title: Buskerud

text:
Buskerud ni moja kati ya Majimbo ya Norwei. Jimbo limepakana na Akershus, Oslo, Oppland, Sogn og Fjordane, Hordaland, Telemark, na Vestfold. Ngazi ya utawala ya jimboni hapa ipo mjini Drammen.
Buskerud inaanzia kutoka Hurum katika Oslofjord hadi katika milima ya Halling na Hardanger. Kikawaida jimbo hugawanyika katika wilaya za zamani. Ambazo ni Eiker, Ringerike, Numedal na Hallingdal. Hønefoss ni wilaya kuu ya Ringerike.Upande wake wa magharibi ni milima na mabonde Uwanda wa misitu na ya juu, malisho ya nyasi; sehemu yake ya mashariki ina bonde tambarare na maziwa mengi na mito. Tyrifjorden na Krøderen ni miongoni mwa maziwa makubwa. Numedalslågen, ziwa la tatu ambalo ni refu sana nhini Norwei, linanza mjini Hordaland, linapitia Buskerud hadi Vestfold ambapo inakutana na bahari, wakati mto Begna unamwagikia katika ziwa Sperillen.


title: Justin mfiadini

text: Justin (Flavia Neapolis, leo Nablus, Palestina mwaka 103 hivi - Roma, Italia, kati ya 162 na 168) alikuwa mwanafalsafa ambaye alieneza na kutetea Ukristo hata kwa maandishi maarufu, na hatimaye akawa mfiadini.


title: Justin mfiadini

text: Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki, Walutheri na Waanglikana kama mtakatifu.


title: Justin mfiadini

text: Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Juni.


title: Majina ya kisayansi

text: Majina ya kisayansi yanatumia mara nyingi lugha ya Kilatini, lakini pia maneno kutoka Kiyunani.


title: Majina ya kisayansi

text: Utaratibu wa uainishaji wa wanyama na mimea ulioanzishwa na Carl Linnaeus unaendelea kufuatwa hadi leo, hivyo kila mmea au mnyama unapewa jina la kisayansi yenye sehemu mbili: sehemu ya kwanza inataja jenasi na sehemu ya pili spishi. Kwa kawaida linafuatwa na herufi ya kwanza ya jina la mtaalamu aliyewahi kueleza spishi hiyo katika maandiko ya kisayansi.


title: Majina ya kisayansi

text: Hadi leo aina za mimea au wanyama zilizoainishwa na Linnaeus zinatajwa kwa herufi "L." baada ya jina la kisayansi. Kwa mfano, mpunga ni mmea wa jenasi inayotajwa kwa jina la kisayansi kama Oryza (L.) na "L." katika mabano inaonyesha kwamba jenasi hii ilielezwa mara ya kwanza na Linnaeus. Jina la kisayansi ya simba ni Panthera leo L. kwa sababu pia mnyama huyu aliwekwa na Linnaeus katika utaratibu wa uainishaji wa kisayansi.


title: Majina ya kisayansi

text: Katika masomo mengine yaliyoanza kupanuka katika karne ya 18 na 19 kuna pia istilahi nyingi zenye asili ya Kilatini. Kwenye astronomia wataalamu wa Ulaya walipokea sehemu kubwa ya elimu yao ya awali kutoka kwa Waislamu waliowahi kutunza maarifa ya Wagiriki wa Kale kwa lugha ya Kiarabu. Hivyo nyota nyingi zilizojulikana tangu zamani zinatajwa katika lugha ya kitaalamu ya kimataifa kwa majina yenye asili ya Kiarabu. Mifano ni (), () na (). Zilizotambuliwa baadaye zilipewa majina hasa kutoka mitholojia ya Kigiriki na Kilatini.


title: Majina ya kisayansi

text: Pamoja na majina ya Kiarabu au Kilatini, nyota hutajwa pia kwa kundinyota zilimoonekana pamoja na herufi ya Kigiriki inayohesabu kiasi cha uangavu wa nyota katika kundi lake. Mfano: Alfa Centauri , yaani nyota angavu zaidi katika kundinyota ya (Kantarusi) na Beta Centauri ambayo ni nyota angavu ya pili katika Kantarusi.


title: Majina ya kisayansi

text: Tangu matumizi ya mitambo ya kisasa yalipoanza idadi ya nyota zilizotambuliwa iliongezeka mara nyingi na hapo kuna orodha mbalimbali zinazotumia namba kwa nyota zote. Orodha ya kisasa zaidi ni "Guide Star Catalog II" iliyopatikana kwa kutumia matokeo ya ugunduzi wa Darubini ya Angani ya Hubble na kutaja nyota na magimba mengine 945,592,683.


title: Majina ya kisayansi

text: Chanzo cha majina kisayansi ya kisasa kinapatikana katika Ulaya ya zama za mwamko (ing. "renaissance"). Katika kipindi hiki pamoja na karne zilizofuata misingi ya mfumo wa sayansi ya kisasa ulitokea. Wakati ule lugha ya elimu kote Ulaya ilikuwa Kilatini ambacho ilikuwa lugha ya Roma ya Kale iliyoendelea kutumiwa kama lugha ya dini, sayansi na elimu kwa jumla. Pamoja na Kilatini wataalamu wengi wa Ulaya walijifunza pia Kigiriki cha Kale ambacho ilikuwa lugha siyo tu ya Agano Jipya lakini pia lugha ya vitabu vya kale vilivyosomwa upya ambamo watu walijifunza upya elimu ya zamani iliyosahauliwa kiasi katika karne zilizotangulia.


title: Majina ya kisayansi

text:
Kutokana na misingi hii vyanzo vya mapatano kuhusu istilahi na majina ya kisayansi vilitumia lugha ya Kilatini pamoja na maneno mengi ya Kigiriki.
Ushuhuda wake ni majina ya sayansi kwa lugha nyingi:


title: Majina ya kisayansi

text: Mifano mashuhuri ni kitabu cha Species Plantorum (Aina za mimea) cha Carl Linne kilichoandikwa kwenye mwaka 1753 kwa Kilatini na kuwa msingi wa uainishaji wa kisayansi katika biolojia hadi leo.


title: Agatha mfiadini

text: Agatha (jina hilo la Kigiriki lina maana ya "Mwema") alikuwa bikira wa Catania, Italia (230 - 251), aliyefia dini ya Ukristo.


title: Agatha mfiadini

text: Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi, hasa tarehe 5 Februari.


title: Gaetano wa Thiene

text:
Gaetano wa Thiene (Vicenza, 1 Oktoba 1480 – Napoli, 7 Agosti 1547),
alikuwa padri wa Italia ambaye alichangia sana uamsho wa Kanisa wakati wa Urekebisho wa Kikatoliki hasa kwa njia ya aina mpya ya utawa aliyoianzisha, maarufu kwa jina la Wateatini.


title: Gaetano wa Thiene

text:
Alitangazwa na Papa Urban VIII kuwa mwenye heri tarehe 8 Oktoba 1629, halafu
Papa Klementi X alimtangaza mtakatifu tarehe 12 Aprili 1671.


title: Gaetano wa Thiene

text: Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 7 Agosti.


title: Wateatini

text: Wateatini (kwa Kiingereza jina kamili la shirika ni: Congregation of Clerks Regular of the Divine Providence, kifupi "C.R.") ni utawa wa kikleri wa Kanisa Katoliki ulioanzishwa na Gaetano wa Thiene, Paolo Consiglieri, Bonifacio da Colle, na Giovanni Pietro Carafa (ambaye akawa Papa Paulo IV).


title: Wateatini

text:
Aina hiyo mpya ya shirika likawa kielelezo kwa mengine mengi, kama vile Wajesuiti, Wabarnaba, Wasomaski n. k.
Lengo kuu la shirika hilo lilukuwa kurudisha wenye daraja takatifu kwenye uadilifu.


title: Wateatini

text: Kati ya watakatifu wa shirika hilo, mbali ya mwanzilishi, wapo Andrea Avellino, Yosefu Maria Tomasi. Wapo pia wenye heri kadhaa.


title: Wateatini

text:
Kadiri ya "Annuario Pontificio", tarehe 31 Desemba 2008 Wateatini duniani walikuwa
189 katika nyumba 33 houses. Kati yao 133 walikuwa mapadri.


title: Wakarmeli

text: Wakarmeli (kwa Kilatini Ordo Fratrum Beatissimæ Virginis Mariæ de Monte Carmelo, kwa Kiingereza Order of the Brothers of the Blessed Virgin Mary of Mount Carmel, kifupi O.Carm.) ni watawa wa Kanisa Katoliki ambao labda ulianzishwa katika karne ya 12 kwenye mlima Karmeli (Israeli) ukizingatia juhudi za nabii Elia zilizojumlishwa katika maneno yake yanayotumika kama kaulimbiu ya shirika: "Zelo zelatus sum pro Domino Deo exercituum" (yaani "Nimefanya bidii sana kwa Bwana Mungu wa majeshi"). Pia kuna uhusiano wa pekee na Bikira Maria.


title: Wakarmeli

text: Mbali ya wanaume, wapo wanawake wamonaki wanaojifungia katika ugo wa monasteri, na masista wenye utume wa aina mbalimbali. Hatimaye wapo walei wanaofuata karama ya shirika ambayo ni hasa kuzama katika sala.


title: Wakarmeli

text: Walio wengi wanafuata urekebisho wa Wakarmeli Peku (kwa Kilatini "Ordo Carmelitarum Discalceatorum", kwa kifupi "O.C.D."), ulioanzishwa na Teresa wa Yesu katika karne ya 16 huko Hispania.


title: Wakarmeli

text: Alberto wa Yerusalemu, askofu Alberto wa Sicilia, padri Andrea Corsini, askofu Anjelo wa Sicilia, padrí Avertano Brocardo, padri Joaquina Vedruna María Magdalena wa Pazzi, bikira Nuño Alvares de Pereira Petro Tomas, askofu Rafael Kalinowski, padri Simon Stock, presbítero Teresa Benedikta wa Msalaba (Edith Stein), bikira Teresa Margarita Redi, bikira Teresa wa Yesu, bikira, mwalimu wa Kanisa Teresa wa Mtoto Yesu, bikira, mwalimu wa Kanisa Yohane wa Msalaba, padri, mwalimu wa Kanisa


title: Wakarmeli

text: Ana wa Mt. Bartolomeo, bikira María Lopez Rivas, bikira Arcangela Girlani, bikira María wa Umwilisho, religiosa Angelo Agostino Mazinghi, presbítero Maria wa Yesu Msulubiwa, bikira Maria wa Malaika, bikira Luis Rabata, padri Wafiadini wa Guadalajara, mabikira Bartolomeo Fanti, padri Baptista Mantuano, padri Dionisio wa Noeli, mfiadini Redento wa Msalaba, mfiadini Elia K. Chavara, padri Romeo wa Lucca Enrique wa Osso, padri Franciska wa Amboise Francisko Palau, padri Franco wa Siena Isabela wa Utatu, bikira Teresa María wa Msalaba, bikira Jacobino de Canepacis Teresa wa Los Andes, bikira Teresa wa Mt. Augustíno na wenzake, mabikira na wafiadini Tito Brandsma, padri mfiadini Yoana Scopelli, bikira Yoana wa Tolosa, bikira Yohane Soreth, padri


title: Wakarmeli

text: Schaff-Herzog Encyclopedia of Religion Copsey, Richard and Fitzgerald-Lombard, Patrick (eds.), Carmel in Britain: studies on the early history of the Carmelite Order (1992–2004). by Benedict Zimmerman. The Catholic Encyclopedia, 1908. T. Brandsma, Carmelite Mysticism, Historical Sketches: 50th Anniversary Edition, (Darien, IL, 1986), ASIN B002HFBEZG J. Boyce, Carmelite Liturgy and Spiritual Identity. The Choir Books of Kraków, Turnhout, 2009, Brepols Publishers, ISBN 978-2-503-51714-8 W. McGreal, At the Fountain of Elijah: The Carmelite Tradition, (Maryknoll, NY, 1999), ISBN 1-57075-292-3 J. Smet, The Carmelites: A History of the Brothers of Our Lady of Mt. Carmel, 4. vol. (Darien IL, 1975) J. Welch, The Carmelite Way: An Ancient Path for Today’s Pilgrim, (New York: 1996), ISBN 0-8091-3652-X


title: Wakarmeli

text: - A commentary on the traditional rule of the Discalced Carmelite Third Order.


title: Wakarmeli Peku

text: Wakarmeli Peku (kwa Kilatini Ordo Fratrum Discalceatorum B. Mariae V. de Monte Carmelo, kifupi O.C.D.) ni watawa wa Kanisa Katoliki wanaofuata urekebisho wa shirika la Wakarmeli ulioanzishwa na Teresa wa Yesu katika karne ya 16 huko Hispania. Upande wa wanaume alisaidiwa na Yohane wa Msalaba.


title: Wakarmeli Peku

text: Mbali ya waanzilishi hao wawili, shirika lilizaa mwalimu wa Kanisa mwingine, Teresa wa Mtoto Yesu katika karne ya 19.


title: Wakarmeli Peku

text: Kwa jumla hao watatu wanatazamwa kuwa viongozi bora kuhusu kuzama katika sala na maisha ya kiroho kwa jumla.


title: Wakarmeli Peku

text: Pia shirika lilizaa watakatifu na wenye heri wengi.


title: Wakarmeli Peku

text: Mwishoni mwa mwaka 2005 shirika lilikuwa na nyumba 572 zenye watawa 4067, (kati yao mapadri 2655).


title: Finnmark

text: Finnmark au Finnmárku (Sami ya Kaskazini) ni moja kati ya Majimbo ya Norwei ambalo lipo mno upande wa kaskazini-mashariki mwa nchi ya Norwei. Kiinchi imepakana na mipaka ya jimbo la Troms kwa upande wa magharibi, Finland (Lapland) kwa upande wa kusini na Urusi (Murmansk Oblast) kwa upande wa mashariki, na kwa maji, ile Bahari ya Kinorwei (Bahari ya Atlantiki) ipo kwa upande wa kaskazini-magharibi, na Bahari ya Barents (Bahari ya Aktiki) ipo upande wa kaskazini na kaskazini-mashariki.


title: Finnmark

text: Awali jimbo lilikuwa likijulikana kama "Finmarkens amt" au "Vardøhus amt", na tangu 2002, limepata kuwa na majina rasmi mawili: Finnmark (Kinorwei) na Finnmárku (Kisami). Ni moja ya sehemu ya kanda ya Sápmi, ambayo ina eneo la majimbo manne, vilevile Kanda ya Barents, na ni jimbo kubwa lenye wakazi wadogo humo nchini Norwei.


title: Finnmark

text:
Lipo mjini Kaskazinisana mwa bara la Ulaya, ambapo Norwei inahemea upande wa mashariki, Finnmark daima imekuwa eneo ambapo mashariki yanakutana na magharibi, kiutamaduni na vilevile kiasili na kijiografia. Vardø, manispaa iliyopo mjini mashariki mwa jimbo, lipo mashariki ya mbali zaidi kuliko St. Petersburg na Istanbul.
Kwa sasa, kuna takriban manispaa 19 katika Finnmark.


title: Jean-Auguste-Dominique Ingres

text: Jean-Auguste-Dominique Ingres (29 Agosti 1780 - 14 Januari 1867) alikuwa mchoraji kutoka Ufaransa. Pia alikuwa profesa wa sanaa katika Chuo cha Sanaa Nzuri (École des Beaux-Arts) mjini Paris. Yeye ilipatiwa tuzo la Medali ya Heshima (Légion d'honneur) na alikuwa ni mwanachama wa Taasisi ya Ufaransa (Institut de France).


title: Fontès

text: Fontès ni mji wa Ufaransa.


title: Hedmark

text: Hedmark ni moja kati ya majimbo ya Norwei. Jimbo limepakana na Sør-Trøndelag, Oppland na Akershus. Ngazi ya utawala ya jimbo hili ipo mjini Hamar.


