title: Kalenda

text: Kwa watu wengu duniani mabadiliko wa mchana na usiku ni utaratibu wa kwanza unaogawa wakati. Mchana na usiku pamoja inahesabiwa kama siku moja. Lakini kuna njia tofauti jinsi gani kuanza hesabu hiyo: asubuhi (mwanzo wa mchana) au jioni (mwanzo wa usiku) zilikuwa njia za kawaida za kuhesabu siku mpya. Tangu kupatikana kwa saa zinazonyesha masaa hata gizani ni saa sita usiku (katikati ya usiku) inayoangaliwa kuwa mwanzo wa siku mpya.


title: Kalenda

text: Awamu za mwezi huonekana vizuri kwa kila mtu. Kwa sababu hii awamu hizi zilikuwa mbinu unaoeleweka rahisi kupanga siku kwa vipindi. Kipindi kutoka mwezi mpya hadi mwezi mpya ni kipimo kinachopatikana katika kila nchi ni siku 29 1/2.


title: Kalenda

text: Majira au badiliko la vipindi vinavyorudi vya joto na baridi au vya ukame na mvua zilikuwa utaratibu mwingine ulioonekana kwa watu. Ila tu hesabu hii ilitegemea na mazingira na hali ya hewa katika eneo fulani.


title: Kalenda

text: Hasa katika nchi ambako majira yanatofautiana vikali na kufuata utaratibu wa kurudia hata mimea na wanyama hufuata mwendo wa majira. Katika mazingira kama hii imewezekana kutofautisha matokeo katika maisha kufuatana na idadi ya vipindi vya baridi au vya joto au vya mvua vilivyopita tangu tokeo fulani.


title: Kalenda

text: Mabadiliko ya mimea hutegemea mwendo wa jua na idadi ya mwanga pamoja na joto linalopatikana katika sehemu mbalimbali za dunia. Katika nchi karibu na ikweta tofauti hizi mara nyingi si kali sana na majira hazionekani vizuri isipokuwa majira ya mvua na ukame. Katika nchi hizi kalenda za kale mara nyingi zilitegemea nyota hasa Zuhura (Ng'andu) na mahali angani inapoonekana asubuhi au jioni kwa wakati fulani.


title: Kalenda

text: Inaaminika ya kwamba tangu kuanza kilimo watu wameanza pia kushika kumbukumbu ya wakati. Katika nchi nyingi kupanda na kuvuna kunategemea mwendo wa majira yanayorudia. Kazi ya pamoja inahitaji mpangilio na lugha ya pamoja. Hapa ni mwanzo wa kalenda.


title: Kalenda

text: Kutokana na migawanyo asilia ya wakati zilitokea njia mbalimbali jinsi ya kupanga wakati katika kalenda. Kutokana na hapo kuna hasa kalenda ya mwezi, kalenda ya jua na kalenda ya lunisolar (=kalenda jua-mwezi) inayounganisha mwaka kufuatana na mwendo wa jua na vipindi halisi vya mwezi.


title: Kalenda

text: Kalenda hizi hufuata awamu za mwezi. Kutoka mwezi mwandamu (=mwezi mpya) hadi mwezi mwandamu unaofuata ni muda wa siku 29 na nusu. 12 za vipindi hivi ni takriban sawa na mwaka 1 yaani kipindi hadi kurudia kwa majira kama joto au baridi. Lakini kuna tofauti kati ya mwaka wa jua unaotawala kurudi kwa majira baada ya siku 365 ¼ na muda wa miezi halisi 12 mwenye siku 354 pekee.


title: Kalenda

text: Hii ni hasara ya kalenda ya mwezi ya kwamba baada ya miaka kadhaa hailingani tena na majira kwa hiyo ni vigumu kupanga kilimo kufuatana na kalenda hii. Lakini katika maeneo ya dunia ambako majira si muhimu vile kalenda za mwezi zinaendelea kutumiwa. Mfano maarufu wa kalenda ya mwezi ni kalenda ya Kiislamu; hapo kipindi cha „mwezi kinalingana kabisa na awamu za mwezi angani na baada ya miezi 12 ya aina hii mwaka mpya mwenye muda wa siku 354.3 unaanza tena. Ilhali mwaka huu una upungufu ya siku 11-12 kulingana na mwaka wa jua sikuu zake „zinatembea“ kutoka majira hadi majira; katika mazingira ya jangwa ya Uarabuni ulikotokea kilimo na majira hayakuwa muhimu vile.


title: Kalenda

text: Nchi nyingi za dunia zinategemea kilimo. Kilimo hufuata majira ya hali ya hewa. Majira haya hutawaliwa na jua yaani na kiasi cha mwanga na nishati zinazofika dunianikutoka kwa jua na hii inabadilika kutokana na umbali wa jua unaobadilika katika mwendo wa dunia kuzunguka jua letu. Mwendo huu wa dunia kuzunguka jua unachukua siku 365 ¼ kwa hiyo watu katika tamaduni mbalimbali baada ya kugundua muda huu walitunga kalenda zilizoshika mwendo huo.


title: Kalenda

text: Kalenda hizi zinaweza kugawiwa kwa namna mbalimbali lakini mara nyingi zinatumia vipindi 12. Vpindi hivi vinaweza kuitwa „mwezi“ lakini havina uhusiano tena na awamu halisi za mwezi.


title: Kalenda

text: Kalenda ya jua maarufu ni kalenda ya Gregori iliyokwa kalenda ya kimatifa hasa.


title: Kalenda

text: Hizi ni kalenda zinazolenga kuunganisha mwaka wa jua na mwendo wa majira kwa pande mmoja na awamu halisi za mwezi kwa upande mwingine. Kwa hiyo kalenda hizi zinatumia vipindi vya mwaka vya mwezi yaani miezi halisi 12. Kila baada ya miaka 2 – 3 kuna mwaka mrefu mwenye miezi 13. Kwa njia hii upungufu wa mwaka wa mwezi kulingana na mwaka wa jua unasawazishwa. Mifano mashuhuri wa hesabu hii ni kalenda ya Kiyahudi na Kalenda ya Kichina.


title: Kalenda

text: Kalenda zote hutumia hesabu inayoanza kwenye tarehe fulani ya chanzo.


title: Kalenda

text: Kalenda ya kimataifa (=Kalenda ya Gregori) huanza hesabu yake katika mwaka ulioaminiwa kuwa mwaka wa kuzaliwa kwa Yesu Kristo na hesabu hii huitwa baada ya Kristo. Hesabu hii imefikia baada ya mwaka 2010.


title: Kalenda

text: Kalenda ya Kiislamu huanza hesabu yake katika mwaka wa hijra yaani kuondoka kwa Muhamad kutoka Maka kwenda Madina. Hesabu hii imefika zaidi ya miaka 1430.


title: Kalenda

text: Kalenda ya Kiyahudi inaanza hesabu katika mwaka ulioaminiwa kuwa uumbaji wa dunia na leo imefikia hesabu ya zaidi ya miaka 5770.


title: Kalenda

text: Hata leo hii kuna kalenda mbalimbali zinazotumiwa duniani. Kalenda inayotumiwa zaidi kimataifa ni kalenda ya Gregori inayohesabu miaka tangu Kristo kuzaliwa. Kalenda hii imepokea muundo wake kutoka kalenda ya Roma ya Kale hasa miezi na idadi ya siku zao.


title: Kalenda

text: Kalenda nyingine inayotumiwa katika nchi kadhaa ni kalenda ya Kiislamu inayohesabu miaka tangu hijra ya Muhamad; kalenda hii hutumiwa na Waislamu wote kwa kukadiria sikukuu zao hata wakitumia menginevyo kalenda ya Gregori.


title: Kalenda

text: Kalenda nyingine ni kalenda kama ile ya Kichina, ya Kihindi na kadhalika zinazotumiwa kwa makadirio ya sikukuu katika dini au utamaduni wao lakini kwa maisha ya kawaida watu wengi wanatumia kalenda ya Gregori.


title: Kalenda

text: Nchi kadhaa huwa pia na namna ya pekee za kalenda kwa mfano Ethiopia hufuata kalenda yake inayohesabu tangu kuzaliwa kwake Kristo lakini kwa tofauti ya hesabu ya miaka 7 na miezi 3; ina miezi 13. Kalenda ya Uajemi huhesabu miaka tangu hijra lakini tofauti na Waislamu wengi hutumia mwaka wa jua si mwaka wa mwezi kwa hiyo kuna tofauti ya takriban miaka 40 hivi.


title: Kalenda

text: Hesabu ya wiki haifuati kalenda ni kipindi cha siku 7 kinachorudia mfululizo bila kujali mwisho au mwanzo wa mwaka. Asili yake iko katika Mashariki ya Kati hasa Babeli ikasambazwa kupitia imani ya Uyahudi na Ukristo. Inaanza kwa siku ya Jumapili inayotazamiwa kidini kama siku ya kwanza ya uumbaji wa dunia na kwa wakristo pia siku ya ufufuo wa Yesu unaotazamiwa kama uumbaji wa pili. Kwa kusudi la kupanga maisha na hasa kazi wiki za mwaka zinahesabiwa kuanzia 1 - 52; hapo wiki ya kwanza na wiki ya mwisho kwa kawaida si kamili kwa sababu siku kadhaa zimo katika mwaka uliotangulia au kufuata.


title: Kalenda

text: Tangu kuenea desturi ya wikendi yaani mapumziko ambako wengi hawafanyi kazi siku za Jumapili na Jumamosi kalenda nyingi huonyesha siku ya kwanza ya wiki ambayo ni Jumatatu kama chanzo cha wiki ya kazi.


title: Kalenda

text: Mpangilio wa wiki kama hesabu ya siku ya kupumzika na siku za kazi umeenea kote duniani hasa kwa ofisi za serikali ingawa katika nchi nyingi watu maskini hawana nafasi za kupumzika mara kwa mara.


title: Kalenda

text: Kalenda ya Gregori Kalenda ya Juliasi Kalenda ya Kiislamu Kalenda ya Jua Kalenda ya Mwezi Mwaka wa Jua


title: Sudan

text: Jamhuri ya Sudan ama Sudan ni nchi ya tatu kwa ukubwa katika bara la Afrika na ya kumi na sita duniani


title: Sudan

text: Imepakana na Misri kaskazini, Bahari ya Shamu kaskazini-mashariki, Eritrea na Ethiopia mashariki, Sudan Kusini kusini-mashariki, Afrika ya Kati na Chadi magharibi, na Libya kaskazini-magharibi.


title: Sudan

text: Kijiografia nchi hii huhesabiwa kama sehemu ya Afrika ya Kaskazini.


title: Sudan

text: Mji mkuu ni Khartoum.


title: Sudan

text: Majimbo ya Sudan Kusini yalikuwa sehemu ya nchi hiyo lakini yalipiga kura ya kujitenga yakapata kuwa nchi huru kuanzia tarehe 9 Julai 2011.


title: Sudan

text: Sudan iko upande wa Afrika ya kaskazini, ina pwani kwenye bahari ya Shamu kati ya Misri na Eritrea. Imetamalikiwa zaidi na mto Nile na mikono yake.


title: Sudan

text: Ina eneo la kilomita mraba 1,886,068 (728,215 sq mi).


title: Sudan

text: Ardhi yenyewe ni kiwara, lakini kuna milima upande wa mashariki na magharibi.


title: Sudan

text: Hali ya anga ni ya mwangaza kusini, na mikuranga kaskazini.


title: Sudan

text: Mvua yapatikana mwezi wa Aprili na Oktoba.


title: Sudan

text: Uharibifu wa mazingira hasa ni kwa sababu ya mmomonyoko wa udongo na utapakazi wa jangwa.


title: Sudan

text: Nchi imegawiwa katika wilaya 18, zilizogawiwa tena katika kata 133.


title: Sudan

text: Al Jazirah Al Qadarif Bahari ya Shamu Nile ya buluu Darfur Kusini Darfur Kaskazini Darfur Magharibi Darfur Mashariki Darfur ya Kati Kassala Khartoum Kurdufan Kaskazini Kurdufan Kusini Kurdufan Magharibi Sudan Kaskazini Mto Nile Nile nyeupe (Bahr al Jabal) Sennar


title: Sudan

text: Ona pia: Orodha ya miji Sudan


title: Sudan

text: Nchi ilikuwa na makazi ya kudumu kuanzia milenia ya 8 KK.


title: Sudan

text: Katika milenia ya 5 KK watu walizidi kuhama Sahara ikigeuka jangwa wakasogea katika eneo la Sudan ya sasa (bonde la mto Nile).


title: Sudan

text: Mchanganyiko wa watu hao uliunda ufalme wa Kush kwenye 1700 KK. Makao makuu yalikuwa Kerma.


title: Sudan

text: Katika karne ya 8 KK watu wa ufalme huo waliteka Misri na kuitawala kwa karne moja hadi waliposhindwa na Waashuru.


title: Sudan

text: Baadaye makao makuu yalikuwa Meroe, ambapo ufalme uliendelea hadi karne ya 4 BK ukiwa maarufu kwa uhunzi kwa jina la Ethiopia.


title: Sudan

text: Ufalme huo uliposambaratika, zilitokea falme mbalimbali katika eneo lake, mmojawapo ukiwa ule wa Nubia.


title: Sudan

text: Huko Ukristo ulienea katika madhehebu tofauti: yale ya Kikopti kutoka Misri na yale ya Kibizanti kutoka Roma ya mashariki.


title: Sudan

text: Baadaye Uislamu pia ulijitokeza katika falme hizo ukazidi kuenea hadi kuanzisha usultani wa Sennar.


title: Sudan

text: Mwaka 1821 mtawala wa Misri chini ya himaya ya Waturuki aliteka Sudan kaskazini.


title: Sudan

text: Katika miaka ya 1870 juhudi za Wazungu za kukomesha biashara ya utumwa zilisababisha kutokea kwa Mahdi.


title: Sudan

text: Dola la Mahdi (kwa Kiarabu المهدية, "mahdiyya") lilianzishwa na Muhammad Ahmad Al-Mahdi mwaka 1881 alipojitangaza kuwa mahdi kufuatana na imani ya Kiislamu akaongoza uasi dhidi ya Misri iliyotawala Sudan ikisimamiwa yenyewe na Uingereza.


title: Sudan

text: Muhammad Ahmad Al-Mahdi alifaulu kukusanya wafuasi wengi na kushinda Wamisri. Tarehe 26 Januari 1885 jeshi lake lilitwaa mji mkuu Khartum na kumwua gavana Gordon Pasha.


title: Sudan

text: Al-Mahdi alianzisha mji mkuu mpya ng'ambo ya mto Nile kwa kuunda Omdurman. Wamisri na Waingereza wakatoka nje ya Sudan.


title: Sudan

text: Baada ya ushindi wake Al-Mahdi alikufa na homa ya matumbo.


title: Sudan

text: Ugomvi ulitokea kati ya makamu wake hadi 1891 wakati Abdallahi ibn Muhammad mwenye sifa ya kuwa aliongoza jeshi la mahdi wakati wa mashambulio dhidi ya Khartum alikubaliwa wa viongozi wa mahdiyya akajiita "khalifa".


title: Sudan

text: Khalifa Abdullahi aliimarisha utawala wake wa kuwaua wapinzani bila neema, kati yao wanafunzi na ndugu za mahdi mwenyewe. Akajenga jumba mjini Omdurman linalosimama hadi leo.


title: Sudan

text: Khalifa Abdullahi alijaribu kutumia teknolojia mbalimbali. Akanunua meli za mvuke za mtoni alizoziona Waingereza walizitumia pia akajenga kiwanda cha kutengenezea bunduki. Akaanzisha nyaya za mawasilaino kwa simu. Lakini kwa ujumla vita na utawala wa mahdiyya zilikuwa ziliharubu uchumi iliyoendelea kuzorota.


