title: Kipaimara

text: Kwa Kanisa Katoliki, Waorthodoksi na wengineo Kipaimara ni sakramenti ya pili katika safari ya kuingizwa katika Ukristo ambayo inaanza kwa Ubatizo na kukamilishwa na Ekaristi. Kwa kawaida sakramenti hizo tatu zilikuwa zikitolewa pamoja, lakini baadaye Kanisa la Magharibi lilizidi kuzitenganisha, hasa kwa lengo la kumuachia askofu tu adhimisho la kipaimara.


title: Kipaimara

text: Kwa kuwa hii ni hasa ibada ya Roho Mtakatifu, ishara yake ni tendo la kuwekea mkono kichwani, inayomaanisha kumuita juu ya mhusika.


title: Kipaimara

text: Pamoja na kuwekea mikono na mwandamizi wa Mitume, kwa Wakatoliki na Waorthodoksi ni lazima pia kupaka paji la uso kwa mafuta ya kunukia (yanayoitwa "krisma") pamoja na kutamka maneno yanayoweka wazi kwamba ndiye anayetolewa kama paji na mhuri wa kuwa mali ya Bwana. Ndiyo inayowafanya watu waitwe Wakristo nyuma ya Yesu aliyeitwa Kristo. “Kwa sababu huyo ndiye aliyetiwa muhuri na Baba, yaani, Mungu” (Yoh 6:27). “Yeye atufanyaye imara pamoja nanyi katika Kristo, na kututia mafuta, ni Mungu, naye ndiye aliyetutia muhuri akatupa arabuni ya Roho mioyoni mwetu” (2Kor 1:21-22).


title: Kipaimara

text: Madondoo mengine yanayozungumzia mpako na mafuta kuhusiana na Ubatizo ni 2Kor 1:21 na 1Yoh 2:20,27.


title: Kipaimara

text: Kumpokea Roho Mtakatifu maana yake ni kuja kuongozwa naye badala ya kutawaliwa na shetani. “Kwa kuwa ninyi mmekuwa wana, Mungu alimtuma Roho wa Mwanae mioyoni mwetu, aliaye, ‘Aba!’ yaani, ‘Baba!’ Kama ni hivyo, wewe si mtumwa tena bali u mwana; na kama u mwana, basi, u mrithi kwa Mungu. Lakini wakati ule, kwa kuwa hamkumjua Mungu, mliwatumikia wao ambao kwa asili si miungu... Tukiishi kwa Roho, na tuenende kwa Roho” (Gal 4:6-8; 5:25). “Ikiwa Roho wa Mungu anakaa ndani yenu, ninyi hamwufuati mwili; bali mwaifuata roho. Lakini mtu awaye yote asipokuwa na Roho wa Kristo, huyo si wake” (Rom 8:9).


title: Kipaimara

text: Tukimpokea Roho Mtakatifu papo hapo tunapokea pia adili kuu la upendo: “Pendo la Mungu limekwisha kumiminwa katika mioyo yetu na Roho Mtakatifu tuliyepewa sisi” (Rom 5:5). Tena tunapokea vipaji vyake ambavyo Yesu alikuwa navyo kikamilifu. “Roho ya Bwana atakaa juu yake, roho ya hekima na ufahamu, roho ya shauri na uweza, roho ya maarifa na ya kumcha Bwana. Na furaha yake itakuwa katika kumcha Bwana” (Isa 11:2-3). Mambo hayo, tofauti na karama, ni ya lazima kwa yeyote apate wokovu wa milele.


title: Kipaimara

text: Tunda la kuongozwa na Roho Mtakatifu ni umoja wa Kanisa unaotokana na ustawi wa upendo na vipaji ndani ya waamini. “Wote walijaa Roho Mtakatifu, wakanena neno la Mungu kwa ujasiri. Na jamii ya watu walioamini walikuwa na moyo mmoja na roho moja” (Mdo 4:31-32). “Tunda la Roho ni upendo, furaha, amani, uvumilivu, utu wema, fadhili, uaminifu, upole, kiasi; juu ya mambo kama hayo hakuna sheria” (Gal 5:22-23). “Lakini, mkiwa na wivu wenye uchungu na ugomvi mioyoni mwenu, msijisifu, wala msiseme uongo juu ya kweli. Hekima hiyo siyo ile ishukayo kutoka juu, bali ni ya dunia, ya tabia ya kibinadamu, na Shetani. Maana hapo palipo wivu na ugomvi, ndipo palipo machafuko, na kila tendo baya. Lakini hekima itokayo juu, kwanza ni safi; tena ni ya amani, ya upole, tayari kusikiliza maneno ya watu, imejaa rehema na matunda mema, haina fitina, haina unafiki” (Yak 3:14-17).


title: Kanisa

text: Kanisa maana yake ya kwanza kabisa ni "mkusanyiko wa waamini" kama ule wa Waisraeli chini ya Musa kwenye mlima Sinai walipopewa Amri za Mungu.


title: Kanisa

text: Neno hilohilo lilitumiwa na Wakristo wa kwanza kwa ajili yao wenyewe kusema wameshika nafasi ya Israeli kama taifa la Mungu hata wasipokuwa Wayahudi bali watu wa mataifa mengine.


title: Kanisa

text: Jina hilo lilitumika kwa jumuia mama ya Yerusalemu, kwa kila mojawapo ya jumuia za Kikristo zilizotokana na umisionari wa wafuasi wa Yesu Kristo, na kwa umoja wao wa kimataifa uliotazamwa na Mtume Paulo kuwa Mwili wa Kristo, ukiwa na Yesu kama kichwa chake. Ndiye anayesadikiwa kuwa chemchemi ya ukombozi wa wanadamu wote pale alipolifia Kanisa na kuliachia sakramenti kuu ya Pasaka (ekaristi takatifu).


title: Kanisa

text: Kanisa ni “Mkusanyiko” maana ndani yake Roho Mtakatifu anaunganisha na Yesu na kati yao wale waliopokea Neno la Mungu na sakramenti zake. “Bwana alilizidisha Kanisa kila siku kwa wale waliokuwa wakiokolewa… Na jamii ya watu walioamini walikuwa na moyo mmoja na roho moja” (Mdo 2:47; 4:32). Ndio tokeo la ombi la Yesu: “Wote wawe na umoja; kama wewe, Baba, ulivyo ndani yangu, nami ndani yako, hao nao wawe ndani yetu, ili ulimwengu upate kusadiki ya kwamba wewe ndiwe uliyenituma” (Yoh 17:21). Kumbe utitiri wa madhehebu yaliyotenganika unaleta picha ya “mtawanyiko” ambayo inakwaza ulimwengu usisadiki. “Kila mtu wa kwenu husema, ‘Mimi ni wa Paulo’, na, ‘Mimi ni wa Apolo’, na, ‘Mimi ni wa Kefa’, na, ‘Mimi ni wa Kristo’. Je, Kristo amegawanyika?” (1Kor 1:12-13).


title: Kanisa

text: Kwa imani hiyo, Kanisa si kundi la binadamu tu, tunaloweza kulianzisha kama vile chama, timu n.k. Kanisa ni fumbo la Mwili wa Kristo unaohuishwa na Roho Mtakatifu. Kama Yesu linaonekana upande wa ubinadamu tu, kumbe linaunganisha utu na Umungu. Baba “alivitia vitu vyote chini ya miguu yake, akamweka awe kichwa juu ya vitu vyote kwa ajili ya Kanisa, ambalo ndilo mwili wake, ukamilifu wake anayekamilika kwa vyote katika vyote” (Ef 1:22-23).


title: Kanisa

text: Hivyo hatuwezi kuambatana na Yesu kwa kulikataa Kanisa, kwa kuwa hao wawili ni mwili mmoja, kama Bwanaarusi na Bibiarusi. “Hamkusoma ya kwamba yeye aliyewaumba mwanzo, aliwaumba mtu mume na mtu mke, akasema, ‘Kwa sababu hiyo, mtu atamwacha babaye na mamaye, ataambatana na mkewe, na hao wawili watakuwa mwili mmoja’? Hata wamekuwa si wawili tena, bali mwili mmoja. Basi aliowaunganisha Mungu, mwanadamu asiwatenganishe” (Math 19:4-6). “Siri hiyo ni kubwa; ila mimi nanena habari ya Kristo na Kanisa” (Ef 5:32).


title: Kanisa

text: Kwa sababu hiyo Kanisa ni muhimu kwa wote kwa kuwa ndilo ishara na chombo cha umoja wa watu na Mungu na kati yao. Yesu “aliwapatanisha wote wawili na Mungu katika mwili mmoja, kwa njia ya msalaba, akiisha kuufisha ule uadui kwa huo msalaba. Akaja akahubiri amani kwenu ninyi mliokuwa mbali, na amani kwao wale waliokuwa karibu. Kwa maana kwa yeye sisi sote tumepata njia ya kumkaribia Baba katika Roho mmoja” (Ef 2:16-18).


title: Kanisa

text: Wakristo walipoanza kujenga mahali pa ibada, pakaja kuitwa vilevile "kanisa" kwa sababu ndani yake lilikusanyika Kanisa hai.


title: Kanisa

text: Hivyo mara nyingi neno hilo linatumika kwa maana ya jengo, ambalo ni mfano mwingine uliotumiwa na Paulo kuhusu umoja wa Wakristo, ukiwa na Yesu kama jiwe kuu la msingi.


title: Kanisa

text: Majengo hayo ya ibada yanaweza kuwa na ubora tofauti hata upande wa sanaa; baadhi yake yanatembelewa na watalii na kuhifadhiwa kwa bidii kwa sababu hiyo.


title: Kanisa

text: Kwa namna ya pekee ni muhimu Kanisa kuu la kila jimbo (dayosisi), halafu Basilika na Patakatifu, lakini pia kanisa la parokia, kanisa la kigango (pengine linaitwa sunagogi, ambalo kwa kweli ni jina la majengo ya Wayahudi).


title: Kanisa

text: Baada ya umoja wa Wakristo kuanza kuvunjika, kwa kawaida madhehebu yaliyotokea yaliendelea kujiita makanisa, ingawa kwa maana mbalimbali: hasa Kanisa Katoliki na Waorthodoksi wanadai kuwa la kwao ndilo linaloendeleza Kanisa pekee la kweli; kumbe Waprotestanti hawatii maanani sana umoja wa Wakristo upande wa miundo, bali ule wa kiroho.


title: Kanisa

text: Ndani ya Kanisa Katoliki, linalokubali uongozi wa Papa wa Roma, neno Kanisa linatumika pia kumaanisha kila jimbo na makundi ya majimbo (Kanisa mahalia) yanayochanga mapokeo yaleyale upande wa teolojia, liturujia, maisha ya kiroho, sheria n.k.


title: Kanisa

text: Kwa msingi huo Kanisa la Kilatini, ambalo lilienea kwanza upande wa magharibi wa Dola la Roma (Kanisa la Magharibi), linatofautishwa na Makanisa ya Mashariki yaliyoenea kwanza upande wa mashariki wa dola hilo na nje ya mipaka yake.


title: Patakatifu

text: Patakatifu ni mahali panapoheshimiwa na waumini wa dini fulani kwa sababu mbalimbali, kama vile umuhimu wake katika historia ya dini hiyo.


title: Patakatifu

text: Mara nyingi mahali hapo watu wanakwenda kwa hija.


title: Patakatifu

text: Katika Ukristo ni patakatifu hasa pale Yesu Kristo anaposadikiwa kuwa alikufa akafufuka mjini Yerusalemu.


title: Patakatifu

text: Katika Uislamu ni patakatifu hasa Kaaba mjini Maka.


title: Waorthodoksi

text: Waorthodoksi ni Wakristo wanaofuata mapokeo ya Mitume wa Yesu jinsi yalivyostawi kihistoria katika Ukristo wa Mashariki upande wa mashariki wa Dola la Roma iliyoitwa pia Bizanti na nje ya mipaka yake. Leo hii ni nchi za Ulaya ya Mashariki pamoja na nchi za Mashariki ya Kati ulipoenea baadaye dini ya Uislamu.


title: Waorthodoksi

text: Kanisa la Orthodoksi ni jina linalotumika hasa kumaanisha Kanisa la Kikristo linalokubali mamlaka ya kiroho ya mitaguso saba ya kiekumeni tu. Leo, hasa kwa sababu ya uhamiaji, Kanisa la Orthodoksi lipo katika dunia nzima, likijumuisha watu milioni 200 hivi, lakini bado lina idadi kubwa ya waumini katika Ulaya ya Mashariki.


title: Waorthodoksi

text: Jina hilo ("Orthodoksi") lina asili ya Kigiriki likitokana na maneno όρθος ("orthos", yaani "nyofu", "sahihi") na δόξα ("doksa", yaani "rai", "fundisho") yaani "wenye fundisho sahihi".


title: Waorthodoksi

text: Jina hilo lilitungwa ili kutofautisha Wakristo waliofuata mafundisho rasmi ya imani yaliyotolewa na Mitaguso ya kiekumene dhidi ya mikondo mingine ya wakati ule.


title: Waorthodoksi

text: Kwa namna ya pekee jina hilo lilitumika upande wa mashariki, hivi kwamba lilipotokea farakano la mwaka 1054, likabaki kama jina maalumu la makanisa yenye ushirika na Patriarki wa Konstantinopoli (leo Istanbul katika Uturuki).


title: Waorthodoksi

text: Makanisa ya kujitegemea ya Kiorthodoksi yanayotambuliwa na wote ni kama yafuatayo:


title: Waorthodoksi

text: Makanisa mengine yaliyojitenga na hayo hayajakubalika.


title: Waorthodoksi

text: Hivi karibuni hata makanisa mengine ya mashariki yamechagua kujiita hivyo, ingawa yanaendelea kutofautiana kuhusu maazimio kadhaa ya mitaguso mikuu iliyokubaliwa na Wakristo walio wengi. Leo hii wanatofautisha kwa kutumia majina


title: Waorthodoksi

text: Hata hivyo pande hizo mbili zinafanana katika teolojia, liturujia na staili za fahari za ibada zao, pia katika sheria kuhusu maaskofu (wasiooa), makasisi na mashemasi (wanaoweza kuwa watu wa ndoa), tena katika umuhimu wa umonaki na maisha ya kiroho.


title: Waorthodoksi

text: Ni vilevile kuhusu Wakatoliki wa Mashariki ambao wana ushirika kamili na Papa wa Kanisa la Roma bila kuacha mapokeo ya Ukristo wa Mashariki.


title: Klaus Ebner

text: Klaus Ebner (* 8 Agosti 1964, Vienna, Austria), ni mwandishi kutoka nchi ya Austria. Mwaka wa 2007 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Wiener Werkstattpreis.


title: Mitaguso ya kiekumene

text: Mitaguso ya kiekumene ("kutoka Kigiriki oικουμένη "oikumene" yaani dunia inayokaliwa na watu") ni jina la mikutano saba ya maaskofu ya kanisa la karne za kwanza wakati wa Mababu wa Kanisa iliyofanyika kati ya mwaka 325 hadi 787.


title: Mitaguso ya kiekumene

text: Mikutano hiyo ilitoa maamuzi ya kudumu juu ya mafundisho ya imani ya Kikristo yaliyokuwa muhimu kwa maendeleo ya Ukristo ya baadaye.