title: Hedmark

text: Hedmark huwa upande wa kaskazini-mashariki mwa sehemu ya Østlandet, sehemu ya kusini ya jimbo. Ina jumuisha sehemu ndefu ya mipaka ya Sweden, Jimbo la Dalarna na Jimbo la Värmland. Maziwa makubwa jimboni hapa ni Femunden na Mjøsa. Pia inajumuisha sehemu za Glomma. Kijiografia, Hedmark imegawanyika kizamani katika maeneo yafuatayo: Hedemarken, mashariki mwa Mjøsa, Østerdalen, kaskazini mwa Elverum, na Glåmdalen, kusini mwa Elverum. Hedmark na Oppland ni majimbo pekee nchini Norwei ambayo hayana ukanda wa pwani. Hedmark pia ishawahi kuandaa baadhi ya mashindano ya 1994 Winter Olympic Games.


title: Hedmark

text: Jimboni humo miji mashuhuri iliyojengwa ni pamoja na Hamar, Kongsvinger, Elverum na Tynset. Hedmark ni moja kati maeneo ambayo hayakujengwa sana nchini Norwei, kama jinsi ilivyo nusu ya wakazi wake wanaishi katika maeneo ya vijijini. Uwingi wa watu hutazamwa sana kule katika maeneo ya matajiri ambapo ni Mjøsa na pande zingine za kusini-mashariki. Misitu mikubwa ya jimboni hapa inasambaza mbao vya kutosha nchini Norwei; vigogo vilikuwa vikisafirishwa kupitia Glomma kwa njia ya bahari lakini siku hizi vinasafirishwa kwa njia ya lori au treni.


title: Volkswagen

text: Volkswagen (maana ya Kijerumani: gari la wananchi) inayojulikana pia kwa kifupi chake VW (tamka ing. vii-dabl-yu au jer. vau-we) ni kampuni ya kutengeneza motokaa kutoka nchini Ujerumani. Makao makuu yapo mjini Wolfsburg katika jimbo la Saksonia Chini lakini ina viwanda katika sehemu nyingi za Ujerumani na nchi nyingi hadi Afrika, Asia na Amerika.


title: Volkswagen

text: Kampuni ya Volkswagen ni pia mwenye makampuni ya Audi, Bentley, Bugatti, Lamborghini, Seat, Škoda na Scania. Ni kampuni kubwa ya kutengeneza magari katika Ulaya na ya tatu duniani. Imetangaza ya kwamba inalenga kuwa kampuni kubwa ya kutengeneza magari duniani kabisa.


title: Volkswagen

text: Chanzo cha kampuni ilikuwa mnamo mwaka 1937. Wakati ule dikteta wa Ujerumani Adolf Hitler alitaka motokaa yenye bei nafuu kwa wananchi wa kawaida na "Volkswagen" ina maana ya "gari la wananchi" iliyoweza kubeba familia ya watu 4 na kutembea kwa mkasi wa 100 km/h. Muhandis Ferdinand Porsche aliombwa kutunga gari lenye bei ndogo lililoweza kupatikana kwa watu wengi wenye mishahara midogo. Kutokana na umbo lake limejulikana kwa jina la "Käfer" (ing. beetle yaani mdudu mwenye umbo la kangambili). Kiwanda kipya kilianzishwa mashambani karibu la boma la kale lililoitwa "Wolfsburg" likawa chanzo cha mji wa baadaye. Kiwanda kilikamilishwa mwaka 1939 miezi michache kabla ya mwazo wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Kutokana na vita magari yaliyokusudiwa hayakujengwa badala yake modeli zilibadilishwa kwa matumizi ya kijeshi. Baada ya kushindwa kwa Ujerumani Wolfsburh ilikuwa chini ya utawala wa Kiingereza kwa miaka 4 na Waingereza walisita kwa muda kama wangeendeleza kiwanda au kuiuza. Lakini waliona modeli ya Volkswagen iliyoanza kutolewa sasa kwa idadi ndogo haikufaa waliwachia Wajerumani. Lakini katika miaka iliyofuata tangu Ujerumani ya Magharibi ilirudishwa hali ya kujitawala gari lilelile likawa ishara ya kurudishwa kwa nguvu ya kiuchumi. Mwaka 1955 tayari milioni 1 ya motokaa zenye umbo la dudu zilitembea barabarani. Mafanikio ya kampuni yaliendelea kwa kutoa modeli mpya na kubwa zaidi. Mnamo 1965 VW ilinunua kiwanda cha NSU - Audi na kampuni hii ilibuni aina za modeli kama Golf na Passat zilizouzwa baadaye tangu 1974 kama kizazi kipya cha VW baada ya mauzo ya VW-beetle kupungua. Model ya zamani iliendelea kutengenezwa katika viwanda huko Meksiko na Brazil.


title: Volkswagen

text: Tangu 1986 VW iliendelea kunua makampuni mengine kama Seat ya Hispania, Skoda ya Ucheki na mengine. VW imeendelea kupanusha utengenezi wake hata nje ya magari ya familia. Siku hizi jumuiya ya makampuni chini ya VW inatengeneza magari ya mizigo, malori, magari ya michezo, magari yenye bei za juu na mengine.


title: Volkswagen

text: Jamii:Makampuni ya Ujerumani Jamii:Motokaa


title: Historia ya teknolojia

text: Historia ya teknolojia ni historia ya ubunifu wa vifaa na mbinu za kutumia vifaa hivi katika uzalishaji wa mahitaji, bidhaa na huduma katika jamii.


title: Historia ya teknolojia

text: Kuna mbinu mbalimbali kupanga historia hii na kutambua ngazi za maendeleo ndani yake.


title: Historia ya teknolojia

text: Kati ya mifano ya kwanza ya teknolojia ya binadamu ni matumizi ya mawe kama vifaa pamoja na matumizi ya moto. Tangu kupatikana kwa vifaa vya mawe wanahistoria wanahesabu kipindi hiki kama Zama za Mawe.


title: Historia ya teknolojia

text: Watu walitengeneza pia vifaa kwa kutumia mifupa na mbao. Lakini mabaki ya vifaa vya mawe yamehifadhiwa kwa vingi hadi leo tofauti na vifaa vya ubao au mifupa vilivyooza mara nyingi.


title: Historia ya teknolojia

text: Kuna mifano ya ncha za mawe kwa ajili ya mishale ya kuwinda tangu mwaka 64,000 KK lakini pinde za kwanza ambazo ni ubao zilipatikana tu tangu mwaka 8,000 KK.


title: Historia ya teknolojia

text: Watu wa kwanza walikuwa wawindaji na wakusanyaji. Walipata maisha kwa kuvinda wanyama na kukusanya matunda, wanyama waliokufa, mayai ya ndege, kuvua samaki au kuchimba mizizi iliyofaa kama chakula. Kwa kawaida hawakuishi mahali pamoja muda wote isipokuwa mahali pasipo na watu wengi lakini windo nyingi.


title: Historia ya teknolojia

text: Watu walijifunza kuchagua mawe ya kufaa na kuyapasua ili kupata kona kali. Vile "visu vya mawe" vilitumiwa kwa kukata nyama ya wanyama waliowindwa, kusafisha ngozi za wanyama kwa matumizi ya mavazi, kuchimba mizizi ya kuliwa ardhini au kushikwa mikononi kama silaha. Mifano ya kale kabisa iligunduliwa Olduvai (Tanzania) na mtindo wa huko huitwa teknolojia ya Olduvai.


title: Historia ya teknolojia

text: Baadaye watu waliboresha vifaa vya mawe kupata visu na shoka kamili. Waliweza kuunganisha visu hivi na fimbo kuunda mikuki au mishale ya pinde kama silaha za uwindaji. Kama walitumia mawe kama silaha bila kubadilisha umbo la jiwe hayawezi kutambuliwa.


title: Historia ya teknolojia

text: Mifano ya vifaa vya kwanza ilivyopatikana pia Olduvai Kisu cha mawe iliyoboreshwa kiasi Jinsi gani kutumia kifaa cha mawe Chaguo la visu vilivyoendelea (Marekani) Chaguo la visu na shoka kutoka mwisho wa Zama za Mawe


title: Historia ya teknolojia

text: Mahali mbalimbali duniani penye mawe ya kufaa wataalamu walitambua mabaki ya karahana ambako visu vya mawe vilitengenezwa kwa vingi. Mfano mmojawapo ni bonde la Isimila karibu na Iringa, Tanzania ambako mabaki mengi ya utengenezaji wa vifaa vimepatikana. Mafundi wa kale walipasua mawe na kuyapigapiga hadi kupata visu vikali. Vipande vidogo vilivyokatwa pamoja na visu visivyoridhika vilitupwa mahali pa kazi na hivyo wataalamu wamepata picha ya kazi zilizotekelezwa. Kwa kutazama mabaki kama yale ya Isimila katika pande zote za dunia inawezekana kupata picha ya maendeleo ya teknolojia ya kutengeneza vifaa vya mawe kwa kupata visu vyembamba na vikali zaidi. Karahana kama Isimila zinaonyesha uzalishaji kwa wingi kwa hiyo ni dalili ya biashara maana wataalamu wanahisi visu hivi vilibadilishwa kwa chakula au chumvi na watu walioishi katika sehemu pasipokuwa na mawe ya kufaa.


title: Historia ya teknolojia

text: Zama za Mawe hupangwa katika vipindi mbalimbali kufuatana na maendeleo ya kuboreshwa kwa vifaa vya mawe ingawa mabadiliko haya yalikuwa tofauti sana kati ya maeneo mbalimbali. Kwa mfano tamaduni za Amerika zilitumia vifaa vya mawe vyenye kiwango cha juu hadi kufika kwa Wazungu katika karne ya 16 ingawa menginevyo wenyeji hao walikuwa na miji mikubwa kushinda miji ya Ulaya na maendeleo mengine.


title: Historia ya teknolojia

text: Watu wa kwanza waliishi katika Afrika penye hali ya hewa ya joto. Kadri walivyohama na kufika nchi baridi zaidi walihitaji mavazi ya kujikinga dhidi ya baridi. Inaaminiwa ya kwamba mwanzoni ngozi za wanyama zilitumiwa kama mavazi lakini rahisi kujua chanzo kamili kwa sababu tofauti na zana za mawe ngozi au vitambaa vinaoza. Lakini kuna sindano za kushona zilizotengenezwa kwna mifupa na ndovu zilizopatikana tangu miaka 30,000 KK. Hakuna uhakika ufundi wa ufumaji ulianza lini lakini kuna dalili katika makaburi ya kale zinazoonyesha uwezekano ya kwamba ufumaji ulianza kabla ya kilimo.


title: Historia ya teknolojia

text: Hatua nyingine iliyotokea tangu milenia ya mwisho wa Zama za Mawe ilikuwa ufinyanzi. Mfano wa kale wa udongo uliofinyagwa na watu na kuchomwa motoni ni sanamu ndogo za wanawake wanaoamiiwa kuwa ushahidi wa dini za kale. Mfano wa kale kanisa limepatikana nchini Ucheki na kukadiriwa ulitengenezwa miaka 30,000 iliyopita ingawa mifano ya vyombo vya ufinyanti kama bakuli au chupa inapatikana tangu mwaka 1200 pekee.


title: Historia ya teknolojia

text: Tangu takriban mwaka 12,000 KK badiliko kubwa lilitokea katika maisha ya watu walipogundua kilimo.


title: Historia ya teknolojia

text: Badiliko hili lilikuwa harakati lililohitaji miaka elfu kadhaa likazidi kuenea polepole lakini likabadilisha maisha na utamaduni wa binadamu.


title: Historia ya teknolojia

text: Hadi sasa kuna mahali pachache duniani palipogunduliwa kwamba ndipo watu walipoanza kulima. Kila mahali watu walianza kutambua uwezekano wa kutunza mbegu za mimea na kuzipanda tena na kuvuna palepale walipopanda; upande mwingine ulikuwa uwezo wa kufuga wanyama badala ya kuwawinda tu.


title: Historia ya teknolojia

text: Hasa ujuzi wa kupanda mbegu ulisababisha badiliko kubwa la maisha. Tangu kugundua mbinu hiyo watu hawakuhitaji tena kuhama wakifuata windo na hali ya hewa lakini walipokuta ardhi njema, bali waliweza kupanda na kuvuna na kukaa mahali pamoja.


title: Historia ya teknolojia

text: Hatua hii ilikuwa chanzo cha makazi ya kudumu, halafu vijiji na miji ya kwanza na pia binadamu akaanza kufuga mifugo mbalimbali kama mbwa, mbuzi na kadhalika.


title: Historia ya teknolojia

text: Jamii:Teknolojia Jamii:Historia


title: Hordaland

text: Hordaland ni moja kati ya Majimbo ya Norwei. Jimbo hili limepakana na Sogn og Fjordane, Buskerud, Telemark na Rogaland. Hordaland ni jimbo la tatu kwa ukubwa baada ya Akershus na Oslo kw idadi ya wakazi. Ngazi ya utawala ya mjini jimboni hapa ipo mjini Bergen. Kabla ya 1972, jiji la Bergen lilikuwa na jimbo lake lenyewe mbali na Hordaland.


title: Hordaland

text: Hordaland (Kinorse cha Kale: "Hǫrðaland") ni jina la dini ya kale ambayo ilifufuliwa upya katika kipindi cha sasa. Elementi ya kwanza ni wingi wa umilikishi wa "hǫrðar", jina la kabila la kale la Wagermaniki. Elementi ya mwisho ni "land" ambayo ina maana ya "nchi" au "kanda".


title: Hordaland

text: Hadi 1919 jina la jimbo lilikuwa "Søndre Bergenhus amt" ambapo ilimaanisha "(upande wa) kusini (mwa) Bergenhus amt". ("Bergenhus amt" ya kale ilianzishwa mnamo 1662 na iligawanywa mnamo 1763.)


title: Hordaland

text: Ngao ilikubali rasmi mnamo tar. 1 Desemba 1961. Zilisanifiwa na Magnus Hardeland, lakini sanifio kuu la awali lilitumiwa kwenye kanda ya Sunnhordland wakati wa karne ya 14t. Mwanzoni mwa karne ya 20, viongozi wa jimboni hapa wakaanza kutumia ngao za zamani ikiwa kama alama ya jimbo kwa mara nyingine tena. Ngao ina rangi nyekundu kwa nyuma ikiwa pamoja na mashoka mawili ya rangi ya dhahabu na taji juu yake.


title: Hordaland

text: Jimbo la Hordaland lipo zaidi miaka elfu moja iliyopita. Tangu karne ya 7, eneo limetengeneza falme ndogo kadhaa zilizokuwa chini ya Gulating na zilijulikana kama "Hordafylke" tangu miaka ya 900. Mwanzoni mwa karne ya 16, Norwei ikagawanyika katika "len" nne. Ambapo Bergenhus len ilikuw ana makao yake makuu mjini Bergen na inazunguka zaidi maeneo ya mjini magharibi na kaskazini mwa Norwei.


title: Hordaland

text: Mwaka wa 1662, "len" ikabadilishwa na kuwa amt. "Bergenhus amt" inachukua Hordaland, Sogn og Fjordane, Sunnmøre, Troms na Nordland. Mwaka wa 1763, "amt" ikaganywa katika sehemu za kaskazini na kusini: "Nordre Bergenhus amt" na "Søndre Bergenhus amt". Søndre Bergenhus amt ikabadilishwa jina la "Hordaland fylke" mnamo 1919.


title: Hordaland

text: Jiji la Bergen liliainishwa kama jini-jimbo "(byamt)" kuanzia 1831-1972. Wakati wa kipindi cha 1915, manispaa ya Årstad ilijumlishwa ndani ya Bergen. Mnamo 1972, manispaa za jirani za Arna, Fana, Laksevåg na Åsane nazo pia zilijumlishwa katika jiji la Bergen. Pia kipindi hichohicho, jiji la Bergen likapoteza hadhi yake ya kuwa jimbo, na kuwa moja kati ya sehemu za Hordaland.