title: Sudan

text: Khalifa alifaulu kupanua utawala wake juu ya maeneo karibu yote ya Sudan ya leo lakini alishindwa kufikia jimbo la Ikweta ambako Emin Pasha aliendelea kutetea mabaki ya Sudani ya Kimisri.


title: Sudan

text: Itikadi ya kupanua utawala wa mahdiyya kwa njia ya jihad ilimsababisha khalifa kushambulia nchi jirani ya Ethiopia iliyotawaliwa na kaisari wa Kikristo. Mwaka 1887 akaongoza jeshi la askari 60,000 hadi Gondar. Waethiopia wakajibu kwa kushambulia Sudan mwaka 1889. Kifo cha Kaisari Yohane IV katika mapigano ya Metemma tarehe 9 Machi 1889 ililazimisha Waethiopia kurudi kwao. Lakini jeshi la mahdiyya lilipoteza wanajeshi wengi pia likadhoofika.


title: Sudan

text: Wakati huohuo jemadari wa khalifa Abd ar-Raħmān an-Nujumī alishambulia Misri lakini alishindwa kwenye mapigano ya Tushkah. Hii ilikuwa mara ya kwanza ya jeshi la mahdiyya kushindwa.


title: Sudan

text: Majaribio ya vita za jihadi dhidi ya Wabelgiji katika jimbo la Ikweta na dhidi ya Waitalia katika Eritrea yalishindikana pia.


title: Sudan

text: Mwaka 1895 mkuu wa jeshi la pamoja la Misri na Uingereza, jenerali Horatio Kitchener aliamua kulipiza kisasi kwa vita ya 1885 akaongoza jeshi kubwa dhidi ya Sudan. Kwa kutumia meli za mvuke kwenye mto Nile na kujenga reli akasongea mbele hadi Omdurman.


title: Sudan

text: Tarehe 2 Septemba 1898 jeshi la mahdiyya lilishindwa kabisa katika mapigano ya masaa matano. Safari hiyo Waingereza waliandaliwa vizuri zaidi, pia silaha mpya kama bunduki ya mtombo ziliwapa ushindi. Upande wa khalifa walikufa askari 11,000, upande wa Waingereza na Wamisri watu 400 pekee.


title: Sudan

text: Khalifa mwenyewe alitoroka akajenga jeshi upya na kutawala kusini mwa Sudan, lakini akauawa mwaka 1899 katika mapigano ya Umm Diwaykarat.


title: Sudan

text: Hivyo Waingereza walitawala Sudan pamoja na Misri hadi 1956, na Kitchener akawa gavana mkuu wa kwanza.


title: Sudan

text: Baada ya uhuru wa nchi (1956), makabila ya kusini ambayo hayakukubali kusilimishwa yalipigania vita ndefu hadi kupata uhuru wao.


title: Sudan

text: Darfur ni eneo yenye majimbo matatu ambaye imeathiriwa na vita vya kisiasa, vita vya Darfur.


title: Sudan

text: Pia kuna wanamgambo upande wa mashariki Umbele wa Mashariki.


title: Sudan

text: Kadiri ya sensa za mwaka 1993, wakazi walihesabiwa kuwa milioni 26. Hakuna sensa nyingine ya hakika iliyofanyika baada ya mwaka huo kwa sababu ya vita vya wenyewe kwa wenyewe.


title: Sudan

text: Kadirio ni kwamba wakazi ni milioni 40 mwaka 2015.


title: Sudan

text: Umma wa miji kama Khartoum (na pia Khartoum, Omdurman, na Khartoum ya kaskazini) waongezeka zaidi: umma wa miji hii yakadiriwa milioni 6-7 na wengine wahamiaji milioni 2 ambao wamekimbia vita vya kusini, magharibi, mashariki na pia wengine kwa sababu ya ukame.


title: Sudan

text: Sudan ina aina mbili za utamaduni — Waafrika walio na Uarabu na Waafrika wasio Waarabu — na maelfu ya makabila na migao ya kabila, lugha tofautitofauti kwa makundi au kabila – migawanyiko hii uleta siasa za utengo na ubaguzi.


title: Sudan

text: Majimbo ya Kaskazini hasa ndio makubwa nchini Sudan, na pia miji mikubwa iko katika majimbo haya. Zaidi ya milioni 22 wanaoishi katika majimbo haya ni Waislamu-Waarabu na wanaongea Kiarabu, lakini wengi pia huongea lugha 70 za kikabila hasa Kinubi, Kibeja, Kifur, Kinuban, Kiingessana, kwa kikundi hiki kuna wale wavutia zaidi kama: Wa-Kababish kutoka kaskazini Kordofan, watu hawa wanaofuga ngamia; Ga’alin (الجعلين), Rubatab (الرباطاب), Manasir (المناصير) and Shaiqiyah (الشايقيّة); makabila ambao kikao chao ni karibu na mito ni kama Baggara wa Kurdufan na Darfur; Wakiham Beja eneo ya bahari ya Shamu na Wanubi wa kaskazini Nile, ambao wengine wamehamishwa karibu na mto Atbara. Eneo la Shokrya kwa Wa-butana, Wa-bataheen wamepakana na Waga’alin na Washorya, upande wa kusini-magharibi eneo ya Butana. Pia kuna Warufaa, Wahalaween na makabila mengine mingi eneo la Gazeera na kwa ufuo wa Bluu Nile na eneo ya Dindir. Hata Wanubi kusini mwa eneo la Kurdufan na Wafur upande wa magharibi.


title: Sudan

text: Ja'alein Shigia Rubatab Shokrya Ababda Azande Baggara Beja Dinka Fur Mahas Manasir Masalit Hausa Nuba Nuer Rashaida Zaghawa


title: Sudan

text: (mengine zaidi, pamoja na eneo lao)


title: Sudan

text: Acholi mashariki Ayuak mashariki ya kati Barit Mji wa Juba Didiga mashariki Kakua kusini-mashariki Latuga mashariki Madi mashariki Shilluk mashariki Toposa mashariki


title: Sudan

text: Nchini Sudan kuna lugha zaidi ya 70. Kati yake, muhimu zaidi ni Kiarabu, ambacho ndicho lugha rasmi pamoja na Kiingereza. (Angalia Orodha ya lugha za Sudan.)


title: Sudan

text: Utamaduni wa Sudan Muziki wa Sudan Orodha ya waandishi wa Sudan Uislamu nchini Sudan


title: Sudan

text: Dini kubwa zaidi nchini ni Uislamu (97%).


title: Sudan

text: Wakristo ni waumini hasa wa Kanisa Katoliki, Anglikana (Kanisa la Sudan), Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki (Wakopti, Waethiopia na Waeritrea).


title: Sudan

text: Vyuo Vikuu vya Sudan:


title: Sudan

text: Akademia ya Sayansi ya Utabibu Chuo Kikuu cha Wanawake cha Ahfad Chuo cha Sayansi na Teknolojia cha Bayan Chuo cha Watu wa Compyuta Chuo Kikuu cha Omdurman Ahlia Chuo Kikuu cha Gezira Chuo kikuu cha Khartoum Senta ya Utafiti, Mycetoma Chuo Kikuu cha Sudan cha Sayannsi na Teknolojia


title: Sudan

text: Orodha ya miji ya Sudan Elimu nchini Sudan Mgogoro wa Darfur Makabila ya Sudan Haki za kibinadamu nchini Sudan Janjaweed Kush Vijana wa Sudan waliopotea Bwawa la Merowe Jeshi la Sudan Nubia Waziri Mkuu wa Sudan Wahamiaji wa Sudan nchini Misri Misheni Za Umoja wa Mataifa Josefina Bakhita Chama cha Skauti nchini Sudan Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika


title: Sudan

text: Brown, Richard P.C. (1992) Public Debt and Private Wealth: debt, capital flight and the IMF in Sudan. Macmillan Publishers London ISBN 0-333-57543-1. Churchill, Winston (1899; 2000). The River War — An Historical Account of the Reconquest of the Soudan. Carroll & Graf Publishers (New York City). ISBN 978-0-7867-0751-5. Clammer, Paul (2005). Sudan — The Bradt Travel Guide. Bradt Travel Guides (Chalfont St. Peter); Globe Pequot Press. (Guilford, Connecticut). ISBN 978-1-84162-114-2. Evans-Pritchard, Blake; Polese, Violetta (2008). Sudan — The City Trail Guide. City Trail Publishing. ISBN 978-0-9559274-0-9. El Mahdi, Mandour. (1965). A Short History of the Sudan. Oxford University Press. ISBN 0-19-913158-9. Fadlalla, Mohamed H. (2005). The Problem of Dar Fur, iUniverse (New York City). ISBN 978-0-595-36502-9. Fadlalla, Mohamed H. (2004). Short History Of Sudan. iUniverse (New York City). ISBN 978-0-595-31425-6. Fadlalla, Mohamed H. (2007). UN Intervention in Dar Fur, iUniverse (New York City). ISBN 978-0-595-42979-0. Jok, Jok Madut (2007). Sudan — Race, Religion and Violence. Oneworld Publications (Oxford). ISBN 978-1-85168-366-6. Mwakikagile, Godfrey (2001). Slavery in Mauritania and Sudan — The State Against Blacks, in The Modern African State — Quest for Transformation. Nova Science Publishers (Huntington, New York). ISBN 978-1-56072-936-5. O'Fahey, Rex Seán; Spauling, Jay Lloyd (1974). Kingdoms of the Sudan. Methuen Publishing (London). ISBN 978-0-416-77450-4. Covers Sennar and Darfur. Peterson, Scott (2001). Me Against My Brother — At War in Somalia, Sudan and Rwanda — A Journalist Reports from the Battlefields of Africa. Routledge (London; New York City). ISBN 978-0-203-90290-5. Prunier, Gérard (2005). Darfur — The Ambiguous Genocide. Cornell University Press (Ithaca, New York). ISBN 978-0-8014-4450-0. Welsby, Derek A. (2002). The Medieval Kingdoms of Nubia — Pagans, Christians and Muslims Along the Middle Nile. British Museum Press (London). ISBN 978-0-7141-1947-2. Zilfū, ʻIṣmat Ḥasan (translation: Clark, Peter) (1980). Karari — The Sudanese Account of the Battle of Omdurman. Frederick Warne & Co (London). ISBN 978-0-7232-2677-2.


title: Sudan

text: "Quo Vadis bilad as-Sudan? The Contemporary Framework for a National Interim Constitution". Law in Africa (Cologne; 2005). Vol. 8, pp. 63–82.


title: Sudan

text: at Curlie Wikimedia Atlas of Sudan (kutoka kitabu cha wadadisi wa Marekani)


title: Sudan

text: makala rasmi ya bunge .


title: Sudan

text: . (stm BBC habari za taratibu za - Sudan –(Kutoka taarifa za baraza ya Marekani) yahusu maandiko zingatizi juu ya usomi na habari kuu za nchi.


title: Sudan

text: Viungo via Habari. taratibu za kutua amani and government sites news headline links France-based (in English)


title: Sudan

text: Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Umoja wa Afrika Jamii:Nchi za Kiarabu Jamii:Afrika ya Kaskazini Jamii:Nchi za Kiarabu Jamii:Bahari ya Shamu Jamii:Maeneo ya Biblia


title: Zimbabwe

text: Jamhuri ya Zimbabwe Republic of Zimbabwe, Africa (Bendera ya Zimbabwe)(Nembo ya Zimbabwe)Kaulimbiu ya Taifa Unity, Freedom, Work (Kiingereza: Umoja, Uhuru, Kazi) " | Wimbo wa TaifaLugha rasmiKiingereza na 15 nyingineMji MkuuHarareMji mkubwaHarareRaisEmmerson MnangagwaEneo - Jumla -Maji -Eneo kadiriwakm² 390,757 1% ya 60 dunianiUmma - Kadiriwa - Sensa, - Msongamano wa watu13,061,239 ya 66 duniani (2012) ; 32/km² ; ya dunianiChumo cha uchumi - Jumla - kwa kipimo cha umma$24.99 billion (Orotha ya nchi GDP (kidogo)) $2,100 (Orodha ya nchi kulingana na GDP kwa umma)Uhuru - Kadirifu - Barabara(kama Rhodesia) 11 Novemba 1965 (kama Zimbabwe) 18 Aprili 1980FedhaDolar ya Marekani|Saa za EneoUTC +2Intaneti TLD.zwkodi za simu263


title: Zimbabwe

text: Jamhuri ya Zimbabwe (iliyojulikana wakati wa ukoloni kama Rhodesia ya Kusini) ni nchi isiyo na bahari iliyoko upande wa kusini wa Bara la Afrika, kati ya mto Zambezi na mto Limpopo.


title: Zimbabwe

text: Imepakana na Afrika ya Kusini upande wa kusini, Botswana upande wa magharibi, Zambia upande wa kaskazini-mashariki, na Msumbiji upande wa mashariki.


title: Zimbabwe

text: Jina Zimbabwe linatoka katika jina "dzimba dzamabwe" kumaanisha "nyumba ya mawe" kwa lugha ya Kishona. Nyumba hiyo ya mawe , ambayo imehifadhiwa kama eneo la kihistoria, ilikuwa Milki ya Mwenemtaba ambaye ufalme wake uliongoza eneo hilo miaka ya kale.


title: Zimbabwe

text: Zimbabwe imegawiwa katika mikoa 8 na miji miwili ikiwa na hadhi ya Mikoa. Imegawiwa zaidi katika wilaya 59 na manispaa 1,200.


title: Zimbabwe

text: Mikoa ya Zimbabwe ni:


title: Zimbabwe

text: Bulawayo (mji), Harare (mji), Manicaland, Mashonaland ya kati, Mashonaland Mashariki, Mashonaland Magharibi, Masvingo, Matabeleland Kaskazini, Matabeleland Kusini na


title: Zimbabwe

text: Eneo ya Kati (midlands).


title: Zimbabwe

text: Miji minne mikubwa ya Zimbabwe ni:


title: Zimbabwe

text: Bulawayo, mji wa pili kwa ukubwa Harare, mji mkuu Masvingo Mutare


title: Zimbabwe

text: Wakazi wa kwanza huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani.


title: Zimbabwe

text: Katika karne za kwanza BK walifika wahamiaji Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi.


title: Zimbabwe

text: Tangu karne ya 11, Zimbabwe ya leo imekuwa na falme imara kwenye njia muhimu ya biashara.


title: Zimbabwe

text: Kampuni ya British South Africa ya Cecil Rhodes iliweka mipaka ya sasa katika miaka ya 1890.


title: Zimbabwe

text: Koloni la Uingereza lilianzishwa mwaka 1923 kwa jina la Southern Rhodesia.


title: Zimbabwe

text: Mwaka 1965, serikali ya walowezi Wazungu ilijitangazia uhuru kwa jina la Rhodesia tu.


title: Zimbabwe

text: Baada ya miaka 14 ya kutengwa kimataifa na kupigana na raia Waafrika katika miaka ya 1970, mapatano ya mwaka 1979 yalikubali wakazi wote wawe na haki ya kupiga kura na nchi ikawa huru kweli kwa jina la Zimbabwe mwaka 1980.


title: Zimbabwe

text: Rais Robert Mugabe alipata umaarufu katika siasa kama mpiganaji dhidi ya ukoloni lakini pia kama aina ya dikteta aliyerudisha nyuma uchumi wa nchi.


title: Zimbabwe

text: Baada ya yeye kulazimishwa na wanajeshi kujiuzulu, tarehe 24 Novemba 2017 Emmerson Mnangagwa amekuwa rais mpya wa Zimbabwe.


title: Zimbabwe

text: Wakazi wengi (82%) ni wa kabila la Washona, 14% ni Wandebele, 2% ni wa makabila mengine ya Kiafrika, 1% ni machotara, Wahindi, Wazungu n.k.


