiunga na shirika fulani, lakini alivutwa na uaminifu wa Wajesuiti huko Madrid na aliamua badala yake kujiunga nao. Mama yake alikubali ombi lake, lakini baba yake alikasirika na kumzuia kufanya hivyo.


title: Aloysius Gonzaga

text: Mnamo Julai 1584, mwaka mmoja na nusu baada ya kifo cha Infante, familia ilirudi Italia. Aloysius bado alitaka kuwa padri, lakini wanafamilia kadhaa walifanya bidii ya kumshawishi kubadilisha msimamo yake. Walipogundua kwamba hakuna njia ya kumfanya aache mpango wake, walijaribu kumshawishi kuwa padri wa kijimbo na kujitolea kumfanyia mpango awe askofu. Akiwa Mjesuiti angepaswa kukataa haki yoyote ya urithi au hali yake katika jamii. Majaribio ya familia yake ya kumzuia yalishindwa; Aloysius hakuwa na nia na ofisi ya juu na bado alitaka kuwa mmisionari.


title: Aloysius Gonzaga

text: Watakatifu wa Agano la Kale Orodha ya Watakatifu Wakristo Orodha ya Watakatifu Wafransisko


title: Aloysius Gonzaga

text: Jamii:Waliozaliwa 1568 Jamii:Waliofariki 1591 Jamii:Wajesuiti Jamii:Watakatifu wa Italia


title: Basil wa Caesarea

text: Basili wa Kaisarea (Kaisarea wa Kapadokia, leo Kayseri, nchini Uturuki, takriban 329 – Kaisarea wa Kapadokia, 1 Januari, 379) alikuwa mmonaki, halafu askofu wa mji huo (mkoa wa Kapadokia, leo nchini Uturuki).


title: Basil wa Caesarea

text: Ni mmojawapo kati ya Mababu wa Kanisa muhimu zaidi. Ndiyo sababu anaitwa Basili Mkuu (kwa Kigiriki Βασίλειος ο Μέγας).


title: Basil wa Caesarea

text: Kwa jinsi alivyomkazia macho Kristo na kupenda watu, alianza kuheshimiwa kama mtakatifu punde baada ya kifo chake, na mwaka 1568 Papa Pius V alimuongezea sifa ya mwalimu wa Kanisa.


title: Basil wa Caesarea

text: Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 2 Januari.


title: Basil wa Caesarea

text: Basili alizaliwa mwaka 329 hivi katika familia tajiri ya mhubiri maarufu Basili Mzee na ya Emelia wa Kaisarea huko Caesarea Mazaca. Wote wawili walijulikana kwa imani yao ("Oratio" 43.4, "PG" 36. 500B).


title: Basil wa Caesarea

text: Familia yao ilikuwa na watoto 10, waliosaidiwa malezi na bibi wa Basili, Makrina Mzee. Babu yake alikuwa mfiadini. Wote wawili wanaheshimiwa kama watakatifu, kama vile Basili na watoto wengine 4: dada yake Makrina Kijana aliyekuwa mmonaki, na ndugu zake Petro wa Sebaste aliyekuwa askofu na mwanateolojia huko Armenia, Naukratio aliyekuwa mkaapweke, na hasa Gregori wa Nisa ambaye alifanywa na Basili kuwa askofu wa mji huo akaandika vitabu bora kuhusu teolojia na maisha ya Kiroho.


title: Basil wa Caesarea

text: Basili alikuwa na vipawa vya pekee: akili kali, wema mkubwa, uwezo wa kupanga na kufanikisha mambo, nguvu katika utendaji, busara na kiasi katika yote. Ni kati ya wanakanisa kamili zaidi wa nyakati zote.


title: Basil wa Caesarea

text: Bado mtoto alihamia mkoa wa Ponto hadi alipofiwa baba yake ambapo akarudi Kaisarea ili kupata wlimu. Huko alikutana na Gregori wa Nazianzo, akawa rafiki yake maisha yake yote.


title: Basil wa Caesarea

text: Wote wawili walikwenda kusoma Konstantinopoli, halafu kwa miaka sita Athens, walipokutana na atakayekuwa kaisari Juliano Mwasi. Ndiko alikoanza kufikiria maisha ya Kikristo hasa. Hata hivyo hakuacha kutia maanani elimudunia, aliyokuwa nayo kwa wingi, hasa kwa ajili ya malezi ya vijana, ambao daima aliwashughulikia sana.


title: Basil wa Caesarea

text: Kutokana na mang’amuzi yake kuhusu vitabu vya Wapagani wa zamani, alihimiza upambanuzi: “Tukiwa na hekima, tutachota katika maandishi hayo vile ambavyo vinatufaa na vinalingana na ukweli, na tutapuuzia vile vingine.”


title: Basil wa Caesarea

text: Alipohama Athens mwaka 355 hivi, Basili alifanya kwa muda mfupi kazi ya wakili na mwalimu wa kuhubiri huko Kaisarea, lakini mwaka uliofuata alibadili maisha kisha kukutana na askofu Eustathius wa Sebaste.


title: Basil wa Caesarea

text: Aliandika, “Siku moja, kama mtu aliyezinduka kutoka usingizi mzito, niligeuza macho yangu kwenye mwanga wa ajabu wa ukweli wa Injili… nikalia machozi mengi juu ya maisha yangu duni”. Hapo, kwa kuvutiwa na Yesu, alianza kumtazama na kumsikiliza yeye tu, akijitosa katika sala, tafakuri juu ya Biblia na maandishi ya mababu wa Kanisa, pamoja na kutekeleza upendo, kwa kufuata pia mfano wa dada yake, Makrina, aliyekwishashika maisha ya kimonaki.


title: Basil wa Caesarea

text: Baada ya kupata ubatizo, Basili alisafiri tena (357) kwenda Misri, Palestina, Syria na Mesopotamia ili kufahamu zaidi maisha ya kiroho na umonaki.


title: Basil wa Caesarea

text: Ingawa aliguswa na utakatifu wa wamonaki aliokutana nao huko, kipeo cha ukaapweke hakikumvutia zaidi. Badala yake alielekea maisha ya kijumuia. Hivyo baadaye alirekebisha umonaki usiwe mbali mno na watu wa kawaida, bali uathiri maisha yao kwa roho ya Kikristo.


title: Basil wa Caesarea

text: Kiongozi halisi katika njia ya Mungu, hakuruhusu malipizi ya ajabuajabu, bali alidai utekelezaji wa matendo ya upendo.


title: Basil wa Caesarea

text: Kisha kugawa mali zake kwa mafukara alikwenda kwa muda mfupi kuishi upwekeni karibu Neokaisaria mtoni Iris, lakini mwaka 358 alianza kupokea wafuasi, mmojawao ndugu yake Petro. Pamoja naye alianzisha monasteri huko Arnesi kwenye mkoa wa Ponto.


title: Basil wa Caesarea

text: Huko walijiunga hata mama yake, dada yake Makrina na wanawake wengine, wakijitoa kusali na kutekeleza matendo ya huruma.


title: Basil wa Caesarea

text: Ni huko kwamba Basili aliandika vitabu vyake kuhusu umonaki (Kanuni mbili) vilivyoathiri Kanisa lote hadi leo, hata akaitwa "baba wa umonaki wa mashariki". Benedikto wa Nursia mwenyewe, “baba wa umonaki wa magharibi”, alimhesabu kama mwalimu wake. Kwa jumla mfumo wa umonaki haueleweki bila kumsikiliza Basili.


title: Basil wa Caesarea

text: Mwaka 358 alimualika Gregori wa Nazianzo ajiunge naye, halafu kwa pamoja walitunga "Filocalia", mkusanyo wa maandishi bora ya Origen. Baadaye Gregori akarudi kwao.


title: Basil wa Caesarea

text: Basili alishiriki Mtaguso wa Konstantinopoli wa mwaka 360 alipokubali neno "homoiousios" kama sahihi kuelezea Yesu ni "kama" Mungu Baba, si "sawa" wala si "tofauti" naye. Baada ya kulaumiwa na askofu wake, Dianius wa Kaisarea, aliacha mtazamo huo akashika moja kwa moja Kanuni ya imani ya Nisea.


title: Basil wa Caesarea

text: Mwaka 362 Basili alipewa daraja takatifu ya ushemasi kwa kuwekewa mikono na askofu Meletius wa Antiokia.


title: Basil wa Caesarea

text: Aliitwa na Eusebius arudi kwao, akapewa upadirisho mwaka 365.


title: Basil wa Caesarea

text: Miaka iliyofuata Basili na Gregori walishindana na uzushi wa Ario ulioenea Kapadokia. Katika midahalo wakawa washindi.


title: Basil wa Caesarea

text: Hivyo Basili alikabidhiwa usimamizi wa mali ya dayosisi ya Kaisarea. Eusebius akamuonea kijicho akamruhusu arudi upwekeni. Lakini Gregori alimshauri arejee tena na kushika nafasi yake kama kiongozi halisi wa jimbo hilo.


title: Basil wa Caesarea

text: Mwaka 370 Eusebius alifariki, na Basili alichaguliwa mwandamizi wake akapewa uaskofu tarehe 14 Juni 370. Kama askofu wa Kaisarea akawa pia askofu mkuu mwenye majimbo 5 chini yake.


title: Basil wa Caesarea

text: Hapo alikataa katakata mashinikizo ya Kaisari aliyetaka aunge mkono uzushi wa Ario, kinyume chake alijitahidi kurudisha umoja ndani ya Kanisa na kutetea haki ya kushika imani ya kweli kuhusu umungu wa Yesu.


title: Basil wa Caesarea

text: Alitetea pia umungu wa Roho Mtakatifu ambaye aliandika kitabu kizima juu yake: “lazima alinganishwe na kutukuzwa pamoja na Baba na Mwana”. Hivyo Basili ni kati ya mababu walioweka wazi fundisho la Utatu Mtakatifu: Mungu pekee, kwa kuwa ni upendo, ni nafsi tatu zinazounda umoja wa Kimungu, imara kuliko umoja wowote.


title: Basil wa Caesarea

text: Pamoja na kuchunga kiroho waamini wa jimbo lake kubwa, na kujitahidi kuleta watu wote kwa Kristo, alizingatia mahitaji ya kimwili ya kila mmoja, akajitosa kwa ajili ya maskini, wezi na makahaba, akihimiza watawala kuinua hali ya wananchi hasa wakati wa maafa, na akilaumu hadharani walioshindwa kutoa hukumu kwa haki.


title: Basil wa Caesarea

text: Alianzisha mtaa wenye majengo kwa ajili ya mafukara, wageni na wagonjwa, uliokuja kuitwa Basiliade. Ulikuwa na hospitali, shule na viwanda.


title: Basil wa Caesarea

text: Hata katika makanisa mengine yaliyokuwa chini yake alianzisha makimbilio kwa shida yoyote ile.


title: Basil wa Caesarea

text: Kama askofu, alianzisha maisha ya pamoja katika “jamaa” kwa lengo la kushika kikamilifu udugu wa Kiinjili kama katika Kanisa la mwanzoni.


title: Basil wa Caesarea

text: Tofauti na monasteri za Pakomi, zilizofikia kuwa na watawa elfu, jamaa hiyo haikuwa na idadi kubwa wala ngome; tena haikuwa jangwani, bali karibu na mji wa Kaisarea wa Kapadokia.


title: Basil wa Caesarea

text: Akiwa askofu huko alitembelea mara nyingi jamaa hizo akisisitiza, pamoja na maendeleo ya kiroho, uhusiano na Kanisa lao: alitaka watawa wa kiume na wa kike wawe chachu inayofanya Wakristo wenzao wote wafuate utakatifu wa wito wao. Tena aliwakabidhi shughuli mbalimbali kama vile kuhubiri na hasa kuhudumia wenye shida.


title: Basil wa Caesarea

text: Mtindo huo ulisisitiza ushirikiano kati ya ndugu kuliko uongozi wa abati na miundo mikubwa.


title: Basil wa Caesarea

text: Tofauti na unyofu wa wamonaki wa jangwani, alitia maanani masomo ya kidini, na hasa maandishi ya Origene.


title: Basil wa Caesarea

text: Mpaka leo kanuni zake zinaongoza karibu monasteri zote za mashariki, na kwa njia hiyo makanisa ya Kiorthodoksi kwa kuwa kwao maaskofu kwanza ni wamonaki, nao wanaelekeza Wakristo wote kufuata mifano yao.


title: Basil wa Caesarea

text: Mhubiri mwenye nguvu, alishambulia uroho wa matajiri na ulegevu wa Wakristo wasiotimiza wajibu wao.


title: Basil wa Caesarea

text: Pamoja na kuwajibika mfululizo kutekeleza matendo ya huruma, alirekebisha pia liturujia ya Ekaristi na kustawisha matumizi ya Zaburi kati ya waamini, kiasi kwamba walizisali hata usiku; na kuhimiza waamini wapokee kila siku Ekaristi, chakula wanachohitaji ili kupata nguvu mpya ya kuishi kikamilifu kadiri ya neema ya ubatizo. Alisema ni furaha kubwa kuweza kushiriki Ekaristi iliyowekwa “ili kudumisha bila kikomo kumbukumbu ya Yule aliyekufa na kufufuka kwa ajili yetu”.


title: Basil wa Caesarea

text: Alipanga maisha ya Kanisa bila kukubali serikali iyaingilie.


title: Basil wa Caesarea

text: Alipodaiwa na mjumbe wa Kaisari Valens alegeze msimamo wake dhidi ya Ario, Basili alimjibu, "Labda wewe hujawahi kuhusiana na askofu yeyote." Baada ya jibu hilo kwa Kaisari alikwenda kushiriki misa yake akampe eneo kwa ajili ya Basiliade. Tukio hilo lilisaidia kuonyesha mipaka kati ya mamlaka ya serikali na ile ya Kanisa.


title: Basil wa Caesarea

text: Basili aliwasiliana pia na Papa Damaso I ili Kanisa la Roma litumie mamlaka yake kulaani uzushi wa Ario,mashariki kama magharibi.


title: Basil wa Caesarea

text: Lakini hakuishi kirefu kutosha aone ushindi wa imani sahihi aliyotetea. Juhudi zake kubwa za kutimiza vizuri wajibu wake kama askofu zilimmaliza tarehe 1 Januari 379, akiwa na umri wa miaka 49 tu.


