title: Bollywood

text: Mehboob Khan Bimal Roy Raj Kapoor Priyadarshan


title: Bollywood

text: Kiron Kher Himani Shivpuri Aishwarya Rai Amrita Rao Sushmita Sen Kajol Devgan Jaya Bhaduri Priyanka Chopra Preity Zinta Rani Mukherjee Esha Deol Kareena Kapoor Seema Biswas Madhuri Dixit


title: Bollywood

text: Shah Rukh Khan Akshay Kumar Aamir Khan Amitabh Bachchan Hrithik Roshan Abhishek Bachchan Salman Khan Manoj Bajpai Zayed Khan John Abraham Arjun Rampal Raj Kapoor Sunil Shetty Saif Ali Khan Uday Chopra Ajay Devgan Vivek Oberoi


title: Bollywood

text: [undefined]error: {{lang}}: no text (help) [undefined]error: {{lang}}: no text (help) [undefined]error: {{lang}}: no text (help)


title: Bollywood

text: Jamii:Filamu za Kihindi Jamii:Uhindi


title: Sanjay Leela Bhansali

text: Sanjay Leela Bhansali (Devanagari: संजय लीला भंसाली) ni mwongozaji wa filamu kutoka nchini India. Ni mhitimu wa Taasisi ya Filamu na Televisheni ya India. Bhansali amechukua jina la kati la "Leela" ukiwa kama ukumbusho kwa mama'ke, Leela Bhansali.


title: Farah Khan

text: Farah Khan Kunder (amezaliwa tar. 9 Januari 1965) ni wmongozaji wa filamu na mwanakoregrafia kutoka nchini India. Anafahamika zaidi kwa kazi zake za kikoregrafia katika filamu kadha wa kadha za Bollywood. Khan amefanya kazi za koregrafia kwenye zaidi ya nyimbo mia moja katika filamu za Kihindi zaidi ya 80. Khan tangu hapo ameanza kutambulika kama mwongozaji wa filamu za Kihindi vilevile. Kwa namna nyingine, Khan amefanyakazi hata miradi ya kimataifa ikiwa ni pamoja na "", "Monsoon Wedding" na filamu ya Kihindi ya "Perhaps Love".


title: Ryan White

text: Ryan Wayne White (6 Desemba 1971 – 8 Aprili 1990) alikuwa kijana wa Kiamerika kutoka mjini Kokomo, Indiana ambaye amekuwa maarufu baada ya kuwekwa picha yake kwenye kijarida cha kuombea misaada ya wagonjwa watoto wenye HIV/UKIMWI huko nchini Marekani, baada ya kufukuzwa shule ya msingi kwa sababu ya kuathirika kwake. Baada ya kuumwa hemofilia, amekuwa na mwathirika wa HIV kutoka kwa damu iliyoathirika na, na alipofanyiwa uchunguzi na kuhudumiwa mnamo mwezi wa Desemba 1984, alikadiriwa ataishi miezi sita tu.


title: Ryan White

text: Madaktari hana athari kwa wanafunzi wengine, lakini UKIMWI ulikuwa hatumbuliki sana kwa kipindi hicho, na pindi White anajaribu kurudi shule, wazazi na walimu waliungana huko mjini Kokomo kupinga uzuru wake. Vita aliyokuwa akipigana nayo na mifumo ya shule ilishtakiwa, na taarifa za matukio ya vyombo vya habari vimefanya suala la White kuwa mtu mashuhuri kitaifa na kuwa mwongeaji wa tafiti za UKIMWI na elimu kwa umma.