title: Zimbabwe

text: Kwa sasa lugha rasmi ni 16. Lugha kubwa ni Kishona (70%) na Kindebele (20%). Kiingereza ni lugha ya kwanza ya asilimia 2.5% za wakazi.


title: Zimbabwe

text: Upande wa dini, 80% ni Wakristo (hasa Waanglikana, Wakatoliki 17%, Wasabato na Wamethodisti). Waliobaki ni wafuasi wa dini asilia za Kiafrika (11%), hawana dini (7%) au ni Waislamu (1%).


title: Zimbabwe

text: Mawasiliano ya simu na mitambo yake yanaendeshwa na Tel-One0, kampuni ya serikali.


title: Zimbabwe

text: Kuna kampuni 3 za simu za mikononi: Econet Wireless, Net*One na Telecel.


title: Zimbabwe

text: The Interpreter kiswa(mfasiri), filamu ya mwaka 2005 ambayo yaonyesha kiongozi chuku wa nchi za Afrika, ambaye ya muadhiri Robert Mugabe, akitafuta kuepuka mahakama ya kimataifa ilioamrishwa na baraza ya kimataifa ya kuhifadhi amani ili kumhukumu kwa hatia dhidi ya haki za kibinadamu.


title: Zimbabwe

text: Katika orodha ya uhuru kwa waandishi wa habari mwaka 2004 Zimbabwe ilishika nafasi ya 155 kati ya nchi 167.


title: Zimbabwe

text: Wilaya za Zimbabwe Manispaa za Zimbabwe Orodha ya miji Zimbabwe Mawasiliano Zimbabwe Utamaduni wa Zimbabwe Orodha ya lugha za Zimbabwe Muziki wa Zimbabwe Waandishi wa Zimbabwe Mambo ya kigeni Zimbabwe Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika


title: Zimbabwe

text: Tovuti rasmi ya Bunge la Zimbabwe Tovuti rasmi ya serikali


title: Zimbabwe

text: -BBC usanifu wa utekelezaji wa arthi. Zimbabwe destruction: (hadithi ya mtu mmoja) UK-Based independent daily newspaper news headline links press freedom violations weekly newspaper weekly newspaper UK-based independent weekly newspaper (gazeti ya wiingereza) State-owned daily newspaper A comprehensive collection of news stories concerning Zimbabwe from different sources Taarifa ya habari Zimbabwe


title: Zimbabwe

text: maelekezo ya WWW-VL maelekezo maelekezo maelekezo


title: Zimbabwe

text: -(haki za kibinadamu) (viungo via taarifa) Habari za kuazua zilizo chapishwa wakati wa kura mnamo 2000. Miziki ya Zimbabwe kila mwaka, Marekani kaskazini. lango la taarifa Zimbabwe Lango la habari Zimbabwe (Maelezo ya maedeleo ya uchumi) kupoteza haki ya mali Zimbabwe na udhoofu wa uchumi. Kifungu cha kuanguka kwa nchi ya Zimbabwe (senta ya maedeleo ya dunia) garama na mwanzo wa misukosuko Zimbabwe.


title: Zimbabwe

text: Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Umoja wa Afrika Jamii:Nchi ambazo ni mazingira ya bara Jamii:Jamii ya Maendeleo ya Afrika Kusini Jamii:Nchi zinazoongea Kiingereza


title: Kilindi

text: Kilindi inaweza kutaja mahali mbalimbali pamoja na


title: Wilaya ya Handeni

text: Handeni ilikuwa wilaya ya Mkoa wa Tanga katika Tanzania hadi kugawiwa katika Wilaya ya Handeni Mjini na Wilaya ya Handeni Vijijini mnamo mwaka 2012.


title: Wilaya ya Handeni

text: Imepakana na wilaya ya Kilindi upande wa magharibi, wilaya ya Korogwe na Mkoa wa Kilimanjaro upande wa kaskazini, wilaya ya Pangani upande wa mashariki na Mkoa wa Pwani kwa kusini.


title: Wilaya ya Handeni

text: Mwaka 2002 ilikuwa na wakazi 249,572.


title: Wilaya ya Handeni

text: Wilaya ya Handeni ina tarafa 7 kata 19 na vijiji 112. Tarafa zilizopo ni Chanika, Sindeni, Mkumburu, Magamba, Kwamsisi, Mzundu na Mazingara. Kata zilizopo nia kama zifuatazo:


title: Rungwe (wilaya)

text: Wilaya ya Rungwe ni kati ya wilaya 8 za Mkoa wa Mbeya katika Tanzania yenye Postikodi namba 53500. Imepakana na Wilaya ya Mbeya vijijini upande wa kaskazini, Mkoa wa Iringa upande wa mashariki, Wilaya ya Kyela upande wa kusini-mashariki, Wilaya ya Ileje kwa kusini-magharibi na Mbeya Mjini kwa magharibi. Makao makuu ya wilaya yako Tukuyu.


title: Rungwe (wilaya)

text: Jina la wilaya limetokana na kituo cha misioni ya Moravian cha Rungwe kilichopo kwenye mitelemko ya mlima wa Rungwe takriban km 20 kutoka Tukuyu.


title: Rungwe (wilaya)

text: Rungwe ni hasa eneo la Wanyakyusa ikishika sehemu kubwa ya eneo la Unyakyusa lililoitwa kihistoria pia "Konde".


title: Rungwe (wilaya)

text: Mwaka 2002 wilaya ilikuwa na wakazi 307,270.


title: Rungwe (wilaya)

text: Mnamo mwaka 2013 kata 11 zilitengwa na Rungwe na kuunda Wilaya ya Busekelo.


title: Rungwe (wilaya)

text: Barabara kuu kutoka Daressalaam - Iringa - Mbeya kwenda Malawi inapita eneo la wilaya.


title: Rungwe (wilaya)

text: Rungwe inapokea mvua nyingi na iko kati ya maeneo yenye rutuba sana katika Tanzania.


title: Rungwe (wilaya)

text: Kati ya mazao ya sokoni kuna mashamba makubwa ya chai.


title: Kurów

text: Kurów ni kijiji katika Poland ya Kusini-Mashariki kwenye mto wa Kurowka. Iko katikati ya miji ya Pulawy na Lublin katika wilaya ya Lublin. Ina wakazi 2811 (2005).


title: Kurów

text: Katika karne ya 15 BK kijiji kilipewa cheo cha mji chini ya sheria ya mji ya Magdeburg. Katika karne ya 16 BK ikawa kati ya miji ya Poland iliyopokea Uprotestanti.


title: Kurów

text: Wakati wa migawanyiko ya Poland ikawa mwanzoni chini ya Austria, baadaye chini ya Urusi. Tangu 1918 imekuwa tena sehemu ya dola la Poland iliyoanzishwa upya.


title: Kurów

text: Wojciech Jaruzelski aliyekuwa kwanza waziri mkuu, halafu rais wa Poland kati ya 1981 hadi 1990 alizaliwa Kurow.


title: Angola

text: Angola ni nchi kubwa iliyopo upande wa kusini wa bara la Afrika ikipakana na Namibia, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, na Zambia. Upande wa magharibi kuna pwani ndefu ya Bahari Atlantiki. Mkoa wa Kabinda umetenganika na sehemu nyingine za nchi na unapakana na Jamhuri ya Kongo pia.


title: Angola

text: Angola ni nchi tajiri kwa mafuta na madini: almasi ndiyo muhimu zaidi. Lakini nchi ni maskini kutokana na vita vya miaka 29; kwanza vita vya kupigania uhuru dhidi ya Ureno iliyofuatwa na vita ya wenyewe kwa wenyewe hadi mwaka 2002.


title: Angola

text: Nchi yenyewe hasa ni ya kidemokrasia na inajulikana kama Jamhuri ya Angola (kwa Kireno: "República de Angola", kwa matamshi ya IPA: //; kwa lugha za wenyeji: Repubilika ya Ngola).


title: Angola

text: Jina Angola linatokana na neno la lugha ya Kibantu "N’gola", ambalo lilikuwa jina la kiongozi wa ufalme wa Kwimbundo karne ya 16, ambapo Wareno walianza ukoloni katika eneo hili.


title: Angola

text: Angola imegawiwa katika mikoa 18 ("províncias") na manispaa 162 ("municípios"). Mikoa ni:


title: Angola

text: Wakazi wa kwanza huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani.


title: Angola

text: Katika karne za kwanza BK kutoka kaskazini walifika wahamiaji Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi.


title: Angola

text: Kuanzia karne ya 14, falme mbalimbali zilienea sehemu za Angola, kwa mfano Dola la Kongo, Dola la Lunda na Dola la Kasanje.


title: Angola

text: Dola la Kongo lilikuwa ufalme ulioenea ndani ya nchi za leo za Angola, Kongo (Kinshasa) na Kongo (Brazzaville).


title: Angola

text: Ulianzishwa katika karne ya 14 ikadumu hadi karne ya 17.


title: Angola

text: Mtawala wake alikuwa na cheo cha "Mwene Kongo" au "Manikongo" wa kabila la Bakongo.


title: Angola

text:
Ufalme huo umejulikana zaidi kihistoria kwa sababu ya mawasiliano yake ya kimataifa. Katika karne ya 15 meli za Wareno zilifika mwambaoni mwake.
Wakati wa kukutana na Wareno Ufalme wa Kongo labda ulikuwa na eneo la km² 300,000 ukaunganisha robo ya magharibi ya Kongo (Kinshasa) pamoja na sehemu za Angola na Kongo (Brazzaville).


title: Angola

text: Manikongo mbalimbali walijenga uhusiano na Ureno na Kongo ilikuwa taifa la kushikamana na Ureno hadi kuharibika kwa uhusiano huo. Katika kipindi kile taarifa mbalimbali ziliandikwa zinazotupa leo picha nzuri ya ufalme huo.


title: Angola

text: Manikongo alikaa katika mji wa M'banza-Kongo.


title: Angola

text: Baada ya wafalme kuwa Wakristo Wakatoliki na kujengwa kwa kanisa kuu, jina la "São Salvador do Congo" (kwa Kireno: "Mwokozi Mtakatifu wa Kongo") lilikuwa kawaida kwa mji mkuu wa milki.


title: Angola

text: Ufalme ukawa na majimbo, wilaya na vijiji. Majimbo yalikuwa saba ya Mpemba, Nsundi, Mpangu, Mbata, Mbamba na Soyo.


title: Angola

text: Kwa mikataba ya baadaye falme za Kakongo, Loango na Ngoy likatokea shirikisho ya sehemu nne.


title: Angola

text: Dola la Lunda lilikuwa ufalme wa Kibantu katika miaka 1600 hadi 1850 hivi kandoni kwa mto Kasai, mpakani kwa nchi za kisasa za Angola na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.


title: Angola

text: Dola la Kasanje lilikuwa ufalme wa Kibantu katika miaka 1620 hadi 1910 hivi kandoni kwa mto Kwango, upande wa kaskazini wa nchi ya kisasa ya Angola. Lilianzishwa na viongozi kutoka Dola la Lunda.


title: Angola

text: Mwaka 1910 lilivamiwa na Wareno na kuingizwa katika koloni lao la Angola.


title: Angola

text: "Kaulimbiu ya Angola ni "Virtus, Unita Fortior", kumaanisha "umoja utupe nguvu"


title: Angola

text: Wakazi wengi ni Waafrika, hasa wa makabila ya Waovimbundu (37%), Waambundu (25%) na Wakongo (13%). Machotara ni 2%, Wachina 1,4% na Wazungu 1%.


title: Angola

text: Ingawa lugha za Kibantu zinaongoza, na 6 kati yake zina hadhi ya lugha ya taifa, lugha rasmi ni Kireno.


title: Angola

text: Upande wa dini, inakadiriwa kuwa zaidi ya nusu ni Wakatoliki na robo ni Waprotestanti wa madhehebu mia tofauti.


title: Shilingi ya Kenya

text: Shilingi ya Kenya (KES au Ksh) ni fedha za Kenya. Shilingi moja imegawanywa kwenye senti mia moja.


title: Shilingi ya Kenya

text:
Kuna sarafu za shilingi 1, 5, 10, 20 na 40. Sarafu za senti zipo za zamani za senti 1, 5, 10, 20 na 50 lakini hazinunui kitu tena.
Noti ziko za shilingi 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 na 1000 ingawaje noti za shilingi 5, 10 na 20 ni nadra sana kuonekana. Majina ya zamani:


title: Ikweta

text: Ikweta ni mstari unaogawa dunia katika sehemu mbili (kaskazini na kusini) kwenye umbali sawa kati ya ncha ya kaskazini na ya kusini.


title: Ikweta

text: Baina ya nchi za Afrika ni Somalia, Kenya, Uganda, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Jamhuri ya Kongo, Gaboni na Sao Tome na Principe ambazo ziko kwenye mstari wa ikweta.


title: Ikweta

text: Katika Amerika ikweta inapita Ekwado (jina limetokana na neno la ikweta kwa Kihispania), Kolombia na Brazili. Katika Asia ikweta inapita funguvisiwa ya Indonesia.


title: Kamerun

text: Jamhuri ya Kamerun République du Cameroun Republic of Cameroon (Bendera ya Kamerun)(Coat of Arms of Cameroon)Kaulimbiu ya Taifa Paix, Travail, Patrie (Kifaransa: Amani, Kazi, Taifa | Wimbo wa TaifaChant de Ralliement wimbo wa faraja | Lugha ya TaifaKifaransa, KiingerezaMji MkuuYaoundéMji MkubwaDoualaRais wa Kamerun Waziri mkuu wa KamerunPaul Biya Philémon YangEneo - Jumla -Maji -Eneo kadiriwa475,440 km² 1.3% Kadiriwa 52 dunianiUmma - Kadiriwa - Sensa, - Umma kugawa na Eneo (kilomita)16,380,005 Kadiriwa 59 duni sensa (2003) ; 34/km² (138 duni)Pato la uchumi - Jumla - kwa kipimo cha umma$32.35 Bilioni ((91 ) kadir) $2,176 140 duniUhuru - Kadirifu - BarabaraKutoka Ufaransa, Uingereza 1 Januari 1960<FedhaCFA frank (XFA)Saa za EneoUTC +1Intaneti TLD.cmkodi za simu237


title: Kamerun

text: Jamhuri ya Kamerun (pia: Cameroon) ni jamhuri ya muungano katika Afrika ya Magharibi.


title: Kamerun

text: Imepakana na Nigeria, Chadi, Jamhuri ya Afrika ya Kati, Jamhuri ya Kongo, Gabon, Guinea ya Ikweta na Ghuba ya Guinea.


title: Kamerun

text: Lugha rasmi na lugha za taifa ni Kifaransa (kinachoongoza kwa zaidi ya asilimia 80) na Kiingereza.


title: Kamerun

text: Kamerun imegawiwa katika mikoa 10 na wilaya (départements) 58.


title: Kamerun

text: Mkoa wa Adamawa, Mkoa wa kati, Mkoa wa mashariki, Mkoa wa kaskazini Zaidi, Mkoa wa Littoral, Mkoa wa Kaskazini, Mkoa wa Kaska-magharibi, Mkoa wa Magharibi, Mkoa wa Kusini, na Mkoa wa Kusini-magharibi.


title: Kamerun

text: Katika karne za BK Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi walianza uenezi wao kutoka huko kwenda kutawala maeneo mengi ya Afrika ya Kati, Kusini mwa Afrika na Afrika Mashariki.


title: Kamerun

text: Kamerun ilikuwa koloni la Ujerumani hadi Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Baada ya Ujerumani kushindwa vita, nchi ikagawiwa kati ya Uingereza na Ufaransa chini ya mamlaka ya Shirikisho la Mataifa kama eneo la kudhaminiwa.


title: Kamerun

text: Mwaka wa 1960, Wafaransa waliacha Kamerun ikawa nchi huru, na kuungana na sehemu ya kusini ya Kamerun ya Kiingereza mwaka 1961 kuunda Shirikisho la Jamhuri ya Kamerun.