title: Basil wa Caesarea

text: Katika Kanisa alitekeleza kiaminifu mpango alioufanya mapema, wa kuwa “mtume na mtumishi wa Kristo, msimamizi wa mafumbo ya Mungu, mtangazaji wa Ufalme, kielelezo na kipimo cha uadilifu, jicho la Mwili wa Kanisa, mchungaji wa kundi la Kristo, mwalimu, baba na tabibu mpendevu, mfanyakazi pamoja na Mungu, mkulima wa Mungu, mjenzi wa hekalu la Mungu”.


title: Basil wa Caesarea

text: Mwanga wa fumbo la Mungu unarudishwa na binadamu aliye sura yake; ni hasa kwa kumtazama Kristo kwamba tunaweza kutambua hadhi yetu. “Zingatia ukuu wako, ukikumbuka ulivyogharimiwa: tazama bei ya ukombozi wako na kuelewa hadhi yako!”


title: Basil wa Caesarea

text: Kwa namna ya pekee Wakristo wakijilinganisha na Injili, wanapaswa kuwatambua watu wote kama ndugu, tena kujiona wasimamizi wa mali waliyojaliwa ili wawajibike kila mmoja kwa ajili ya wenzake, “wakitekeleza maagizo ya Mungu mfadhili”. “Macho ya mafukara wote yanaelekea mikono yetu kama vile ya kwetu yanavyoelekea ile ya Mungu tukiwa na shida”.


title: Basil wa Caesarea

text: Kuhusu hilo alitumia kishujaa maneno makali katika hotuba zake, kwa sababu anayetamani kumpenda jirani kama anavyojipenda, kadiri ya amri ya Mungu “hatakiwi kuwa na mali yoyote kuliko jirani yake”. Hasa wakati wa maafa alihimiza waamini wasiwe “wakatili kuliko hayawani… kwa kujipatia vile ambavyo wote wanamiliki kwa pamoja au kwa kuteka vitu vilivyo mali ya wote”.


title: Basil wa Caesarea

text: •PADRE FRIDOLIN, Maisha ya Mtakatifu Makrina - ed. N.M.P. - Ndanda


title: Beda Mheshimiwa

text: Beda maarufu kama Mheshimiwa tangu enzi za uhai wake (Wearmouth-Jarrow, leo nchini Uingereza, 672 au 673 – 25 Mei - Wearmouth-Jarrow, 735) alikuwa mmonaki, padri, mwanateolojia na mwanahistoria nchini Uingereza.


title: Beda Mheshimiwa

text: Hasa anafahamika kwa kitabu chake “Historia ya kikanisa ya taifa la Waingereza” (kwa Kilatini: "Historia ecclesiastica gentis Anglorum"). Akiona Kanisa lilivyozidi kustawi kati ya mataifa mapya, alipenda kuonyesha lisivyobanwa na ustaarabu mmoja, bali linakumbatia kila aina ya utamaduni ili kuikamilisha katika Kristo.


title: Beda Mheshimiwa

text: Beda alichangia kwa kiasi kikubwa uenezaji wa hesabu ya miaka baada ya Kristo kuzaliwa.


title: Beda Mheshimiwa

text: Mwaka 1899 alitangazwa na Papa Leo XIII kuwa mtakatifu na mwalimu wa Kanisa.


title: Beda Mheshimiwa

text: Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 25 Mei.


title: Beda Mheshimiwa

text: Karibu yale yote tunayoyajua kuhusu maisha ya Beda yamo katika sura ya mwisho ya "Historia Ecclesiastica", aliyoimaliza mwaka 731 hivi, ambapo anadokeza kuwa yuko katika mwaka wa 59 wa maisha yake, hivyo alizaliwa 672–673.


title: Beda Mheshimiwa

text: Habari nyingine tunazipata katika barua ya mwanafunzi wake Cuthbert kuhusu kifo chake.


title: Beda Mheshimiwa

text: Beda hasemi kitu kuhusu asili yake, lakini kuna dalili kuwa familia yake ilikuwa na hali nzuri katika jamii.


title: Beda Mheshimiwa

text: Kumbe anataja mahali alipozaliwa kama "maeneo ya monasteri hii", yaani monasteri pacha ya Wearmouth na Jarrow, Northumbria, leo Uingereza Kaskazini Mashariki.


title: Beda Mheshimiwa

text: Abati wake wa kwanza alikuwa Benedikto Biscop.


title: Beda Mheshimiwa

text: Alipofikia umri wa miaka 7, alitumwa monasterini ili apate malezi kutoka kwa abati huyo, halafu kwa Ceolfrith. Beda haelezi kama lengo la awali lilikuwa awe mmonaki baadaye. Lakini ndivyo ilivyotokea, akatumia maisha yake yote huko “kuimbia sifa za Mungu, kusoma, kufundisha na kuandika”, alivyosema mwenyewe.


title: Beda Mheshimiwa

text: Alipofikia miaka 19 tu, (692 hivi), alipewa daraja takatifu ya ushemasi, na alipofikia miaka 30 (702 hivi) alipata upadrisho.


title: Beda Mheshimiwa

text: Mtaalamu wa biolojia na historia, lakini hasa teolojia, alifaulu kufanya Biblia ieleweke kwa urahisi kupitia mahubiri yake sahili iliyofuata mfano wa mababu wa Kanisa.


title: Beda Mheshimiwa

text: Alipata kuwa kati ya wasomi wakuu wa Karne za Kati za mwanzo, akifaidika na magombo mengi muhimu aliyoletewa na maabati wake kutoka safari zao nyingi za ng’ambo.


title: Beda Mheshimiwa

text: Sifa ya ufundishaji na uandishi wake ilisababisha afanye urafiki na watu bora kadhaa wa wakati huo, ambao walimtia moyo kudumu kati kazi hiyo kwa faida ya wengi.


title: Beda Mheshimiwa

text: Mwaka 701 hivi aliandika vitabu vyake vya kwanza, "De Arte Metrica" na "De Schematibus et Tropis"; vyote viwili kwa ajili ya madarasa.


title: Beda Mheshimiwa

text: Aliendelea kuandika maisha yake yote, akimaliza vitabu zaidi ya 60, vingi vikiwepo hadi leo.


title: Beda Mheshimiwa

text: Biblia ilikuwa daima chanzo kikuu cha teolojia yake. Baada ya kuchunguza nakala ipi ni sahihi zaidi, aliifafanua Kikristo, akijitahidi kuelewa vizuri maneno yanasema nini, lakini kwa mwanga wa Kristo aliye ufunguo wa Maandiko yote katika umoja wake wa dhati. Kwake matukio ya Agano la Kale na ya Agano Jipya yanakwenda pamoja kuelekeza kwa Kristo.


title: Beda Mheshimiwa

text: Mada nyingine aliyoipenda sana ni historia ya Kanisa, kutokana na imani ya kwamba Roho Mtakatifu anazidi kufanya kazi ndani yake. Hivyo alipitia wakati wa Mitume, halafu mababu wa Kanisa na Mitaguso mikuu sita ya kwanza na kulinganisha tarehe za matukio mengi na ujio wa Yesu Kristo, akichangia kufanya wote wakubali kalenda iliyoenea sasa kila mahali, ikihesabu miaka "baada ya Kristo kuzaliwa".


title: Beda Mheshimiwa

text: Vilevile alihesabu kitaalamu tarehe sahihi ya Pasaka, iliyo kiini cha mwaka mzima wa liturujia, akihimiza Wakristo wenyeji wa Uingereza na Ireland wakubali wote utaratibu wa Roma kuhusu mambo hayo. Kweli alichangia kuunganisha katika Ukristo mataifa ya Ulaya.


title: Beda Mheshimiwa

text: Hotuba zake zilifaulu kuongoza waamini waadhimishe vema mafumbo ya imani na kuyatekeleza maishani, huku wakitarajia ujio wa pili wa Yesu ili kuingizwa naye katika liturujia ya mbinguni.


title: Beda Mheshimiwa

text: Akifuata masisitizo ya mababu kama Ambrosi, Augustino na Sirili wa Aleksandria, alifundisha kwamba sakramenti hazimfanyi mtu “awe Mkristo tu, bali Kristo mwenyewe”. Kila anayepokea kwa imani Neno la Mungu kwa mfano wa Bikira Maria anaweza kumzaa Kristo upya. Na Kanisa, kila linapobatiza watu, linakuwa “Mama wa Mungu” kwa kuwazaa kwa njia ya Roho Mtakatifu.


title: Beda Mheshimiwa

text: Alihimiza walei wawe na bidii katika kupata mafundisho ya dini na kuwashirikisha mapema watoto wao. Pia wasali mfululizo kwa kutolea matendo yao yote kama sadaka ya kiroho pamoja na Kristo.


title: Beda Mheshimiwa

text: Mwanashairi, aliandika tenzi kwa Bikira Maria ambazo ni kati ya zile bora zaidi zilizowahi kuandikwa.


title: Beda Mheshimiwa

text: Mwaka 708 baadhi ya wamonaki wa Abasia ya Hexham walimshtaki kuwa mzushi, lakini alifaulu kujitetea.


title: Beda Mheshimiwa

text: Mwaka 733 alisafiri hadi York, Lindisfarne na sehemu nyingine.


title: Beda Mheshimiwa

text: Alipougua, hakuacha kazi yake, akidumisha furaha ya dhati iliyojitokeza katika kusali na kuimba.


title: Beda Mheshimiwa

text: Alifariki tarehe 26 Mei 735 akazikwa Jarrow lakini masalia yake yakahamishiwa kwenye kanisa kuu la Durham katika karne ya 11.


title: Brendan

text: Brendan (takriban 484 au 486 – takriban 578) alikuwa mtawa na padri kutoka nchi ya Ireland.


title: Brendan

text: Alianzisha monasteri mbalimbali hasa ile ya Clonfert mwaka 561.


title: Brendan

text: Aliitwa "Baharia" kwa vile alitembelea visiwa vingi katika Atlantiki ya Kaskazini.


title: Brendan

text: Alitambuliwa kuwa mtakatifu punde baada ya kifo chake.


title: Brendan

text: Sikukuu yake ni tarehe 16 Mei.


title: Ubelgiji

text: Ubelgiji (België kwa Kiholanzi, Belgique kwa Kifaransa na Belgien kwa Kijerumani) ni ufalme wa Ulaya ya Magharibi. Ni kati ya nchi 6 zilizoanzisha Jumuiya ya Kiuchumi ya Ulaya ambayo baadaye imekuwa Umoja wa Ulaya.


title: Ubelgiji

text: Imepakana na Ufaransa, Uholanzi, Ujerumani na Luxemburg.


title: Ubelgiji

text: Ina kwenye Bahari ya Kaskazini.


title: Ubelgiji

text: Mji mkuu ni Brussels.


title: Ubelgiji

text: Wakazi wengi ni Wakristo, hasa wa Kanisa Katoliki, lakini 5% tu wanashiriki ibada za kila wiki.


title: Ubelgiji

text: Jina la "Belgii" lilikuwa jina la wakazi wa kale wa kaskazini mwa Gallia, na Gallia Belgica ilikuwa jimbo la Dola la Roma.


title: Ubelgiji

text: Wakati wa Zama za Kati maeneo yake yalikuwa chini ya Dola Takatifu la Kiroma na tangu mwaka 1477 yalitawaliwa na ya Habsburg. Watawala hao walikuwa Wakatoliki, hivyo walizuia uenezaji wa Matengenezo ya Kiprotestanti.


title: Ubelgiji

text: Hata hivyo mikoa ya kaskazini ilifaulu kwa njia ya vita kujipatia uhuru na kuanzisha Jamhuri ya Nchi za Chini (Uholanzi) tangu mwaka . Mikoa iliyoendelea kuwa Ubelgiji ya baadaye ilibaki chini ya Habsburg hadi Mapinduzi ya Kifaransa na utawala wa Napoleon aliyeiingiza katika Ufaransa.


title: Ubelgiji

text: Baada ya Mkutano wa Vienna wa mwaka 1815 Ubelgiji iliunganishwa pamoja na Uholanzi kuwa sehemu ya Ufalme wa Muungano wa Nchi za Chini na hapo ilikuwa sehemu ya kusini ya ufalme huo. Tofauti na sehemu za kaskazini, zilizokuwa na Waprotestanti wengi, mikoa ya Ubelgiji ilikaliwa na Wakatoliki. Tena, wenyeji wa mikoa ya kusini kabisa waliongea Kifaransa, na pia katika sehemu nyingine, ambako watu waliongea Kiholanzi, lugha ya Kifaransa ilikuwa lugha iliyopendwa na tabaka za juu na wasomi.


title: Ubelgiji

text: Tofauti hizi za kiutamaduni zilichangia hisia ya kubaguliwa kati ya watu wa kusini na katika mapinduzi ya 1830 mikoa ya kusini ilijitenga na Ufalme wa Muungano wa Nchi za Chini na kuanzisha ufalme mpya wa Ubelgiji.


title: Ubelgiji

text: Ubelgiji ni shirikisho la majimbo matatu:


title: Ubelgiji

text: Flandria katika kaskazini penye Waflandria wanaotumia lugha ya Kiholanzi, Wallonia katika kusini penye Wawallonia wanaotumia Kifaransa na jimbo la mji mkuu wa Brussels penye lugha zote.[2]


title: Ubelgiji

text: Katika Wallonia kuna pia wilaya ambayo wakazi wanatumia hasa Kijerumani ambacho ni lugha ya tatu ya kitaifa.[3][4]


title: Ubelgiji

text: Ushindani kama si chuki kati ya makundi hayo ndilo tatizo kuu la nchi.[5][6]


title: Ubelgiji

text: Orodha ya miji ya Ubelgiji Orodha ya nchi kufuatana na wakazi


title: Ubelgiji

text: Retrieved on 7 June 2007. Cite uses deprecated parameter |deadurl= (help) Cite uses deprecated parameter |deadurl= (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link) CS1 maint: unrecognized language (link) Cite uses deprecated parameter |deadurl= (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link) CS1 maint: multiple names: authors list (link)—Reflections on nations and nation-state developments regarding Belgium


title: Ubelgiji

text: CS1 maint: multiple names: authors list (link) [Also editions [1913], London, OCLC; (1921) D. Unwin and Co., New York OCLC also published (1921) as Belgium from the Roman invasion to the present day, The Story of the nations, 67, T. Fisher Unwin, London, OCLC] Facsimile reprint of a 1902 edition by the author, London Facsimile reprint of a 1909 edition by the author, London CS1 maint: multiple names: authors list (link) (Several editions in English, incl. (1997) 7th ed.)