title: Hordaland

text: Jimbo "(fylke)" ni eneo kuu la serikali ya mitaa nchini Norwei. Nchi nzima imegawanyika katika majimbo 19. Jimbo pia ni eneo la uchaguzi, ikiwa na watu kupiga kura kila baada ya miaka minne. Mjini Hordaland, wanachama 57 walichaguliwa kuanzisha baraza la jimbo "(Fylkesting)". Kuendelea kwa 'Fylkesting" ni kazi ya meya wa jimbo "(fylkesordførar)". Tangu 2003, manispaa za jimbo la Hordaland zimekuwa zikiongozwa na Torill Selsvold Nyborg, meya wa jimbo.


title: Hordaland

text: Jimbo pia lina Gavana wa Jimbo "(fylkesmann)" ambaye ni mwakilishi wa Mfalme na Serikali ya Norwei. Lars Sponheim ni Gavana wa Jimbo la Hordaland.


title: Hordaland

text: Manispaa za Hordaland zimegawanyika katika wilaya nne "(tingrett)": Nordhordland, Sunnhordland, Bergen na Hardanger. Hordaland pia ni sehemu ya wilaya ya Mahakama Rufaa ya Gulating ya mjini Bergen.


title: David Luiz

text: David Luiz (amezaliwa 22 Aprili 1987) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Brazil. Anachezea kilabu cha Paris Saint-Germain F.C nchini Ufaransa.


title: Kemgesi

text: Kemgesi ni kijiji kilichopo Mkoa wa Mara, wilaya ya Serengeti, tarafa ya Ikorongo, kata ya Nyamatare, Tanzania.


title: Kemgesi

text: Kijiji cha Kemgesi kilianzishwa mnamo miaka ya 1950 wakazi wengi wakiwa ni wafugaji, wawindaji na wakulima waliohamia kwa lengo la uwindaji, ufugaji na kilimo ila walivutiwa na upatikanaji wa maji pamoja na ardhi yenye rutuba.


title: Kemgesi

text: Wakazi wa Kemgesi ni Wangurimi waliohamia kutoka vijiji mbalimbali vya jirani kama Butanga, Nyamitita, Gabande, Majimoto n.k.


title: Kemgesi

text: Familia za kwanza kuhamia Kemgesi ni zile za Matiko, Koromba, Magambo, Masama Gebani, Masiko Nyangogo, Mgaya Nyarokweri, Ruge, Kisabo Makori, Nyigana Nyisaba, Msamba n.k.


title: Kemgesi

text: Kijiji cha Kemgesi kimepakana na kijiji kidogo cha Ring'wani kwa upande wa Kaskazini, kijiji kikubwa cha Maburi kwa upande wa magharibi, kijiji cha Nyamatare katika upande wa mashariki na upande wa Kusini kimepakana na kijiji cha Nyamatoke.


title: Kemgesi

text: Kijiji cha Kemgesi kina mitaa minne ambayo ni Kemgongo 'A', Kemgongo 'B', Inyentero na Makondose kikiwa jumla ya wakazi wapatao 3000 kwa mujibu wa sensa ya mwaka 2012.


title: Kemgesi

text:
Kijiji kiko chini ya kilima kizuri cha Nyarogati ambapo kuna Center kubwa na tambarare za mbuga maarufu kama Mwibara ambayo imekuwa ikitumiwa kama malisho ya mifugo na kivutio kikubwa kwa wageni. Wakazi wa kijiji cha Kemgesi ni wafugaji na wakulima wa mazao ya nafaka kama vile mahindi, mtama na ulezi.
Kijiji hiki kina huduma mbalimbali za kijamii ikiwamo shule mbili za msingi (Ring'wani & Kemgongo), shule ya sekondari (Dr. Omar Ali Juma), kituo cha afya cha kisasa, kituo cha chekechea (Remande), maktaba na vyanzo mbalimbali vya maji kama vile visima vya asili (Sanchawe, Komusamu na Waibwe) na mto mkubwa wa Nyagitamankwe.


title: Kemgesi

text: Ki michezo kijiji cha Kemgesi ni wapenzi na washabiki sana wa mpira wa miguu na kuna upinzani mkubwa wa jadi kati ya timu ya Kemgongo 'A' na Kemgongo 'B' vilevile wanapenda kucheza ngoma za asili kama vile Eghikohi, Obhusamba, Okwibhaka, nk na kuna kikundi cha sana kinachoongozwa na David Maganya Masama.


title: Kemgesi

text: =Marejeo==


title: Kiambishi awali

text:
Kiambishi awali ni kipande cha neno au mofimu tegemezi inayokaa kabla ya mzizi wa neno. Kwa mfano, neno "anavyolimiwa" mzizi wake ni Lim, na shina hapo ni Lima. Viambishi awali vinavyofanyakazi ni kama ifuatavyo:
−


title: Kiambishi awali

text: Hiyo ndiyo dhana ya kutambua viambishi awali katika tungo.


title: Møre og Romsdal

text:
Møre og Romsdal ni moja kati ya Majimbo ya Norwei. Jimbo lipo katika moja ya sehemu za kaskazini mwa Magharibi mwa Norwei. Limepakana na jimbo la Sør-Trøndelag, Oppland na Sogn og Fjordane. Makao makuu ya jimbo yapo mjini Molde, wakati Ålesund ina-simama kama jiji kubwa.
Møre og Romsdal jumla imegawanyika katika manispaa 36:


title: Mustapher Siyani

text: Mustapher Mohamed Siyani ni mwanasheria anayefanya kazi kama hakimu mkazi katika mahakama ya hakimu mkazi kisutu Dar es salaam. Alizaliwa tarehe 25 mwezi wa pili mwaka 1977 huko Tunduru mkoani Ruvuma kusini mwa Tanzania. Alisoma katika shule mbalimbali za msingi kama Kiwanjani, Mazoezi (Mbinga) na Mlingoti (Tunduru)toka mwaka 1985 hadi alipohitimu elimu ya msingi mwaka 1992.Baadaye alijiunga na elimu ya sekondari katika shule ya sekondari ya Frankweston (Tunduru) kisha Shule ya sekondari ya wavulana Songea. Alipata elimu yake ya sheria kwa shahada ya kwanza katika chuo kikuu cha Dar es salaam na baadaye shahada ya uzamili (LL.M) katika chuo hicho hicho. Amewahi kufanya kazi katika mahakama ya hakimu mkazi Mbeya na Mbarali mkoani Mbeya.


title: Klelia Barbieri

text: Klelia Barbieri (kwa Kiitalia Clelia Barbieri) alikuwa msichana wa Italia anayehesabiwa kuwa mwanamke mwanzilishi wa utawa mwenye umri mdogo kuliko wote.


title: Klelia Barbieri

text: Alizaliwa Bologna tarehe 13 Februari 1847 akafa San Giovanni in Persiceto kutokana na kifua kikuu tarehe 13 Julai 1870 kisha kuanzisha jumuia ya wanawake waliojiweka wakfu kwa Mungu, ambayo baadaye wakaitwa Masista Waminimi wa Bikira Maria wa Mateso.


title: Klelia Barbieri

text: Alitangazwa na Papa Paulo VI kuwa mwenye heri tarehe 2 Oktoba 1968, halafu Papa Yohane Paulo II alimtangaza mtakatifu tarehe 9 Aprili 1989.


title: Klelia Barbieri

text: Anaheshimiwa kama bikira hasa tarehe 13 Julai, ambayo ndiyo sikukuu yake.


title: Klelia Barbieri

text: Klelia alizaliwa na Giuseppe Barbieri, aliyekuwa kibarua, na Giacinta Nannetti aliyetokea familia tajiri lakini alitengwa nayo alipoamua kuolewa na maskini huyo. Basda yake alizaliwa Ernista (1850).


title: Klelia Barbieri

text: Baba yake alifariki wakati Klelia alipokuwa na umri wa miaka 8 tu, naye akawa anamsaidia mama kupata riziki, lakini pia alikazana kusali.


title: Klelia Barbieri

text: Akiwa na miaka 14 Klelia alijiunga na kundi la makatekista kama msaidizi, akawa mapema kiongozi wake kwa uamuzi wa paroko, padri Gaetano Guido. Badala ya kukubali uchumba wa watu mbalimbali, aliendelea na maisha ya kitawa hata akaanzisha jumuia mpya tarehe 1 Mei 1868, alipokuwa na miaka 21 tu.


title: Klelia Barbieri

text: Miaka miwili baadaye akafa tarehe 13 Julai 1870.


title: Klelia Barbieri

text: Kwa sasa masista wake 294 wanaishi katika jumuia 36 nchini Italia, India, Tanzania na Brazil.


title: Klelia Barbieri

text: Mwaka mmoja baada ya kifo chake, lilianza kutokea jambo la pekee sana ambalo linadumu hata leo, yaani watu kusikia sauti yake wakati wa sala za pamoja katika jumuia za masista wake, kufuatana na lugha zao, kikiwemo Kiswahili. Watu wengi na wenye misimamo mbalimbali waliisikia na kusema ni "tofauti na yoyote duniani".


Masista Waminimi wa Bikira Maria wa Mateso wanaunda shirika la kitawa lenye hadhi ya Kipapa.


title: Masista Waminimi wa Bikira Maria wa Mateso

text: Tarehe 1 Mei 1868 Klelia Barbieri (1847-1870) na wenzake watatu, chini ya paroko Gaetano Guidi, walianza kuishi kijumuia katika nyumba karibu na kanisa la Le Budrie, kitongoji cha San Giovanni in Persiceto (Bologna, Italia).


text: Walikuwa wanafundisha katekisimu na kuandaa watoto kupokea sakramenti.


text: Jumuia iliitwa ya Waminimi kwa heshima ya Fransisko wa Paola na ya Bikira Maria wa Mateso kutokana na Bikira Maria aliyeheshimiwa hivyo katika parokia hiyo.


text: Kardinali Lucido Maria Parocchi alikubali kwa jaribio shirika hilo jipya tarehe 26 Oktoba 1879, halafu mwandamizi wake katika Jimbo kuu la Bologna, kardinali Domenico Svampa, alilipatia hadhi ya kijimbo.


text: Shirika lilihusianishwa na utawa wa Watumishi wa Maria tarehe 9 Januari 1951, likapata decretum laudis tarehe 20 Machi 1934 likakubaliwa moja kwa moja kuwa la Kipapa tarehe 24 Januari 1949.


text: Klelia Barbieri alitangazwa mwenye heri mwaka 1968, na mtakatifu mwaka 1989.


text: Mbali ya Italia, ambako yako makao makuu huko Bologna, masista siku hizi wako pia Brazil, India na Tanzania.


text: Mwishoni mwa mwaka 2008 walikuwa 294 katika jumuia 36.


title: Katekista

text: Katekista ni Mkristo anayetoa katekesi, yaani ufafanuzi wa mpango wa imani, akitumia kwa kawaida kitabu rasmi maalumu kinachoitwa katekisimu, mbali ya Biblia ya Kikristo.


title: Katekista

text: Majina hayo yanatokana na kitenzi cha Kigiriki κατηχεῖν (maana yake "kufundisha kwa sauti") ambacho ni mnyambuliko wa ἠχεῖν ("kufanya isikike").


title: Katekista

text: Ujumbe wenyewe unaeleweka kuwa hasa Injili kadiri ya imani ya Kanisa, yaani yale ambayo lenyewe "linaungama, linaadhimisha, linaishi na linasali kila siku" (Papa Yohane Paulo II).


title: Katekista

text: Kazi ya katekista inafuata ile ya kutangaza mbiu ya Injili kwa watu ili waone jinsi habari njema ya kifo na ufufuko wa Yesu ilivyo muhimu kwao, hasa upande wa wokovu.


title: Katekista

text: Kwa kawaida kazi ya katekesi inaongoza waamini kwenye sakramenti mbalimbali, kuanzia ubatizo.


title: Katekista

text: Mara nyingi katekista ni mlei anayejitolea katika parokia yake kisha kupata kozi maalumu hata ya miaka.


title: Katekista

text: Chuo cha katekesi cha kwanza kilianzishwa na Panteno huko Aleksandria (Misri) mwishoni mwa karne ya 2, kikapata sifa hasa chini ya uongozi wa waandamizi wake, Klemens wa Aleksandria na Origenes.


title: Marino shemasi

text: Shemasi Marino (kisiwa cha Arbe, Dalmatia, ? - San Marino, 366) alikuwa mchongamawe, halafu shemasi wa Kanisa Katoliki.


title: Marino shemasi

text: Anaheshimiwa kama mtakatifu na mwanzilishi (301) wa jamhuri ya San Marino.


title: Punda

text: Punda ni wanyama wakubwa kiasi wa nusujenasi Asinus ya jenasi Equus katika familia Equidae wafananao na farasi mdogo. Spishi moja (Equus kiang), ambayo inatokea Asia, huitwa kiang'. Punda anayejulikana sana ni yule anayefugwa (Punda-kaya), lakini kuna punda porini pia. Watu huwatumia punda wafugwao kwa kubeba mizigo, kuvuta magari au kuwarakibu. Punda wanaweza kuzaliana na farasi lakini watoto wao (baghala au nyumbu) hawazai tena kwa kawaida.


title: Punda

text: Equus africanus, Punda wa Afrika (African Wild Ass)[1][2] Equus a. africanus, Punda Nubi (Nubian Wild Ass) Equus a. asinus, Punda-kaya (Donkey) †Equus a. atlanticus, Punda Kaskazi Atlas Wild Ass – imekwisha sasa Equus a. somalicus, Punda Somali Somali Wild Ass) Equus hemionus, Punda wa Asia (Onager au Asiatic Ass) Equus h. hemionus, Punda wa Mongolia (Mongolian Wild Ass, Khulan au Kulan) †Equus h. hemippus, Punda wa Syria (Syrian Wild Ass) – imekwisha sasa Equus h. khur, Punda wa Uhindi (Indian Wild Ass au Khur) Equus h. kulan, Punda wa Turkmenistan (Turkmenian Kulan)[3] Equus h. luteus, Punda wa Gobi (Gobi Kulan au Dziggetai) Equus h. onager, Punda wa Uajemi (Persian onager) Equus kiang, Kiang' (Kiang) Equus k. chu, Kiang' Kaskazi (Northern Kiang) Equus k. holdereri, Kiang' Mashariki (Eastern Kiang) Equus k. kiang, Kiang' Magharibi (Western Kiang) Equus k. polyodon, Kiang' Kusi (Southern Kiang)


title: Punda

text: †Equus calobatus, Punda Miguu-mirefu (Stilt-legged Onager) †Equus cumminsii, Punda wa Cummin (Cummin’s Ass) †Equus francisci au Equus tau, Punda Kibete (Pygmy Onager) †Equus hydruntinus, Punda wa Ulaya (European Ass) †Equus lambei, Punda wa Yukon (Yukon Wild Ass)


title: Punda

text: Punda Nubi Punda Somali Punda wa Mongolia Punda wa Syria Punda wa Uhindi Punda wa Turkmenistan Punda wa Uajemi Kiang' mashariki


title: Punda

text: Jamii:Farasi na jamaa Jamii:Wanyama wa Afrika Jamii:Wanyama wa Biblia


title: Alexander Lukashenko

text: Alexander Lukashenko(amezaliwa tar. 30 Agosti 1954, mjini Kopys) tangu mwaka 1994, Rais wa Belarus.


title: Dreaming of You

text: "Dreaming of You" ("Ndoto ya wewe") ni albamu mwisho ya mwimbaji Mexican-American wa muziki wa pop Selena. Albamu ilitolewa mnamo mwaka wa 1995. Siku ya kwanza ilikuwa na kuuza zaidi ya nakala 175,000. Maamuzi yake ya kwanza ya mwimbaji wa pop kufanya hivyo. Ni ilipata kushika nafasi ya # 1 kwenye chati za Billboard 200. Albamu alikuwa miongoni mwa "juu kumi bora kuuza debuts wa wakati wote" na kati ya "bora kuuza debuts kwa msanii wa kike". Iliuza zaidi ya nakala milioni 7 nchini Marekani.


title: Apolinari wa Ravenna

text: Apolinari wa Ravenna, mzaliwa wa Antiokia, (Syria ya kale, leo Antakya, nchini Uturuki) alikuwa askofu wa kwanza wa mji huo wa Italia hadi alipouawa huko kwa ajili ya imani yake.) Kwa hiyo anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.