title: Ryan White

text: Ameonekana zaidi kwenye vyombo vya habari akiwa na watu maarufu kama vile Elton John, Michael Jackson na Phil Donahue. Kilicho-washangaza madaktari, White ameishi miaka mitano zaidi kuliko vile walivyomtabiria na alikufa mnamo mwezi wa Aprili 1990, mwaka mmoja kabla ya kumaliza sekondari.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria ni hali ya kawaida katika sehemu nyingi za ulimwengu pale maambukizi ya malaria ya hutokea. Upinzani hutokea kupitia mabadiliko kwenye mfumo kinga ambao huongeza kinga ya maambukizi haya na pia mabadiliko katika seli nyekundu za damu ambayo hukinga uwezo wa vimelea vya malaria kuvamia na kujizalisha ndani ya seli hizo. Upinzani wa mwili wa mtu dhidi ya malaria kwa hivyo basi haihusishi tu jeni za seli za damu kama vile ukosefu wa damu usio wa kawaida,ugonjwa wa upungufu wa Glukosi-6 fosfati dehidrogenesi na Antigeni Duffy, ambayo hutoa ukingaji usiofanya kazi, lakini pia jeni zinazohusika katika ukingaji kama vile upatanifu-hosto wa jeni tata, ambazo hudhibiti miitikio geuzi ya kinga. Upinzani unaotolewa na seli za damu huchangia kuishi kupitia miaka ya hatari ya utotoni mapema, huku kinga iliyodhamiriwa na mabadiliko ya majibu ya kinga ni muhimu zaidi kwa watoto wakubwa na watu wazima wanaoishi maeneo ambayo malaria imezoeleka.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text: Malaria imetia shinikizi kubwa kabisa iliyowahi kujulikana kwa jenomu ya binadamu tangu uanzishaji wa kilimo katika kipindi kilichopita cha miaka 10,000. Aina kadhaa za kurithiwa za erithrositi zimekuwa kawaida katika sehemu nyingi za zamani ambapo zilijulikana kama sehemu za malaria duniani kutokana na uteuzi ulioonyeshwa na vimelea hivi. Uteuzi huu ulikuwa muhimu kihistoria kama kumbukumbu ya mfano wa kwanza ugonjwa kama wakala wa uteuzi wa kawaida katika binadamu Pia ilikuwa mfano wa kwanza wa kinga ya kudhibitiwa na jeni isiyo fanya kazi ambayo hufanya kazi mapema hali ya maambukizi, ikifuata kinga inayobadilika badillika ambayo huchangia madhara baada ya siku kadhaa. Katika malaria, kama magonjwa mengine, kinga-ndani huelekez na huchochea kinga-geuzi.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text: Matokeo ya mageuzi hutokana na mabadiliko kwa jeni mara kwa mara miongoni mwa watu. Viwango vya mara kwa mara pale ambapo jeni hubadilika, na hali ambayo bado hubaki imara, ilifafanunuliwa kupitia njia ya uchambuzi wa hisabati Ronald Fisher (Nadharia ya jeni na uchaguzi asili) na John Burdon Sanderson Haldane wa na Sewall Wright wa Marekani katika muongo kabla ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Watu wa jeni za aina mbalimbali hutofautiana katika ulinganifu, na uwezekano kwamba jeni zao zitapitishwa kwa kizazi kijacho. Dhana hiyo inajumuisha kuishi kupita umri wa kuzaa na tofauti za uwezo wa kuzaa. Katika baadhi ya hali za maumbile tofaufi za jeni (polimofizimu) ni imara, kwa mfano wakati zigoti iliumbwa kwa sehemu ya kike na kiume inapokuwa na utoshelezaji mkubwa kuliko ile ilioumbwa kwa yai la jinsia moja, huko chini ya hali ya polimofizimu huwa si imara. Watu wenye homozigasi ya kiwango cha himoglobini kisicho cha kawaida (HB) mara nyingi jeni huwa na utoshelezaji kuliko wale wana HB ya kawaida, wakati heterozigoti huwa na utoshelezaji mkubwa kwa sababu ya ukinzano wenye upinzani kwa malaria, hivyo basi hudumisha polimofizimu imara katika maeneo yanayojulikna kama maeneo ya malaria.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text: Katika mwaka wa 2006 Shirika la Afya Ulimwenguni WHOlilikadiria kuwa kulikuwa na visa vya malaria vilivyokaribia milioni 250 pamoja na vifo 880,000. Takriban 90% ya wale waliokufa walikuwa ni watoto kutoka bara la Afrika walioambukizwa na Plasmodium falciparum.{aina ya malaria} Maeneo ambapo vimelea hivi ni kawaida watoto wadogo wamepata malaria mara nyingi. Malaria hii huwa ni kali mwanzo, na inaweza kuwa mbaya zaidi, na hata kuua mtu, kwa sababu ya upungufu wa damu mbaya au malaria ya akili. Maambukizi ya malaria mara nyingi kinga mwili yenye kubadilika badilika na kupauna athari zake dhidi ya vimelea vinavyoonyesha sura taofauti za antijeni. wakati wanpofikia miak ya kwenda shule watoto wengi huwa wamepata efficacious kinga ya kubadilika badilika dhidi ya malaria. uchunguzi huu unaibua maswali kuhusu utaratibu ambao unachangia kuishi kwa watoto wengi barani Afrika na huku ikiruhusu baadhi ya wengine kuwa na uwezo wa kupata maambukizi makali zaidi. Ushahidi ambao umefanywa umapata kwamba utetezi wa kwanza dhidi ya malaria na uwezo wa jeni kukinga dhidi ya maradhi ambao huujidhirisha aliozaliwa na mtu, ambao husukumwa na himoglobini isiyo ya kawaida na ugonjwa wa upungufu wa glukosi-6-fosfati dehidrogenasi. Katika malaria, kama katika maambukizi mengine , matokea ya kinga ya mwili isiyojidhirisha huchangia kwa, na husisimua, matokea ya kinga mwili yenye kubadilika badilika. Hata hivyo, athari ya nguvu zisizoepukika za uzuizi zinazoongozwa na geni hujitokeza katika uwezo wa watoto wdogo kuishi katika maeneo ya malaria. Ni muhimu kuchunguza kinga isiyoepukika katika umri unaohangaisha, chini ya miaka minne; katika watoto wakubwa zaidi na katika watu wazima athari za kinga isiyoepukika hudhibitiwa na zile za athari ya kinga ya kubadilika badilika. Pia ni muhimu kuchunguza makundi ya watu pale ambapo matumizi yasiyoratibiwa ya dawa zisizo za malaria hayatokei.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text:
Katika mawaka wa 1910 daktari mmoja wa Chicago, James B. Herrick, alichunguza mundu viini katika damu ya mwanafunzi mmoja aliye na ugonjwa wa upungufu wa damu mwilini (anaemia),Walter Clement Noel. katika mwaka wa 1927 Vernon Hahn na Elizabeth Biermann Gillespie alionyesha kuwa kuingiliwa kwa seli za damu nyekundu ilikuwa ni kutokana na kiwango cha chini cha oksijeni. Katika baadhi ya watu binafsi mabadiliko hayo hutokea katika shinikizo la sehemu ya [12] imefikia katika mwili, na hutoa ugonjwa wa upungufu wa damu mwilini- anemia na matatizo mengine, yanayozingatiwa kuwa ni uginjwa wa mundu-kiini. Kwa watu wengine uviringwaji hutokea tu katika sehemu zilizo na presha ya chini sana, hawa huwa ni wabebaji a athari za mundu-kiini.
Awamu ya kisasa ya utafiti kuhusu ugonjwa huu ilianzishwa na mwakemia mashuhuri Linua Pauling mnamo mwaka wa 1949. Pauling alithibitisha kwamba himoglobin(HB)katika ugonjwa wa mundu- kiini haikuwa ya kawaida: inapondolewa oksijeni inabadilika kuwa chembechembe ndefu, nyembamba na yenye umbo ya mzunguko ambazo hupoteza umbo asili ya seli za damu nyekundu kuwa na umbo la mundu. Katika maabara yake uchunguzi wa kielektoforetiki ulionyesha kuwa mundu seli HB (S) kwali si ya kawaida, ikiwa na PH(kiwango cha asidi au alkaline) katika hali ya uhai iliyo ya chini kuliko ile ya watu wazima wa kawaida HB (A). Katika wabebaji wa mundu seli kuna karibu kiasi sawa cha HbA na HbS, huku katika watu waliona na ugonjwa wa mundu seli karibu HB ni ya aina ya S, isipokuwa kiasi kidogo cha HB ya kilenga. uchunguzi huu ulionyesha kuwa wagonjwa wengi wa ugonjwa wa mundu seli wako na jeni yenye asili moja yenye kufasiri HbS, huku wabebeji wa ugonjwa huu huwa ni wa jeni za asili tofauti kwa ugonjwa huu. Watu wanaopokea jeni mundu-seli na mwingine wa mabadiliko ya kijeni ya ugonjwa huu sehemu sawa. kwa mfano wa jeni ya thalasemia, anaweza pia kuwa na aina ya ugonjwa wa mundu-kiini. Pauling pia alianzisha neno "ugonjwa wa molukula", ambayo, pamoja na dawa za molekula", ambalo limetumiwqa sana .
maendeleo mengine muhimu sana yalivumbuliwa na Vernon Ingram katika mwaka wa 1959 kuwa HbS inatofautiana na HBS na amino asidi moja tu inayobadilishwa katika mnyororo wa peptidi nyingi (β6Glu → Val). Baadaye ilitambuliwa kwamba matokeo kutokana na ubadilishaji wa thimine badala ya adenine katika kodoni ya DNA kwa Glu (GAG → GTG). Hii ilikuwa mfano wa kwanza katika aina yoyote ya wanyama ya athari za mabadiliko katika ptotini.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text: kwa vile zigoti za aina moja ya seli za mundu- seli huwa katika hasara ya athari kubwa ya uchaguzi, huku kinga dhidi ya malaria inapendelea zigoti zilizo na aina tofauti za jeni, itatarajiwa kuwa matokea ya juu ya mara kwa mara ya jeni ya HbS yatapatikana tu miongoni mwa watu wengi wanaoishi katika maeneo ambayo uambukizaji wa malaria ni mkali, au ilikuwa hivyo mpaka wakati ugonjwa huo ulikomeshwa kabisa. Katika uchunguzi wa pili uliofanywa na Allison katika mwaka wa 1953 ulionyesha kuwa huu ulikuwwa ni kweli katika Afrika Mashariki. matokeo ya mara kwa mara ya zigoti waliokuwa na jeni tofauti walikuwa ni 20-40% katika maeneo yenye ugonjwa wa malaria, huku walikuwa wachache au hakukuwa na yeyote katika nyanda za nchi zaKenya, Uganda, na Tanzania. Baadaye uchunguzi wa wachunguzi wengi ulidhibitisha haya. matokeo ya juu ya mara kwa mara ya jeni ya HbS yalifunganishwa katika eneo pana katika ukanda wa Afrika ya kati,lakini yakiondoa zaidi ya Ethiopia na nyanda za juu za Afrika Mashariki, haya yanalingana karibu sana na maeneo ya maambukizi ya malaria. matokeo ya mara kwa mara ya zigoti iliyona na za seli za aina tofauti pia hutokea hadi kiwango cha 20 %katika naeneo machache ya India na Ugriki ambayo hapo awali yalikuwa maeneo ya Malaria. maelfu ya watu wamechunguzwa, na matokeo ya kiwango kikubwa kisicho cha kawaida cha himoglobini hayajapatikana katika watu eneo la watu lolote lisilokuwa la malaria.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text:
 na aina ya tano hupatikana katika sehemu ya Bara Hindi na Arabia. Waandishi walitoa maelezo haya walieleza kuwa uchambuzi wa aina ya haplo katika eneo la β-globin inaonyesha nguvu za uhusiano zisizo sawazishwa juu ya umbali ulioonyeshwa, hii ni ushahidi kwamba mabadiliko ya jeni ya HbS ilitokea kipekee bila kutegemea chochote angalau mara tano. Viwango vya juu zaidi vya AS katika sehemu za Afrika na India vilidhaniwa kutokea kutokana na uchaguzi wa kutotegemea uliotokea katika makundi tofauti ya watu wanaoishi katika mazingira ya malaria.
Kwa muhtasari,ushahidi kuwa zigoti zilizo na jeni za aina tofauti za mundu seli huwa na uwezo kwa kiwango fulani wa kupea kinga dhidi ya malaria ya falciparum ulikuwa wa mfano wa kwanza kinga asili inayoongoze na jeni dhidi ya malaria ya binadamu, kama inavyotambuliwa na wataalamu wa mambo yanarithiwa yanayoathiri magonjwa ya kuambukiza binadamu. Pia ulikuwa ushahidi wa kwanza wa kuonyesha uteuzi wa Darwin/0} katika binadamu, kama inavyotambuliwa na wanabiologia wa kukua.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text:
Kiwango cha mara kwa mara cha matokeo ya himoglobini isiyo ya kawaidamiongoni mwa watu mbalimbali hutofautiana sana, lakini bila shaka zingine huwa za maumbo mengi ambazo huwa na kubadilika kwa jeni mara kwa mara kinyume na inavyotarajiwa. Kati ya hizi, nne huwa za α-thalasemia, ambazo hufikia kiwango cha mara kwa mara cha asilimia 30% katika maeneo ya Afrika Magharibi, β-thalasemia, ambayo huwa na kiwango cha mara kwa mara ambacho hufikia asilimia 10% katika maeneo ya Italia, HbE (β26Glu → Lys), ambayo hufikia kasi ya asilimia 55% nchini Thailand na nchi nyingine za Kusini Mashariki mwa Asia ; na HbC (β6Glu → Lys), ambayo huwa na kasi inayokaribia asilimia 20% Kaskazini mwa Ghana na Burkina Faso. Haya yote ni maeneo ya malaria, na kuna ushahidi kuwa watu wenye α-thalassemia, HbC na HbE wana kiwango fulani cha kinga dhidi ya malaria.
Hakuna dukuduku kuwa uteuzi wa malaria huchukua nafasi kubwa katika uenezaji wa vimelea mbalimbali vya malaria. Swali zaidi ni kuhusu umbo lingine la HbS na badiliko la jeni lingine la Hb miongoni mwa sampuli ya watu waliotafitiwa. jeni za heterizigoti kwa HbS na β-thalassemia, na kwa HbS na HbC, hupata magonjwa ya mundu seli ya aina tafauti, sio makali kama SS lakini huwa na uwezezo wa kupunguza uwezo wa nguvu za mwili kabla ya matibabu ya kisasa kugunduliwa. Kama ilivyotabiriwa, alleli za aina hizi tofauti huweza kujitokeza tu miongoni mwa vikundi vya watu. Kuna uwiano mbaya kati ya matokeo ya mara kwa mara ya HbS na β-thalassemia katika sehemu mbalimbali za Ugiriki na yale la ya HbS na HbC katika Afrika Magharibi. Hakuna mwingiliano mbaya ya mutations, kama katika kesi ya hemoglobins abnormal na upungufu G6PD, uwiano chanya ya lahaja alleles haya kwa idadi itakuwa na inatarajiwa found.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text: kwa muda mrefu imejulikana kwamba aina ya upungufu wa damu mwilini- anaemia, inayoitwa thalassemia, ina inajitokeza kwa wingi katika makundi ya watu ya Mediteranea, ikiwa ni pamoja na Wagiriki na Kusini mwa Italia. Jina limechukuliwa kutoka maneno ya kigiriki ya bahari (thalassa), ikimaanisha bahari ya Mediteranae, na damu (haima). Vernon Ingram anastahili tena kutambuliwa kwa kueleza misingi ya maumbile ya aina mbalimbali ya thalassemia kama ukosefu wa usawa wa katika utengenezaji wa mikufu ya polipeptide ya Hb. Katika aina ya kawaida ya Mediteranea, mabadiliko ya jeni hupunguza uzalishaji wa mikufu ya beta β-(β thalassemia). Katika thalassemia alfa, amabayo kiulinganishi ni ya kawaida barani Afrika na nchi nyingine kadhaa, uzalishaji wa mikufu ya alfa (α) ya HB hutatizwa, na kunatokea uzalishaji mwingi zaidi wa mikufu ya beta (β). Watu wenye homozigoti kwa beta (β) thalassemia- huwa na anaemia kali na huwa na uwezekano mdogo wa kuishi na kuzaa,hivyo basi uteuzi dhidi ya jeni hii ni mkali. Wale wako homozigoti kwa α thalassemia pia hukabiliana na ugonjwa wa upungufu wa damu- anaemia na huwa na kiwango cha uteuzi dhidi ys jeni hii.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text:
Glukosi-6-fosfati dihidrogenesi ni enizime muhimu katiak seli nyekundi za damu, hubadilisha glukosi kutipia njia ya pentosi fosfati na kkuzingatia mazingira ya upungufu. G6PD hupatikana katika seli zote za binadamu lakini huwa ni muhimu kabisa kwa seli nyekundu za damu. Kwa vile seli nyekundu zilizo komaa hukosa nuklei na sitoplazimu ya RNA, haziwezi kubadilisha molekuli za enizime mpya kuchukua nafasi ya zile za kijeni zisizo za kawaida au zile zinazozeeka. Protini zote, zikiwemo enizime, zinafaa kudumu kwa maisha yote ya seli nyekundu za damu, ambayo kwa kawaida huwa ni siku 120. Katika mwaka wa 1956 Alving na wenzake walionyesha kuwa katika baadhi ya Waamarekani wenye asili ya Kiafrika dawa ya kukinga malaria ya primakuini huanzisha ugonjwa wa upungufu wa damu- anaemia wa haemolitiki na na kwamba watu hao huwa na ukosefu wa G6PD unaorithishwa katika erithrositi.. upungufu wa G6PD unatokana na urithi katika jeni inayoamua jinsia, na aghalabu huweopo katika nchi za Mediteranea, Afrika na makundi ya watu wengine. Katika nchi za Mediteranea watu kama hao wanaweza kupatwa na haemolitiki ya diathesisi (favizimu) baada ya maharagwe ya fava. watu walio na upungufu wa G6PD pia huathiriwa na madawa kadhaa pamoja na primakuini.
upungufu wa G6PD ndio wa juu zaidi wa upungufu wa enzime miongoni mwa binadamu,unaokadiriwa kuathiri watu milioni 400. Kuna mabadiliko mengi ya jeni katika sehemu hii, mawili kati yao yanayotokea kwa kiwango cha 20% au zaidi katika makundi ya watu ya Afrika na Mediteranea ; hawa huitwa A- na wenye mabadiliko ya jeni ya Med. Aina mbalimbali za mabadiliko ya jeni ya G6PD yanaweza kuwa na ukosefu mkubwa wa udhabiti kuliko enizime zinazojitokeza kiasili, hivi kwamba utendakazi wake hupungua haraka jinsi seli nyekundu zinavyozeeka.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text: Swala hili limechunguzwa kwa makundi yaliyotengwa pale ambapo dawa zinazokinga malaria hazikutumiwa nchini Tanzania, katika Afrika Mashariki na Gambia, katika Afrika Magharibi,likifuatia watoto ambao katika kipindi hicho walikuwa na uwezo zaidi wa kuambukizwa malaria ya "falciparum." Katika hali zote mbili hesabu za vimelea zilikuwa kwa kiwango muhimu na kiasi cha chini cha kwa watu waliokuwa na upungufu wa G6PD kuliko wale waliokuwa na enizime za kawaida za seli nyekundu. uhusiano huu pia umechunguzwa miongoni mwa watu binafsi, ambao ni wenye uwezekano kwa sababu upungufu huu wa enizime ni wa asili ya seli zinazohusishwa na zile za kijinsia na wanawake wenye heterozigoti huwa ni mozaiki kutokana na shughuli ya loinizasioni, pale ambapo uchaguzi usio na utaratibu wowote wenye utepetevu wa kromosomu ya X katika seli nyingine hujenga kikundi cha watu wenye seli nyekundu zenye upungufu wa G6PD zikiishi pamoja na zile seli za damu nyekundu za kawaida. Vimelea vya malaria vilikuwa kwa ukubwa zaidi vikichunguzwa kwa kiwango kingi katika seli nyekundu za kawaida kuliko katika seli zenye upungufu wa enizime. uchunguzi wa uchambuzi wa mabadiliko ya maumbile ya jeni za uteuzi wa malaria katika jeni zenye upungufu wa G6PD umechapishwa na Tishkoff na Verelli. Upungufu huu wa enizime ni kawaida nchi nyingi ambazo ni, au zilikuwa zamani, zenye sehemu za malaria, lakini si mahali pengine popote.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text:
ovaloktosisi ni hali inayorithiwa ambapo erithrositi huwa na muundo wa umbo la yai badala ya umbo la mviringo. katika makundi mengi ya watu ovaloktosisi ni nadra,lakini katika Kusini-Mashariki Asia ovaloktosisi (SAO) hutokea zaidi kama ya 15% ya watu asili wa Malaysia na wa Papua, New Guinea. Baadhi ya hali zisizo za kawaida za erithrositi za SAO zimeripotiwa, zikiwemo kuongezeka kwa ugumu wa seli nyekundu na kupunguzwa kwa kijionyesha katika baadhi ya antigeni za seli nyekundu.
SAO husababishwa na mabadiliko ya jeni ya uunganishaji wa jeni ya protini ya erithrositi bendi 3. kuna kufutwa kwa kodoni 400-408 katika jeni hii, inayosababisha kufutwa kwa amino asidi 9 katika mpaka kati ya sitoplazimu na ngozi ya kuvuka mipaka ya protini ya bendi 3. Bendi 3 hutumika kama eneo kuu la uunganishaji ya ngozi ya mifupa, kijingozi cha mtandao wa protini kinachojumuisha ankyirini, spektrini, aktini, na bendi ya 4.1. Ovalositi ya bendi 3 hufungwa zaidi kuliko ile ya kawaida ya bendi 3 na ankiyirini, ambayo huunganisha ngozi ya mifupa kwa anioni ya kusafisha bendi ya 3. Kasoro hizi za ubora huunda ngozi ya seli nyekundu ambayo sio yenye uwezo wa kuhimili mvutano mdogo na huwa huleta wasiwasi wa kupata uharibifu wa kudumu.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text: SAO huhusishwa na kinga dhidi ya malaria ya akili miongoni mwa watoto kwa sababu hupunguza mfuatano wenye vimelea wa erithrositi na "" P. falsiparamu katika sehemu ndogo ya katika ya mifupa ya ubongo. ushikanisahji wa P. falsiparamu wa seli nyekundu za damu zilizoambukizwa za CD36 huimarishwa na tabia ya kukinga malaria ya akili ya SAO. Ufuatanishaji wa ufanisi wa juu kupitia CD36 katika watu walio na SAO inaweza kuamua ugavi wa kiungo tofauti cha mfuatano wa seli nyekundu zilizoambukizwa. Haya hutoa maelezo mwafaka kwa uteuzi manufaa unaofanywa na SAO dhidi ya malaria ya akili.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text:
kimelea cha malaria "Plasmodium vivax" inakadiriwa kuambukiza watu milioni 75 kila mwaka. "P. vivax" ina usambazaji mpana katika nchi za hari, lakini ni haipo au ni nadra katika kanda kubwa katika Afrika ya Kati na Magharibi, kama ilivyothibitishwa hivi majuzi na uandishi wa aina ya PCR. Pengo hili katika usambazaji imekuwa kutoka na ukosefu wa uelezaji wa kipokezi antigeni cha Duffy cha kemokine (DARC) kwenye seli nyekundu za watu wengi wanaoishi sehemu ya kusini mwa Sahara. watu waliona na Duffy hasi ni homozigoti kwa aleli ya DARC, hubeba nukletidi moja yenye mabadiliko ya kijeni(DARC 46 T → C), ambayo hutatiza shughuli za kufanikisha kwa kusumbua eneo la uunganishaji la hGATA1 dhana ya erithroidi mfuatano yenye kunakiliwa .
Katika uchunguzi mkubwa ambao umetajwa wa vino na vitro, Miller na wengine waliripoti kwamba kundi la damu la Duffy huwa ni kipokezi kwa P. vivax na ukosefu wakundi la damu la Duffy kwenye seli nyekundu ni sababu ya kinga kwa "P. vivax" miongoni mwa watu wenye asili ya kiafrika. Hii imekuwa mfano maarufu wa kinga asili kwa chombo cha kuambukiza kwa sababu ya ukosefu wa kipokezi cha agenti kwenye seli zililengwa.
Hata hivyo, uchunguzi umekusanywa unaonyesha ripoti hiyo ya awali inahitaji kupitiwa zaidi ili ifuzu. "P. vivax" huweza kuambukizwa kwa Tumbili wa squirrel (Saimiri boliviensis na "sciureus S.)," na Barnwell na wengine wamepata ushahidi kwamba "P. vivax" huingia lwenye seli za tumbili wa samiri bila kutegemea chochote wenye kundi la damu la Duffy, kuonyesha kwamba P. vivax ina njia mbadala ya kuingilia seli hizi. protini ya uunganishaji ya Duffy, moja na moja tu ya kipande cha uvamizi kwa DARC, haijiunganishi kwa erithrositit za samiri bali ingawa seli hizi huonyesha DARC na kwa waziwazi huambukizwa na "P. vivax."
Swali ni kama kwamba uchunguzi huu ni wenye umuhimu kwa maambukizi ya binadamu ya P. vivax kwa kawaida. Ryan na wengine walionyesha ushahidi wa maambukizi ya P. vivax miongoni mwa makundi ya watu ya Duffy-hasi wakazi katika eneo la Magharibi mwa Kenya. Huko kivyao, Cavasini na wengine wametoa ripoti kwamaba maambukizi ya P.vivax miongoni mwa watu walio na antijeni-hasi ya Duffy kutoka eneo la Brazili la Amazonaskanda ya Amazoni. "P. vivax" na udhihirishaji wa antigeni ya Duffy ilitambuliw kwa njia ya ginotipi na njia nyingine. uchunguzi wa baadaye katika nchi ya Madagaska umepanua uchunguzi huu. watu wa Malagasi katika kisiwa hiki huwa na mchanganyiko wa watu wa Duffy chanya na Duffy-hasi wenye asili ya makabila mbalimbali. katika maeneo nane muhimu yanayofunika sehemu mbalimbali za kisiwa hiki 72% ya makundi ya watu walikuwa Duffy-hasi, kama inavyoonyeshwa na genotipi na mtindo wa sitometri. "P. vivax" ya chanya ilipatikana katika 8.8% ya 476 idadi iliyodhaniwa ya watu wa Duffy-hasi. na malaria ya P. vivax ya kliniki ilipatikana katika watu 17 vile. shughuli ya uginotipi ya watengenezaji wa polimofiki na setilite ndogo zaidi walipendekeza kwamaba aina nyingi za ' P.{/ zilikuwa zinavamia seli nyekundu za watu walio na Duffy- hasi. Waandishi walipendekeza kwamba miongoni mwa makundi ya watu ya Malagasi kulikuwa na wakazi wa kutosha wa Duffy-chanya wenye kudumisha maambukizi ya mbu na ya ini. Kutokana na maelezo haya ya ndani ni kwamba aina za ' P. vivax zaweza kuibuka, kwa kutumia vipokezi badala ya kutumia Duffy kuingia katika seli nyekundu na kujizidisha. kutokana na hizi ripoti nyingi kutoka sehemu mbalimbali za ulimwengu ni dhahiri kusema kwamba aina kadhaa za "P.vivax" zimekuwa zikiambukizwa kwa wanadamu amabo hawadhirishi DARC kwenye seli zao nyekundu. matokeo ya maambukizi ya mara kwa mara hayajajulikana. Utambulishaji wa kimelea na molekuli mwenyeji amabyo huruhusu uvamizi wa kibinafsi wa Duffy wa erithrositi za binadamu ni jukumu muhimu siku zijazo, kwa sababu itaweza kuwezesha maendeleo ya utengenezaji chanjo.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text:
"P. vivax" agenti isiyo na sumu sana ya uteuzi wa kawaida ikiwa ni P. falciparum. Hata hivyo, uwezi wa maradhi wa "P. vivax" si mdogo. Kwa mfano, maambuikizi ya "P. vivax" huleta uchungu mkubwa wa kuwashwawashwa katika mapafu kuliko ilivvyochunguzwa katika maambukizi ya P.maambukizi, na maendeleo ya ukosefu wa utendakazi wa aliviola za kapilari hudhihirishwa baada ya matibabu ya malaria ya vivax. uchunguzi wa Epidemiolojikali katika eneo la Amazoni la Brazili umeinyesha kwamba idadi na kiwango cha ulazwaji hospitali kwa maambukizi ya P.vivax imeongezeka hivi majuzi huku ile ya "P. falciparum" imekupungua. vigezo vya kriteria ya ulazwaji dvilitumika. Waandishi hawa pia walipendekeza kwamba maambukizi ya P. vivax katika eneo hili yanakuwa makali zaidi.
Usambazaji wa uhasi wa Duffy katika Afrika hauna uhusiana wowote na ule wa maambukizi ya P. vivax. matokeo ya mara kwa mara ya uhasi wa Duffy ni ya juu kama ya Afrika Mashariki (zaidi ya 80%), ambapo vimelea huambukizwa, kama yalio katika Afrika Magharibi, ambako haipo. Kwa muhtasari, "P. vivax" inaweza kuifunga na kuivamia erithrositi ya binadamu na viumbe visivyo vya binadamu vyenye asili ya tumbili kupitia kipokezi au vipokezi isipokuwa tu DARC. Hata hivyo, DARC bado inaonekana kuwa kipokezi muhimu cha maambukizi ya binadamu ya P. vivax. uwezo wa P. vivax kama ajenti wa uteuzi wa kawaida haijulikani, na unaweza kutofautiana kutoka eneo hadi eneo. DARC hasi bado imebaki kuwa mfano wa kinga asili kwa maambukizi, lakini hutoa kinga kiasi bali sio kinga kamili dhidi ya maambukizi ya P.vivax.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text: uteuzi wa kiasili tangu zamani ulihusishwa na fenomena kama vile ushindani wa rasilimali au uwindaji. Hakukuwa na mfano wa uteuzi wa kiasilia uliokuwa ukifanya kazi kwa jeni ya kawaida katika binadamu, kulinganisha na uteuzi nadra dhidi ya mabadiliko mengine ya kijeni ya kuondolewa. Baada ya Vita Vikuu vya Pili vya Dunia kikundi cha Kiitaliano (E. Silvestroni, I. Bianco na G. Montalenti) walianzisha njia za kutambua B-thalassemia heterozigoti katika makundi ya watu, na wakarekodi viwango vya matukio katika sehemu mbalimbali za Italia. Katika baadhi ya maeneo ya matokeo ya heterozigoti hadi kiwango cha 10% kiliripotiwa, na mawasilono ya nguvu la kijiografia katika ya matukio ya thalassemia na malaria ya kawaida yalibainishwa, kama kumbukumbu za Kiitaliano za historia ya sayansi. Hizi tafiti "ziliibua swali wazi la kudumisha matokeo ya jeni ambayo, kwa wakati huo, ilihukunu homozigoti kifo homozygotes waliohukumiwa kifo katika kipindi cha miaka miwili ya kwanza ya maisha". Katika mkutano wa kimataifa katika Italia mwaka wa 1949 J.B.SHaldane alitoa mhadhara ya "Magonjwa na mabadiliko ya kihistoria.". Katika majadiliano yaliyotokea baadaye Montalenti aliwasilisha habari juu ya usambazaji wa thalassemia katika Italia, na alikubali pendekezo kutoka JBS Haldane kwamba heterozigoti wa thalassemi wanaweza kuwa na uwezo wz kutopata malaria. Baadaye katika mwaka wa 1949 Haldane alakataa wazo hilo, bila kurejelea wachunguzi wa kiitaliano. Haldane hivyo basi kwa kiwango kikubwa amerejelewa kama mwanzilishi wa "hipothesia ya malaria." Hata hivyo, kumekuwa na mapendekezo kwamba nafasi ya wachunguzi wa Kiitaliano katika kutambua uwiano aikuchukuliwa ifaavyo, na wazo hilo liliangaziwa na mshindi wa zawadi ya nobel, mwanajeni Joshua Lederberg. Pendekezo la heldane la kijumla kwamba maambukizi ni ajenti muhimu kstika uteuzi asili lilikuwa ni kumbusho muhimu kwa wakati huo lakini lilikuwa na histiria ndefu ya uzazi. lilifanywa kwanza na Alfred Russel Wallace, mwanzilishi mshauri wa uteuzi wa kiasili kama chanzo cha mageuzi ya maumbile ya binadamu na katika nusu ya kwanza ya karne ya ishirini mifano kadhaa ya jeni zinzojikita katika kinga dhidi ya maamukizi, na matokeo yao kwa ajili ya uteuzi wa kiasili, yalichapishwa, kama alivyobainisha Lederberg. Haldane hakunfanya utafiti wowote kwa himoglobini zisizo za kawaida au kwa malaia, na malaria iliondolewa katika nchi za Mediteranea baada ya Vita Kuu ya Pili ya DuniaVita viKuu ya II, hivyo basi hipothesia ya Malaria malaria haingeweza kudhaminiwa miongoni mwa wabebaji wa thalassemia β.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text: uchunguzi wa kwanza wenye utaratibu wa hipothesia ya malaria ulifanywa na Anthony Allison katika Afrika Mashariki katika mwaka wa 1953. uchunguzi wake wa kwanza hapo awali awali ulibainisha ikiwa heterozigoti wa munduu seli huwa wamelindwa dhidi ya maambukizi makali ya P.falciparum{. Hii ilihitaji kufanywa kazi na watoto walio na miezi minne hadi miaka minne, pale ambapo upatajji wa ugonjwa na vifo kutokana na malaria ni mkubwa zaidi makubwa zaidi. Utafiti huo ulifanyika katika vijiji vya Uganda ambapo dawa za kukinga malaria hazikutumiwa. Allison aligungdua kwamba watoto katika kundi hili la miaka waliokuwa na HbS walikuwa kwa kiwango cha chini muhimu cha visa vya vimelea vya malaria kuliko wale wa walio na HbA. Kuugua maradhi kukali na na vifo kutokana na malaria havikuwa vinajulikana kama kuwa na uhusiano wa visa vya juu vya vimelea. Uchunguzi huu umeonyesha kuwa mara katika sehemu mbalimbali za Afrika, na uwezekano wa uonyeshaji wa malaria kali ( malaria ya akili na upungufu wa damu mwili mkali - anaemia) ni nadra katika- heterozigoti wa mundu seli. Katika utafiti wa baadaye hali ya ubebaji wa HbS ilipatikana kuwa na uhusiano hasi na uwezekano wa hali ya za malaria ya "" P.falciparum, huku uhusiano huu hasi wa hali za mbebaji wa HbC na α-thalassemia ulikuwa umedhibitiwa kwa malaria ya akill na upungufu wa damu mwilini mkali, mtawalia. Matokeo haya yalipendekeza kwa nguvu kuwa, chini ya hali kali ya maambukizi ya P.falciparum, heterozigoti (AS) wadogo wa mundu seli huishi maisha bora zaidi kuliko wale walio na himoglobini ya kawaida (AA) huku homozigoti wa mundu seli (ss) kuishi kiwango cha chini miongoni mwa ginotipi hizi tatu.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text:
Utafiti wa kina wa kundi la watoto wa Kenya 1,022 wanaoishi karibu na Ziwa Victoria, ulichapishwa mwaka wa 2002, ulithibitisha utabiri huu. watoto wengi wa SS bado walikua kabla ya kufika mumri wa waka mmoja. Kati ya miezi 2 na 16 kiwango cha vifo katika watoto waliona vya AS kilipatikana kuwa cha kiwango cha chini kuliko kie cha watoto wa AA. Uchunguzi huu uliothibitiwa vizuri unaonyesha utendaji kazi unaoendelea uteuzi wa kiasili kupitia magonjwa katik idadi ya binadamu.
Uchambuzi wa genome hela na uhusiano wa usahihi (GWA) ni njia ya nguvu kwa ajili ya kuchunguza urithi wa kinga dhidi ya maambukizi na magonjwa mengine. Uchambuzi mbili wa kujitotegemea wa uhusiano wa GWA na malaria kali ya falsiiparumu katika Waafrika umefanywa, moja na kundi la Malariagen katika idadi ya watu ya Gambia na wa pili na Rolf Horstmann (Taasisi ya udaktari wa eneo za tropkali ya Bernhard Nocht , Hamburg) na wenzake juu ya idadi ya watu ya Ghana . Katika hali zote mbili ishara tu ya uhusiano uliyofikia kwa kiwango muhimu genome pana ilikuwa na sehemu ya HBB iliyoandikisha mlolongo wa bwa homoglobilini, ambayo si ya kawaida katika HbS. Hii haimaanishi kwamba HbS ni jeni ya kipekee inayodhibitisha kinga ya kaisili ya malaria falsiparamu: kuna uwezekano wa jeni nyingi za aina hii jeni inayotia madhara ya nguvu zaidi ambayo huathiri jutambuzi na GWA kwa sababu ya kiwango cha chini cha uhusiano usiokuwa sawa miongoni mwa watu wa Afrika. Hata hivyo uhusiana sawa wa GWA katika makundi mawili ya watu ni ushahidi wa nguvu kwamba jeni moja inayodhibiti kinga asili dhidi ya malaria ya Falsiparamu amabayo huaunda HbS.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text: njia ya utendakazi ambayo erithrositi zilizo na himoglobini isiyo ya kawaida, au upungufu wa G6PD, kwa kiasi huw aimelindwa dhidi ya maambukizi ya P.0}falciparum s haijaeleweka vikamilifu, ingawa hakujakuwepo na ukosefu wa mapendekezo. Wakati wa hatua ya ugavi wa kizingo wa damu vimelea vya malaria huwa na kiwango cha juu cha matumizi ya oksijeni hutumia kiasi kikubwa cha himoglobini. Inawezekana kwamba HbS katika vilengelenge vya endokritiki haina oksijeni, hupolimisha na ni hafifu kuyeyuka mwilini. Katika seli nyekundu zenye himoglobini isiyo ya kawaida, au mabazo zina upungufu wa G6PD, chemebe za oksijeni hutolew, na vimelea vya malaria husukutua nguvu zaidi za oksijeni. Hii inaweza kuleta mabadiliko katika ngozi ya seli nyekundu, ikiwa ni pamoja na mabadiliko ya maenao ya fosfatidiserini kwa sehemu za upande wa nje, ikifuatwa na utambizi na uyeyukaji wa mikrofaji. Waandishi hawa wamependekeza vkuwa shughuli hii ya utendakazi ina uwezekano wa kutokea mapema katika seli nyekundi zisizo za kawaida na zile zilizo za kawaida, hivyo basi kuzuia uzidishaji wa zile za zamani. kwa kuongezea ufunganishaji wa seli za mundu seli zenye vimelea hadi zile za endotheliali ni hupunguzwa kwa sababu ya kuonyesha kwa ubadilishwaji wa P.falciparum erithrositi ya ngozi ya protini-1 (PfMP-1). protini hii huwa na kishikizi cha chembe muhimu cha protini na yenye nguvu zaidi za sehemu ya juuu ya seli. Wakati wa hatua za mwisho za uzalishaji wa vimelea katika seli nyekundu zimeshikanishwa na veno za endothelliamu,na uzuiaji wa uhusiano huu unaweza kufinyilia unakili wa seli.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text:
Mojawapo ya nmaendeleo ya kuvutia sana katika sayansi ya matibabu katika miongo michache iliyopita imekuwa ni ufafanuzi wa mifumo inayojitia katika kinga asili. moja ya mifumo ya kinga uliyozaliwa nayo ni humorali, kama vile kitimizo cha kusisimua seti nyingine hujumuisha utambuzi wa ruwaza vipokezi kama vile vile vya Toll,ambayo husisimua uzalishaji wa intaferoni na citikini nyingine zizoongeza ukingaji wa seli kama vile monositi kwa maambukizi. sitokini zinazotolewa wa itikio la kinga ulizozaliwa nayo ni miongoni mwa visimuzi vya utendakazi wa kinga tohozi. kingamwili hutia viungo zaidi au madhara ya sinaji yenye mfumo wa utendakazi wa kinga asili anayaozaliwa nayo mtu. makundi ya HbS yasiyodhabiti ya ukanda wa -3, ambayo ni kiungo kikuu katika protini za seli nyekundu; kingamwili huyatambua makundi haya na kuharakisha uondoaji wake na seli za fagositiki. protini za ukanda wa -3 zilizo pamoja na zilizoambatanishwa na kingamwili, huanzisha vijazio na kujaliza vipande vipande vya C3 ambavyo ni opsonini inayotambuliwa na kipokezi kijazi cha CR1 kwenye seli za fagositi.
Utafiti wa makundi ya watu umeonyesha kwamba athari ya kinga ya hali ya mundu-seli dhidi ya malaria ya falsiparumu inayohusisha uunganishaji wa matokeo ya kinga-tohozi na pia kinga asili kwa kimelea cha malaria, hivyo kuonyesha matarajio ya mabadiliko kutoka kinga asili hadi kinga asili.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text: ulinganifu wa jinotipi mbalimbali katika eneo la Afrika ambapo pana uteuzi mkali wa malaria ulikadiriwa na Anthony Allison katika mwaka wa 1954. Katika kundi la watu la Baamba linaloishi katika eneo la msitu la Semlik Magharibi mwa Uganda matukio ya heterozigoti ya mundu-seli (AS) ni 40%, inayomaanisha kuwa matukio ya jeni ya mundu-seli ni 0.255 na 6.5 ya watoto waliozaliwa wana homozaigoti ya SS. Kama utokeaji wa heterozaigoti ni 0.40 utukiaji wa jeni ya mundu-seli(q) unaweza kuhesabiwa kwa mbinu ya kusawazisha ya Hardy-Weinberg ambayo ni 2q(1-q)=0.40,ambapo q=0.2555 na q2 ni utukiaji wa homozaigoti za mundu-seli ambazo ni 0.065. Ni wazo nzuri kuwa mpaka wakati ambapo matibabu ya kisasa yaliaza kupatikana robo tatu ya watu wenye homozaigoti ya SS walishindwa kuzaa. kusawazisha upoteaji huu wa jeni za mundu-seli, mabadiliko ya jeni ya kiwango cha 1:10.2 kwa kila jeni kwa kila kizazi kungekuwa muhimu. Hii ni kama mara 1000 juu zaidi kuliko viwango vya mabadiliko ya jeni yakipimwa kwa Drosophila na viumbe wengine na juu zaidi kuliko ilivyorekodiwa katika sehemu za mundu kiini miongoni mwa waafrika. Ili kusawazisha polimofisimu, Anthony Allison alikadiria kuwa ulinganifu wa heterozaigoti za AS ungelazimika kuwa mara 1.26 zaidi kuliko ule wa homozaigoti za kawaida. uchanganuzi wa baadaye wa takwimu kuhusu wale waliofaulu kuishi ulionyesha matokeo sawa, pakiwa na mabadiliko kiasi kutoka sehemu moja hadi nyingine. miongoni mwa Wagambia ilikadiriwa kuwa walio na heterozaigoti ya AS wana kinga ya 90% dhidi ya upungufu mkubwa wa damu na malaria ya kurukwa na kichwa yanayohusishwa na P. falciparum ilhali miongoni mwa makundi ya Waluo wa Kenya inakadiriwa kuwa wenye heterozaigoti ya AS wana kinga ya 60% dhidi ya ukosefu mkubwa wa damu unaotokana na malaria. Tofauti hizi zinadhihirisha kiwango cha kuambukizwa kwa malaria ya P.falciparum kutoka eneo moja hadi jingine na msimu mmoja hadi mwingine, hivyo basi hesabu za ulinganifu zitatofautiana pia. Kwa wakazi wengi wa Afrika utokeaji wa AS ni kama 20%, na ulinganifu wa kiwango cha juu zaidi ya wale walio na himoglobini ya kawaida ya mpangilio wa 10% inatosha kuzalisha polimofisimu yenye uthabiti.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text:
Anthony Allison alitumia makadirio ya ulinganifu yaliyo kwenye grafu kuhesabu muda ambao ungechukuliwa na jeni iliyobadilika upya ya mundu-kiini kuongeza kwa utokeaji kundi la watu na kupata uthabiti ulio sawa. Chini ya hali kali za uteuzi wa malariia utokeaji wa jeni ya mundu kiini inaweza kupata kiwango cha msawazo katika vizazi vinavyakaribiana 45, kidogo zaidi ya miaka 1000. Chini ya hali iliyo chini ya uteuzi wa malaria uteuzi faida ya homozigoti huwa ya chini na polimofizinu ya udhabiti inayokaribia 20% ya wabebeji wa AS (kama inavyotambuliwa kwa kawaida katika Afrika) itaweza kupatikana katika karibu miaka 2000.
Kama uteuzi wa malaria ni legevu, utokeaji wa jeni ya mundu kiini utapunguka kwa kiasi kikubwa. Hii imetokes katika kundi la watu la wamerikani wenye asili ya Kiafrika huko USA, lakini kiwango cha kuanguka hakijulikani kwa sababu ya uwekaji rekodi wa kundi hili la watu wenye asili ya kiafrika uliotawanyika na hafifu na pia mchnganyiko huko Marekani na wahamiaji wenye asili zingine.
mwandamano wa genome za binadamu unaweza kutumika bali si tu kwa kuchunguza madhara ya uteuzi wa asili lakini pia kupata taarifa kuhusu jinsi imetokea hivi majuzi. Sabeti na wenzake wametoa mwafaka. Kwanza, haplotipi zilizo katika eneo la riba hutambuliwa (haplotipi msingi). Kisha umri wa kila haplotipi msingi hutathminiwa kwa uharibifu wa muungano wake kwenye aleli katika umbali mbalimbali kutoka kutika kwaeneo maalimu, kama ilivyopimwa na haplotipi iliyotandwa yenye uhozigoti (EHH). Haplotipi msingi zenye kiwago kisicho cha kawaida cha juu sana cha EHH pia vile kundi la watu lenye uenezaji mkubwa huonyesha kuwepo kwa mabadiliko ya jeni amabayo yaliyoibuka na kujitokeza katika kundi la jeni kwa kasi zaidi kuliko ilivyotarajiwa kwa kuachana kusiko na utaratibu. Wakati mbinu hii ilitumika kwa eneo maalumu la G6PD, ushahidi muhimu wa uteuzi ulipatikana. mtihani wa uunganisho usio na usawa ulitumika kukadiria tarehe ya asili ya jeni iliyobadilishwa ya G6PD iliyotoa kinga, ambao ulitoa tarakimu ya karibu miaka 2500. Haplotipi za aina tofauti na yenye uhusiaono usio na usahihi ukititumia data ya makrosatelaiti ilikuwa hapo awali imetumiwa na Tishkoff na wenzake kukadiria tarehe ya asili ya aina tofauti za G6PD. Aina ya Afrika A ilikadiriwa kuwa ilitokea hapo zamani katika kipindi cha miaka 3,840 na 11,760 aina ya Med katika kipindi cha miaka 6,640.
Kwa muhtasari, mabadiliko katika himoglobini mpya isiyo ya kawaida na jeni zenye upungufu wa G6PD, inayotokea katika maeneo yenye malaria, inaweza kuwa ya kawaida kwa haraka na kufikia polimofisimu thabiti ndani ya miaka kati ya 1000 na 3000, kutegemea nguvu ya uteuzi. Tafiti kuhusu mabadiliko ya jenomu na maendeleo ya kukua ya P.falciparum huonyesha kuwa yalizuka kati ya miaka 3,200 na 7,700 iliyopita. Tarehe hizi zinasadifiana na kuenea kwa kilimo katika kipindi cha miaka 1000 iliyopita, ambacho kiliongeza wiani wa watu, kufyekwa kwa misitu, na kuzuka kwa miji karibu na vidimbwi wazi vya maji. Hali hizi huwa chanya kwa uzalishaji wa mbu aina ya Anopheles na kuambukizwa kwa malaria. Mabadiliko ya ghafla ya utaratibu wa kijamii ya binadamu tangu mwanzo wa nyakati za Niolithiki yamekuwa na athari wazi na sawa kuhusu uambukizaji wa magonjwa ambukizi, na haya, kwa upande mwingine, yamekuwa na athari baguzi kwa jeni za binadamu na kuacha ishara zake kwenye jenomu ya binadamu.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text: Matokeo ya kinga zinazotokana na kiini na zile humoro huthibiti uzalishaji wa vimelea vya malaria, na sitokini nyingi huchangia katika namna ugonjwa wa malaria unavyokua na pia namna ya kukabiliana na maambukizi. Si ajabu kwamba masomo ya maumbile yamebainisha maeneo mbalimbali maalum yenye uhusiano na hali kali ya malaria. Kwa mfano, polimofizimu katika eneo maalum la HLA, ambayo hubadili protini ambazo hushiriki katika mawasilisho ya antijeni, huathiri mwenendo wa malaria. Katika Afrika Magharibi aina ya HLA 1 antijeni (HLA Bw53) na aina ya HLA II haplotipi (DRB1 * 13OZ-DQB1 * 0501)huwa zinahusishwa kipekee na kinga dhidi ya malaria kali. Hata hivyo,uhusiano wa HLA hutofautiana, kutegemea viambajengo vya kimaumbile ya kimelea cha polimofizimu cha malaria, ambavyo hutofautiana katika maeneo tofauti ya kijiografia.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text: Baadhi ya michango ya awali ya kinga ya asili kwa maambukizi ya wanyama wenye mifupa, wakiwemo binadamu kama ilivyoelezwa kwa muhtasari katika Jedwali 1.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text: Jedwali 1. Mifano ya kinga asili iliyothibitiwa na jeni dhidi ya visababishi vya maambukizi au utambuzi wa matokeo yao.