title: Ubelgiji

text: at UCB Libraries GovPubs information from the United States Department of State at Curlie from the United States Library of Congress from the BBC News Wikimedia Atlas of Belgium from International Futures


title: Ubelgiji

text: Jamii:Ufalme Jamii:Nchi za Umoja wa Ulaya Jamii:Nchi za Ulaya Jamii:Nchi zinazotumia lugha ya Kifaransa


title: Bendera ya Ubelgiji

text: Bendera ya Ubelgiji ina milia mitatu ya wima ya rangi neyusi - dhahabu na nyekundu. Muundo wa wima umetokana na mfano wa bendera ya Ufaransa, rangi ni za kihistoria za utemi wa Brabant.


title: Bendera ya Ubelgiji

text: Rangi hizi za kihistoria zilikuwa muhimu wakati wa uasi wa Wabelgiji dhidi ya Uholanzi mwaka 1830.


title: Bendera ya Ubelgiji

text: Baada ya uhuru bendera hii ilianzishwa rasmi kama bendera ya kitaifa katika mwezi wa Januari 1831.


title: Brussels

text: Brussels (Kifaransa: Bruxelles, Kiholanzi: Brussel, Kijerumani: Brüssel) ni mji mkuu wa Ubelgiji na pia makao makuu ya ofisi za Umoja wa Ulaya.


title: Brussels

text: Kisheria jina la Brussels linataja mambo mbalimbali:


title: Brussels

text: - mji wa Brussels wenye wakazi 142,000 kwenye eneo la kilometa za mraba 32.


title: Brussels

text: - Jimbo la Brussels ambamo ndipo ulipo mji wa Brussels pamoja na miji 18 mingine inayojitawala. Sehemu hizi zote ni hali halisi kama mji mmoja mkubwa lakini kisheria kila sehemu bado ina hali yake ya pekee. Jimbo lina wakazi milioni moja. Cheo cha mji mkuu kinamaanisha jimbo lote si mji pekee yake.


title: Brussels

text:
Mji umejulikana tangu mwaka 966 BK lakini kuna uwezekano ya kwamba umri wake ni mkubwa.
Katika karne ya 15 BK ulikuwa mji mkuu wa utemi wa Brabant ukitajirika kutokana na karakana zake za nguo na biashara yake. Baadaye Brussels pamoja na Ubelgiji ilikuwa chini ya watawala wa nje kwanza Hispania halafu Uholanzi. Mapinduzi wa 1830 yalileta uhuru na Brussels ikawa mji mkuu wa taifa jipya katika Ulaya. Katika karne ya 19 mji uilikua sana katika mapinduzi ya viwandani.


title: Brussels

text: Tangu 1958 Brussels imekuwa mji mkuu wa Ulaya kwa sababu imeteuliwa kuwa makao makuu ya ofisi za Umoja wa Ulaya - wakati ule mtangulizi wake Jumuiya ya Kiuchumi ya Ulaya. 1967 makao makuu ya NATO yalifuata ikahamia baada ya fitina kati ya Marekani na Ufaransa.


title: Brussels

text: Kati ya majengo maarufu sana za Brussels ni Atomium iliyosimamishwa wakati wa Maonyesho ya Dunia 1958.


title: Ronald Ross

text: Ronald Ross (13 Mei 1857 – 16 Septemba 1932) alikuwa daktari kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza virusi visababishavyo ugonjwa wa malaria. Mwaka wa 1902 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba. Mwaka wa 1911 alipewa cheo cha “Sir” cha Uingereza.


title: Allvar Gullstrand

text: Allvar Gullstrand (5 Juni 1862 – 28 Julai 1930) alikuwa daktari wa macho kutoka nchi ya Sweden. Hasa alichunguza mfumo wa jicho. Mwaka wa 1911 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.


title: Uingereza (maana)

text: Uingereza ni neno linaloweza kutaja maana mbalimbali:


title: Uingereza

text: England Uingereza (Bendera ya Uingereza)(Nembo la Uingereza)Wito (Kifaransa): Dieu et mon droit ("Mungu na haki yangu") Mahali pa Uingereza (kijani cheusi) kwenye visiwa vya Britania ndani ya Ufalme wa Muungano (kijani nyeupe) pamoja na Jamhuri ya Eire (buluu) upande wa magharibiLughaKiingerezaMji MkuuLondonMji MkubwaLondonEneo – jumla 130,395 km²Wakazi –2004 –sensa ya 2001 – Msongamano wa watu50.1 millioni [1] 49,138,831 [2] 377/km²Umoja wa nchi yote927 BK na mfalme AthelstanDini rasmi Church of England (Anglikana)PesaPound sterling (£) (GBP)MasaaUTC / (GMT) Summer: UTC +1 (BST)Ua la Taifa Waridi ya Tudor (nyekundu, nyeupe)Mtakatifu wa kitaifa Mt George


title: Uingereza

text: Uingereza (pia: Ingilandi, England) ni nchi kubwa ndani ya Ufalme wa Muungano yenye wakazi milioni 50 au 83% ya wakazi wa Ufalme wote na eneo lake ni theluthi mbili ya kisiwa cha Britania.


title: Uingereza

text: Katika lugha ya kila siku "Uingereza" hutaja mara nyingi Ufalme wote au kisiwa chote cha Britania. Lakini hali halisi "Uingereza" ni ile sehemu kubwa zaidi kwenye kisiwa kile pamoja na Uskoti (Scotland) na Welisi (Wales).


title: Uingereza

text: Asili ya jina la Kiswahili ni neno "إنجليزي injilisi (matamshi ya Kimisri: ingilisi)" katika lugha ya Kiarabu na kwa namna ya Kibantu sauti ya "l" ikawa "r"; Waarabu walipokea jina kutoka kwa Kihispania "Ingles" ambalo ni neno lao kwa Mwingereza.


title: Uingereza

text: Uingereza iko kwenye kisiwa cha Britania ambayo ni kisiwa kikubwa cha Ulaya. Imepakana na Welisi upande wa magharibi na Uskoti upande wa kaskazini. Mji Mkuu ni London. Ufaransa iko upande wa kusini ng'ambo ya Mfereji wa Kiingereza. Tangu mwaka 1994 kuna njia ya reli kwa tobwe chini ya mfereji inayounganisha Uingereza na Ufaransa.


title: Uingereza

text: Kati ya miji mikubwa ya Uingereza ni: London, Manchester, Birmingham, Leeds, Sheffield, Bradford na Liverpool.


title: Uingereza

text: Uingereza ina visiwa vingi vidogo; kikubwa ni Isle of Wight katika kusini.


title: Uingereza

text: Severn (mto mrefu wa Britania) Thames Trent Humber Tyne Tees Ribble Ouse Mersey Dee Avon


title: Uingereza

text: Uingereza ilikaliwa na makabila ya Wabritania wenye lugha za Kikelti na kuvamiwa na Dola la Roma katika karne ya pili BK. Ikawa sehemu ya Dola la Roma hadi karne ya tano BK. Wakati ule Waroma walipaswa kuondoa wanajeshi wao kisiwani kwa ajili ya ulinzi wa nchi za bara.


title: Uingereza

text: Katika karne za 5 na 6 BK makabila ya Kigermanik walivamia kisiwa hasa Wasaksoni, Waanglia na Wadenmark. Walileta lugha zao za Kigermanik zilizochukua nafasi ya lugha ya Wabritania.


title: Uingereza

text: Wabritania na Waroma waliokuwa wamebaki walihamia maeneo ya kando kama Welisi au Cornwall au kuvuka mfereji wa Uingereza kwenda Britania Ndogo (Kiingereza:Brittany; Kifaransa: Bretagne).


title: Uingereza

text: Karne zilizofuata kisiwa kiliona madola madogo na hali ya vita. Mwaka 937 Mfalme Athelstan aliweza kuunganisha karibu eneo lote la Uingereza ya leo.


title: Uingereza

text: Mwaka 1066 wanajeshi Wanormani kutoka kaskazini ya Ufaransa walivamia Uingereza na kuteka yote chini ya mtemi William Mshindi. Wavamizi walitawala wakitumia aina ya Kifaransa. Lugha zote mbili za wananchi na za mabwana ziliendelea pamoja sambamba hadi kuwa lugha moja cha Kiingereza.


title: Uingereza

text: Tangu mwaka 1601 mfalme James VI wa Uskoti alichaguliwa kuwa mfalme wa Uingereza pia. Nchi jirani zote mbili ziliendelea na wafalme wa pamoja hadi mwaka 1707. Mwaka ule Uingereza pamoja na Welisi na Uskoti ziliunganishwa kuwa Ufalme wa Muungano wa Britania. Tangu 1801 jina likawa Ufalme wa Muungano wa Britania na Eire (United Kingdom of Great Britain and Ireland) hadi 1927 wakati sehemu kubwa ya Eire ikapata uhuru wake. Tangu 1927 Uingereza ni sehemu ya Ufalme wa Muungano wa Britania na Eire ya Kaskazini (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland).


title: Uingereza

text: Jamii:Nchi za visiwa Jamii:Nchi za Ulaya Jamii:Ufalme wa Muungano


title: Bendera ya Uingereza

text: Bendera ya Uingereza ni msalaba mwekundu kwenye uga nyeupe. Msalaba ni ya aina ya Mt. George yaani mikono yake hukutana katikati.


title: Bendera ya Uingereza

text: Msalaba wa Mt. George humkumbusha mtakatifu huyu wa historia ya Ukristo anayesemekana amemwua joka. Ndiye mtakatifu wa kitaifa wa ulinzi wa Uingereza.


title: Bendera ya Uingereza

text: Hasa wanajeshi walioshiriki katika vita ya msalaba wakati wa karne 11-13 BK walipendelea msalaba wake kama bendera yao. Tangu siku zile alama hii ilijulikana sana ikawa bendera ya Uingereza tangu karne ya 13.


title: Bendera ya Uingereza

text: Tangu mwaka 1606 bendera za Uingereza na Uskoti ziliunganishwa kuwa bendera jipya la muungano au "Union Jack".


title: Kigiriki

text: Kigiriki (pia: Kiyunani) ni lugha ya Kihindi-Kiulaya inayotumiwa hasa nchini Ugiriki. Maandishi yake yamejulikana tangu miaka 3500. Hakuna lugha nyingine duniani inayozungumzwa hadi leo yenye historia ndefu kuliko hii, isipokuwa Kichina.


title: Kigiriki

text: Kigiriki ni muhimu sana kwa utamaduni wa kisasa kwa sababu ya kutoa michango mingi kwa lugha ya sayansi, teknolojia na utamaduni. Fikra nyingi muhimu zilionekana mara ya kwanza kwa Kigiriki na falsafa iliyojadiliwa na kuandikwa kwa lugha hii.


title: Kigiriki

text: Alfabeti ya Kigiriki ilikuwa msingi wa alfabeti mbili, za Kilatini na Kikirili, pia kwa miandiko ya abijadi kama herufi za Kiarabu au za Kiebrania. Kiswahili huandikwa kwa herufi za Kilatini.


title: Kigiriki

text: Kati ya maandiko muhimu ya Kigiriki ni yale ya wanafalsafa kama Plato na Aristoteles na pia maandiko ya Biblia ya Kikristo (Agano Jipya pamoja na Deuterokanoni).


title: Kigiriki

text: Kati ya karne ya 3 KK hadi karne ya 6 BK Kigiriki kilikuwa lugha ya kimataifa katika eneo kubwa la kandokando ya bahari ya Mediteranea pamoja na Mashariki ya Kati.


title: Kigiriki

text: Lugha imeendelea kubadilika kisarufi na pia kimsamiati. Hivyo Kigiriki cha kale kimekwisha, hakizungumzwi tena na watu, lakini bado kinafundishwa.


title: Kigiriki

text: Leo hii katika nchi ya Ugiriki kuna lugha ya Kigiriki Kipya kinachoendela kuandikwa kwa herufi zilezile.


title: Adalbert wa Prague

text: Adalbert wa Prague (kwa Kicheki Vojtěch, kwa Kipolandi Wojciech, kwa Kijerumani Adalbert) alizaliwa Libice takriban mwaka 956 – akauawa tarehe 23 Aprili, 997) akiwa askofu mmisionari katika mji wa Prague (Ucheki).


title: Adalbert wa Prague

text: Mwaka 999 alitangazwa kuwa mtakatifu mfiadini.


title: Adalbert wa Prague

text: Sikukuu yake ni tarehe 23 Aprili.


title: Adelaide wa Italia

text: Adelaide wa Italia (takriban 931 – 16 Desemba, 999) alikuwa binti wa Rudolf II, mfalme wa Burgundia. Kwanza aliolewa na Lothar, mfalme wa Italia. Alipofariki Lothar, Adelaide aliolewa na Otto I, mfalme wa Ujerumani. Aliishi maisha matakatifu. Sikukuu yake ni 16 Desemba.


title: Agnes Mtakatifu

text: Agnes alikuwa bikira mwenye umri wa miaka 12 aliyekataa kuolewa kwa sababu ya imani yake ya Kikristo.


title: Agnes Mtakatifu

text: Kwa sababu hiyo aliteswa akauawa ama mwaka 250 ama mwaka 304 mjini Roma, Italia, wakati wa dhuluma ya Dola la Roma dhidi ya Wakristo.


title: Agnes Mtakatifu

text:
Habari zake hazieleweki waziwazi kama aliishi wakati wa Kaisari Decius au wakati wa Kaisari Diokletian ambao wote wawili waliamuru mateso ya Wakristo.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. Sikukuu yake ni 21 Januari.


title: Alphege Mtakatifu

text: Mtakatifu Alfege (takriban 954 – 19 Aprili 1012) alikuwa askofu mkuu wa Canterbury. Jina lake pia huandikwa “Aelfheah”.


title: Alphege Mtakatifu

text: Alitambuliwa kuwa mtakatifu baada ya kuuawa na Wadenmark.


title: Alphege Mtakatifu

text: Sikukuu yake ni tarehe 19 Aprili.


title: Anselm wa Canterbury

text: Anselm wa Canterbury (Aosta, leo nchini Italia, 1033 au 1034 – Canterbury, Uingereza, 21 Aprili 1109) alikuwa kati ya wanafalsafa na wanateolojia muhimu zaidi wa zama za kati huko Ulaya.


title: Anselm wa Canterbury

text: Baada ya kujiunga na monasteri wa Wabenedikto wa Bec huko Ufaransa, alipopata sifa kama kiongozi wa kiroho na mlezi, kama mhubiri wa mrekebishaji wa umonaki, alichaguliwa (1093) kuwa askofu mkuu wa Canterbury (Uingereza).


