title: Sanamu ya Kolossos kisiwani Rhodos

text: Ilijengwa kwa muda wa miaka 12 ikakamilishwa mnamo 300 KK na kuwa na kimo cha zaidi ya mita 30. Ilikuwa sanamu kubwa kabisa ya dunia ya kale. Kumbukumbu zimehifadhiwa kuwa matumizi ya vifaa yalikuwa pamoja na tani 13 za bronzi na tani 8 za chuma zilizofunika nguzo za matofari na mawe zilizokuwa majenzi ya ndani.


title: Sanamu ya Kolossos kisiwani Rhodos

text: Sanamu ilisimama miaka 60-70 tu ikaanguka wakati wa tetemeko la ardhi mnamo 226 KK. Ikakatika kwenye magoti. Mabaki yalikaa palepale kwa sababu watu wa Rhodos waliogopa hasira ya mungu Helios wakisimamisha kitu kilichoangushwa na miungu.


title: Sanamu ya Kolossos kisiwani Rhodos

text: Kwa miaka karibu 900 watalii wa dunia ya kale walishangaa mabaki makubwa.


title: Sanamu ya Kolossos kisiwani Rhodos

text: Mwaka 654 Rhodos ilivamiwa na Waarabu Waislamu na Muawiya (wakati ule bado gavana wa Shamu bado khalifa) aliuza metali kwa mfanyabiashara. Inasemekana ya kwamba ngamia 900 walihitajika kubeba mzigo.


title: Mchirizo

text: Mchirizo ni tamko katika hisabati (jiometria) la kutaja mstari unaonama kama jinamizi au kuruba.


title: Mchirizo

text: Huelezwa pia kama taswira ya njia.


title: Mchirizo

text: Mfano wa mchirizo ni duara ambayo ni mchirizo unaojifunga.


title: Ulalo

text: Ulalo (pia:hanamu) ni mstari unaounganisha pembe mkabala za pembenyingi yenye pembe nne au zaidi kama mstatili, pembetano n.k.


title: Ulalo

text: Idadi ya lalo ni formula_1 ambamo "n" ni idadi ya pembe za pembenyingi.


title: Pembenyingi

text: Pembenyingi (pia: poligoni) ni umbo bapa lenye pande tatu au zaidi.


title: Pembenyingi

text: Pembenyingi hutokea kama nukta kwenye tambarare zaunganishwa kwa mistari inayofunga eneo au maeneo ndani yao.


title: Pembenyingi

text: Katika jiometria ya tambarare pembenyingi sahili kabisa ni pembetatu.


title: Pembenyingi

text: Pembenyingi sahili haina mistari inayopandana. Ikipandana huitwa pembenyingi tata.


title: Pembe

text: Pembe ni neno la kutaja:


title: Pembe (jiometria)

text: Pembe ni nafasi kati ya mistari miwili pale ambako inakutana. Mistari huitwa "mikono" ya pembe. Nukta inapokutana ni kipeo au ncha.


title: Pembe (jiometria)

text: Kiwango cha pembe hutajwa mara nyingi kwa nyuzi (alama °). Kiwango cha duara ni 360°. Jumla ya pembe katika pembetatu ni 180°.


title: Pembe (jiometria)

text: Kuna pia vipimo vingine vya kutaja kiwango cha pembe kama vile radiani au gon.


title: Hammurabi

text:
Hammurabi ("takr." 1810 KK - 1750 KK) alikuwa mfalme wa sita wa mji wa Babeli akapanua eneo lake na kuunda milki ya kwanza ya Babeli. Anajulikana hasa kwa mkusanyo wa sheria za Hammurabi ambazo ni kati ya sheria za kwanza za dunia zilizoandikwa.
Hammurabi alirithi ufalme kutoka kwa baba yake akitawala eneo la mji wa Babeli kama dola-mji tu. Katika miaka ya utawala wake alifaulu kupanua himaya yake hadi kutawala Mesopotamia yote. Hivyo alianzisha milki ya kwanza ya Babeli.


title: Hammurabi

text: Umaarufu wake watokana na sheria zake. Hakuwa mtawala wa kwanza wa Mesopotamia aliyetunza sheria za milki kimaandishi. Lakini sheria nyingine zimepotea au kuhifadhiwa kwa sehemu tu. Mkusanyo wa sheria za Hammurabi ni wa kwanza uliosambazwa kiasi cha kuwa na nakala nyingi, hivyo nakala kadhaa zimehifadhiwa hadi leo na kutupa picha ya jamii ile ya kale sana.


title: Hammurabi

text: Nakala maarufu ni nguzo ya jiwe kubwa lenye kimo cha mita 2.25 inayomwonyesha mfalme mbele ya mungu Marduk na chini yake ziko sheria katika mwandiko wa kikabari.


title: Hammurabi

text: Sheria hizi zilikuwa kali sana. Mfano wake ni vipengele vifuatavyo:


title: Mwandiko wa kikabari

text: Mwandiko wa kikabari ni kati ya aina za mwandiko wa kale sana duniani: ilikuwa kawaida katika Mesopotamia ya kale ukitumiwa na Wasumeri, Wababeli, Waashuri na wengine hata katika nchi jirani.


title: Mwandiko wa kikabari

text: Ilianzishwa na Wasumeri mnamo mwaka 3,000 KK ikaishia baada ya mwaka 400 KK: mfano wa mwisho unaojulikana uliandikwa mwaka 75 BK.


title: Mwandiko wa kikabari

text: Chanzo chake ilikuwa mwandiko wa picha zilizotumiwa kuandika habari. Mwandiko picha huu ulirahisishwa na kuonyeshwa baadaye kwa kuchora mistari kadhaa ya kikabari badala ya picha kamili.


title: Mwandiko wa kikabari

text: Mistari hii ilipatikana kutokana na njia ya kawaida ya kuandika: hapakuwa na karatasi lakini waandishi walitumia vipande vya udongo wa mfinyanzi kama ubao mdogo wa umbo la mchemraba bapa. Humo waliandika kwa kijiti na kwa njia walichora alama zinazofanana na mistari yenye vichwa au "kabari".


title: Mwandiko wa kikabari

text: Vipande vya udongo wa mfinyanzi vilikaushwa na vingine kuchomwa kama tofali au vigae. Kwa njia hii viliweza kudumu katika mazingira makavu kwa miaka elfu kadhaa hadi leo. Mikusanyiko ya vigae vya mwandiko wa kikabari ilikuwa kama maktaba au hifadhi za nyaraka na ile iliyodumu hadi leo ni chanzo cha habari nyingi kuhusu utamaduni wa Mesopotamia ya Kale.


title: Mwandiko wa kikabari

text: Kwa matumizi ya haraka udongo haukukaushwa. Iliwezekana pia kufuta mwandishi yote kwa kunyosha tena kipande cha udongo na kuandika upya, kwa mfano kwa matumizi ya dukani na kadhalika. Vigae vya mwandiko viliyokaushwa tu havikudumu kama vinngine vilivyochomwa lakini kuna hifadhi za nyaraka ambako vigae vilichomwa kwa bahati tu kama majengo yaliungua moto kutokana na ajali au wakati wa vita.


title: Mwandiko wa kikabari

text: Maandishi maalumu, kama sheria za mfalme Hammurabi wa Babeli, yaliandikwa pia cha kuchonga alama katika jiwe au mwamba lakini hii haikuwa njia ya kawaida.


title: Mwandiko wa kikabari

text: Katika muda wa miaka 2000 ya matumizi yake mwandiko huo uliendelezwa jinsi inavyoonekana katika picha kwenye makala hii. Baada ya kuacha picha yenyewe, alama zilitumiwa kama silabi, hivyo mwandiko wa silabi ulijitokeza. Maana watu hawakuangalia tena maana asilia ya picha, bali sauti yake tu, jinsi ilivyo na herufi za alfabeti yetu.


title: Mwandiko wa kikabari

text: Mwanzoni walitumia tu picha za nyumba, watu, mifugo au mazao pamoja na mistari kwa kutaja idadi. Baadaye waliendelea kuunganisha alama. Kwa mfano walitumia mistari minne |||| kwa namba 4 kama alama ya „kubwa“ au „sana“. Picha ya kisu pamoja na „4“ ilimaanisha hivyo upanga (kisu kikubwa). Picha ya samaki ilimaanisha pia rutuba, pamoja na „4“ ilipata maana ya „kuzaa kwa wingi, kuenea“.


title: Mwandiko wa kikabari

text:
Mfano mwingine ni kuunganisha picha za mdomo na maji kwa maana ya „kunywa“, au jicho na maji kwa „kulia machozi“.
Hadi nagi hii bado walishindwa kushika lugha yenyewe, hasa vitenzi na nyakati zao.


title: Mwandiko wa kikabari

text: Hapo walipata maendeleo kwa kutumia sauti ya majina tu, bila kujali maana.


title: Mwandiko wa kikabari

text: Jina la maji katika lugha yao ilikuwa sauti ya „a“ – basi walianza kutumia picha ya maji kwa fonimu „a“. Vivyo hivyo neno lao kwa samaki ilikuwa "cha" - basi walianza kutumia alama ya samaki kwa sauti „cha“. Kwa njia hii walichagua picha za vitu vyenye majina fupi yaliyowakilisha silabi na sauti zilizotosha kutamka maneno yote ya lugha yao jinsi walivyosema. Kwa mfano, kwa kuandika neno "acha" wangeunganisha picha za maji yenye sauti ya "a" na samaki yenye sauti ya "cha", kumbe pamoja ni "acha".


title: Mwandiko wa kikabari

text: Baadaye mwandiko huu uliendelezwa kuwa mwandiko wa Wafinisia uliokuwa asili ya alfabeti ya Wagiriki iliyo mama ya alfabeti yetu ya Kilatini. Katika alfabeti ya Kilatini herufi ya "A" yaonekana hadi leo ya kwamba asili yake ilikuwa picha cha kichwa cha ng'ombe iliyogeuzwa.


title: A

text: A ni herufi ya kwanza katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Alfa ya Kigiriki.Asili ya herufi A ni miandiko iliyotangulia alfabeti ya Kilatini. Waroma walipokea mwandiko kutoka alfabeti ya Kigiriki kupitia alfabeti za Kiitalia za awali kama Kietruski. Wagiriki walipokea kutoka Wafinisia.


title: A

text: Kama herufi nyingine za alfabeti ya Kigiriki alfa imetoka katika alfabeti ya Wafinisia iliyokuwa alfabeti ya kwanza ya dunia. Wafinisia waliendeleza mwandiko wa kikabari wa kale uliokuwa mwandiko wa silabi na kuifanya alfabeti ya herufi moja-moja.


title: A

text: Faida ya alfabeti ni ya kwamba inahitaji alama chache kulingana na mwandiko wa silabi mwenye alama kwa kila silabi ya lugha fulani au mwandiko picha unaohitaji maelfu ya alama za picha.


title: A

text: Wafinisia walichukua alama ya ng'ombe wakairahisisha na kuiita kwa neno lao "alef" lenye maana ya "ng'ombe" lakini walisoma tu "'" yaani kituo kimya jinsi ilivyo hadi sasa katika alef ya Kiebrania. Hivyo walifanya picha kuwa herufi. Herufi ilinama jinsi kichwa cha ng'ombe kinavyoonekana kikitazamiwa kutoka kando.


title: A

text: Wagiriki walipokea alfabeti kutoka Wafinisia na pia jina la herufi hii. Hawakuwa na matumizi kwa ile sauti kimya ya Wafinisia lakini walihitaji herufi za vokali ambazo hazikuandikwa katika Kifinisia jinsi ilivyo hadi sasa katika Kiebrania na pia mara nyingi katika Kiarabu.


title: A

text: Kwa hiyo walitumia alama kwa sauti ya A wakabadilisha kidogo jina kuwa "alfa" badala ya "alef". Lakini katika lugha yao hawakuelewa tena maana asilia iliyokuwa "ng'ombe". Kwao ilikuwa alama ya sauti tu.


title: A

text: Mwanzoni waliandika herufi kwa umbo la kulala kama Wafinisia lakini katika karne za baadaye herufi iligeuzwa na kuandikwa mwishowe jinsi tunavyozoea leo.


title: Wafinisia

text: Wafinisia (au Wafoinike) walikuwa wakazi wa Finisia ambao zamani za Nyakati za Kale waliishi kwenye mwambao wa mashariki wa Bahari ya Mediteranea.


title: Wafinisia

text: Miji-dola yao ilikaa katika eneo la nchi za kisasa za Lebanoni na Syria.


title: Wafinisia

text: Wafinisia walizungumza Kifinisia kilichokuwa lugha ya Kisemiti ambayo ilipotea baada ya kusambaa kwa Kiarabu tangu karne ya 7.


title: Wafinisia

text: Walikuwa wafanyabiashara na mabaharia hodari sana. Walijenga utajiri wao juu ya biashara ya ubao kutoka milima ya Lebanoni. Hasa miti ya aina ya seda ("Cedrus Libani") ilitafutwa sana.


title: Wafinisia

text: Baadaye waliunda makoloni yao katika magharibi ya Mediteranea hadi Hispania. Lakini koloni lao mashuhuri lilikuwa Karthago (Afrika ya Kaskazini).


title: Wafinisia

text: Wafinisia (kama si Wakananayo) walianzisha mwandiko wa pekee uliokuwa chanzo cha alfabeti zote za Ulaya kupitia alfabeti ya Kigiriki.


title: Wafinisia

text: Mabaharia Wafinisia walikuwa watu wa kwanza waliozunguka bara la Afrika kwa jahazi zao. Safari hiyo ilitokea kama mwaka 600 KK kwa niaba ya mfalme Neko II wa Misri aliyewaajiri kwa safari ile.


title: B

text: B ni herufi ya pili katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Beta ya Kigiriki.Kama herufi nyingine za alfabeti ya Kigiriki beta imetoka katika alfabeti ya Wafinisia iliyokuwa alfabeti ya kwanza ya dunia. Wafinisia waliendeleza mwandiko wa kikabari wa kale uliokuwa mwandiko wa silabi na kuifanya alfabeti ya herufi moja-moja.


title: B


title: B

text: Wafinisia walichukua alama ya ramani ya nyumba wakairahisisha na kuiita kwa neno lao "bet" lenye maana ya "nyumba" lakini walisoma tu "b" yaani sauti ya kwanza katika neno hili. Hivyo walifanya picha ya nyumba kuwa herufi iliyo alama ya sauti "b". Herufi ilitazama upande wa kushoto pa kwa sababu mwendo wa kuandika ulikuwa kuanza upande wa kulia klwenmda kushoto jinsi ilivyo katika lugha za Kisemiti za Kiebrania na Kiarabu.


title: B

text: Kufuatana na kalamu tofauti (kama ni kuandika kwa kijiti kwenye udongo wa ufinyanzi au kwa wino kwenye karatasi) umbo la herufi likaandikwa kwa michirizo au zaidi kwa kona.


title: B

text: Wagiriki walipokea alfabeti kutoka Wafinisia na pia jina la herufi hii. Wakabadilisha kidogo jina kuwa "beta" badala ya "bet". Lakini katika lugha yao hawakuelewa tena maana asilia iliyokuwa "nyumba". Kwao ilikuwa alama ya sauti tu.


title: B

text: Mwanzoni waliandika herufi kwa kutazama upande wa kushoto kama walivyofanya Wafinisia lakini katika karne za baadaye herufi iligeuzwa na kuandikwa mwishowe jinsi tunavyozoea leo.


title: B

text: Waroma wa Kale walipokea alfabeti kutoka Wagiriki na kuibadilisha kwa mahitaji yao. Beta ikaitwa nao kwa sauti yake tu yaani "b" badala ya neno "beta".


title: Rubidi

text: Rubidi (Kilat. rubidus: nyekundu) ni elementi na metali alikali yenye namba atomia 37 kwenye mfumo radidia na uzani atomia 85.4678. Alama yake ni Rb.


title: Rubidi

text: Kali (potasiamu) ni metali laini sana inayochemka kwa sentigredi 39 tayari. Rangi yake ni nyeupe-fedha. Haipatikana kiasili kama metali tupu kwa sababu humenyuka haraka na kuoksidika hewani. Inamenyuka vikali sana na oksijeni na kuwaka peke yake ikiwekwa hewani tu.