title: Upinzani wa kimaumbile kwa malaria

text: Ni muhimu kutambua kwamba mbili ya tafiti za kwanza zilihusu malaria. Intaferoni za aina ya 1 na mfumo wa utendajikazi wao imechanganuliwa kwa utendeti kwa mbinu za kijenetiki na nyinginezo. Tafiti za zamani juu ya kipokezi cha Drosophila zilienezwa kwa haraka kwa vipokezi vya aina ya Toll kwa wanyama wa kunyonyesha na kisha kwa vipokezi vingine vinavyotambua ruwaza,ambazo huwa na majukumu muhimu katika kinga ya asili na usisimuaji wake wa kinga tohozi. Uthibiti wa kijenetiki wa kinga asili na kinga tohozi ni taaluma pana na inayostawi. Hata hivyo, michango ya mwanzo kuhusu malaria inabaki kuwa kama mifano ya zamani ya uzuiaji wa asili, ambayo imehimili mabadiliko ya wakati.


title: Depo-Provera

text: Depot medroxyprogesterone acetate (DMPA) ni njia ya homoni ya kukinga mimba iliyo na projesteroni pekee inayodumu kwa muda mrefu na huweza kuondolewa mwilini,ambayo hudungwa kila baada ya miezi 3. Ni mchanganyiko mzito wa sindano ya depoti ya pregnane 17α-hydroxyprogesteroni- iliyotolewa kwa progestini ya "medroksiprogesteroni acetate."


title: Depo-Provera

text: "Depo-subQ Provera 104," ambayo pia hutengenezwa na PFIZER, ni jina la kibiashara la mg 104 ya mchanganyiko mzito wa medroxyprogesterone acetate. Inajumuisha asilimia 69 ya homoni inayopatikana katika sindano ya Depo Provera asili. Inatumiwa kwa kudunga sindano chini ya ngozi, ambayo huweza kusababisha maumivu kidogo. Dawa hiyo lazima idungwe ndani ya paja au kwenye tumbo mara nne kwa mwaka na hutoa kinga ya haraka dhidi ya kupata mimba kuanzia wakati inapodungwa mara ya kwanza. Iliidhinishwa nchini Marekani na FDA kwa ajili ya matumizi ya kuzuia mimba mnamo 17 Desemba mwaka wa 2004, na kwa ajili ya kudhibiti maumivu yanayohusiana na endometriosisi4} tarehe 25 Machi mwaka wa 2005.