title: Anselm wa Canterbury

text: Sala, masomo na utawala ndiyo mambo yaliyojitokeza zaidi katika maisha yake aliyoyatumia katika nchi tatu tofauti. Maisha ya Kiroho ya dhati aliyokuwanayo yalimwezesha kuwa mlezi bora wa vijana, mwanateolojia wa pekee, kiongozi mwenye busara na mtetezi wa uhuru wa Kanisa mbele ya serikali.


title: Anselm wa Canterbury

text: Mwaka 1163 alitangazwa kuwa mtakatifu.


title: Anselm wa Canterbury

text: Mwaka 1720 alitangazwa na Papa Klementi XI kuwa mwalimu wa Kanisa kutokana na ubora wa maandishi yake yaliyoandaa nyakati zijazo na kumfanya ajulikane kama mwanzilishi wa teolojia ya shule.


title: Anselm wa Canterbury

text: Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 21 Aprili.


title: Anselm wa Canterbury

text: Anselm alizaliwa mwaka 1033 au 1034 mjini Aosta au karibu nao Aosta katika ufalme wa Burgundy (leo katika mkoa wa Valle d'Aosta, inapotumika lugha ya Kifaransa nchini Italia). Familia yake ilikuwa tajiri na ya kisharifu na upande wa mama ilihusiana na watawala wa Savoy.


title: Anselm wa Canterbury

text: Baba yake, Gundulf, mwenye asili ya Kilombardi, alikuwa mkali na kutapanya mali kwa anasa, tofauti na mama, Ermenberga aliyekuwa na maadili mema ya dini. Ndiye aliyeshughulikia malezi ya kwanza ya Anselm, kifungua mimba, halafu akamkabidhi kwa Wabenedikto wa Aosta.


title: Anselm wa Canterbury

text: Kufuatana na ndoto aliyoipata, Anselm alijisikia kuitwa na Mungu kwa kazi muhimu na alipofikia umri wa miaka 15, alitamani kuingia monasteri, lakini hakuruhusiwa kabisa na baba yake. Jambo hilo lilimfanya augue; lakini alipokuwa mahututi na kuomba kuvikwa kanzu ya Kibenedikto kama faraja ya mwisho, baba alimkatalia tena. Kisha kupona na kufiwa mama yake aliacha masomo na kuishi kistarehe tu.


title: Anselm wa Canterbury

text: Alipofikia miaka 23, Anselm aliondoka nyumbani, akavuka milima ya Alps na kutangatanga katika Burgundy na Ufaransa akijitafutia mang’amuzi mapya. Baada ya miaka mitatu, akivutiwa na sifa ya Lanfranko wa Pavia (priori wa Abasia ya Bec), alikwenda Normandia mwaka 1059.


title: Anselm wa Canterbury

text: Chini ya huyo, Anselm alianza upya kusoma kwa bidii akawa mwanafunzi mpendwa na mshauri wake.


title: Anselm wa Canterbury

text: Mwaka uliofuata, kisha kuishi kidogo huko Avranches na kutathmini wito wake, aliingia rasmi malezi ya kitawa kama mnovisi akiwa na miaka 27 akapata upadrisho.


title: Anselm wa Canterbury

text: Kuanzia hapo kanuni ya Benedikto wa Nursia iliathiri kabisa mawazo na maisha yake.


title: Anselm wa Canterbury

text: Juhudi za kiroho pamoja na masomo vilimfanya arudie katika ngazi ya juu urafiki na Mungu aliokuwanao utotoni.


title: Anselm wa Canterbury

text: Mwaka 1063, Lanfranko aliteuliwa abati wa Caen na Anselm akapewa nafasi yake kama priori wa Bec na mwalimu wa shule ya monasteri, ingawa alikuwa ameishi kama mmonaki miaka mitatu tu.


title: Anselm wa Canterbury

text: Anselm alishika nafasi hiyo kwa miaka 15 akidhihirisha vipaji vyake kama mlezi mahiri, asiyebana vijana, bali akiwaachia nafasi ya kukua kwa uhuru wa kufaa. Ingawa alikuwa mkali kwake na kwa wengine kuhusu nidhamu ya kimonaki, alipenda zaidi kuhimiza kuliko kulazimisha.


title: Anselm wa Canterbury

text: Halafu akachaguliwa kwa kauli moja awe abati kutokana na kifo cha Herluin wa Bec, mwanzilishi wa abasia hiyo, kilichotokea mwaka 1078. Aliwekwa wakfu na askofu wa Evreux tarehe 22 Februari 1079.


title: Anselm wa Canterbury

text: Chini ya Anselm, Bec ikawa kituo bora cha elimu Ulaya, ikivuta wanafunzi kutoka nchi mbalimbali, ingawa masomo hayakuwa na nafasi ya kwanza katika umonaki.


title: Anselm wa Canterbury

text: Akiwa Bec aliandika vitabu vya kwanza vya falsafa, "Monologion" (1076) na "Proslogion" (1077–1078).


title: Anselm wa Canterbury

text: Humo aliandika, “Nakuomba, ee Mungu, nikufahamu, nikupende, nikufurahie. Nisipoweza kufikia furaha kamili katika maisha haya, niweze walau kusonga mbele siku kwa siku, mpaka furaha hiyo itakapokamilika”.


title: Anselm wa Canterbury

text: Vitabu hivyo vilifuatwa na "Majadiliano kuhusu Ukweli", "Hiari" na "Anguko la Ibilisi".


title: Anselm wa Canterbury

text: Wakati huo alijitahidi pia kulinda uhuru wa abasia dhidi ya mamlaka za nje.


title: Anselm wa Canterbury

text: Hapo katikati wamonaki wengi walikaribishwa Uingereza ili kuwaletea wenzao wa ng’ambo urekebisho uliozidi kuenea barani Ulaya. Mchango wao ulikubaliwa kiasi kwamba Lanfranko akawa askofu mkuu wa Canterbury.


title: Anselm wa Canterbury

text: Mara kadhaa Anselm alitembelea Uingereza kwa ombi la Lanfranko, ili kufundisha wamonaki na kumsaidia kusimamia mali ya abasia katika magumu yaliyofuatana na uvamizi wa William I wa Uingereza na Wanormani wenzake.


title: Anselm wa Canterbury

text: Kazi yake ilipendeza wenyeji wa huko kiasi kwamba Lanfranko alipofariki mwaka 1089, mwenyewe alichaguliwa kushika nafasi yake kama Askofu mkuu wa Canterbury.


title: Anselm wa Canterbury

text: Kuanzia Desemba 1093 alipopata daraja takatifu hiyo, alishindana mara kadhaa na wafalme wa Uingereza Williamu II na Henri I ili kutetea uhuru wa Kanisa lisiingiliwe na serikali; kwa sababu hiyo mara mbili ilimpasa kwenda uhamishoni (1103-1106). Katika msimamo wake aliungana na Papa.


title: Anselm wa Canterbury

text: Hatimaye upatanisho kati ya mfalme na Papa ulimwezesha kurudi Canterbury, alipoakiwa na wakleri na walei kwa shangwe.


title: Anselm wa Canterbury

text: Anselm, kabla hajafariki huko tarehe 21 Aprili 1109 alitumia miaka yake ya mwisho kulea wakleri katika maadili na kufanya utafiti katika masuala mbalimbali ya teolojia.


title: Anselm wa Canterbury

text: Kitabu maarufu zaidi alichokiandika miaka hiyo ya mwisho kati ya Uingereza na Italia, kinaitwa "Cur Deus homo?" ("Kwa nini Mungu kawa mtu?") na kimeathiri kwa miaka elfu mtazamo wa Kanisa la Magharibi kuhusu fumbo la wokovu.


title: Anselm wa Canterbury

text: Anselm aliacha pia mkusanyo mkubwa wa "Sala" na wa "Tafakuri", mbali na "Barua" nyingi, ambazo zinawezesha kuona mafungamano ya kirafiki aliyokuwa nayo kwa wanafunzi wake.


title: Anselm wa Canterbury

text: Anselm anakumbukwa si tu kama mwanateolojia, bali pia kama mwanafalsafa, hasa kwa utafiti wake kuhusu "unum argumentum", yaani hoja kuu inayojitegemea na kujitosheleza katika kuthibitisha uwepo wa Mungu na sifa zake.


title: Anselm wa Canterbury

text: Mtu mwenye uwezo mkubwa wa kuchimba nadharia, Anselm alitafuta, kwa kufuata nyayo za Plato na Agostino wa Hippo, namna ya kukutanisha "imani" na "akili".


title: Anselm wa Canterbury

text: Aliona akili ya binadamu ni chombo muhimu cha utafiti wa teolojia. Bila shaka, alidai kwanza imani, akisema, "Nasadiki ili nielewe, na nisiposadiki kwanza sitaweza kuelewa.


title: Anselm wa Canterbury

text: Hivyo, Anselm alirithi kutoka kwa Agostino kauli "credo ut intelligam, intelligo ut credam" (yaani "nasadiki ili nielewe, naelewa ili nisadiki").


title: Anselm wa Canterbury

text: Utafiti wa ukweli unategemea imani, lakini hiyo peke yake haitoshi, inadai pia aina mbalimbali za uthibitisho wa akili. Katika hilo akili, sawa na imani yenyewe, ana mwongozo wa hakika katika mwanga wa Mungu ambao usipokuwepo akili haiwezi kabisa kupenya fumbo la Mungu.


title: Anselm wa Canterbury

text: Kwa maneno mengine, akili haitoi matamko, bali inasaidia kuelewa imani.


title: Anselm wa Canterbury

text: Anselm ni kati ya wataalamu wa kwanza waliounganisha falsafa na teolojia, kadiri ya neno "fides quaerens intellectum" (yaani "imani inadai akili"), litakalokuwa msingi wa teolojia ya shule.


title: Anselm wa Canterbury

text: Pamoja na kuchochea hamu kubwa ya kuelewa mafumbo ya Mungu kwa kutumia mantiki, yeye alilenga daima “kuinua akili izame ndani ya Mungu”, akiendelea kukiri kwamba kazi ya kumtafuta Mungu haina mwisho, walau duniani.


title: Anselm wa Canterbury

text: Aliweka bayana kwamba yeyote yule anayetaka kusoma teolojia hawezi kutegemea akili yake tu, bali anatakiwa kustawisha maisha ya imani ya dhati. Hivyo kazi ya mwanateolojia apitie hatua tatu: 1) imani, zawadi ambayo Mungu anatutolea bure nasi tuipokee kwa unyenyekevu; 2) mang’amuzi, yanayopatikana kwa kutekeleza Neno la Mungu katika maisha ya kila siku; 3) ujuzi halisi, unaotegemea si mpangilio wa fikra tu, bali sala hasa.


title: Anselm wa Canterbury

text: Ndiyo maana aliandika, “Ee Bwana, sijaribu kupenya ukuu wako, kwa sababu sithubutu kabisa kulinganisha uelewa wangu na ukuu huo; ila natamani kuelewa kwa kiasi fulani ukweli wako, ambao moyo wangu unausadiki na kuupenda. Kwa kuwa mimi sijitahidi kuelewa ili nisadiki, bali nasadili ili nielewe. Kwa sababu nasadiki hii pia: kwamba nisiposadiki, sitaweza kuelewa”.


title: Anselm wa Canterbury

text: Anselm alimheshimu Bikira Maria pia kwa moyo wa kitoto: “Maria, ndiwe yule ambaye moyo wangu unajitahidi kumpenda, ndiwe yule ambaye ulimi wangu unatamani motomoto kumsifu”.


title: Anselm wa Canterbury

text:
Bwana, wewe ni Mungu wangu, wewe ni Bwana wangu
lakini mimi sijakuona.


title: Anselm wa Canterbury

text:
Wewe umeniumba na kuniumba upya, umenijalia mema yangu yote,
lakini mimi sijakufahamu.


title: Anselm wa Canterbury

text:
Nimeumbwa ili nikuone
lakini sijafanya hilo ambalo kwa ajili yake nimeumbwa…


title: Anselm wa Canterbury

text:
Unifundishe kukutafuta na ujionyeshe ninapokutafuta:
siwezi kukutafuta usiponifundisha, wala kukuona usipojionyesha.


title: Anselm wa Canterbury

text:
Nikutafute kwa kukutamani na nikutamani kwa kukutafuta,
nikuone kwa kukupenda na nikupende kwa kukuona.
Nakuomba, Bwana,
unijalie nionje kwa upendo yale ninayoyaonja kwa ujuzi;
unijalie nijue kwa upendo ninayoyajua kwa akili.


title: Anselm wa Canterbury

text:
Nakuwia kuliko uhai wangu wote, lakini sina zaidi,
tena peke yangu siwezi kukurudishia uhai huo kikamilifu.


title: Anselm wa Canterbury

text: Univute kwako, Bwana, katika utimilifu wa upendo.


title: Anselm wa Canterbury

text:
Mimi mzima ni wako kwa uumbaji; unifanye wako kwa upendo pia.
Bwana, moyo wangu uko mbele yako.


title: Anselm wa Canterbury

text: Najaribu, lakini peke yangu siwezi kitu; fanya nisichoweza.


title: Anselm wa Canterbury

text: Unikaribishe katika chumba cha ndani cha upendo wako.


title: Anselm wa Canterbury

text: Naomba, natafuta, napiga hodi.


title: Anselm wa Canterbury

text:
Wewe uliyenijalia kuomba, unijalie nipate;
uliyenijalia kutafuta, unijalie nione;
uliyenifundisha kupiga hodi, unifungulie.


title: Britania

text: Britania ni kisiwa kikubwa cha Ulaya chenye eneo la 229,850 km² pia kisiwa kikubwa cha nane duniani. Kwenye kisiwa hiki kuna nchi tatu za Uingereza, Welisi na Uskoti.


title: Britania

text: Britania iko katika Atlantiki kati ya Bahari ya Ueire (Ireland) na Bahari ya Kaskazini. Pamoja na visiwa vya Ueire (Eireland), Faroe, Isle of Man Man na visiwa vingi vidogo ni sehemu ya funguvisiwa ya Britania.


title: Britania

text: Britania huteganishwa na Ulaya bara kwa Mfereji wa Kiingereza. Mji wa Dover katika Uingereza ya kusini una umbali wa 34 km na mji wa Calais katika Ufaransa.


title: Britania

text: Jina la Britania limetokana na Waroma wa Kale waliovamia kisiwa na kufanya sehemu ya kusini kuwa jimbo la dola lao. Jimbo la Britania ya Kiroma liliunganisha nchi za Uingereza na Welisi za leo.