title: Rubidi

text: Rubidi hutokea kwa umbo la isotopi mbili; Rb ni thabiti lakini Rb ni mnururifu na kugeuka kuwa Sr. Lakini nusumaisha yake ni miaka bilioni 48 hivyo unururifu ni mdogo.


title: Rubidi

text: Kutokana na uhaba wa metali kuina matumizi chache tu hasa katika utafiti wa kisayansi.


title: Kupatwa kwa jua

text: Kupatwa kwa Jua (kwa Kiingereza "solar eclipse") ni hali ya Jua kutoonekana (au kuonekana kwa sehemu tu) angani wakati wa mchana kwa muda fulani hata pasipo mawingu. Kunatokea wakati mwezi unapita kati ya Jua na dunia na kufunika Jua. Tokeo lake ni kupungua kwa nuru ya Jua hadi kutoonekana kwa muda wa kutokea kwa giza wakati wa mchana. Muda wa kufunikwa kabisa ni dakika chache tu.


title: Kupatwa kwa jua

text: Kuna utofauti kati ya “Kupatwa kiasi” (ing. "partial eclipse") na “Kupatwa kikamilifu” (ing. "total eclipse"). Kupatwa kwa Jua kunatokea kila mwaka, angalau mara mbili hadi mara tano. Lakini kupatwa kabisa kwa Jua hautokei zaidi kuliko mara mbili kwa mwaka..


title: Kupatwa kwa jua

text: Kupatwa kwa Jua kunatokea wakati Mwezi unapita kati ya Jua na Dunia. Hapo Jua, Mwezi na Dunia zinakaa kwenye mstari mmoja mnyoofu. Katika hali hiyo Mwezi hurusha kivuli chake kwenye uso wa Dunia. Kivuli hiki hakifuniki Dunia yote. Ni kama kinu kwenye uso wa Dunia. Nje ya kivuli hiki Jua linaonekana kwa sehemu au bila upungufu.


title: Kupatwa kwa jua

text: Hali ya kupatwa kabisa kwa Jua inatazamwa kila mara kwenye mstari mwembamba kwenye uso wa Dunia, tena giza kabisa kwa muda mfupi. Mstari huu ni njia ya kitovu cha kivuli chake kwenye uso wa Dunia. Nje ya njia hii kupatwa kwa Jua kunaonekana kwa sehemu tu. Mbali na njia ya kivuli hiki Jua linaonekana kama kawaida.


title: Kupatwa kwa jua

text: Kuna aina mbalimbali za kupatwa kwa Jua.


title: Kupatwa kwa jua

text: Wakati sayari inapita kati ya Jua na Dunia inafunika sehemu ya Jua. Tofauti haionekani kwa macho lakini inaweza kutazamwa kwa kutumia darubini. Kuna sayari mbili zinazoweza kupita mbele ya Jua kwa macho ya mtazamaji duniani, ni Utaridi "(Mercury)" na Zuhura "(Venus)".


title: Nembo za Afrika

text: Nchi za Afrika zina nembo zifuatazo


title: Lugha za Kisemiti

text: Lugha za Kisemiti ni kundi la lugha zinazozungumzwa na watu milioni 300 hivi katika Asia ya Magharibi, Afrika ya Kaskazini na Afrika ya Mashariki. Zinahesabiwa kama tawi la lugha za Kiafrika-Kiasia.


title: Lugha za Kisemiti

text: Lugha yenye wasemaji wengi ni Kiarabu. Wasemaji wengine wengi ni wale wanaotumia lugha za Ethiopia na Eritrea halafu Israel. Lugha hai za kisemiti ni pamoja na:Kuna idadi kubwa ya lugha za Kisemiti zinazojulikana kama lugha za kihistoria zisizo na wasemaji tena. Kati ya lugha hizi ni lugha za Babeli, Ashur, Kanaan, Moabu, Finisia na kwa jumla lugha za mataifa mengi zinazotajwa katika Biblia.


title: Wagikuyu

text: Wagikuyu (pia: Wakikuyu) ni kabila kubwa nchini Kenya lenye watu milioni 7.5 au asilimia 22 za Wakenya wote. Wenyewe hujiita Agĩkûyû. Neno Gikuyu linatokana na mti wa mkuyu (kwa Kik: mũkũyũ). Lakabu ya Wakikuyu ni Nyũmba ya Mũmbi, tafsiri yake ikiwa ni: nyumba ya Muumba.


title: Wagikuyu

text: Wao hukaa hasa katika nyanda za juu za Kenya ya Kati katika mazingira ya Nairobi hadi mlima Kenya. Mlima huu katika lugha yao huitwa "Kĩrĩma kĩrĩ Nyaga". Mlima huu wenye umaarufu kwa kuwa na kimo cha juu ni mahali ambapo wazee, walitolea kafara Mungu wao "Ngai".


title: Wagikuyu

text: Wakikuyu ni Wabantu wa kaskazini mashariki. Wanahusiana na makabila jirani: Wameru, Waembu, Wambeere na Wakamba ambao waliishi karibu na Mlima Kenya. Inaaminika kuwa, pamoja na makabila hayo, Wakikuyu walihama kutoka beseni la mto Kongo na kuweka makazi kadhaa na mwishowe kuishi karibu na Mlima Kenya katika tukio linalojulikana kama uenezi wa Wabantu[1].


title: Wagikuyu

text: Wakikuyu walikuwa waliishi kama watu huru na walitawala eneo waliloishi kati ya Mlima Kenya, Safu za Nyandarua (Kik: Mĩtambũrũko ya Nyandarwa), Vilima vya Ngong' (Kik: Kĩrĩma kĩa Mbirũirũ) na Mlima Ol Donyo Sabuk (Kik: Kĩrĩma kĩa Njahĩ)[2]. Hawakufanya biashara ya watumwa na hawakukuwa na utumwa katika jamii. Hata hivyo, walisimilisha kabila la Dorobo ambao walikuwa wenyeji katika baadhi ya misitu kwa njia ya ndoa za kabila tofauti[3]. Kwa njia hiyo, pamoja na kuchukua milki ya misitu, waliweza kupanua mipaka kufikia na zaidi ya eneo lliokuwa Mkoa wa Kati. Walikuwa wakulima na wafanyabiashara. Walifanya biashara na makabila jirani; Wamasai na Wakamba. Pia, walihusika katika utengenezaji chuma na kamba[3].


title: Wagikuyu

text: Vijana, waume na wake, walitahiriwa. Kikundi cha watahiriwa wa pamoja kiliitwa rika (kik: riika)[4]. Marika kadhaa ya waume yalitengeneza rejimenti. Mviga wa kutahiriwa ulifanywa kwa muda wa miaka 9 na rejimenti na jeshi kuundwa na marika hayo. Kwa miaka minne na nusu au misimu 9, mviga wa kutahiriwa haukufanywa. Rejimenti kadhaa ziliunda kizazi ambacho kingetawala kwa takriban miaka 35. Kizazi cha mwisho kutawala kilikuwa Riika rĩa Mwangi, ambacho kilipatiwa mamlaka na Riika rĩa Maina mwaka 1898 katika sherehe ya kubadilisha mamlaka inayoitwa Ituĩka[5]. Hakuna kizazi kingine kimetawala kwani wakoloni walikatiza mfumo wa kutahiri na kutoa mifumo ya utawala katika jamii ya Wakikuyu[6][4].


title: Wagikuyu

text: Baraza la kitaifa la wazee halikutekeleza mamlaka yoyote ya kisiasa, ila kazi yake kuu ilikuwa kutoa hukumu, kutangaza vita na kuwa ishara ya ummoja wa taifa na utamaduni wake. Mamlaka yalikuwa yamegatuliwa katika koo ndogo (kik: mbarĩ), ambazo ziliongozwa na mwanamme mzee zaidi[6][4].


title: Wagikuyu

text: Wakikuyu waliishi kama koo tisa. Hakukuwa na mipaka kati ya koo ingawa kila ukoo ulijulikana kufanya kazi maalum katika jamii. Kwa kuwa watu wa ukoo mmoja walihusiana kupitia damu, haikuwa inaruhusiwa kuoa ndani ya ukoo. Kulikuwa na koo ambazo hazikuwa na viongozi katika taifa. Hata hivyo, Taifa lote lilitawaliwa na baraza ambalo liliongozwa na kiongozi aliyekuwa akiitwa mũthamaki[3].


title: Wagikuyu

text: Wakikuyu walimwamini Mungu mmoja, jina lake Ngai au Mũrungu au Mwene Nyaga (mwenye utakatifu) au Mwathi (Bwana). Kafara, pamoja na maombi, kwa Mungu zilitolewa chini ya mti wa mkuyu au mtini (Kik: Mũgumo). Maombi yalielekezwa Mlima Kenya kwani waliamini kuwa ni mojawapo ya makazi ya Mungu akiwa duniani.


title: Wagikuyu

text: Katika kisasili cha Wakikuyu, Mungu alimwumba binadamu, jina lake Gikuyu. Alimpeleka juu ya Mlima Kenya na kumwonyesha nchi. Alimwambia kuwa nchi yote kati ya milima minne; Milima Nyandarua, Milima Ngong', Mlima Kenya na Mlima Ol Donyo Sabuk, ni yake na vizazi vyake. Pia, alipatiwa maagizo kuwa atakapopata shida yoyote, amwite Mungu kwa kufanya sadaka chini ya mti wa mtini akitazama Mlima Kenya na Mungu angemsaidia[6]. Iliaminika kuwa Mungu alipowatembelea viumbe wake, aliishi katika Milima hiyo minne. Mojawapo ya sababu ya kuwepo na radi, ilikuwa kwamba Mungu alikuwa anahama kati ya makazi yake manne[6].


title: Wagikuyu

text: Maisha na utamaduni wao vilivurugwa wakati wakoloni walifika wilaya ya kale ya Kabete (leo, Kaunti ya Kiambu)[4]. Kabla ya Wazungu kufika, nabii Mugo wa Kibiru alikuwa ametabiri kuwa "nyoka wa chuma atatoka majini na kufika katika nchi yao na vipepeo weupe". Aliwaambia kuwa wageni watafika katika nchi yao. Ilikuwa jukumu la wenyeji kuwatunza na kuwakaribisha. Wenyeji walifanya hivyo kwa matumaini kuwa reli itaendelea na kuwaacha[6]. Hata hivyo, wakoloni waliwabughudhi wenyeji na kuwakosea hadhi. Kwa sababu ya usaliti huo, Wakikuyu wa kusini, wakiongozwa na Chifu Waiyaki wa Hinga, walikaidi mkataba waliokuwa wameweka na Frederick Lugard wa IBEAC. Ngome ya Frederick ilichomwa na misafara iliyokuwa inaelekea kaskazini kuvamiwa. Wakikuyu walikataa kuwauzia wakoloni bidhaa[6]. Miaka miwili baadaye, Waiyaki wa Hinga alikamatwa na kuuawa.


title: Wagikuyu

text: Utawala wa moja kwa moja ulifanywa wakati IBEAC ilifilisika na serikali ya Uingereza kutengeneza Afrika Mashariki ya Kiingereza. Wakikuyu walifukuzwa kutoka mashamba yao na walowezi kutwaliwa ardhi hiyo iliyokuwa na hali nzuri ya ukulima wa kahawa na majani chai. Waliipinga sera hii na kuwauwa wenyeji wale waliunga mkono na kuwasaidia wakoloni[7]. Baada ya kushindwa kuwakandamiza, wakoloni walitumia polisi na jeshi la wamasai, ambao mara nyingi hawakusikizana na Wakikuyu, kutuliza hali kwa njia ya vita[3][6]. Wakikuyu hawakufanikiwa na hivyo wakaanza kutumia njia ya kisiasa kupinga ukoloni.


title: Wagikuyu

text: Wakikuyu, pamoja na Waafrika kutoka makabila mengine, walitumiwa kama askari wasaidizi (kwa Kiingereza: Carrier Corps) katika Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia kwa kuwa walikuwa wamezoea mandhari ya nchi. Walipata tajriba na wengi wao walijiunga na Muungano wa Wakikuyu Wachanga (kwa Kiingereza: Young Kikuyu Association), kiongozi wao akiwa Harry Thuku mwaka 1921. Muungano huo uliwapa uzalendo na kuwatia moyo kuiasi serikali ya Koloni la Kenya.


title: Wagikuyu

text: Ili kulinda maslahi yao, walowezi waliweka sera ya kukataza wenyeji kukuza kahawa, kutoza ushuru wa boma na kupunguza ukubwa wa ardhi iliyopewa kwa wasiokuwa na ardhi[8]. Sera hizo zilifanya wengi wahamie mijini.


title: Wagikuyu

text: Wanajeshi wakikuyu wa King's African Rifles waliorudi nyumbani kutoka Vita Kuu ya Pili ya Dunia (1939-1945) walikuwa wametiwa motisha kupigania uhuru. Wakati huo, mwaka 1944, Harry Thuku alikuwa ameanzisha chama cha kisiasa cha kitaifa, Kenya Afican Study Union (KASU) ambacho kiliendelea kuwa Kenya African Union (KAU). Eliud Mathu, mwanachama wa KAU, alikuwa Mwafrika wa kwanza katika Baraza la Kutunga Sheria (LegCo). Jomo Kenyatta alifanywa mwenyekiti wa KAU mwaka 1947.


title: Wagikuyu

text: Kufikia mwaka 1952, juhudi za KAU kutaka Waafrika watendewe haki kuhusiana na ardhi, hazikuwa zimefaulu. Kwa hivyo, chini ya uongozi wa Jemedari Dedan Kimathi, waasi wa Mau Mau walianza vita dhidi ya wakoloni Waingereza na wasaidizi wao wenyeji. Dedan Kimathi alikamatwa mwaka 1956, kuashiria kushindwa kwa Mau Mau.


title: Wagikuyu

text: Mwaka 1961, Jomo Kenyatta aliachiliwa huru na kuwa rais wa kwanza wa Jamhuri ya Kenya mwaka 1964. Tangu mwaka huo, Wakikuyu wametoa marais watatu wa Kenya, ikiwemo Emilio Stanley Mwai Kibaki na Uhuru Muigai Kenyatta.


title: Wagikuyu

text: Lugha ya Wakikuyu ni Kikuyu. Ni lugha ya kibantu inayokaribiana na lugha za jamii za Mlima Kenya.


title: Wagikuyu

text: Vyakula vya Wakikuyu ni kama vile, githeri, mukimo (vyakula vilivyopondwa), mutura (matumbo yaliyojazwa nyama na damu, kisha kuchomwa), uji, njahi, sukumawiki na mchicha.


title: Wagikuyu

text: Tofauti na awali kwa miaka mingi wamejenga makazi kwingineko. Kama makabila mengi nchini, wao wanakabiliwa na tishio la kuacha tamaduni na mila zao. Wagikuyu wanaojulikana zaidi kimataifa ni


title: Wagikuyu

text: Jomo Kenyatta (Rais wa kwanza wa Kenya) Uhuru Kenyatta (Rais wa sasa wa Kenya) Wangari Maathai (mwenye Tuzo ya Nobel ya Amani ya mwaka 2004) Ngugi wa Thiong'o (mwandishi anayeishi Marekani)


title: Wagikuyu

text: * Jamii:Makabila ya Kenya


title: Harrison Ford

text: Harrison Ford (amezaliwa Tar. 13 Julai 1942 Mjini Chicago, Illinois, Marekani) Ni muigizaji wa filamu kutoka nchini marekani. Anafahamika zaidi kwa ujasili wake kwa kuwa nahodha "Han Solo" katika mfululizo wa filamu ya 'Star Wars.Na pia kuwa mtafiti wa vitendo, Yaani kila anachojaribu kukitafiti yeye huwa asomi tu bali mpaka akione chanzo chake, anafahamika kama Dr. Henry 'Indiana Jones' katika mfululizo wa filamu ya Indiana Jones. Ford pia amewahi kuwa nyota wa filamu nyingi tu za hali ya juu ikiwemo ile ya Air Force One na Fugitive ambazo pia zilimpa heshima kubwa na umaarufu pia mbali na zile za mwanzo zilizokuwa zinafahamika kama 'Indiana Jones'.