title: Kamerun

text: Baadaye jina likabadilishwa kuwa Jamhuri ya Muungano ya Kamerun mwaka wa 1972, halafu tena Jamhuri ya Kamerun (kwa Kifaransa République du Cameroun) mwaka wa 1984.


title: Kamerun

text: Wakazi walikuwa 22,534,532 mwaka 2013, ambao wamegawanyika sawasawa kati ya wanaoishi mijini na wale wa vijijini.


title: Kamerun

text: Lugha rasmi ni Kifaransa pamoja na Kiingereza. Hata hivyo wakazi wanaongea pia lugha za makabila yao mengi.


title: Kamerun

text: Upande wa dini, 70% ni Wakristo (40% Wakatoliki na 30% Waprotestanti), 18% ni Waislamu, 3% ni wafuasi wa dini asilia za Kiafrika. 6% hawana dini yoyote.


title: Kamerun

text: Ukristo nchini Kamerun Kanisa Katoliki nchini Kamerun Uislamu nchini Kamerun Mawasiliano nchini Kamerun Mambo ya kigeni ya Kamerun Orodha ya miji ya Kamerun Jeshi la Kamerun Usafirishaji nchini Kamerun Chama cha Wanaskauti Kamerun Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika


title: Kamerun

text: Tovuti rasmi ya serikali Tovuti rasmi


title: Kamerun

text: viungo via habari ya serikali – Gazeti lenye sifa linalochapwa huko Buea (in French) Gazeti la binafsi (in French) Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.


title: Kamerun

text: Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.


title: Kamerun

text: Utamaduni na miziki ya watu wa Kamerun Fieldwork among Cameroonian populations


title: Kamerun

text: Cameroon Internet Community. Cameroon Business Directory. Cameroon Information. Cameroon Culture. directory category Maelezo kuhusu Afrika, kusini kwa Sahara. directory category uelekezo, kamerun


title: Kamerun

text: Picha kuhusu utalii kamerun Picha za Kamerun


title: Kamerun

text: Jamii:Umoja wa Afrika Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Jumuiya ya Madola Jamii:Nchi zinazotumia lugha ya Kifaransa


title: Sarafu

text: Sarafu (kar. صرافة "badilisha") ni kipande cha metali iliyotolewa na serikali ya nchi kama namna ya pesa. Mara nyingi sarafu ina umbo la duara kama kisahani. Kuna pia sarafu za pembe tatu, pembe nne au pembe zaidi.


title: Sarafu

text: Zamani sarafu ilikuwa umbo la kawaida ya pesa. Sarafu za kwanza zinazojulikana dunia zimepatikana kutoka Lydia katika Anatolia ya Magharibi iliyokuwa wakati ule sehemu ya utamaduni wa Wagiriki wa Kale. Sarafu zilitengenezwa hasa kwa kutumia metali ya thamani kama dhahabu na fedha, pia ya shaba na wakati mwingine ya chuma. Thamani ya sarafu ililingana na kiasi fulani cha metali hizi.


title: Sarafu

text:
Siku hizi sehemu kubwa ya fedha inatolewa kama noti yaani kama karatasi.
Karibu popote duniani sarafu hutumika kwa ajili ya pesa ndogo tu. Isipokuwa sarafu za dhahabu zinatolewa kwa idadi ndogo hasa kwa ajili ya watu wanaopenda kukusanya aina mbalimbali za sarafu zenye thamani ingawa hazitumiki kama pesa ya kulipia.


title: Kiolwa cha angani

text: Kiolwa cha angani (pia: gimba la angani, ing. " au celestial body") ni jina kwa ajili ya vitu vinayopatikana katika anga ya ulimwengu.


title: Kiolwa cha angani

text: Kati ya vitu hivi huhesabiwa:


title: Kiolwa cha angani

text: Haya yote ni violwa asilia. Vitu angani vilivyotengenezwa na binadamu ni vyombo vya angani ingawa kuna swali kama mabaki kutokana na vyombyo vya angani vilivyovunjika au takataka kutokana na safari za angani yanastahili kuitwa kwa neno hili.


title: Kiolwa cha angani

text: Elimu ya violwa vya angani ni astronomia.


title: Nebula

text: Nebula ni neno linalotumika kwa ajili ya kutaja eneo angavu na jeupejeupe linaloonekana angani ama kwa macho au kwa darubini.


title: Nebula

text: Zamani hata galaksi ziliweza kuitwa "nebula". Galaksi ya Andromeda iliyokuwa galaksi ya kwanza kutambuliwa angani ilikuwa inaitwa "Andromeda Nebula".


title: Nebula

text: Siku hizi neno linataja wingu kubwa linalong'aa. Maada yake inaweza kuwa gesi ya moto, vumbi na utegili.


title: Nebula

text: Gesi ya moto na utegili zinang'aa pekee yake; vumbi linaweza kuakisi nuru ya nyota za karibu.


title: Nebula

text: Mara nyingi nebula ni mahali pa kuzaliwa au kutokea kwa nyota mpya. Wakati mwingine wingu ni mabaki tu ya nyota aina ya nova, yaani nyota iliyokufa katika mlipuko mkubwa.


title: Utegili

text: Utegili (plasma) ni neno la kumaanisha


title: Utegili (fizikia)

text: Utegili (pia: plasma) katika lugha ya fizikia, ni hali ya nne ya maada. Hali hiyo ni kama gesi ila ni ya kiioni. Nyinginezo ni hali mango (imara), kiowevu (majimaji) na gesi (kama hewa).


title: Utegili (fizikia)

text: Mfano wa maada mango ni jiwe la mwamba, maada kiowevu ni maji, na maada gesi ni hewa. Hivyo plasma ama utegili ni hali ya nne ambayo si ya asili katika maisha yetu ya kila siku. Huonekana katika mifumo ya kimaada iliyo katika joto kali.


title: Utegili (fizikia)

text: Plasma ni hali halisi ya jua. Lenyewe linafanyika na maada lakini si tena katika hali ya kawaida tunayoijua hapa duniani. Nayo ni kama gesi inayolipuka masaa yote na kufanya mnururiko wa nishati inayotufikia kama joto, mwanga na pia mawimbi ya plasma itufikiayo na kujidhihirisha kama aurora katika ncha ya kaskazini ya Dunia.


title: Utegili (fizikia)

text: Ikiwa gesi ni ya joto kali sana elektroni zake zinaanza kuachana na atomu zao. Tabia ya hali hii ni tofauti na hali ya gesi yenyewe. Elektroni zisizoshikwa na atomu pamoja na atomu hizo katika hali ya ioni zote zinajibu kwa uga wa sumakuumeme.


title: Utegili (fizikia)

text: Asilimia kubwa ya maada ulimwenguni iko katika hali ya utegili kwa sababu imo ndani ya nyota za angani.


title: Utegili (fizikia)

text: Kwa ajili ya matumizi ya mitambo hali ya utegili yaani ya kuionika husababishwa pia kwa leza au kwa uga wa sumakuumeme.


title: Ghuba

text: Ghuba ni hori kubwa ya bahari inayopakana na nchi kavu pande mbili au tatu.


title: Ghuba

text: Mara nyingi ghuba hutokana na misogeo ya ganda la dunia inayosababisha maji kujaa nafasi iliyojitokeza.


title: Ghuba

text: Baadhi ya ghuba zinazojulikana ni kama vile Ghuba ya Guinea, Ghuba ya Uajemi, Ghuba ya Mexiko au Bahari ya Shamu.


title: Yuri Gagarin

text: Yuri Alexeyevich Gagarin (Kirusi "Юрий Алексеевич Гагарин"), alizaliwa tarehe 9 Machi 1934 huko Klushino karibu na Smolensk, Urusi; alifariki tarehe 27 Machi 1968. Alikuwa mwanaanga wa kwanza katika historia yaani mtu wa kwanza aliyefika kwenye [[Anga-nje].


title: Yuri Gagarin

text: Alimwoa Valentina Goryachova akawa na mabinti wawili ambao ni Galina na Yelena. Akajiunga na Jeshi la Anga ya Urusi mwaka 1955.


title: Yuri Gagarin

text: Mwaka 1960 aliteuliwa katika kikosi cha kwanza cha marubani walioandaliwa kurushwa kwa anga la nje akateuliwa kuwa mtu wa kwanza wa kutoka duniani.


title: Yuri Gagarin

text: Tarehe [[12 Aprili]] [[1961]] alirushwa na chombo cha angani [[Vostok]] 1 akizunguka dunia lote mara moja katika muda wa dakika 108. Akashuka [[Siberia]].


title: Yuri Gagarin

text: Alipandishwa cheo na kuwa mkuu wa kituo cha kuandaa wanaanga Warusi. Mwaka [[1968]] alikufa katika ajali ya ndege alipofanya mazoezi ya urubani akazikwa kwenye makaburi ya heshima huko [[Moscow]].


title: Yuri Gagarin

text:
[[Jamii:Waliozaliwa 1934]]
[[Jamii:Waliofariki 1968]]
[[Jamii:Watu wa Urusi]]
[[Jamii:Wanaanga]]


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: ሃግሬ ኤርትራ Jamhuri ya Afrika ya Kati République Centrafricaine Ködörösêse tî Bêafrîka (Kinaganaga)(Kinaganaga)Hadabu ya Taifa Unité, Dignité, Travail (Kifaransa: Umoja, Heshima, Kazi Lugha ya TaifaKisango, KifaransaMji MkuuBanguiMji MkubwaBanguiRais Waziri mkuuCatherine Samba-Panza Mahamat KamounEneo - Jumla -Maji -Eneo ya kadiriwa622,984 km² 0% Kadiriwa 42 duniUmma - Kadiriwa - Sensa, - Umma kugawa na Eneo (kilomita)3,895,150 Kadiriwa 124 duni sensa (2003) ; 5.8/km² (15 duni)Chumo cha uchumi - Jumla - kwa kipimo cha umma$ 4.53 Billioni (156 ) kadir $ 1,107 172 duniUhuru - Kadirifu - BarabaraKutoka Ufaransa >Augosti 13, 1960FedhaCFA frank (XFA)Saa za EneoUTC +1Wimbo wa TaifaWimbo wa La Renaissance" (Sango Aina "E Zingo")Intaneti TLD.cfkodi za simu236


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Jamhuri ya Afrika ya Kati (kwa Kisango Ködörösêse tî Bêafrîka; kwa Kifaransa: République Centrafricaine /ʀepyblik sɑ̃tʀafʀikɛn/ ama kifupi Centrafrique /sɑ̃tʀafʀik/) ni nchi ya bara bila pwani katika Afrika ya Kati.


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Imepakana na Chadi upande wa kaskazini, Sudan na Sudan Kusini upande wa mashariki, Jamhuri ya Kongo na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo upande wa kusini na Kamerun upande wa magharibi.


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Nchi hii, hasa inashikilia mbuga ya Sudani-Guinea, lakini pia jangwa la Sahara upande wa kaskazini na msitu wa ikweta kusini.


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Theluthi mbili za eneo la nchi zimetapakaa kwa mabia ya mto Ubangi unaotiririka kusini kwa Mto Kongo, na theluthi ya eneo katapakaa kwa mabia ya mto Shari, unaotiririka kusini kwa Ziwa Chadi.


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Kwa sababu ya utapakazi wa eneo kwa mabia ya mto Ubangi na mto Shari, Wafaransa wakati wa ukoloni waliita nchi hii Ubangi-Shari (Oubangui-Chari kwa Kifaransa).


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Ilipokuwa koloni la Ufaransa, Ubangi-Shari ziliwekewa mamlaka ya madaraka kama eneo la Jamii ya Wafaransa mwaka wa 1958, lakini baadaye ilipata uhuru tarehe 13 Agosti 1960.


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Kwa miongo mitatu kutoka uhuru, ‘Jamhuri ya Afrika ya Kati’ ilitawaliwa na serikali za mabavu zilizonyakua mamlaka bila kufuata taratibu za demokrasia.


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Kwa namna ya pekee Jean-Bédel Bokassa alitawala kuanzia tarehe 31 Desemba 1965 hadi Septemba 1979, akijifanya kaisari tarehe 4 Desemba 1976.


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Mwaka wa 1993, kura za kidemokrasia za kwanza zilifanywa na kumchagua Ange-Félix Patassé kuwa Rais. Lakini Rais Patassé alipinduliwa na Jenerali François Bozizé mwaka wa 2003. Baadaye huyo alishinda uchaguzi mnamo Mei 2005 na kuiongoza nchi mpaka Machi 2013 alipolazimika kukimbia.


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Kati ya Novemba 2012 na tarehe 23 Julai 2014 vita vya wenyewe kwa wenyewe vilipamba kwa ukatili.


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Jamhuri ya Afrika ya kati imegawiwa katika maeneo 14, yanayoitwa préfectures, na pia maeneo 2 ya uchumi (préfectures economique) na mji mmoja (commune).


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Maeneo hayo yamegawiwa zaidi katika wilaya 71 zinazoitwa sous-préfectures.


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: mikoa ni: Bamingui-Bangoran, Basse-Kotto, Haute-Kotto, Haut-Mbomou, Kémo, Lobaye, Mambéré-Kadéï, Mbomou, Nana-Mambéré, Ombella-M'Poko, Ouaka, Ouham, Ouham-Pendé, na Vakaga; maeneo ya uchumi ni Nana-Grébizi na Sangha-Mbaéré; na mji ni Bangui.


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Nchi ina watu 4,709,000 waliogawanyika katika makabila 80, kila moja likiwa na lugha ya pekee. Ile inayowaunganisha katika mawasiliano ni Kisango, ambacho ni lugha rasmi pamoja na Kifaransa.


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Kati ya wakazi, 80.3% ni Wakristo (51.4% Waprotestanti na 28.9% Wakatoliki). Waislamu ni 15% na wengi wa waliobaki wanafuata dini za jadi.