title: Apolinari wa Ravenna

text: Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 20 Julai.


title: Selena

text: Selena, wake jina la kuzaliwa Selena Quintanilla (amezaliwa tar. 16 Aprili 1971, mjini Lake Jackson. alikufa, 31 Machi 1995, mjini Corpus Christi, Texas) ni mwimbaji wa muziki aina ya Tejanopop. Alikuwa mara nyingi huitwa "Malkia wa Tejano muziki".


title: Nordland

text: Nordland ni moja kati ya Majimbo ya Norwei. Jimbo lipo katika kanda ya Kaskazini mwa Norwei, imepakana na Troms kwa upande wa kaskazini, Nord-Trøndelag kwa upane wa kusini, Norrbottens län nchini Sweden kwa upande wa mashariki, Västerbottens län kwa upande wa kusini-mashariki, na Bahari ya Atlantiki (Bahari ya Norwei) kwa upande wa magharibi. Awali jimbo lilikuwa likijulikana kama "Nordlandene amt". Makao makuu ya jimbo yapo mjini Bodø. Kisiwa cha barafu cha Jan Mayen kimekuwa chini ya Nordland tangu 1995.


title: Nordland

text: Katika upande wa kusini mwa Vega, -meorodheshwa katika orodha ya Urithi wa Dunia ya Unesco. Historia ya Nordland ni ngano kuhusu zawadi zitokanazo na bahari: Ni moja ya sehemu inayotoa mazalia mengi yanayotokana na bahari katika dunia na imekuwa ikitoa chakula tangu enzi za kale, bahari hiyohiyo inayotengeneza tabia-nchi ya wastani kuliko mahali popote pale katika eneo la barafu.


title: Nordland

text: Jimbo la Nordland lina jumla ya manispaa zipatazo 44 (ukitoa Jan Mayen):


title: Mashahidi wa Yehova

text: Mashahidi wa Yehova (kwa Kiingereza Jehovah's Witnesses) ni wafuasi wa dini jamii ya Ukristo ambayo ilianzia Marekani na kuenea ulimwenguni kote.


title: Mashahidi wa Yehova

text: Tofauti na Wakristo karibu wote, hao hawamuamini Yesu kuwa Mungu sawa na Baba, wala Roho Mtakatifu kuwa nafsi, na kwa jumla hawakubali imani katika Utatu wa nafsi katika Mungu pekee. Kwa sababu hiyo madhehebu mengi hayawatambui kama Wakristo wala hayakubali ubatizo wao.


title: Mashahidi wa Yehova

text: Mwanzilishi alikuwa Charles Taze Russell pamoja na kikundi cha wanafunzi wa Biblia (miaka ya 1870). Jina la sasa lilianza kutumika mwaka 1931.


title: Mashahidi wa Yehova

text:
Kwa sasa wako milioni 8.3 katika jumuia 119,485 (kadiri ya "Kitabu cha Mwaka 2017 cha Mashahidi wa Yehova"). Ongezeko ni la asilimia 1.8 kwa mwaka.
Kwa sababu hizo katika nchi mbalimbali dini hiyo iliwahi kukatazwa, kama nchini Tanzania wakati wa urais wa Julius Nyerere au bado ni marufuku.
Wengi wamelaumu Mashahidi wa Yehova hasa kutokana na jinsi walivyotafsiri na wanavyofafanua Biblia, mafundisho yao, katazo la utoaji damu, kutokubali matibabu yanayohusisha damu, mara kadhaa za utabiri wao kutotimia hasa kuhusu mambo ya mwisho, pamoja na jinsi waumini wanavyofuatiliwa na kushinikizwa na viongozi wao.


title: Mashahidi wa Yehova

text: Kwa sababu hizo na kwa kutokubali kwa sababu ya dhamiri kujiunga na jeshi, kusalimu bendera za taifa au kuimba nyimbo za Taifa , pamoja na msimamo wao wa kutounga mkono upande wowote katika siasa, katika nchi mbalimbali dini hiyo iliwahi kukatazwa, kama nchini Tanzania wakati wa urais wa Julius Nyerere au bado ni marufuku kama vile huko Kazakstan, Eritrea na sasa Urusi.


title: Mashahidi wa Yehova

text: Wenyewe wamekataa daima lawama hizo, lakini kila mwaka wengi wanajitenga nao.


title: Mbuni (maana)

text: Mbuni ni neno linaloweza kumaanisha:


title: Mchwa

text: Mchwa ni wadudu wadogo wa oda ya chini Isoptera katika oda Blattodea wanaoishi kwa makoloni makubwa katika vichuguu. Takriban spishi zote hula ubao.


title: Mchwa

text: Kila koloni lina malkia, mfalme, askari na wafanyakazi. Askari na wafanyakazi hawana mabawa lakini malkia na mfalme waliwahi kuwa na mabawa walipokuwa vijana. Mfalme anamtia malkia mimba na huyu anazaa mayai mengi sana. Askari wanalinda kichuguu na wafanyakazi wanafanya kazi nyingine zote.


title: Mchwa

text: Mara kwa mara wafanyakazi wanawapatia majana kadhaa chakula fulani ili wawe wadudu wanaoweza kuzaa. Wadudu hawa wana mabawa na huitwa kumbikumbi.


title: Mchwa

text: Mchwa wametumika katika hadithi nyingi za kitoto ili kufunza maadili ya bidii na umoja. Kwa kawaida, mchwa hukaa wote pamoja katika koloni.


title: Mchwa

text: Katika maandiko ya Biblia ya Kikristo katika kitabu cha Methali, wakristo wameombwa waige mchwa katika utendakazi na umoja. Mdudu huyu huishi kwa kushirikiana na kutangamana. Yeye halali kabla atafute chakula cha kutosha na cha kuweka akiba. Katika kitabu kitakatifu cha Waislamu cha Kurani, Sulayman alisikia mchwa akiwaonya wengine warudi nyumbani wasije wakapondwapondwa.


title: Mchwa

text: Mwandishi Aesop pia aliandika kuhusu bidii ya mchwa katika hadithi yake 'The Ant and the Grasshopper'.


title: Mchwa

text: Hata hivyo, watu wengi huona mchwa kama wasumbufu haswa anapoishi karibu na majengo ya watu. Mchwa hula mbao na kwa hiyo huharibu milango na maboriti ya nyumba. Kwa hiyo, watu wengi hutafuta madawa ya kuua wadudu ant killers. Wanaofanya taaluma ya pest control kwanza huangalia mchwa ni wa aina gani ili aweze kujua amejificha wapi maana wao hujifinya pahala kwingi.https://en.wikipedia.org/wiki/Ant


Mchwa


title: Ambari

text: Ambari ni kitu chenye rangi ya majivu. Inafanywa na nyangumi tumboni. Ina harufu ya kiundongo inapofanywa lakini baada ya wakati hupata harufu tamu kama manukato ya alkoholi ethili. Hutumiwa kwa kutengeneza marashi.


title: Nord-Trøndelag

text: Nord-Trøndelag ("Trøndelag kaskazini") ni moja kati ya majimbo ya Norwei. Jimbo lipo upande wa kaskazini mwa Trøndelag. Na kwa mwaka wa 2010, jimbo lina wakazi takriban 131,555, inaifanya liwe jimbo la nne kwa uchache wa wakazi jimboni. Manispaa kubwa jimboni hapa ni pamoja na Stjørdal, Steinkjer—makao makuu wa jimbo, Levanger, Namsos na Verdal, Yote yakiiwa na idadi ya wakazi kati ya 21,000 na 12,000. Msingi wa uchumi katika jimbo hili hasa hutegemea huduma kadhaa zinazopatikana kwa viwanda, kilimo, samaki, umeme wa haidroliki na kadhalika. Jimbo lina mapato madogo sana kuliko jimbo lolote nchini humo.


title: Nord-Trøndelag

text: Manispaa za Nord-Trøndelag zimegawanyika katika 24. Inderøy na Mosvik zitaunganishwa mnamo tar. 1 Januari 2012, zitachukua jina la Inderøy.


title: Takwimu za Norwei

text: Takwimu za Norwei (, au Statistics Norway - kwa kifupi huitwa "SSB") ni ofisi ya kutoa takwimu za Norwei. Ofisi ilianzishwa mnamo mwaka wa 1876.


title: Takwimu za Norwei

text: Ofisi inategemea wafanya kazi wapatao 1,000. Ofisi hii huchapisha matoleo mapya yapatayo 1,000 kwa kila mwaka na kuyaweka katika tovuti yake. Matoleo yote huchapishwa kwa Kinorwei na Kiingereza. Ikiwa kama kitovu rasmi cha takiwmu za kiserikali za Kinorwei, ofisi hii hutoa huduma zake za utafiti na uchambuzi kwa umma na kiserikali kwa kirefu kabisa.


title: Juanes

text: Juan Esteban Aristizábal Vásquez (amezaliwa tar. 9 Agosto, 1972 mjini Medellín, Colombia) ni mshindi wa Tuzo ya Grammy. Colombia mwimbaji Juanes ni moja ya pop. Ni kuchukuliwa icon dunia kutokana na mafanikio ya muziki wake katika lugha ya Kihispaniola.


title: Kinyamadege

text: Kinyamadege au domobata ni mamalia wa Australia aliye na mdomo wa bata, miguu yenye utando kati vidole kama ile ya fisi-maji na mkia kama biva. Ni moja ya spishi tano za mamalia wanaotaga mayai, lakini ananyonyesha watoto wake kama mamalia wote wengine.


title: Nguva

text: Nguva (ing.: Sirenia) ni wanyama wakubwa wanaoishi baharini. Hata hivyo ni mamalia wanaozaa watoto walio hai na kuwalisha kwa maziwa. Nguva huwa na mikono ya mbele na mkia wenye umbo la pembetatu. Wanaishi kwenye pwani za Bahari ya Hindi, Bahari ya Karibi, Afrika ya Magharibi na mto wa Amazonas. Wanaweza kufikia urefu wa mita 2.5 hadi 4 na uzito wa kg 1,500.


title: Nguva

text: Wanahatarishwa kutokana na uwindaji hivyo wanalindwa kila nchi.


title: Nguva

text: Jina la Kisayansi Sirenia linatoka na neno la Kigiriki Σειρῆνες "Seirēnes". Neno la "nguva" pia ina maana ya mtu mwenye mwili wa mwanamke na mkia wa samaki kama sireni wa mitholojia ya Kigiriki. Hula manyasi ya bahari na mimea ya maji mingine.


title: Chui-theluji

text: Chui-theluji (Kisayansi: "Uncia uncia" au "Panthera uncia") ni mnyama mwenye manyoya marefu meupe afananaye na chui. Anaishi milimani mwa Asia ya Kati na aliye na madoa meusi.


title: Jagwa

text: Jagwa (kutoka Kireno: , Kisayansi: "Panthera onca") au chui wa Amerika ni mnyama mbuai mkubwa kama chui anayeishi Amerika na aliye na manyoya ya manjano na madoa meusi.


title: Wapiti (mnyama)

text: Wapiti (kutoka Kiing.: wapiti, Kisayansi: "Cervus canadensis") ni kulungu mkubwa wa Amerika ya Kaskazini na madume wa spishi wana pembe kichwani.


title: Uwanja wa ndege wa Mtwara

text: Uwanja wa ndege wa Mtwara ni kiwanja cha ndege cha Mtwara, Tanzania.


title: Oppland

text: Oppland ni moja kati ya Majimbo ya Norwei. Jimbo limepakana na Sør-Trøndelag, Møre og Romsdal, Sogn og Fjordane, Buskerud, Akershus, Oslo na Hedmark. Ngazi ya utawala ya jimboni hapani ipo mjini Lillehammer. Oppland pamoja na Hedmark, ni moja kati ya majimbo pekee yaliyozungukwa na bandari nchini Norwei.


title: Oppland

text: Oppland imeenea kutoka maziwa Mjøsa na Randsfjorden hadi kuelekea katika milima ya Dovrefjell, Jotunheimen na Rondane. Jimbo hili limegawanyika katika wilaya za zamani. Ambazo ni Gudbrandsdalen, Valdres, Toten, Hadeland na Land.


title: Oppland

text: Oppland ukubwa wake unamujumuisha miji ya Lillehammer, Gjøvik, Otta na Fagernes, na milima miwili mirefu sana ya Norwei, ambayo ni Glittertind na Galdhøpiggen.


title: Oppland

text: Kuna majumba ya makumbusho kadhaa na vivutio vingine vilivyopo mjini Oppland na utalii ni pato muhimu sana kwa uchumi, Valdres na Gudbrandsdal huwa miongoni mwa vivutio mashuhuri sana. Gudbrandsdal imezunguka mto Gudbrandsdalslågen, na ina vijiji kama vile Øyer, Dovre na Dombås. Valdres inajumuisha eneo linaloanzia kutoka Jotunheimen hadi Bagn katika mto Begna. Ni sehemu mashuhuri sana kwa mchezo wa skiing na michezo mingine ya kipindi cha baridi. Mahali ambapo kuna wakazi wengi katika jimbo hili ni Beitostølen na Fagernes.


title: Oppland

text: Jimbo la Oppland lina jumla ya manispaa 26:


title: Walarasi

text: Walarasi (kutoka Kiing.: "walrus", pia huitwa nguva aktiki au sili-pembe; Kisayansi: "Odobenus rosmarus") ni mnyama mkubwa wa Bahari ya Aktiki anayefanana na nguva wa kawaida mwenye meno mawili marefu, yanayoitwa pembe pia, kama tembo.


title: Walarasi

text: Neno la "walarasi" linatoka neno la Kiingereza "walrus" litokalo labda maneno ya Kiholanzi "walvis" (nyangumi) na "ros" (farasi) lakini inawezekana zaidi kwamba "walrus" linatoka neno la Kinorwei cha Kale "hrossvalr". Jina la "nguva aktiki" linatoka neno la nguva kwa sababu mara nyingi mnyama huyu amechanganyikwa na nguva halisi. Huitwa "sili-pembe" kwa sababu mnyama huyu ana mnasaba na sili (wako pamoja katika kundi la kitaksonomia la Pinnipedia).


title: Walarasi

text: Vifuko vya hewa chini ya koo shingoni mwa walarasi, shingo lililo fupi na nene, vifuko hivyo vina uwezo wa kuvimba na hewa ili kumpa uwezo wa kuelea wima na kichwa chake juu ya maji. Pia vinatumiwa kama vyumba vya mvumo vinavyotoa sauti kama kengele chini ya maji. Kinyume ya vikono vya nyuma, haya ni marefu kama yaliyo mapana, lakini yana unene na gegedu na vidole vitano kama vikono vya nyuma. Wanapoogelea, yanatumiwa mara kwa mara kupiga kasia katika mwendo ulio chini lakini mara nyingine hutumiwa kuelekeza. Masikio yao madogo yana kunyanzi ya ngozi nje yao ili kufanya vichwa vyao vinyooke ili waogelee vyema zaidi majini. Walarasi ni mdogo kuliko tembo-bahari aliye mkubwa kabisa kati ya Pinnipedia (wanyama wenye miguu-mapezi).


title: Walarasi

text: Zimeundwa na dentini, pembe za walarasi ni ndefu sana na ni meno yanayoendelea kukua. Hazitumiwi kuchimbia chakula lakini huwapea usaidizi mwingi wanapojikokota barafuni au ardhini. Pia zinatumiwa kuonyesha utawala na cheo.


title: Walarasi

text: Ngozi ni ya hudhurungi yenye kunyanzi inayoonekana kama inabadilisha rangi kulingana na halijoto, kwa sababu wakati anapohisi joto, utiririshi wa damu kuelekea usoni mwa ngozi huongezeka ili kumpoza. Tendo hili humpatia walarasi sura nyekundunyekundu na huonekana kama ana madoadoa. Anapohisi baridi, utiririshi wa damu kuelekea usoni mwa ngozi hupunguzika, kumpatia sura ya kukwajuka. Tabaka ya shahamu kubwa iliyo na upana wa hadi sentimita 15 inayomkinga kutoka kwa baridi.