title: Mitaguso ya kiekumene

text:
Yote ilitokea katika mashariki ya Dola la Roma iliyoendelea baadaye kama Milki ya Bizanti.
ka
Mitaguso hiyo saba inakubaliwa na Kanisa Katoliki, Kanisa la Kiorthodoksi, na pia katika madhehebu mengi ya Uprotestanti hasa Anglikana, Walutheri, Wamethodisti, Wamoravian na mengine.
1. Mtaguso wa kwanza wa Nikea (mwaka 325)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 2. Mtaguso wa kwanza wa Konstantinopoli (381)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 3. Mtaguso wa Efeso (431)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 4. Mtaguso wa Kalsedonia (451)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 5. Mtaguso wa pili wa Konstantinopoli (553)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 6. Mtaguso wa tatu wa Konstantinopoli (680-681)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 7. Mtaguso wa pili wa Nikea (787)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: Makanisa ya Waorthodoksi wa mashariki hukubali mitaguso mitatu ya kwanza tu. Madhehebu mengine ya kiprotestant yanakubali maazimio ya mitaguso kadiri jinsi yanavyolingana na uelewano wao wa Biblia.


title: Mitaguso ya kiekumene

text: Kanisa katoliki limeendelea kuwa na mikutano ya maaskofu wake kutoka nchi zote za dunia likiendelea kuitazama kama mitaguso ya kiekumene.


title: Mitaguso ya kiekumene

text: Yafuatayo ni mitaguso inayohesabiwa katika kanisa katoliki:


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 8. Mtaguso wa nne wa Konstantinopoli (869-870)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 9. Mtaguso wa kwanza wa Laterano (1123)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 10. Mtaguso wa pili wa Laterano (1139)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 11. Mtaguso wa tatu wa Laterano (1179)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 12. Mtaguso wa nne wa Laterano (1215)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 13. Mtaguso wa kwanza wa Lyon (1245)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 14. Mtaguso wa pili wa Lyon (1274)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 15. Mtaguso wa Vienne (1311-1312)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 16. Mtaguso wa Kostansa (1414-1418)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 17. Mtaguso wa Firenze (1439-1445)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 18. Mtaguso wa tano wa Laterano (1512-1517)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 19. Mtaguso wa Trento (1545-1563)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 20. Mtaguso wa kwanza wa Vatikano (1869-1870)


title: Mitaguso ya kiekumene

text: 21. Mtaguso wa pili wa Vatikano (1962-1965)


title: Bundi (Strigidae)

text: Bundi (pia mabundi) ni ndege mbua wa familia Tytonidae na jenasi mbalimbali ya familia Strigidae. Ukurasa huu unahusu familia Strigidae. Spishi hizi zina kichwa kikubwa chenye umbo wa mviringo, mkia mfupi na rangi ya kamafleji. Kwa kawaida jike ni mkubwa kuliko dume. Mabawa yao ni marefu na mapana. Bundi hula ndege na wanyama wadogo, wanyama wagugunaji hasa, lakini watambaachi na wadudu wakubwa pia. Jike huyataga mayai 2-7 katika shimo ndani ya mti au tago lililoachwa na ndege mwingine, pengine katika sanduku la kutagia.


title: Bundi (Strigidae)

text: Bundi wengi huwinda usiku na hupumzika mchana. Walilenga windo lao kwa msaada ya masikio yao. Manyoya ya uso yapeleka mawimbi ya sauti kwa vipenyo vya masikio ambavyo kimoja kipo juu kidogo kuliko kingine. Hivyo waweza kulikamata windo bila kuliona. Windo hawezi kumsikia bundi akija, kwa sababu mabawa ya bundi hayafanyi sauti yo yote kwa kuwa kingo ya mbele ya manyoya ya mabawa imekerezekakerezeka na ile ya nyuma ina matamvua. Hii yapunguza vurugu ya hewa na kwa hivyo uvumi.


title: Bundi

text: Bundi ni oda ya ndege wala nyama wanaowinda saa za usiku hasa wakati wa giza.


title: Bundi

text: Ndani yake kuna familia mbili:


title: Nyangumi

text: Nyangumi ni wanyama wa bahari, na pengine wa maji matamu, katika oda Cetacea wanaofanana na samaki, lakini ni mamalia: kwa hivyo hawatagi mayai kama samaki bali huzaa watoto kama mamalia wote na huwanyonyesha.


title: Nyangumi

text: Pamoja na nguva, wanyama hawa ni mamalia pekee wanaoishi kwenye maji tu.


title: Nyangumi

text: Oda yao ina spishi 80 hivi. Spishi ndogo huitwa pomboo kwa kawaida na spishi kadhaa za pomboo huishi kwenye maji matamu ya mito mikubwa kama Ganges au Amazonas.


title: Nyangumi

text: Mwili wote unalingana na maisha ya majini. Nyangumi wanaotupwa kwenye nchi kavu wanakufa haraka: wanakauka, uzito wa mwili unagandamiza mapafu kwa sababu wanakosa ueleaji wa maji.


title: Nyangumi

text: Hata hivyo muundo wa mwili ni sawa na mamalia wengine:


title: Nyangumi

text: wanapumua kwa kutumia mapafu; kutegemeana na spishi zinaweza kuzama na kukaa chini ya maji kuanzia dakika kadhaa hadi masaa mawili. Huwa na moyo wenye vyumba vinne unaoweza kusambaza oksijeni mwilini mwote. Nyangumi huwa na damu moto yaani wanaweza kutunza halijoto ya wastani mwilini, tofauti na samaki wanaobadilika halijoto ya mwili kulingana na halijoto ya mazingira. Wanazaa watoto waliokamilika tayari na kuwanyonyesha maziwa yenye mafuta mengi kwa kutumia viwele vyao. Mimba hukua mwilini mwa mama hadi kuwa mnyama kamili jinsi ilivyo kwa mamalia wengi.


title: Nyangumi

text: Spishi nyingi za nyangumi ni kubwa sana. Nyangumi buluu (Blue whale) anaweza kufikia uzito wa tani 200 na urefu wa mita 33. Nyangumi wadogo ni hasa familia ya pomboo ambao wale wadogo wanafikia urefu wa mita na nusu tu.


title: Nyangumi

text: Mara nyingi spishi za nyangumi zinatofautishwa kutokana na meno yao:


title: Nyangumi

text: wale wanaowinda samaki au wanyama wakubwa wengine wa bahari wana meno ya kawaida. wale wanaokula planktoni (viumbe hai vidogo sana baharini) hawana meno, bali mifupa ya kinywani ambao si mifupa ya kweli, ila inaundwa na kitu kinachofanana na kucha za vidole. Mifupa hiyo inakaa kama meno ya chanuo na inafanya kazi ya filta; nyangumi huyo anafungua mdomo na kujaza nafasi maji pamoja na yote yaliyomo kama uduvi wadogo sana; ulimi unasukuma maji kupitia chanua ya mifupa ya kinywani na windo unabaki ndani kama chakula.


title: Nyangumi

text: Nyangumi ni jina la jumla la mamalia wa majini wa oda ya Cetacea. Neno nyangumi wakati fulani humaanisha wanyama wote wa oda ya Cetacea, lakini katika lugha ya kawaida huwaacha wanyama wa familia ya Delphinoidea, kama vile pomboo.


title: Nyangumi

text: Spishi ndogo hizi huwa ndani ya oda ndogo ya Odontoceti (nyangumi wenye meno), ambayo hujumuisha nyangumi kadhaa.


title: Nyangumi

text: Oda nyingine ndogo ya Cetacea ni Mysticeti, ambayo hujumuisha nyangumi wa bluu, ambaye ndiyo mnyama mkubwa kuliko wote aliyeripotiwa kuishi, nyangumi mwenye nundu, na wanyama wengine wanaokula kutoka kwenye maji ya baharini kutumia michirizi mirefu iliyopo badala ya meno, ambayo ndiyo walikopatia jina lao.


title: Nyangumi

text: Kama mamalia wengine, nyangumi hutumia mapafu kupumua, wana damu joto, wananyonyesha watoto wao kwa kutumia viwele, wana vinyweleo, japo kidogo sana.


title: Nyangumi

text: Mwili wa nyangumi umeungana. Miguu ya mbele, imekaa muundo wa kasia. Mwishoni mwa mkia kuna tiara, au pezi la mkia, ambalo lina saidia kwenye mwendo hasa wima tofauti na kwa mwendo mlalo wa samaki. Japokuwa nyangumi hawana miguu ya nyuma, lakini baadhi yao wanamiguu isiyokamilika; iliyojificha ndani ya miili yao. Spishi nyingi za nyangumi wana pezi migongoni mwao inayojulikana kama pezi la mgongoni.


title: Nyangumi

text: Chini ya ngozi yao wana utando wa mafuta. Mafuta haya ni kwaajili ya kuhifadhi nishati na kuzuia upotevu wa joto. Nyanguumi pia wana moyo wenye vyumba vinne. Nao pia wana uti wa mgongo japo pingili za shingoni pia zimeungana kwaajili ya kuimarisha uwezo wa kuogelea na kuongeza uhuru wa kufanya hivyo. Wanao pia mfupa wa nyonga usiokuwa na kazi maaluum.


title: Nyangumi

text: Nyangumi wanapumua kutumia matundu ya hewa, yaliyo juu ya vichwa vyao ili kuwawezesha kupumua huku wakiwa wamezama majini. Nyangumi wa baleen wanayo mawili; na nyangumi wenye meno wana moja tu. Kupumua hujumuisha kutoa maji zaidi kutoka kwenye matundu hayo ya hewa na, na kuunda bubujiko la maji. Bubujiko hizi huwa na maumbo mbalimbali na wakati mwingine hutumika kuwatofautisha na hatimaye kuwatambua baadhi ya nyangumi.


title: Nyangumi

text: Nyangumi wa bluu ndiye mamalia mkubwa zaidi aliyepata kuishi, na pia mnyama mkubwa, kufikia mpaka mita 35 kwa urefu na uzito wa tani 150.


title: Nyangumi

text: Nyangumi kwa wastani wanaishi miaka 40 mpaka 90, kulingana na aina zao na mara chache hufanikiwa kiushi zaidi ya karne moja. Hivi karibuni kipande cha kamba kilichokuwa kinatumiwa na wavuvi wa nyangumi wa karne ya 19, kilipatikana kwa nyangumi huko Alaska, na kuonesha kuwa nyangumi yule alikuwa na umri kati ya miaka 115 na 130. kwa kutumia mbinu ya kupima umri kwa kuangalia kiwango cha aspatiki asidi kwenye macho ya nyangumi, pamoja na kipande cha chusa, vilionesha umri wa miaka 211 kwa nyangumi mmoja, na kuwafanya nyangumi pia kuwa wanyama wanaoishi kwa muda mrefu zaidi. . Mkia wa nyangumi unaweza kuwa pia kama alama ya kuwatambua, kama ilivyo kwa nyangumi wenye nundu mgongoni.


title: Nyangumi

text: Meno ya nyangumi wenye meno kama vile nyangumi aitwaye sperm, yana seli za sementamu zilizo juu ya seli za dentaini. Tofauti na binadamu wenye meno yenye kiasi kikubwa cha enameli kwenye sehemu ya nje ya jino, nyangumi wana sementamu nje ya fidhi. Ni kwa nyangumi wakubwa pekee ambao enameli yao huonesha pale ambapo sementamu ilipotoka kwenye sehemu ya jino


title: Nyangumi

text: Nyangumi huonwa kama ni wawindaji mara zote, lakini chakula chao ni kuanzia plankitoni mpaka samaki wakubwa kabisa, na wakati mwingine wanyama wengine wa baharini, hata nyangumi wengine. Nyangumi hasa wale wenye nundu mgongoni na wale wa bluu wanakula tu kwenye maji ya aktiki, ambapo humeza vitoweo vyao pamoja na maji mengi, na baadae kutoa maji kupitia baleen huku wakibakiza vitoweo vyao kinywani.


title: Nyangumi

text: Nyangumi hawanywi maji ya baharini na badala yake hutengeneza maji kutoka kwenye chakula chao kwa metabolizimu ya mafuta.


title: Nyangumi

text: Nyangumi wengi huonesha tabia nyingi za majini kama vile kujitokeza juu na kupigiza mkia.


title: Nyangumi

text: Kulingana na mazingira yao (tofauti na na wanyama wengine), nyangumi hupumua kwa hiari yao, wanaamua ni wakati gani wa kupumua. Mamalia wote hulala lakini nyangumi hawawezi kulala kwa muda mrefu sababu wanaweza zama majini na kufa. Husemekana ni nusu tu ya ubongo wa nyangumi hulala na sehemu nyingine hufanyakazi, hivyo nyangumi huwa halali moja kwa moja lakini hupumzika vya kutosha. Mara nyingi nyangumi hulala huku jicho moja tu likiwa limefungwa. Baadhi ya nyangumi huwasiliana kwa sauti za kimuziki, zikijulikana kama nyimbo za nyangumi. Sauti hizi zaweza kuwa kubwa sana kutegemeana na spishi zao. Nyangumi waitwao sperm husikika wakitoa sauti za kugonga gonga tu, kwasababu wao wana meno na hutoa pia mwangwi unaoweza kusikika kwa maili nyingi.


title: Nyangumi

text: Nyangumi jike huzaa ndama mmoja tu. Muda wa kumkuza ndama huyo ni zaidi ya mwaka mmoja kwa spishi nyingi na hujumuisha uhusiano mkubwa kati ya mama na ndama. Nyangumi huwa tayari kuzaa wakiwa na miaka saba mpaka kumi. Mtindo huu huruhusu watoto wachache tu lakini wakiwa na uwezo mkubwa wa kuishi.


title: Nyangumi

text: Viungo vya uzazi vya nyangumi huzama na kujificha ndani ya nafasi za mwili wakati wa kuogelea, kuongeza mwendo kasi na kuzuia majeraha. Nyangumi wengi hawana wenzi wa aina moja; na majike wengi hubadilisha madume kadhaa kila msimu. Watoto wa nyangumi huzaliwa kwa kutoa mkia kwanza utaratibu unaopunguza hatari ya kufa maji.


title: Nyangumi

text: Nyangumi pia hujulikana kwa uwezo wao wa kufundisha na kujifunza, pamoja na kushirikiana na hata kuonekana kuhuzunika.


title: Nyangumi

text: Kwa karne nyingi nyangumi wamekuwa wakiwindwa kwa ajili ya nyama na malighafi. Kati ya karne ya 20, hata hivyo, viwanda vingi vya nyangumi vilisababisha kuwa hatarini kwa spishi nyingi za nyangumi, na uwindaji wa nyangumi ukakomeshwa mara moja katika nchi nyingi isipokuwa chache.


title: Nyangumi

text: Mashirika kadhaa yameanzishwa kwa ajili ya kuzuia uwindaji wa nyangumi na hatari nyingine kwa maisha ya nyangumi.


title: Nyangumi

text: Cetacea wote, kujumuisha na nyangumi na pomboo, ni kizazi kilichotokana na mamalia wa nchi kavu wa oda ya Artiodactyl. Kwa pamoja cetacea na artiodactyls sasa wanaainishwa chini ya oda moja ya Cetartiodactyla inayojumuisha viboko na nyangumi. Kimsingi, nyangumi wana ukaribu mkubwa na viboko; wote ni chimbuko la uzao mmoja, Indohyus, miaka takriban milioni 48 iliyopita na wanyama wenye kwato shufwa kutoka Kashmir, India, karibu miaka milioni 54 iliyopita.


title: Nyangumi

text: Nyangumi waliingia majini karibia miaka milioni 50 iliyopita.


title: Nyangumi

text: Cetacea wamegawanywa kwenye makundi mawili:


title: Nyangumi

text: Nyangumi-chujio (Mysticeti) wanaotambuliwa kwa aina ya chujio katika domo lao iliyoundwa kwa keratini na ambayo hutumika kwa kuchujia planktoni kutoka majini. Hawa ndio nyangumi wakubwa kuliko wote. Nyangumi-meno (Odontoceti) wanaotumia meno yao kwa kuwinda samaki na ngisi, na pengine (nyangumi mwuaji) mamalia wengine wa maji kama sili na simba-bahari na hata nyangumi wengine.