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Orodha ya lugha za Jamhuri ya Afrika ya Kati Sikukuu za Jamhuri ya Afrika ya Kati Mawasiliano ya Jamhuri ya Afrika ya Kati Mambo ya kigeni ya Jamhuri ya Afrika ya Kati Jeshi la Jamhuri ya Afrika ya Kati Usafirishaji katika Jamhuri ya Afrika ya Kati Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: kiungo cha taarifa ya habari


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: directory category directory category directory category maelekezo maelekezo


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Utamaduni na muziki wa watu wa Jamhuri ya Afrika, picha na ulezaji wa ukoo.


title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Umoja wa Afrika * Jamii:Nchi zinazotumia lugha ya Kifaransa Jamii:Nchi bara


title: Algeria

text: Algeria (pia: Aljeria ; kwa Kiarabu: الجزائر al-Jazā’ir; kwa Kiberber: Dzayer, ⴷⵣⴰⵢⴻⵔ) au kwa jina rasmi "Jamhuri ya kidemokrasia ya watu wa Algeria" ni nchi ya Afrika ya Kaskazini-Magharibi. Imepakana na bahari ya Mediteranea, Moroko, Sahara ya Magharibi, Mauretania, Mali, Niger, Libya na Tunisia.


title: Algeria

text: Algeria ni nchi kubwa kuliko zote za Afrika lakini sehemu kubwa ya eneo lake iko katika jangwa la Sahara.


title: Algeria

text: Jina la nchi limetokana na mji mkuu unaoitwa kwa jina lilelile "al-jaza-ir" kama nchi ya leo kwa lugha ya Kiarabu.


title: Algeria

text: Sehemu kubwa ya nchi ni jangwa, Sahara iko upande wa kusini. Asilimia 20 za eneo la Algeria upande wa kaskazini ni makao kwa karibu wakazi wote. Maeneo haya ni pwani ya Mediteranea na milima ya Atlas.


title: Algeria

text: Atlas inapanda hadi kimo cha mita 2,308 juu ya UB.


title: Algeria

text: Sahara inaanza kusini kwa Atlas na kanda yenye nyasi chache, halafu inafuata eneo la matuta ya mchanga pasipo mimea yote. Kusini kwake tena ni nyanda za juu ambazo ni hasa maeneo ya miamba mitupu.


title: Algeria

text: Kusini kabisa kuna milima ya Ahaggar inayopanda hadi mita 2,918.


title: Algeria

text: Mito ya kudumu iko kaskazini tu, sehemu za pwani. Mabonde ya mito ya ndani ni makavu, isipokuwa baada ya mvua mito mikali inajitokeza kwa masaa kadhaa.


title: Algeria

text: Kanda la kaskazini lina hali ya hewa inayoathiriwa na Bahari ya Mediteranea. Huko halijoto kwenye mwezi Agosti ni 25 °C na 12°C wakati wa Januari.


title: Algeria

text: Kwenye sehemu za juu kuna baridi na hata barafu kwenye majira ya Januari lakini joto ni kali zaidi wakati wa Julai/Agosti.


title: Algeria

text: Kusini ya Atlas inaanza hali ya hewa ya jangwani; halijoto inaweza kucheza zaidi ya 20°C katika siku moja. Wakati wa joto halijoto inapita 40°C lakini wakati wa baridi halijoto inashuka chini ya °C kwenye saa za usiku.


title: Algeria

text: Mvua ni haba mno: kuna miaka mfululizo bila tone hata moja. Katika milima ya Ahaggar kuna usimbishaji kidogo kutokana na ukungu, kwa hiyo miti kadhaa na mimea mingine iko.


title: Algeria

text: Historia inayojulikana ilianza na Waberber ambao wametokana na mchanganyiko wa wakazi asilia.


title: Algeria

text: Tangu mwaka 1000 KK Wafinisia walianza kufika na kujenga miji yao ya biashara kwenye pwani ya Mediteranea. Muhimu zaidi kati ya miji yao ulikuwa Karthago uliopanua utawala wake hadi Hispania na Gallia (Ufaransa ya Kusini).


title: Algeria

text: Kumbe Waberber wa bara walijenga milki zao za Numidia na Mauretania.


title: Algeria

text: Katika vita kati ya Karthago na Roma ya Kale Waberber walisimama upande wa Roma, hivyo wakapata uhuru wao kwa muda kidogo, lakini wakati wa karne ya 1 KK Roma ilianza kutawala eneo la Algeria moja kwa moja.


title: Algeria

text: Numidia na Mauretania zilikuwa mashamba ya Roma na sehemu kubwa ya nafaka za Italia zililimwa huko.


title: Algeria

text: Mawe ya maghofu ya miji ya kale bado yanaonyesha uhusiano wa Algeria na Dola la Roma lililoitawala kwa karne nyingi hadi kuja kwa Waarabu katikati ya karne ya 7.


title: Algeria

text: Utawala wa Roma ulivurugika baada ya Wavandali kutoka Ulaya Kaskazini kufika na kuanzisha milki yao kwa muda wa karne moja.


title: Algeria

text: Jeshi la Kaisari Justiniani I wa Bizanti ilirudisha utawala wa Kiroma, ila tu katika karne ya 7 uvamizi wa Waarabu Waislamu ulimaliza kipindi cha Kiroma.


title: Algeria

text: Kuanzia mwaka 642 vikosi vya Waislamu Waarabu kutoka Misri walishambulia eneo la Afrika ya Kaskazini. Mwanzoni hawakufaulu kuwashinda Wabizanti lakini, baada ya uhamisho wa serikali ya makhalifa kutoka Medina kwenda Dameski, Waumawiya walikaza jitihada huko Afrika ya kaskazini.


title: Algeria

text: Mwaka 670 jeshi kubwa la Waarabu likaunda mji wa Kairuan kusini ya Tunis ya leo na mji huu ulikuwa kitovu cha uenezaji. Walipoenea katika Algeria ya leo walirudishwa na Waberber Wakristo kwa msaada wa Wabizanti lakini jeshi lililofuata lilishinda na kufikia mwaka 711 Afrika ya kaskazini yote (maana yake nchi za leo za Tunisia, Algeria na Moroko) zilikuwa chini ya utawala wa Waarabu. Hapo sehemu kubwa ya Waberber walifanya haraka kujiunga na Uislamu wakasaidiana na Waarabu.


title: Algeria

text: Matokeo hayo yalikuwa chanzo cha mabadiliko makubwa ya kudumu, maana yake upanuzi wa lugha ya Kiarabu kati ya wananchi na uenezaji wa Uislamu.


title: Algeria

text: Historia ya karibuni imeacha kumbukumbu yake inayoonekana katika athira kubwa ya lugha na utamaduni wa Kifaransa kutokana na ukoloni wa Ufaransa kati ya miaka 1830 na 1962.


title: Algeria

text: Kwa Marais wa nchi tangu uhuru, angalia Orodha ya Marais wa Algeria.


title: Algeria

text: Kwa sasa Algeria inajenga upya umoja wa kitaifa baada ya vita ya wenyewe kwa wenyewe iliyoishia mwaka 2002.


title: Algeria

text: Nchi imebaki na idadi kubwa (25-30%) ya wakazi wa kabila la Waberber ambao kihistoria ndio wakazi asilia. Lakini kwa lugha, utamaduni na historia Algeria ya leo ni sehemu ya dunia ya Kiarabu.


title: Algeria

text: Kuna vitengo vya utawala 48 vinavyoitwa wilaya.


title: Algeria

text: 1 Adrar 2 Chlef 3 Laghouat 4 Oum el-Bouaghi 5 Batna 6 Béjaïa 7 Biskra 8 Béchar 9 Blida 10 Bouira 11 Tamanghasset 12 Tébessa 13 Tlemcen 14 Tiaret 15 Tizi Ouzou 16 Algiers 17 Djelfa 18 Jijel 19 Sétif 20 Saida 21 Skikda 22 Sidi Bel Abbes 23 Annaba 24 Guelma 25 Constantine 26 Médéa 27 Mostaganem 28 M'Sila 29 Mascara 30 Ouargla 31 Oran 32 El Bayadh 33 Illizi 34 Bordj Bou Arréridj 35 Boumerdès 36 El Tarf 37 Tindouf 38 Tissemsilt 39 El Oued 40 Khenchela 41 Souk Ahras 42 Tipasa 43 Mila 44 Aïn Defla 45 Naama 46 Aïn Témouchent 47 Ghardaïa 48 Relizane


title: Algeria

text: Algiers Annaba Mascara-Oran Temurssen


title: Algeria

text: Wakazi wengi wana mchanganyiko wa damu ya Kiarabu na ya Kiberber na wachache ya Kituruki na ya Kiberber; karibu wote (98%) wanafuata dini ya Uislamu.


title: Algeria

text: Wakristo ni 1%, wakiwemo Waprotestanti na Wakatoliki, lakini wengine wanashindwa kujitokeza kutokana na hofu ya dhuluma.


title: Algeria

text: Lugha rasmi ni Kiarabu (72%) na Kiberber (27-30%), lakini wengi sana wanaongea pia Kifaransa.


title: Algeria

text: Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika


title: Algeria

text: (in French and Arabic) official parliamentary site


title: Algeria

text: from UCB Libraries GovPubs at Curlie Wikimedia Atlas of Algeria


title: Algeria

text: Ageron, Charles-Robert (1991). Modern Algeria– A History from 1830 to the Present. Translated from French and edited by Michael Brett. London: Hurst. ISBN 978-0-86543-266-6. Aghrout, Ahmed; Bougherira, Redha M. (2004). Algeria in Transition– Reforms and Development Prospects. Routledge. ISBN 978-0-415-34848-5. Bennoune, Mahfoud (1988). The Making of Contemporary Algeria– Colonial Upheavals and Post-Independence Development, 1830–1987. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-30150-3. Fanon, Frantz (1966; 2005 paperback). The Wretched of the Earth. Grove Press. ASIN B0007FW4AW, ISBN 978-0-8021-4132-3. Horne, Alistair (1977). A Savage War of Peace: Algeria 1954–1962. Viking Adult. ISBN 978-0-670-61964-1, ISBN 978-1-59017-218-6 (2006 reprint) Laouisset, Djamel (2009). A Retrospective Study of the Algerian Iron and Steel Industry. New York City: Nova Publishers. ISBN 978-1-61761-190-2. Roberts, Hugh (2003). The Battlefield– Algeria, 1988–2002. Studies in a Broken Polity. London: Verso Books. ISBN 978-1-85984-684-1. Ruedy, John (1992). Modern Algeria– The Origins and Development of a Nation. Bloomington: Indiana University Press. ISBN 978-0-253-34998-9. Stora, Benjamin (2001). Algeria, 1830–2000– A Short History. Ithaca, New York: Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-3715-1. Sidaoui, Riadh (2009). "Islamic Politics and the Military– Algeria 1962–2008". . Farnham: Ashgate Publishing. ISBN 0-7546-7418-5.


title: Algeria

text: * Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Nchi za Kiarabu Jamii:Nchi za Waberber Jamii:Nchi zinazotumia lugha ya Kifaransa


title: Melilla

text: Melilla (tamka: me-li-ya; kwa Kiarabu: مليلية, Meliliya; jina rasmi: Ciudad Autónoma de Melilla = Mji wa kujitawala wa Melilla) ni mji wa Hispania kwenye pwani ya Mediteranea unaozungukwa na eneo la Moroko upande wa bara. Umbali na Hispania bara ni takriban km 170 kuvuka bahari. Mji ulio karibu upande wa Moroko ni Nador kwenye umbali wa km 15.


title: Melilla

text: Pamoja na mji wa Ceuta kisiasa ni sehemu ya Hispania na Umoja wa Ulaya, kijiografia ni sehemu ya Afrika. Moroko inadai ni sehemu ya eneo lake la kitaifa.


title: Melilla

text: Melilla ina wakazi 65,500 (mwaka 2005) katika eneo la km² 20. Zamani wakazi walio wengi walikuwa Wakatoliki wenye asili ya Hispania pamoja na Wayahudi na Waislamu Waarabu au Waberber wenye asili ya Moroko. Miaka ya nyuma idadi ya Waislamu imeongezeka ambao wengi wao wanapendelea kujiita Waberber kuliko Waarabu; Wayahudi wamepungua sana. Inasemekana ya kwamba wakazi karibu wote wanajiangalia kuwa Wahispania bila kujali kama ni Wakatoliki au Waislamu.


title: Melilla

text: Uchumi unategemea uvuvi pamoja na biashara ya mpakani. Pesa rasmi ni Euro.


title: Melilla

text: Historia yake ilianza zaidi ya miaka 2000 iliyopita ikaundwa kwa jina la Rusadir. Ikawa sehemu ya Dola la Roma katika jimbo la Mauretania Tingitana. Eneo lake lilipiganiwa kuanzia mwaka 429 BK kati ya wavamizi Wavandali na Bizanti.


title: Melilla

text: Karibu kabla ya mwaka 700 BK Waarabu Waislamu walivamia eneo la pwani ya Moroko wakielekea Hispania. Mji ulipata jina la Meliliya ukabaki chini ya utawala wa Kiislamu hadi mwaka 1497 ulipotekwa na Wahispania.


title: Melilla

text: Wahispania walifaulu kubaki na mji katika vita mbalimbali za karne zilizofuata. Mwaka 1936 vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Hispania vilianza Melilla kwa uasi wa wanajeshi dhidi ya serikali ya Jamhuri ya Hispania.


title: Melilla

text: Jamii:Miji ya Hispania


title: Guinea ya Ikweta

text: Jamhuri ya Guinea ya Ikweta (kwa Kiswahili pia: Ginekweta) ni nchi mojawapo ndogo ya bara la Afrika iliyopo upande wa magharibi wa Afrika ya Kati.


title: Guinea ya Ikweta

text: Imepakana na Kamerun upande wa kaskazini, Gabon upande wa kusini na mashariki, na Ghuba ya Guinea upande wa magharibi, ambapo visiwa vya São Tomé na Príncipe vinapatikana kusini-magharibi mwa Guinea ya Ikweta.


title: Guinea ya Ikweta

text: Jina la nchi linatokana na kuwa karibu na Ikweta na pia karibu na Ghuba ya Guinea.


title: Guinea ya Ikweta

text: Ilikuwa koloni la Hispania kwa jina la Guinea ya Kihispania likiwa na maeneo mawili ambayo yalijulikana kama Río Muni (bara na visiwa vidogo kadhaa), na kisiwa cha Bioko ambako uko mji mkuu, Malabo (ambayo iliitwa awali Santa Isabela).


title: Guinea ya Ikweta

text: Guinea ya Ikweta imegawiwa katika mikoa 7:


title: Guinea ya Ikweta

text: Mkoa wa Annobón (mji mkuu wa mkoa: San Antonio de Palé) mkoa wa Bioko Norte (Malabo) Mkoa wa Bioko Sur (Luba) Mkoa wa Centro Sur (Evinayong) Mkoa wa Kié-Ntem (Ebebiyín) mkoa wa Litoral (Bata) Mkoa wa Wele-Nzas (Mongomo)


title: Guinea ya Ikweta

text: Ni nchi pekee ya Afrika ambapo lugha ya Kihispania ndiyo lugha rasmi na ya taifa, hasa ukiacha Ceuta na Melilla (maeneo ya Hispania yaliyozungukwa na Moroko) na Jamhuri ya Sahara ya Kidemokrasia ya Kiarabu (nchi-isiyotambulika-kimataifa). Pamoja nacho, Kifaransa na Kireno pia ni lugha rasmi.


title: Guinea ya Ikweta

text: Wananchi wengi wanafuata Ukristo katika Kanisa Katoliki (87%) na madhehebu mbalimbali ya Uprotestanti (5%). Wanaofuata dini asilia za Kiafrika ni 5%.


title: Guinea ya Ikweta

text: Mawasiliano nchini Guinea ya Ikweta Eric Moussambani Orodha ya watu maarufu wa Guinea ya Ikweta Jeshi la Guinea ya Ikweta Chama cha Skauti Guinea ya Ikweta Usafirishaji nchini Guinea ya Ikweta Vituo vya habari nchini Guinea ya Ikweta Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika


title: Guinea ya Ikweta

text: Max Liniger-Goumaz, Udogo siyo urembo: Hadithi ya Guinea ya ikweta (French 1986, translated 1989) ISBN 0-389-20861-2 Ibrahim K. Sundiata, Equatorial Guinea: Colonialism, State Terror, and the Search for Stability (1990, Boulder: Westview Press) ISBN 0-8133-0429-6


title: Guinea ya Ikweta

text: (Kihispania), Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.


title: Guinea ya Ikweta

text: (Utamaduni na mziki wa watu wa Guinea ya ikwete / picha na ukoo.)


title: Guinea ya Ikweta

text: Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Umoja wa Afrika Jamii:Nchi zinazotumia Kihispania Jamii:Nchi zinazotumia Kireno Jamii:Nchi zinazotumia lugha ya Kifaransa


title: Tana

text: Tana kwa kisambaa maana yake ni nzuri au jema. Lakini pia ni neno linaloweza kumaanisha:


title: Tana (ziwa)

text: Ziwa la Tana ni ziwa kubwa la Ethiopia na asili ya Nile ya Buluu. Beseni yake iko taktiban 370 km kaskazini-magharbibi ya Addis Ababa katika nyanda za juu za Ethiopia.


title: Tana (ziwa)

text: Umbo la ziwa limebadilika katika karne iliyopita kutokana na mashapo. Kamusi ya mwaka 1888 ilitaja kina ya mita 100, lakini leo ni mita 14 pekee. Eneo la ziwa hubadilika na majira ya mvua au ukame yaani kuwa na maji mengi au kidogo. Mito mingi inaingia ziwani ikiwa mikubwa kati yao ni mito ya Rib na Gumara.