title: Britania

text: Kisiwa chote ni sehemu ya Ufalme wa Muungano unaoitwa mara nyingi "Uingereza" kutokana na nchi kubwa ndani yake. Lakini ufalme huu ni kubwa kushinda Britania, uko pamoja na Eire ya Kaskazini, visiwa vya Hebridi, Orkney na Shetland, halafu maeneo ya ng'ambo. Hizi zote si sehemu ya Britania lakini ziko pamoja katika Ufalme wa Muungano.


title: Britania

text:
Visiwa katika mfereji wa Kiingereza na kisiwa cha Isle of Man viko chini ya malkia au mfalme wa Uingereza lakini si sehemu za Ufalme wa Muungano.
Britania huitwa pia "Britania Kuu" kwa sababu ya "Britania ndogo" katika Ufaransa (Kiingereza: "Brittany"; Kifaransa: "Bretagne").


title: Britania

text: Mara nyingi neno la "Uingereza" linatumiwa kutaja kisiwa chote kwa sababu Uingereza ni nchi kubwa kisiwani.


title: Ludwig Quidde

text: Ludwig Quidde (23 Machi 1858 – 5 Machi 1941) alikuwa mwanahistoria na mwanasiasa kutoka nchi ya Ujerumani. Alijitahidi kutekeleza amani ya kimataifa, hasa wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Mwaka wa 1927, pamoja na Ferdinand-Edouard Buisson alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel kwa Amani.


title: Frank Kellogg

text: Frank Billings Kellogg (22 Desemba 1856 – 21 Desemba 1937) alikuwa mwanasiasa kutoka nchi ya Marekani. Kutoka 1925 hadi 1929 alikuwa Waziri wa Mambo ya Nje. Hasa alijitahidi kutekeleza amani ya kimataifa. Mwaka wa 1929 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel kwa Amani.


title: Paul Heyse

text: Paul Johann Ludwig von Heyse (15 Machi 1830 – 2 Aprili 1914) alikuwa mwandishi hodari kutoka nchi ya Ujerumani. Anajulikana hasa kwa riwaya fupi zake mbalimbali. Mwaka wa 1910 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.


title: Menelik II.

text: Menelik II (17 Agosti 1844 – 12 Desemba 1913) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kutoka 1889 hadi 1913. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Sahle Miriam".  Alikuwa mtemi (Ras) wa jimbo la Shoa kati ya 1865-1889. Akashinda katika mvurugo baada ya kifo cha Yohane IV kwa msaada wa Italia akakubaliwa mfalme mkuu wa Ethiopia mwaka 1889.   Alikataa madai ya Italia kutokana na mkataba wa Wuchale. Mwaka 1896 alishinda jeshi la Italia katika mapigano ya Adowa. Ushindi huu ulihakikisha uhuru wa Ethiopia kama nchi ya pekee katika Afrika nje ya Liberia. Menelik aliweka misingi ya maendeleo ya Ethiopia kuwa nchi ya kisasa lakini hakubadilisha muundo wa utawala wa kimakabaila.


title: Bahari ya Kaskazini

text: Bahari ya Kaskazini ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kati ya Skandinavia (Norway na Denmark) upande wa mashariki, Ujerumani na Uholanzi upande wa kusini na Britania kwa magharibi.


title: Bahari ya Kaskazini

text: Mlango wa bahari ya Skagerak unaiunganisha na bahari ya Baltiki. Mfereji wa Kiel inafupisha njia hii ukikata jimbo la Schleswig-Holstein ya Ujerumani. Kusini-magharibi kuna mlango wa Mfereji wa Kiingereza kati ya Britania na Ufaransa.


title: Bahari ya Kaskazini

text: Kimo cha wastani ni 94 m pekee.


title: Bahari ya Kaskazini

text: Mito mikubwa inayoingia katika Bahari ya Kaskazini ni pamoja na Rhine, Elbe, Weser, Ems, Meuse, Schelde, Thames na Humber.


title: Bahari ya Kaskazini

text: Mabandari makubwa ni Rotterdam, Hamburg, Bremen na Antwerpen. Bahari ya Kaskazini ni kati ya bahari zinazopitiwa na meli nyingi duniani; zaidi ya robo ya usafiri wote wa baharini wa dunia unatokea hapo.


title: Bahari ya Kaskazini

text: Katika sehemu za kaskazini kuna gesi na mafuta.


title: Watawala wa Ethiopia

text: Orodha ya hapo chini inataja watawala wa Ethiopia tangu nasaba ya Zagwe.


title: Watawala wa Ethiopia

text: Wafalme wa Aksum na wafalme wa D’mt hawaorodheshwi kutokana na mapengo mengi; tena hakuna uhakika kuhusu mfululizo wao.


title: Baeda Maryam I

text: Baeda Maryam (takriban 1448 – 19 Novemba 1478) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia 1468 hadi kifo chake. Alimfuata baba yake, Zara Yaqob. Wakati wa utawala wake alifaulu kupata maafikiano ya amani na Muhammad, mwana wa Badlay ibn Sa’ad ad-Din. Alifariki mahali pa Abasi Wera Gabayi. Aliyemfuata ni Eskender.


title: Gelawdewos

text: Gelawdewos (takriban 1521 au 1522 – 23 Machi 1559) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia 3 Septemba 1540 hadi kifo chake. Alimfuata Dawit II. Jina lake la kutawala lilikuwa "Asnaf Sagad I". Utawala wake ulisumbuliwa hasa na vita. Kwanza alimpigia vita Ahmad ibn Ibrahim al-Ghazi aliyeshindwa na kufa katika mapigano yaliyofanyika mahali pa Wayna Daga, 21 Februari 1543. Halafu alimpigia vita Nur ibn Mujahid aliyevamia Uhabeshi. Kuanzia mwaka wa 1557 Waturuki walipotwaa mji wa Massawa Gelawdewos alipata shida sana. Aliuawa katika mapigano dhidi ya Nur. Aliyemfuata ni Menas.


title: Iyasu V

text: Iyasu V (4 Februari 1887 – 25 Novemba 1935) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia 1913 hadi 27 Septemba 1916. Alimfuata babu yake, Menelik II. Jina lake la kubatizwa lilikuwa "Kifle Yaqub". Kwa vile alipendekeza imani ya kiislamu hakuvishwa taji na aliuzuliwa. Aliyemfuata ni shangazi yake, Zauditu. Hali ya kifo chake haijulikani. Kilitangazwa mwezi wa Machi 1936 tu.


title: Cosmas Mtakatifu

text: Cosmas Mtakatifu (aliuawa kati ya 287 na 303) alikuwa daktari katika maeneo ya Uturuki kusini wa leo. Pia alikuwa kaka ya Damian Mtakatifu. Inasemekana walitokea Uarabuni.


title: Cosmas Mtakatifu

text: Hali ya maisha na kifodini chake haijulikani kwa uhakika.


title: Cosmas Mtakatifu

text: Sikukuu yake ni tarehe 27 Septemba.


title: Cosmas Mtakatifu

text: Takriban mwaka 530, Papa Felix IV aliwatolea Cosmas na Damian Watakatifu basilika maarufu katika mji wa Roma.


title: Dawit III

text: Dawit III (alifariki 18 Mei 1721) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia 8 Februari 1716 hadi kifo chake. Alimfuata Yostos. Jina lake la kutawala lilikuwa "Adbar Sagad". Chini ya utawala wake sinodi ya kanisa ilifanyika. Punde baada ya sinodi alifariki bila sababu kujulikana. Aliyemfuata kama mfalme ni Bakaffa.


title: Bakaffa

text: Bakaffa (alifariki Septemba 1730) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia 18 Mei 1721 hadi kifo chake. Alimfuata kaka yake, Dawit III. Jina lake la kutawala lilikuwa kwanza "Asma Sagad", halafu "Masih Sagad". Wakati wa utawala wake, Wahabeshi waliona amani pamoja na ukuaji wa uchumi. Aliyemfuata ni Iyasu II.


title: Zauditu wa Ethiopia

text: Zauditu (29 Aprili 1876 – 2 Aprili 1930) alikuwa malkia mtawala wa Uhabeshi kuanzia 27 Septemba 1916 hadi kifo chake. Alimfuata Iyasu V. Jina lake la kubatizwa lilikuwa "Askala Maryam". Alikuwa mtoto wa kwanza wa Menelik II. Mwanzoni utawala wake ulisumbuliwa na uasi wa Iyasu aliyekuwa ameuzuliwa. Malkia huyu anajulikana kwa jinsi alivyopenda dini na alivyokuwa mpinzani mkubwa wa mabadiliko aliyokuwa akiyafanya Ras Tafari Makonnen. Zauditu aligombana sana naye Makonnen, kuhusu mambo ya siasa lakini alishindwa. Naye Tafari alimfuata kama mfalme chini ya jina la Haile Selassie.


title: Tekle Giyorgis II

text: Tekle Giyorgis II (alifariki 1872) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia 11 Juni 1868 hadi 11 Julai 1871. Alimfuata Tewodros II. Jina lake la kubatizwa lilikuwa "Wagshum Gobeze". Kwa vile alikuwa mrithi wa nasaba ya Zagwe (upande wa baba yake) na mama yake alikuwa binti wa nasaba ya Solomoni, alijitangaza mfalme mkuu baada ya kifo chake Tewodros II. Utawala wake ulikuwa mfupi tu. Alishindwa katika mapigano na kukamatwa na Dejazmach Kassa aliyemfuata kama mfalme chini ya jina la Yohannes IV. Tekle Giyorgis II alifariki kifungoni baada ya mwaka mmoja tu.


title: Tewodros II

text: Tewodros II (takriban 1818 – 13 Aprili 1868) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia 11 Februari 1855 hadi kifo chake. Alimfuata Yohannes III aliyeuzuliwa naye. Jina lake la kubatizwa lilikuwa "Kassa Haile Giyorgis". Ingawa hakuwa mrithi wa ufalme aliwashinda wagombea wote vitani. Waingereza walipovamia Uhabeshi chini ya kamanda ya Robert Napier na kushinda jeshi la Uhabeshi, Tewodros II alijiua. Aliyemfuata ni Tekle Giyorgis II.


title: Egwale Seyon

text: Egwale Seyon (alifariki 3 Juni 1821) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia Juni 1801 hadi kifo chake. Alikuwa mwana wa Hezqeyas. Alimfuata Demetros. Utawala wake ulisumbuliwa sana na vita miongoni mwa wana wafalme. Aliyemfuata ni Iyoas II.


title: Fasilides wa Ethiopia

text: Fasilides (takriban 1603 – 18 Oktoba 1667) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia 1632 hadi kifo chake. Jina lake la kutawala lilikuwa "Alam Sagad". Alikuwa ametangazwa kuwa mfalme mkuu mwaka wa 1630 wakati wa uasi wa Sersa Krestos lakini hakuweza kuchukua madaraka mpaka baba yake, Susenyos amejiuzulu. Wakati wa utawala wake Kanisa la kiorthodox lilipata nguvu tena. Fasilides aliwakataa wamisionari Wakatoliki. Pia alikuwa na mabalozi mpaka Uhindi. Aliyemfuata ni Yohannes I.


title: Susenyos

text: Susenyos (takriban 1572 – 7 Septemba 1632) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia 1606 hadi muda mfupi kabla ya kifo chake alipojiuzulu. Alimfuata Za Dengel. Jina lake la kutawala lilikuwa "Malak Sagad III". Susenyos alivutwa sana na imani ya kikatoliki. Aliwaalika wamisionari na hata kutangaza kuwa Mkatoliki yeye mwenyewe kuanzia mwaka wa 1622. Hata hivyo malodi wengi hawakukubali na utawala ulisumbuliwa na vita na uasi. Mwishoni Susenyos alijiuzulu na kufuatwa na mwana wake, Fasilides aliyerudisha imani ya kiorthodox.


title: Cuthbert Mayne

text: Cuthbert Mayne (1544 – 30 Novemba 1577) alikuwa mchungaji wa Kanisa la Anglikana nchini Uingereza kabla hajajiunga na Kanisa Katoliki na kupewa daraja ya upadri.


title: Cuthbert Mayne

text: Hii ilimsababisha kuuawa chini ya sheria ya malkia Elizabeth I.


title: Cuthbert Mayne

text: Mwaka 1970 alitangazwa kuwa mtakatifu kama mfiadini.


title: Cuthbert Mayne

text: Sikukuu yake ni 25 Oktoba.


title: Edith Stein

text: Edith Stein (12 Oktoba 1891 – 9 au 10 Agosti 1942) alikuwa mwanafalsafa wa Ujerumani mwenye asili ya Kiyahudi, lakini baadaye akabatizwa akawa mtawa wa ndani wa shirika la Wakarmeli. Jina lake la utawani lilikuwa "Teresa Benedikta wa Msalaba" (kwa Kilatini: "Teresia Benedicta a Cruce").


title: Edith Stein

text: Aliuawa na wafuasi wa Nazi katika moja ya makambi ya KZ kule Auschwitz (leo nchiniPoland).


title: Edith Stein

text: Mwaka 1998 alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mtakatifu mfiadini, halafu pia msimamizi mmojawapo wa Ulaya.


title: Elizabeth Ann Seton

text: Elizabeth Ann Bayley Seton (28 Agosti 1774 – 4 Januari 1821) alikuwa mwanzilishi wa shirika la Masista wa Huruma wa Mt. Yosefu (kwa Kiingereza "Sisters of Charity of St. Joseph"), ambalo lilikuwa utawa wa kwanza kuundwa huko Marekani. Hasa alifundisha na kuwasaidia watoto maskini wengi.


title: Elizabeth Ann Seton

text: Elizabeth Ann Bayley alizaliwa New York katika familia ya ushirika wa Anglikana: tarehe 25 Januari 1794, akiwa na umri wa miaka 19, aliolewa na mfanyabiashara tajiri William Seton, akamzalia watoto watano.


title: Elizabeth Ann Seton

text: Alipobaki mjane tarehe 27 Desemba 1802) alifunga safari ya kiroho iliyomfanya aongokee Kanisa Katoliki tarehe 25 Machi 1805.


title: Elizabeth Ann Seton

text: Akahamia Baltimore, chini ya askofu John Carroll, akaanza utume wake kwa wanawake wajane wenye watoto wadogo na kuanzisha shule nyingi.


title: Elizabeth Ann Seton

text: Tarehe 1 Juni 1809 alianzisha shirika la kitawa lenye kufuata roho ya Vinsenti wa Paulo akahamia Emmitsburg, kwenye Maryland.


title: Elizabeth Ann Seton

text: Mwaka 1812 alipokea katiba ya Mabinti wa Upendo wa Mt. Vinsenti wa Paulo, iliyorekebishwa na kuidhinishwa na askofu Carrol.