title: Ndizi

text: Ndizi ni tunda muhimu Afrika ya Mashariki na katika nchi za joto kwa jumla hasa visiwa vya caribian. Mmea wake huitwa mgomba. Kibiolojia ndizi moja ni fuu inakua pamoja na fuu nyingine kwenye mshikano au shazi.


title: Ndizi

text: Ndizi zapatikana kwa aina nyingi na wataalamu huhesabu takriban 100. Kwa matumizi ya kibinadamu aina zifuatazo zatofautishwa kufuatana na matumizi:


title: Ndizi

text: Ndizi za kuiva zaliwa kama matunda Ndizi za kupikia zapikwa kama viazi au muhogo Ndizi za uzi yaani magomba hutumiwa kama uzi za kutengezea vitambaa Ndizi za pori siziso na matunda wala matumizi mengine ya chakula


title: Ndizi

text: Makabila mengi katika Afrika Mashariki yanaitegemea kama chakula kikuu. Katika kilimo ndizi inatumiwa pia kama lishe ya mifugo na mti wa kivuli katika kilimo cha kahawa. Ndizi


title: Ndizi

text: Ndizi tunda la moja ya mimea ya jenasi ya Musa, ambayo huitwa migomba. Asili yke ni maeneo ya Kusini mwa Asia, na inawezekana kwa mara ya kwanza ilikuzwa huko Papua New Guinea. Leo, ndizi hulimwa maeneo mengi ya tropiki.


title: Ndizi

text: Ndizi zipo katika familia ya Musaceae. Hulimwa hasa kwaajili ya matunda yake, na mara kadhaa kwaajili ya uzalishaji wa nyuzi na kama mimea ya mapambo. Sababu tu mimea ya ndizi, migomba, huwa mirefu na migumu kiasi, huonwa kama ni miti ya kweli, wakati ukweli ni kwamba; kutokana na muundo wa sehemu zake za ndani ya shina migomba si miti ya kweli. Mimea mingi ya aina hii, kitaalamu pseudostem, huweza hata kufikia urefu wa mita 2 – 8, na majani yake hata mpaka urefu wa mita 3.5. na ikikomaa, migomba hutoa mikungu ya ndizi zenye rangi ya kijani ambazo zikiiva hubadilika na kuwa na rangi ya manjano au wakati mwingine hata rangi nyekundu. Kisha kutoa matunda, mgomba hufa na nafasi yake huchukuliwa na mgomba mwingine.


title: Ndizi

text: Ndizi hukua kwenye mrindikano mdogo, ujulikanao kama kichana, na kila kichana huwa na ndizi kama 20 hivi huku mkungu mmoja ukuweza kuchukua vichana 3 – 20 kwa wastani. Mkungu unaweza kufkia uzito wa kilo 30 – 50. Ndizi moja kwa wastani huwa na uzito wa gramu 125, ambayo kwa makadirio huwa na maji 75% na mada kavu 25%. Kila ndizi huwa na ganda yenye sehemu laini iliwayo ndani yake. Tena sehemu hiyo ya ndani na maganda huweza kuliwa katika hali ya ubichi au kasha kuiva. Kwa taratibu nyingi za Magharibi, sehemu ya ndani ikiwa mbichi ndiyo hupendelewa kupikwa na kuliwa, huku huko Asia ndizi na maganda yake hupikwa na kuliwa. Tunda la ndizi huwa na nyuzi nyuzi ndani yake, ambazo huwa hasa katikati ya ganda na sehemu laini ya ndani. Sehemu ya laini ya ndani kwa kawaida hugawanyika kwa urahisi kuanzia juu mpaka chini, kwenye sehemu tatu. Ndizi ni chanzo kizuri cha vitamini B6, vitamini C na potasiamu.


title: Ndizi

text: ndizi aina ya Cavendish ndio hulimwa kwa wingi.


title: Ndizi

text: Ndizi hulimwa katika zaidi ya nchi 107 duniani. katika nchi nyingi, ndizi humaanisha zile laini na tamu ambazo huliwa kama matunda baada yamlo. Lakini pia ndizi zaweza kukatwa na kukaushwa na kuliwa kama vile chipsi. Ndizi zilizokaushwa pia zaweza kusagwa na kupata unga wa ndizi.Ingawa baadhi ya aina ya migomba ya mwituni huwa na ndizi zenye mbegu kubwa na ngumu, ndizi zinazoliwa kwa kawaida huwa hazina mbegu. Kwa kawaida ndizi zote aidha hutumiwa zikiwa zimeiva, za njano na laini au zikiwa mbichi yaani, za kijani na ngumu kiasi. Kwa wastani ndizi zinazouzwa biashara kimataifa ni asilimia 10 – 15 tu, huku Marekani na Uingereza wakiwa wanunuzi wakuu. Maubmile. mmea wa ndizi.


title: Ndizi

text: Kitaalamu ndizi huwekwa kwenye jenasi ya Musa katika familia ya Musaceae, kwenye oda ya Zingibrales.


title: Ndizi

text: Mmea wake sio mti kamili, huwa na urefu wa mita 6 – 7.6. majani yake hukua kuzunguka mmea na hufukia urefu wa mita 2.7 kwa urefu na sentimita 60 kwa upana. Mgomba ndiyo mmea mkubwa zaidi kuliko mimea mingine ya jamii yake. Majani yake huwa makubwa sana na huchanwa kwa urahisi sana na upepo.


title: Ndizi

text: Ua moja la kiume huzalishwa na kila mgomba, japo aina nyingine huweza hata kuzalisha matano ya aina hiyo mfano huko Ufilipino. Maua ya kike huzalishwa juu kabisa mwa shina na baadae hukua na kuwa tunda bila hata ya kurutubishwa. Na katika aina nyingi mbegu zimekuwa dhaifu na haziwezi tena kuzalisha mmea mwingine.


title: Ndizi

text: Ndizi kavu au zilizokaangwa baada ya kuiva huweza kuliwa kama chakula cha kutafuna. Tofauti na matunda mengine, ni vigumu kuandaa sharubati ya ndizi, na mara nyingi zinapopondwa huishia kuwa ujiuji tu.


title: Ndizi

text: Hata hivyo, ndizi zinabakia kuwa miongoni mwa matunda matamu sana.


title: Ndizi

text: Maua ya ndizi katika maeneo mengi yamekuwa yakitumika kama mapambo na wakati mweingine huliwa yakiwa mabichi au baada ya kupikwa. Shina la mgomba kwa jamii za watu hasa wa huko Asia, hupikwa na kuliwa. Maji maji yanayopatikana hutumika pia kutibu magonjwa ya figo na moyo.


title: Ndizi

text: Majani ya migomba hutumika kama sahani au vyombo vya kuwekea chakula hasa kwa jamii zinazo endeleza tamaduni za kale,pia hutumika wakati wa kula vyakula vya asili. Licha ya kuhifadhi tu chakula, huambukiza ladha moja nzuri kwenye chakula.


title: Ndizi

text: Jamii:Chakula Jamii:Matunda


title: Mariana Ochoa

text: Mariana Yolanda Ochoa Reyes (amezaliwa tar. 19 Februari 1979, katika mji wa Mexico City, Mexico) ni muigizaji wa filamu na pia mwanamuziki kutoka nchi ya Mexico.Pia alikuwa mwanachama wa kundi la muziki maarufu kama OV7 (Lilifahamika kama "La Onda Vaselina" wakati lilianza shughuli zake). Baada ya hapo ikawa kama bahati kwa OV7 kuachana na Ochoa katika kundi na Ochoa kuanza kujitangaza mwenyewe katika masuala ya muziki na uigizaji.


title: Mariana Ochoa

text:
Tamthilia yake kwanza kumpa umaarufu na kukubalika kwa Mariana ilikuwa La Hija Del Jardinero, iliyo andaliwa na TV Azteca production.
Tamthilia hiyo ilipokelewa vizuri tu huko Latini Amerika.


title: Mariana Ochoa

text: Hivi karibuni Mariana alitoa tamthilia nyingine nzuri ya kuvutia iitwayo "Amor Sin Condiciones" na kuweza kuipiku hata ile ya 'Secreto de Amor' ambayo iliandaliwa mwaka 2001 na kampuni ya Venevisión wakishirikiana na Fonovideo ya Miami nchini marekani.


title: Mariana Ochoa

text: Pamoja Ochoa na kushughulika na kurekodi albamu yake ya pili lakini bado pia anashughulika na kurekodi tamthilia mpya itakayo rushwa hewani na TV Azteca, tamthilia inaitwa "Se Busca un Hombre" ambayo pia inaandaliwa na kampuni ya TV Azteca.


title: Mariana Ochoa

text: Mnamo mwezi Machi, 2006, Ochoa amebadilisha studio ya EMI na kuhamia Warner Music kwa mkataba wa kurekodi kwa muda wa miaka kumi.Mwezi Julai, 2007, Ochoa alirekodi albamu yake ya pili iliyoitwa Luna Llena.


title: Kigoda

text: Kigoda ni kiti ambacho kinafanana na meza ndogo ambayo huwa haswa na matendeguu matatu au manne.


title: Kigoda

text: Kiti hiki huwa hakina mgongo wa kuegemea na pia hakina mikono.


title: Kigoda

text: Kimoja ni kigoda. Vingi huitwa vigoda.


title: Scarlet Ortiz

text: Hevis Scarlet Ortiz Pacheco (amezaliwa tar. 12 Machi 1974, Caracas, Venezuela) ni muigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Venezuela. Anafahamika zaidi kwa jina la Camila Montes de Alba katika tamthilia ya "Todo Sobre Camila" iliyochezwa katika nchi mbili tofauti kati ya Peru na Venezuela.


title: Scarlet Ortiz

text: Ortiz pia ameigiza tamthilia nyingi ukiacha ile ya Todo Sobre Camila, moja kati ya tamthilia alizoigiza kama vile "Mi Vida Eres Tu" iliyochezwa mwaka 2006 nchini Venezuela, "Todos Quieren con Marilyn" iliyochezwa nchini Kolombia na "Secreto de Amor" iliyochezwa nchini kwao huko Venezuela.


title: Kriptoni

text: Kriptoni (kut. kigiriki κρυπτός "kriptos" kwa sababu haikuwa rahisi kuitambua) ni elementi yenye namba atomia 36 kwenye mfumo radidia na uzani wa atomi 83.79. Alama yake ni Kr.


title: Kriptoni

text: Ni elementi haba sana yapatikana kwa kiasi kidogo katika angahewa kama gesi adimu na bwete isiyo na rangi wala ladha.


title: Kriptoni

text: Matumizi yake ni hasa katika aina mbalimbali za taa kwa sababu inasaidia balbu kuwa na mwanga mweupe zaidi.


title: C

text: C ni herufi ya tatu katika alfabeti ya Kilatini. Katika matumizi ya Kiswahili kwa kawaida inatokea tu pamoja na "h" kuwa "ch". C peke yake si kawaida katika maneno ya Kiswahili isipokuwa katika majina ya kigeni.Asili ya herufi C ni pamoja na G katika miandiko iliyotangulia alfabeti ya Kilatini. Waroma walipokea mwandiko kutoka alfabeti ya Kigiriki kupitia alfabeti za Kiitalia za awali kama Kietruski. Wagiriki walipokea kutoka Wafinisia.


title: C

text: Wafinisia walikuwa na "gimel" iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya ngamia wakitumia alama tu kwa sauti ya "g" na kuiita kwa neno lao kwa ngamia "gimel". Wagiriki walichukua alama hiyo na kuiita "gamma" bila kujali maana asilia ya "ngamia" ilikuwa sauti tu ya "g".


title: C

text: Waitalia ya kwanza hawakuwa na sauti ya "g" wakatumia alama kwa aina ya "k". Waroma wakaipokea hivyo lakini walikuwa na sauti ya "g" hivyo mwanzoni walitumia "C" kwa sauti zote mbili. Baadaye waliona vema kutofautisha kati ya sauti za "k" na "g" wakaongeza mstari kwenye C kuifanya G. "C" ikabaki kwao kwa kuandika sauti ya "k". Lakini katika lugha ya Kilatini matumizi ya awali bado hukumbkwa katika kifupi cha jina "Gaius" linalofupishwa kwa kuandika "C.".


title: Dekha Abdi

text: Dekha Ibrahim Abdi ni mfanyakazi wa huduma za jamii na amani nchini Kenya aliyepokea Tuzo Mbadala ya Nobel (Right Livelyhood Award) ya 2007.


title: Dekha Abdi

text: Dekha Abdi ni mwenyeji wa Wajir katika Kenya ya Kaskazini alikozaliwa mw. 1964. Tangu 1992 alijishughulisha na matatizo ya kurudisha amani katika mapigano kati ya vikundi vya eneo la Wajir akaanzisha Kamati ya Amani ya Wajir (Wajir Peace Comittee).


title: Dekha Abdi

text: Tangu shuleni Dekha ambaye ni Mwislamu alijenga uhusiano mwema na Wakristo. Uhusiano huo aliimarisha wakati wa fitina za Wajir za mwaka 1998 wakristo mjini waliposhambuliwa na vijana Waislamu. Dekha alishiriki katika kuanzisha kamati ya usaidizi iliyounganisha wakina mama Wakristo na Waislamu waliokutana pamoja kwa sala na majadiliano. Kutoka hapa kamati ya kimadhehebu ya dini zote ikaundwa liliyosaidia kukomesha hasira kati ya waumini wa dini mbalimbali.


title: Dekha Abdi

text: Tangu 1996 Dekha amefanya kazi kabisa katika miradi mbalimbali za kujenga amani na maelewano akiweka uzito upande wa ushirikiano kati ya dini na imani katika Kenya ya Kaskazini, kitaifa, kibara na kimataifa.


title: Dekha Abdi

text: Juhudi zake zikaheshimiwa sasa kwa kutolewa tuzo ya Right Livelyhood Award inayojullikana zaidi kama Tuzo Mbadala ya Nobel.


title: Namba za Kiroma

text: Namba za Kiroma ni mfumo wa namba jinsi ulivyokuwa kawaida wakati wa Roma ya Kale na katika mwandiko wa Kilatini. Mfumo huu unaendelea kutumiwa hadi leo kwa namba za pekee, hasa katika muundo wa orodha ambako mgawanyo ni wa ngazi mbalimbali. Ni kawaida kwa kutofautisha watu wenye jina lilelile, kwa mfano wafalme au mapapa: Papa Benedikto XVI (= wa kumi na sita) au Malkia Elizabeth II (= wa pili).


title: Namba za Kiroma

text: Jinsi ilivyo katika lugha mbalimbali, hata Waroma walitumia herufi za alfabeti ya Kilatini pia kama alama za namba.


title: Namba za Kiroma

text: Herufi chache zilitumiwa kwa namba muhimu zaidi:


title: Namba za Kiroma

text: I - 1


title: Namba za Kiroma

text: V - 5


title: Namba za Kiroma

text: X - 10


title: Namba za Kiroma

text: L - 50


title: Namba za Kiroma

text: C - 100


title: Namba za Kiroma

text: D - 500


title: Namba za Kiroma

text: M - 1000


title: Namba za Kiroma

text:
Namba kubwa zaidi huonyeshwa kwa kuandika alama inayotakiwa upande wa kulia lakini kamwe alama ileile mara nne si zaidi ya mara tatu:
I = 1; II = 2; V ni 5 lakini VI ni 6; XX ni 20 lakini XXI ni 21.


title: Namba za Kiroma

text: Walikuwa na utaratibu wa kutoandika zaidi ya alama tatu ya aina ileile mfululizo. Lakini waliweza kupuuza utaratibu huu pia na kuandika VIIII (9) badala ya IX au XXXX (40) bafala ya XL.


title: Namba za Kiroma

text:
Namba ndogo zaidi huonyeshwa kwa kuandika alama ndogo upande wa kushoto:
V ni 5 lakini IV ni 4; X ni 10 lakini IX ni tisa


title: Namba za Kiroma

text:
Hapa walifuata utaratibu ufuatao:
kuweka I moja au X moja au C moja tu kabla ya alama kuwba zaidi; halafu namba hii yatolewa kwenye namba kubwa:
I pekee huwekwa kabla ya V au X; X pekee kabla ya L au C; C pekee kabla ya D au M.