title: Tana (ziwa)

text: Mto wa Abbai (jina la Kiethiopia la Nile ya buluu) unatoka katika ziwa.


title: Tana (ziwa)

text: Eneo la Ziwa la Tana ni kitovu cha kihistoria cha Ethiopia ya Kikristo. Katika visiwa vidogo ziwani kuna makanisa na monasteri 20 zilizojengwa tangu karne ya 14 BK.


title: Jangwa

text: Jangwa ni eneo pakavu penye mvua au usimbishaji kidogo tu. Kutokana na ukavu kuna mimea michache tu pia wanyama wachache. Wanyama walioko hufanya shughuli zao hasa wakati wa usiku. Kipimo cha usimbishaji kinachobulika kimataifa ni kiwango cha chini ya 250 mm kwa mwaka[1]. Uoto wa mimea hufunika chini ya asilimia 5 za eneo lake.


title: Jangwa

text: Wakati mwingine maeneo huitwa jangwa ambayo ni makavu kutokana na baridi kali.


title: Jangwa

text: Maeneo makavu yanaweza kutofautishwa kuwa yabisi sana (en: extremely arid) pasipo na usimbishaji kwa muda wa miezi 12 mfululizo (maana yake hakuna mvua kila mwaka), yabisi (en: arid) pasipo na usimbishaji zaidi ya 250 mm kwa mwaka, nusu yabisi (en:semiarid) penye usimbishaji kati ya 250 and 500 mm kwa mwaka. Maeneo yabisi sana na maeneo yabisi ni jangwa. Maeneo nusu yabisi pana manyasi huitwa mbuga.


title: Jangwa

text: Takriban theluthi moja ya uso wa nchi kavu duniani ni yabisi sana, yabidi au nusu yabisi.


title: Jangwa

text: Kiasi cha usimbishaji peke yake hakitoshi kila mahali kutofautisha maeneo makavu. 200 mm za mvua katika eneo la joto zitasababisha eneo kuonekana kama jangwa kabisa kwa sababu kiasi kikubwa cha maji yale kidogo yanayoneshewa hupotea kutokana na uvukizaji. Kuna mifano ya kwamba eneo penye kiasi kilekile cha 200 mm halionekani kuwa jangwa tayari kwa sababu kutokana na halijoto na mawingu (hata yasiponyesha mvua) kiasi kidogo cha maji yanavukiza.


title: Jangwa

text: Kama uvukizaji unapita kiasi cha mvua hata eneo penye mvua zaidi ya 250 mm inaonekana kama jangwa.


title: Jangwa

text: Mara nyingi jangwa hutofautishwa kutokana na uso lake:


title: Jangwa

text: Jangwa la mchanga — uso lake huonyesha hasa mchanga. Mchanga umetokea kutokana na mmomonyoko wa changarawe na kokoto kama mawe haya ni hasa ya shondo. Punje ndogo za mchanga husukumwa na upepo na kutokea kama matuta makubwa ya mchanga. Jangwa la mchanga ni mahali pagumu mno kwa maisha ya kila aina. Mfano bora ni jangwa la Rub al-Khali katika Uarabuni Saudi. Sahara ina pia sehemu za jangwa la mchanga.


title: Jangwa

text: Jangwa la changarawe — uso lake huonyesha hasa changarawe. Changarawe imetokea kutokana na mmomonyoko wa mawe au miamba - punje ndogo zaidi zimeshapulizwa mbali na upepo. Hii ni sababu ya majangwa mengi kuwa na maeneo ya mchanga na changarawe yanayobadilishana. Changarawe hupatikana pia pale ambako zamani barafuto zilisaga mawe na kuzisukuma mbele ya barafu zao pale zilizobaki. Ni ajabu kutafakari ya kwamba sehemu fulani ilikuwa ya barafuto tukisimama leo mahali penye joto kali lakini mabadiliko ya hali ya hewa yalileta baridi au joto kila sehemu ya dunia yetu katika mamilioni ya miaka iliyopita. Jangwa la mawe — uso lake huonyesha miamba na mawe makubwa. Maana yake hapo udongo wote mwenye rutba na mchanga vimeshapulizwa mbali na mwamba umebaki. Athira za joto na baridi zinaweza kupasua mwamba. Mmomonyoko wa upepo hutokea.


title: Jangwa

text: Jangwa la chumvi — mara nyingi penye beseni yabisi za mashapo bila njia ambako maji ya mvua (au mto) yanaweza kutoka. Maji yote huvukiza na kuacha chumvi yake katika udongo. Kiasi cha chumvi kinaendelea kuongezeka polepole katika udongo wa beseni hizi.


title: Jangwa

text: Jangwa ni eneo kavu lakini maji hutokea.


title: Jangwa

text: Mara nyingi kuna maji chini ya ardhi. Pale ambako maji haya si chini mno mimea inaweza kuyafikia kwa mizizi yao. Mahali kadhaa chemchemi hutokea. Sehemu kama hizi zinaonekana kama oasisi penye miti, wakati mwingine hata na bwawa. Mahali pengine wakazi wa jangwa wamechimba kisima kirefu pasipo na mimea kinachosaidia maji ya watu na wanyama hasa wa misafara.


title: Jangwa

text: Mvua ikionyesha unaweza kutokea kwa wingi. Maji yake hukusanyika katika mabonde na kutokea kama mto wa muda. Kuna mifano mingi ya wasafiri jangwani waliokufa kwa sababu walipiga kambi katika bonde penye kivuli lakini walizama kwa sababu mto mkali ulijitokeza kwa ghafla kutokana na mvua ulionyesha katika umbali mkubwa.


title: Jangwa

text: Sehemu nyingine mvua husababisha kutokea kwa mbwawa hata maziwa kwa muda.


title: Jangwa

text: Mito kadhaa kama Nile ina maji ya kutosha ili ivuke neo la jangwa. Inawezesha maisha ya mimea, wanyama na watu katika mabonde yao.


title: Jangwa

text: Mito mingine inakwisha jangwani kwa sababu maji yote hupotea na kuvukiza. Mfano wake ni delta ya mto wa Okavango unaokwisha katika jangwa la Kalahari huko Botswana. Delta hii ni eneo la mimea na wanyama wengi katikati ya jangwa.


title: Jangwa

text: Mto wa Ewaso Nyiro katika Kenya ya kaskazini kwa kawaida hukwisha katika nchi yabisi za Usamburu. Lakini kila baada ya miaka makumi kadhaa baada ya mvua kubwa sana inaendelea kuvuka jangwa la Somalia ya kusini na kufikia Bahari Hindi jinsi ilvyotokea wakati wa El-Nino 1998.


title: Jangwa

text: * Jamii:Sura ya nchi


title: Usimbishaji

text: Usimbishaji ni maji yanayonyesha kutoka hewa ardhini.


title: Usimbishaji

text: Maji haya ni pamoja na mvua, theluji, mvua mawe na umande.


title: Usimbishaji

text: Usimbishaji unaanza pale ambako hewa lenye joto na mvuke hupanda juu. Juu zaidi halijoto yake inapungua na mvuke ndani ya hewa unaanza kutonesha na kuwa matone ya maji. Kila wingu hufanywa na matone mengi madogo yanayoendelea kuelea hewani pamoja. Upepo inakoroga matone yale madogo mpaka yanagongana na kuunganika hivyo kukua.


title: Usimbishaji

text: Kama matone ni makubwa ya kutosha yanaanza kuanguka chini kama mvua, theluji au mvua mawe. Hali inategemea halijoto katika mawingu na hewani pale matone yanapotelemka.


title: Usimbishaji

text: Kiasi cha usimbishaji ni muhimu kwa ajili ya tabia za hali ya hewa katika nchi au eneo fulani.


title: Usimbishaji

text: Watu wameanza kufanya mvua kwa kukamua mawingu. Hapa punje ndogo za iodidi ya fedha zinatupwa mawinguni kwa njia ya ndege au makombora. Punje hizi zinakuwa viini vya kutonesha mvuke na kusababisha matone kukua hadi mvua kunyesha.


title: Usimbishaji

text: Teknolojia hii inatumika katika maeneo makavu. Yanatumika pia katika maeneo ya kilimo ili kuzuia mvua mawe isiharibu mavuno.


title: Uvukizaji

text: Uvukizaji katika fizikia ni mwendo wa kiowevu (majimaji) kugeuka gesi.


title: Uvukizaji

text: Kuna dutu kama maji zinazoanza kuvukiza kabla ya kufikia kiwango cha kuchemka. Viowevu vyote huvukiza vikifikia kiwango chao cha kuchemka.


title: Uvukizaji

text: Kama molekuli katika kiowevu zinapashwa moto mwendo wao unaongezeka. Zinagonganagongana na kuachana mbali zaidi hadi kuwa gesi.


title: Uvukizaji

text: Katika metorolojia uvukizaji ni hasa mwendo wa maji kuwa mvuke au gesi. Mwendo huu ni nguvu muhimu sana katika duara ya maji duniani. Maji ya baharini au unyevu nchini vinapashwa moto hasa na mionzi ya jua hadi kuwa mvuke unaopanda juu kuwa mawingu.


title: Moroko

text: Moroko (pia Maroko, kwa Kiarabu المغرب), au kirefu Ufalme wa Moroko (المملكة المغربية al-mamlaka al-maghribiya yaani "ufalme wa magharibi") ni nchi ya Afrika ya Kaskazini-Magharibi.


title: Moroko

text: Imepakana na bahari za Atlantiki na Mediteranea; upande wa bara imepakana na Algeria na Mauretania.


title: Moroko

text: Maeneo ya Kihispania ya Ceuta na Melilla yamezungukwa na Moroko kwenye pwani ya Mediteranea.


title: Moroko

text: Mpaka wa kusini haueleweki vizuri kwa sababu Moroko inadai ya kwamba Sahara ya Magharibi ni sehemu ya eneo lake, hali isiyokubaliwa na jumuiya ya kimataifa tangu Moroko ilipovamia Sahara ya Kusini mwaka 1975.


title: Moroko

text: Jina la "Moroko" limetokana na mji mkuu wa kale Marakesh.


title: Moroko

text: Eneo la Moroko ni km² 446,550. Sehemu kubwa ni jangwa la Sahara. Watu walio wengi huishi kwenye sehemu za rutuba karibu na pwani.


title: Moroko

text: Kuna milima inayofunika maeneo makubwa. Milima ya Rif inaongozana na pwani ya Mediteranea yenye mwelekeo kutoka kaskazini-magharibi kwenda kaskazini-mashariki. Milima ya Atlas iko katikati ya nchi kutoka kusini-magharibi kwenda kaskazini-mashariki.


title: Moroko

text: Mji mkuu ni Rabat wenye wakazi milioni 1.2. Mji mkubwa ni Casablanca (kwa Kiarabu: الدار البيضاء dar al-baiDa = nyumba nyeupe). Miji yote miwili mikubwa ni miji ya bandari.


title: Moroko

text: Miji mitano mikubwa ni kama ifuatavyo (namba za sensa ya mwaka 2004):


title: Moroko

text: 1. Casablanca: wakazi 2.933.684 2. Rabat: wakazi 1.622.860 3. Fes: wakazi 946.815 4. Marakesh: wakazi 823.154 5. Agadir: wakazi 678.596


title: Moroko

text: Makala: Historia ya Moroko


title: Moroko

text: Habari za kimaandishi za kwanza ni kutoka karne za kwanza KK. Wafinisia walijenga miji yao pwani lakini eneo la ndani lilibaki nchi ya Waberber waliounda ufalme wa Mauretania ya Kale (usiuchanganye na nchi ya kisasa Mauretania) uliounganisha sehemu kubwa ya Moroko ya kaskazini.


title: Moroko

text: Wamauretania wa kale walishirikiana na Dola la Roma hadi kuwa jimbo la dola hili kwa jina la "Mauretania Tingitana".


title: Moroko

text: Wakati wa kudhoofika kwa Dola la Roma kuanzia mwaka 400 BK kukawa na uvamizi wa Wavandali.


title: Moroko

text: Karne ya 7 BK ilileta uvamizi wa Waarabu walioteka nchi na kusababisha polepole Waberber (waliokuwa Wayahudi, Wakristo au wafuasi wa dini za jadi) kuwa Waislamu.


title: Moroko

text: Mwanzoni Moroko ilikuwa sehemu ya milki ya khalifa ya Waomawiyya waliotawala Dameski (Siria). Baada ya kupinduliwa kwa Waomawiyya na Waabasiya wa Baghdad (Iraq) mkimbizi Mwarabu Idris ibn Abdallah (788-791) alikusanya makabila ya Waberber na kuunda milki ya kujitegemea. Hii ilikuwa mwanzo wa Moroko kuwa milki ya Kiislamu inayojitawala.


title: Moroko

text: Vipindi vya historia husebabiwa kufuatana na familia zilizofuatana za wafalme Waarabu au Waberber. Moroko ilitawaliwa na familia za (miaka BK)


title: Moroko

text: Waidrisi (788-974) Wamaghrawa (987-1070) Wamurabitun (Almoravi)(1073-1147) Wamuwahidun (Almohad) (1125-1269) Wamarini (1258-1420) Wawattasi (1420-1547) Wasaadi (1509-1659) Waalawi (1631 hadi leo)


title: Moroko

text: Wafalme wa Wamurabitun (Almoravi) (1073-1147) na wa Wamuwahidun (Almohad) (1147-1269) walieneza utawala wao hadi Afrika ya Magharibi (Mauretania, Senegal na Mali ya leo) na sehemu kubwa ya Andalusia (Hispania ya Kiislamu), tena hadi mipaka ya Misri.


title: Moroko

text: Wamuwahidun waliendelea kupanuka kuelekea Misri lakini baadaye walidhoofika wakapaswa kuwaachia Wahispania Wakristo sehemu za Andalusia. Athira ya milki ya Moroko ilipungua baadaye hadi Hispania yote ikarudishwa kwa watawala Wakristo mwaka 1492; pia utawala kusini kwa Sahara haukuendelea.


title: Moroko

text: Wareno wa Wahispania waliendelea kuteka miji kwenye pwani za Moroko. Utawala wa Hispania juu ya Ceuta na Melilla leo ni mabaki ya nyakati zile.


title: Moroko

text: Sehemu za nchi zilianza kujitawala bila kukubali tena mamlaka wa juu, kwa mfano makabila ya Waberber milimani au miji ya Rabat na Sale iliyounda dola dogo la Jamhuri ya Bou Regreg katika karne ya 17 na kujishughulisha na uharamia.


title: Moroko

text: Katika karne ya 17 familia ya Waalawi walishika mamlaka wakaendelea nayo hadi leo. Waliweza kutunza uhuru wa nchi hadi mwanzo wa karne ya 20. Lakini mwanzo wa karne ya 20 Ufaransa na Hispania walimlazimisha mfalme Mulay Abdelaziz kukubali mkataba uliofanya Moroko kuwa kama koloni chini ya nchi hizo mbili.


title: Moroko

text: Vita Kuu ya Pili ya Dunia ilidhoofisha Ufaransa pamoja na kuingia kwa wanajeshi Waamerika na Waingereza na ahadi zao za kuleta uhuru tokeo lililohamasisha wazalendo wa Maroko kupigania upya uhuru wa nchi.


title: Moroko

text: Baada ya vita Wafaransa walijaribu kukandamiza mwendo huo wakamwondoa Sultani Mohammed V nchini 1953. Ghasia zikaongezeka, Sultani akarudi na nchi ikapewa uhuru mwaka 1956.


title: Moroko

text: Utawala wa mwanae Hassan II kuanzia mwaka 1961 uliitwa "miaka ya risasi" kwa sababu mfalme alikataa kukubali utaratibu wa kidemokrasia. Chaguzi zilikuwa za uwongo, wapinzani wakatupwa jela au kuuawa. Hassan II alishinda majaribio mbalimbali ya kumpindua. Siasa ya kushikamana na Marekani ilimsaidia mfalme kimataifa lakini baada ya mwisho wa "vita baridi" alilazimishwa na Wamarekani kulegeza utawala wake.