title: Depo-Provera

text:
Utaratibu wa utekelezaji wa dawa za kupanga uzazi zilizo na progosteroni pekee hutegemea shughuli za progestogeni na kipimo. Dozi ya juu ya dawa kukinga mimba mimba zilizo na progesteroni pekee kama vile sindano ya DMPA, huzuia kukua kwa unyweleo na kuzuia kukua kwa yai /1} kama mfumo wao msingi wa utendajikazi.
Progestogeni hupunguza kupigapiga moyo mara kwa mara ya homoni inayotoa gonadotropini -(GnRH) inayotolewa na hipothalamasi, ambayo hupunguza kutolewa kwa homoni ya kusisimua kinyweleo (FSH) na [[homoni ya kulutenaizi]] (LH)inayotolewa na pituitari ya nje. Viwango vilivyoshuka vya FSH huzuia maendeleo ya kinyweleo, kuzuia kuongezeka kwa viwango vya estradioli. Majibu hasi ya progesteroni na ukosefu wa matokeo chanya ya estrogeni juu ya kutolewa kwa LH huzuia kuongezeka kwa LH. Udhibiti dhidi ya ukuaji wa kinyweleo na ukosefu wa kuongezeka kwa LH huzuia utoaji na ukuaji wa mbegu ya mwanamke.


title: Depo-Provera

text: Kitendo cha sekondari cha utendakazi wa dawa za kukinga mimba zilizo na progestogeni ni kuzuia manii kupita kutokana na mabadiliko kwenye makamasi ya seviksi.


title: Depo-Provera

text: Uzuiaji wa utendakazi wa yai la kike wakati wa matumizi ya DMPA husababisha endometriamu kuwa nyembamba na atropiki. Mabadiliko haya katika endometriamu yanaweza kinadharia, kuzuia uwezo wa kupata mimba. Hata hivyo, kwa vile DMPA ina ufanisi mkubwa katika kuzuia utoaji wa yai la kike na kupenya kwa manii, uwezekano wa kupata mimba ni mdogo zaidi. Hakuna data inayopatikana inayochangia kutopata kwa mimba kama mfumo wa utekelezaji wa DMPA.


title: Depo-Provera

text: Matokeo ya mwaka wa kwanza ya viwango vya kutofaulu kwa matumizi ya Depo- Provera kwa wanawake 8,183 katika majaribio saba mtawalia ya kliniki saba yalikuwa: 0%, 0%, 0.1%, 0.2%, 0.2%, 0.3%, na 0.7%, na kiwango cha wastani cha 0.3%.


title: Depo-Provera

text: Matokeo ya viwango vya kutofaulu kwa mwaka wa kwanza ya kipimo cha Pearl ya wanawake 2,042 waliotumia depo- subQ 104 katika majaribioa matatu ya kiliniki yalikuwa ni: 0%,0%, na 0%, na kipimo cha wastani cha 0%.


title: Depo-Provera

text: Kiwangao cha kutofaulu cha mwaka wa kwanza kwa wanawake 209 waliotumia Depo-Provera katika uchunguzi mmoja uliofuata kilikuwa ni: 2.6%.


title: Depo-Provera

text: Kiwango cha matokeo cha matumizi sahihi cha Trussell cha kutofaulu kwa mwaka wa kwanza kwa Depo-Provera ni kipimo cha wastani cha kutofaulu katika majaribio saba ya kliniki: 0.3%.


title: Depo-Provera

text: Kabla ya mwaka wa 2004, kiwango cha Trusell cha kutofaulu cha matumizi ya kawaida cha Depo- Provera kilikuwa sawa na kile chake cha kutofaulu cha matumizi sahihi 0.3%.


title: Depo-Provera

text: Katika mwaka wa 2004, akitumia kiwango cha kutofaulu cha mwaka wa 1995 cha NSFG, Trussell aliongeza (kwa mara 10) kiwango chake cha kutofaulu cha matumizi ya kawaida ya Depo- Provera kutoka 0.3% hadi 3%.


title: Depo-Provera

text: Trussell hakutumia viwango vya kutofaulu vya NSFG vya mwaka wa 1995 kwa dawa zingine mbili mpya zilizopatikana za muda mrefu za kukinga mimba zilizokuwa zimevumbiliwa, kibandiko cha Norplant (2.3%) na shaba ya T ya ParaGard 380A IUD (3.7%), ambazo zilikuwa (kama Depo -Provera) zenye amri ya kiwango cha juu kuliko katika majaribio ya kliniki. kwa vile Norplant na ParaGard haikubali wigo kwa makosa ya mtumizi, viwango vyao vya juu zaidi vya kutofaulu vya mwaka wa 1995 vya NSFG vilichangiwa na Trussell kwa kutoa habari zaidi wakati wa kupata mimba hivyo kuelekea kuzaa.


title: Depo-Provera

text: Depo-Provera ina faida kadhaa:Depo Provera-inaweza kutumiwa na mama wanaonyonyesha. Kutokwa na damu nyingi inawezekana kama amepewa kipindi kinachofuata tu baada ya kuzaa na ni bora kuchelewa hadi wiki ya sita baada ya kuzaa. Inaweza kutumika katika siku tano kama hakuna kunyonyesha . utafiti ulionyesha "hakuna tofauti kubwa katika uzito wa kuzaliwa au matukio ya kasoro za kuzaliwa" na "hakuna ubadilishaji muhimu wa kinga mwili kwa magonjwa ya kuambukiza yanayosabibishwa na maziwa ya matiti yaliyo na DMPA", kikundi kidogo cha watoto ambao mama wao walianza kutumia Depo-Provera siku mbili baada ya kuzaa walikuwa na kiwango cha 75% juu cha kwenda kwa daktari kwa ajili ya magonjwa ya kuambukiza wakati wa mwaka wa kwanza wa maisha yao.


title: Depo-Provera

text: Utafiti mkubwa wa muda mrefu na kufuatilia ulihitimisha kuwa "matumizi ya DMPA wakati wa ujauzito au kunyonyesha hayana athari kubwa kwa ukuaji wa muda mrefu na maendeleo ya watoto." Utafiti huu pia ulibainisha kuwa "watoto wenye mfiduo wa DMPA wakati wa ujauzito na kunyonyeshwa walikuwa na hatari ya uwezekano wa kupata urefu mdogo usio wa kawaida," lakini hiyo "baada ya marekebisho kwa sababu za kijamii na kiuchumi zinazosababishwa na kupunguka kwa mitindo mbalimbali, hakukuwa na kuongeza kwa hatari ya ukuaji wa utendaji miongoni mwa watoto ambao wamepapishwa kwa DMPA-. " Utafiti huo pia ulibainisha kuwa madhara ya mfiduo kwa DMPA wakati wa kubalehe yanahitaji utafiti zaidi, kwa hivyo watoto wachache wa umri wa miaka zaidi ya 10 walichunguzwa.


title: Depo-Provera

text: Shirika la afya duniani (WHO) "Vigezo vya matumizi ya dawa za kukinga mimba" na RCOG Kitivo cha kupanga Uzazi na Afya ya Uzazi (FFPRHC) "" Uingereza udaktari kriteria na vigezo vya matumizi ya dawa za kukinga mimba inaorodhesha zifauatazo kama hali pale ambapo matumizi ya Depo-Provera hayapendekezwi au hayapaswi kutumiwa kwa sababu ya hatari za kiafya zisizokublika au kwa sababu hatari haijaonyeshwa.


title: Depo-Provera

text: Hali ambazo hatari za kinadharia au zilizoshuhudiwa kwa kawaida huwa na manufaa zaidi kuliko matumizi ya Depo-Provera:


title: Depo-Provera

text: Hali ambazo zinawasilisha madhara ya kiafya yasiyokubalika kama depo provera ina tumika:


title: Depo-Provera

text:
Hali ambazo matumizi ya Depo-Provera hayajaonyeshwa na ni lazima yasianzishwe:Ingawa kwa muda mrefu imekujulikana kuwa Depo-Provera husababisha upoteaji mifupa, hivi karibuni imegunduliwa kwamba athari za osteoporotiki ya sindano hukua zaidi kwa muda mrefu wakati Depo Provera inatumiwa kwa muda mrefu, inaweza kukaa kwa muda mrefu baada ya sindano kusimamishwa, au inaweza pia kutorudi katika hali ya awali. Kwa sababu hizi, tarehe 17 Novemba 2004 shirika la utawala la Marekani la Chakula na Dawa na PFIZER walikubaliana kuweka onyo muhimu juu ya label ya Provera.
Hata hivyo, Shirika la Afya Duniani (WHO)linashauri kwamba matumizi ya Depo-Provera hayapaswi kukatazwa.


title: Depo-Provera

text: Haijulikani wazi iwapo kupoteza kwa uzitolinganifu wa mfupa unahusishwa na matumizi ya Depo-Provera unaweza kurudishwa katika hali ya kawaida, na kama ndivyo, kiasi gani hasa. Uchunguzi tatu umependekeza kuwa hasara ya mfupa yaweza kurekebishwa baada ya kukomesha matumizi ya Depo-Provera. Uchunguzi mwingine umependekeza kuwa athari za matumizi ya miaka ya mwakamke aliyeacha kuzaa hasa upoteaji wa uzitolinganifu wa mfupa ni ndogo, labda kwa sababu watumiaji wa Depo hudhihirisha hasara ya chini ya mfupa katika miaka yao ikiwa wamemaliza kuzaa. Matumizi baada ya kilele cha molekuli wa mifupa huhusishwa na kuongeza kwa matokeo ya mifupa lakini hakuna upungufu katika wiani wa madini ya mifupa. Hata hivyo, kufikia mwaka wa 2006, hakuna utafiti ambao umechunguza hatari ya mifupa ya ndani moja kwa moja kwa wanawake ambao wamemaliza umri wa kuzaa ambao wametumia Depo-Provera, kwa hiyo, hatari haijulikani.


title: Depo-Provera

text: PFIZER na FDA wamependekeza kwamba Depo-Provera isitumiwe kwa zaidi ya miaka miwili, isipokuwa kama hakuna njia mbadala ya kupanga uzazi, kutokana na wasiwasi juu ya kupoteza mifupa. Hata hivyo, Kamati ya mwaka wa 2008 kuhusu pendekezo kutoka kwa Kamati ya Madaktari wa Ukunga na Magonjwa ya Wanawake ya Marekani (ACOG) walishauri watoa huduma ya afya kuhusu kupoteza kwa wiani wa madini madini wiani lazima au komesha kupewa au muendelezo wa depo Provera-zaidi ya miaka 2 ya kutumia.


title: Depo-Provera

text: Katika majaribio makubwa ya kimatibabu ya Depo-Provera, madhara yenye athari sana yaliyoripotiwa mara nyingi (ambayo yanaweza au ikutoweza kuhusishwa na matumizi ya Depo-Provera) yalikuwa: kutokuwa na mpangilio mwafaka kuhusu hedhi (damu au kukosa hedhi kabisa- amenorrhea), maumivu au usumbufu wa tumbo , mabadiliko ya uzito, kuumwa na kichwa, asthenia (udhaifu au uchovu), na woga. Mengine, madahara yenye athari ndogo ambayo hayakuripotiwa mara kwa mara yameanishwa katika karatasi ya maelezo ya mtumizi na daktari habari kwa ajili ya Depo-Provera.Depo Provera- pia hutumiwa na wahalifu wa kingono wa kiume kama aina ya kutoa mapumbu ya kemikalikwani ina athari ya kubwa kabisa kupunguza ari ya miongoni mwa wanaume.