title: Xenoni

text: Xenoni (pia: zenoni; kut. kigiriki ξένος ksenos “kigeni” kwa sababu wafumbuzi wa kwanza waliikuta mahali wasipoitegemea) ni elementi yenye namba atomia 54 kwenye mfumo radidia na uzani wa atomi 131.293. Alama yake ni Xe.


title: Xenoni

text: Ni gesi adimu inayopatikana katika angahewa haina rangi wala herufu. Kama gesi adimu zote ni bwete na kutomenyuka kirahisi na kitu kingine;


title: Xenoni

text: Matumizi yake ni hasa katika aina mbalimbali za taa kwa sababu inasaidia balbu kuwa na mwanga mkali zaidi. Magari ya kisasa mara nyingi hutumia balbu za Xenoni zinatotoa mwanga mkali kwa matumizi madogo ya umeme.


title: Xenoni

text: Xenoni hutumiwa pia kwa vyombo vya angani kama kisukumaji. Kama gesi bwete haimenyuki na tangi na mapipa; kwa kanieneo kubwa hukaa thabiti kama kiowevu hadi halijoto ya chumbani; inageuzwa rahisi kuwa tena gesi kwa ajili ya injini.


title: Xenoni

text: Xenoni ikitumiwa katima mmweko wa picha kutoa mwanga mkali


title: Xenoni

text: Jamii:Elementi Jamii:Simetali Jamii:Gesi adimu


title: D

text: D ni herufi ya 4 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Delta ya alfabeti ya Kigiriki.Asili ya herufi D ni miandiko iliyotangulia alfabeti ya Kilatini. Waroma walipokea mwandiko kutoka alfabeti ya Kigiriki kupitia alfabeti za Kiitalia za awali kama Kietruski. Wagiriki walipokea kutoka Wafinisia.


title: D

text: Wafinisia walikuwa na alama ya "dalet" iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya mlango wakitumia alama tu kwa sauti ya "d" na kuiita kwa neno lao kwa mlango "dalet". Wagiriki walichukua alama hiyo na kuiita "Delta" bila kujali maana asilia ya "mlango" ilikuwa sauti tu ya "d".


title: D

text: Waitalia wa kale kama Waetruski wakapokea herufi kwa umbo lisilokuwa na kona kali. Waroma wakaichukua lakini waligeuza mwelekeo wake kuwa D jinsi ilivyo hadi sasa.


title: Ch

text: Ch ni alama ya tatu katika alfabeti ya Kiswahili cha kisasa inayofuata menginevyo utaratibu wa alfabeti ya Kilatini.


title: Ch

text: Ch ni maungano ya herufi mbili za Kilatini ambazo hutazamiwa kama herufi moja katika mwandiko wa Kiswahili. Kilatini chenyewe hakijui umoja huu lakini ni kawaida pia katika lugha mbalimbali


title: Ch

text: kama sauti ya "tsh"


title: Ch

text: kama sauti ya ("kh")


title: Ch

text: Kifupi cha CH kwa magari ni alama ya gari kutoka Uswisi (Confoederatio Helvetica)


title: Nembo ya Kenya

text:
Nembo ya Kenya huonyesha simba wawili wanaoshika mishale na ngao ya Maasai. Ngao huoneyesha rangi za taifa zilizogawanyika katika sehemu nne.Sehemu nyekundu huonyesha jogoo anayeshika shoka; hii humaanisha maisha bora.
Ngao na simba wamesimama juu ya Mlima Kenya. Chini ya ngao kimeandikwa Harambee.


Nembo ya Kenya


title: Lambo la Aswan

text: Lambo la Aswan liko katika Misri ya Kusini kwenye mto Nile. Ukuta wake uko kilomita 13 kusini ya mji wa Aswan.


title: Lambo la Aswan

text: Hapa maji ya Nile yazuiliwa na kuwa ziwa la Nasser linaloelekea hadi ndani ya Sudani.


title: Lambo la Aswan

text: Lambo lilijengwa kati ya 1960 - 1970. Shabaha yake kuu ni kuzuia mafuriko ya mto Nile yaliyohatarisha maisha ya watu kanda la mto. Tatizo lake kubwa ni ya kwamba lilivurugisha ekolojia ya mto.


title: Lambo la Aswan

text: Mafuriko yalileta pia matope yenye rutba yanayobaki sasa ziwani na kujaza polepole ziwa lenyewe. Maji mengi hupotea kila siku kwa njia ya uvukizaji kwa sababu uso kubwa la ziwa uko katika nchi yenye joto kali.


Mradi wa Umoja wa Mataifa Kuhusu Mazingira (UNEP) ni mojawapo ya mashirika ya UM yaliyo chini ya jukumu la Baraza la Kiuchumi na Kijamii, yaani ECOSOC . Mradi huu una kazi ya kuanzisha na kuendeleza miradi ya kuihifadhi mazingira ya binadamu jinsi ilivyo na hatimaye kuiboresha. Kwa kufanya hivi, UNEP inaonelea kuwa sote tuna jukumu la kuihifadhi na kuboresha mazingira ka vizazi zijazo. Makao makuu yapo mjini Nairobi.


title: Mradi wa Umoja wa Mataifa Kuhusu Mazingira

text:
= Historia =
UNEP ulianzishwa na Baraza Kuu wa Umoja wa Mataifa mnamo tarehe 15 Desemba 1972 kupitia sheria la ishirini na saba.
Mkurugenzi wa UNEP anajulikana kama mkurugenzi-tekelezi. Kwa sasa ni Bw. Achim Steiner alieichukua wahdhifu hiyo tarehe15 Machi,2006 kutoka kwa Bw. Klaus Toepfer aliyejiuzulu baada ya miaka minane katika wadhifu huo.
UNEP imejuhusisha na mpango wa Kyoto kupunguza gesi zinazoongeza joto duniani.


title: Benn Haidari

text: Benn Haidari ni mpishi na mwanasiasa, aliazaliwa tarehe 6 Machi 1949 katika kijiji cha Mbeni huko Ngazija visiwa vya Komoro. Mjomba wake Maalim Said Ilyas akamchukua Zanzibar mwaka wa 1953. Akamaliza masomo yake Fidel Castro Secondary School na kuhamia Ufini 1968.


title: Benn Haidari

text: Bw. Haidari alisomea mambo ya upishi kwenye visiwa vya Aland huko Ufini na akawa katika mpishi mkubwa na wa mwanzo wa kufanya filamu za mapishi katika Televisheni za Skandinavia mnamo mwaka 1988.


title: Benn Haidari

text: Filamu yake ya kwanza ni "Pengine nitakuwa mpishi wa pizza" na baadaye akafanya filamu 12 za mapishi ya dunia pamoja na mapishi ya kizanzibari, k.m. "Samaki wa kupaka" na "Mkate wa kusukuma".


title: Benn Haidari

text: Mwaka 2005 Bw. Haidari alialikwa Ujapani Tokyo kuonesha mapishi yake katika television ya ujapani.


title: Benn Haidari

text: Kitabu chake cha kwanza cha mapishi kilitolewa tarehe 25 Januari 2006.


title: Benn Haidari

text: Bw. Haidari aligombania Ubunge katika visiwa vya Åland mwaka wa 2007.


title: Benn Haidari

text: Modern-Zanzibar-Cuisine-Benn-Haidari


title: E

text: E ni herufi ya 11 katika katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Epsilon ya alfabeti ya Kigiriki.Asili ya herufi E ni katika miandiko iliyotangulia alfabeti ya Kilatini. Waroma walipokea mwandiko kutoka alfabeti ya Kigiriki kupitia alfabeti za Kiitalia za awali kama Kietruski. Wagiriki walipokea kutoka Wafinisia.


title: E

text: Wafinisia walikuwa na "he" iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya mtu anayeomba wakitumia alama tu kwa sauti ya "h". Wagiriki walipochukua alama za Kifinisia walihitaji zaidi alama za vokali lakini siyo ya "h". Kwa hiyo sauti ya alama ikabadilika kuwa "e" na kuitwa epsilon yaani "e ndogo" tofauti na alama ai zilikuwa na matamshi yaleyale.


title: E

text: Witalia na Waroma wa Kale walipokea alama vile kwa kutaja sauti ya "e".


title: Kipepeo

text: Vipepeo ni ndumili (hali ya mwisho ya metamofosisi) za wadudu wa oda ya Lepidoptera.


title: Kipepeo

text: Jinsi ilivyo kwa wadudu wengi maisha ya kipepeo huanza kama yai. Anatoka kwenye yai kwa umbo la kiwavi. Baada ya miambuo minne kiwavi huwa bundo. Ndani ya bundo hugeuka kuwa kipepeo anayetoka na kutaga mayai tena. Mzunguko huu kwa jumla unaitwa metamofosisi.


title: Kipepeo

text: Vipepeo huishi kwa muda mfupi. Hula kiowevu pekee, hasa cha mbochi wa maua.


title: Kipepeo

text: Vipepeo wa kweli ni wadudu wa nusuoda Glossata. Wana wengine wa Lepidoptera huitwa nondo. Kama ilivyo kwa wadudu wengi mzunguko wa maisha wa vipepeo huwa na sehemu nne: yai, lava (kiwavi), bundo na ndumili (imago). Spishi nyingi zaidi huruka wakati wa mchana. Rangi zao za kupendeza na miruko yao ya mbwembwe hufanya kuangalia vipepeo kuwa miongoni mwa tabia za kupendeza kwa baadhi ya watu.


title: Kipepeo

text: Vipepeo wengi kiasili wamepitia mabadiliko makubwa. Wengine wametoka na na mabadiliko kutoka kwa wadudu kama vile mchwa. Vipepeo ni muhimu sana kwa kusaidia uchavushaji kwa binadamu, sababu zinapelekea mharibifu wa mazao hasa katika hatua ya lava ya ukuaji nao kitamaduni, vipepeo ni motifu maarufu katika sanaa ya maandishi na maonesho.


title: Kipepeo

text: Spishi nyingi zaidi za Lepidoptera ni nondo. Tofauti kati ya nondo na vipepeo ni kama ifuatavyo. Vipapasio vya vipepeo ni kama nyuzi zenye kinundu mwishoni kwao. Nondo wana vipapasio vyenye maumbo mbalimbali lakini abadani nyuzi zenye kinundu. Juu ya hayo takriban nondo wote hukiakia wakati wa usiku na vipepeo hukiakia wakati wa mchana.


title: Kipepeo

text: Ni imani iliyoweleka kwamba vipepeo maisha kwa muda mdogo sana. Hata hivyo, kulingana na aina zao, vipepeo kisha kuishi kwa wiki moja mpaka hata takriban mwaka mmoja.


title: Kipepeo

text: Vipepeo wana kizazi kimoja au vizazi kadhaa kwa mwaka. Hutofautiana kutoka sehemu moja mpaka nyingine, huku maeneo ya tropiki yakionekana kuchochea uzazi kwa kiasi kikubwa.


title: Kipepeo

text: Mayai ya vipepeo huwa na gamba gumu liitwalo korioni (chorion). Gamba hili limezungukwa na nta inayozuia yai lisikauke kabla ya lava hajakua vizuri. Kila yai huwa na tunau dogo, kwa ajili ya kuruhusu manii kuingia na kurutubiha yai. Mayai ya vipepeo na nondo hutofautiana sana kwa ukubwa kwenye spishi zao, lakini yote huwa ya miduara au dharadufu.


title: Kipepeo

text: Mayai ya kipepeo hushikizwa kwenye majani kwa gunai maalumu inayokauka haraka. Inavyokauka husinyaa, hivyo kuharibu kidogo umbo la yai. Gundi hii huonekana kuwa urahisi chini ya yai. Asili ya gundi hii haijafahamika bado, hivyo utatiti unatakiwa kufanyika.


title: Kipepeo

text: Mayai mava zote hutasuwa kwenye mimea. Kila spishi ya kipepeo huwa na mimea yake inayopendelea kutaga mayai yake humo, huku baadhi yao wakiwa na uwezo wa kutaga kwenye mimea mingi zaidi.


title: Kipepeo

text: Mayai hudumu kwa siku kadhaa, lakini mayai mengi hutagwa msimu wa kipupwe na kuanguliwa nyakati za kuchipua. Vipepeo wengine hutaga mayai yao nyakati za kuchupua na kunyaangua msimu wa kiangazi.


title: Kipepeo

text: Lava wa vipepeo au viwavi hula majani kwa wingi, na hutumia muda wao mwingi wa siku wakitafuta chakula japokuwa asilimia kuowa ya viwavi hula nyasi (majani), wachache hula wadudu. Baadhi ya viwavi huishi maisha ya kutesemeana na sisimizi. Huwasiliana na sisimizi kwa kutumia mitikisiko maalumu na kemikali. Sisimizi hutoa ulinzi kwa lava hawa ambao nao huwapatia mchwa utamuu wa asali.


title: Kipepeo

text: Viwavi wengine pia wana uwezo wa kuzitokeza sehemu za vichwa vyao na kuonekana kama nyoka. Pia wana madoa kama macho ya uongo kuongezea muonekano huo. Pia, huwa na uwezo wa kutoa kemikali fulani na kuitumia kama ulinzi.


title: Kipepeo

text: Kiwavi anapokuwa na kukamilika, homoni kadhaa huanza kuzalishwa wakati huu, kiwavi huacha kula na kuanza kutafuta sehemu ya kutulia, na mara nyingi huwa chini ya majani. Hatimaye kiwavi hubadirika na kuwa bundo, baada ya kuambua ngozi yake kwa mara ya mwisho. Bundo kwa kawaida huwa hajongei, isipokuwa huweza kujitikisa/kujinyonga ny’onga na kutoa milio kadhaa kuwatishia madui.


title: Kipepeo

text: Baadae bundo hukua na kupitia mabadiliko katika mfumo wa metamofosisi na kuwa kipepeo kamili.


title: Kipepeo

text: Katika hatua hii kipepeo huitwa ndumili. Jinsi yake pia hutambulika kwa mara ya kwanza. Huwana mbawa za mbele na nyuma, hukuza mbele zikiwa hazijajishikiza pamoja. Huwa na miguu sita. Kisha kutoka nje mara ya kwanza, vipepeo huanza kujifunza kuvuka, nani muda huu ambapo huwa hatari sana kwani huweza vamiwa na maadui. Zoezi hili huchukua saa 1 mpaka 3.


title: Kipepeo

text: Vipepeo huwa na mabawa manne, bawa la mbele na nyuma kwa upande na kuliana kushota mwili wao umegawanyika katika sehemu kuu tatu, kichwa, kifua, na fumbatio. Wana vipapasio viwili, macho ya kampaundi na ulimi (mdomo) maalumu, proboscis.


title: Kipepeo

text: Vipepeo hujilisha kwa mbochi wa maua. Wengine hujipatia virutubisho kutoka kwenye mbelewele, matunda yaliyooza, utomvu wa miti, kinyesi cha wanyama (20), miili iliyooza (21), madini yaliyozama mchangani na kwenye taka.


title: Kipepeo

text: Vipepeo ni wachavushaji mahiri, na huweza kuleeba mbelewele kwa umbali mrefu, hata kilomita moja.


title: Kipepeo

text: Hedyloidea/Hedylidae (Macrosoma heliconiaria) Hesperioidea/Hesperiidae (Hesperia comma) Papilionoidea/Papilionidae (Papilio demodocus) Papilionoidea/Lycaenidae (Polyommatus icarus) Papilionoidea/Lycaenidae (Lycaena dispar) Papilionoidea/Nymphalidae (Morpho menelaus)


title: Kipepeo

text: Jamii:Kipepeo na jamaa


title: Lugha za Afrika

text: Lugha za Afrika ni zaidi ya 2000.


title: Lugha za Afrika

text:
Baadhi ya lugha hizi zina wasemaji mamilioni kama vile Kiswahili, Kihausa, Kiigbo, au Kiyoruba.
Lugha nyingine zina wasemaji wachache sana hata zinaelekea kupotea.