title: Nyangumi

text: Mysticeti Balaenoptera acutorostrata, Nyangumi-ndita wa Kawaida (Common Minke Whale) Balaenoptera bonaerensis, Nyangumi-ndita wa Antakitiki (Antarctic au Southern Minke Whale) Balaenoptera borealis, Nyangumi-ndita Kaskazi (Sei Whale) Balaenoptera brydei, Nyangumi-ndita wa Bryde (Bryde's Whale) Balaenoptera edeni, Nyangumi-ndita wa Eden (Eden's Whale) Balaenoptera musculus, Nyangumi Buluu (Blue Whale) Balaenoptera physalus, Nyangumi Pezimgongo-refu (Fin au Finback Whale, Razorback au Common Rorqual) Caperea marginata, Nyamgumi Kibete (Pygmy right Whale) Eubalaena glacialis, Nyangumi wa Atlantiki (North Atlantic Right Whale) Eubalaena australis, Nyangumi Kusi (Southern Right Whale) Megaptera novaeangliae, Nyangumi Kibyongo (Humpback Whale) Odontoceti Berardius arnuxii, Nyangumi Domo-refu wa Arnoux (Arnoux's Beaked Whale) Cephalorhynchus heavisidii, Pomboo wa Haviside (Haviside's Dolphin) Delphinus capensis, Pomboo Domo-refu (Long-beaked Common Dolphin) Delphinus delphis, Pomboo Domo-fupi (Short-beaked Common Dolphin) Delphinus tropicalis, Pomboo Arabu (Arabian Common Dolphin) Feresa attenuata, Nyangumi Muuaji Mdogo (Pygmy Killer Whale) Globicephala macrorhynchus, Pomboo Kichwa-tufe Mapezi-mafupi (Short-finned Pilot Whale) Globicephala melas, Pomboo Kichwa-tufe Mapezi-marefu (Long-finned Pilot Whale) Grampus griseus, Pomboo wa Risso (Risso's Dolphin) Hyperoodon planifrons, Nyangumi Pua-chupa Kusi (Southern Bottlenose Whale) Indopacetus pacificus, Nyangumi Pua-chupa wa Tropiki (Tropical Bottlenose Whale) Kogia breviceps, Nyangumi-nta Mdogo (Pygmy Sperm Whale) Kogia sima, Nyangumi-nta Kibete (Dwarf Sperm Whale) Lagenodelphis hosei, Pomboo wa Fraser (Fraser's or Sarawak Dolphin) Lagenorhynchus obscurus, Pomboo Mweusi (Dusky Dolphin) Lissodelphis peronii, Pomboo Bila-pezimgongo (Southern Right Whale Dolphin) Mesoplodon densirostris, Nyangumi Domo-refu wa Blainville (Blainville's Beaked Whale) Mesoplodon europaeus, Nyangumi Domo-refu wa Gervais (Gervais's, Antillian, Gulf Stream au European Beaked Whale]]) Mesoplodon ginkgodens, Nyangumi Domo-refu ??? (Ginkgo-toothed Beaked Whale) Mesoplodon grayi, Nyangumi Domo-refu wa Gray (Gray's Beaked Whale) Mesoplodon hectori, Nyangumi Domo-refu wa Hector (Hector's Beaked Whale) Mesoplodon layardii, Nyangumi Domo-refu wa Layard (Strap-toothed au Long-toothed Whale au Layard's Beaked Whale]]) Mesoplodon mirus, Nyangumi Domo-refu wa True (True's Beaked Whale) Orcinus orca, Nyangumi Muuaji au Orka (Killer Whale, Orca Whale au Orca) Peponocephala electra, Pomboo Kichwa-tikiti (Melon-headed Whale, Electra Dolphin au Many-toothed Blackfish) Phocoena phocoena, Pomboo-bandari (Harbour Porpoise) Physeter macrocephalus, Nyangumi-nta Mkubwa (Sperm Whale) Pseudorca crassidens, Nyangumi Muuaji Mdanganyifu (False Killer Whale) Sousa plumbea, Pomboo Mgongo-nundu Hindi (Indian Humpback Dolphin) Sousa teuszi, Pomboo Mgongo-nundu wa Atlantiki (Atlantic Humpback Dolphin) Stenella attenuata, Pomboo-madoa wa Tropiki (Pantropical Spotted Dolphin) Stenella clymene, Pomboo Clymene??? (Clymene Dolphin) Stenella coeruleoalba, Pomboo-milia (Striped Dolphin) Stenella frontalis, Pomboo-madoa wa Atlantiki (Atlantic Spotted Dolphin) Stenella longirostris, Pomboo Mzunguka (Spinner Dolphin) Steno bredanensis, Pombo Meno-mikwaruzo (Rough-toothed Dolphin) Tursiops aduncus, Pomboo Pua-chupa wa Bahari ya Hindi (Indo-Pacific Bottlenose Dolphin) Tursiops truncatus, Pomboo Pua-chupa wa Kawaida (Common Bottlenose Dolphin) Ziphius cavirostris, Nyangumi Domo-refu wa Cuvier (Cuvier's Beaked Whale)


title: Nyangumi

text: Mysticeti Balaena mysticetus (Bowhead Whale) Eubalaena japonica (North Pacific Right Whale) Balaenoptera omurai (Omura's Whale) Eschrichtius robustus (Grey Whale) Odontoceti Berardius bairdii (Baird's Beaked Whale) Cephalorhynchus commersonii (Commerson's Dolphin) Cephalorhynchus eutropia (Chilean Dolphin) Cephalorhynchus hectori (Hector's Dolphin) Delphinapterus leucas (Beluga) Hyperoodon ampullatus (Northern Bottlenose Whale) Inia boliviensis (Bolivian River Dolphin) Inia geoffrensis (Amazon River Dolphin) Lagenorhynchus acutus (Atlantic White-sided Dolphin) Lagenorhynchus albirostris (White-beaked Dolphin) Lagenorhynchus australis (Peale's Dolphin) Lagenorhynchus cruciger (Hourglass Dolphin) Lagenorhynchus obliquidens (Pacific White-sided Dolphin) Lipotes vexillifer (Baiji) imekwisha sasa Lissodelphis borealis (Northern Right Whale Dolphin) Mesoplodon bidens (Sowerby's Beaked Whale) Mesoplodon bowdoini (Andrews's Beaked Whale) Mesoplodon carlhubbsi (Hubbs's Beaked Whale) Mesoplodon perrini (Perrin's Beaked Whale) Mesoplodon peruvianus (Pygmy Beaked Whale) Mesoplodon stejnegeri (Stejneger's Beaked Whale) Mesoplodon traversii (Spade-toothed Whale) Monodon monoceros (Narwhal) Neophocaena phocaenoides (Finless Porpoise) Orcaella brevirostris (Irrawaddy Dolphin) Orcaella heinsohni (Australian Snubfin Dolphin) Phocoena dioptrica (Spectacled Porpoise) Phocoena sinus (Vaquita) Phocoena spinipinnis (Burmeister's Porpoise) Phocoenoides dalli (Dall's Porpoise) Platanista gangetica (Ganges River Dolphin) Platanista minor (Indus River Dolphin) Pontoporia blainvillei (La Plata Dolphin) Sotalia fluviatilis (Tucuxi) Sotalia guianensis (Costero) Sousa chinensis (Pacific Humpback Dolphin) Tasmacetus shepherdi (Shepherd's Beaked Whale) Tursiops australis (Burrunan Dolphin)


title: Nyangumi

text: "The Whales' Navy: In Defense of Whales Worldwide". Sea Shepherd Conservation Society. [] "Save the Whales, founded in 1977". Save The Whales. [] Northeastern Ohio Universities Colleges of Medicine and Pharmacy. "Whales Descended From Tiny Deer-like Ancestors". ScienceDaily. [] Dawkins, Richard (2004). The Ancestor's Tale. Boston: Houghton Mifflin Company. ISBN 0-618-00583-8. "How whales learned to swim". BBC News. 2002-05-08. [] Conroy, Erin (Juni 2007). "Netted whale hit by lance a century ago". Associated Press. [] "Bowhead Whales Mei Be the World's Oldest Mammals". 2008-02-15. [] George, J.C. et al. (1999). "Age and growth estimates of bowhead whales (Balaena mysticetus) via aspartic acid racemization". Can. J. Zool. 77 (4): 571–580. doi:10.1139/cjz-77-4-571. "How is that whale listening?". [] "Table of sound decibel levels". [] "Milk". Modern Marvels. The History Channel. 2008-01-07. Siebert, Charles (8 Julai 2009). "Watching Whales Watching Us". New York Times Magazine. [] [] Whale. Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2009. "Sonar may cause Whale deaths". BBC News. 2003-10-08. [] Piantadosi CA, Thalmann ED (2004-04-15). "Pathology: whales, sonar and decompression sickness". Nature 428 (6894): 716–718.


title: Nyangumi

text: especially interesting is []


title: Nyangumi

text: Jamii:Nyangumi na jamaa Jamii:Wanyama wa Biblia


title: Spishi

text: Spishi (kutoka Kilatini "species", yaani: aina, maumbile) katika biolojia ni jina la kutaja kundi la wanyama au mimea wa aina moja. Spishi ni kitengo muhimu katika uainishaji wa kisayansi.


title: Spishi

text: Kwa kuhesabiwa katika spishi ileile haitoshi kama viumbe vinafanana sana, ni lazima waweze kuzaliana na kuwa na watoto ambao wanaweza kuzaa tena.


title: Spishi

text: Kwa mfano, farasi na punda ni spishi mbili tofauti zinazoweza kuzaliana lakini watoto wao, wanaoitwa baghala, hawazai tena. Mbwa wote ni spishi moja, hata kama wanaonekana na maumbile tofauti kutokana na historia ya ufugaji wa kuteua sifa kadhaa tu kwa kuzaana. Lakini hata mbwa mkubwa kabisa anaweza kuzaliana na mbwa mdogo na watoto wao wanazaa tena.


title: Spishi

text: Spishi za karibu hupangwa pamoja katika jenasi.


title: Spishi

text: Mfano: mbwa, mbweha, mbweha wa Ethiopia na koyote wa Marekani wote ni spishi mbalimbali za jenasi inayoitwa "Canis".


title: Spishi

text: Nususpishi ni aina ndani ya spishi moja inayoonesha tofauti za wazi na spishi kwa jumla. Viumbe vya nususpishi moja wanaweza kuzaa na viumbe vya nususpishi nyingine lakini hii haitokei kwa kawaida; mfano moja ni kwamba eneo la nususpishi lipo mbali kwa hiyo hawakutani.


title: Spishi

text: Nususpishi inapewa neno la tatu ndani ya jina lake.


title: Spishi

text: Kila spishi inaweza kupewa jina la kisayansi kufuatana na kanuni za uainishaji. Hali halisi wanyama wakubwa wameshaainishwa karibu wote lakini bado kuna wadudu, viumbehai wa baharini na bakteria wengi ambao hawajaainishwa bado.


title: Spishi

text: Jina la spishi huwa na maneno mawili: Kwanza jina la jenasi (linaloanza kwa herufi kubwa) halafu neno la pili la kutofautisha spishi (linaloanza kwa herufi ndogo). Maneno ya jenasi na spishi huandikwa kwa herufi italiki.


title: Spishi

text: Kwa mfano jina la paka ni "Felis silvestris". Felis ni jenasi na paka yumo pamoja na wanyama wengine wanaofanana naye kama simba, tiger au chui. Ndani ya spishi la Felis silvestris kuna nususpishi kadhaa; kwa mfano paka wa porini wa Afrika Kaskazini (Felis silvestris lybica) anayeaminiwa kuwa asili ya paka wa nyumbani (Felis silvestris catus).


title: Spishi

text: Jamii:Uainishaji Jamii:Biolojia


title: Scott Storch

text: Scott Storch (amezaliwa tar. 16 Desemba 1973) ni mtayarishaji wa rekodi za muziki kutoka nchini Kanada.[1][2] Amejipatia mafanikio kedekede kwenye medani ya muziki mbalimbali, hasa katika hip hop, pop, na R&B. Ana studio yake iitwayo Storch Music Company na pia anamiliki kampuni ya muziki iitwayo Tuff Jew Productions LLC.


title: Scott Storch

text: Storch, amepata kutayairisha kazi za wasanii kibao. Wasanii hao ni pamoja na Dr. Dre, Ice Cube, Tag Team Music, Fat Joe, Ja Rule, Mariah Carey, Toni Braxton, Raven Symone, Jadakiss, Daddy Yankee, Eminem, Christina Aguilera, Nas, T.I., Lil Wayne, Nelly, Paris Hilton, Jessica Simpson, 50 Cent, Beyoncé, Brooke Hogan, LeToya Luckett, Danity Kane, The Game, Tha Realest, Chamillionaire, Ras Kass, Chingo Bling, Kelly Rowland, Teairra Mari, Chris Brown, na wengine kibao. Kwa sasa ana fanya kazi na msanii wa R&B - Ciara katika albamu yake mpya itakayo toka ("Fantasy Ride") mwanzoni mwa mwaka wa 2009.


title: Scott Storch

text: Scott alizaliwa mnamo 1973 mjini Nova Scotia, Kanada. Storch ni mtoto wa Mzee Fahad, ambaye ni mwendesha mashtaka na mwimbaji, ambao wote wanaasili ya Kiyahudi. Kwa bahati baadaye alihamia mjini Cherry Hill Township, New Jersey halafu Coral Springs, Florida.


title: Scott Storch

text: Alijiunga na shule ya Davie, Florida, lakini baadaye aliachana na shule hiyo na kuamua kujiendeleza na masuala ya muziki. Akiwa na umri wa miaka 16, akaja kuwa mpiga kinanda wa bendi ya muziki wa rap na hip hop maarufu kama The Roots. Rekodi za bendi hiyo, zikawa za juu zaidi na kuweza kuapata mafanikio kibao. Lakini baadaye Scott aliachana na bendi kwa sababu ana sema kwamba "ina hitajika hatua za awali zipelekwe mbele zaidi".


title: Scott Storch

text: Kibao cha kwanza cha Storch kuwika, pale alikutana na Dr. Dre, na kujaribu kumsaidia kutayarisha wimbo wa "Still D.R.E." Pia ana shauku na mtindo wa muziki wa Mashariki ya Kati na muziki wa Kihndi pia, na ndiyo maana amekuha kuutumia mtindo huo katika baadhi ya nyimbo hizi, "Lean Back" ya Fat Joe, "Candy Shop" na "Just a Lil' Bit" ya 50 Cent, "Side Effects" ya Mariah Carey, "Turn It Up" ya Paris Hilton, "Poppin' Them Thangs" ya G-Unit, "Let Me Love You" ya Mario, "Playa's Only" ya R. Kelly (akimshirkisha The Game), "Lock U Down" ya Mýa, na vilevile "Naughty Girl" na "Baby Boy", zote mbili za Beyoncé, "About Us" ya Brooke Hogan, na "Turn It Up" ya Chamillionaire, na "Work" ya Kelly Rowland.


title: Scott Storch

text: at the AllMusicGuide on IMDb


title: Scott Storch

text: Jamii:Waliozaliwa 1973 Jamii:Watayarishaji muziki wa Marekani Jamii:Watayarishaji muziki wa Kanada Jamii:Wanamuziki wa Kanada Jamii:Wanamuziki wa Marekani Jamii:Watu walio hai


title: Mapafu

text: Mapafu ni sehemu ya mwili inayoingiza oksijeni mwilini na kuituma kwenye seli za mwili. Ni ogani kuu ya mfumo wa upumuaji, yaani tendo la kupumua.


title: Mapafu

text: Ni kawaida kwa wanyama wa faila ya chordata walio na uti wa mgongo na kupumua hewa.


title: Mapafu

text: Hutokea kwa jozi maana yake kuna mapafu mawili, si moja tu kama moyo.