title: Depo-Provera

text: Kulikuwa kwa muda mrefu, historia ya utata kuhusu idhini ya Depo-Provera na shirika tawala la Chakula na Dawa Marekani. Mtengenezaji asilia, Upjohn, aliandika mara kadha ili kupata idhini. Kamati ya ushauri ya FDA kwa umojo ilipendekeza kupitishwa katika 1973, 1975 na 1992, kama walivyofanya wafanyikazi wenye taaluma ya udaktari wa FDA, lakini FDA iliendelea kukataa kutoa kibali. Hatimaye, tarehe 29 Oktoba 1992,FDA ilipitisha Depo-Provera, ambayo ilikuwa kwisha tumiwa na wanawake zaidi ya milioni 30 tangu mwaka wa 1969 iliidhinishawa na ilikuwa natumiwa na karibu ya milioni 9 karibu katika nchi zaidi ya 90, ikiwa ni pamoja na Uingereza, Ufaransa, Ujerumani, Uswisi, Thailand, New Zealand na [[Indonesia.]] Sehemu za utata zilijumuisha:


title: Kingamwili

text: Kingamwili (pia kingamaradhi, kwa Kiingereza immunity, kutoka Kilatini immunis, lenye maana ya msamaha kutoka malipo ya kodi, huduma ya kijeshi au huduma nyingine za umma[1]) ni uwezo wa mwili wa kujihami dhidi ya pathojeni (bakteria, virusi, fungi au vidubini vingine vinavyoweza kusababisha magonjwa). Kinga nzuri inazuia maambukizi, ugonjwa, au uvamizi wa kibiolojia usiotakiwa katika mwili.


title: Kingamwili

text: Kingamwili inahusisha vijenzi mahususi na visivyo mahususi. Vijenzi visivyo mahususi hufanya kazi ama kama vizuizi au kutoa visababishi magonjwa mbalimbali bila kujali umahususi wa antijeni. Vijenzi vingine vya mfumo wa kinga hujitohoa kwa kila ugonjwa vinavyokabiliana nao na vinaweza kuzalisha kinga maalum kwa visababishi magonjwa.


title: Kingamwili

text: Kinga tohozi mara nyingi hugawanywa katika aina mbili kuu kulingana na jinsi kinga ilivyoletwa. Kinga inayopatikana kimaumbile hutokea kupitia mgusano na kikolezo kinachosababisha ugonjwa, wakati ambapo mgusano haukuwa makusudi, lakini kinga inayopatikana kwa kughushi hutokea tu kwa vitendo vya makusudi kama vile chanjo. Kinga zote mbili zinaweza kugawanywa zaidi kutegemea na kama kinga imesababishwa katika kimelea au ilihamishwa kimyakimya kutoka kwa kimelea mwenye kingamaradhi.


title: Kingamwili

text: Kinga tulivu inapatikana kwa njia ya uhamisho wa kingamwili au seli za T zilizoamilishwa kutoka kwa kimelea mwenye kingamaradhi, na inadumu muda mfupi - kwa kawaida miezi michache tu - lakini kinga tendi husababishwa katika kimelea mwenyewe na antijeni, na hudumu muda mrefu zaidi, wakati mwingine kwa maisha yote. Mchoro wa hapa chini ni muhtasari wa migawanyiko hii ya kinga.


title: Kingamwili

text: Mgawanyiko zaidi wa kinga tohozi unajulikana kwa seli husika; kinga katika ugiligili ni kipengele cha kinga kinachoibuliwa na kingamwili zilizonyunyizwa, wakati ambapo ulinzi unaotolewa na kinga iliyoibuliwa na seli inahusisha limfosaiti-T pekee. Kinga katika ugiligili iko hai wakati kiumbehai kinazalisha kingamwili zake mwenyewe, na tulivu wakati kingamwili zinahamishwa kati ya watu binafsi. Vile vile, kinga iliyoibuliwa na seli ni hai wakati seli-T za kiumbehai zimechangamshwa na tulivu wakati seli T zinatoka kwa kiumbehai mwingine.


title: Kingamwili

text: Dhana ya kinga imevutia watu kwa miaka elfu kadhaa. Mtazamo wa kale wa ugonjwa ni kwamba ulitokana na nguvu zisizo za kawaida, na kwamba ugonjwa ulikuwa aina ya adhabu ya tambiko kwa "matendo mabaya" au "mawazo maovu" inayoletwa kwa nafsi na miungu au maadui wa mtu. [2]


title: Kingamwili

text: Kati ya wakati wa Hippokrates na karne ya 19, ambapo misingi ya mbinu za kisayansi iliwekwa, magonjwa yalihusishwa na mabadiliko au kutolingana katika moja ya giligili nne (damu, kohozi, nyongo njano au nyongo nyeusi). [3] Nadharia ya miasma, iliyosema kwamba magonjwa kama vile kipindupindu au Tauni Nyeusi yalisababishwa na miasma, aina hatari ya "hewa mbaya" [2]ilikuwa maarufu wakati huo. Ikiwa mtu angefichuliwa kwa miasma, angeweza kupata ugonjwa.


title: Kingamwili

text: Maelezo ya kwanza kuandikwa ya dhana ya kinga yanaweza kuwa yalitolewa na Wathusaidi wa Athene ambao, mwaka wa 430 KK, walieleza kuwa wakati ugonjwa ulipoathiri mji huo "wagonjwa na waliokuwa mahututi walihudumiwa na wale waliokuwa wamepona, kwa sababu walijua uelekeo wa ugonjwa na hawakuwa na hofu. Kwa maana hakuna mtu aliyepata ugonjwa mara ya pili, au si kwa matokeo mbaya." [1] Neno "wenye kingamaradhi", pia hupatikana katika shairi la kishujaa "Pharsalia" lililoandikwa mnamo 60 KK na mshairi Marcus Annaeus Lucanus kuelezea upinzani wa kabila la Afrika Kaskazini kwa sumu ya nyoka. [3]


title: Kingamwili

text: Maelezo ya kwanza ya kiafya ya kinga ambayo yalitokana na kiumbehai maalumu mwenye kusababisha ugonjwa huenda ni Kitab fi al-jadari wa-al-hasbah (Tasnifu juu ya Ndui na Surua, ilitafsiriwa 1848 [4] ) yaliyoandikwa na daktari wa Kiislamu Al-Razi katika karne ya 9. Katika tasnifu, Al Razi anaeleza wasilisho la kiafya la ndui na surua na anaendelea kuonyesha kwamba ufichuo kwa vikolezo hivi maalum kufikia kinga ya kudumu (ingawa si kutumia muda). [3] Hata hivyo, ni nadharia ya viini-maradhi ya ugonjwa ya Louis Pasteur iliyoiruhusu sayansi mpya ya elimu ya kingamaradhi kueleza jinsi ugonjwa unavyosababishwa na bakteria, na jinsi, kufuatia maambukizo, mwili wa binadamu unapata uwezo wa kupinga maambukizo zaidi. [1]


title: Kingamwili

text: Matibabu hai ya maradhi kwa njia ya kuanzisha, kuimarisha au kuzuia mwitikio wa kingamwili huenda yalianza na Mithridates VI wa Ponto (leo nchini Uturuki). [5] Ili kusababisha kinga tendi kwa sumu ya nyoka, yeye alipendekeza utumizi wa mbinu sawa na tiba ya kisasa ya majimaji ya damu yaliyotolewa sumu, kwa kunywa damu ya wanyama waliokula nyoka wenye sumu. [5] Kulingana na Jean de Maleissye, Mithridates aliamini kuwa wanyama waliokula nyoka wenye sumu walipata nguvu za kuondoa jinsi ya sumu ya dutu ndani ya miili yao, na damu yao ni lazima iwe na vijenzi vya sumu ya nyoka vilivyopunguzwa au kugeuzwa. Kitendo cha vijenzi hivyo kinaweza kuwa kuimarisha mwili kuipinga sumu badala ya kugandamiza athari za sumu. Mithridates alitoa hoja kwamba, kwa kunywa damu ya wanyama hao, atapata upinzani sawa kwa sumu ya nyoka kama wanyama waliokula nyoka hao. [5] Vile vile, alitaka kujishupaza dhidi ya sumu, na alikunywa vipimo vya dawa vya kukaribia kusababisha mauti kila siku kujenga stahamala. Inasemekana kuwa Mithridates pia alitengeneza 'kimaliza-sumu cha hali zote' kumlinda kutokana na sumu zote duniani. [3] Kwa karibu miaka 2000, sumu zilidhaniwa kuwa sababu ya karibu ya ugonjwa, na mchanganyiko changamani wa viungo, uitwao Mithridati, ulitumika kutibu kuathiriwa na sumu wakati wa Mvuvumko. [3] Toleo la kisasa la tiba hii, Theriacum Andromachi, lilitumiwa hadi karne ya 19. [6]


title: Kingamwili

text: Mwaka wa 1888 Emile Roux na Alexandre Yersin walitenga sumu ya dondakoo, na baada ya ugunduzi wa 1890 wa Emil von Behring na Kitasato wa kinga inayotokana na antitoksini dhidi ya dondakoo na pepopunda, antitoksini ikawa fanikio kuu la kwanza la elimu ya kingamaradhi ya kisasa. [3]


title: Kingamwili

text: Ulaya, kusimika kwa kinga tendi kulijitokeza katika jaribio la kudhibiti ndui. Chanjo, hata hivyo, ilikuwepo katika aina mbalimbali kwa angalau miaka elfu moja. [1] Matumizi ya kwanza ya chanjo hayajulikani, hata hivyo mnamo 1000 BK Wachina walianza kufanya majaribio ya aina hiyo kwa kukausha na kuvuta poda inayotokana na maganda ya vidonda vya ndui. [1]


title: Kingamwili

text: Mnamo karne ya 15 huko Uhindi, Milki ya Osmani na Afrika ya Mashariki, utaratibu wa kuchanja na virusi vya ndui ili kupata kinga dhidi ya ugonjwa huo (kudukiza ngozi na nyenzo za poda zinazotokana na maganda ya ndui) kukawa kawaida. [1] Kuchanja na virusi vya ndui ili kupata kinga dhidi ya ugonjwa huo kuliletwa magharibi mapema karne ya 18 na Maria Wortley Montagu. [1]


title: Kingamwili

text: Mwaka wa 1796, Edward Jenner alianzisha utaratibu salama zaidi wa kuchanja na virusi vya ndui ya ng'ombe, virusi visivyo vya kufisha ambavyo vilisababisha kinga kwa ndui. Mafanikio na ridhaa ya jumla ya utaratibu wa Jenner baadaye yalisababisha hali jumla ya chanjo iliyoendelezwa na Pasteur na wengine karibu na mwisho wa karne ya 19. [3]


title: Kingamwili

text: Kinga tulivu ni uhamisho wa kinga tendi, katika hali ya kingamwili za kutungua, kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine. Kinga tulivu inaweza kutokea kwa kawaida, wakati kingamwili za wanawake wajawazito zinapohamishiwa kutoka kwa kijusi kupitia kwa kondo, na pia inaweza kusababishwa kwa kughushi, wakati viwango vya juu vya kingamwili za binadamu au (farasi) maalum kwa ajili ya kisababishi magonjwa au toksini ni vinahamishwa kwa watu wasio na kinga. Kinga tulivu hutumika wakati kuna hatari kubwa ya maambukizi na wakati usiotosha kwa mwili kukuza kinga yake, au kupunguza dalili za magonjwa yanayoendelea au ya kukandamiza kinga. [7] Kinga tulivu hutoa ulinzi mara moja, lakini mwili haukuzi kumbukumbu, kwa hivyo ya mgonjwa yuko katika hatari ya kuambukizwa na kisababishi magonjwa sawa baadaye. [8]