title: Lugha za Afrika

text: Vikundi vikubwa vya lugha za Kiafrika ni hasa:


title: Lugha za Afrika

text: Kuna pia maeneo penye wasemaji wa lugha zenye asili nje ya Afrika kama vile:


title: Beseni

text: Beseni katika jiografia ni eneo la dunia ambako maji hukusanyika yakielekea sehemu ya chini. Inaitwa pia beseni ya utiririshaji (ing. "drainage basin").


title: Beseni

text: Mifano yake ni hasa:


title: Jimbo

text: Jimbo ni eneo fulani lililotengwa kwa ajili ya kurahisisha utawala ndani ya dola au nchi fulani. Neno latumiwa pia kwa vitengo mmndani ya Kanisa.


title: Jimbo

text: Majimbo huwa na madaraka mbalimbali, na mazoea katika matumizi ya neno hili ni tofauti kati ya nchi na nchi.


title: Jimbo

text: Mara nyingi jimbo ni eneo lenye kiwango kikubwa cha kujitawala hasa majimbo ndani ya muundo wa shirikisho; mifano michache tu ni majimbo ya Afrika Kusini, Nigeria, Marekani au Ujerumani.


title: Jimbo

text: Wakati mwingine jimbo ni jina la kihistoria tu hata halina madaraka ya kiutawala tena.


title: Jimbo

text: Jimbo la uchaguzi ni eneo ambako mbunge huchaguliwa. Nchi za Afrika ya Mashariki hugawiwa kwa majimbo ya uchaguzi; katika kila jimbo mwakilishi mmoja huchaguliwa na wananchi kwa njia ya kura atakayekuwa mbunge wa eneo hili katika bunge la kitaifa.


title: Jimbo

text: Katika nchi yenye muundo wa shirikisho kina pia majimbo yauchaguzi kwenye ngazi za madola au majimbo ya kujitawala ndani ya taifa.


title: Jimbo

text: Vilevile ndani ya Kanisa jina linatumiwa tofauti na madhehebu mbalimbali.


title: Angela Fuste

text:
Angela Fuste (, amezaliwa tar. 23 Desemba 1970, Venezuela) ni mwigizaji wa filamu na tamthiliya kutoka nchini Venezuela. Anafahamika zaidi kwa kucheza tamthilia ya "Binti wa Mtunza bustani" (kwa Kihispania "La Hija del Jardinero") alitumia jina la Amelia Alcantara mtoto wa mzee Fernando Alcantara.
Fuste pia ameonekana katika tamthilia kama vile ya "Como en el Cine" na "Machos", zote alicheza akiwa nchini Mexico.


title: Maritza Rodriguez

text: Maritza Rodriguez (amezaliwa tar. 1 Septemba 1975, Colombia) ni muigizaji wa filamu na tamthlia kutoka nchini Colombia.Anafahamika zaidi kama Mercedes Riverol katika tamthilia ya "La Revancha" ya mwaka 2000, alicheza kama mtoto wa mzee Oscar Riverol (Henry Zakka). Maritza pia ameigiza tamthilia nyingi tu za Mexico, Venezuela-USA, Colombia n.k.Tovuti Rasmi ya Maritza Rodriguez


title: K-Ci na Jojo

text: K-Ci na Jojo ni kundi la muziki wa R&B kutoka nchini Marekani, wakiwa ndugu kati ya Cedric Hailey (K-Ci Hailey aliz. 1969) na Joel Hailey (Jojo Hailey aliz. 1971). Wote wawili ni wazaliwa wa Charlotte, North Carolina, Marekani.Pia walikuwa wanachama wa kundi la zamani la muziki wa R&B na Soul "Jodeci" na Ndugu wengine wawili ambao ni Donald Degrate (Devante Swing) na Dalvin Degrate (Mr. Dalvin) kwa pamoja wanaunda kundi la Jodeci.


title: K-Ci na Jojo

text: Wakiwa bado wadogo K-Ci na Jojo walikuwa waimbaji wa kwaya katika kanisa la Pentekoste, wakawa wanafanya matamasha mbali huku na kule.


title: K-Ci na Jojo

text: Wakiwa katika baadhi ya matamasha wakutana na Devante Swing pamoja na kaka yake Mr. Dalvin Degrate, wakakaa pamoja na kujadilia kuunda kundi la muziki ambalo ndio linaloitwa Jodeci.


title: K-Ci na Jojo

text: Akiwa ana miaka 16 Devante Swing alisafiri kwenda Minneapolis. Alipofika huko hakuwa mbali sana na masuala ya kimuziki hivyo akaamua kujiunga na Prince Organization, moja kati ya wanamuziki wa pop wa Marekani. Pamoja na kujiunga Prince Organization, Devante Swing hakufaulu kimuziki kama alivyokuwa anategemea.


title: K-Ci na Jojo

text: Baadae akamtaka K-Ci na Jojo kujiunga nae huko New York katika duka fulani alilokuwa anafanya kazi ya kuuza kanda, ambalo zilikuwemo pia moja kati ya kazi alizofanya za muziki.


title: K-Ci na Jojo

text: Siku moja wakiwa wanauza kanda za redio alipita msanii mmoja mkubwa (Heavy D) akazitia mkononi zile kanda na kuzipitisha katika Studio ya Uptown Records chini ya mmiliki wa Studio hiyo bwana Andre Harrell, ambaye ndiye aliyefanya maandalizi ya kuingia nao makataba wa kurekodi albamu, ndio hapo walipoanza muziki rasmi na kujiita Jodeci.


title: Schutzstaffel

text: Schutzstaffel (Kikosi cha ulinzi) -kwa kifupi SS- ilikuwa jina la kitengo cha Chama cha Nazi au NSDAP nchini Ujerumani kilichoanzishwa mwaka 1925kama kundi la walinzi wa kiongozi wa chama Adolf Hitler. SS ilishiriki katika maangamizi makuu dhidi ya Wayahudi wa Ulaya na kutawala makambi ya mauti. Kutoka kundi dogo la walinzi wa binafsi iliendelea kuwa tawi la kijeshi la Chama cha Nazi lililoshiriki pia kwenye mapigano ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Ikapigwa marufuku kama chama cha kihaini mwaka 1945.


title: Schutzstaffel

text: SS iliundwa kama kitengo cha wanamigambo wa NSDAP waliojulikana kama SA. Awali kazi ya wanamigambo 8 walioteuliwa ilikuwa kumlinda kiongozi wa chama Adolf Hitler kwenye maandamano na mikutano ya chama. Tangu 1929 iliongozwa na Heinrich Himmler. Wakati ule kikosi kilikuwa na wanachama 280. Himmler aliendelea kupanusha kikosi. Hadi mwisho wa 1929 alikuwa wanamigambo 1,000 chini yake waliongezeka kuwa 52,000 mwaka 1932.


title: Schutzstaffel

text: Baada ya Hitler kuwa chansela wa Ujerumani 1933 kikosi kilikua kuwa na watu 204,000.


title: Schutzstaffel

text: Mwaka 1934 Hitler aliamua kuwaondoa viongozi wa wanamigambo wa SA waliokuwa na mawazo yao ya pekee kuhusu maendeleo ya utawala wa Kinazi katika Ujerumani. Hitler alitumia SS kwa kazi hii. Tar. 30 Juni na 1 Julai 1934 vikundi vya SS walikamata na kuua viongozi wengi wa SA.


title: Schutzstaffel

text: Wiki chache baadaye SS ikapandishwa cheo kuwa kitengo cha pekee ndani ya chama cha NSDAP. Himmler alipewa cheo cha "Reichsführer" au kiongozi wa kitaifa wa SS.


title: Schutzstaffel

text: Ndani ya SS vikajitokeza mikono mitatu:


title: Schutzstaffel

text: SS ya kawaida iliyounganisha wana-SS wote wasioshiriki katika vitengo vingine SS ya fuvu walipewa kazi ya ulinzi katika makambi ya KZ kwa wafungwa wa kisiasa kikosi cha ulinzi wa Hitler kilichojengwa kuwa tapo la kijeshi lililolinda majengo na mahali alipokaa Hitler lakini nje ya muundo wa jeshi la Ujerumani


title: Schutzstaffel

text: Himmler alijenga tangu mwanzo itikadi mpya wa SS. Yeye alikuwa katika mstari wa mbele wa wanaitikadi wa kimbari ndani ya NSDAP. Itikadi hii iliamini kuwa watu wa mbari wa "Kiarya" walikuwa watu bora duniani. Hiyvo alipokea katika SS watu pekee waliotosheleza mafundisho haya ya kimbari. Kila mwana-SS alipaswa kuonyesha ya kwamba hapakuwa na Wayahudi katika ukoo wake na kuwa na afya nzuri.


title: Schutzstaffel

text: Wana-SS wote walipaswa kuhudhuria mafundisho ya mara kwa mara walipopewa mafundisho ya kisiasa na kiitikadi.


title: Schutzstaffel

text: Idadi kubwa ya wana-SS bado walikuwa na kazi za kawaida lakini kadi ya SS ilikuwa kiingilio katika vyeo vya juu serikalini. Vilevile idadi ya kazi za kulipwa ndani ya kikosi ikaongezeka.


title: Schutzstaffel

text: Sehemu kubwa ya kazi ya SS ilikuwa kusambaza itikadi ya "mbari safi" ya Kiarya. Himmler aliota ndoto ya kuongeza idadi ya watu wenye mbari safi hadi kuwafuga hata akachukua hatua za kwanza za kuteua vijana waliolingana na imani zake za kimbari na kuwapa nafasi ya kuzaa hata pasipo na ndoa. Kuna watoto maelfu kadhaa waliozaliwa katika nyumba za pekee na kulelewa kama watoto wa SS ama katika nyumba hizi au katika familia zilizoteuliwa. Nje ya Ujerumani alitafuta hasa vijana wa Norwei kwa sababu walilingana na itikadi yake ya mbari wa Kiarya.


title: Schutzstaffel

text: Tangu 1936 Himmler alipewa pia cheo cha mkuu wa kitaifa wa polisi. Hadi wakati ule polisi iliwahi kuwa chini ya serikali za majimbo ya Ujerumani. Hata kama majimbo haya yote yalikuwa chini ya NSDAP hatua hii iliongeza athira ya moja kwa moja wa uongozi wa kitaifa wa chama juu ya maafisa wa usalama. Maafisa wakuu wa polisi walipaswa kujiunga na SS. Maafisa wa SS walisimamia shughuli za polisi hasa idara za CID na idara za polisi ya usalama wa kisiasa. Pia vikosi vya kupambana na ghasia vikawekwa chini ya usimamizi wa SS.


title: Schutzstaffel

text: Uongozi mkuu wa polisi pamoja idara ya usalama wa SS vikaunganishwa katika ofisi kuu ya usalama (RSHA au "Reichsicherheitshauptamt").


title: Schutzstaffel

text: Mwanzoni wa vita kuu ya pili ya dunia SS iliomba na Hitler kupewa kibali cha kuanzisha vikosi "SS silaha"" (Waffen-SS) vilivyoshiriki katika mapigano vitani. Kitengo hiki cha Waffen-SS kikaongezewa katika miaka iliyofuata hadi kufikia wanajeshi 900,000 mwaka 1944. Shabaha ya Himmler ilikuwa kupata jeshi lake kwa sabau hakuwa na imani katika itikadi ya majenerali wa jeshi la kawaida.


title: Schutzstaffel

text: Tangu 1933 chama cha Kinazi kilianza kuwabagua Wayahudi wa Ujerumani. 1933 walifukuzwa katika ajira ya serikali na tangu 1935 waliondolewa uraia wa Ujerumani. 1939 baada kuanzisha vita viongozi waliamua kuwaondoa Wayahudi wote waliobaki katika Ujerumani. Mwanzoni walikuwa na mpango wa kuwahamisha mahali popote nje ya Ujerumani. Mipango hii pamoja na yale yaliyofuata ikakabidhiwa mkononi mwa SS iliweza kudai usaidizi wa idara mbalimbali za serikali ya Ujerumani, polisi, huduma za reli na vitengo vingine.


title: Schutzstaffel

text: Kati ya mipango mbalimbali ilikuwa mipango ya kuwapeleka Madagaska (baada ya kuteka Ufaransa iliyotawala kisiwa kama koloni) na hasa Poland iliyotwaliwa na Ujerumani 1939.


title: Schutzstaffel

text: Baada ya kuanza vita dhidi ya Urusi imeshaonekana ya kwamba Wanazi walishindwa kushughulika idadi kubwa ya Wayahudi katika maeneo ya Ulaya ya Mashariki yaliyotekwa na Ujerumani. Kufuatana na itikadi yao walitaka kuwatenga Wayahudi na watu wengine lakini walishindwa kuwapatia nyumba na kuwalisha. Pia ilionekana kwa viongozi wa juu ya kwamba vita dhidi ya Urusi haikuenda jinsi ilivyopangwa na kuingia kwa Marekani vitani kuliongeza matatizo. Katika hali hii wakati wa mwisho wa 1941 / mwanzo wa 1942 walichukua hatua ya kuamua kile walichoita "usuluhisho wa mwisho wa swali ya Kiyahudi" yaani mauaji wa Wayahudi wote wa Ulaya.


title: Schutzstaffel

text: Mpango huu ulikabidhiwa mkononi wa SS iliyochukua hatua za kuanzisha mauaji makubwa katika historia ya binadamu. Mwanzoni Wayahudi wengi waliuawa kwa kuwapiga risasi maelfu. Baada ya kuona ya kwamba kuwaua watu malakhi na mamilioni kwa njia hii kulishinda uwezo wao mpango wa makambi ya mauti ulianzishwa.


title: Schutzstaffel

text: Makambi yalijengwa ambako watu walipelekwa kwa treni kutoka Ulaya kote. Baada ya safari ndefu waliangaliwa na madaktari. Wenye afya waliwekwa kando na kupelekwa katika sehemu ya kambi ambako walipaswa kufanya kazi kama watumwa katika viwanda vilivyojengwa huko hasa. Wengine kama wagonjwa, wazee na watoto pamoja na wakinamama walitengwa na kuambiwa kuingia katika chumba kikubwa cha bafu chenye 210 m² walipotakiwa kujisafisha baada ya safari ndefu. Milango ikafungwa na gesi ya sumu badala ya maji ikaingizwa katika chumba kupitia vifaa vya manyunyu. Waliokufa walikuwa watu 500-700 kila safari. Maiti zikatolewa; midomo ikachunguliwa kama mtu alikuwa na dhahabu kwenye meno iliyotolewa halafu maiti zikachomwa katika meko makubwa.


title: Schutzstaffel

text: Katika makambi sita za aina hii jumla ya watu milioni 4-5 waliuawa. Pamoja na wale waliouawa nje ya makambi ni mnamo watu milioni sita waliouawa kikusidi. Walio wengi sana walikuwa Wayahudi lakini pia vikundi vingine visivyolingana na itikadi ya kimbari kama vile Wasinti, walemavu, shoga na wafungwa wakomunisti.


title: Schutzstaffel

text: Mwisho wa vita SS ikatangazwa na washindi kuwa kundi la kigaidi na kupigwa marufuku. Himmler alijiua tar. 23 Mei 1945 baada ya kukamatwa na Waingereza. Viongozi wengi walijaribu kujificha au kujiua kabla ya kukamatwa. Wengine walifaulu kujificha wakikimbia hadi Amerika Kusini.


title: Schutzstaffel

text: Jamii:Wanazi Jamii:Historia ya Ujerumani


title: Orodha ya nasaba za Kichina

text: Orodha hii inataja nasaba za kifalme za Kichina na vipindi vinginevyo katika historia ya Uchina.Baada ya hapo hakuna nasaba ya kifalme tena, kwa sababu China imekuwa jamhuri.


title: Nasaba ya Shang

text: Nasaba ya Shang ilikuwa nasaba ya kifalme ya Uchina. Inaangaliwa kuwa nasaba ya kwanza ya kihistoria na kudumu tangu karne ya 16 hadi karne ya 11 KK.