title: Mapafu

text: Kuna pia samaki na konokono kadhaa wenye mapafu.


title: Mapafu

text: Mapafu huvuta hewa ndani ambamo oksijeni ya hewa inaingizwa katika damu na kupelekwa kwenda seli za mwili.


title: Mapafu

text: Ndani ya mapafu kuna viputo vidogo sana ambavyo ndio mwisho wa njia ya hewa kutoka nje. Damu inazunguka viputo hivi katika mishipa midogo inayotenganishwa na nafasi ya hewa kwa ngozi nyembamba sana. Oksijeni inaweza kupita kwenye ngozi na kuingia katika damu inapopokewa na seli za damu nyekundu.


title: Mapafu

text: Chordata walio wengi huwa na mapafu mawili.


title: Mapafu

text: Kuna wanyama wadogo wasio na mapafu. Wachache wanapokea oksijeni yote kupitia ngozi.


title: Mapafu

text: Njia nyingine ni wadudu walio na neli nyingi ndogo zinazoingiza hewa mwilini na kupokea oksijeni kupitia kuta za neli hizo.


title: Kassim Bizimana

text: Kassim Bizimana (amezaliwa katika mji wa Bujumbura 29 Desemba 1985) ni mchezaji wa mpira wa miguu, hasa mshambuliaji, kutoka nchi ya Burundi.


title: Kassim Bizimana

text: Anaichezea klabu ya BV Veendam katika ligi ya pili Uholanzi (kwa Kiholanzi "Eerste Divisie").


title: Kassim Bizimana

text: Aliichezea nchi yake ya Burundi katika mechi za kimataifa. Mwaka wa 2007 timu ya taifa ya Rwanda ilijaribu kumuomba achezee timu yao, lakini mchezaji huyo alichagua kuichezea timu ya Burundi.


title: Kassim Bizimana

text: Kassim Bizimana ana pasipoti ya Uholanzi na hiyo ni kutokana na muda mrefu ambao ameishi huko Uholanzi.


title: Kassim Bizimana

text: Bizimana alichezea klabu za vijana za SC Heerenveen na Achilles 1894. Alianza kuwa mchezaji wa kulipwa mwaka 2004 kwenye klabu ya FC Groningen. Mechi yake ya kwanza kabisa na klabu yake hiyo ilikuwa tarehe 22 Oktoba 2004 dhidi ya Willem II Tilburg pindi alipomgomboa mchezaji (Jack Tuyp) katika dakika ya 74. Groningen ilifungwa 4-2.


title: Kassim Bizimana

text: Katika Julai 2005, aliuzishwa katika klabu ya BV Veendan. Bizimana alionekana kuwa mchezaji mzuri na anashiriki dakika nyingi na timu yake hiyo na ni kiungo muhimu sana katika klabu yake hiyo na kwa sasa ndio timu anayoichezea.


title: Kassim Bizimana

text: Bizimana ana mechi 13 katika timu yake ya taifa ya Burundi na ana magoli manne.


title: Jiolojia

text: Jiolojia (kutoka Kigiriki γῆ "ge" „ardhi“ na λόγος "logos" „somo, mafundisho“ = "geologia" - kwa matamshi ya Kiingereza "jiolojia") ni fani ya sayansi inayochunguza maumbile ya dunia na tabia zake za kifizikia na kikemia. Inachungulia pia historia ya dunia na nguvu zinazoendelea kubadilisha maumbile ya dunia.


title: Jiolojia

text: Neno "geologia" liliwahi kutumiwa mara ya kwanza mnamo 1778 na Mfaransa Jean-André Deluc (1727–1817).


title: Jiolojia

text: Jiolojia inatazama mawe na ardhi ikitafuta maelezo kwa umbo na tabia zake kuligana na kanuni za kisayansi.


title: Jiolojia

text: Kuna masomo madogo ndani ya jiolojia kama vile:


title: Jiolojia

text: Jiolojia inachunguza hasa miamba na kutofautisha aina tatu kufuatana na misingi yake:


title: Jiolojia

text: Asili ya ardhi ni miamba iliyovunjikavunjika na kuchanganyika na mabaki ya mimea na wanyama waliooza.


title: Mahé

text: Mahé ni kisiwa kikubwa cha funguvisiwa vya Shelisheli. Urefu wake ni 28 km na upana wake 8 km. Eneo lake ni 154,7 km².


title: Mahé

text: Mahe ina wakazi 72,000 ambao ni sawa na asilimia 90 za wakazi wote wa Shelisheli.


title: Mahé

text: Mji mkubwa ni Victoria ambayo ni pia mji mkuu wa taifa la Shelisheli.


title: Mahé

text: Biashara kuu ya Mahe ni utalii. Karibu watalii wote wanaotembelea visiwa wanapita kwenye uwanja wa ndege wa Victoria.


title: Mahé

text: Sehemu kubwa za Mahe zimefunikwa na misitu minene. Mlima mkubwa ni "Morne Seychellois" mwenye kimo cha mita 905 juu ya UB.


title: Mahé

text: Kisiwa kilitembelewa na Waingereza mnmo mwaka 1609 na wakati ule haukuwa na wakazi. Wafaransa waliunda makazi ya kwanza ya kudumu mnamo 1742 wakaanzisha mashamba na kuchukua wafungwa kama watumwa waliolima mashamba haya. 1814 Mahe pamoja na funguvisiwa ilitwaliwa na Uingereza na kuwa koloni yake hadi uhuru wa nchi mwaka 1976.


title: Theodore "T-Bag" Bagwell

text: "T-Bag" Bagwell


title: Theodore "T-Bag" Bagwell

text: Theodore "T-Bag" Bagwell ni jina la kutaja uhusika wa mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Bw. Robert Knepper. Huyu ni mmoja kati ya wahusika wakubwa kabisa katika mfululizo huu. Baada ya kuwa kama nyota mgeni katika sehemu ya pili, lakini baadaye akaja kuwa mmoja kati wanachama wa kawaida.


title: Theodore "T-Bag" Bagwell

text: Uhusika ulitambulishwa katika mfululizo huu ukiwa kama mfungwa mwenzi wa mhusika mkuu wa mchezo huu Bw. Michael Scofield (uhusika ambao umechezwa na Wentworth Miller), katika jela ya Fox River State Penitentiary.


title: Theodore "T-Bag" Bagwell

text: Akiwa kama kiongozi wa kundi la Wakaburu, T-Bag ni mmoja kati ya watu wanane waliotoroka katika jela ya Fox River. Katika msimu wa pili, mhusika anaonaonekana kuugeuka mpango mzima uliopangwa hapo awali na kuamua kujitenga kutoka katika kundi.


title: Theodore "T-Bag" Bagwell

text: Ukiwa mfululizo unaendelea, habari nyingi za awali za mhusika huyu zinaanza kuvuja. T-Bag alilelezewa na Televisheni ya Guide na Maya Schechter akiwa kama "mhusika asiye na woga wa hata kuchuna ngozi ya mtu katika mfululizo huu" na ametajwa na Entertainment Weekly kuwa kama ni "Adui bora wa vipindi vya TV".


title: Kanisa la Moravian Tanzania

text: Kanisa la Moravian Tanzania (kifupisho: KMT) ni muungano wa majimbo ya Kanisa la Moravian nchini Tanzania. Makao makuu yapo Mbeya mjini. Idadi ya Wakristo wake imekadiriwa kuwa 738,000.


title: Kanisa la Moravian Tanzania

text: Kuna majimbo matano ya KMT ambayo ni


title: Kanisa la Moravian Tanzania

text: Kila jimbo ni kanisa kamili la kujitegemea.


title: Kanisa la Moravian Tanzania

text:
Pamoja na hayo kuna majimbo mawili ya misheni ambayo hayakufikia hali ya kujitegemea kikamilifu, hivyo bado yanashirikiana kila moja na jimbo mzazi. Haya ni
Kwa pamoja KMT inaendesha Chuo Kikuu Teofilo Kisanji na kutoa Kiongozi Kalenda ya Moravian.


title: Kanisa la Moravian Tanzania

text: Kazi nyingine ya pamoja ni kutolewa kwa "Kiongozi Kalenda" ambayo ni chaguo la maneno ya Biblia kwa kila siku.


title: Kanisa la Moravian Tanzania

text: Kazi ya Wamoravian ilianza Tanzania mnamo mwaka 1891 wamisionari wa kwanza kutoka Ujerumani walipofika Rungwe katika eneo la Wanyakyusa. Kutoka Unyakyusa kazi ilipanuka kwa kuunda vituo huko Utengule (Mbeya)]] (kwa Wasafwa) na Mbozi (kwa Wanyiha).


title: Kanisa la Moravian Tanzania

text: Kazi katika magharibi ya nchi ilianza mwaka 1897 Wamoravian walipokabidhiwa kituo cha Urambo kilichowahi kuanzishwa na shirika la misioni la London (LMS).


title: Kanisa la Moravian Tanzania

text: Ndiyo chanzo cha majimbo ya Kusini (Rungwe) na Magharibi (Tabora).


title: Kanisa la Moravian Tanzania

text: Jimbo la Kusini Magharibi lilitengwa na lile la Kusini mwaka 1976.


title: Kanisa la Moravian Tanzania

text: Jimbo la Rukwa lilijitegemea na lile la Tabora mnamo 1986.


title: Kanisa la Moravian Tanzania

text: Jimbo la Ziwa Tanganyika lilianzishwa rasmi mwaka 2013.


title: Kanisa la Moravian Tanzania

text: Hasa katika mkoa wa Mbeya kanisa la Moravian ni kubwa kati ya madhehebu ya Kiprotestanti.


title: Maombolezo (Biblia)

text: Kitabu cha Maombolezo (kwa Kiebrania איכה, eikha) ni kama nyongeza ya kitabu cha nabii Yeremia katika Tanakh (yaani Biblia ya Kiebrania) na hivyo pia katika Agano la Kale iliyo sehemu ya kwanza ya Biblia ya Kikristo.


title: Maombolezo (Biblia)

text: Kichwa chake kinadokeza kwamba ni mashairi matano ya uchungu kuhusu maangamizi ya Yerusalemu (587 K.K.) na uhamisho wa Babeli uliofuata kwa Wayahudi wengi.


title: Maombolezo (Biblia)

text: La kwanza, la pili na la nne yanazingatia utaratibu wa kwamba kila mstari unaanza na herufi tofauti kufuatana na alfabeti ya Kiebrania yenye herufi 22.


title: Maombolezo (Biblia)

text: Katika mashairi hayo matano inaonekana toba halisi iliyotokana na tukio hilo lililotazamwa kuwa adhabu ya Mungu kwa dhambi za taifa lake.


title: Maombolezo (Biblia)

text: Hatujui yametungwa na nani.


title: Maombolezo (Biblia)

text: Kama vitabu vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.


Pamba


title: Pamba

text: Pamba ni nyuzi nyeupe na laini zinazotokana na tunda la mpamba ("Gossypium" sp.). Nyuzi hizi zinaonekana kama sufi na mipamba inalimwa kwa nyuzi hizi ambazo ni msingi wa kutengeneza kitambaa na nguo.


title: Pamba

text: Ndani ya tunda nyuzi za pamba zinaunganishwa na punje za mbegu wa mmea. Kusudi yao ni kusambaza mbegu kwa sababu zinafanya kazi kama tanga zinashika nguvu ya upepo na kuwezesha mbegu kuelea hewani mbali kiasi.


title: Pamba

text: Pamba yenyewe inapatikana kutoka spihi nyingi za gossypium zinazokua kiasili katika sehemu mbalimbali za dunia. Lakini karibu pamba yote inayolimwa kwa matumizi ya nguo imetokana na spishi nne za mipamba ambazo ni


title: Pamba

text: Kitambaa cha pamba huwa na faida nyingi kuliko vitambaa vya sintetiki. Pamba inaweza kushika unyevu hadi asilimia 80% ya uzito wake hivyo kitambaa chake kinapendeza hasa katika mazingira ya joto kwa sababu mtu husumbuliwi sana na jasho.


title: Pamba

text: 2004/2005 jumla ya tani 26.043.000 t za pamba zilivunwa duniani. Nchi zenye mavuno kubwa zilikuwa zifuatazo:


title: Brad Bellick

text: Bradley "Brad" Bellick lilikuwa jina la kutaja uhusika wa katika tamthiliya ya Kimarekani ya Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Wade Williams. Akiwa kama mmoja kati ya kiongozi wa mfululizo huu wa Prison Break, ameshiriki katika misimu yote minne ya mfululizo.


title: Brad Bellick

text: Uhusika ulitambulishwa ukiwa kama Captain Brad Bellick, akiwa kama kiongozi wa maofisa wa polisi wa jela ya Fox River State Penitentiary. Kiasili, alikuwa adui mkubwa wa Michael Scofield na kikosi kizimu cha waliotoroka jela. Katika msimu wa pili, uhusika ulibadilika kabisa kutoka kule jela, ambampo ilimwezesha kuwa mmoja kati ya wahusika wakuu wa mfululizo huu.


title: Brad Bellick

text: Akiwa yeye sio mwenye akili nyingi kama jinsi alivyo Scofield au Agent Mahone, amepata kujionyesha kuwa na yeye kuwa mjanja wa hali ya juu, na katika mfululizo wa pili aliweza kuwakamata watorkaji kadhaa waliotorka kule Fox River na kusafiri hapa na pale katika Amerika kwa kutumia bajeti ndogo kabisa.


title: Brad Bellick

text: Katika mfululizo wa nne, Bellick amekuwa mmoja kati ya wanachama wa Scofield waliojitolea kuitafuta Scylla, lakini alijitolea mhanga maisha yake kwa dhumuni la kuulinda mpango wao.


title: Amaury Nolasco

text: Amaury Nolasco (Amaury Nolasco Garrido amezaliwa tar. 24 Desemba 1970) ni mwigizaji anayejulikana sana kwa kuigiza kama Fernando Sucre kwenye tamthiliya "Prison Break".


title: Amaury Nolasco

text: Nolasco alizaliwa Puerto Rico, aliposoma baiolojia muda wote katika chuo cha Puerto Rico ili aje kuwa daktari. Kwa ufupi hakuwa na mpango wa kuja kuwa muigizaji. Baada ya kufanya shughuli ndogondogo za uigizaji, Nolasco alihamia New York, ambapo alipata mafunzo katika American British Dramatic Arts.


title: Amaury Nolasco

text: Rafiki wa utotoni wa Nolasco ni Jorge Posada, walikutana darasa la kwanza. Alifanya kazi kama kwenye klabu moja Los Angeles kama mhudumu.


title: Amaury Nolasco

text: Punde tu, Nolasco alishiriki katika tamthiliya kadhaa kama vile "Arli$$", "Crime Scene Investigation" na "ER". Alishiriki kwa mara ya kwanza kwenye filamu kama "Orange Julius" kwenye "2 Fast 2 Furious" ya Universal. Baadae akashirikia kama "Bernie Mac" kwenye "Mr. 3000".


title: Amaury Nolasco

text: Pia amecheza kwenye baadhi ya tamthilya na filamu kama "George Lopez", "CSI: NY" na " Benchwarmers". Ameuza sura kwenye "Mind of Mencia", Aprili 29, 2007. Nolasco ameigiza kwenye filamu "Transformers" iliyoachiwa kwenye majira ya joto 2007. Lakini amefanya vizauri zaidi na kujitambulisha zaidi baada ya akuigiza kwenye tamthilia "Prison Break" ya FOX Network.


title: Amaury Nolasco

text: Nolasco ameuza sura kwenye video ya muziki "Yes We Can" ya "Will.I.Am", ambayo inaonesha kumuunga mkono mgombea urais wa marekani 2008, Barack Obama.


title: Mount Rushmore

text: Mount Rushmore ni mlima mashuhuri nchini Marekani uliopo kwenye safu la milima ya Black Hills katika jimbo la South Dakota.