title: Walarasi

text: Sharubu zao zilizo puani ni nene na zina hali ya juu ya kuhisi na husaidia wanapotafuta chakula.


title: Kwolu

text: Kwolu (kutoka Kiing.: quoll, Kisayansi: "Dasyurus") ni wanyama ya Marsupialia wafananao na paka wa Australia na Tasmania mwenye madoa meupe.


title: Ngedere

text: Ngedere au tumbili ni aina za kima wa jenasi "Chlorocebus" katika familia Cercopithecidae. Wanatokea Afrika kusini kwa Sahara, lakini spishi kadhaa zimewasilishwa katika sehemu nyingine za dunia.


title: Hosni Mubarak

text: Muhammad Hosni Said Mubarak (Ar. : محمد حسنى سيد مبارك ) ( b* 4 Mei 1928) alikuwa rais wa Misri kuanzia 14 Oktoba 1981 hadi 11 Februari 2011.


title: Hosni Mubarak

text: Mubarak alizaliwa kama mtoto wa wakulima katika kijiji cha Kafr-El-Meselha kwenye mkoa wa Monufia uliopo Misri ya kaskazini. Baada ya shule alijiunga na jeshi la anga la Misri akawa rubani akasomeshwa kwenye vyuo vya kijeshi huko Umoja wa Kisovyeti. Baada ya vita ya siku sita akawa mkuu wa jeshi la anga la Misri.


title: Hosni Mubarak

text: Mwaka 1975 aliteuliwa na rais wa Misri Anwar as Sadat kuwa makamu wa rais. Sadat aliuwa mwaka 1981 na Waislamu wakali hivyo Mubarak akawa rais mpya. Kuanzia 14 Oktoba 1981 alishika vyeo vya rais wa taifa hadi mwaka 2011. Kuanzia 25 Januari 2011 wananchi wa Misri alianza kuandamana dhidi ya utawala wake na tarehe 11 Februari Mubarak alijiuzulu na kumkabidhi makamu wake madaraka yote.


title: Hosni Mubarak

text: Mubaraka na familia yake walikaa kwenye rasi ya Sinai lakini tar 24 Mei 2011 serikali ilimshtaki Mubarak pamoja na wanawe Gamal na Alaa na aliyekuwa mkuu wa polisi ya kisiri Hussein Kamal al-Din Ibrahim Salem kuwa waliwajibika kwenye mauaji ya waandamaji 800 wakati wa maandamano wa 2011, pia ufisadi na wizi wa mali ya dola. Kesi ilifunguliwa tar 3 Agosti na Mubaral alipelekwa kotini katika kitanda ya hospitali.


title: Hosni Mubarak

text: Mubarak alikuwa mmoja wa watawala wenye mamlaka na nguvu zaidi kwenye eneo la Mashariki ya kati. Alifuata siasa ya rais mtangulizi Sadat aliyepatana amani na Israel. Utawala wake ulikuwa wa kidikteta.


title: Cluny

text: Abasia ya Cluny (au Cluni, au Clugny), ilikuwa monasteri ya Wabenedikto, maarufu kwa kuongoza urekebisho wa utawa na wa Kanisa lote kuanzia karne ya 10.


title: Cluny

text: Ilijengwa kwa mtindo wa Kiroma katika eneo la Burgundy, leo mkoa wa Saône-et-Loire, Ufaransa.


title: Cluny

text: Mwanzilishi wake, William I wa Aquitania, mwaka 910 alimteua Berno wa Cluny awe abati wa kwanza, chini ya Papa Sergius III tu. Hivyo alionyesha njia ya kukwepa watawala wasiendelee kuingilia vyeo vya Kanisa kwa malengo yao ya kisiasa na ya kiuchumi badala ya yale yaliyokusudiwa ya kidini.


title: Cluny

text: Monasteri nyingine nyingi zilifuata njia hiyo na kivyo kuinua hali ya kiroho ya utawa na wa Kanisa kwa jumla katika karne zilizofuata.


title: Cluny

text: Mwaka 1790, wakati wa Mapinduzi ya Kifaransa, abasia aliporwa na kubomolewa kwa kiasi kikubwa.


Cluny


title: Mtindo wa Kiroma

text: Mtindo wa Kiroma (kwa Kiingereza Romanesque architecture) katika usanifu majengo ni mtindo sahili wa Karne za Kati ulioenea kote Ulaya.


title: Mtindo wa Kiroma

text: Ulianza kati ya karne ya 6 na karne ya 10 (kadiri ya maoni tofauti), halafu katika karne ya 12 ulizaa mtindo wa Kigothi.


title: Mtindo wa Kiroma

text: Unaunganisha sifa za majengo mengi ya Roma na ya Bizanti.


title: Seminari

text: Seminari ni muundo wa malezi unaotoa mafunzo ya dini, hususan Ukristo, yakiwa pengine pamoja na elimu dunia.


title: Seminari

text: Seminari kuu, au vyuo vya teolojia, ni muundo wa malezi ya juu kwa watu wanaolenga moja kwa moja upadri au huduma nyingine ya uongozi katika Kanisa.


title: Seminari

text: Tofauti na hiyo, seminari ndogo inalea vijana kuanzia baadhi ya madarasa ya shule ya msingi hadi vidato vya sekondari.


title: Seminari

text: Neno linatokana na Kilatini: "seminarium" ina maana ya "kitalu", mfano uliotumiwa na Mtaguso wa Trento katika hati "Cum adolescentium aetas" ambayo ilianzisha seminari za kwanza za kisasa.


title: Seminari

text: Baada ya muundo huo kuenea katika Kanisa Katoliki, hata madhehebu mengine na hatimaye dini nyingine vimeanza kutumia mbinu hiyo.


title: Neema

text: Neema ni jambo lolote jema ambalo binadamu anapata katika maisha yake.


title: Neema

text: Neno hilo kwa Kiswahili ni pana, lenye maana mbalimbali, kama vile mema ya kiroho na ya kiuchumi, lakini zote zinaelekeza kumfikiria Mungu kama asili yake kuu. Ni huruma ya Mungu kwa wanadamu inayoambatana na baraka.


title: Neema

text: Teolojia katika dini mbalimbali inatumia neno hili kadiri ya imani yake.


title: Neema

text: Kwa namna ya pekee neno linatiwa mkazo katika Ukristo unaosisitiza kwamba mambo yote ni neema (kwa Kigiriki: χάρις, kharis; kwa Kilatini: gratia, yaani deso, kitu cha bure).


title: Neema

text: Hata hivyo madhehebu yake yanatofautiana sana katika kutafsiri tamko hilo.


title: Hekima

text: Hekima ni hali bora ya mtu katika kutambua ukweli wa binadamu, vitu, matukio na mazingira mbalimbali hata kuchagua vizuri la kufanya.


title: Hekima

text: Katika dini mbalimbali inatokana na imani kwa Mungu.


title: Hekima

text: Katika Ukristo inatajwa pengine kati ya vipaji vya Roho Mtakatifu vinavyokamilisha maadili ya kiutu na maadili ya Kimungu vilevile.


title: Robert Peake Mzee

text: Robert Peake Mzee (mnamo 1551 - 1619) alikuwa mchoraji kutoka Uingereza.


title: Orodha ya miji ya Korea Kusini

text: Jedwali ifuatayo inaorodhesha miji ya Korea Kusini:


title: Incheon

text: Incheon (Kikorea: 인천) ni mji nchini Korea Kusini. Ni mji mkubwa wa tatu katika nchi wa Korea Kusini. Kuna wakazi 2,775,645 (mwaka 2010). Mji ulianzishwa 1883.


title: Incheon

text: Eneo lake ni 1,029.16 km².


title: Daegu

text: Daegu (Kikorea: 대구) ni mji nchini Korea Kusini. Ni mji mkubwa wa nne katika nchi wa Korea Kusini. Kuna wakazi 2,512,604 (mwaka 2009).


title: Daegu

text: Eneo lake ni 884.15 km². ]]


title: Daejeon

text: Daejeon (Kikorea: 대전) ni mji nchini Korea Kusini. Ni mji mkubwa wa tano katika nchi wa Korea Kusini. Kuna wakazi 1,518,540 (mwaka 2010). Mji ulianzishwa 1581.


title: Daejeon

text: Eneo lake ni 539.86 km².


title: Gwangju

text: Gwangju (Kikorea: 광주) ni mji nchini Korea Kusini. Ni mji mkubwa wa tano katika nchi wa Korea Kusini. Kuna wakazi 1,415,953 (mwaka 2010). Mji ulianzishwa 57 KK.


title: Gwangju

text: Eneo lake ni 501.36 km².


title: Ulsan

text: Ulsan (Kikorea: 울산) ni mji nchini Korea Kusini. Ni mji mkubwa wa saba katika nchi wa Korea Kusini. Kuna wakazi 1,126,879 (mwaka 2008).


title: Ulsan

text: Eneo lake ni 1,056.4 km².


title: Suwon

text: Suwon (Kikorea: 수원) ni mji nchini Korea Kusini. Ni mji mkubwa wa tano katika nchi wa Korea Kusini. Kuna wakazi 1,086,904 (mwaka 2008).


title: Suwon

text: Eneo lake ni 121.1 km².


title: Changwon

text: Changwon (Kikorea: 창원) ni mji nchini Korea Kusini. Kuna wakazi 1,081,499 (mwaka 2010). Mji ulianzishwa 1408.


title: Changwon

text: Eneo lake ni 743.48 km².


title: Seongnam

text: Seongnam (Kikorea: 성남) ni mji nchini Korea Kusini. Ni mji mkubwa wa tano katika nchi wa Korea Kusini. Kuna wakazi 981.390.


title: Seongnam

text: Eneo lake ni 141.70 km².


title: Kikorea

text: Kikorea (kwa Kikorea: 한국어, "Hangeul"; 한국말, "Hangukmal"; 조선말, "Chosŏnmal") ni lugha ya Korea Kusini na Korea Kaskazini.


title: Mmisionari

text: Mmisionari (au Mwanamisheni) ni mtu wa dini fulani ambaye anafanya kazi ya kuieneza kwa wasio waumini wa dini hiyo. Kwa kawaida mhusika ni Mkristo, lakini si lazima.


title: Mmisionari

text: Jina linatokana na neno la Kilatini missio lenye maana ya utume (kutuma au kutumwa).


title: Mmisionari

text: Mara nyingi, kazi hiyo inakwenda sambamba na utoaji wa huduma za kijamii, hasa elimu, afya, utetezi wa haki, maendeleo katika uchumi n.k.


title: Jeanne Goosen

text: Jeanne Goosen (amezaliwa 1938) alikuwa mwandishi wa Afrika Kusini. Alifanya kazi mbalimbali, baadhi yao kama mwandishi wa habari. Alitolea mashairi na tamthiliya.


title: Isabel Hofmeyr

text: Isabel Hofmeyr (amezaliwa 1953) ni mwandishi wa Afrika Kusini na profesa wa fasihi katika Chuo Kikuu cha Witwatersrand. Hasa aliandika insha za kiuhakiki. Mwaka wa 2004, alipata Tuzo ya Thomas Pringle kwa ajili ya insha zake za kifasihi.


title: Tuzo ya Thomas Pringle

text: Tuzo ya Thomas Pringle ni tuzo itolewayo kwa ajili ya maandishi hodari katika magazeti na majarida. Hutolewa na Taasisi ya Kiingereza ya Afrika Kusini.


title: Mtutuzeli Matshoba

text: Mtutuzeli Matshoba (amezaliwa 1950) ni mwandishi na mfasiri wa Afrika Kusini. Aliandika maandishi mafupifupi. Mwaka wa 1981 alipata Tuzo ya Thomas Pringle kwa ajili ya kazi yake ya Kiingereza katika elimu.


title: John Miles

text: John Miles (amezaliwa 1938) alikuwa mwandishi wa Afrika Kusini na mwalimu wa Kiafrikaans katika Chuo Kikuu cha Witwatersrand. Hasa aliandika maandishi ya kibunilizi.


title: Ruth Miller

text: Ruth Miller (1919 - 1969) alikuwa mwandishi wa Afrika Kusini. Aliandika hadithi fupi na tamthiliya lakini hasa anajulikana kwa mashairi yake. Alipatwa na saratani na kufa nayo.


title: Rogaland

text: Rogaland ni moja kati ya Majimbo ya Norwei. Jimbo lipo Kaskazini mwa Norwei, likikwa limepakana na baadhi ya mjimbo mengine kama vile Hordaland, Telemark, Aust-Agder na Vest-Agder. Jimboni hapa ni mahali pa kuu pa viwanda vya mafuta ya petroli, na kwa maana hiyo, Rogaland ina idadi ndogo mno ya ukosefu wa ajira kuliko jimbo lolote lile nchini Norwei, 1.1%. Rogaland ina idadi ya vifo vya watoto ipatayo asilimia 2.18 kwa kila mama, ambayo ni kiwango cha juu sana kwa nchini humo, na moja kati ya idadi kubwa mno katika Ulaya.


title: Rogaland

text:
Jimbo kikawaida hugawanywa katika mfumo wa wilaya za zamani. Ambapo ni Haugalandet kaskazini mwa Boknafjorden, Ryfylke huko mjini mashariki, na Jæren na Dalane ambayo ipo magharibi-kusini.
Rogaland ina jumla ya manispaa 26:


title: Sarah Gertrude Millin

text: Sarah Gertrude Millin (19 Machi 1889 - 6 Julai 1968) alikuwa mwandishi wa Afrika Kusini. Alizaliwa nchini Lithuania na kuhamia Afrika Kusini alipokuwa mado mtoto mdogo. Aliolewa na Philip Millin aliyeendelea kuwa hakimu mkuu wa Afrika Kusini. Hasa aliandika riwaya. Pia aliandika wasifu ya Cecil Rhodes na ya Jan Smuts.


title: Magharibi mwa Norwei

text: Magharibi mwa Norwei () ni kanda iliyopo katika pwani ya bahari ya Atlantiki huko mjini kusini mwa nchi ya Norwei. Kanda ina-jumlisha baadhi ya majimbo kama vile Rogaland, Hordaland, Sogn og Fjordane, na Møre og Romsdal na kanda ina wakazi wapatao milioni 1.3. Mji mkubwa kabisa katika kanda hii ni Bergen, wa pili kwa ukubwa ni Stavanger. Agder, Vest-Telemark, Hallingdal, Valdres na sehemu za kaskazini mwa Gudbrandsdal zilikuwa katika jimbo hili wakati wa kupanga Magharibi mwa Norwei.


title: Magharibi mwa Norwei

text: Kanda hii ina miji ipatayo 22. Imewekewa ukubwa kulingana na idadi ya wakazi:Hizi ni wilaya ambazo zimegawiwa kulingana na mfumo wa utawala wa sasa. Umepangwa kutoka Kaskazini kwenda Kusini.


title: Sogn og Fjordane

text:
Sogn og Fjordane ni moja kati ya majimbo ya Norwei. Jimbo hili limepakana na Møre og Romsdal, Oppland, Buskerud, na Hordaland. Makao makuu ya jimbo hili yapo mjini Hermansverk katika manispaa ya Leikanger - wakati mji mkubwa kabisa ni Førde.
Takbriban manispaa 26 zipo mjini Sogn og Fjordane.


title: Orodha ya miji ya Korea Kaskazini

text: Jedwali ifuatayo inaorodhesha miji ya Korea Kaskazini:


title: Hamhung

text: Hamhung (Kikorea: 함흥) ni mji nchini Korea Kaskazini. Ni mji mkubwa wa pili katika nchi wa Korea Kaskazini. Kuna wakazi 768,551.


title: Hamhung

text: Eneo lake ni 330 km².


title: Chongjin

text: Chongjin (Kikorea: 청진) ni mji nchini Korea Kaskazini. Ni mji mkubwa wa tatu katika nchi wa Korea Kaskazini. Kuna wakazi 327,000.


title: Nampho

text: Nampho (Kikorea: 남포특별) ni mji nchini Korea Kaskazini. Ni mji mkubwa wa nne katika nchi wa Korea Kaskazini. Kuna wakazi 455,000.


title: Wonsan

text: Wonsan (Kikorea: 원산) ni mji nchini Korea Kaskazini. Ni mji mkubwa wa tano katika nchi wa Korea Kaskazini. Kuna wakazi 331,000.


title: Wonsan

text: Eneo lake ni 269 km².


title: Sinuiju

text: Sinuiju (Kikorea: 신의주) ni mji nchini Korea Kaskazini. Kuna wakazi 352.000.


title: Sinuiju

text: Eneo lake ni 1,309 km².


title: Tanchon

text: Tanchon (Kikorea: 단천) ni mji nchini Korea Kaskazini. Kuna wakazi 360,000.


title: Tanchon

text: Eneo lake ni 606 km².


title: Kaechon

text: Kaechon (Kikorea: 개천) ni mji nchini Korea Kaskazini. Kuna wakazi 336,000.


title: Kaechon

text: Eneo lake ni 738 km².


title: Kaesong

text: Kaesong (Kikorea: 개성) ni mji nchini Korea Kaskazini. Kuna wakazi 308,440.


title: Kaesong

text: Eneo lake ni 1,309 km².


title: Sariwon

text: Sariwon (Kikorea: 사리원) ni mji nchini Korea Kaskazini. Kuna wakazi 310,100.


title: Sariwon

text: Eneo lake ni 187.9 km².