title: Nasaba ya Shang

text: Baadhi ya Makaisari wa Shang walikuwa:


title: Nasaba ya Chou

text: Nasaba ya Chou ilikuwa nasaba ya kifalme ya Uchina. Ilidumu kuanzia mwaka wa 1111 KK hadi 255 KK. Baadhi ya Makaisari wa Chou kulikuwa na Wen-wang, Wu-wang, Huan Kung na Wen Kung.


title: Nasaba ya Qin

text: Nasaba ya Ch'in ilikuwa nasaba ya kifalme ya Uchina. Ilidumu kuanzia mwaka wa 221 KK hadi 206 KK. Nasaba hiyo ilikuwa na Makaisari wawili tu: Shih huang-ti, na Ehr-shih ti.


title: Nasaba ya Sui

text: Nasaba ya Sui ilikuwa nasaba ya kifalme ya Uchina. Ilidumu kuanzia mwaka wa 581 hadi 618. Nasaba hiyo ilikuwa na Makaisari wawili tu: Wen-ti, na Yang-ti.


title: Skandi

text: Skandi ni elementi na metali yenye namba atomia 21 na alama Sc katika mfumo radidia wa elementi. Ni metali mpito haba yeye rangi nyeupe-kimajivu inayomenyuka haraka na dutu nyingine.


title: Skandi

text: Kutokana na uhaba wake hakuna matumizi mengi yaliyopo ni kama kiungo katika taa za kung'arisha sana. Takriban kg 80 zatumiwa duniani kila mwaka kwa kusudi hii.


title: F

text: F ni herufi ya 6 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni alama ya Digamma katika alfabeti ya Kigiriki ya kale.Asili ya herufi F ni miandiko iliyotangulia alfabeti ya Kilatini. Waroma walipokea mwandiko kutoka alfabeti ya Kigiriki kupitia alfabeti za Kiitalia za awali kama Kietruski. Wagiriki walipokea kutoka Wafinisia. Alama ya F ina historia ambamo maana na matamshi yalibadilika mara kadhaa.


title: F

text: Wafinisia walikuwa na alama ya "waw" iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya fimbo la kingoe au kiopoo wakitumia alama tu kwa sauti ya "w" na kuiita kwa neno lao kwa fimbo "waw". Wagiriki walichukua alama hiyo na kuitumia kwa namna mbili: kwa umbo moja kama digamma kwa sauti ya f au v na umbo la pili kama ipsilon bila kujali maana asilia ilitaja sauti kati ya "u" na "i".


title: F

text: Katika mabadiliko ya lugha ya Kigiriki matamshi ya "f/v" kabla ya vokali yalipotea hivyo hata alama ya digamma ilifutwa kama herufi ikabaki kama alama ya namba "6" tu.


title: F

text: Waetruski walipopokea alfabeti kutoka Wagiriki walikuwa na haja kwa sauti iliyopotea katika Kigiriki kwa hiyo walitumia digamma tena kama herufi. Walihitaji pia alama ya sauti "f" isiyopatikana katika Kigriki cha wakati ule. Waetruski walitumia digamma pamoja na alama ya pili kwa sauti ya F.


title: F

text: Waroma walipoendeleza alfabeti ya Kietruski walitumia tu sehemu ya kwanza ya "f" ya Kietruski yaani alama ya digamma. Kwa sauti ya "u" ma "w" waliwahi kuazima ile u-psilon ya Wagiriki. Kwa hiyo digamma imekuwa F ya Kilatini.


title: Vin Diesel

text: Vin Diesel (jina la kuzaliwa: Mark Vincent,18 Julai 1967 mjini New York City) ni mwigizaji wa filamu, mtunzi, mwongozaji, na mtayarishaji kutoka nchi ya Marekani.


title: Vin Diesel

text:
Anafahamika zaidi kwakuwa na misuli mikubwa, mwili mpana na sauti yake nzito.
Diesel pia ni mwanzilishi wa kampuni za utengenezaji wa filamu.
Miongoni mwa kampuni hizo ni OneRace Films, Tigon Studios, na Racetrack Records. Vin pia amecheza filamu kadha wa kadha zenye kumpa umaarufu na heshima kubwa. Vin vilevile alionekana katika filamu ya XXX na The Fast and the Furious.


title: Vin Diesel

text:
Vin katika IMDB
Vin katika Dmoz
VinXperience - The Ultimate Fansite


title: Keanu Reeves

text:
Keanu Charles Reeves (amezaliwa tar. 2 Septemba 1964, Beirut, Lebanon) ni mwigizaji wa filamu na tamhiliya kutoka nchini Kanada.
Anafamika zaidi kwa kucehza kama Neo kutoka katika mfululizo wa filamu za Matrix. Pia anajulikana tena kwa kucheza kama Ted kutoka katika filamu ya 'Bill & Ted's Excellent Adventure' na 'Bill and Ted's Bogus Journey.


title: Keanu Reeves

text: Anafahamika tena kama Scott Favor katika mchezo wa kuigiza uitwao 'My Own Private Idaho' akiwa na River Phoenix, Kevin Lomax katika filamu ya kichawi iitwayo The Devil's Advocate, Buddha katika filamu iitwayo Little Buddha, Na pia nyota katika filamu ya Speed na Constantine.


title: Revocatus

text: Revocatus (kutoka Kilatini "revocare" - " kuita tena") ni mmoja wa mashahidi wa imani ya Kikristo waliouawa tarehe 7 Machi 203 mjini Karthago wakati wa dhuluma dhidi ya Wakristo chini ya serikali ya Kaisari Septimius Severus (193-211).


title: Revocatus

text: Anaheshimiwa kati ya watakatifu wafiadini.


title: Revocatus

text: Revocatus anakumbukwa pamoja na watakatifu Perpetua na Felista wanaojulikana zaidi kama mashahidi Wakristo wa Afrika ya Kaskazini.


title: Revocatus

text: Revocatus alikuwa kati ya watumwa wa familia ya Perpetua sawa na mwenzake Felista. Pamoja na wasichana hao na Saturninus alikuwa mmoja wa wanafunzi wa imani ya kikristo mjini Karthago waliojiandaa kubatizwa. Kundi lote likakamatwa pamoja na kutupwa jela. Jinsi ilivyokuwa kawaida walipewa nafasi ya kuachana na Ukristo lakini wote walisimama imara wakabatiwza gerezani.


title: Revocatus

text: Walihukumiwa adhabu ya kifo katika uwanja wa michezo mbele ya watu wengi. Hukumu ilitekelezwa kwa njia ya wanyamapori.


title: Revocatus

text: Revocatus anakumbukwa kwamba alisimama mbele ya umati wa watu waliokuja kuona damu ya wafiadini hao akawakumbusha ya kuwa kila mmoja atawajibika mbele ya Mungu.


title: Revocatus

text: Jina la Revocatus limekuwa jina linalotumiwa na Wakatoliki wa Afrika ya Mashariki.


title: Perpetua Mtakatifu

text: Perpetua (181 - 7 Machi 203) alikuwa mama kijana mjini Karthago wakati wa Dola la Roma alipouawa kama shahidi wa imani ya Kikristo.


title: Perpetua Mtakatifu

text:
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi, Waanglikana, Walutheri na wengineo kati ya watakatifu wafiadini na sikukuu yake ni tarehe 7 Machi.
Perpetua anakumbukwa pamoja na mtumwa na rafiki yake Felista na wavulana wanne ambao aliuawa pamoja nao: Saturus, Revokatus, Saturninus na Sekondinus.


title: Perpetua Mtakatifu

text: Perpetua alikuwa binti wa familia tajiri.


title: Perpetua Mtakatifu

text: Kwenye umri wa miaka 22 aliolewa akapata mtoto. Wakati ule alijiandaa kubatizwa pamoja na watumishi wake Felista na Revocatus na kijana mwingine aliyeitwa Saturninus. Walikamatwa pamoja na mwalimu wao Saturus katika wimbi la dhuluma dhidi ya Wakristo chini ya serikali ya Kaisari Septimius Severus (193-211).


title: Perpetua Mtakatifu

text: Kwanza Perpetua alifungwa ndani na kupewa nafasi ya kuachana na imani yake. Alipokataa alihukumiwa adhabu ya kifo pamoja na wenzake. Gerezani walipokea ubatizo.


title: Perpetua Mtakatifu

text: Perpetua alibembelezwa sana na babaye Mpagani aachane na Ukristo na kuokoa uhai wake, lakini alikataa.


title: Perpetua Mtakatifu

text: Pamoja na wenzake aliuawa katika uwanja wa michezo mbele ya watu wengi. Hukumu ilitekelezwa kwa njia ya wanyamapori.


title: Perpetua Mtakatifu

text: Heshima iliyotolewa mara kwa wafiadini hao ilienea haraka katika Kanisa lote.


title: Perpetua Mtakatifu

text: Masalia ya Perpetua yalihamishwa mara kadhaa kutoka na matatizo ya kihistoria. Hatimaye yamehifadhiwa huko Vierzon (Ufaransa).


title: Perpetua Mtakatifu

text: "Matendo ya Perpetua na Felista" ni maandishi ya pekee kwa sababu kuna kumbukumbu ambazo zinasimulia habari zake gerezani na wataalamu huamini ya kwamba zimeandikwa na Perpetua mwenyewe (sura III-X). Kama hii ni kweli, ni maandiko ya kale kabisa ya mwanamke Mkristo katika historia iliyotunzwa.


title: G

text: G ni herufi ya 7 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni katika alfabeti ya Kilatini.


title: G

text:
Alama ya G ilianzishwa katika alfabeti ya Kilatini kama badiliko la herufi C.
Asili ya herufi G ni pamoja na C katika miandiko iliyotangulia alfabeti ya Kilatini. Waroma walipokea mwandiko kutoka alfabeti ya Kigiriki kupitia alfabeti za Kiitalia za awali kama Kietruski. Wagiriki walipokea kutoka Wafinisia.


title: G

text: Wafinisia walikuwa na "gimel" iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya ngamia wakitumia alama tu kwa sauti ya "g" na kuiita kwa neno lao kwa ngamia "gimel". Wagiriki walichukua alama hiyo na kuiita "gamma" bila kujali maana asilia ya "ngamia" ilikuwa sauti tu ya "g".


title: G

text: Waitalia ya kwanza hawakuwa na sauti ya "g" wakatumia alama kwa aina ya "k". Waroma wakaipokea hivyo lakini walikuwa na sauti ya "g" hivyo mwanzoni walitumia "C" kwa sauti zote mbili za "G" na "K". Baadaye waliona vema kutofautisha kati ya sauti za "k" na "g" wakaongeza mstari kwenye C kuifanya G. "C" ikabaki kwao kwa kuandika sauti ya "k".


title: Kifinisia

text: Kifinisia ilikuwa lugha ya Kisemiti iliyozungumzwa kati ya 1100 KK hadi takriban 600 BK katika maeneo ya pwani la Kanaani na Shamu ya magharibi ambako leo hii kuna nchi za Israeli, Lebanoni na Syria.


title: Kifinisia

text: Ilikuwa lugha ya Wafinisia ikaenea pamoja nao katika koloni zao hadi Afrika ya Kaskazini kama Karthago na Hispania.


title: Kifinisia

text: Kifinisia ilikuwa lugha ya kwanza iliyoandikwa kwa aina ya alfabeti iliyoendelezwa baadaye katika alfabeti ya Kigiriki. Hali halisi mwandiko huu ulikuwa abjadi ukawa mama wa miandiko yote ya Kisemiti (kama herufi za Kiarabu na Kiebrania) na pia wa alfabeti zote zilizofuata alfabeti za Kigiriki na Kilatini.


title: Shahada (Uislamu)

text: Shahada ni ungamo wa imani ya Kiislamu.


title: Shahada (Uislamu)

text: Tamko hili lina maneno yafuatayo: لا إله إلا الله محمد رسول الله (Lā ilāhā illā-llāhu; muhammadun rasūlu-llāhi). Maana yake ni: "Hakuna mungu ila Allah; Muhammad ni mtume wa Allah". Katika sala maneno haya huanzishwa kwa "أشهد أن" ("ash-hadu an" yaani: Nakiri kwamba...).


title: Shahada (Uislamu)

text: Kwa maneno haya Mwislamu hutamka kuwa


title: Shahada (Uislamu)

text: Shahada ni moja ya nguzo tano za Uislamu. Hurudiwa kila siku na Mwislamu akifuata wajibu wake wa sala.


title: Shahada (Uislamu)

text: Kuna Washia kadhaa wanaoongeza maneno "Alīyun wali Allah" (علي ولي الله - "Ali rafiki yake Mungu") wakitaka kukiri ya kwamba katika imani yao Ali ni kiongozi teule wa Waislamu.


title: Shahada (Uislamu)

text: Kutamka shahada kwa imani ni tendo la kujiunga na Uislamu na kuwa Mwislamu.


title: Shahada (Uislamu)

text:
Mfano wa kale wa shahada uko kwenye maandiko yaliyopo kwenye ukuta wa nje wa msikiti wa Kubba ya Mwamba mjini Yerusalemu uliojengwa kwa amri ya khalifa Abd al-Malik ibn Marwan mnamo mwaka 691. Hapa ina umbo lifuatalo:
لا اله إلا الله وحده لا شريك له محمد رسول الله  / "la ilaha ila allahu wahdahu la sharika la-hu Muhammadun rasulu ʾllah"(i) /„Hakuna mungu ila Allah peke, hana mwenzake, Muhammad ni mtume wa Allah". Sehemu yenye maneno yasiyotazamiwa leo kuwa sehemu ya shahada "lā šarīka la-hu" ni kutoka Kurani sura 6, 163.


title: Shahada (Uislamu)

text:
Umbo jinsi nilivyo leo ni mapatano kati ya madhehebu ya Kisunni.
Kuna bendera ya nchi kadhaa zinazoonyesha shahada:


title: Gerimani

text: Gerimani ni elementi yenye namba atomia 32 kwenye jedwali la elementi, uzani atomia ni 72,630. Alama yake ni Ge.


title: Gerimani

text: Gerimani ni dutu mango na katika mazingira ya kawaida ni metali ngumu yenye rangi ya kifedha-nyeupe. Kiwango chake cha kuyeyuka ni 938.3 C°.


title: Gerimani

text: Ilitambuliwa mwaka 1886 na Mjerumani Clemens Winkler aliyebuni jina kwa heshima ya nchi yake ya kuzaliwa (lat. Germania)


title: Gerimani

text: Hupatikana mahali pengi ndani ya madini ya shaba na zinki kwa asilimia ndogo haitokei kiasili kama elementi tupu. Huchimbwa hasa China, Urusi, Kanada, Ufini na Marekani. Uzalishaji kwenye mwaka 2011 ilikuwa mnamo tani 100. Takriban theluthi moja ya uzalishaji wake ni kwa njia ya kurejeleza.[1].


title: Gerimani

text: Ilikuwa muhimu kama nusukipitishi katika vifaa vya elektroniki kama transista hadi silikoni imetumiwa zaidi badala ya Gerimani. Inatumiwa pia kwa kutengeneza vioo kwa ajili ya vifaa vya kuona nuru ya inforedi kama vile hadubini za usiku au kamera za inforedi.


title: Gerimani

text: Jamii:Elementi Jamii:Metaloidi


title: Kimalta

text: Kimalta ni lugha rasmi kwenye nchi ya kisiwani ya Malta katikati ya Bahari ya Mediteranea. Kimalta huhesabiwa kati ya lugha za Kisemiti ikiwa ni lugha pekee ya familia hiyo katika nchi za Ulaya.


title: Kimalta

text:
Kimalta ni karibu na Kiarabu cha Tunisia lakini huandikwa kwa alfabeti ya Kilatini. Lugha imepokea maneno mengi kutoka Kiitalia na Kiingereza. Siku hizi takriban nusu ya maneno yana asili ya Kiitalia, na theluthi moja ni Kiarabu. Mengine yameingia kutoka kwa Kiingereza. Misingi ya sarufi ni Kiarabu.
Asili ya lugha ni visiwa kuvamiwa na Waarabu Waislamu mwaka 870. Hao walitawala hadi 1091 na katika kipindi hiki lugha ya Kiarabu ilienea kisiwani.