title: Mount Rushmore

text: Mount Rushmore imekuwa mashuhuri kwa sababu pana sanamu za marais manne wa Marekani George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt na Abraham Lincoln. Kila kichwa kina kimo cha mita 18. Msanii Gutzon Borglum alichonga mawe magumu ya matale kati ya 1927 hadi 1941 kwa msaada wa wafanyakazi 400 akitumia baruti pamoja na mashine za kuchonga.


title: Mount Rushmore

text: Maindio wa Lakota ambao ni wenyeji asilia wamesikitishwa na sanamu hizi kwa sababu kwao milima ya Black Hills ni mahali patakatifu.


title: Itale

text: Itale (pia: matale; ing. "granite") ni mwamba mgumu mwenye asili ya kivolkeno.


title: Itale

text: Imetokea pale ambako magma imepoa na kuganda. Ndani ya magma kuna madini mbalimbali na mengine yalianza kuganda mapema kuwa fuwele wakati wa kupoa zinazonekana kama punjepunje ndani ya itale.


title: Itale

text: Itale ni sehemu kubwa ya ganda la dunia. Inatokea ndani ya ganda lakini kutokana na mwendo wa gandunia ndani ya ganda sehemu kubwa zimesukumwa juu na kuwa milima ya itale au pandikizi ya miamba tu.


title: Itale

text: Itale ni jiwe bora kwa ujenzi. Ni ngumu sana hivyo kuta za itale ni imara kabisa. Kama itale inakatwa, kusuguliwa na kung'arishwa inapata uso wa kupendeza unaofaa kwa mapambo ya ukuta, sakafu au meza za kazi.


title: Itale

text: Kwa uchongaji sanamu ni jiwe gumu sana inayoleta matokeo ya kudumu.


title: Senati (Marekani)

text: Senati ya Maungano ya Madola ya Amerika "(kutoka Kilatini "senatus" - baraza la wazee)" ni sehemu ya bunge la Marekani pamoja na Nyumba ya Wawakilishi. Wabunge wake huitwa "seneta".


title: Senati (Marekani)

text:
Kila jimbo kwenye shirikisho la Maungano ya Madola ya Amerika linachagua maseneta wawili kwa kipindi cha miaka sita bila kubagua kati ya majimbo. Maana yake jimbo kama Wyoming lenye wakazi nusu milioni ina maseneta wawili sawa na jimbo la Kalifornia lenye wakazi milioni 37.
Idadi ya majimbo ya Marekani ni 50 hivyo kuna maseneta 100. Uchaguzi si wakati pamoja kwa wote lakini theluthi moja inachaguliwa kila baada ya miaka miwili.


title: Senati (Marekani)

text: Pamoja na sehemu nyingine ya bunge yaani Nyumba ya Wawakilishi Senati inamua juu ya sheria zinzopaswa kupita pande zote mbili.


title: Senati (Marekani)

text: Senati ina jukumu la kuamua juu ya vita na amani. Rais anapaswa kupata kibali cha senati kabla ya kuita maafisa muhimu kama mawaziri na mahakimu wa mahakama kuu ya kitaifa.


title: Senati (Marekani)

text: Seneta anapaswa kuwa na umri wa angalau miaka 30 na kuwa raia wa Marekani tangu miaka 9 au zaidi.


title: Lincoln Burrows

text: Lincoln Burrows ni jina la kutaja mhusika mkuu wa kipindi cha mfululizo wa televisheni maarufu kama Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Dominic Purcell. Njama kuu za mchezo huu wa Prison Break una mhusisha Lincoln Burrows' kwa kuhusika na mauaji ya kaka wa makamo wa rais na halafu baadaye ndugu wa Burrow (Michael Scofield) ana fanya mpango wa kumsaidia kumtorosha kaka yake jela dhidi ya adhabu ya kifo.


title: Lincoln Burrows

text: Ndugu wa Lincoln, Michael Scofield imechezwa na Wentworth Miller. Katika sehemu za mwanzo, Lincoln mdogo ilichezwa na Max Kirsch, wakati Michael ilichezwa na Hunter Jablonski.


title: Lincoln Burrows

text: Ikiwa kama sheria za uhusika mkuu, Lincoln amecheza katika kila sehemu maarufu za mfululizo mzima. Mahusiano ya wandugu hawa katika mfululizo huu ilikuwa ni kufanya upelelezi wa kina na hata kuthubutu kujitolea mhanga katika kila sehemu ya mchezo huu.


title: Lincoln Burrows

text: Katika mahojiano, mbunifu wa mfululizo huu Bw. Paul Scheuring alisema ya kwamba "ni vigumu mno" kushirikisha uhusika wa Lincoln na Michael. Dominic Purcell alishiriki katika mfululizo huu siku tatu nyuma kabla ya matayarisho ya mfululizo kamili kuanza.


title: Cherehani

text: Cherehani (pia: charahani; kutoka Kiajemi چرخ, charakh, "gurudumu" na خان, khan "nyumba"; kwa Kiingereza "sewing machine") ni mashine ya kushonea vitu kama kitambaa, nguo, viatu au mifuko.


title: Cherehani

text: Inatumia uzi kwa kuunganisha vipande viwili vya kitambaa au ngozi. Tofauti na ushonaji kwa mkono, cherehani hutumia nyuzi mbili, moja ya juu na nyingine ya chini, zinazounganishwa.


title: Cherehani

text: Cherahani ya kwanza ilitengenezwa wakati dunia ilipokuwa ikipata mfumo mpya wa kiufundi (industrial revolution). Ushonaji huu wa cherahani ulianznshwa ili kupunguza kazi za kushona zilizokuwa zikifanywa kwa mikono.


title: Cherehani

text: Cherahani ya kwanza ilitengenezwa mwaka 1790 na mwingereza Thomas Saint na baadaye ikaendelea kuboreshwa ili iwe ya kufana Zaidi na kufanya kazi kwa haraka zaidi.


title: Cherehani

text: Siku hizi mwendo wa cherehani unatokana mara nyingi na injini ya umeme. Kuna pia vyerehani vinavyosukumwa kwa mguu au kwa mkono.


title: Cherehani

text: Siku hizi kuna aina nyingi kwenye viwanda zilizobuniwa kwa shughuli maalum.


title: Cherehani

text: Kuna cherahani aina mbili: zile za kushona nyumbani ambazo huwa ndogo na zingine zinazotumiwa katika makampuni ya kushonea nguo ambazo hufanya kazi kwa haraka na sanasana hutumia nguvu za stima.


title: Wenzo

text: Wenzo ni mashine sahili inayosaidia kuhamisha na kupandisha mizigo mikubwa kwa kutumia nguvu ndogo.


title: Wenzo

text: Kimsingi ni pau kama gogo, mti au nondo inayowekwa chini ya mzigo kwa upande moja na kushikwa upande mwingine. Wenzo hulala juu sehemu ya mhimili inayoitwa "nukta fungwa" na nukta hii ni mahali pa kugeuza wenzo. Nukta fungwa inagawa wenzo kwa sehemu mbili zinazoitwa "mkono mzigo" na "mkono kani".


title: Wenzo

text: Utaratibu wa wenzo ni kimsingi ya kwamba kani ndogo kwenye mkono kani mrefu inapandisha mzigo mkubwa kwenye mkono mzigo mfupi.


title: Wenzo

text:
Kanuni ya nguvu ya mwenzo inasema:
Watu waligundua nguvu ya mwenzo tangu kale. Wamisri walitumia nyenzo waliposafirisha mawe makubwa kwa ujenzi wa piramidi.


title: Wenzo

text: Mtaalamu wa Ugiriki ya Kale Archimedes alikuwa mtu wa kwanza wa kuelewa na kutamka kanuni ya nguvu ya wenzo: "Uzani mbili sawa zikiwa na umbali sawa na nukta fungwa ziko katika hali ya msawazo, na uzani mbili sawa zisizo na umbali sawa hunama upande wa uzani ulio mbali zaidi".


title: Wenzo

text: Maarufu ni sentensi yake "Nipe wenzo ndefu ya kutosha na mahali imara pa kusimama nitahamisha dunia yote".


title: Msawazo

text: Msawazo ni hali ya usawa (ulinganisho, urari) kati ya athira au kani zinazopigana. Kama athira zinasawazika kuna hali ya msawazo.


title: Msawazo

text: Katika umakanika (fizikia) msawazo ni hali ambako kani tofauti zinasawazika kwa mfano kwenye wenzo kama zao la kani na urefu wa mkono kani ni sawa na zao la mzigo na urefu wa mkono mzigo.


title: Msawazo

text: Katika uchumi kuna msawazo kama kiasi cha bidhaa sokoni kinalingana na mahitaji ya wateja.


title: Msawazo

text: Samaki zinaweza kufika katika hali ya msawazo kwa kushika kiasi cha hewa ndani ya miili yao kinachosababisha kiwango cha ueleaji sawa na nguvu ya graviti inayowavuta chini. Kimsingi nyambizi (sabmarini) inatumia mtindo huohuo kwa njia ya hewa katika tangi yake.


title: Lincoln "L. J." Burrows Jr.

text: "L. J." Burrows Jr.


title: Lincoln "L. J." Burrows Jr.

text: Lincoln Burrows Jr. (LJ) ni jina la kutaja mhusika wa mufululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Marshall Allman. LJ mdogo aliokuwa akionyeshwa katika historia ya awali ya maisha yake ilichezwa na Nickolas Loquercico.


title: Lincoln "L. J." Burrows Jr.

text:
Mwigizaji huyu Marshall Allman alikuwa ameorodheswha katika moja kati ya wahusika wakuu tangu mwanzoni mwa mfululizo hadi sehemu ya kumi na nne ya msimu wa pili. LJ Burrows ni mhusika mkuu wa mfulululizo huu, lakini pia ni mmoja kati ya walioshiriki kidogo katika mfululizo huu.
Mama wa LJ na baba walitengana tangu yungali bwana mdogo. Baba yake, Lincoln Burrows (Dominic Purcell) alikuwa akimtembelea kila Jumapili baada ya kutengana, lakini kwa bahati mbaya akapigwa marufuku kumtembelea.


title: Lincoln "L. J." Burrows Jr.

text: Inamuuma kwa kitendo cha baba yake kukaa mbali naye, L. J. alipinga kabisa kuwa Lincoln alikuwa baba yake. L. J. alilelewa na mama yake, Bi. Lisa Rix (Jessalyn Gilsig), L. J. alikuwa na umri wa kama miaka kumi na nne hivi na anaishi katika kitongoji kimoja cha mjini Chicago hadi pale Lincoln alipo poteza lufaa yake. Wote wawili (Lincoln na Michael) walikuwa wamehukumiwa kifungo cha miaka mitano jela, na hali hiyo ilimwathiri vibaya kabisa L. J.


title: Veronica Donovan

text:
Veronica Donovan ni jina la kutaja uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Robin Tunney. Uhusika wa Veronica mdogo ulichezwa na Annie Yokom, ambamye ameonekana mara moja tu katika mfululizo mzima.
Veronica Donovan alisha wahi kutembea na Lincoln Burrows (Dominic Purcell) na baadaye akaja kuwa rafiki wa karibu sana na Michael Scofield wakati wakiwa shule walikuwa chui na paka. Aliondosha mbali kabisa na jiji Chicago na kwenda kujinga na Chuo Kikuu cha Illinois cha mjini Urbana-Champaign ambamo alipokea hati ya B.A. ya sayasi ya siasa.


title: Veronica Donovan

text: Baadaye aliokea tena digrii ya Uanasheria katika chuo cha mjini Waco, Texas, akarudi zake mjini Chicago na kuanza kufanya kazi kama mwansheria katika kampuni ya Bianchi and Guthrie. Mahusiana yao baina ya yeye na Lincoln hayakudumu kwa muda mrefu kisha baadaye wote wawili wakatengana, na kisha Lincoln akakutana na Bi. Lisa Rix na kuzaa mtoto mmoja waitwaye LJ. Katika upande mwingine, Veronica naye akaja kuwa mchumba wa Bw. Sebastian Balfour.


title: Wikimedia Foundation

text: Wikimedia Foundation ni shirika lisilo la kiserikali katika Marekani linaloendesha wikipedia pamoja na miradi mingine.


title: Wikimedia Foundation

text: Shabaha yake ni usambazaji wa elimu huria inayopatikana bure kwa watu wote kwa njia ya mtandao. Ilianzishwa na Jimmy Wales mwaka 2001. Shirika linaendeleza maendeleo ya programu huria za wikiwiki zinazomruhusu msomaji si kusoma tu bali kuandika na kuhariri vilevile.


title: Wikimedia Foundation

text: Wikimedia Foundation kama miradi yake yote si ya kibiashara na yaliyomo yote yanatungwa na wachangiaji wengi wanaojitolea bila malipo.


title: Wikimedia Foundation

text: Mapato ya shirika hutokana na michango ya watu binafsi. Makampuni na taasisi za elimu hujitolea pia kwa kutoa kompyuta na nafasi ya kutunza data kwenye server zao.


title: Wikimedia Foundation

text: Kati ya miradi ya Wikimedia Foundation pamoja na wikipedia kuna Wikamusi (Wiktionary), Wikiquote, Wikisource, Wikinews, Wikibooks, Wikiversity, Wikimedia Commons na Meta-Wiki.


title: Wikimedia Foundation

text: Shirika hili haliangalii yaliyomo kama makala ya wikipedia ambayo hutungwa na jumuiya za watumiaji katika lugha zinazofikia karibu 200.


title: Wikimedia Foundation

text: Jamii:San Francisco, California Jamii:Elimu huria


title: Elementi sintetiki

text: Elementi sintetiki ni elementi za kikemia ambazo hazitokei kiasili duniani bali zinaweza kutengenezwa katika maabara. Zinaitwa pia transurania kwa sababu ziko nzito kushinda urani ambayo ni elementi nzito zaidi inayopatikana duniani kiasili.


title: Elementi sintetiki

text: Hazipo kiasili kwa sababu si imara kutokana na nusumaisha fupi mno; kama zilipatikana kutokana na mmenyuko wa kinyuklia asilia, zilipotea tayari tangu muda mrefu.


title: Elementi sintetiki

text: Muda wa maisha ya elementi sintetiki ni kati ya sekunde (au sehemu za sekunde tu) hadi miaka kadhaa. Zote ni nururifu yaani zinatoa mnururisho wa kinyuklia.


title: Elementi sintetiki

text: Elementi zifuatazo hazitokei kiasili duniani. Zote ni transurania zikiwa na namba atomia kuanzia 95 kwenda juu.


title: Curi

text: Curi ni elementi katika mfumo radidia yenye alama Cm. Namba atomia ni 96 na uzani atomia ni 247. Ni metali nururifu ngumu sana inayohesabiwa kati ya elementi ya tamburania. Rangi yake ni kifedha-nyeupe. Ina fuwele za pembe sita.


title: Curi

text: Curi iligunduliwa mwaka 1944 na wanasayansi Wamarekani waliofanya utafiti kwa mradi wa bomu ya nyuklia. Ilipatikana kutokana na majaribio ya plutoni.


title: Curi

text: Jina limechaguliwa kwa heshima ya Marie Curie na Pierre Curie.


title: Curi

text: Curi inatoa mnururisho mkali wa vyembe alfa lakini inakosa vyembe gamma. Matumizi yake ni katika beteri za pekee kwa mfano beteri za vifaa vya kurekebisha pigo la moyo. Beteri inayotumia nishati nururifu inadumu muda mrefu lakini ni muhimu kuepukana na vyembe gamma hatari; vyembe alfa haviharibu mwili wa kibinadamu.


title: Curi

text: Elementi inatumiwa pia kwa kutengeneza tamburania nzito zaidi.