title: Moroko

text: Mtoto wake Muhamad VI akawa mfalme kijana mwaka 1999 akaanza mageuzi ya kisiasa ya wazi zaidi.


title: Moroko

text: Mnamo 60 % (Januari 2005) za wakazi milioni 32.7 huishi mijini.


title: Moroko

text: Kiasili wakazi wengi ni Waberber na Waarabu, pamoja na watu wa asili ya Andalusia (Hispania) na wa Afrika kusini kwa Sahara. Waberber ndio wenyeji asilia.


title: Moroko

text: Kaskazini mwa nchi ambako kitovu chake ni Fes kuna zaidi tabia ya Kiarabu, wakatu kusini ambako kitovu chake ni Marakesh kuna tabia ya Kiberber zaidi.


title: Moroko

text: Lugha rasmi ya nchi ni Kiarabu na Kiberberi. Waberber wengi, hasa kaskazini, wameacha lugha yao na kutumia Kiarabu lakini walileta maneno yao katika lahaja ya Kiarabu cha Kimaroko. Hata Kifaransa kinatumika sana.


title: Moroko

text: Uislamu ndio dini rasmi na ndio unaofuatwa na wakazi wengi sana (98.9%), hasa Wasunni. Wengine ni Wakristo (0.9%) na Wayahudi (0.2%). Wakristo karibu wote ni wa asili ya Ulaya. Wayahudi waliwahi kuwa wengi kidogo, lakini idadi yao imepungua katika miaka ya nyuma kutokana na uhamaji hata kama hali yao katika taifa ni nzuri kulingana na nchi nyingine za Kiarabu.


title: Moroko

text: Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika


title: Moroko

text: at Curlie from the BBC News Wikimedia Atlas of Morocco from International Futures


title: Moroko

text: Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Umoja wa Afrika Jamii:Nchi za Kiarabu Jamii:Nchi za Waberber Jamii:Afrika ya Kaskazini


title: Historia ya Moroko

text: Historia ya Moroko inahusu eneo ambalo leo ni nchi ya Afrika kaskazini-magharibi.


title: Historia ya Moroko

text: Habari za kimaandishi za kwanza ni kutoka karne za kwanza KK. Wafinisia walijenga miji yao pwani lakini eneo la ndani lilibaki nchi ya Waberber waliounda ufalme wa Mauretania ya Kale (usiuchanganye na nchi ya kisasa Mauretania) uliounganisha sehemu kubwa ya Moroko ya kaskazini.


title: Historia ya Moroko

text: Wamauretania wa kale walishirikiana na Dola la Roma hadi kuwa jimbo la dola hili kwa jina la "Mauretania Tingitana".


title: Historia ya Moroko

text: Wakati wa kudhoofika kwa Dola la Roma kuanzia mwaka 400 BK kukawa na uvamizi wa Wavandali.


title: Historia ya Moroko

text: Karne ya 7 BK ilileta uvamizi wa Waarabu walioteka nchi na kusababisha polepole Waberber (waliokuwa Wayahudi, Wakristo au wafuasi wa dini za jadi) kuwa Waislamu.


title: Historia ya Moroko

text: Mwanzoni Moroko ilikuwa sehemu ya milki ya khalifa ya Waomawiyya waliotawala Dameski (Siria). Baada ya kupinduliwa kwa Waomawiyya na Waabasiya wa Baghdad (Iraq) mkimbizi Mwarabu Idris ibn Abdallah (788-791) alikusanya makabila ya Waberber na kuunda milki ya kujitegemea. Hii ilikuwa mwanzo wa Moroko kuwa milki ya Kiislamu inayojitawala.


title: Historia ya Moroko

text: Vipindi vya historia husebabiwa kufuatana na familia zilizofuatana za wafalme Waarabu au Waberber.


title: Historia ya Moroko

text: Moroko ilitawaliwa na familia za (miaka BK)


title: Historia ya Moroko

text: Wafalme wa Wamurabitun (Almoravi) (1073-1147) na wa Wamuwahidun (Almohad) (1147-1269) walieneza utawala wao hadi Afrika ya Magharibi (Mauretania, Senegal na Mali ya leo) na sehemu kubwa ya Andalusia (Hispania ya Kiislamu), tena hadi mipaka ya Misri.


title: Historia ya Moroko

text: Wamuwahidun waliendelea kupanuka kuelekea Misri lakini baadaye walidhoofika wakapaswa kuwaachia Wahispania Wakristo sehemu za Andalusia. Athira ya milki ya Moroko ilipungua baadaye hadi Hispania yote ikarudishwa kwa watawala Wakristo mwaka 1492; pia utawala kusini kwa Sahara haukuendelea.


title: Historia ya Moroko

text: Wareno wa Wahispania waliendelea kuteka miji kwenye pwani za Moroko. Utawala wa Hispania juu ya Ceuta na Melilla leo ni mabaki ya nyakati zile.


title: Historia ya Moroko

text: Sehemu za nchi zilianza kujitawala bila kukubali tena mamlaka wa juu, kwa mfano makabila ya Waberber milimani au miji ya Rabat na Sale iliyounda dola dogo la Jamhuri ya Bou Regreg katika karne ya 17 na kujishughulisha na uharamia.


title: Historia ya Moroko

text: Katika karne ya 17 familia ya Waalawi walishika mamlaka wakaendelea nayo hadi leo. Waliweza kutunza uhuru wa nchi hadi mwanzo wa karne ya 20. Lakini mwanzo wa karne ya 20 Ufaransa na Hispania walimlazimisha mfalme Mulay Abdelaziz kukubali mkataba uliofanya Moroko kuwa kama koloni chini ya nchi hizo mbili.


title: Historia ya Moroko

text: Vita Kuu ya Pili ya Dunia ilidhoofisha Ufaransa pamoja na kuingia kwa wanajeshi Waamerika na Waingereza na ahadi zao za kuleta uhuru tokeo lililohamasisha wazalendo wa Maroko kupigania upya uhuru wa nchi.


title: Historia ya Moroko

text: Baada ya vita Wafaransa walijaribu kukandamiza mwendo huo wakamwondoa Sultani Mohammed V nchini 1953. Ghasia zikaongezeka, Sultani akarudi na nchi ikapewa uhuru mwaka 1956.


title: Historia ya Moroko

text: Utawala wa mwanae Hassan II kuanzia mwaka 1961 uliitwa "miaka ya risasi" kwa sababu mfalme alikataa kukubali utaratibu wa kidemokrasia. Chaguzi zilikuwa za uwongo, wapinzani wakatupwa jela au kuuawa. Hassan II alishinda majaribio mbalimbali ya kumpindua. Siasa ya kushikamana na Marekani ilimsaidia mfalme kimataifa lakini baada ya mwisho wa "vita baridi" alilazimishwa na Wamarekani kulegeza utawala wake.


title: Historia ya Moroko

text: Mtoto wake Muhamad VI akawa mfalme kijana mwaka 1999 akaanza mageuzi ya kisiasa ya wazi zaidi.


title: Changarawe

text: Changarawe ni mawe madogo. Kama ukubwa wa kila kijiwe ni chini ya 2 mm ndipo mchanga. Kama ni kubwa zaidi kuliko 60-75 mm (kawaida hutofautiana kati ya nchi na nchi) si changarawe tena ni jiwe.


title: Changarawe

text: Changarawe imetokea kutokana na mmomonyoko wa mawe au mwamba. Idadi kubwa ya changarawe hutokana na mmomonyoko katika mito. Njia nyingine ni mmomonyoko wa barafuto.


title: Changarawe

text: Changarawe inapatikana pia kama miamba au mawe makubwa yanaanguka mlimani na kupasuka.


title: Changarawe

text: Changarawe ni jambo muhimu katika ujenzi. Kama kokoto inatumika chini ya barabara au kuchanganywa na simiti kwa ajili ya misingi ya majengo.


title: Tuta la mchanga

text: Tuta la mchanga ni kilima cha mchanga kilichojengwa na upepo kwa kupuliza na kusukuma punje za mchanga. Kama halishikwi na mimea inaweza kuhamahama.


title: Tuta la mchanga

text: Matuta ya mchanga hutokea penye mchanga usiofunikwa na udongo au mimea ya kutosha.


title: Tuta la mchanga

text:
Mifano ni:
Matuta ya mchanga ni hatari kwa ajili ya binadamu kwa sababu yanaweza kufunika mashamba, nyumba hata kijiji kizima. Kama upepo ni mkali yanaweza kuhama mita makumi kila nafasi ya dhoruba.


title: Tuta la mchanga

text: Kuna majaribio mengi ya kusimamisha matuta yasihame. Njia mojawapo ni kupanda manyasi katika maeneo penye mvua wa kutosha. Hii ni kazi inayohitaji uangilifu. Lazima kurudia kupanda pale ambako majani yamekufa. Lazima kuzuia wanyama na watu wasikanyage kati ya manyasi haya.


title: Tuta la mchanga

text: Mradi wa kuhifadhi mazingira ya Umoja wa Mataifa unasaidia miradi ya aina hii kote duniani.


title: Sahara

text: Sahara ni jangwa kubwa kaskazini mwa Afrika. Ni jangwa kubwa kabisa barani, ni la kwanza duniani kati ya majangwa joto na jangwa la tatu kwa ukubwa ulimwenguni baada Bara la Antaktiki na Aktiki.[1]


title: Sahara

text: Ina eneo la kilometa za mraba 9,200,000[2], sawa na eneo la Marekani au karibu sawa na eneo lote ya Ulaya.


title: Sahara

text: Jina lake ni neno la Kiarabu (صحراء, sahra') linalomaananisha "jangwa".


title: Sahara

text: Sahara inafunika sehemu kubwa ya Afrika Kaskazini isipokuwa kanda lenye rutuba kwenye ufuko wa Bahari Mediteranea, milima ya Atlas kwenye Maghreb na bonde la mto Naili huko Misri na Sudan. Inaenea kuanzia Bahari ya Shamu upande wa mashariki hadi Atlantiki upande wa magharibi, na kutoka Mediteranea upande wa kaskazini hadi kanda la Sahel upande wa kusini.


title: Sahara

text: Wataalamu wa jiografia husema Sahara haikuwa hivyo wakati wote. Kutokana na utafiti wa dalili katika udongo na mawe yake eneo la Sahara katika milenia zilizopita lilikuwa na vipindi vya ukame vikifuatana na vipindi vya mvua.


title: Sahara

text: Sahara iko kaskazini mwa Afrika. Ina nchi za Moroko, Algeria, Tunisia na Libya upande wa kaskazini. Upande wa kusini kuna nchi za kanda la Sahel kama Chadi, Mali, Mauritania na Niger. Sahara ya Magharibi ina sehemu ufukoni mwa Atlantiki, na upande wa mashariki ni Sudani na Misri ambako oasisi ya mto Nile inakata eneo lake.


title: Sahara

text: Upande wa magharibi Sahara inaanza kwenye pwani ya Atlantiki ikielekea hadi pwani ya Bahari ya Shamu kwa umbali wa km 5000. Kwa jumla maeneo ya Sahara ni takriban asilimia 30 za bara lote la Afrika.


title: Sahara

text: Uso wa Sahara ni takriban asilimia 80 mawemawe na miamba. Takriban asilimia 20 umefunikwa na mchanga unaosukumwa na upepo kuwa na umbo la matuta ya mchanga ambao yanaweza kuwa na kimo cha mita 180 au zaidi. [3] Kama kila jangwa uso wake unafanyizwa na upepo na maji kutokana na mvua inayonyesha mara chache.


title: Sahara

text: Kuna milima ambayo mara nyingi ina asili ya kivolkeno kama vile Aïr, Ahaggar, Tibesti , Adrar des Iforas na milima ya Bahari ya Shamu. Mlima mrefu ni volkeno ya Emi Koussi iliyo sehemu ya safu ya Tibesti kaskazini mwa Chadi.


title: Sahara

text: Mito ya Sahara haiendelei mwaka wote ikiwa na maji kwa majira tu au hata kila baada ya miaka kadhaa kama mvua imenyesha. Mfano pekee wa kinyume ni mto Naili unaovuka jangwa lote kutoka vyanzo vyake katika Afrika ya Kati hadi kuishia katika Bahari Mediteranea.


title: Sahara

text: Tabianchi ni ya joto na yabisi. Halijoto ni kati ya +58°C wakati wa mchana ikishuka usiku hadi +13°C (mlimani hadi -10°C). Wastani wa mvua katika Sahara ni mm 45.5 kwa mwaka lakini kuna miaka bila mvua yoyote.


title: Sahara

text: Katikati yake Sahara ni yabisi sana, uoto ni haba mno. Katika sehemu za kaskazini na kusini kuna maeneo yenye kiwango cha nyasi na vichaka vidogo kadhaa. Kama unyevu unaweza kudumu kwa muda katika mabonde, vichaka vinakuwa vikubwa zaidi na huko na huko kuna pia miti. Sehemu za milima ya juu ambako joto si kama vile kuna kiwango kidogo cha usimbishaji na hapo mabaki ya misitu ya zamani yapo.


title: Sahara

text: Sehemu za katikati ambazo ni yabisi sana mara nyingi hazipokei mvua kwa miaka mfululizo.


title: Sahara

text: Upande wa kaskazini katika Misri na sehemu za Libya jangwa la Sahara linafika moja kwa moja hadi ufuko wa Mediteranea. Lakini katika nchi za Maghreb jangwa linaishia mguuni pa milima ya Atlas ambayo ina tabianchi ya Kimediteranea yenye majira ya joto na ya baridi pamoja na mvua. Halihewa hiyo inaruhusu uoto wa miti na misitu pamoja na kilimo. Mpaka wa kaskazini wa Sahara unalingana na mpaka wa kaskazini wa kilimo cha mitende[4] na pia mpaka wa kusini wa uoto wa manyasi ya esparto ambayo ni nyasi ya Maghreb na rasi ya Iberia. Mpaka wa kaskazini unalingana pia na mwisho wa maeneo yanayopokea angalau milimita 100 za mvua kwa mwaka.[5]


title: Sahara

text: Upande wa kusini Sahara inapakana na Sahel ambayo ni kanda la savana kavu yenye majira ya mvua na kanda hili laenea upana wote wa Afrika kutoka magharibi hadi mashariki. Mpaka wa kusini wa Sahara unalingana na mstari wa mwisho wa maeneo yanayopokea angalau milimita 150 za mvua kwa mwaka.[5]


title: Sahara

text: Miji muhimu katika Sahara ni pamoja na:


title: Sahara

text: Nouakchott, mji mkuu wa Mauritania; Tamanrasset, Ouargla, Béchar, Hassi Messaoud, Ghardaïa na El Oued nchini Algeria; Timbuktu, Mali; Agadez, Niger; Ghat, Libya; Faya-Largeau, Chadi.


title: Sahara

text: Sahara haikuwa jangwa wakati wote. Michoro ya watu wa zamani katika milima ya Tibesti na Air inaonesha wawindaji na wanyama kama viboko na mamba wanaohitaji maji mengi. Wataalamu wamegundua kutokana na utafiti wa mawe na udongo ya kwamba eneo la Sahara lilikuwa na vipindi vikavu na vipindi vya mvua nyingi.


title: Sahara

text: Mnamo miaka 7000 iliyopita Sahara ilikuwa eneo nusu yabisi lenye maji katika mito mirefu. Inawezekana kuilinganisha na Kenya Kaskazini ya leo. Watu waliwinda na kufuga wanyama.


title: Sahara

text: Mnamo miaka 5000 iliyopita Sahara ilikauka hadi kufikia hali yabisi kama leo. Lakini maji ya mvua ya nyakati zile bado yapo chini ya ardhi. Misri na Libya ina miradi mikubwa ya kutumia maji yale kwa pampu na kuanza kilimo jangwani kabisa.