Sariwon


title: Matsemela Manaka

text: Matsemela Manaka (amezaliwa 1956) ni mwandishi wa Afrika Kusini. Hasa ameandika tamthiliya tangu miaka ya 1970. Ni mwanzilishaji wa Soyikwa African Theatre Group.


title: William Modisane

text: William "Bloke" Modisane (28 Agosti 1923 - 1 Machi 1986) alikuwa mwandishi wa Afrika Kusini. Alianza kufanya kazi kama mwandishi wa habari kwa gazeti la "Drum". Mwaka wa 1959 alihama Afrika Kusini akaendelea na kazi ya habari barani Ulaya. Alifariki nchini Ujerumani.


title: Casey Motsisi

text: Casey "Kid" Motsisi (1932 - 1977) alikuwa mwandishi wa Afrika Kusini. Hasa aliandika hadithi fupi na insha katika gazeti la "Drum".


title: Drum (gazeti)

text: Drum ni gazeti la Afrika Kusini. Lilianzishwa mwaka wa 1951 likawa gazeti muhimu kwa waandishi weusi kutoa sauti dhidi ya ubaguzi wa rangi.


title: Ezekiel Mphahlele

text: Ezekiel "Es'kia" Mpahlele (17 Desemba 1919 - 27 Oktoba 2008) alikuwa mwandishi wa Afrika Kusini. Aliandika hadithi fupi, riwaya na insha za kiuhakiki. Mwaka wa 1957 alihama Afrika Kusini kwa sababu za kisiasa akaishi nchi mbalimbali, baadhi yao Nigeria, Zambia na Marekani. Mwaka wa 1978 aliruhusiwa kurudi Afrika Kusini akawa profesa wa fasihi katika Chuo Kikuu cha Witwatersrand.


title: Kiindonesia

text: Kiindonesia (kwa Kiindonesia: "Bahasa Indonesia") ni lugha ya Kiaustronesia inayozungumzwa na watu milioni 23 (uliotokea Kiindonesia wasemaji) hasa nchini Indonesia. Idadi ya wasemaji wa lugha za Kiindonesia ni takriban milioni 240.


title: Orodha ya miji ya Indonesia

text: Jedwali ifuatayo inaorodhesha miji ya Indonesia:


title: Surabaya

text: Surabaya (kwa Kiindonesia: "Kota Surabaya") ni mji kubwa wa Indonesia. Ukubwa wa eneo lake ni 374.78 km². Idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa 2,765,908 (mwaka wa 2010).


title: Bandung

text: Bandung (kwa Kiindonesia: "Kota Bandung") ni mji kubwa wa Indonesia. Ukubwa wa eneo lake ni 167.667 km². Idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa 2,393,633 (mwaka wa 2010).


title: Medan

text: Medan (kwa Kiindonesia: "Kota Medan") ni mji kubwa wa Indonesia. Ukubwa wa eneo lake ni 265.10 km². Idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa 2,109,330 (mwaka wa 2010).


title: Bekasi

text: Bekasi (kwa Kiindonesia: "Kota Bekasi") ni mji kubwa wa Indonesia. Ukubwa wa eneo lake ni 210.49 km². Idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa 1,993,478 (mwaka wa 2005).


title: Depok

text: Depok (kwa Kiindonesia: "Kota Depok") ni mji kubwa wa Indonesia. Ukubwa wa eneo lake ni 200.29 km². Idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa 1,751,696 (mwaka wa 2010).


title: Tangerang

text: Tangerang (kwa Kiindonesia: "Kota Tangerang") ni mji kubwa wa Indonesia. Ukubwa wa eneo lake ni 164.54 km². Idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa 1,537,244 (mwaka wa 2005).


title: Palembang

text: Palembang (kwa Kiindonesia: "Kota Palembang") ni mji kubwa wa Indonesia. Ukubwa wa eneo lake ni 400.61 km². Idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa 1,535,952 (mwaka wa 2010).


title: Makassar

text: Makassar (kwa Kiindonesia: "Kota Makassar") ni mji kubwa wa Indonesia. Ukubwa wa eneo lake ni 175.77 km². Idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa 1,334,090 (mwaka wa 2010).


title: Serang

text: Serang (kwa Kiindonesia: "Kota Serang") ni mji kubwa wa Indonesia. Ukubwa wa eneo lake ni 175.77 km². Idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa 501,471 (mwaka wa 2003).


title: Nyumba ya sanaa Kwenye Makavazi ya Derby

text: Nyumba ya Sanaa Kwenye Makavazi ya Derby inayojulikana kwa kiingereza kama Derby Museum and Art Gallery ilianzishwa mwaka 1879, pamoja na Derby Central Library, katika ujenzi mpya iliyoundwa na Richard Knill Freeman na kutolewa kwa Derby na Michael Thomas Bass. Mkusanyiko ya vitu vya Sanaa zinazopatikana hapo ni pamoja na nyumba nzima iliyo na picha zilizochorwa na Joseph Wright ya Derby, pia kuna picha kubwa ya Royal Crown Derby na picha zingine za kisanaa kutoka Derby na eneo la jirani. Zaidi ya hayo ni pamoja na maonyesho ya akiolojia, historia ya kiasili, geologi na makusanyo ya kijeshi. Makafadhi haya yamekuwa wazi tangu 1882.


text: Makavazi ya Derby inaunganisha historia ya kuanzishwa kwake na Mji wa Derby na Jamii ya Makumbusho na historia ya Kiasili mnamo 10 Februari 1836. Jamii hiyo ilikuwa ya kibinafsi na iligharamiwa na pesa za wanachama. Sanaa zilizohifadhiwa zilikuwa mchango wa kihiari kutoka kwa Dr Forrester aliyekuwa Rais wa Jamii ya philosophia ya Derby. Msimamizi wa makafadi hayo alikuwa ni William Cavendish, 6th Duke of Devonshire na Rais alikuwa ni Sir George Harpur Crewe, 8th Baronet, ambaye alikuwa na nia kubwa ya kuhifadhi vitu vya kisanaa. Kanali George Gawler alichangia katika ukusanyaji wa madini na ndege zilizohifadhiwa ambayo ilikuwa ni pamoja na albatross alizokusanya kutoka kwa muda wake kama gavana katika Australia Kusini. Katika mwaka 1839 kulikuwa na maonyesho makubwa katika taasisi ya mekaniki ambayo ilikuwa na vitu vingi ikiwa ni pamoja na sanaa zilizosanywa na Joseph Strutt. Mengi ya sanaa hizi zilipata kuhifadhiwa katika makafadi ya Derby. Mnamo 1840, Jamii ilihamia eneo la Atheneum katika Victoria Street. Sanaa zilizosanya ziliongezeka kwa wingi mwaka wa 1856. Mwaka 1857, Llewellyn Jewitt akawa katibu na makafadhi yakafunguliwa wazi kwa umma kwa ujumla kila Jumamosi asubuhi. Mwaka 1858 jamii ya philosophia ya Derby walihamia nyumba ya Wardwick katika Derby kama zimeunganishwa na ikaitwa Makafadhi ya Mji wa Derby County na jamii ya Kihistoria. Hatua hii imejumuisha vitabu vya maktaba ya jamii kiasi cha 4000, hisabati na sayansi na vifaa. Katika mwaka 1863 Mwana sayansi wa mimea Bwana Croall Alexander aliteuliwa Mkutubi wa kwanza na mtunzi wa makafadhi na mwaka uliofuata makafadhi na maktaba yakaunganishwa pamoja. Croall alitoka mwaka wa 1875 na kwenda kuwa mtunza wa Taasisi ya Smith katika Stirling. Makavazi ya Derby hatimaye ilihamishwiwa usimamizi wa Derby Corporation mnamo 1870, lakini walipata changamoto kwa miaka mitatu ikiwemo ukosefu wa nafasi ya kuwekeza sanaa. Hatimaye Makavazi yalifunguliwa wazi kwa umma mnamo 28 Juni 1879. Nyumba ya sanaa ilifunguliwa 1882 na mwaka wa 1883 yaliunganishiwa stima. Mnamo mwaka wa 1936, makavazi yalipewa mkusanyiko mkubwa wa picha za kuchora na Alfred E. Goodey ambaye alikuwa amezikusanya kwa muda wa miaka 50. Katika kifo chake mwaka 1945 aliacha £ 13,000 kujenga uga wa makavazi, ambayo ilikamilika mwaka 1964 ukarabati wa sehemu ya majengo mpya na wa zamani ulifanywa katika 2010-2011.


text: Derby ilikuwa na umuhimu mkubwa katika karne ya kumi na nane kwa ajili ya mchango wake katika Kutaalamika, kipindi ambacho sayansi na falsafa ilipinga haki ya Mungu wa wafalme kutawala. Kutaalamika ina ncha nyingi, ikiwa ni pamoja na kiasi kikubwa ya falsafa "kutaalamika Scottish" ambayo yalijikita katika Mwanafalsafa David Hume, na mabadiliko ya kisiasa ambayo kilele chake kilikuwa mapinduzi ya Kifaransa, lakini katikati ya uingereza ilikuwa eneo ambapo mengi ya sekta ya takwimu muhimu na sayansi alikuja pamoja. Chama Maarufu cha lunar ilikuwa na wanachama kama vile Erasmus Darwin, Mathew Boulton, Joseph Priestley na Josiah Wedgwood na Benjamin Franklin sambamba kutoka Marekani. Erasmus Darwin, babuye Charles Darwin; alianzisha jamii ya pilosophia wakati alipohamia Derby katika mwaka wa 1783. Ni jamii hii ilisaidia kuanzisha maktaba ya kwanza katika Derby. Baadhi ya uchoraji na Joseph Wright ya Derby, ambayo ni mashuhuri kwa ajili ya matumizi yao ya mwanga na kivuli, ni ya wanachama wa Chama cha Lunar. Makavazi ya Derby ina zaidi ya michoro mia tatu ya Wright, picha za kuchora 34 ya mafuta, na hati. Moja inaitwa The Alchymist in Search of the Philosopher's Stone na inaonyesha ugunduzi wa fosforasi kipengele na Mjerumani Brand Alchemist Hennig katika 1669.


title: Kongoni

text: Kongoni ni wanyamapori wakubwa wa jenasi "Alcelaphus" katika familia Bovidae. Kwa asili jina hili lilitumika kwa nususpishi "A. buselaphus cokii" lakini siku hizi nususpishi zote huitwa kongoni. Wanatokea savana za Afrika tu. Rangi yao ni ya mchanga lakini tumbo na matako ni nyeupe. Wana kichwa kirefu na pembe zao zimepindika na zina umbo wa zeze zikionwa kutoka mbele. Wanyama hawa hula manyasi.


title: Choroa

text: Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru


title: Choroa

text: Choroa ni wanyamapori wakubwa wa jenasi "Addax" na "Oryx" katika familia Bovidae. Kwa asili jina hili lilitumika kwa nususpishi "O. beisa callotis", nususpishi "O. b. beisa" ilikuwa ikiitwa bara bara. Siku hizi spishi zote za "Oryx" huitwa choroa. Wanatokea maeneo makavu (jangwa na nyika) katika Afrika na Bara Arabu. Wana pembe ndefu nyembamba na nyofu au zilizopindika kidogo. Rangi yao ni ya mchanga au takriban nyeupe na wana mabaka meusi kichwani na miguuni, lakini choroa wa Sahara hana mabaka meusi. Wanyama hawa wanaweza kuendelea bila maji kwa wiki nyingi, kwa sababu huzidi halijoto ya mwili wao kuzuia kutoa jasho, na mkojo wao ni mzito sana. Hula manyasi, majani na matunda.


title: Siligo

text: Siligo ni mji wa Italia katika mkoa la Sardinia, wilaya ya Sassari. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 950 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 450 kutoka juu ya usawa wa bahari.


title: Tohe

text: Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru


title: Tohe

text: Tohe ni wanyamapori wa jenasi "Pelea" na "Redunca" katika familia Bovidae. Wana rangi ya mchanga au ya kijivu lakini tumbo ni jeupe. Madume ya "Redunca" wana pembe zilizopindika kuelekea mbele, wale wa "Pelea" wana pembe nyofu. Wanatokea mahali pa manyasi mazito karibu na maji au misitu milimani (tohe-milima na tohe pembe-nyofu). Wanyama hawa hula manyasi na matete.


title: Dondoo

text: Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru


title: Dondoo

text: Dondoo, dondoro au isha ni wanyamapori wadogo wa jenasi "Raphicerus" katika familia Bovidae wenye masikio makubwa. Wana rangi ya mchanga inayoelekea nyekundu na mara nyingi madoa au milima nyeupe. Madume wana pembe fupi na laini. Wanatokea Afrika ya Kusini na ya Mashariki katika maeneo mbalimbali kutoka ukanda wa jangwa mpaka vilima vyenye msitu wazi. Wanyama hawa hula majani, vitawi, mizizi na viazi.


title: Da Lat

text: Đà Lạt (thành phố Đà Lạt) mji mkuu, Jimbo la Lam Dong, Vietnam, na km 310 kutoka kusini mwa mji wa Ho Chi Minh City. Kiwanja cha Ndege cha Lien Khuong km 26 kutoka kaskazini mwa mji wa Đà Lạt.


title: Christchurch

text: Christchurch (Kimaori: "Ōtautahi") ni mji mkubwa na mji mkubwa wa pili wa New Zealand mwenye wakazi 376,700 (2010). Iko upande wa kusini wa kisiwa. Uneo lake ni 1,426 km². Mji ulinazishwa mwaka 1848. Upande wa mashariki ni maji ya Pasifiki.


title: Invercargill

text: Invercargill (Kimaori: Waihōpai) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 52,400 (2010). Iko upande wa kusini wa kisiwa. Eneo lake ni 491 km².


title: Castor

text: Castor inaweza kutaja


title: Yohane wa Avila

text: Yohane wa Avila (Almodóvar del Campo, Hispania, 6 Januari 1499 au 1500 - Montilla, Hispania, 10 Mei 1569) alikuwa padri mwanajimbo wa Hispania aliyeathiri sana Kanisa Katoliki la nchi hiyo na urekebisho wa Kikatoliki katika karne ya 16 hasa kwa njia ya mahubiri yake yaliyotegemea Biblia, ya uongozi wa kiroho na ya vyuo alivyovianzisha.


title: Yohane wa Avila

text: Kwa namna ya pekee mkoa wa Andalusia na watakatifu Teresa wa Yesu, Yohane wa Mungu na Fransisko Borja walifaidika na utume wake.


title: Yohane wa Avila

text: Papa Leo XIII alimtangaza mwenye heri tarehe 6 Aprili 1894, halafu Papa Paulo VI akamtangaza mtakatifu tarehe 31 Mei 1970.