title: Plau

text: Plau (kut. Kiing. plough (UK) au plow (US)) ni mashine sahili ya kulimia ardhi kwenye kilimo.


title: Plau

text: Plau huvutwa shambani kwa nguvu ya trekta au mashine, mnyama au pia ya kibinadamu. Ulimi wa plau unakata ardhi na kuigeuza. Kwa njia hii ardhi inalainishwa na tabaka za chini zenye lishe mpya ya mimea zinapelekwa juu. Vilevile majani yasiyotakiwa yanachimbwa chini ya ardhi hivyo kuipa nafasi mimea mipya kutokana na mbegu unaopandwa.


title: Plau

text: Plau kwa jumla imechukua nafasi ya kilimo kwa jembe. Plau za kwanza zilikuwa tu miti yenye tawi la kando lililofanya kazi ya ulimi wa baadaye.


title: Plau

text: Baadaye zimetenegenzwa kwa ubao tu na ulimi wa fimbo kali ulivuta mistari ya makuo kwa ajili ya mbegu kwenye ardhi.


title: Plau

text: Watu waliendelea kuongeza jembe la chuma kwenye ncha ya ulimi hivyo kuifanya plau ya kudumu zaidi hate penye ardhi gumu.


title: Plau

text: Baadaye ulimu ulipanushwa na kupokea umbo lililorudisha ardhi kando la mstari wa makuo. Tangu kupatikana kwa matrekta plau ziliongezeka ulimi.


title: Plau

text: Siku hizi plau kubwa huwa na gurudumu ya kisu mahali pa ulimi.


title: Bohri

text: Bohri (pia: Bori) ni elementi sintetiki yenye namba atomia 107 kwenye mfumo radidia. Imepewa jina lake kwa heshima ya mwanafizikia Niels Bohr.


title: Bohri

text: Ni nururifu sana na hadi sasa haina matumizi nje ya utafiti wa kisayansi kutokana nusumaisha yake mafupi mno ambayo ni sekunde 61 tu kwa isotopi yake imara zaidi Bh-270 lakini isotopi nyingine zina nusumaisha mafupi tena.


title: Mtoto

text: Mtoto ni mwanadamu mwenye umri mdogo, asiye mtu mzima bado. Kuna tofauti katika tamaduni mbalimbali kuhusu umri ambapo mtu si mtoto tena.


title: Mtoto

text: Mara nyingi miaka kabla ya kubalehe inatazamiwa kuwa kipindi cha utoto na baadaye mtu anaitwa kijana.


title: Mtoto

text: Umoja wa Mataifa umetoa azimio juu ya haki za watoto (Convention on the Rights of the Child) lililokubaliwa na karibu nchi zote za dunia isipokuwa Marekani na Somalia kuwa mkataba wa kimataifa. Mkataba huu unaeleza ya kwamba utoto ni kipindi hadi kufikia umri wa miaka 18.


title: Mtoto

text: Mkataba wa Kiafrika juu ya haki na ustawi wa watoto (African Charter on the Rights and Welfare of the Child) uliokubaliwa na Umoja wa Afrika unamwona pia kila mtu hadi umri wa miaka 18 kuwa mtoto.


title: Mtoto

text: Kuna nchi zinazotofautiana kisheria kati ya watoto na vijana. Kwa mfano Ujerumani unawaangalia wale walio kati ya miaka 14 na 18 kuwa vijana na kuwapa haki tofauti na watoto na watu wazima.


title: Mtoto

text: Mtoto kwa jumla hapewi madaraka kama mtu mzima, yuko chini ya usimamizi wa wazazi au walezi.


title: Mtoto

text: Hali ya mtoto inaamuliwa zaidi na utamaduni na mapokeo yake. Kuna tamaduni ambako kijana wa miaka 16 anatazamwa kuwa mtu mzima tayari. Hasa wasichana wanaolewa mapema na baadaye wanatazamwa kuwa mwanamke na mama kamili hata wakiwa na umri mdogo tu.


title: Mtoto

text: Katika mazingira ya wakulima au wafugaji mtoto anategemewa kufanya kazi kulingana na nguvu zake; anaweza kupewa wajibu kamili hata kama kisheria anatazamwa kuwa mtoto bado.


title: Mtoto

text: Kwa lugha mbalimbali katika uhusiano na wazazi wake mtu anaendelea kuitwa mtoto hata kama ameshakuwa mtu mzima na ameshazaa mwenyewe.


title: Benjamin Miles "C-Note" Franklin

text: "C-Note" Franklin


title: Benjamin Miles "C-Note" Franklin

text: Benjamin Miles "C-Note" Franklin ni jina la kutaja uhusika wa mfululizo wa kipindi cha TV cha Kimarekani cha Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Rockmond Dunbar.


title: Benjamin Miles "C-Note" Franklin

text: Uhusika ulitambulishwa ukiwa kama mfungwa katika sehemu ya kwanza. Mwigizaji alipigiwa debe kama nyota mpya aliotakiwa kupandishwa daraja la wanachama wa kawaida (wahusika wakuu) katikati ya kumaliza msimu wa kwanza.


title: Mavazi

text: Mavazi (kutoka kitenzi "kuvaa") ni nguo ambazo huvaliwa na watu ili kufunika mwili au sehemu zake. Mavazi huwa na makusudi mbalimbali:


title: Mavazi

text: Kimsingi nguo zinalingana na hali ya hewa na mazingira. Penye joto mavazi huwa mepesi na penye baridi huwa mazito zaidi. Kila utamaduni umebuni aina zake za mavazi.


title: Mavazi

text: Historia inaonyesha pia ya kwamba tangu kale tamaduni mbalimbali zimepokea mavazi kutoka nje na kubadilisha mitindo yao. Hata kama katika majira ya utandawazi watu wanavaa nguo zilezile bado wanaweza kuzitumia tofauti.


title: Mavazi

text: Kuna mavazi ya aina nyingi, kwa mfano ya kitambaa, nguo, sufi, ngozi au plastiki.


title: Mavazi

text: Vilevile mavazi hutofautishwa kama ni ya wanaume, wanawake au watoto, kama ni mavazi ya kikazi au ya nyumbani au ya sikukuu.


title: Mavazi

text: Tofauti nyingine ni kama mavazi ya chini au ya juu, au kama ni mavazi ya sehemu mbalimbali za mwili kama vile suruali, mashati, koti au viatu.


title: Mavazi

text: Utengenezaji na uuzaji ya mavazi ni sehemu muhimu ya biashara na kuna kazi nyingi zinazotegemea mavazi.


title: Paul Kellerman

text: Paul Kellerman ni jina la kutaja uhusika wa katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha Prison Break. Uhusika ulichezwa na Paul Adelstein. Uhusika huu ulitambulishwa katika sekta ya Huduma ya Siri ya kikachero (agent) katika mfululizo wa pilot, lakini mwigizaji huyu hakuingizwa katika wahusika hadi hapo ilipofikia kwenye sehemu ya tatu ya mfululizo huu. Uhusika huu ni maarufu kwa kuwa upo katika sehemu ya watu wenye roho mbaya (mmoja kati ya makachero wa The Company).


title: Sofia Lugo

text: Sofia Lugo ni jina la kutaja uhusika wa mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Prison Break. Uhusika ulichezwa na Danay Garcia. Uhusika ulitambulishwa kuwa kama moja kati ya wahusika pale ilipofikia katika msimu wa tatu wa mfululizo huu. Sofia Lugo ni msichana wa James Whistler aishie huko mjini Panama. Ingawa, kwa kila mfululizo jinsi ulivyokuwa ukiendelea, mahusiano yao yakawa ayanakufa taratibu na mama naye akaangukia kimapenzi kwa Lincoln Burrows.


title: Alexander Mahone

text: Alexander Mahone ni jina la kutaja uhusika wa katika kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na William Fichtner. Uhusika huu ulitambulishwa katika sehemu ya pili ya msimu wa mfululizo huu. Amecheza katika sehemu maarufu za mwanzoni kabisa na tangu hapo akawa anaonekana katika kila sehemu ya mfululizo huu.


title: Alexander Mahone

text: Mahone alikuwa Kachero Maalum wa FBI, alibobea katika fani ya kuwawinda wafungwa waliotoroka, na ana uzoefu huo kwa takriban miaka kumi na minne. Baada ya nyota wa mfululizo huu, Michael Scofield (imechezwa na Wentworth Miller), kufaulu kuwatorosha wafungwa wenzake kutoka katika jela ya Fox River State Penitentiary, Mahone amesaini mkataba na kukusanya nguvu ili kuwarudisha watoro wote waliotoroka. Humu kacheza kama ana umri wa miaka 42.


title: Gretchen Morgan

text: Gretchen Louise Morgan (amezaliwa tar. 29 Machi 1977 mjini Johnstown, West Virginia) ni jina la kutaja uhusika wa katika kipindi cha televisheni cha Prison Break. Uhusika huu umechezwa na Jodi Lyn O'Keefe. Mhusika huyu alianza kuwa kama mmoja kati ya wahusika wakuu wa mfululizo huu baada ya kufikia katika msimu wa tatu wa mfululizo huu.


title: Gretchen Morgan

text: Huyu ni mwanadada asiye na huruma, hana subira, na asiye sita kumchinja mtu aliyejaribu kukwaza mpango wake usifane. Huyu mwanamke aliyeshika nafasi ya aliyekuwa adui mkuu wa Msimu wa 2 wa mfululizo huu, Bw. William Kim, ameonekana kuwa na uwezo mkubwa wa utesaji na kusimama vilivyo katika swala zima la martial arts.


title: Neno

text: Neno ni sehemu fupi ya lugha yenye maana. Ni sauti inayotamkwa au kuandikwa pamoja na kutaja jambo fulani.


title: Neno

text: Neno linaweza kuwa fupi lenye mofimu (yaani sauti inayowakilisha maana fulani) moja tu au kuwa ndefu lenye mofimu mbalimbali. Kwa kawaida ni mkusanyiko wa silabi kadhaa, zikiwemo konsonanti na vokali.


title: Neno

text: Wataalamu wanaona neno ni sehemu ya lugha yenye kituo kidogo mbele na nyuma yake, au kwa maandishi jumla ya herufi zenye maana zilizotengwa kwa nafasi nyuma na mbele.


title: Neno

text: Katika mazungumzo wakati mwingine si rahisi kutofautisha maneno kama ni maneno marefu au maneno mawili. Kwa mfano kuna maneno yaliyobuniwa juzi tu kwa kutaja mambo ya teknolojia na sayansi ambayo yanaunganisha maneno mawili kuwa moja:


title: Neno

text: Si wazi mara moja kwa wakilizaji wanaosikia haya mara ya kwanza kama ni neno moja au maneno mawili.


title: Neno

text: Wataalamu wa lugha hutofautiana aina za maneno kama vile nomino, kitenzi, kivumvishi, kielezi, kiunganishi kiwakilishi na kihisishi


title: Neno

text: Maneno kwa pamoja yanaunda sentensi yakifuata masharti ya sarufi katika lugha.


title: Maandishi

text: Maandishi (pia: mwandiko) ni tendo la kushika sauti za lugha kwa njia ya alama zinazoandikwa.


title: Maandishi

text: Sehemu kubwa ya maandishi duniani inatumia alfabeti mbalimbali. Kati yake alfabeti ya Kilatini imesambaa zaidi, ikifuatwa na alfabeti ya Kiarabu na alfabeti ya Kikirili.


title: Maandishi

text: Asia ya Mashariki imeendelea kutumia maandishi yake ya alama zinazodokeza neno lote badala ya herufi tu. Mtindo wa kutumia alama kwa neno lote ulitumiwa pia katika utamaduni wa Misri ya Kale na Meksiko ya Kale.


title: Maandishi

text: Miandiko ya Uhindi, inayotokana na mwandiko wa Brahmi, hutumia miandiko mbalimbali inayoonyesha silabi. Hata lugha za Ethiopia hufuata mtindo wa kufanana nayo.


title: Maandishi

text: Hakuna hakika maandishi yalianza lini na wapi. Wataalamu wengi huona ya kwamba Sumer katika Mesopotamia ilikuwa na maandishi ya kwanza duniani.


title: Maandishi

text: Wengine huona ya kwamba sanaa ya kuandika ilianzishwa na watu mbalimbali kwa nyakati tofauti katika pande mbalimbali za dunia. Si rahisi kuwa na hakika kwa sababu maandishi yenyewe hudumu kwa muda tu kutegemeana na mata na vifaa vilivyotumiwa.


title: Maandishi

text: Maandishi penye mawe magumu tena penye hali ya hewa yabisi hukaa miaka elfu kadhaa. Kwa njia hiyo tuna ushuhuda wa maandishi ya mapema hasa kutoka nchi kama Mesopotamia, Misri, Bara Hindi na China. Lakini hatuwezi kukana uwezekano wa maandishi yaliyotumia mata kama magome ya miti yanayooza haraka hasa katika mazingira yenye mvua nyingi.


title: Maandishi

text: Watu waliandika juu ya miamba, vigae vya mwandiko wa kikabari, bao za nta, kitambaa, ubaoni au mabati ya metali mbalimbali. Mainka wa Peru walitumia mwandiko wa mafundo kwenye kamba.


title: Maandishi

text: Kati ya mata zote za kutunza maandishi ni hasa karatasi inayotumiwa zaidi leo. Ilibuniwa China ilipojulikana mnamo mwaka 100 BK na kusambaa polepole barani Asia halafu Ulaya.


title: Maandishi

text: Siki hizi maandishi ya elektroniki yamesambaa pamoja na matumizi ya tarakilishi na mtandao.


title: Maandishi

text: Alfabeti Herufi za Kiarabu Alfabeti ya Kigiriki Kikyrili Alfabeti ya Kilatini Mwandiko wa Kichina Mwandiko wa kikabari Hiroglifi


title: Mofimu

text:
Mofimu ni kipashio kidogo kuliko vyote katika lugha chenye maana ya kisarufi /kileksika. Mofimu katika sarufi ni jina la sehemu ndogo kabisa yenye kuwakilisha maana katika neno. Kipashio hiki hakiwezi kuvunjwavunjwa zaidi bila kupoteza maana. Mfano: Neno analima lina mofimu nne ambazo hufungamana na kujenga neno analima. Kila moja ya mofimu hizi isimamapo pekee haina maana yoyote isipokuwa ina maana kisarufi ambayo humwezesha mwanaisimu kuchambua maana hiyo.
Kuna aina kuu mbili za mofimu nazo ni:


title: Mofimu

text:
Mofimu huru ni silabi moja au zaidi yenye maana kamili ya neno na inaweza kujisimamia bila msaada wa viambishi au silabi nyingine. Aghalabu mofimu huru huwa nomino, vivumishi au vielezi visivyochukua viambishi vya ngeli.
Kwa mfano:Mofimu tegemezi huhitaji viambishi au mofimu nyingine tegemezi ili kuleta maana iliyokusudiwa. Mofimu hizi hujumuisha hasa mzizi wa neno (au shina la kitenzi), vivumishi, nomino au vielezi ambavyo vinahitaji viambishi viwakilishi vya ngeli ili kutoa maana iliyokusudiwa.


title: Mofimu

text: Shina la kitenzi au mzizi wa neno au kiini cha kitendo ni sehemu ndogo zaidi inayosimamia kitenzi chenyewe bila mnyambuliko, nyakati au viambishi vinginevyo.


title: Mofimu

text: Viambishi ni mofimu tegemezi ya silabi moja inayowakilisha dhana fulani kama vile hali, ngeli, nafsi, wakati na kadhalika.


title: Mrihi

text: Mrihi, mriti, msasa, mtondo, mtondoro, mtundu au mundu ("Brachystegia spiciformis") ni mti wa familia Fabaceae ambao unatokea misitu ya miyombo.