title: Elizabeth Ann Seton

text: Kundi la kwanza la masista (mama Seton na wenzake 16) waliweka nadhiri za daima tarehe 19 Julai 1813.


title: Elizabeth Ann Seton

text: Alifariki mwaka 1821.


title: Elizabeth Ann Seton

text: Mchakato wa kumtangaza mwenyeheri ulianza mwaka 1907 na kumalizika Papa Yohane XXIII alipomtangaza mwenye heri tarehe 17 Machi 1963.


title: Elizabeth Ann Seton

text: Tarehe 14 Septemba 1975 Papa Paulo VI alimtangaza kuwa mtakatifu. Sikukuu yake ni 4 Januari.


title: Frances Cabrini

text: Fransiska Saviera Cabrini (Sant'Angelo Lodigiano, Italia, 15 Julai 1850 – Chicago, Illinois, Marekani, 22 Desemba 1917) alikuwa mwanzilishi wa shirika la Masista Wamisionari wa Moyo Mtakatifu (kwa Kiingereza "Missionary Sisters of the Sacred Heart").


title: Frances Cabrini

text: Jumuiya hiyo ilianzia Italia na kufanya kazi hasa Marekani kati ya wahamiaji kwa kujenga shule, hospitali na nyumba kwa watoto yatima.


title: Frances Cabrini

text: Mwaka 1946 Mama Cabrini alitangazwa kuwa mtakatifu akiwa raia Mmarekani wa kwanza kupewa heshima hiyo.


title: Frances Cabrini

text: Sikukuu yake ni tarehe 22 Desemba.


title: John Bosco

text: John Bosco (16 Agosti 1815 – 31 Januari 1888) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki na mwanzilishi wa Shirika la Mt. Fransisko wa Sales (kwa Kiingereza "Salesian Congregation"), tena mwanachama wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko.


title: John Bosco

text: Alijitahidi hasa kuwaelimisha watoto na vijana wa kiume.


title: John Bosco

text: Mbinu zake za malezi ni kwa pamoja: akili, dini, hisani. Hakutaka kurekebisha vijana kwa ukali, bali kuwakinga dhidi ya maovu kwa wema. Upendo wake wa ajabu kwa vijana ndio siri ya mafanikio yake ya ajabu katika malezi.


title: John Bosco

text: Giovanni Bosco alizaliwa na Francesco Bosco na Margherita Occhiena tarehe 16 Agosti 1815 karibu na Castelnuovo d'Asti, leo Castelnuovo Don Bosco. Baba yake alifariki mwaka 1917 akimuachia mke wake watoto watatu. Ilikuwa miaka migumu kwa maradhi na njaa, lakini mama yake alijitahidi kuwatunza na kuwalea vizuri.


title: John Bosco

text: Alipokuwa na miaka 9 Yohane alipata ndoto ya kinabii iliyomtabiria utume wake kwa vijana. Baadaye Mungu alizidi kumjalia karama nyingi za pekee.


title: John Bosco

text: Kufuatana na ndoto hiyo, Yohane aliamua kuwa padri, ingawa hakuweza kusoma hata shule ya msingi, kwa sababu ilikuwa mbali. Lakini taratibu mama alimfanyia mpango dhidi ya upinzani wa kaka yake. Wakati huohuo alianza utume wake akitumia vipawa vyake vyaajabu.


title: John Bosco

text: Tarehe 26 Machi 1826, siku ya Pasaka, alikubaliwa kupokea ekaristi ya kwanza kabla ya wakati.


title: John Bosco

text: Alipokwenda Chieri, pamoja na kuendelea vizuri na masomo, alifunga urafiki na Luigi Comollo, kijana mwema aliyemsaidia kuthamini wokovu wa milele kama jambo muhimu pekee, hata Yohane alifanya kauli mbiu ya maisha yake maneno: "Da mihi animas, caetera tolle" ("Unipe roho za watu, uniondolee mengine yote").


title: John Bosco

text: Kwa shauri la Yosefu Cafasso tarehe 30 Oktoba 1835 aliingia seminari ya Chieri. Tarehe 3 Novemba 1837 alianza masomo ya teolojia, na tarehe 29 Machi 1841 akapewa daraja takatifu ya ushemasi, na tarehe 5 Juni 1841 upadri huko Torino.


title: John Bosco

text: Badala ya kuitikia mialiko ya kufanya utume wenye malipo mazuri, mnamo Novemba 1841 alijiunga na Bweni la Torino, ambapo padri Luigi Guala, akisaidiwa na Cafasso, alikuwa anakamilisha malezi ya mapadri vijana 45 waweze kukabili ulimwengu wa wakati huo.


title: John Bosco

text: Huko Torino kulikuwa na watoto 7184 chini ya umri wa miaka 10 waliofanya kazi viwandani. Yohane Bosco aliwatafuta ili kuwasaidia kijamii na kidini.


title: John Bosco

text: Pamoja na Cafasso alitembelea magereza akashtuka kuona hali ya wafungwa vijana. Kwa wema wake aliwavuta kumuahidia wamuendee mara baada ya kutoka.


title: John Bosco

text: Tarehe 8 Desemba 1841 Bartolomeo Garelli alikuwa wa kwanza kujiunga na kundi lake (Oratorio). Muda mfupi baadaye vijana walikuwa wengi hivi hata akahitaji msaada wa mapadri watatu na vijana wakubwa kadhaa.


title: John Bosco

text: Hatimaye tarehe 12 Aprili 1846 alipata nafasi kwa vijana wake: kibanda na kiwanja huko Valdocco.


title: John Bosco

text: Mwaka 1854 alianzisha shirika la mapadri kwa utume wa vijana (kifupisho chake ni SDB).


title: John Bosco

text: Miaka 10 baadaye alianza ujenzi wa patakatifu pa Bikira Maria Msaada wa Wakristo (ndivyo alivyopendelea kumuitamama wa Yesu).


title: John Bosco

text: Mwaka 1872, pamoja na Maria Domenica Mazzarello, alianzisha shirika la Mabinti wa Bikira Maria Msaidizi, ili walee wasichana kwa roho ileile.


title: John Bosco

text: Mwaka 1875 alianza kutuma Wasalesiani wa kwanza huko Argentina, na wakati huohuo alianzisha kundi la watawa wasaidizi aliowaona kama «Wasalesiani wa nje».


title: John Bosco

text: Yohane Bosco alifariki tarehe 31 Januari1888.


title: John Bosco

text: Papa Pius XI alimtangaza mwenye heri tarehe 2 Juni 1929 na mtakatifu tarehe 1 Aprili 1934. Sikukuu yake ni tarehe 31 Januari.• YOHANE BOSCO, Mtindo wa Malezi-Kinga katika Elimu ya Vijana – tafsiri ya G. Kibodya – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1988 – ISBN 9976-67-036-2


title: John Bosco

text: • S. MATTAPALLY, S.D.B., Don Bosko, Mtu wa Mungu, mtu kwa vijana – tafsiri ya T. Ngalalekumtwa – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1989 – ISBN 9976-67-035-4


title: John Bosco

text: • P. AVALLONE, S.D.B. Akili Dini na Ufadhili, Mbinu za Malezi ya Mtakatifu Don Bosco – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1991 – ISBN 9976-67-52-4


title: John Bosco

text: • J. BACCHIARELLO, Njozi Arobaini za Don Bosco, tafsiri ya G. Kibodya - BPNP 1991, ISBN 9976-67-047-8


title: John Bosco

text: • P. LAPPIN, Mama Don Bosco, Miale ya Jua Kivulini (Mama Margarita) – tafsiri ya G. Kibodya – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1993 – ISBN 9976-67-077-x


title: John Bosco

text: • P. LAPPIN, Dominiko Savio (Mtakatifu aliye Kijana) – tafsiri ya G. Kibodya – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1994 – ISBN 9976-67-085-0


title: John Bosco

text: • P. LAPPIN, Hekaya za Don Bosco, tafsiri ya G. Kibodya – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1994 – ISBN 9976-67-076-1


title: John Fisher

text: John Fisher au "John wa Rochester" (1469 – 22 Juni 1535) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki kule Uingereza.


title: John Fisher

text: Pamoja na Thomas More, alimkataa mfalme Henry VIII aliyejitenga na Kanisa la Roma. Kwa hiyo, John Fisher alifungwa na baada ya kushtakiwa mahakamani aliuawa. Kabla ya hapo Papa Paulo III alimteua kuwa kardinali.


title: John Fisher

text: Mwaka 1935 alitangazwa na Papa Pius XI kuwa mtakatifu mfiadini. Sikukuu yake ni 22 Juni katika Kanisa Katoliki, na 6 Julai katika Kanisa Anglikana.Orodha yake inapatikana katika Joseph Gillow's "Bibliographical Dictionary of the English Catholics" (London, s.d.), II, 262–270. Kati ya vitabu vyake 26, muhimu zaidi ni:


title: John Maron

text: John Maron (kwa Kiarabu يوحنا مارون, "Yuhanna Marun"; Sirmaniyah au Sarmin nchini Syria, 628 – Kfarhy, Lebanon, 707) aliongoza Kanisa la Wamaroni kama Patriarki wake wa kwanza.


title: John Maron

text: Baada ya kuwa mmonaki wa monasteri ya Mtakatifu Maroni, mwaka 676 alipewa uaskofu, halafu akawa askofu mkuu wa mji wa Antiokia kuanzia mwaka 685 hadi alipofariki.


title: John Maron

text: Ametambuliwa na Kanisa Katoliki kuwa mtakatifu.


title: John Maron

text: Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 2 Machi kila mwaka.


title: Josemaría Escrivá

text: Josemaria Escriva (Barbastro, Hispania, 9 Januari 1902 – Roma, Italia, 26 Juni 1975) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki na mwanzilishi wa jumuia ambayo baada ya kifo chake ikawa jimbo lisilo na eneo la Opus Dei.


title: Josemaría Escrivá

text: Alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mwenye heri tarehe 17 Mei 1992 na mtakatifu tarehe 6 Oktoba 2002.


title: Katharine Drexel

text: Katharine Marie Drexel (26 Novemba 1858 – 3 Machi 1955) alikuwa mtawa wa kike na mwanzilishi wa shirika la Masista wa Ekaristi Takatifu (kwa Kiingereza "Sisters of the Blessed Sacrament").


title: Katharine Drexel

text: Jumuiya hiyo kwanza ililenga hasa kuwasaidia Wahindi Wekundu na Wamarekani weusi huko Marekani.


title: Katharine Drexel

text: Alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mwenye heri tarehe 20 Novemba 1988 na mtakatifu tarehe 1 Oktoba 2000.


title: Katharine Drexel

text: Sikukuu yake ni tarehe 3 Machi.


title: Margaret Clitherow

text: Margaret Clitherow (1556 – 25 Machi 1586) alikuwa Mwingereza aliyebadilisha imani yake ya dini kutoka Ushirika wa Anglikana kuingia Kanisa Katoliki.


title: Margaret Clitherow

text: Kwa vile aliwaficha mapadri nyumbani mwake na kuhudhuria misa ya kikatoliki, alishtakiwa mahakamani na kuuawa.


title: Margaret Clitherow

text: Mwaka 1970 alitangazwa na Papa Paulo VI kuwa mtakatifu mfiadini.


title: Margaret Clitherow

text: Sikukuu yake ni tarehe 25 Machi.


title: Martin de Porres

text: Martin de Porres (1579 – 3 Novemba 1639) alikuwa bradha wa Shirika la Wahubiri katika nchi ya Peru.


title: Martin de Porres

text: Akiwa mtoto chotara wa mkabaila Mhispania Juan de Porres na binti mwenye asili ya Afrika Anna Velasquez hakutambuliwa na baba yake akalelewa na mama na kuwa msaidizi wa daktari akijifunza hivyo elimu ya matibabu.


title: Martin de Porres

text:
Mwaka 1594 alijiunga na watawa Wadominiko akaendelea kuwaangalia wagonjwa wa tabaka na rangi zote.
Alikuwa na kipaji cha uponyaji ambacho kiliwasaida watu wengi.
Kutokana na upendo aliowaonyesha watu wote aliheshimiwa sana na taarifa za uponyaji wa ajabu zilianza kuenea.


title: Martin de Porres

text: Mwaka 1837 alitangazwa mwenye heri na Papa Gregori XVI, halafu tarehe 6 Mei 1962 akatangazwa na Papa Yohane XXIII kuwa mtakatifu.


title: Martin de Porres

text: Sikukuu yake ni tarehe 3 Novemba.


title: Maximilian Kolbe

text: Maximilian Maria Kolbe (8 Januari 1894 – 14 Agosti 1941) alikuwa padre wa Kanisa Katoliki na mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo Wakonventuali kutoka nchi ya Poland.


title: Maximilian Kolbe

text: Katika historia ya Kanisa anajulikana kwa jinsi allivyomheshimu Bikira Maria kwa jina la Imakulata, yaani Mkingiwa dhambi asili.


title: Maximilian Kolbe

text: Baada ya kuanzisha chama cha Mashujaa wa Imakulata huko Roma (Italia) na Mji wa Imakulata huko Polandi, alikwenda Japani kama mmisionari.


title: Maximilian Kolbe

text: Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia alifungwa na wafuasi wa Nazi katika kambi ya wafungwa wa siasa kule Auschwitz. Hatimaye alijitolea kushika nafasi ya mfungwa mwenzake aliyechaguliwa kuachwa bila ya chakula hadi kufa pamoja na wengine 9. Aliwaandaa hao wote kukabili kifo kwa tumaini la Kikristo na bila ya chuki, na alipobaki peke yake aliuawa kwa sindano ya sumu.


title: Maximilian Kolbe

text: Mwaka 1982 alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mtakatifu mfiadini. Sikukuu yake ni tarehe 14 Agosti kila mwaka.


title: Maximilian Kolbe

text:
Wewe umenipenda milele, tangu u Mungu;
hivyo umenipenda na utanipenda milele!...


title: Maximilian Kolbe

text:
Upendo wako kwangu ulikuwepo hata kabla sijakuwepo,
na ni kwa sababu ya kunipenda, Mungu mwema, kwamba
umeniita kutoka utovu wa vyote nianze kuwepo!


title: Nil Sorsky

text: Nil Sorsky (takriban 1433 – 1508) alikuwa mmonaki kutoka nchi ya Urusi. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Nikolay Maykov".


title: Nil Sorsky

text: Aliandika vitabu vya maisha ya kiroho.


title: Nil Sorsky

text: Ametambuliwa kuwa mtakatifu ndani ya Kanisa la Kiorthodoksi, hasa kule Urusi.