title: Kimalta

text: Baada ya Ufalme wa Wanormandi wa Sisilia kupata utawala wa funguvisiwa ya Malta, watawala wapya walivumilia lugha ya Kiarabu.


title: Kimalta

text: Katika karne zilizofuata Kimalta kikaendelea kujenga tabia za pekee na maendeleo ya Kiarabu barani.


title: Kimalta

text: Tangu karne ya 16 lugha ya kiutawala ilikuwa Kiitalia, lakini wakulima na wavuwi waliendelea na Kimalta.


title: Kimalta

text: Mwaka 1936 wakati wa utawala wa Waingereza Kimalta kilipewa hadhi ya lugha rasmi pamoja na Kiingereza badala ya Kiitalia.


title: Kimalta

text: Idadi ya wasemaji ni takriban watu 370,000.


title: Jamhuri ya Roma

text: Jamhuri ya Roma ilikuwa kipindi cha Roma ya Kale ambako mji na milki yake ilitawaliwa kwa mfumo wa jamhuri.


title: Jamhuri ya Roma

text: Kipindi hiki kilianzia baada ya kufukuzwa kwa mfalme wa mwisho mwaka 509 KK na kwisha katika mabadiliko ya serikali wakati wa Caesar na Augusto.


title: Jamhuri ya Roma

text: Wakati wa jamhuri Waroma walifuata mfumo ufuatao:


title: Jamhuri ya Roma

text: Cheo kimoja cha dikteta pekee kilishikwa na mtu mmoja lakini muda wake kilibanwa kuwa miezi sita tu.


title: Jamhuri ya Roma

text: Mfumo huu ulilenga kuzuia kurudi kwa wafalme au kumpa mtu yeyote madaraka yaliyolingana na mfalme.


title: John Njue

text: John Njue ni askofu wa kanisa katoliki nchini Kenya aliyekuwa askofu mkuu wa Nairobi tangu 6 Oktoba 2007. Siku chache baada ya kuwa askofu mkuu aliteuliwa na Papa Benedikto XVI kuwa kardinali.


title: John Njue

text: Njue alizaliwa mwaka 1944 katika kijiji cha Kiriari (Embu). Alisoma shule ya Gituri Primary na Sekondari.


title: John Njue

text: Baada ya kumaliza shule mwaka 1966 aliendelea kusoma theolojia na kumaliza kwenye Chuo Kikuu cha Urbaniana mjini Roma kwa MA ya falsafa.


title: John Njue

text: Tar. 6 Januari 1973 alipadrishwa huko Embu na kuwa kasisi wa parokia ya Kariakomu (Meru) 1974. 1978 akawa mwalimu kwenye seminari ya upadre ya St. Augustine mjini Bungoma.


title: John Njue

text: 1986 aliteuliwa kuwa askofu wa dayosisi ya Embu. Kati ya 1987 na 1991 akawa mwenyekiti wa kamati za maendeleo na huduma za jamii , pia ya kamati ya haki na amani chini ya Ofisi Kuu ya Wakatoliki Kenya.


title: John Njue

text: Mwaka 2002 akawa askofu mkuu msaidizi wa dayosisi kuu ya Nyeri. Baada ya kuondoka kwa askofu mkuu Raphael S. Ndingi Mwana a'Nzeki aliyehamishwa Nairobi alishika nafasi ya Askofu Mkuu.


title: John Njue

text: Mwaka 2007 alimfuata Mwana a'Nzeki katika nafasi ya askofu mkuu wa Nairobi. Njue ni kardinali ya pili nchini Kenya baada ya marehemu Maurice Otunga.


title: Raphael S. Ndingi Mwana a'Nzeki

text: Raphael S. Ndingi Mwana a'Nzeki (* 25 Desemba 1931 Mwala (Kenya) ni askofu mkuu mstaafu wa dayosisi kuu ya Nairobi nchini Kenya.


title: Raphael S. Ndingi Mwana a'Nzeki

text: Mwana a'Nzeki alipadrishwa 31 Januari 1961 na askofu John Joseph McCarthy mjini Nairobi. Tar. 29 Mei 1969 alibarikiwa kuwa askofu wa Machakos. Tar 30 Agosti alikuwa askofu wa Nakuru.


title: Raphael S. Ndingi Mwana a'Nzeki

text: 1996 aliitwa kuwa msaidizi wa askofu mkuu wa Nairobi kardinali Maurice Otunga akamfuata Otunga katika nafasi ya askofu mkuu tar. 21 Aprili 1997.


title: Raphael S. Ndingi Mwana a'Nzeki

text: Baada ya kutimiza umri wa miaka 75 alistaafishwa na Papa Benedikto XVI akifuatwa na John Njue aliyewahi kuwa msaidizi wake huko Nakuru.


title: H

text: H ni herufi ya 8 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Eta ya alfabeti ya Kigiriki.Asili ya alama ni picha andishi iliyoonyesha fensi. Wafinisia walirahisicha alama na kuitumia kama "khet" yaani h kali yenye matamshi ndani ya shingo. Wagiriki walipokea alama kwa jina "heta" na kuitamka awali kama "h". Katika maendeleo ya lugha waliacha kutamka sauti ya "h" mwanzoni ikabaki sauti ya "e" pekee na alama ikaitwa "Eta" ikiwa na matamshi kama "e" ndefu.


title: H

text: Waetruski walipokea alama kwa umbo la Kifinisia lakini kwa sauti ya "h". Waroma wakaiingiza katika alfabeti ya Kilatini kwa maana ileile yaani kama sauti ya "h" lakini walipendelea umbo la Kigiriki. Hivyo alama yetu ya "H" imepatikana na kubaki hivyo.


title: Maurice Michael Otunga

text: Maurice Michael Otunga (Januari 1923 hadi 6 Septemba 2003) alikuwa askofu wa kanisa katoliki na kardinali wa kwanza nchini Kenya.


title: Maurice Michael Otunga

text: Otunga alizaliwa mw 1923 kwenye kijiji cha Chebukwa katika wilaya ya Bungoma. Babake alikuwa chifu wa koo la Bakhone katika kabila Wabukusu mwenye wake 40.


title: Maurice Michael Otunga

text: Maurice alibatizwa kwa umri wa miaka 12 akamaliza masomo yake ya shule Mangu High School. Baadaye akajiunga na seminari ya Kakamega akaendelea masomo ya upadre kwenye semianri ya Gaba (Kampala - Uganda). Masomio ya juu akafuata huko Roma kwenye chuo kikuu cha Papa alipopadrishwa mwaka 1950 pamoja na kupokea cheo cha daktari.


title: Maurice Michael Otunga

text: Baada ya kurudi Kenya akawa mwalimu kwenye seminari ya Kisumu hadi 1956 alipoteuliwa kuwa askofu msaidizi wa Kisumu.


title: Maurice Michael Otunga

text: 1960 alikabidhiwa dayosisi mpya ya Kisii kama askofu wake wa kwanza. 1969 akawa msaidizi wa askofu kuu wa Nairobi na 1971 alikuwa askofu mkuu wa kwanza Mwafrika.


title: Maurice Michael Otunga

text: Tar. 5 Machi 1973 Papa Paulo VI akampa cheo cha kardinali.


title: Maurice Michael Otunga

text: Otunga akajiuzulu 1997 alipofikia umri wa miaka 75 akachagua nyumba ya wazee maskini kama makao yake ya uzeeni.


title: Maurice Michael Otunga

text: Kardinali Maurice Michael Otunga aliaga dunia 6 Septemba 2003 akiwa na umri wa miaka 80.


title: Maurice Michael Otunga

text: Mwaka 2005 kulitokea fitina juu ya kaburi lake kati ya kanisa katoliki na jumuiya ya Wabukusu. Askofu Mkuu Mwana a'Nzeki alimua kuhamisha maiti ya kardinali kutoka makaburi ya mjini kwenda Resurrection Gardens na kumzika katika kanisa dogo huko wakati kanisa la Kenya lafuatilia shughuli za kumtangaza marehemu kuwa mwenye heri. Wasemaji wa Wabukusu walipinga mipanmgo hii kwa hofu ya kwamba tendo litaleta balaa juu ya kabila.


title: Maurice Michael Otunga

text: The Standard, 9 Septemba 2007:


title: Maurice Michael Otunga

text: Jamii: Maaskofu wakatoliki wa Kenya Jamii:Kardinali


title: Metali

text: Metali (ing. ) ni kundi la elementi zenye tabia za pamoja kama vile


title: Metali

text:
Kikemia tabia hizi zote zatokana na muungo metali ya elementi hizi. Kinyume chake simetali kwa kawaida ni kechu kama
mangu, hazing'ai na zinahami (hazipitishi umeme).


title: Metali

text: Idadi kubwa ya elementi katika mfumo radidia huhesabiwa kati ya metali. Kuna pia elementi zinazoonyesha tabia kati ya metali na simetali kama vile metaloidi au nusumetali.


title: Metali

text:
Mifano ya metali ni
Metali zimetumiwa na binadamu kwa vyombo vyao tangu zamani. Mwanzoni watu walitumia mawe tu kwa vifaa vingi. Lakini baadaye walitambua faida ya metali.


title: Metali

text:
Katika Asia na Ulaya shaba ilikuwa metali ya kwanza iliyotumiwa na watu. Baadaye waliiyeyusha na kukoroga pamoja na stani kuwa aloi ya bronzi ambayo ni ngumu zaidi.
Takriban mnamo 1200 KK watu wa kwanza walianza kutumia chuma. Maarifa haya yalienea katika pande nyingi za dunia.


title: Metali

text:
Katika Afrika watu walianza kutumia moja kwa moja chuma jinsi inavyoonekana kutokana na utafiti wa akiolojia katika Nigeria.
Metali zapatikana mara nyingi ndani ya miamba mbalimbali kama mtapo. Kunatokea pia ya kwamba zapatikana kama metali tupu. Lakini njia ya kawaida ni kuvunja mwamba mwenye mtapo ndani yake na kutoa metali kwa njia ya joto au kwa kutumia kemikali.


title: Metali

text: Mahali pa kuchimba metali huitwa migodi. Mara nyingi ni lazima kuchimba chini ya uso wa ardhi ili kupata mtapo.


title: Metali

text: Vitu vingi vya kimetali ni mchanganyiko au aloi za metali pamoja na metali nyingi au pia simetali. Aloi zinazotumiwa zaidi ni:


title: Metali

text: Katika fani ya astronomia jina "metali" hutumiwa kwa maana tofauti. Hapa nyota ina tabia ya kimetali ("") kama ina elementi ndani yake ambazo ni nzito kuliko hidrojeni na heli. Wakati mwingine wanaangalia tu elementi nzito kuliko kaboni katika makadirio ya "tabia ya kimetali".


title: Muungo metali

text: Muungo metali (pia: mbabadi metali, "") ni namna jinsi atomi za metali zinavyoshikana. Kani hii yatokana na elektroni huria zinazotembea kati ya atomi na kuvutwa na ioni za kiini.


title: Muungo metali

text: Kwa metali elektroni za mzingo elektroni wa nje hazishikwa sana na kiini hivyo ni rahisi kuachana na atomi asilia na kuzunguka katika metali yote. Viini vya atomi vyenye chaji ya chanja vinajipanga katika mfumo maalumu unaofanana na fuwele. Elektroni zazunguka katika mfumo huu kama wingu.


title: Muungo metali

text: Halii hii ya kuwa na elektroni huria yaeleza tabia za metali kama vile kuwa wayaikaji, kung'aa na kupitisha joto pia umeme kirahisi. Elektroni huria zapitisha nichati kama joto au umeme haraka na nyepesi ndani ya metali - tofauti na dutu ambako kila elektroni yashikwa imara katika atomi yake.


title: Mhunzi

text: Mhunzi ni mtu anayechonga vitu vya metali.


title: Mhunzi

text: Kwa kawaida ashughulika vifaa vya chuma au feleji. Metali hupashwa mto hadi kung'aa nyekundu na kupewa umbo linalotakiwa.


title: Mhunzi

text: Vyombo vyake ni nyundo, koleo na fuawe.


title: Mhunzi

text: Siku hizi shughuli nyingi za mhunzi hutekelezwa kwa mashine lakini bado kuna shughuli zinazohitaji ufundi na ujuzi wa mhunzi.


title: Mhunzi

text: Katika historia wahunzi walihitajiwa sana katika jamii kwa sababu vifaa kama silaha au majembe yalitegemea kazi ya wahunzi.


title: I

text: I ni herufi ya 9 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Iota ya alfabeti ya Kigiriki.Asili ya alama ni picha andishi iliyoonyesha mkono. Wafinisia walikuwa rahisihsa alama hiyo na kuiita kwa neno lao la mkono "yad" (au: yod). Wakaitumia kama alama ya sauti "y" na pia ya "i" ndefu. Wagiriki wakaipokea kama "Iota" na kurahisisha umbo lake zaidi hadi kuwa mstari tu. Wakaitumia kwa sauti ya "i".


title: I

text: Alama ikaendelea hivyo katika alfabeti za Waetruski na za Kilatini.


title: L

text: L ni herufi ya 12 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Lambda ya alfabeti ya Kigiriki.Asili ya alama ni picha andishi iliyoonyesha fimbo la kuchungia ng'ombe. Wafinisia walirahisihsa alama hiyo na kuiita kwa neno lao la fimbo hili "lamed". Wakaitumia kama alama ya sauti "l". Wagiriki wa Kale wakaipokea kama "Lambda" na kubadilisha umbo lake kuwa kama paa ya nyumba.


title: L

text: Waetruski walipendelea umbo la kifinisia kwa kuiandika kama alama ya sauti "l". Waroma wa Kale wakageuza alama na kunyosha mikono yake kuwa L jinsi iliovyo hadi leo.


title: Caesi

text: Caesi ni elementi na metali alikali yenye namba atomia 55 kwenye mfumo radidia na uzani atomia 132.9054519. Alama yake ni Cs. Jina latokana na Kilatini "caesius" inayomaanisha buluu kwa sababu ya mistari taswirangi yake iliyo upande wa buluu ya taswirangi.


title: Caesi

text:
Caesi ni metali yenye kiwango cha kuyeyuka duni sana ya 28 °C hivyo hutokea kama kiowevu kwa halijoto ya chumbani tayari.
Ni dutu inayomenyuka sana kwa hiyo haitokei kwa umbo safi kiasili bali kwa kampaundi mbalimbali. Kati ya elementi zote mmenyuko wake ni mkali baada ya Florini. Kwa sabu hiyi Caesi hupaswa kutolewa katika maabara na hutunzwa ndani ya gesi adimu kama arigoni.


title: Caesi

text: Matumizi yake ni katika saa atomia, vyoo kwa teknolojia ya inforedi na kwa injini ya ioni kwa anga la nje.


title: N

text: N ni herufi ya 14 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Nun ya alfabeti ya Kigiriki.


title: O

text: O ni herufi ya 15 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Omikron ya alfabeti ya Kigiriki.


title: P

text: P ni herufi ya 16 katika katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Pi ya alfabeti ya Kigiriki.


title: Metali alikali

text: Metali alikali ni elementi za kundi la kwanza katika mfumo radidia hasa lithi, natiri, kali, rubidi, caesi na fransi. Hidrojeni ni pia elementi ya kundi la kwanza lakini kwa kawaida haionyeshi tabia za metali alikali.


title: Metali alikali

text:
Zote ni metali zinazong'aa kwa rangi kifedha-nyeupe zenye elektroni moja tu katika mzingo elektroni wa nje yaani zina valensi moja.
Kwa sababu hiyo humenyuka haraka na dutu nyingi hazipatikana kwa umbo safi kiasili. Kama zimesafishwa katika maabara zatunzwa katika angahewa ya gesi adimu au ndani ya mafuta bila kugusana na oksijeni.


title: Metali alikali

text: Kati ya metali ni laina zakatwa kwa kisu. Densiti husianifu ni kidogo.


title: Metali alikali

text: Tabia mbalimbali hubadilika pamoja na kuongezeka kwa uzani atomia: elketrohasi yapungua, mmemenyuko huongezeka na na viwango vya kucemka au kuyeyuka hupungua.