title: Meta-Wiki

text: Meta-Wiki ni tovuti ya Wikimedia Foundation na mahali muhimu pa kuendeleza na kusimamia miradi yote ya shirika hii.


title: Meta-Wiki

text: Miradi kama Wikipedia, Wiktionary, Wikiquote, Wikisource, Wikinews, Wikibooks, Wikiversity au Wikimedia Commons hutumia programu ya pamoja inayozidi kuendelezwa.


title: Meta-Wiki

text: Vile maswali ya kuanzisha miradi ya wiki kwa lugha mpya yanajadiliwa hapa. Kama jumuiya inayohariri wikipedia kwa lugha fulani imepatwa na fitina na inashindwa kupatana kati yao wasimamizi kwenye ngazi ya Meta-Wiki wanaweza kuingilia kati.


title: Meta-Wiki

text: Vilevile wasimamizi wa Meta-Wiki wanaangalia kama haki za hatimiliki inaangaliwa katika matumizi ya picha. Ila mara nyingi wao hufanya kazi za kuratibu miradi yote ya Wiki, yaani, swala zima la kiufundi wao ndiyo wana uwezo mkubwa wa kutatua matatizo ya miradi yote husika na Wikimedia.


title: Prison Break

text: Prison Break ni jina la kutaja aina ya mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani, ambacho kilianza kurushwa hewani tangu mnamo tar. 29 Agosti 2005 na kituo cha TV cha Fox Broadcasting Company.


title: Prison Break

text: Mfululizo una husisha ndugu wawili; mmoja ambaye yupo amehukumiwa kifo kwa kosa ambalo hakuhusika nalo, mwingine, mjanja, ambaye amepanga mpango madhubuti wa kuweza kumtorosha ndugu yake jela.


title: Prison Break

text: Mfululizo umetungwa na Paul Scheuring, kipindi kimetayarishwa na Adelstein-Parouse Productions kwa ushirikiano wa Original Television na 20th Century Fox Television.


title: Prison Break

text: Mtayarishi mkuu anayetayarisha sasa ni Scheuring (pia ndiyo Mtunzi Mkuu), Matt Olmstead (Mtunzi-Msaidizi), Kevin Hooks, Marty Adelstein, Dawn Olmstead, Neal H. Moritz, na Brett Ratner. Kibwagizo cha mfululizo huu kimeundwa na Ramin Djawadi, na kilitunukiwa Tuzo ya Primetime Emmy Award kwa mwaka wa 2006.


title: Prison Break

text: Msimu huu una vipengele 22 na ulianza kurushwa hewani kwa mara ya kwanza 29 Agosti 2006 kupitia Fox Network, Marekani. Lincoln Burrows (Dominic Purcell) anatuhumiwa kumuua Terrence Steadman ( Jeff Perry), kaka wa makamu wa rais wa Marekani. Kutokana na kuwepo ushahidi mzito katika tuhuma hizo, Lincoln anahukumiwa kifo na anapelekwa katika gereza la Fox River State kusubiri hatma yake.


title: Prison Break

text: Kaka yake Lincoln, mhandisi machachari Michael Sofield (Wentworth Miller), anaamini kuwa kaka yake hana hatia na anasuka mpango wa kumtorosha. Anafanya tukio la kupora benki moja ili afungwe katika gereza la Fox River kwa kujitakia, huku akishindana na muda katika kuhakikisha anakabiliana na vizuizi na anajiunga na wafungwa na wafanyakazi wa gereza katika kuhakikisha anafanikiwa kumtorosha kaka yake. Wakisaidiwa na rafiki yao wa muda mrefu Veronica Donovan (Robin Tunney), anayeanza kuchunguza hujuma iliyotumika kumuingiza Lincoln jela.


title: Prison Break

text: Hata hivyo wanakwazwa na makachero wasiojulikana, wanaotokea katika kundi linalojulikana kama The Company. Hiyo The Company ndiyo hasa inayohusika na sakata zima la kumpaka matope Lincoln na bado haijajulikana kwa nini.


title: Prison Break

text: Hatimaye ndugu wawili, pamoja na wafungwa wengine sita, Sucre (Amaury Nolasco), T-Bag (Robert Knepper), C-Note (Rockmond Dunbar), Tweener (Lane Garrison), Abruzzi (Peter Stomare), na Haywire (Silas Weir Mitchell) ambao wanakuja kujulikana kama Fox River Eight wanafanikiwa kutororka mwishoni mwa msimu.


title: Prison Break

text: Msimu huu una vipengele 22 na ulianza rasmi kurushwa hewani kuanzia 21 Agosti 2006 hadi 2 Aprili 2007 kupitia Fox Network, Marekani. Msimu unaanzia masaa nane baada ya kutoroka, ukielemea hasa kwa wale waliotoroka. Mtunzi wa tamthilia, Paul Scheuring anaupachika msimu wa pili jina la "The Fugitive times eight".


title: Prison Break

text: Wakimbizi wanatawanyika na wanafanya safari wakiikatisha nchi huku vyombo vya dola vikiwa nyuma yao na kila mmoja akiwa na lengo lake. Brad Bellick (Wade Williams) anafukuzwa kazi gerezani alipokuwa akifanya kazi kama askari katika msimu wa kwanza na anawafukuza wakimbizi mwenyewe ili kupata zawadi nono iliyowekwa kwa atakayesaidia kuwakamata wahalifu hao.


title: Prison Break

text: Baadhi ya wakimbizi wanajiunga kufuatilia pesa zilizofichwa kitambo na mfungwa mwenzao. T-Bag anafanikiwa kuondoka na pesa hizo na ndugu wanatumia msimu mzima kumsaka kutokana na hizo pesa na vilevile Scofield anajilaumu kwa kumpa uhuru muuaji.


title: Prison Break

text: Kachero wa FBI Alexander Mahone (William Fichtner) anachaguliwa kuwafuatilia na kuwanasa wakimbizi wote nane, lakini inakuja kujulikana kuwa na yeye ni mshirika wa The Company; The Company inawataka watu wote nane, hasa - kumuua Lincoln.


title: Prison Break

text: Baadhi ya waliotoroka wanauawa na kukamatwa, lakini ndugu hawa wanafanikiwa kuingia Panama. Mwishoni mwa msimu, ushahidi wa aliyekuwa kachero wa CIA, aliyewahi kuitumikia The Company unamuweka huru Lincoln wakati Michael, T-Bag na Mahone wanakamatwa na kufungwa kwenye gereza la SONA ambapo wanamkuta Bellick aliyetiwa kifungoni siku kadhaa kabla.


title: Prison Break

text: Msimu huu una vipengele kumi na moja na kwa mara ya kwanza ulirushwa hewani kuanzia 17 Septemba 2007 hadi Febuary 18, 2008 kupitia Fox Network, Marekani. Msimu unaendelea kwa kuwafuatilia wote Michael akiwa ndani ya Sona na Lincoln akiwa nje.


title: Prison Break

text: Sona ni jela inayoendeshwa na wafungwa wenyewe huku gereza likilindwa na maaskari kwa nje tu. Burrows anawahiwa na The Company ambao wanamshikilia mwanawe L. J. (Marshal Allman) na Sara Tancredi (Sarah Wayne Callies), msichana aliye kwenye mapenzi mazito na Michael, na wanamwambia kuwa wanachotaka wao ni Michael kufanya kazi ya kumtorosha James Whistler (Chris Vance) kutoka Sona.


title: Prison Break

text: Msimu unaendelea ukiwaonesha Michael na Whistler wakiwa katika harakati za kusuka mpango wa kutoroka. Michael anakabiliana na shinikizo huku Lincoln akikabiliana na mwanaharakati wa The Company Gretchen Morgan (Jodi Lyn O’Keefe). Sucre anapata kazi gerezani ili kumsaidia Michael na mpango wake wa kutoroka.


title: Prison Break

text: Michael anashindwa kufanikisha mpango huo katika muda waliopangiana na Lincoln anajaribu kutumia mbinu mbadala, Morgan ‘anamchinja Sara’ na anamtumia Lincoln kichwa ili kumuonya. Msimu unaishia kwa vijana kufanikiwa kutoroka pamoja na Mahone kwa kuwazunguka T-Bag na Bellick.


title: Prison Break

text: Sucre anatambuliwa na askari wa gereza na anatupwa Sona baada tu ya wenzake kutoroka. Wanabadilishana L. J. kwa Whistler na Michael anaonekana akimfuatilia Gretchen ili kulipa kisasi kutokana na ‘kifo cha Sara’.


title: Prison Break

text: Msimu huu ulinza kuruka hewani rasmi mnamo 1 Septemba 2008 na unaendelea kutoka ule wa tatu. Michael anataka kulipa kisasi kutokana na kifo cha Sara na anagundua kuwa yupo hai na kichwa alichopewa Lincoln ni cha mtu mwingine.


title: Prison Break

text: Michael pia anagundua ukweli hasa juu ya Whistler kuwa alikuwa akishirikiana kwa ukaribu na Mahone kuiangusha The Company. Whistler anauliwa na muuaji wa The Company.


title: Prison Break

text: Inagundulika kuwa wafungwa waligoma kule Sona na Bellick, T-Bag na Sucre wakafanikiwa kutoroka. Donald Self (Michael Rapaport), kachero kutoka kamati inayojihusisha na mambo ya ndani anawaunganisha Michael na Lincoln, vilevile Sucre, Bellick na Mahone kutoa msaada kuiangusha The Company kwa mkataba wa kuwa huru endapo watafanikisha zoezi hilo.


title: Prison Break

text: Sara pia anajiunga kwenye kundi baada ya kutoroka kwenye mikono ya Gretchen kitu ambacho kimesababisha Gretchen kuwekwa kizuizini na The Company kutokana na kushindwa kutimiza wajibu wake, na Roland (James Hiroyuki Liao), kijana machachari katika mambo ya computer anayeingizwa kwenye timu baada ya kufungwa kwa kosa la kuiba utambulisho wa mtu mwingine.


title: Prison Break

text: Kwa pamoja wanatengeza mpango wa kupata taarifa kutoka The Company ambazo zitawasaidia kuiangusha hiyo The Company. Wakati huo Wyatt (Cress Williams), kachero wa The Company, anawafuatilia Michael na Lincoln ili kuwaua na T-Bag anaelekea kaskazini mwa Marekani akiwa na kitabu ‘Birds’ book pamoja nae. Yupo kwenye harakati za kuiba mpango wa Whistler.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Hifadhi ya Serengeti ni eneo kubwa la mbuga na misitu katika Tanzania ya kaskazini hasa katika mikoa ya Mara na Arusha ikipakana na nchi ya Kenya. Jina Serengeti limechukuliwa kutoka lugha ya Kimasai hasa: "Serengit" humaanisha "Kiwara kisichoisha". [1] [2]


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Eneo lake ni 14,763 km² na kijiografia inaendelea ndani ya Kenya inapoitwa Hifadhi ya Masai Mara.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Mazingira ya Serengeti ni kanda ya kijiografia katika kaskazini-magharibi mwa Tanzania na inaenea kusini-magharibi mwa Kenya kati ya latitude 1 na 3 Kusini na longitude 34 na 36 Mashariki. Inaenea kiwango cha mraba kilometa 30,000 2.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Eneo la hifadhi ya Ngorongoro liliwahi kuwa sehemu ya Serengeti hadi kutengwa kama hifadhi ya pekee. Bonde la Olduvai ambako mabaki ya zamadamu yalipatikana liko ndani ya Serengeti.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Kanda hii ina hifadhi za taifa na hifadhi mchezo kadhaa.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Kuna idadi kubwa ya wanyamapori. Serengeti pamoja na Masai Mara inajulikana hasa kwa uhamisho wa kila mwaka wa zaidi ya milioni moja ya nyumbu wanaovuka mto Mara. Ndiyo gura ya wanyama kwenye ardhi iliyo kubwa na ndefu zaidi duniani,[3] ambao huwa tukio la nusu mwaka. Uhamiaji huo ni moja ya maajabu kumi ya asili ya ulimwengu ya kusafiri.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Mnamo Oktoba, wanyama wanaokula majani (si nyama) karibu milioni 2 husafiri kutoka milima ya kaskazini kuelekea nyanda za kusini na kuvuka mto wa Mara katika harakati za mvua. Katika mwezi Aprili, wao hurejea kaskazini kwa kupitia magharibi, na kwa mara nyingine tena kuvuka Mto wa Mara. Jambo hili la mara kwa mara huitwa kwa Kiingereza "Circular migration" yaani uhamiaji mviringo. Nyumbu zaidi ya 250,000 pekee watakufa safarini kutoka Tanzania kwenda katika mbuga ya wanyama ya Masai Mara huko Kenya pande za juu, ambayo ni jumla ya maili 500. Kifo mara nyingi unasababishwa na maudhi au uchovu. [3] Uhamiaji huu umeonyeshwa katika filamu na programu nyingi za televisheni kote duniani.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Kuna pia aina nyingine nyingi za wanyama, kati yao "watano wakubwa" wanaovuta watalii hasa yaani tembo, simba, chui, fisi, kifaru na nyati. Inakadiriwa mamalia 70 kubwa na baadhi ya spishi 500 avifauna (yaani ndege) hupatikana huko. Tofauti hii ya juu upande wa spishi ni shughuli makazi mbalimbali kuanzia misitu ya riverine, mabwawa, kopjes mbuga na misitu. [4] Nyumbu bluu, swara, punda milia na nyati ni baadhi ya mamalia kubwa ambao kwa kawaida hupatikana katika kanda hii.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Sehemu kubwa wa Serengeti hapo awali ilijulikana kama Maasailand kwa wageni.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Wamasai walijulikana kama shujaa wakali, na waliishi pamoja na wanyamapori huku wakila mifugo yao pekee.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Nguvu zao na sifa zilisababisha wasafiri kutoka Ulaya kutotumia wanyama na rasilimali ya nchi yao vibaya.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Janga la "rinderpest" na ukame wakati wa 1890 ulisababisha kupungua kwa idadi ya Wamasai na wanyama. Uwindaji haramu wa wanyamapori na ukosefu wa moto, ambayo yalikuwa matokeo ya shughuli za binadamu, yaliweka hatua ya maendeleo ya misitu na vichaka kwa miaka 30-50 ijayo.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Uongezekaji wa chafuo sasa ulisababisha kutokuwa kwa makazi ya binadamu katika eneo hili.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Moto, tembo, na nyumbu walikuwa na ushawishi mkubwa katika kuamua sasa muundo wa Serengeti. [5]


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Mnamo miaka ya 1960, idadi ya binadamu ilivyoongezeka, moto, aidha kuwashwa kwa makusudi na Wamaasai ili kuongeza eneo ya malisho ya mifugo, au kwa ajali, ulisababisha kuchomeka kwa miche mipya ya miti.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Mvua nzito ilichangia ukuaji wa majani, ambao ulikuwa kama mafuta kwa moto wakati wa misimu mikavu ifuatayo. Miti mizee ya Acacia, ambayo huishi tu miaka 60-70, ilianza kufa. Awali tembo, ambao hula miti michanga na mizee, walilaumiwa kwa kumaliza misitu. Lakini majaribio yalionyesha kulikuwa na sababu nyingine muhimu zaidi. Wakati huo huo, idadi ya tembo ilipunguzwa kutoka 2,460 mwaka 1970 hadi 467 katika mwaka 1986 kutokana na uwindaji haramu. [6]


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Mnamo miaka ya 1970 idadi ya nyumbu na nyati wa Afrika ilikuwa imeongezeka, na walikuwa wakipunguza idadi ya majani kwa kasi, na kusababisha upungufu wa mafuta ya kusambazaa moto. [7] kupunguka kwa ukali wa moto umesababisha Acacia kuwa imara tena. [5]