title: Nil Sorsky

text: Sikukuu yake ni tarehe 7 Mei.


title: Vincent Ferrer

text: Vincent Ferrer (Valencia, Hispania, takriban 1350 – Nantes, Ufaransa tarehe 5 Aprili 1419) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki na mtawa wa Shirika la Wahubiri.


title: Vincent Ferrer

text: Alisaidia kukomesha Farakano la magharibi.


title: Vincent Ferrer

text: Mwaka 1455 alitangazwa na Papa Callixtus III kuwa mtakatifu.


title: Vincent Ferrer

text: Sikukuu yake ni 5 Aprili.


title: Bahari ya Baltiki

text: Bahari ya Baltiki ni bahari ya kando ya Atlantiki katika Ulaya ya Kaskazini. Imezungukwa na nchi kavu pande zote isipokuwa kati ya Denmark na Uswidi kuna mlangobahari mwembamba wa kuiunganisha na Bahari ya Kaskazini.


title: Bahari ya Baltiki

text: Bahari ya Baltiki imepakana na nchi za Uswidi, Ufini, Urusi, Estonia, Latvia, Lituanya, Poland, Ujerumani na Denmark.


title: Bahari ya Baltiki

text: Sehemu ya kaskazini kabisa iko mpakani mwa Uswidi na Ufini katika Ghuba ya Botnia, sehemu ya mashariki kabisa katika Ghuba ya Ufini kwenye mji wa Sankt Petersburg. Sehemu ya kusini iko kwenye mpaka wa Poland na Ujerumani na sehemu ya magharibi kwa mji wa Flensburg karibu na mpaka wa Ujerumani na Denmark.


title: Bahari ya Baltiki

text: Njia ya kuunganisha Baltiki na Bahari ya Kaskazini ni milangobahari ya Kattegat na Skagerak. Mwanzoni wa Kattegat njia inapita kwenye visiwa vya Denmark na kuigawa katika njia tatu ndogo zinazoitwa Oresund, Belt Kubwa (Kidenmark: "Storebælt") na Belt Ndogo (Kidenmark: "Lillebælt").


title: Bahari ya Baltiki

text: Kijiografia Baltiki ni mabaki ya Enzi ya Barafu iliyopita. Takriban miaka 12,000 iliyopita Ulaya yote ya Kaskazini ilifunikwa na ganda la barafu lenye unene wa mita mia kadhaa. Wakati wa kupungua kwa baridi barafu ilianza kuyeyuka na kusababisha kutokea kwa ziwa kubwa sana ambalo ni mwanzo wa Baltiki. Ziwa hili lilipata njia ya kujiunga na bahari na kiasi cha maji ya chumvi yaliingia ndani. Hivyo maji ya Baltiki ni mchanganyiko wa maji ya chumvi na maji matamu. Kiasi cha chumvi ndani ya maji yake ni kidogo kulingana na maji ya bahari ya kawaida.


title: Bahari ya Baltiki

text: Kiasi cha chumvi ni kikubwa zaidi kwenye kina kuliko kwenye maji ya juu. Wakati maji yenye chumvi kidogo inatoka kwenye Kattegat kuelekea Bahari ya Kaskazini kuna pia mwendo wa maji ya chumvi chini yake ya kuingia katika Baltiki. Maji ya chumvi ni mazito kuliko maji matamu, hivyo yanakaa kwenye vilindi vya bahari na kuwa na mwendo wa kuingia ilhali wakati huohuo maji ambayo ni matamu zaidi yanapita juu yake kutoka Baltiki.


title: Bahari ya Baltiki

text: Mito mikubwa inaingia katika Baltiki na kusababisha mwendo wa maji ya kutoka katika Kattegat na kuingia Atlantiki. Baadhi ya mito hiyo ni: Oder, Vistula, Neman, Daugava na Neva. Miji mikubwa kando ya Baltiki ni:


title: Ufini

text: Ufini (pia: Finland, "Finlendi"; kwa Kifini: Suomi) ni nchi ya Skandinavia iliyoko Ulaya ya Kaskazini. Imepakana na Norwei upande wa kaskazini, Urusi upande wa mashariki na Uswidi upande wa magharibi.


title: Ufini

text: Ng'ambo ya Baltiki iko Estonia ambayo watu wake hutumia lugha iliyo karibu sana na Kifini. Inaonekana ya kwamba mababu wa Wafini na Waestonia walihama pamoja wakiwa na lugha ileile zamani, lakini sasa ni lugha mbili kwa sababu hawakuwa na mawasiliano kati yao kwa muda mrefu.


title: Ufini

text: Nchi ina wakazi milioni tano unusu tu katika eneo la km² 338,000; hivyo ni kati ya nchi za Ulaya zenye msongamano mdogo wa watu. Sehemu kubwa ya eneo lake ni misitu tu.


title: Ufini

text: Mji mkuu ni Helsinki.


title: Ufini

text: Nchi ni mwanachama wa Umoja wa Mataifa na wa Umoja wa Ulaya.


title: Ufini

text: Ufini ulikaliwa na watu tangu ilipokwisha enzi ya barafu ya mwisho, miaka 9000 KK hivi. Wakazi wa kwanza walikuwa wawindaji-wakusanyaji ambao walitumia vifaa vya mawe vinavyofanana na vile vya Estonia, Russia na Norway.


title: Ufini

text: Labda kilimo kilianza miaka 3000 KK - 2500 KK.


title: Ufini

text: Mwishoni mwa karne ya 13 Ufini ukawa sehemu ya Sweden hadi mwaka 1809, ilipomezwa na Dola la Russia kama ufalme mdogo wenye kujitawala kwa kiasi fulani.


title: Ufini

text: Mwaka 1906, Ufini ulikuwa nchi ya kwanza duniani kuwapa wananchi wote wenye umri wa utu uzima haki ya kugombea vyeo vya serikali.


title: Ufini

text: Mwaka 1917, baada ya Mapinduzi ya Russia, Ufini ulijitangaza huru na mwaka uliofuata ukawa jamhuri baada ya vita vya wenyewe kwa wenyewe.


title: Ufini

text: Wakati wa vita vikuu vya pili, Muungano wa Kisovyeti ulijitahidi kuteka Ufini wote, ukaishia kutwaa Karelia, Salla, Kuusamo, Petsamo na visiwa kadhaa tu.


title: Ufini

text: Baada ya vita Ufini uliacha kutegemea kilimo ukajitosa katika uchumi wa viwanda hata kufikia kuwa kati ya nchi zilizoendelea zaidi.


title: Ufini

text: Mwaka 1955 Ufini ulijiunga na Umoja wa Mataifa ukichagua siasa ya kutoambatana na upande wowote.


title: Ufini

text: Mwaka 1995 ulijiunga na Umoja wa Ulaya na mwaka 1999 ulikubali kutumia euro.


title: Ufini

text: Kuna jumuiya tatu katika Ufini:


title: Ufini

text: Mbali na hao, kuna wahamiaji (5.9%), hasa kutoka Russia, Estonia na Somalia.


title: Ufini

text: Lugha rasmi ni Kifini na Kiswidi. Lugha ya Kifini ina asili ya Asia ya Kati, haina uhusiano na lugha za Kihindi-Kiulaya.


title: Ufini

text: Wakazi wenye lugha ya Kiswidi wako upande wa kusini mwa nchi kwa sababu Ufini ilitawaliwa na Uswidi kwa karne nyingi. Katika karne hizo walikuwepo Waswidi waliohamia Ufini lakini kuna pia Wafini walioanza kutumia Kiswidi pekee. Hasa kwenye visiwa vya Aland Kiswidi ni lugha pekee. Lakini Waswidi wa Ufini wanajisikia wa Ufini.


title: Ufini

text: Upande wa dini, 72% ni Walutheri na 1.1% Waorthodoksi. Madhehebu hayo mawili ya Ukristo yanatambulika na kupewa nafasi katika matukio mbalimbali na shuleni. 1,6% wanafuata dini au madhehebu mengine, wakati 25.3% hawana dini yoyote.


title: Skandinavia

text: Skandinavia ni eneo la Ulaya ya Kazkazini. Kwa kawaida neno linataja nchi tano za Norwei, Uswidi, Denmark, Ufini na Iceland.


title: Skandinavia

text: Kwa njia nyingine "Skandinavia" ni nchi mbili za rasi ya Skandinavia pekee yaani Norwei na Uswidi.


title: Skandinavia

text: Lugha za Skandinavia ziko karibu sana kati yao; zote ni Kigermanik ya Kaskazini isipokuwa Kifini ambacho ni lugha ya Kiasia.


title: Che Guevara

text: Ernesto Guevara au Che Guevara (Rosario, Argentina, 14 Mei 1928; La Higuera, Bolivia, 9 Oktoba 1967 ) alikuwa tabibu mzaliwa wa Argentina aliyekuwa mfuasi wa itikadi za Kisoshalisti za Karl Marx. Guevara anajulikana zaidi kwa harakati zake za kimapinduzi dhidi ya tawala za kibepari huko Amerika ya Kusini na Afrika.


title: Che Guevara

text: Guevara alipewa jina la "che" huko Amerika ya Kati likimaanisha "mshangao". Alitumia usafiri wa pikipiki kutoka Amerika ya Kusini hadi Amerika ya kati.


title: Che Guevara

text: Guevara kwa sababu ya kufiwa na bibi yake aliyemuuguza kwa muda mrefu aliamua kusomea utabibu.


title: Che Guevara

text: Wakati akisomea utabibu, Che Guevara alizunguka katika nchi mbalimbali za Amerika ya Kusini ambapo alijionea mwenyewe umaskini uliokithiri. Alisikitishwa sana na maisha ya ufukara waliokuwa wakiishi wananchi wengi, huku wachache wakiwa wanamiliki mali za nchi hizo. Alifikiria jinsi ya kuweza kubadili hali hii na kuamua kuwa njia pekee ya kuondoa umaskini na ukandamizaji ni mapinduzi. Aliamua kusoma kwa undani falsafa ya Karl Marx na baada ya hapo alijihusisha na harakati za kisoshalisti nchini Guatemala chini ya rais Jacobo Arbenzi Guzmán.


title: Che Guevara

text: Mwisho mwa miaka ya 1950, Guevara aliungana na Fidel Castro aliyekuwa akiongoza kundi la kijeshi lililotwaa madaraka kwa nguvu nchini Kuba mwaka 1959. Guevara alikuwa mmoja wa viongozi wa serikali mpya ya Kuba. Katika kipindi hiki, Guevara aliandika vitabu na makala mbalimbali kuhusu nadharia na vitendo vya vita vya msituni kwa nia ya kuondoa madarakani tawala za kibepari na kibeberu.


title: Che Guevara

text: Mwaka 1965 Guevara aliondoka nchini Cuba akielekea Kongo-Kinshasa (hivi sasa inaitwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo) kwa siri kusaidia harakati za kuondoa utawala uliokuwa ukiongozwa na vibaraka wa mataifa ya Magharibi chini ya Mobutu Sese Seko baada ya kuuawa kwa Patrice Lumumba. Mmoja ya watu ambao walifanya kazi na Guevara alipokuwa nchini Kongo ni Laurent Kabila, aliyekuwa baadaya rais wa nchi hiyo.


title: Che Guevara

text: Guevara aliondoka nchini Congo na kuelekea Bolivia ambapo alikamatwa mwaka 1967 na jeshi la Bolivia likishirikiana na majasusi wa Shirika la Ujasusi la Marekani (CIA). Jeshi lilitangaza kutoa zawadi nono kwa yeyote atakayesaidia kukamatwa kwa Che Guevara. Baada ya kukamatwa kwake, aliuawa kinyama.


title: Che Guevara

text: Baada ya kifo chake, Guevara alichukuliwa kama nguzo ya vuguvugu la kimapinduzi ya kishoshalisti duniani. Picha yake na kofia aina ya "Beret" aliyopenda kuivaa, vimekuwa kama alama za mapinduzi ya mrengo wa kushoto duniani.


title: Iceland

text: Iceland (pia: Aisilandi, Isilandi; Kiiceland: "Nchi ya barafu") ni nchi ya Ulaya kwenye kisiwa cha Bahari ya Atlantiki ya kaskazini. Iko km 300 kutoka Greenland upande wa magharibi na km 1000 kutoka Norwei upande wa mashariki.


title: Iceland

text: Eneo lake ni km² 103,000 lakini idadi ya watu ni laki tatu pekee.


title: Iceland

text: Ingawa Iceland si sehemu ya rasi ya Skandinavia, inahesabiwa kati ya nchi za Skandinavia.


title: Iceland

text: Iceland ina asili ya kivolkeno. Ni kisiwa kikubwa cha safu ya mgongo kati wa Atlantiki mahali ambako mabamba ya Amerika ya Kaskazini na Ulaya-Asia yanakutana. Kwa sababu hiyo kuna milima mingi, hasa volkeno ni nyingi. Kati ya volkeno mashuhuri za Iceland kuna Hekla, Eldgjá, Herðubreið na Eldfell.


title: Iceland

text: Kwa ujumla hali ya hewa ni baridi na barafuto zinafunika sehemu kubwa ya nchi. Hasa nyanda za juu ni baridi mno, hivyo hakuna mimea. Karibu makazi yote ya watu ni karibu na pwani.


title: Iceland

text: Kusini mwa kisiwa haikuwa baridi mno kwa sababu ya mkondo wa ghuba linaloendelea kusukuma maji ya ghuba la Mexiko hadi Atlantiki ya kaskazini. Mkondo huo unapofikia Iceland si ya moto tena lakini vuguvugu kidogo hivyo inazuia baridi kali sana.


title: Iceland

text: Volkeno zimesababisha kuwepo kwa maji ya moto mahali pengi. Waiceland wanapenda kuogelea nje katika mabwawa hata wakati wa theluji katika maji ya moto kutokana na joto la kivolkeno. Joto hilo linatumika kidogo hata kwa kilimo; linapasha moto nyumba za kioo na kuwezesha mimea kuzaa matunda mwaka wote, hata wakati wa baridi kali. Kwa njia hiyo Iceland inavuna ndizi na machungwa yake!


title: Iceland

text: Iceland iko mbali na bara la Ulaya na la Amerika tena katika mazingira ya baridi. Hivyo inaaminika haikuwa na watu kabisa hadi mwaka 800 BK. Wataalamu hawakubaliani kama ni mabaharia kutoka Norwei au Eire waliobahatika kufika kisiwani na kujenga makao ya kwanza.