title: Sahara

text: Flora ya Sahara ina mimea tofauti sana kulingana na mazingira mbalimbali ndani yake. Kuna kanda tatu za flora ambazo ni kaskazini, kati na kusini. Zinatofautiana kwa kiwango cha mvua inayonyesha. Wataalamu hutofautisha pia kanda mbili za mpito - mpito wa Mediteranea-Sahara na mpito wa Sahel.[6]


title: Sahara

text: Kuna spishi 2800 za mimea ya juu, na robo ya spishi hizi inapatikana katika Sahara pekee. Nusu ya spishi ni za kawaida katika jangwa kuanzia huko hadi Uarabuni.[7]


title: Sahara

text: Sahara ya Kati, ambayo ni kanda yabisi zaidi, ina spishi 500 za mimea pekee. Hii ni idadi ndogo kulingana na ukubwa wa eneo. Mimea kama miti, mitende, vichaka na manyasi imerekebisha kwa ajili ya mazingira haya kwa kuwa ndogo zaidi, kuhifadhi maji katika shina, na kukuza mizizi ya mlalo kwa kusudi la kukusanya maji na unyevu na pia kuwa na majani yenye ngozi nene (au umbo la sindano) ili kutopoteza maji mengi kwa njia ya uvukizaji. Mimea ina uwezo wa kukauka kabisa halafu kurudi baada ya miaka wakati mvua inanyesha.


title: Sahara

text: Fauna ya Sahara pia ina spishi zilizorekebisha maumbile au maisha kulingana na mazingira. Kuna spishi za bweha na spishi za paa na swala. Paa anayeitwa addax anaweza kuishi mwaka mzima bila kunywa.


title: Sahara

text: Duma ya Sahara imepungua sana kutokana na uwindaji lakini bado yuko Algeria, Togo, Niger, Mali, Benin na Burkina Faso. Lakini idadi ni chini ya duma 250 kwa jumla. Paka huyu anaepukana na jua kuanzia Aprili hadi Oktoba akipumzika wakati wa mchana mahali pa kivuli. [8][9]


title: Sahara

text: Chris Scott. Sahara Overland. Trailblazer Guides, 2005. Michael Brett and Elizabeth Frentess. The Berbers. Blackwell Publishers, 1996. Charles-Andre Julien. History of North Africa: From the Arab Conquest to 1830. Praeger, 1970. Abdallah Laroui. The History of the Maghrib: An Interpretive Essay. Princeton, 1977. Hugh Kennedy. Muslim Spain and Portugal: A Political History of al-Andalus. Longman, 1996. Richard W. Bulliet. The Camel and the Wheel. Harvard University Press, 1975. Republished with a new preface Columbia University Press, 1990. Eamonn Gearon. The Sahara: A Cultural History. Signal Books, UK, 2011. Oxford University Press, USA, 2011. János Besenyő. (2009), free online PDF book, Publikon Publishers, Pécs, ISBN 978-963-88332-0-4, 2009 Lizzie Wade. , Science (American Association for the Advancement of Science), DOI: 10.1126/science.aaa7864, 2015


title: Sahara

text: hydrology and planned usage of the aquifers


title: Sahara

text: Jamii:Jangwa Jamii:Afrika Jamii:Misri Jamii:Libya Jamii:Mali Jamii:Niger Jamii:Chad Jamii:Sudan Jamii:Mauritania Jamii:Sahara ya Magharibi Jamii:Moroko Jamii:Algeria Jamii:Tunisia


title: Kituo cha Nishi Isahaya

text: Nishi-Isahaya (kwa Kijapani: 西諫早駅,にしいさはやえき) ni kituo cha treni katika mji wa Nagasaki, nchini Ujapani. Kilifunguliwa mwaka wa 1985.


title: Gabon

text: Jamhuri ya Gabon (kifupi Gabon), ni nchi huru ya Afrika magharibi ya kati.


title: Gabon

text: Imepakana na Guinea ya Ikweta, Kamerun, Jamhuri ya Kongo na Ghuba ya Guinea.


title: Gabon

text: Nchi hii ina umma mdogo, madini na mali kwa wingi, na wafanyabiashara kutoka nchi za kigeni wameweza kufanya Gabon iwe nchi moja katika eneo hili la Afrika yenye maendeleo na neema.


title: Gabon

text: Gabon imegawiwa katika mikoa 9 nayo ina jumla ya wilaya (départements) 37.


title: Gabon

text: Estuaire, Haut-Ogooué, Moyen-Ogooué, Ngounié, Nyanga, Ogooué-Ivindo, Ogooué-Lolo, Ogooué-Maritime, na Woleu-Ntem.


title: Gabon

text: Jamhuri ya Gabon, kutoka kushinda uhuru kutoka Ufaransa tarehe 17 Agosti 1960, imeongozwa na Rais watatu, Léon M'ba, El Hadj Omar Bongo ambaye amekuwa kiongozi kutoka mwaka wa 1967 hadi kifo chake (2009: ndiye aliyekuwa kiongozi barani Afrika aliyeshikilia uongozi kwa muda mrefu zaidi), halafu mwanae Ali.


title: Gabon

text: Mwaka wa 1990 Gabon ilianza demokrasia ya vyama vingi na katiba ya kidemokrasia ambayo inaruhusu ukweli wa uchaguzi na utekelezaji wa idara za serikali.


title: Gabon

text: Gabon ni nchi yenye neema sana kuliko nchi jirani. Uchumi wake, hasa chumo cha umma, ni mara nne ya nchi za Afrika kusini mwa Sahara. Hii hasa ni kwa sababu ya uzalishaji wa mafuta ambao umeleta utajiri na mali, lakini usambazaji wa mali hii ya mafuta bado umedhoofika.


title: Gabon

text: Gabon ilikuwa mwanachama wa Muungano wa Nchi Zinazouza Mafuta (OPEC) kutoka mwaka wa 1975 mbaka 1995.


title: Gabon

text: Mwaka 1990, udhaifu wa pesa CFA frank uliacha Gabon katika shida ya kulipa deni za kimataifa; Ufaransa na Shirika la Fedha la Kimataifa (IMF) wameipa Gabon mkopo na usaidizi kwa uelewano kwamba Gabon itageuza uchumi wake barabara.


title: Gabon

text: Yasemekana mambo ya mazingira yalifanya umma wa Gabon kutopanda kwa sensa kati ya miaka 1900 na 1940.


title: Gabon

text: Ni nchi ambayo ina umma mdogo zaidi Afrika, na upungufu wa wafanyakazi ni mojawapo ya mambo yanayofanya hasa uchumi kutovuma zaidi.


title: Gabon

text: Umma hasa kwa ujumla yasemekana ni kama watu milioni 1.5 lakini mambo haya yamebaki bila kuwaziwa.


title: Gabon

text: Karibu Wagabon wote ni wa jamii ya Bantu. Gabon hasa ina makabila 40 ambayo yana utamaduni na lugha tafauti.


title: Gabon

text: Wafang wakiwa ndio kabila kubwa zaidi nchini Gabon, wengine ni Wamyene, Wabandjabi, Waeshira, Wabapounou na Waokande.


title: Gabon

text: Lugha ya Kifaransa ndiyo lugha rasmi ya taifa ambayo hutumika kwa mawasiliano (wakazi wanaoimudu ni 80%). Wafaransa 10,000 wanaishi Gabon, na Ufaransa unaathiri mambo ya kigeni, utamaduni na biashara nchini Gabon.


title: Gabon

text: Upande wa dini, imekadiriwa kwamba 73% za wakazi ni Wakristo (hasa Wakatoliki), 12% ni Waislamu (hasa wageni), na 10% wanafuata dini asilia za Kiafrika (Bwiti).


title: Gabon

text: Makabila ya Gabon Muziki wa Gabon Orodha ya lugha za Gabon


title: Gabon

text: Mawasiliano nchini Gabon Mambo ya kigeni ya Gabon Orodha ya kampuni za Gabon Jeshi la Gabon Historia ya Gabon Usafirishaji nchini Gabon Fédération Gabonaise du Scoutisme Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika


title: Gabon

text: David E. Gardinier and Douglas A. Yates, (The Scarecrow Press, Inc., 2006) David E. Gardinier, Kamusi ya Historia ya Gabon, tolezi ya 2. (The Scarecrow Press, Inc., 1994) – kazi inayohusu maelezo biografia ya vifaa 1,453 James F. Barnes, Gabon: Beyond the Colonial Legacy (Boulder: Westview, 1992)


title: Gabon

text: makala rasmi. arithio za serikali makala rasmi (kwa kifaransa)


title: Gabon

text: viungo via taarifa ya habari


title: Gabon

text: Utamaduni na wakazi wa kwanza Gabon


title: Gabon

text: maelekezo maelekezo maelekezo directory category


title: Gabon

text: Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Umoja wa Afrika Jamii:Nchi zinazotumia lugha ya Kifaransa


title: Utendi

text: Utendi ni aina ya ushairi na tanzu mojawapo ya fasihi simulizi. Kwa kawaida, utendi husimulia maisha na matendo ya mhusika shujaa au wa visasili. Ulaya, kuna tendi kama "wimbo wa Troya", "wimbo wa Odisei" na wimbo wa kabila la "Nibelungi"; na India kuna "wimbo wa Mahabharata". Hizo zote mara nyingi hudondolewa kama mifano ya utendi. Siku hizi hata riwaya au filamu, hasa kama ni ndefu sana pamoja na wahusika wengi au nyakati nyingi, huitwa utendi.


title: Ali Hassan Mwinyi

text: Part of a series on theHistory of Tanzania Timeline History of Zanzibar Colonial period Scramble for Africa German East Africa Heligoland–Zanzibar Treaty Maji Maji Rebellion East African Campaign British East Africa Modern history Zanzibar Revolution Tanganyika Ujamaa Uganda–Tanzania War Tanzaniaportalvt


title: Ali Hassan Mwinyi

text: Ali Hassan Mwinyi (amezaliwa 8 Mei 1925) alikuwa Rais wa Pili wa Tanzania kuanzia 1985 hadi 1995. Aliyemtangulia ni Mwalimu Julius Nyerere, na aliyemfuata ni Benjamin Mkapa.


title: Ali Hassan Mwinyi

text: Kabla hajachaguliwa kuwa Rais, Mwinyi alikuwa Waziri wa Mambo ya Ndani na Makamu Rais. Pia alikuwa mwenyekiti wa Chama Cha Mapinduzi (CCM) kuanzia 1990 hadi 1996.


title: Ali Hassan Mwinyi

text: Mwinyi alizaliwa kwenye kisiwa cha Unguja (Zanzibar).


title: Ali Hassan Mwinyi

text: Wakati wa urais wa Mwinyi, sera za Ujamaa zilianza kugeuzwa. Badala yake sera za soko huru zilianzishwa, masharti ya kuingiza bidhaa kutoka nchi za nje yalipunguzwa na uanzishaji wa biashara ya watu binafsi ulihamasishwa. Mwaka wa 1991, uanzishaji wa vyama vingi uliruhusiwa.


title: Ali Hassan Mwinyi

text: Sera za soko huru za Mwinyi zimeendelezwa chini ya Rais Benjamin Mkapa. Mwinyi mwenyewe, baada ya kustaafu, hakujiingiza katika mambo ya siasa tena. Anaendelea kuishi huko Dar es Salaam.


title: Kondoa

text: Kondoa ni jina la


title: Hamed bin Mohammed el Murjebi

text: Hamed bin Mohammed el Murjebi (1837 – 14 Juni 1905) amejulikana zaidi kwa jina la Tippu Tip. Alikuwa mfanyabiashara mashuhuri katika Afrika ya Mashariki na Kati wakati wa karne ya 19.


title: Hamed bin Mohammed el Murjebi

text: Babake alikuwa mfanyabiashara Mwarabu Muhammed bin Juma, mamake aliitwa Nyaso. Hamed aliingia katika shughuli za biashara tangu umri wa miaka 12 akafaulu katika biashara ya misafara kati ya Zanzibar na Kongo. Alipanga misafara ya mahamali waelfu akipeleka bidhaa kutoka Bagamoyo kupitia Tabora hadi Ujiji kwa Ziwa Tanganyika na ndani ya Kongo. Bidhaa alizobeba alitumia kujipatia pembe za ndovu na watumwa; watumwa walisaidia kubeba pembe za ndovu njia ya kurudi hadi pwani. Hemed alitajirika sana. Athira yake ilipanuka katika Kongo ya Mashariki hadi alitawala eneo kubwa sana.


title: Hamed bin Mohammed el Murjebi

text: Hamed akapata jina huko Ulaya kwa sababu alikutana na wasafiri na wapelelezi Wazungu kama David Livingstone, Veney Cameron, Henry Morton Stanley, Eduard Schnitzer (Emin Pascha), Hermann von Wissmann na Wilhelm Junker ambao mara nyingi walipata misaada muhimu kutoka kwake.


title: Hamed bin Mohammed el Murjebi

text: Wabelgiji walipoanza kujenga ukoloni wao Kongo walimkuta kama mtawala wa Kongo ya Mashariki wakapatana naye na kumpa cheo cha gavana ya Mkoa wa Chutes Stanley ("maporomoko ya Stanley", leo Kisangani) mwaka 1887 alichoshika kwa miaka michache.


title: Hamed bin Mohammed el Murjebi

text: Mabadiliko ya ukoloni yaliharibu biashara yake akarudi Zanzibar 1890/91 alipobaki bila misafari mipya hadi kifo chake mwaka 1905.


title: Hamed bin Mohammed el Murjebi

text: Jina lake linajulikana kama mfano kwa mabaya ya biashara ya watumwa iliyoharibu maeneo makubwa huko Kongo kabla ya mwanzo wa ukoloni. Yeye mwenyewe aliona watumwa ni sehemu tu ya biashara yake akitajirika hasa na biashara ya pembe za ndovu.


title: Hamed bin Mohammed el Murjebi

text: Hamed bin Mohammed el Marjebi amejipatia nafasi katika historia ya Afrika ya Mashariki kwa kuandika tawasifu au kumbukumbu ya maisha yake yeye mwenyewe. Katika lugha ya Kiswahili ni mfano wa kwanza wa tawasifu. Pia ni mfano wa pekee wa kumbukumbu ya kimaandishi ya matokeo ya siku zile zisizoandikwa na Mzungu lakini ny mwenyeji. Aliandika kwa lugha ya Kiswahili akitumia mwandiko wa Kiarabu.


title: Lugha za Kibantu

text: Lugha za Kibantu ni kundi la lugha ambalo ni tawi la lugha za Niger-Kongo.


title: Lugha za Kibantu

text: Lugha za Kibantu huzungumzwa hasa katika nchi za Nigeria, Kamerun, Guinea ya Ikweta, Gabon, Jamhuri ya Kongo, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Rwanda, Burundi, Uganda, Kenya, Tanzania, Komori, Msumbiji, Malawi, Zambia, Zimbabwe, Angola, Namibia, Botswana, Lesotho, Swaziland na Afrika ya Kusini.


title: Lugha za Kibantu

text: Uenezi huo unaonyesha kwamba kundi la lugha za Kibantu ni kubwa kabisa barani Afrika, na idadi ya wanaozitumia ni takriban watu milioni 310.


title: Lugha za Kibantu

text: Neno Bantu, maana yake ni "watu" katika lugha nyingi za kundi hilo. Shina lake ni "-ntu", na kiambishi awali cha "ba-" kinaonyesha uwingi wa viumbehai. Kwa sababu hiyo, mtaalamu Wilhelm Heinrich Immanuel Bleek (aliyeishi tangu mwaka 1827 hadi 1875) alitumia neno hilo kwa kurejea kundi la lugha hizo. Bleek alilinganisha sarufi za lugha mbalimbali za Kibantu, na baadaye Carl Meinhof alimfuata katika utafiti huo.