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Bara la Maasai lina mbuga ya wanyama bora zaidi Afrika Mashariki. [8] Serikali za Tanzania na Kenya hutunza idadi kadhaa ya maeneo yaliyochunwa: mbuga, maeneo ya hifadhi, mapori ya akiba, n.k., ambayo hutoa ulinzi wa kisheria kwa zaidi ya 80% ya Serengeti. [9]


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Ol Doinyo Lengai, ikiwapo volkeno hai katika eneo la Serengeti, ni mlima wa moto pekee ambao bado hutoa "carbonatite lava". "Carbonatite lava", unapofichuliwa kutoka kwa hewa, hubadilisha rangi kutoka samawati hadi nyeusi na kufanana na "washing soda". Tabaka zito la jivu linaweza kugeuka kuwa hardpan iliotajirika na kalsiamu ngumu kama saruji baada ya kunyeshewa. Mizizi ya mti haiwezi kupenya safu hii, na kimsingi tambarare bila miti ya Serengeti, ambayo iko magharibi na upepo chini ya Ol Doinyo Lengai, ni matokeo. [10]


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Eneo la Kusini-Mashariki ambalo lipo katika kivuli mvua ya miinuko ya Ngorongoro na linajumuisha tambarare lenye majani mafupi bila miti na "dicot" tele ndogondogo. Udongo una rutuba kwa wingi, yakiwa juu ya "calcareous hardpan" fupi. "Gradient" ya urefu wa udongo kaskazini-mashariki ukipita tambarare husababisha mabadiliko katika jamii na herbaceous na nyasi refu.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Baadhi ya 70 km magharibi, misitu ya Acacia huonekana ghafla na kunyoosha magharibi kuelekea ziwa Victoria na kaskazini kuelekea katika tambarare za Loita, kaskazini mwa mbuga ya wanyama ya kitaifa ya Maasai Mara. Aina 16 tofauti ya Acacia zipo katika msitu huu, usambazaji wake ukiamuliwa na hali "edaphic" na urefu wa udongo.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Karibu na Ziwa Viktoria kuna tambarare yenye mafuriko yaliyotokana na "lakebeds" za kale. Katika kaskazini magharibi, misitu ya Acacia imebadilishwa na misitu ya "Terminalia-Combretum" yenye majani mapana, uliodhamiria kutokana na mabadiliko katika jiolojia. Eneo hili lina kiwango cha juu zaidi cha mvua katika mfumo na huunda kimbilio kwa wanyama wanaohama mwisho wa msimu wa kiangazi. [11]


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Mwinuko katika Serengeti huanzia mita 920 hadi 1850 na joto wastani kuanzia digrii 15 hadi digrii 25 "Celsius". Ingawa kwa kawaida hali ya hewa huwa ya joto na kavu, mvua hutokea katika misimu miwili ya mvua: Machi-Mei, na msimu mfupi katika Oktoba na Novemba. Kiasi cha mvua inatofautiana kutoka kiwango cha chini cha 508 mm katika upande wa "lee" ya miinuko ya Ngorongoro na kiwango cha juu cha 1,200 mm katika pwani ya Ziwa Victoria. [12] Nyanda za juu, ambazo ni baridi kuliko tambarare na kufunikwa na misitu ya "montane", ndiyo alama ya mpaka wa mashariki ya bonde ambayo Serengeti uko.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Tambarare wazi ya Serengeti ina miinuko ya "granite" inayojulikana kama "koppes". Miinuko hiyo ni matokeo ya volkeno. "Koppies" hutoa makazi madogo kwa nyanda zisizo wanyamapori. "Koppe" moja inayoweza kuonekana kwa wageni huko Serengeti ni Simba Koppe (Lion Koppe). Serengeti ilitumika kama jukwaa kutengeneza filamu ya "Disney" ya The Lion King na baadaye uvumbuaji wa filamu za jukwaa.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Eneo hilo pia ni nyumbani kwa eneo lililohifadhiwa la Ngorongoro ambalo lina "Olduvai Gorge", ambapo baadhi ya "hominid fossils" kongwe hupatikana, vilevile pia "Ngorongoro Crater", caldera ya volkeno kubwa zaidi ulimwenguni.


title: Hifadhi ya Serengeti

text: Jamii:Hifadhi za Taifa za Tanzania Jamii:Mahali pa Urithi wa Dunia katika Tanzania Jamii:Mkoa wa Mara Jamii:Mkoa wa Arusha


title: Pomboo

text: Pomboo (kwa Kiingereza "") ni wanyama wa bahari wa familia mbalimbali katika oda ya Cetacea au nyangumi. Wanahesabiwa kati ya nyangumi wenye meno (Odondoceti).


title: Pomboo

text: Spishi nyingi zinaishi baharini lakini kuna pia spishi chache wanaokaa kwenye maji baridi ya mito. Kuna pia spishi za pomboo wa mtoni ambao ni familia tofauti hata wakifanana sana na pomboo za kawaida.


title: Pomboo

text: Kama nyangumi wote wana maisha yanayofanana na samaki lakini si samaki, bali mamalia wanaozaa watoto hai na kuwanyonyesha maziwa kwa kutumia viwele vyao. Wana damu moto na kupumua kwa mapafu, maana yake hawawezi kukaa chini ya maji muda wote kama samaki, bali wanapaswa kufika kwenye uso wa maji na kupumua kabla ya kuzama chini tena kwa muda mrefu.


title: Pomboo

text: Pomboo wanahesabiwa kati ya wanyama wengi akili sana, ijapokuwa ni vigumu kusema wanayo kiasi gani. Kujua kiwango cha akili kwa wanyama wengine, pomboo wamekwishafanyiwa tafiti nyingi wakiwa wanafugwa, au wanaishi peke yao. Aina kadhaa wana ubongo mkubwa sawa na mwanadamu, na ni marafiki wake wazuri, jambo linalowajengea umaarufu mkubwa.


title: Pomboo

text: Pomboo ni wanyama wa majini wanaokaribiana sana na nyangumi; kuna takribani spishi arobaini katika jenasi kumi na saba. Wana ukubwa tofauti, kuanzia mita 1.2 na kilogramu 40 mpaka mita 9.5 na tani 10.


title: Pomboo

text: Wanapatikana duniani kote, hasa kwenye bahari za kina kifupi wao hula nyama na hasa samaki. Familia yao ya Delphinidae ndiyo kubwa katika jamii yao ya cetacean.


title: Pomboo

text: Pomboo wa sasa wanatokana na wale wa kale kadiri ya miaka milioni kumi iliyopita.


title: Pomboo

text: Pomboo huchangamana sana wao kwa wao, na huweza hata kufikia kundi moja dogo. Makundi hayo yanaweza kuongezeka, hata kufikia pomboo 1,000. Pomboo kwenye kundi huweza kubadilikabadilika kwenye makundi yao. Hutumia milio mbalimbali katika mawasiliano yao, huku wakisaidiana sana hasa pale miongoni mwao wanapokuwemo wagonjwa, ambapo huweza hata kuwasaidia kupumua kwa kuwasogeza kwenye usawa wa masi waweze kupumua. Pomboo huko New Zealand wameonekana wakilinda pomboo jike na ndama wao pomboo wameonekana pia wakiwalinda waogeleaji kwa kuwazunguka katika duara ili kuwalinda na papa au kuwakasirisha papa ili kuwafukuza.


title: Pomboo

text: Mara kadhaa pomboo wamekuwa wakigombana, hasa pomboo dume ambao huwa na makovu mengi mwilini mwao; sababu ya kupigana huwa ni kugombania nafasi ya kuwa na jike na wale wanaoshindwa huenda zao mbali.


title: Pomboo

text: Pomboo hujamiiana kwa vipindi vifupi lakini mara nyingi katika muda mfupi. Hubeba mimba kwa muda wa miezi 11-12 kutokana na spishi husika. Pomboo huanza mapema sana kuwa tayari kujamiiana katika umri mdogo, na umri hasa wa kukomaa kijinsia hutofautiana kutoka spishi moja mpaka nyingine.


title: Pomboo

text: Pomboo hufahamika kwa kufanya mapenzi kwa sababu nyingine mbali na kupata watoto, na wakati fulani hujamiiana kwa jinsia moja, baadhi ya pomboo hudiriki hata kujamiiana na pomboo wa spishi nyingine na mara ningine huonesha mapenzi hata kwa wanyama wengine, kujumuisha na binadamu.


title: Pomboo

text: Pomboo hula kwa namna mbalimbali, ambapo huwa na mbinu kadhaa za kushambulia samaki. Namna mojawapo ni ile ya kuwatenga samaki kadhaa kwa kuwazunguka, na kisha kuanza kuwashambulia taratibu. Namna nyingine ni pale pomboo wanapowafukuza samaki kwenye maji yenye kina kifupi na kisha kuwakamata kwa urahisi. Huko South Carolina, pomboo zaidi huwafukuzia samaki kwenye matope ili kuwakamata kwa urahisi.


title: Pomboo

text: Ajabu kubwa ni wale pomboo wanaoshirikiana na binadamu kuvua samaki. Pomboo huwafukuzia samaki walipo wavuvi na wavuvi huwakamata samaki hao kwa nyavu zao. Pomboo hao hufaidi samaki wanaokimbia toka kwenye nyavu.


title: Pomboo

text: Kwa kawaida, pomboo hulala kwa upande mmoja tu wa ubongo, huku mwingine ukiendelea kufanya kazi, ili kuratibu masuala mengine yote kama vile kupumua na kujihami na hatari za mazingira yao. Usingizi wa hatua za mwanzo hutokea katika sehemu zote za ubongo.


title: Pomboo

text: Wakiwa wanafugwa, pomboo wameonesha tabia za kulala/kusinzia kabisa, huku wakifunga macho yote kupumua ni bila ya ufahamu, huku mkia ukiendelea kujipiga piga. Kuishi kwenye maji yenye mkondo mkubwa huwa na hatari ya kuzama na kufa maji, hivyo inawapasa pomboo kuogelea nyakati zote. Hivyo, pomboo hulala kwa vipindi vifupi sana, ndani ya sekunde 4 na 60.


title: Blues

text: Blues ni aina ya muziki ambao ulianzia nchi Marekani mwanzoni kabisa mwa karne ya 20. Uliazishwa na watumwa wa zamani wa Kiafrika waliokuwa wakiimba nyimbo za kiroho, nyimbo za utukufu, na muziki wa chant.


title: Muziki wa klasiki

text: Muziki wa Klasiki upo katika aina za orchestra (muziki unaopigwa na jopo la watu au kwa jina lingine waweza kuitwa bendi). Asili ya muziki huu ni hasa kwenye utamaduni wa Kimagharibi na hasa kwenye muziki wa liturujia.


title: Muziki wa klasiki

text: Kwa kawaida hulenga ala za nyuzi, yaani Violin, viola, cello, na besi-mbili ambavyo vyote ni vyombo vya nyuzi; kwa pamoja, vinategemeana kufanya orchestra.


title: Muziki wa klasiki

text: Wanaorchestra wana mwelekezaji wao (kondakta) ambaye anaweka sawa tempo (kasi au mdundo), na anawaelekeza wanaorchestra kwa kutumia fimbo maalum wakati wanapiga moja kati ya nyimbo ambazo huzipiga kwa maonyesho maalum.


title: Muziki wa klasiki

text: Kuna watunzi kedekede wa muziki wa klasiki. Lakini hapa pana orodha ndogo ya watunzi hao kwa mwenendo wa nyakati:


title: Muziki wa klasiki

text: Mtindo wa Zama za Kati ulienea sana kunako karne ya 5 hadi kwenye karne ya 15 na waliotingisha walikuwa kina:


title: Muziki wa klasiki

text: Mtindo wa Renaissance ulibamba sana kuanzia karne ya 15 hadi karne ya 17 na waliotingisha walikuwa kina:


title: Muziki wa klasiki

text: Baroko ilikuwa kipindi kuanzia takriban mwaka 1600 hadi 1750. Wakati huo walitinga hasa:


title: Muziki wa klasiki

text: Katikati ya karne ya 18 hadi kunako miaka ya 1820 ilikuwa ikijulikana kama Kipindi cha Classical yenye watunzi maarufu kama:


title: Muziki wa klasiki

text: Kipindi hiki kilianza kunako 1820 na kudumu hadi 1910; kilijukana kama Kipindi cha Romantiki na kutoa watu kama:


title: Muziki wa klasiki

text: Kile kinachojulikana kama Muziki wa klasiki wa karne ya 20 umekuja kuanzia 1910 na kuendelea na watunzi wafuatao na wengineo:


title: Muziki wa klasiki

text: Kwenye karne ya 20, muziki wa klasiki umebadilika sana. Kuanzia mwaka 1950, ala za umeme zilianza kutumika kwa kutengeneza sauti mpya, na vifaa vya muziki vya umeme vikaanza kutumiwa katika kufanyia muziki huu vilevile.


title: Muziki wa klasiki

text: Tangu mwaka 1970, watunzi wengi wa muziki huo wakaanza kutofautisha baina ya muziki wa rock, pop, classical, asili, jazz na muziki wa dunia, kwa kutoa aina mpya za mitindo ili kuendeleza fani nzima ya muziki.


title: Renaissance

text: Renaissance (pia: zama za mwamko, mwamko-sanaa) ni kipindi cha kihistoria cha Ulaya kilichoanza kunako miaka ya 1400, na kikafuatiwa na kipindi cha Zama za Kati, ambacho pia kinajulikana kwa jina maarufu kama Middle Ages.


title: Renaissance

text: Neno "Renaissance" linatokana na neno la Kifaransa lenye maana ya "kuzaliwa upya". Sababu zilizopelekea kipindi hiki kuitwa hivyo ni kwamba, wakati huo, watu walianza kuwa na shauku ya kujifunza kuhusu mambo ya kale, kwa namna moja au nyingi walijufunza kuhusu mambo ya Ugiriki ya Kale na Roma ya Kale.


title: Renaissance

text: Kwa masomo hayo Renaissance ilionekana kama "kuzaliwa upya" kwa masomo hayo. Renaissance mara nyingi ilisemwa kama ndiyo mwanzo wa "modern age".


title: Renaissance

text: Wakati huo wa Renaissance, kuliwa na wasanii wengi sana, wengi wao walikuwa waandishi na wengi wao walikuwa wanafalsafa. Watu walijifunza mabo ya hisabati na sayansi mbalimbali. Mtu aliye mjanja wa kujua vitu vingi huitwa "Mtu wa Renaissance". Leonardo da Vinci, ambaye alikuwa mchoraji, mwasayansi, mwanamuziki na pia mwanafalsafa, huyu ni Mwana Renaissance mashuhuri.


title: Renaissance

text: Awali Renaissance ilianzia nchini Italia, lakini punde ikaenea katika Ulaya nzima. Katika Italia kipindi hiki kimegawanyika katika makundi matatu:-


title: Renaissance

text: Kipindi kilichofuata baada ya Mannerist kilikuwa kinaitwa Baroque pambacho pia kilienea Ulaya nzima kunako 1600. Nje ya Italia, ni vigumu kuelezea wapi kipindi cha Renaissance kiliishia na wapi kipindi cha Baroque kilianza.


title: John Abruzzi

text: John Abruzzi ni jina la kutaja uhusika wa katika kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Peter Stormare. Huyu ni mhusika mkuu katika mfululizo, lakini alitambulika akiwa kama mnyapara wa jela ya Fox River State Penitentiary. Huyu yupo sawa tu na Theodore Bagwell, ni adui kidogo wa wale wahusika wakuu wa mchezo huu, ingawa alionekana kukawisha maswali ya mwandada Veronica Donovan aliyokuwa akiyafanya juu ya upelelezi wake kwenye vipengele vya usoni.


title: Gallus Steiger

text: Gallus Steiger (29 Machi 1879 – 26 Novemba 1966) alikuwa mmsionari, abate na askofu wa Peramiho, Songea, Tanzania.