title: Yohane wa Avila

text: Hatimaye Papa Benedikto XVI akamtangaza mwalimu wa Kanisa wa 34 tarehe 7 Oktoba 2012.


title: Yohane wa Avila

text: Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 10 Mei.


title: Yohane wa Avila

text: Yohane wa Avila alizaliwa huko Almodóvar del Campo (Ciudad Real, katika Jimbo Kuu la Toledo, Hispania) tarehe 6 Januari 1499 au 1500 katika familia tajiri na yenye imani ya Kikristo ingawa yenye asili ya Kiyahudi.Baba yake aliitwa Alonso Avila na mama Katalina Gijon.


title: Yohane wa Avila

text: Akiwa mtoto pekee, alipofikia umri wa miaka 14 alitumwa masomoni kwenye chuo kikuu cha Salamanca ili ajifunze sheria, lakini baada ya miaka miwili akarudi nyumbani kutokana na wongofu wa dhati akatumia miaka mitatu kufanya toba kali, kusali na kutafakari.


title: Yohane wa Avila

text: Utakatifu wake ulimvutia Mfransisko ambaye alipitia Almodóvar, akamshauri aanze masomo ya falsafa na teolojia kwa ajili ya upadri huko Alcalá de Henares, alipofundishwa na Mdominiko maarufu, Domingo de Soto. Chuo hicho kilikuwa wazi kwa mitazamo mbalimbali ya wakati ule na kwa tapo la Renaissance lililojali sana binadamu na mambo yake yote.


title: Yohane wa Avila

text: Wakati wa masomo hayo alifiwa wazazi; hivyo baaada ya upadrisho wake (1526) aliuza mali ya familia na kuwagawia maskini mapato yake.


title: Yohane wa Avila

text: Yeye aliona vifo hivyo kuwa ishara ya Mungu kumwita awe mmisionari akajiandaa kwenda Mexico.


title: Yohane wa Avila

text: Mwaka 1527, akiwa Seville ili kupata nafasi nzuri ya kusafiri baharini, alijitosa kuhubiri mjini na kandokando yake. Namna yake bora ya kuishi, kuadhimisha Misa na kuhubiri ilimshangaza padri Hernando de Contreras, mwalimu wa Alcalà maarufu upande wa katekesi, ambaye alimuarifu Askofu mkuu wa Seville, na pia Hakimu mkuu Alonso Manrique de Lara.


title: Yohane wa Avila

text: Askofu alitambua kwamba huyo padri kijana anafaa sana kuchochea imani mkoani Andalusia, na baada ya kumshauri sana alimfanya akubali kuacha mpango wa kwenda Amerika.


title: Yohane wa Avila

text: Basi, akabaki na Hernando, akishiriki naye maisha ya ufukara na sala na kuendelea na masomo yake katika Chuo cha Mtume Thoma. Labda ndipo alipopewa jina “Mwalimu”, lililoendelea kutumika kwa ajili yake hata kisha kufa.


title: Yohane wa Avila

text: Alianza kuhubiri tarehe 22 Julai 1529, akapata mara umaarufu.


title: Yohane wa Avila

text: Katika miaka tisa aliyofanya utume huko Andalusia, mahubiri yake yote yalisikilizwa na umati wa watu waliobanana.


title: Yohane wa Avila

text: Hata hivyo, nguvu ya maneno yake kwa ajili ya urekebisho na dhidi ya mwenendo wa matabaka ya juu katika jamii ilisababisha mwaka 1531 afikishwe mbele ya Hakimu mkuu wa Seville.


title: Yohane wa Avila

text: Shtaka lilikuwa kwamba alizidisha hatari ya kiroho inayotokana na utajiri na hivyo kuwafungia matajiri milango ya mbinguni. Lakini aliweza kujitetea vizuri na kuachiliwa mwaka 1533 baada ya kufungwa gerezani zaidi ya mwaka mmoja, akateuliwa kuhubiri tenakwa watu wa kawaida na kwa wale wenye mamlaka.


title: Yohane wa Avila

text:
Akiwa gerezani alianza kuandika kitabu chake bora; pia alijaliwa kuzama katika fumbo la upendo wa Mungu uliofunuliwa kumpitia Yesu Kristo na katika fadhili ambazo binadamu wamepata kutoka kwa Mkombozi huyo.
Tangu hapo hizo mbili zikawa nguzo za maisha yake ya Kiroho na mada kuu za mahubiri yake, pamoja na kutangaza nafasi ya kwanza ya neema, inayohimiza matendo mema, na kuhamasisha tumaini kwa Mungu na itikio kwa upendo wake unaoita wote wawe watakatifu.


title: Yohane wa Avila

text: Kama wanasala wengine wa Hispania wakati huo, alishukiwa mara kadhaa kuhusika na Alumbrados, waliotazamwa kama wazushi.


title: Yohane wa Avila

text: Pamoja na kwamba Yohane aliwahi kuelekeza wote kwenye utakatifu, alichangia sana ustawi wa teolojia ya upadri, akisababisha kati ya wanajimbo juhudi kubwa za Kiroho na kuathiri waandishi waliofuata. Kiini cha mafundisho yake kuhusu jambo hilo ni kwamba “wakati wa Misa sisi (mapadri) tunajiweka juu ya altare katika nafsi ya Kristo ili kutekeleza kazi ya Mkombozi mwenyewe”; hiyo inadai kutimiza kwa unyenyekevu upendo wa kibaba na wa kimama wa Mungu, kwa hiyo kuwa na mtindo wa maisha wa pekee.


title: Yohane wa Avila

text: Hivyo anakumbukwa hasa kwa kurekebisha Kanisa kwa kuboresha maisha ya mapadri nchini Hispania, ingawa hakuanzisha shirika lolote kwa ajili yao.Wakleri watakatifu ni haja ya msingi kwa urekebisho wa Kanisa, na hilo linadai uchambuzi makini na malezi ya kufaa kwa walioelekea upadri. Hivyo alihimiza uanzishaji wa seminari na wa vyuo maalumu kwa elimu ya Biblia. Mapendekezo hayo yalikuja kuathiri Kanisa lote.


title: Yohane wa Avila

text: Ni kwamba, kwa kutia maanani sana malezi, alianzisha mwenyewe vyuo kadhaa ambako wanafunzi wake walijitosa kufundisha vijana. Baada ya Mtaguso wa Trento, hivyo vikawa seminari kadiri ya maagizo ya mtaguso huo.


title: Yohane wa Avila

text: Umuhimu wa pekee kati ya mafanikio yake unacho Chuo kikuu cha Baeza kilichoanzishwa naye mwaka 1538 kwa hati ya Papa Paulo III na ambacho akawa gombera wake wa kwanzahata bila kufundisha mwenyewe, isipokuwa Biblia kwa walei, watawa na wakleri, kwa sababu alitamani sana ijulikane na wote.


title: Yohane wa Avila

text: Chuo hicho katika karne zilizofuata kikawa kielelezo kwa seminari na kwa shule za Wajesuiti, ambao wanamheshimu kwa pekee kwa kuwasaidia kustawi Hispania hasa kwa kuelekeza kwao wanafunzi wake bora 30 hivi. Mwenyewe alitamani kujiunga nao, asiweze ingawa alikaribishwa na Ignasi wa Loyola aliyemheshimu sana.


title: Yohane wa Avila

text: Kati ya watakatifu rafiki zake kuna pia padri Mfransisko Petro wa Alcantara na maaskofu Thoma wa Villanova na Yohane wa Ribera.


title: Yohane wa Avila

text: Baada ya utume wake wa miaka tisa mkoani Andalusia, alirudi Seville, ambako aliondoka tu kwa kazi kubwa zaidi huko Cordoba, alipojiunga na jimbo moja kwa moja, Granada (1536), alipohitimu masomo ya chuo kikuu, Baeza, Montilla na Zafra.


title: Yohane wa Avila

text: Miaka kumi na nane ya mwisho aliugua mfululizo, kutokana na ugumu wa maisha na wa kazi alizofanya kwa miaka arubaini. Mwaka 1554 alihamia nyumba ndogo ya Montilla, alipoendeleza utume wake kwa kuandika barua nyingi na vitabu kadhaa.


title: Yohane wa Avila

text: Askofu mkuu wa Granada alitaka aende naye kama mtaalamu wa teolojia kwenye vikao vya mwisho vya Mtaguso wa Trento, lakini afya haikumruhusu kusafiri. Hata hivyo “Memoriales” (“Kumbukumbu”) alizoziandika kwa ajili hiyo, ziliathiri sana mtaguso huo.


title: Yohane wa Avila

text: Alifariki tarehe 10 Mei 1569 asubuhi huko Montilla akishika msalaba na kuzungukwa na wafuasi na marafiki.


title: Yohane wa Avila

text: Kati ya mengineyo, Yohane alipendekeza ianzishwe mahakama ya kimataifa ya usuluhishi ili kuepa vita, pia alibuni na kusajili vifaa kadhaa vya uhandisi.


title: Yohane wa Avila

text: Akiishi kifukara sana, alijitosa hasa kuhimiza maisha ya Kikristo kati ya wale waliomfuata kila mahali ili kumsikiliza.


title: Yohane wa Avila

text: Wale wote walioongozwa naye kiroho walitambua mapema kipaji chake cha pekee cha kupenya fumbo la Kristo, kwamba baraka zote zinatujia kwa njia yake; kwamba tunachuma matunda ya ukombozi kadiri tunavyoungana naye; kwamba muungano huo unaanza na imani na ubatizo na kukamilishwa na ekaristi; na kwamba kujitoa kabisa kwake kunazaa ndani mwetu tumaini na furaha.


title: Yohane wa Avila

text: “Fungua moyo wako mdogo upokee ile pumzi ya upendo ambao kwao Baba anatupatia Mwanae, na kwa njia yake anajitoa kwetu pamoja na Roho Mtakatifu na vingine vyote”.


title: Yohane wa Avila

text: Maandishi yake yalikusanywa huko Madrid miaka 1618, 1757, 1792 na 1805; yote yanang’aa kwa kufafanua mada kwa dhati, kwa mbinu rahisi na kwa mifano mingi; kati yake, maarufu zaidi ni: ""Audi Filia, et vide"" (“Sikiliza, binti, na uone”) kuhusu ukamilifu wa Kikristo, na ""Barua za Kiroho"" kwa wafuasi wakezilizotafsiriwa mapema katika lugha mbalimbali.


title: Yohane wa Avila

text:
Pia kuna katekisimu kwa watoto na watu wazima inayoitwa “Mafundisho ya Kikristo”, “Insha juu ya Upendo wa Mungu”, inayoshirikisha dhati ya fumbo la Kristo, “Insha juu ya Upadri”, “Maelekezo kuhusu Urekebisho”, “Hotuba”, “Maongezi” na ufafanuzi wa vitabu mbalimbali vya Biblia, kama vile barua kwa Wagalatia na ile ya kwanza ya Yohane.
Katika kusoma Biblia alitumia na kulinganisha tafsiri mbalimbali, alichunguza maneno yenyewe na maana yake ya Kiroho, pamoja na kutegemea sala na kuwa na uzoefu na maelezo ya mababu wa Kanisa.


title: Yohane wa Avila

text: Pengine hakuandika zaidi kwa kuogopa hukumu kali za Mahakama ya Imani ya wakati ule.


title: Dunedin

text: Dunedin (Kimaori: Ōtepoti) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 116.600 (2010). Iko upande wa kusini wa kisiwa. Eneo lake ni 3,314 km². Mji ulinazishwa mwaka 1848. Upande wa mashariki ni maji ya Pasifiki.


title: Nelson, New Zealand

text: Nelson (Kimaori: Whakatū) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 45,500 (2010). Iko upande wa kusini wa kisiwa. Eneo lake ni 445 km². Mji ulinazishwa mwaka 1841.


title: Hamilton, New Zealand

text: Hamilton (Kimaori: Kirikiriroa) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 143,000 (2010). Iko upande wa kaskazini wa kisiwa. Eneo lake ni 98 km². Mji ulinazishwa mwaka 1864.


title: Tauranga

text: Tauranga (Kimaori: Tauranga-moana) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 143,000 (2010). Iko upande wa kaskazini wa kisiwa. Eneo lake ni 98 km². Mji ulinazishwa mwaka 1838.


title: Rotorua

text: Rotorua (Kimaori: Te Rotorua-nui-a-Kahumatamomoe) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 22,900 (2010). Iko upande wa kaskazini wa kisiwa. Eneo lake ni 2,614.9 km². Mji ulinazishwa mwaka 1883.


title: Napier, New Zealand

text: Napier (Kimaori: Ahuriri) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 57,600 (2010). Iko upande wa kaskazini wa kisiwa. Eneo lake ni 106 km². Mji ulinazishwa mwaka 1874.


title: Samuel Mqhayi

text: Samuel Edward Krune Mqhayi (1 Desemba 1875 - 29 Julai 1945) alikuwa mwandishi wa Afrika Kusini. Hasa aliandika kwa lugha ya Kixhosa. Alifanya kazi kama mwalimu na mhakiki na kutolea maandishi mbalimbali pamoja na mashairi na riwaya.


title: Mbuyiseni Mtshali

text: Mbuyiseni Oswald Mtshali (amezaliwa 17 Januari 1940) ni mwandishi wa Afrika Kusini. Hasa aliandika mashairi akifanya kazi kama mhakiki na mwalimu. Mara kwa mara alikaa Marekani.


title: Percy Mtwa

text: Percy Mtwa (amezaliwa 1954) ni mwandishi wa Afrika Kusini. Hasa ameandika tanthiliya.


title: Palmerston North

text: Palmerston North (Kimaori: Te Papaioea) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 81,300 (2010). Iko upande wa kaskazini wa kisiwa. Eneo lake ni 326 km².


title: Lower Hutt

text: Lower Hutt (Kimaori: Awakairangi) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 102,100 (2010). Iko upande wa kaskazini wa kisiwa. Eneo lake ni 377 km².


title: New Plymouth

text: New Plymouth (Kimaori: Ngāmotu) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 68,901 (2010). Iko upande wa kaskazini wa kisiwa. Eneo lake ni 2,324.26 km².


title: Yohane Maria Vianney

text: Yohane Baptista Maria Vianney (Dardilly, 8 Mei 1786 – Ars-sur-Formans, 4 Agosti 1859), alikuwa padri mwanajimbo wa Kanisa Katoliki kutoka Ufaransa; kwa miaka mingi alifanya kazi ya uchungaji kama paroko wa kijiji cha Ars, huku sifa zake zikivuta watu kutoka nchi za nje ya Ulaya pia.


title: Yohane Maria Vianney

text: Alitangazwa na Papa Pius X kuwa mwenye heri tarehe 8 Januari 1905, halafu Papa Pius XI akamtangaza mtakatifu mwaka 1925 na msimamizi wa maparoko mwaka 1929.


title: Yohane Maria Vianney

text:
Nakupenda, Bwana,
na neema pekee ninayokuomba, ni kwamba nikupende milele...


title: Yohane Maria Vianney

text:
Mungu wangu,
ikiwa ulimi wangu hauwezi kukariri kila nukta kwamba nakupenda,
nataka moyo wangu ukuambie tena na tena kila ninapopumua.
Yesu wangu, jinsi inavyopendeza kukupenda!


title: Yohane Maria Vianney

text:
Unijalie niwe kama wanafunzi wako juu ya mlima Tabori,
nikikuona wewe tu, Mwokozi wangu.


title: Yohane Maria Vianney

text:
Tuwe kama marafiki wawili ambao hata mmojawao
hawezi kukubali kumchukiza mwingine. Amina.


Chuo Kikuu cha Kifaransa cha Elimu ya Usafiri Angani (Far.: École nationale de l'aviation civile (ENAC) ni chuo kikuu cha Ufaransa kinachofundisha fani zote za usafiri wa angani kama vile urubani, uhandisi wa eropleni au usimamizi wa mwendo wa eropleni hewani.


title: Chuo Kikuu cha Kifaransa cha Elimu ya Usafiri Angani

text: Chuo hiki kilianzishwa mwaka 1949 mjini Orly (karibu na Paris) lakini tangu 1968 kilihamishwa kwenda Toulouse ambako kuna pia viwanda vikubwa vya eropleni hasa vya Airbus na kampuni ya usafiri wa anga la nje EADS.