title: Iceland

text: Hakika waliofika wengi kidogo walikuwa Waviking au Wanorwei wa kale katika karne ya 9. Kama Waeire walikuwepo walifukuzwa au kuwa sehemu za Waviking. Mtu wa kwanza aliyekumbukwa kwa jina alikuwa Flóki Vilgerðarson.


title: Iceland

text: Waviking waliofika walikuja pamoja na familia na watumishi au watumwa wao. Mnamo mwaka 930 machifu na wasimamizi wa familia zilizokuwepo walipatana kuhusu aina ya katiba kwa Iceland. Walianzisha bunge la Althing. Ulikuwa mkutano wa watu 36 walioitwa "Godi" wakiwa na cheo cha kuunganisha madaraka ya chifu, hakimu na kuhani. Utaratibu huu wa kuwa na bunge umeendelea hadi leo bila kusimama. Hivyo Iceland ni nchi ya pekee ambako utaratibu wa kidemokrasia wa kale umeendelea wakati katika nchi za Ulaya nafasi ya wafalme au watawala wengine iliongezeka na kumeza haki zote za watu wa kawaida.


title: Iceland

text: Mwaka 985 Mwiceland aligundua njia ya kufika Greenland na baadaye Amerika ya Kaskazini. Mviking "Erik Mwekundu" alifukuzwa kisiwani kwa sababu alikuwa mwuaji. Alielekea magharibi kwa jahazi yake na kufika kwanza Greenland halafu pwani ya Kanada ya leo. Aliita bara jipya "nchi ya mzabibu" kwa sababu alikuta aina ya mizabibu isipokuwa bila matunda.


title: Iceland

text: Tangu 1262 uhuru wa Iceland ulikwisha kwa sababu viongozi walijiunga na Ufalme wa Norwei. Iceland iliendelea kuwa na bunge lake na madaraka mbalimbali - hasa kwa sababu usafiri uliendelea kuwa mgumu - lakini mabwana wakuu walikuwa sasa wafalme wa Skandinavia, kwanza Wanorwei, baadaye Wadenmark.


title: Iceland

text: Mwaka 1918 Denmark ilirudisha madaraka yote ya serikali kwa Waiceland wenyewe isipokuwa mfalme wa Denmark aliendelea kama Mkuu wa nchi.


title: Iceland

text: Wakati wa Vita Kuu ya Dunia ya Pili Denmark ilivamiwa na Ujerumani na Althing iliamua ya kwamba kuanzia sasa kisiwa kitajitawala kabisa. Mwaka 1944 Iceland ilipata uhuru kamili.


title: Iceland

text: Baada ya vita kwisha Iceland ilipata kuwa nchi mwanachama ya NATO lakini haina wanajeshi hadi leo. Ilifanya mkataba na Marekani ya kuwa Wamarekani wanapewa haki ya kutumia kituo cha ndege kisiwani na kwa upande mwingine wanaahidi kutetea Iceland.


title: Iceland

text: Reykjavík ni mji mkuu wa Iceland pia bandari kubwa na kitovu cha uchumi na utamaduni wa nchi.


title: Iceland

text: Miji mingine ni pamoja na Akureyri, Kópavogur, Hafnarfjördhur, Keflavík na Vestmannaeyjar.


title: Iceland

text: Watu wa Iceland karibu wote (92.61%) ni Waskandinavia. Kati ya wengine, Wapolandi ndio wengi (3.36%).


title: Iceland

text: Lugha ya Kiiceland bado inafanana sana na ile ya Kinorwei cha kale kilicholetwa kisiwani na wakazi wa kwanza miaka 1000 iliyopita. Watu bado wanaelewa mashairi yaliyotunzwa tangu zamani ile.


title: Iceland

text: Kanisa la kitaifa la Kilutheri ni dini rasmi ya nchi. Hivyo Waiceland wengi (73.8%) wanahesabiwa kuwa Wakristo Walutheri, ingawa wengi hawafuati dini. Wakristo wa madhehebu mengine, kama vile Wakatoliki, wanafikia 11.7%. Kuna wafuasi wachache sana wa imani nyingine mbalimbali. Kwa jumla Iceland ni kati ya nchi ambazo zina wakazi wengi wasiomuamini Mungu.


title: Iceland

text: Hadi leo Waiceland hawana majina ya pili au ya familia. Kila mtoto anapewa jina lake la kwanza halafu jina la baba - wakati mwingine pia jina la mama. Kama mtoto ni wa kiume "-son" (=mwana) itaongezwa, kama ni binti "-dottir" (binti).


title: Iceland

text: Kwa mfano mwimbaji mashuhuri wa kike Björk Guðmundsdóttir alipewa jina la "Björk". Baba yake alikuwa Guðmund hivyo anatumia jina hili pamoja na "-dottir": Guðmundsdottir: "Björk binti Guðmund". Kama mwenyewe atamzaa binti anaweza kuitwa "Björkdottir" lakini mara nyingi jina la baba hutumiwa. Wanawake wanaendelea na jina hili, hawaliachi wakati wa kuolewa.


title: Iceland

text: Orodha ya nchi kufuatana na wakazi


title: Iceland

text: Jonsson, Ivar (2012) 'Explaining the Crisis of Iceland – A Realist Approach' in Journal of Critical Realism, 11,1. Heiðarsson, Jakob Oskar (2015) 'Iceland - My Small Island'.


title: Iceland

text: – the official Icelandic Tourist Board entry at Encyclopædia Britannica from UCB Libraries GovPubs at Curlie from the BBC News Wikimedia Atlas of Iceland – slideshow by Life magazine Memorial University of Newfoundland. Documentary produced by Prairie Public Television – a digital library that provides scientific information on the Nordic and Baltic countries as well as the Baltic region as a whole


title: Iceland

text: Iceland Jamii:Nchi za visiwa


title: Bendera ya Iceland

text: Muundo wa bendera ni ile ya bendera zote za Skandinavia zinazofuatamfano wa bendera ya kale ya Denmaki inayoitwa "Danebrog".


title: Bendera ya Iceland

text: Rangi ya buluu inaikumbusha rangi ya anga juu ya Aisilandi.


title: Bendera ya Iceland

text: Kwa ujumla inafanana mno na bendera ya Unowe isipokuwa kwa kubadilishana rangi. Aisilandi ina uhusiano wa karibu sana na Unowe tangu mwanzo wake.


title: Denmark

text: Denmark (pia Denmaki, Denimaki au Udani - kwa Kidenmark: Kongeriget Danmark) ni ufalme wa Ulaya ya Kaskazini. Ni nchi ndogo kati ya nchi za Skandinavia.


title: Denmark

text: Imepakana na Ujerumani upande wa kusini na kuzungukwa na maji pande tatu zilizobaki. Kaskazini kwake iko Unowe ng'ambo ya mlango wa bahari ya Skagerak, mashariki iko Uswidi ng'ambo ya Kattegat na Oresund. Bahari ya Kaskazini iko upande wa magharibi, Baltiki inaanza kwenye visiwa vikuu vya Denmark.


title: Denmark

text: Greenland na visiwa vya Faroe ni sehemu ya ufalme wa Denmark lakini zinajitawala.


title: Denmark

text: Denmark ina eneo la km² 43.000. Theluthi ya eneo hili ni kwenye visiwa 443 vya Denmark ambavyo 76 tu kati yake vinakaliwa na watu.


title: Denmark

text: Visiwa vikubwa ni Funen (Fyn), Zealand (Sjælland) na Bornholm (Bornholm).


title: Denmark

text: Rasi ya Jutland ni sehemu kubwa ya eneo. Jutland ni Denmark bara. Ina urefu wa km 300 kuelekea kaskazini kutoka mpaka wa Ujerumani hadi ncha yake kwa Skagen.


title: Denmark

text: Kwa jumla Denmark iko tambarare. Mwinuko wa juu una kimo wa m 170 pekee juu ya UB.


title: Denmark

text: Kumbuka kwamba orodha hii inahusu Denmark tu kama nchi, si Visiwa vya Faroe na Greenland.[1][2] Mlima mrefu wa ufalme mzima ni Gunnbjørn, Greenland, m 3,700 juu ya UB.


title: Denmark

text: Mpaka mwaka 1847 Himmelbjerget, Skanderborgs, m 147 ilifikiriwa kuwa mwinuko mkubwa wa Denmark.


title: Denmark

text: Wakazi wa kwanza waliojulikana katika historia kwa jina ni makabila ya Wakimbri na Wateutonia waliohamia hadi Ulaya ya kusini wakati wa njaa mnamo mwaka 113 KK.


title: Denmark

text: Katika karne ya 8 hadi karne ya 11 BK majambazi wa baharini kutoka Denmark na Norway waliogopwa kote Ulaya kwa jina la "Waviking". Walivamia pia Uingereza mara kwa mara na kujenga makao huko. Tangu mwaka 793 walitawala eneo la Danelag (au: Danelaw) kaskazini na kaskazini-mashariki mwa Uingereza wa leo.


title: Denmark

text: Katika karne ya 8 na karne ya 10 maeneo madogo yaliunganishwa. Wafalme wa kwanza wanaojulikana kutawala Denmark yote walikuwa Garm Mzee na Harald Jino Buluu (mnamo mwaka 980). Harald alikuwa mfalme wa kwanza wa kupokea Ukristo wa Kanisa Katoliki.


title: Denmark

text: Denmark ikawa nchi yenye nguvu katika Skandinavia na kwenye pwani za Baltiki.


title: Denmark

text: Kuanzia 1397 hadi 1521 nchi zote za Skandinavia ziliunganishwa katika maungano ya kifalme chini ya wafalme wa Denmark ilhali kila nchi ilijitawala katika mambo ya ndani.


title: Denmark

text: Baada ya Uswidi kujitenga na umoja huo, Norway iliendela kuwa chini ya Denmark hadi mwaka 1814.


title: Denmark

text: Mwaka 1537 Denmark ilijiunga na Matengenezo ya Kiprotestanti na Kanisa la Kilutheri likawa dini rasmi nchini hadi leo, ikifuatwa na 76.9% za wakazi. Denmark ilikuwa kati ya nchi muhimu sana ya Ulutheri, lakini leo 3% tu wanashiriki ibada ya Jumapili.


title: Denmark

text: Baada ya vita za Napoleoni Denmark iliondolewa utawala wa Norway iliyounganishwa na Uswidi mwaka 1814. Lakini makoloni ya Greenland, Iceland, Faroe na visiwa vya Karibi zilibaki chini yake.


title: Denmark

text: Karne ya 19 ilileta fitina na Ujerumani juu ya utawala wa Schleswig na Holstein. Baada ya vita ya 1864 Denmark ilipaswa kuacha majimbo hayo mawili kwa Ujerumani.


title: Denmark

text: Denmark haikushiriki katika Vita Kuu ya Dunia ya Kwanza lakini ilirudishwa sehemu ya kaskazini ya jimbo la Schleswig.


title: Denmark

text: Wakati wa Vita Kuu ya Dunia ya Pili Denmark ilivamiwa na Ujerumani mwaka 1940 hadi 1945. Wakati wa vita Iceland iliamua kutangaza uhuru wake.


title: Denmark

text: Mwaka 1948 mara baada ya vita visiwa vya Faroe vilipewa madaraka ya kujitawala lakini vilibaki ndani ya umoja na Denmark. Koloni la Greenland lilipewa madaraka hayo mwaka 1979.


title: Denmark

text: Denmark ikawa kati ya nchi zilizounda UM na pia NATO.


title: Denmark

text: Mwaka 1973 ikajiunga na Jumuiya ya Ulaya (sasa: Umoja wa Ulaya), lakini imekataa kutumia euro badala ya krona.


title: Denmark

text: Kutokana na uzazi mdogo, miaka ya mwisho uhamiaji umeongezeka, hivi 12.3% wana asili ya kigeni (yaani hata mzazi wao mmoja ni raia na mzaliwa wa Udani).


title: Denmark

text: Mnamo Januari 2017, wakazi walikuwa 5,748,769. Kati yao, Wadani asili ni 88,67%. Wengine ni wahamiaji (kutoka Poland, Uturuki, Ujerumani, Iraq, Romania, Syria, Somalia, Iran, Afghanistan n.k.) au wamezaliwa na mhamiaji walau mmoja.


title: Denmark

text: Lugha ya nchi ni Kidani, jamii ya Kijerumani, na 86% za wakazi huongea vizuri Kiingereza kama lugha ya pili.


title: Denmark

text: Upande wa dini, wengi ni Wakristo, lakini 3% tu wanashiriki ibada ya Jumapili na 19% tu wanaona dini ni muhimu maishani. Dini rasmi ni Kanisa la Udani (la Kilutheri; 75.9%). Wakatoliki hawafikii 1%. Kutokana na uhamiaji, Waislamu ni 3.7%.


title: Denmark

text: Carl Nielsen Hans Christian Andersen Jens Fink-Jensen Michael Laudrup Søren Kierkegaard


title: Denmark

text: Orodha ya nchi kufuatana na wakazi


title: Denmark

text: (in Danish) Busck, Steen and Poulsen, Henning (ed.), "Danmarks historie – i grundtræk", Aarhus Universitetsforlag, 2002, ISBN 87-7288-941-1 (in Danish) (in Danish) (in Danish) Michaelsen, Karsten Kjer, "Politikens bog om Danmarks oldtid", Politikens Forlag (1. bogklubudgave), 2002, ISBN 87-00-69328-6 (in Swedish) Nationalencyklopedin, vol. 4, Bokförlaget Bra Böcker, 2000, ISBN 91-7024-619-X.


title: Denmark

text: entry at Encyclopædia Britannica. at Denmark.net. at UCB Libraries GovPubs. at Curlie from the BBC News. at VisitDenmark. from International Futures.


title: Denmark

text: Wikimedia Atlas of Denmark at the NASA Earth Observatory.


title: Denmark

text: (in Danish) (in Swedish) (in English)


title: Denmark

text: – library of scientific information on the Nordic and Baltic countries.


title: Denmark

text: Jamii:Nchi za Umoja wa Ulaya Jamii:Nchi za Ulaya


title: Uswidi

text: Uswidi (au: Sweden; Swideni; kwa Kiswidi: "Sverige") ni nchi ya Skandinavia katika Ulaya ya Kaskazini. Imepakana na Ufini (Finland) na Norwei.


title: Uswidi

text: Nchi imegawiwa katika mikoa mitatu: Norrland katika kaskazini, Svealand katikati na Götaland katika kusini.


title: Uswidi

text: Ina pwani ndefu kwenye bahari ya Baltiki. Kuna daraja la kuvukia mlango wa bahari ya Oresund ya kuunganisha Uswidi na Denmark.


title: Uswidi

text: Kuna misitu mikubwa sana na maziwa mengi.