title: Injili ya Marko

text: Injili ya Marko ni kitabu cha pili katika orodha ya Agano Jipya katika Biblia ya Kikristo. Huhesabiwa kati ya Injili Ndugu pamoja na Mathayo na Luka.


title: Injili ya Marko

text: Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.


title: Injili ya Marko

text: Yaliyomo yake ni habari za Yesu Kristo tangu kubatizwa kwake na Yohane Mbatizaji hadi ufufuko wake.


title: Injili ya Marko

text: Injili yenyewe haimtaji mwandishi wake.


title: Injili ya Marko

text: Papias (mnamo mwaka 130) aliandika ya kwamba Yohane Marko alikuwa mwandishi wa taarifa hii. Huyu Yohane Marko anatajwa katika kitabu cha Matendo ya Mitume kuwa mwenyeji wa Yerusalemu aliyemsindikiza Barnaba na Mtume Paulo kwenye safari yao ya kwanza. Papias alisema pia alikuwa mfasiri wa Mtume Petro aliyesikia jinsi Petro alivyosimulia habari za Yesu.


title: Injili ya Marko

text: Baadhi ya wataalamu wa leo wana shaka juu ya huyu Marko kuwa mwandishi kwa sababu Injili yenyewe yaonyesha mwandishi wake hakujua vizuri sana habari za Uyahudi.


title: Injili ya Marko

text: Kwa upande mwingine kuna pia mapokeo kuwa Marko huyu hakuwa mwenyeji wa Yerusalemu bali mtu mwenye asili ya Afrika ya Kaskazini aliyehamia Palestina baadaye.


title: Injili ya Marko

text: Inaonekana ya kwamba Injili iliandikwa kabla ya maangamizi ya Yerusalemu mwaka 70 kwa sababu hakuna dalili ya kwamba mwandishi alikuwa na habari hii.


title: Injili ya Marko

text: Inakubaliwa na wengi kwamba iliandikwa mjini Roma au walau nchini Italia baada tu ya dhuluma za Kaisari Nero dhidi ya Wakristo kuanza.


title: Papias

text: Papias wa Hierapoli (* mnamo 70; † mnamo 155) alikuwa askofu au kiongozi wa ushirika wa kikristo mjini Hierapoli (karibu na Pamukkale ya leo katika Uturuki).


title: Papias

text: Papias ni maarufu katika historia ya Ukristo wka sababu ni mtu wa kwanza anayejulikana kukusanya habari juu ya waandishi wa Agano Jipya. Aliandika habari hizo katika vitabu vitano vilivyoitwa "Maelezo kuhusu maneno ya Bwana (Yesu)".


title: Papias

text: Maandiko hayo yamepotea lakini sehemu za yaliyomo yake zimehifadhiwa katika vitabu vingine vya Irenaeus wa Lyons (Dhidi ya uzushi) na Eusebio wa Kaisaria ambao walikuwa na vitabu vyake wakati wa kuandika vya kwao.


title: Papias

text: Papias alimtaja Mtume Mathayo kama mwandishi wa Injili ya Mathayo na "Presbiteri Marko mfasiri wa Petro" kama mwandishi wa Injili ya Marko.


title: Papias

text: Waandishi wa baadaye katika Ukristo wa kale hawakukubaliana juu yake. Wengine walimsifu wengine walimwona kama mtu asiye na habari za maana.


title: Pamukkale

text: Pamukkale (Kituruki: Boma la pamba) ni kijiji katika Uturuki wa kusini-magharibi pamoja na maajabu asilia inayohesabiwa kwenye mahali pa urithi wa dunia.


title: Pamukkale

text: Maajabu ya Pamukkale ni maporomoko ya maji ya moto yenye kiwango kikubwa cha chumvi ya chokaa. Chokaa hiki kiliganda kwa karne nyingi ikajenga ngazi za rangi nyeupe zinazovuta watalii wengi.


title: Pamukkale

text: Maghofu ya mji wa kale wa Hierapoli ni karibu na kijiji cha leo.


title: Hierapoli

text: Hierapoli ilikuwa mji wa ustaarabu wa Ugiriki ya Kale katika Asia Ndogo au Uturuki wa leo. Maghofu yako karibu na maji ya moto ya Pamukkale.


title: Hierapoli

text: Mji ulianzishwa mahali pake kwa sababu ya chemchemi za moto ukakua tangu karne ya tatu KK. Ukaendelea hadi nyakati za vita za misalaba ambako imeshambuliwa na kuharibiwa mara kadhaa. Baada ya uangamizi wakati wa tetemeko la ardhi mwaka 1334 ukaachwa na mahali pake hapakaliwa tena.


title: Hierapoli

text: Mwandishi wa habari za mianzo ya Biblia Papias wa Hierapoli alikuwa askofu wa mji katika karne ya pili.


title: Hierapoli

text: Hierapoli pamoja na Pamukkale huhesabiwa kati ya mahali pa urithi wa dunia.


title: Saida Karoli

text: Saida Karoli (amezaliwa mkoani Kagera tarehe 4 Aprili 1976) ni mwanamuziki wa nyimbo za asili ya Kihaya nchini Tanzania. Saida alipata elimu ya msingi mwisho darasa la tano tu, ambapo ilibidi aache shule kutokana na kukosa msaada kutoka kwa baba yake ambaye hakuwa anaitazama sana elimu ya mtoto wake, hivyo hakuweza kuendelezwa.


title: Saida Karoli

text: Saida alikulia katika kijiji cha Rwongwe mkoani Kagera na kutokana na mila za ukoo wake wasichana walikuwa hawaruhusiwi kushiriki katika shughuli za kimuziki.Hata hivyo kwa vile mama yake alikuwa na kipaji cha muziki alimpa moyo na kumfundisha masuala mbalimbali ya kimuziki.


title: Saida Karoli

text: Akiwa na miaka 20 mama yake mzazi alifariki dunia lakini Saida aliendelea kujijengea kipaji chake cha uimbaji na upigaji ngoma.


title: Saida Karoli

text:
Kukua kwake kimuziki
Kipaji cha usanii wa muziki kwa Saida kilijitokeza ghafla baada ya kujikuta akichukuliwa na kudhaminiwa na FM Productions Ltd waliokuwa mkoani Kagera wakitafuta wasanii wenye vipaji kwa ajili ya kuwaendeleza.
FM ilimchukua Karoli wiki tatu tu kurekodi nyimbo yake ya kwanza ilotoka na kuishitua Dar es Salaam mzima pamoja na nchi za jirani za Afrika Mashariki.
Albamu yake ya kwanza ilizinduliwa tarehe 2 Septemba mwaka 2001.
Albamu hiyo ilipata mafanikio makubwa na kupata umaarufu mkubwa sana kwakuwa albamu hiyo ilikuwa na vionjo vingi vya kabila la Kihaya.


title: Saida Karoli

text: Albamu hiyo ilijulikana kama Maria Salome. Japokuwa mashabiki wake waliibatiza jina la Chambua kama Karanga kutokana na maneno aliokuwa anaimba katika nyimbo ya Maria Salome nyimbo iliobeba jina la Albamu.Albamu hiyo ilifuatiwa na ziara kubwa alizokuwa anafanya katika nchi za jirani kama vile Burundi, Rwanda, Uganda na Kenya ambapo alipata mafanikio makubwa na Saida kujikuta akibatizwa na kupewa jina la malkia wa nyimbo za asili.


title: Saida Karoli

text:
Mara tu Saida kutoa albamu yake, wimbo wa Maria Salome ulipanda chati katika Kumi bora za Maredio kadha wa kadha nchini Tanzania na kufikia namba moja ikishikilia nafasi hiyo kwa wiki sita mfululizo.
Nyimbo zingine zilizotamba katika albamu hiyo ni pamoja na Kaisiki na Ndombolo.


title: Saida Karoli

text: Baada ya miezi mitatu tu tangu kutoa albamu hiyo, Karoli alipata mwaliko wa kuimba Uganda akialikwa na Kabaka wa Buganda katika sherehe ya kiutamaduni kama mmojawapo wa mwanamuziki aliyefanikiwa Afrika na kujulikana sana nchini Uganda na pia kumfanya kuwa mwanamuziki wa mwaka katika sherehe ile nchini Uganda.


title: Saida Karoli

text:
Kujulikana kwake kwa kasi nchini Uganda kulisababishwa na matumizi ya lugha ya Kihaya, lugha inayofanana zaidi na lugha ya Kiganda inayotumika na Waganda wengi, sauti nyororo na ya kuvutia na vionjo kibao vya kuvutia vya kijadi katika nyimbo zake.
Mnamo mwezi Juni mwaka 2003 Saida akatoa albamu nyingine nzuri iliyokwenda kwa jina la Mapenzi Kizunguzungu na kuweza kuteka soko la muziki tena kwa mara ya pili kutokana na vionjo kama vya awali vya kijadi.


title: Saida Karoli

text: Hata hivyo Saida Karoli ametoa shukrani zake za dhati kwa Mkurugenzi Mkuu wa FM Productions LTD bwana Felician Mutta kwa kuona kipaji chake na kumpandisha chati kama mojawapo wa wanamuziki maarufu chini Tanzania.  Mutta amesema nia yake kwa msanii huyo ni kuona Saida anajulikana na kushika cha katika bara zima la Afrika na kuweza kufanya ziara za kimuziki nchi nyingi tu duniani.


title: Saida Karoli

text: Kutokana na uwezo alionao na kipaji katika masuala ya muziki ni rahisi kugundua kuwa mwanamuziki huyo ana kiwango cha kuweza kupata mashabiki wa muziki wake mbali na Tanzania na Afrika ya Mashariki tu, bali hata nje ya Afrika.Mnamo tarehe 18 Septemba, 2016, mwimbaji maarufu wa Bongo Flava Diamond Platnumz aliutoa upya wa Mariam Salome kwa jina la Salome ambamo ndani yake amebadili kidogo na kuufanya kuwa wa kizazi kipya.


title: Kampaundi

text: Kampaundi ni dutu iliyoundwa kwa kuungana kwa elementi mbili au zaidi za kikemia katika hali thabiti kati ya masi au atomi zao. Atomi zao zashikwa kwa muungo kemia kuwa molekuli za dutu hiyo.


title: Kampaundi

text: Kampaundi ni tofauti na mchanganyiko wa elementi. Kwa mfano mchanganyiko wa atomi mbili za hidrojeni na atomi moja ya oksijeni ni gesi ya oksihidrojeni inayowaka rahisi kwa njia ya mlipuko. Mchanganyiko huu si thabiti. Lakini kama atomi zilezile zaingia katika muungo kemia zaunda dutu mpya ya HO au maji.


title: Kampaundi

text: Kampaundi hupatikana kwa hali maada mbalimbali kama vile gesi, mango au kiowevu.


title: R

text: R ni herufi ya 18 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Rho ya Kigiriki.Asili ya herufi R ni miandiko iliyotangulia alfabeti ya Kilatini. Waroma walipokea mwandiko kutoka alfabeti ya Kigiriki kupitia alfabeti za Kiitalia za awali kama Kietruski. Wagiriki walipokea kutoka Wafinisia.


title: R

text: Wafinisia walikuwa na alama ya "resh" iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya kichwa wakitumia alama tu kwa sauti ya "r" na kuiita kwa neno lao kwa kichwa yaani "resh". Wagiriki walichukua alama hiyo wakaigeuza na kuiita "rho" bila kujali maana asilia ya "kichwa" ilikuwa sauti tu ya "r".


title: R

text: Waitalia wa kale kama Waetruski wakapokea herufi kwa umbo lililofanana zaidi na Kifinisia. Waroma wakaichukua lakini waligeuza mwelekeo wake kutazama upandde wa kulia wakaongeza mkono mdogo kuwa mguu wa pili kwa kutoifautisha na P.


title: Aung San Suu Kyi

text: Aung San Suu Kyi ni kiongozi wa harakati ya kidemokrasia nchini Myanmar (Burma) aliyefungwa ndani ya nyumba yake na serikali ya kijeshi baada ya kushinda uchaguzi huru wa mwaka 1990.


title: Aung San Suu Kyi

text: Aung San Suu Kyi amelizaliwa binti wa jenerali Aung San aliyekuwa kiongozi wa uhuru wa Burma kutoka ukoloni wa Uingereza baada ya vita vikuu vya pili vya dunia.


title: Aung San Suu Kyi

text: Alisoma chuo kikuu huko Uingereza, akaolewa na Mwingereza Michael Aris mwaka 1972 na akazaa wana wawili.


title: Aung San Suu Kyi

text: 1988 alirudi Burma kumwona mamake mzee aliyekuwa mgonjwa akajikuta katika siku za mwisho za serikali ya dikteta ya kijeshi jenerali Ne Win.


title: Aung San Suu Kyi

text: Aung San Suu Kyi kama binti wa shujaa wa uhuru alikaribishwa na kujiunga na chama kipya cha upinzani akawa mwenyekiti wa National League for Democracy (NLD) iliyoshinda uchaguzi wa mwaka 1990. Serikali ya kijeshi ilibatilisha uchaguzi huu na kupiga NLD marufuku. Suu Kyi alifungwa ndani ya nyumba yake.


title: Aung San Suu Kyi

text: 1991 alipewa Tuzo ya Nobel ya Amani iliyopokelewa na wanawe kwa niaba yake kwa sababu Suu Kyi aliogopa kutoka nje ya Myanmar kwa hofu hataruhusiwa kurudi tena.


title: Aung San Suu Kyi

text: Tangu zamani ile amebaki Myanmar na muda mkubwa alifungwa ndani ya nyumba yake.


title: Aung San Suu Kyi

text: Wakati wa maandamano ya wamonaki Wabuddha katika Septemba 2007 alionekana mara ya kwanza mbele ya umati wa watu lakini hakuwa na nafasi ya kuwahutubia wananchi.


title: Aung San Suu Kyi

text: Mnamo tarehe 13 Oktoba mwaka 2010, Aung San Suu Kyi aliachiliwa huru na serikali ya Myanmar baada ya kipindi chake cha kufungwa jela kuisha.


title: Ambwene Yessayah

text: Ambwene Allen Yessayah (amezaliwa tar. 5 Julai 1981, Mtwara) ni mwanamuziki wa muziki aina ya Komesho, Rap na Hip Hop, Muigizaji na pia mwanamitindo kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina la AY. AY ametoa nyimbo nyingi maarufu nchini Tanzania, moja kati ya nyimbo hizo kama vile Raha tu 1-2, Raha Kamili, Machoni kama watu, Binadamu nk.


title: Ambwene Yessayah

text:
AY ambaye anafahamika sana nchini Tanzania, Kenya, Uganda, Rwanda, Burundi hadi Kusini mwa Afrika.
Vile vile alikuwa mwanakikundi wa "East Coast Team" linaloongozwa na Gwamaka Kaihula aliye maarufu kama "King Crazy GK", na mwenzake Khamis Mwinjuma maarufu kama "Mwana Falsafa" au Mwana FA. Kundi hilo la Muziki lina maskani yao Upanga jijini Dar es salaam.
Pia Ambwene Allen Yesaya alimaarufu 'AY' aliwashikirisha ndugu wawili kutoka Nigeria wanaounda kundi la P-SQUARE.


title: Kiharusi

text: Kiharusi (kwa Kiingereza "stroke") ni ugonjwa unaoleta hali ya mwili kupooza kutokana na matatizo kwenye mishipa ya damu inayolisha ubongo.


title: Kiharusi

text: Katika tiba kiharusi ni upotevu wa uwezo wa ubongo unaoendelea haraka. Sababu yake ni tatizo katika mishipa inayopeleka damu kwenda ubongo.


title: Kiharusi

text:
Matatizo hayo ni ama kuzibwa ama kupasuka kwa mishipa ya damu. Seli za ubongo hufa haraka zisipopata oksijeni na lishe ya kawaida ambayo yote haya hufika kwa njia ya damu.
Kiharusi ni hali ya dharura inayoweza kutibiwa kama tatizo linatambuliwa na kutibiwa haraka. Lisipotibiwa husababisha viwango mbalimbali vya kipooza mwilini.


title: Kiharusi

text: Shinikizo la juu la damu, kisukari, chakula chenye mafuta mengi au kuvuta sigara huongeza hatari ya kupatwa na kiharusi.