Institut polytechnique des sciences avancées (kifupi: IPSA) ni chuo kikuu cha binafsi kilichoanzishwa mnamo mwaka 1961 katika Ivry-sur-Seine, Lyon, Marseille na Toulouse, nchini Ufaransa.


title: Porirua

text: Porirua ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 52,000 (2010). Iko upande wa kaskazini wa kisiwa. Eneo lake ni 182.39 km².


title: Upper Hutt

text: Upper Hutt (Kimaori: Orongomai) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 38,800 (2010). Iko upande wa kaskazini wa kisiwa. Eneo lake ni 540 km².


title: Whanganui

text: Whanganui (Kimaori: Orongomai) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 38,800 (2010). Iko upande wa kaskazini wa kisiwa. Eneo lake ni 540 km².


title: Gisborne, New Zealand

text: Gisborne (Kimaori: Tūranga-nui-a-Kiwa) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 38,800 (2010). Iko upande wa kaskazini wa kisiwa. Eneo lake ni 540 km².


title: Kilituanya

text: Kilituanya ("lietuvių kalba") ni lugha ya Lituanya


title: Mwanajimbo

text: Mwanajimbo ni neno linalotumiwa hasa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kuhusu mwamini wake ambaye anategemea jimbo katika shughuli zake za kichungaji au za kiroho kwa jumla.


title: Mwanajimbo

text: Kwa namna ya pekee linatumika kuhusu padri au shemasi ambaye ameandikishwa na jimbo kama mmojawapo wa viongozi wake wa kudumu, tofauti na mtawa ambaye ameandikishwa rasmi katika shirika lake.


title: Mwanajimbo

text: Pengine katika historia ya Kanisa aina hizo mbili za kleri zilishindana sana upande wa wajibu na haki hasa kuhusu uchungaji katika parokia na makanisa mengine.


title: Kleri

text: Kleri ni kundi la watu wanaoongoza dini fulani. Jina linatokana na neno la Kigiriki "κλῆρος" - "klēros", "bahati", "sudi" au also "urithi".


title: Kleri

text: Katika madhehebu mengi ya Ukristo kleri ina daraja takatifu tatu: kuanzia juu ni uaskofu, upadri na ushemasi. Hata hivyo baadhi yao wanapewa pia majina mengine kulingana na huduma zao, kwa mfano: Papa, kardinali, monsinyori, abati, kanoni, arkimandrita n.k.


title: Kleri

text: Katika Uislamu hakuna ukuhani, hivyo uongozi unategemea tu elimu ya dini: kuna mufti, imamu, ustadhi n.k.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Hiki ni kipindi cha historia ya Tanzania ambapo unaelezwa mfululizo wa matukio makubwa yanayohusu wananchi wa Tanzania, ikiwa ni pamoja na Zanzibar, na eneo la zamani la Tanganyika na maeneo yanayoizunguka Tanzania kabla ya ukoloni wa Kizungu.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Ushahidi wa kiakiolojia unaonesha uwepo wa sokwe watu katika kanda hii kwa zaidi ya miaka milioni 3 iliyopita na "Paranthropus" kwa zaidi ya miaka milioni 2 iliyopita.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text:
Makazi ya watu katika kanda yalianza angalau miaka 100,000 iliyopita.
Wakhoisan wanadhaniwa kuhamia maeneo haya wakiwa kama wawindaji tu walau miaka 10,000 iliyopita.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Mawasiliano ya Wazungu katika Afrika ya Mashariki yalifanywa mnamo karne ya 15 na mpelelezi wa Ureno, Vasco da Gama. Aliwasili mjini Kilimane (sasa hivi Tanzania) kunako mwaka wa 1498.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Zanzibar, funguvisiwa vilivyopo majini mashariki kwa Tanzania bara, vilichukuliwa na Dola la Ureno likabaki kuwa eneo lake kwa takriban miaka 200 hivi.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Baadaye eneo lile likachukuliwa na Sultani wa Oman mnamo 1698.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Hekaheka za ukoloni zilipamba moto katika kanda hii kunako karne ya 19.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Afrika ya Mashariki ya Kijerumani ilianzishwa Tanzania bara mnamo 1885 na Zanzibar ikawa chini ya udhibiti wa Uingereza mnamo 1890.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Miaka sita baadaye, Vita ya Zanzibar na Uingereza ilipigwa kisiwani humo, moja kati ya vita vifupi mno katika historia.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Chifu Mkwawa wa kabila la Wahehe na wapiganaji wake walipinga utawala wa kikoloni katika Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Mfano wao ulifuatwa baadaye na kikosi kizima cha makabila ya kusini katika Vita ya Maji Maji.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Hekaheka za Kijerumani ziliisha baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia wakati Uingereza ulichukua Tanganyika kwa mamlaka ya Shirikisho la Mataifa.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Vikundi vya kijamii na kisiasa vilianza kazi ya kuhamasisha watu katikati ya karne ya 20.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Mwaka 1961 mwalimu wa shule wa zamani Julius Nyerere akawa Waziri Mkuu wa kwanza.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Tanganyika ikapata uhuru wake mwaka 1962, na Nyerere akawa ndiye rais wa kwanza mwaka uliofuata.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Uhuru wa Zanzibar kutoka kwa Waingereza ukapatikana mwaka uliofuata, halafu wananchi wakamfukuza sultani.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Mataifa hayo mawili yaliungana mnamo 1964 na kuwa nchi inayojulikana kama Tanzania.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Nyerere aliongoza nchi kwa chama kimoja kwa zaidi ya miaka 20, huku akitambulisha maoni yake juu ya Usoshalisti wa Kiafrika, "Ujamaa".


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Aliachia ngazi mnamo 1985 akafuatiwa na Ali Hassan Mwinyi.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Benjamin Mkapa, rais wa awamu ya tatu nchini, alishinda uchaguzi wa kwanza wa vyama vingi Tanzania mnamo 1995. Wakati wa urais wa Mkapa, Tanzania iligushi uhusiano wa kidiplomasia katika kanda kwa kusaini Mkataba wa Jumuia ya Afrika Mashariki.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Mwaka wa 1998, Ubalozi wa Marekani ulishambuliwa kwa bomu mjini Dar es Salaam.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Mwaka wa 2003, jenasi mpya ya ngedere imegunduliwa nchini, ya kwanza kugunduliwa tangu mwaka wa 1923.


title: Kipindi cha historia ya Tanzania

text: Rais Jakaya Kikwete alichaguliwa mnamo 2005 na kuongoza hadi 2015, alipomuachia John Pombe Magufuli.


title: Mitara

text: Mitara (au Upoli au Upali) ni hali ya watu zaidi ya wawili kuishi katika uhusiano wa kindoa.


title: Mitara

text: Hali hiyo ilikuwa ya kawaida barani Afrika, ambapo mwanamume mmoja aliweza kuwa na wanawake zaidi ya mmoja, lakini kwa sasa inazidi kupungua.


title: Mitara

text: Ya nadra zaidi ni hali ya wanaume kadhaa kuchanga mwanamke mmoja.


title: Mitara

text: Baadhi ya nchi zinakubali hali hiyo, lakini nyingi zinaikataza.


title: Mitara

text: Vilevile baadhi ya dini zinakubali mitara, hususan Uislamu, lakini nyingine zinaikataza, hususan Ukristo.


title: Mitara

text: Katika Biblia tunakuta maendeleo ya ufunuo kuhusu hali hiyo kati ya Agano la Kale na Agano Jipya.


title: Kampeni za Kivita katika Afrika ya Mashariki (Vita ya Kwanza ya Dunia)

text: Kampeni za Afrika ya Mashariki zilikuwa mfululizo wa mapigano ya kivita yaliyotokea Afrika ya Mashariki ya Kijerumani (Tanganyika, Rwanda na Burundi ya leo) na koloni jirani za Msumbiji, Rhodesia ya Kaskazini (Zambia), Afrika ya Mashariki ya Kiingereza (Kenya), Uganda, na Kongo ya Kibelgiji. Kampeni hizi zilianza mwezi wa Agosti 1914 zikaisha rasmi mnamo mwezi wa Novemba katika mwaka wa 1918.


text: Wapiganaji katika vita hii walikuwa Schutztruppe (jeshi la kikoloni cha Kijerumani) lililofanywa hasa na askari Waafrika waliosimamiwa na maafisa Wajerumani pamoja na walowezi Wajerumani na wanamaji wa manowari ya Kijerumani waliokaa Afrika ya Mashariki wakati wa mwanzo wa vita 1914.


text:
Dhidi yao walisimama jeshi dogo la kikoloni la Kiingereza katika Kenya na Rhodesia, halafu vikosi vya jeshi la kikoloni la Uhindi ya Kiingereza na vikosi kutoka Afrika Kusini na Afrika ya Magharibi.Pia walishiriki vikosi vya Force Publique ya Kibelgiji kutoka Kongo. Tangu mwaka 1916 jeshi la kikoloni la Kireno katika Msumbiji liliingia upande wa Uingereza.
Mikakati ya jeshi la kikoloni la Kijerumani lililoongozwa na Luteni Koloneli (baadaye "Meja-jenerali") Paul Emil von Lettow-Vorbeck ililenga kuwalazimisha wapinzani hasa Waingereza kutumia wanajeshi wengi iwezekanavyo katika Afrika kwa shabaha ya kuwazuia wasipatikane kwenye vita ya Ulaya.


text: Mkakati yake ilifaulu kiasi cha kwamba Waingereza walipaswa kuleta vikosi vikubwa kutoka Uhindi ya Kiingereza na Afrika Kusini kupigania kempeni ya Afrika ya Mashariki.


text: Katika awamu ya kwanza ya vita vikosi vya Schutztruppe vilishambulia reli ya Uganda na vituo vya mpakani na Kenya. Waingereza walijibu kwa kukusanya walowezi wao katika Kenya bila kufaulu kuwazuia Wajerumani walioteka mji wa Taveta. Hiyvo Waingereza walichukua askari 12,000 Wahindi na 2 Novemba 1914 walishambulia Tanga. Lakini askari Waafrika wa jeshi la Kijerumani waliwashinda Tanga na baadaye pia Longido karibu na mlima Kilimanjaro, wengine huko Yasini.


text: Hapo Waingereza waliamua kuchukua wanajeshi Wazungu kutoka Afrika Kusini chini ya amri wa jenerali Jan Smuts waliofika Kenya hadi mwisho wa 1915. Wakati huohuo Wabelgiji walipanga pamoja na Uingereza kupeleka vikosi vya jeshi lake la Force Publique katika Kongo mpakani wa magharibi.


text: Januari 1916 jeshi hili lilishambulia. Jeshi la Kijerumani lilikuwa ndogo likafuata mikakati ya kuwachelewesha maadui na kuwashambulia walipokuwa wadhaifu au walipofanya makosa.


text: Hadi Agosti 1916 mataifa ya ushirikiano yalishika miji muhimu ya Tanganyika isipokuwa Daressalaam. Moshi iltekwa mwezi wa Machi. Reli ya Kati ya Tanganyika kuanzia Tabora, Dodoma hadi Morogoro ilikuwa mkononi mwao. Walisita kuvamia Daressalaam kwa sababu waliogopa mapigano makali lakini Lettow-Vorbeck aliwahi kuondoa askari wake tayari kwa sababu hakutafuta mapigano makubwa dhidi ya maadui mwenye nguvu zaidi. Alipeleka jeshi lake katika eneo upande wa kusini wa mstari Daressalaam-Morogoro-Iringa pasipo na njia nzuri akitegemea Waingereza wasingeweza kutumia usafiri kwa malori na reli.


text: Hadi hapa maendeleo ya vikosi vya maungano yalikuwa na matatizo mengi. Walitegemea hasa askari Wazungu na Wahindi waliozoea kusafiri na mizigo mikubwa ya vyakula, nguo na hema na kwa hiyo walihitaji wapagazi wengi. Hivyo maendeleo yao yalikuwa polepole wakahitaji chakula kingi kulisha askari pamoja na wapagazi. Askari pamoja na sehemu ya wapagazi walikuwa wageni ambao hawakuzoea vema hali ya hewa na magonjwa hivyo walisumbuliwa kiafya. Kwa mfano kikosi cha 9th South African Infantry ilifika mwezi wa Februari 1916 chenye askari Wazungu 1,135 na hadi Oktoba ni 116 pekee waliobaki tayari kwa vita, ingawa kikosi hiki hakikuona mapigano na idadi yao ilipungua kutokana na magonjwa pekee.


text: Kinyume chake Lettow Vorbeck aliwategemea hasa askari Waafrika waliokuwa na mahitaji madogo waliojua nchi na kuzoea magonjwa ya mazingira. Waingereza walitumia askari Waafrika hasa kwa kulinda reli ya Uganda kwa sababu mwanzoni walikosa imani katika uwezo wao.


text: Tangu mwaka 1917 Waingereza walipunguza idadi ya Wazungu na Wahindi badala yake waliunda vikosi vipya vya Waafrika vya King's African Rifles waliokuwa na uwezo wa kushindana na Waafrika wa Lettow Vorbeck.


text: Walifaulu kusukuma jeshi la Schutztruppe kusini zaidi. Katika Oktoba 1917 waliwalazimisha Wajerumani kusimama kwenye mapigano ya Mahiwa ambako Lettow Vorbeck aliwashinda lakini alipoteza askari mamia. Pia akiba yake ya risasi ilielekea kwisha. Kikosi kikubwa cha askari 1000 chini ya kapteni Tafel walilazimishwa kusalimisha amri baada ya kuishiwa chakula na risasi kabisa. Hata kama hakushindwa, Lettow Vorbeck hakuweza kuendelea vile akaamua kuondoka katika Tanganyika na kwenda Msumbiji alipotegemea Wareno kuwa adui mdhaifu.


text: Mwisho wa Novemba 1917 Lettow aliwaacha wajeruhiwa na sehemu kubwa ya Wajerumani raia walioongozana naye nyuma akavuka mto Rovuma na askari 280 Wajerumani na Waafrika 1600.


text: Katika Msumbiji aliweza kuteka kambi ya kijeshi ya Wareno alipokamata bunduki na risasi pamoja na chakula. Waingereza walijaribu kumfuata laini walishindwa kumkuta katika Msumbiji. Katika miezi ya 1918 iliyofuata Lettow Vorbeck alizunguka katika Msumbiji ya kaskazini, mara nyingi kwa umbali wa matembezi ya siku 2 au tatu na Waingereza na Wareno waliomtafuta bila kumpata. Alivamia vituo mbalimbali vya Wareno na kupata risasi na vyakula mara kwa mara.


text: Katika Septemba 1918 alipata habari ya kwamba Waingereza walikuwa nyuma yake kwa jeshi kubwa. Hapa aliamua kurudi Tanganyika na kuelekea Rhodesia kwa sababu habari zilimfikia ya kwamba Waingereza hawakuwa tena na jeshi huko. Tarehe 28 Septemba alivuka tena mto Rovuma akaendelea katika sehemu za kusini kupitia Songea na Mbozi. Mwezi wa Novemba aliingia Rhodesia ya Kaskazini (Zambia). Tarehe 13 Novemba kikosi chake kiliteka mji wa Kasama ambako Waingereza wachache walikimbia walipomwona. Siku iliyofuata afisa Mwingereza alikaribia kambi yake na kumletea habari ya kwamba vita ilikwisha tayari na Ujerumani iliwahi kusimamisha mapigano yote tangu 11 Novemba 1918. Lettow alipatana na Waingereza kuongoza askari hadi mji wa Abercorn (leo Mbala, Zambia) aliposalimisha amri tarehe 23 Novemba 1918.


title: William I wa Uingereza

text: Mfalme William I wa Uingereza anayejulikana pia kwa jina la William Mshindi (William the Conqueror) au kwa jina Kifaransa kama Guillaume alikuwa mtemi wa Normandi na mtawala wa mwisho wa nje aliyefaulu kuvamia Uingereza.[1]