title: Kingamwili

text: Kinga tulivu ya uzazi ni aina ya kinga tulivu ya asili, na inahusu kinga iliyoibuliwa na kingamwili iliyowasilishwa kwa kijusi mamake wakati wa ujauzito. Kingamwili za uzazi (MatAb) huwasilishwa kupitia kwa kondo hadi kwa kijusi kupitia kipokezi cha FcRn kwenye seli za kondo. Hii hutokea katika mwezi wa tatu wa kipindi cha ujauzito. [9] IgG (imunoglobulini) ndio isotaipu pekee ya kingamwili inayoweza kupitia kwa kupitisha kwa kondo. [9] Kinga tulivu pia hutolewa kupitia uhamisho wa kingamwili za IgA (immunoglobulini A) zinazopatikana katika maziwa ya mama zinazohamishwa hadi kwa matumbo ya mtoto, kulinda dhidi ya maambukizi ya bakteria, hadi mtoto atakapoweza kusanisi kingamwili zake mwenyewe. [10]


title: Kingamwili

text: Kinga tulivu inayopatikana kwa kughushi ni kingamardhi ya muda mfupi inayosababishwa na uhamisho wa kingamwili, ambayo inaweza kutolewa katika aina mbalimbali; kama plazma ya damu ya binadamu au ya mnyama, kama immunoglobulini iliyochangwa kwa matumizi ya ndani ya mshipa (IVIG) au ya ndani ya misuli (IG), na kama kingamwili za monoklonali (MAb). Uhamisho tulivu hutumika kukinga katika kesi za magonjwa ya ukosefu wa kinga mwilini, kama vile haipogamaglobulinemia. [11] Inatumika pia katika matibabu ya aina mbalimbali za maambukizi hatari, na kutibu kuathiriwa na sumu. [7] Kinga inayotokana na kingamaradhi tulivu hudumu kwa muda mfupi tu, na pia kuna uwezukano wa hatari ya athari za wepesi kupita kiasi kuhisi, na ugonjwa unaotokana na mwili kukataa majimaji ya damu kutoka nje, hasa kutoka kwa gama globulini ya asili isiyo ya binadamu. [10]


title: Kingamwili

text: Kuingiza kinga tulivu kwa kughushi kumetumika kwa zaidi ya karne moja kutibu magonjwa ya kuambukiza, na kabla ya majilio ya viua vijasumu, mara nyingi yalikuwa matibabu pekee maalumu kwa maambukizi fulani. Tiba ya immunoglobulini iliendelea kuwa tiba ya mstari wa kwanza katika matibabu ya magonjwa hatari ya kupumua hadi miaka ya 1930, hata baada ya kuanzishwa kwa viua vijasumu vya salfonamidi. [11]


title: Kingamwili

text: Uhamisho tulivu au "wa kupanga" wa kinga iliyoibuliwa na chembe, unatendeka kwa uhamisho wa chembe T "zilizohisishwa" au zilizoamilishwa kutoka kwa mtu mmoja hadi ndani ya mwingine. Hautumiki sana kwa binadamu kwa sababu unahitaji changizi wenye tishu patanifu (sawa), na mara nyingi ni vigumu kuwapata. Katika changizi wasiopatana aina hii ya uhamisho ina hatari kubwa ya ugonjwa unaosababishwa na kutolingana kwa seli iliyobandikwa na iliyokuwemo. [7] Hata hivyo, umetumiwa kutibu magonjwa kadhaa ikiwa ni pamoja na aina fulani za saratani na ukosefu wa kinga mwilini. Aina hii ya uhamisho hutofautiana na upandikizi uboho, ambapo seli za shina zenye uwezo wa kujitengeneza upya (zisizotofautishwa) huhamishwa.


title: Kingamwili

text: Wakati seli B na seli T zinapoamilishwa na kisababishi magonjwa, seli B na seli T za husitawi. Katika maisha yote ya mnyama seli hizi za kumbukumbu "zitakumbuka" kila kisababishi magonjwa maalum zilizo kabiliana nacho, na zina uwezo wa kuweka ulinzi mkali ikiwa kisababishi magonjwa hicho kitaonekana tena. Aina hii ya kinga ni hai na ya kupanga kwa sababu mfumo wa kinga wa mwili hujiandaa kwa changamoto za baadaye. Wakati mwingi kinga tendi huhusisha vipengele vya kuibuliwa na seli na vya ugiligili vya kinga pamoja na pembejeo kutoka mfumo asili wa kinga. Mfumo asili upo tangu kuzaliwa na humlinda mtu kutoka kwa visababishi magonjwa bila kujali uzoefu, ilhali kinga ya kupanga hutokea tu baada ya kuambukizwa au chanjo na hivyo "hupatikana" wakati wa maisha.


title: Kingamwili

text: Kinga tendi ya kimaumbile hutokea wakati mtu anafichuliwa kwa kisababishi magonjwa hai, na anakuza mwitikio wa msingi wa kinga, unaosababisha kumbukumbu ya kinga. [7] Aina hii ya kinga ni ya "kimaumbile" kwa sababu haisababishwi na dhihiriko la kimaksudi. Matatizo mengi ya kazi ya mfumo wa kinga yanaweza kuathiri uumbaji wa kinga tendi kama vile ukosefu wa kinga mwilini (inayopatikana na ya kuzaliwa) na uzuiaji wa mwitikio wa kingamwili.


title: Kingamwili

text: Kinga tendi inayopatikana kwa kughushi inaweza kusababishwa na chanjo, dutu iliyo na antijeni. Chanjo huchangamsha mwitiko wa msingi dhidi ya antijeni bila kusababisha dalili za ugonjwa huo. [7] Neno kuchanja liliundwa na Edward Jenner na lilitoholewa na Louis Pasteur kwa kazi yake tangulizi katika kuchanja. Mbinu iliyotumiwa na Pasteur ilihusu kutibu vikolezo vya kuambukiza kwa magonjwa hayo na hivyo vilipoteza uwezo wa kusababisha ugonjwa hatari. Pasteur alichukua jina chanjo kama jina tambulishi kwa heshima ya ugunduzi wa Jenner, ambalo kazi ya Pasteur ilitumia kama msingi.


title: Kingamwili

text: Mwaka wa 1807, Wabavaria walikuwa kundi la kwanza kuwataka makuruta wake wa kijeshi kuchanjwa dhidi ya ndui, kwa sababu kueneza kwa ndui kulihusishwa na mapambano. [12] Baadaye utaratibu wa chanjo uliongezeka kwa sababu ya kuenea kwa vita.


title: Kingamwili

text: Kuna aina nne za chanjo za jadi: [13]


title: Kingamwili

text: Chanjo amabazo hazijaamilishwa zinajumuisha viumbehai wadogo waliouliwa na kemikali na/au joto na hawawezi tena kuambukiza. Mifano ni chanjo dhidi ya homa, kipindupindu, tauni ya mtoki, na hepatitisi A. Chanjo nyingi za aina hii zinaweza kuhitaji sindano za kuongeza nguvu. Chanjo hai, zilizopunguzwa zinajumuisha viumbehai wadogo ambao wamekuwa katika hali ambazo hulemaza uwezo wao wa kusababisha ugonjwa. Miitikio hii hudumu zaidi na kwa jumla haihitaji sindano za kuongeza nguvu. Mifano ni pamoja na homa ya manjano, surua, rubela, na matumbwitumbwi. Toksoidi ni misombo ya sumu ambayo haijaamilishwa inayotoka kwenye viumbehai wadogo katika hali ambapo toksoidi hizi (badala ya viumbehai wenyewe) husababisha ugonjwa, inayotumika kabla ya kukutana na sumu ya kiumbehai. Mifano ya chanjo yenye msingi wa toksoidi ni pepopunda na dondakoo. Chanjo za vitengo vidogo vinajumuisha vipande vidogo vya viumbehai vinavyosababisha vidogo vya ugonjwa kusababisha athari ya viumbe. Mfano wa kawaida ni chanjo ya kitengo kidogo dhidi ya virusi hepatitisi B.


title: Kingamwili

text: Chanjo nyingi hutolewa kwa udungaji sindano chini ya ngozi kwa sababu haifyonzwi kwa urahisi kupitia kwa matumbo. Chanjo hai iliyopunguzwa ya polio na baadhi ya chanjo za homa ya matumbo na kipindupindu hutolewa kwa kinywa ili kutoa kinga iliyo kwenye matumbo.


title: Kingamwili

text: Antisera Kiuasumu Athari ya Hoskins Elimu ya kingamaradhi


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Utegemezi wa vileo unafafanuliwa kama ifuatavyo:


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: "Wakati mtu anaposhikilia matumizi ya pombe au dawa nyinginezo, licha ya matatizo yanayohusiana na matumizi ya kileo hicho, utegemezi wa kileo unaweza kuaguliwa. Matumizi ya kimazoea na ya kila mara huweza kusababisha uraibu athari za dawa na dalili za kuacha wakati matumizi yanapopunguzwa au kukomeshwa. Haya, pamoja na matumizi mabaya ya vileo hujumuishwa kama matatizo ya utumiaji bidhaa za kulevya..." [1]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Utegemezi wa kileo unaweza kutambuliwa kwa utegemezi wa kimwili, ushahidi wa kuzoea au kuacha, au bila utegemezi wa kimwili.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Dhana yenye ukuruba ya utegemeaji wa dawa za kulevya ina fafanuzi nyingi tofauti. Baadhi ya waandishi kwa kweli hutoa maana sawa kwa dawa za kulevya na utegemeaji wa vileo, wengine kwa mfano hutoa ufafanuzi finyu kwa dawa za kulevya ambao hutenga dawa zisizo na ushahidi wa kuzoeleka au dalili za kuacha.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Utegemezi wa dawa za kulevya ni hali ya kuugua au isiyo ya kawaida ambayo hutokana na matumizi ya dawa ya mara kwa mara. Tatizo la dawa za kulevya linahusisha uendelezaji matumizi sugu ya dawa hadi kufikia tabia ya kutafuta dawa za kulevya, kuwa katika hatari ya kurejelea matumizi na upungufu wa uwezo wa kukabiliana na visisimuaji vya kuridhisha kwa kawaida. Mwongozo wa Utambuzi na Takwimu ya Matatizo ya Akili (DSM-IV) imebainisha hatua tatu za utegemezi wa dawa za kulevya: kujihusisha/kutarajia, unywaji/ulevi, na kuacha/athari mbaya . Sifa za hatua hizi hudhihirika mtawalia, kila mahali, kwa utashi wa mara kwa mara na ujihusishaji na kutafuta vileo; matumizi zaidi ya vileo kuliko inavyohitajika kufikia madhara ya kulevya , na kufikia uzoelevu, dalili za kujiondoa na upungufu wa motisha kwa shughuli za kawaida za kimaisha.[2] Kulingana na ufafanuzi wa Shirika la Marekani la Tiba za Ulevi, utegemezi wa dawa za kulevya hutofautianana utegemeaji wa dawana uzoevu wa dawa za kulevya.[3]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Ni jambo la kawaida kabisa kati ya wanasayansi na waandishi wengine , kuruhusu dhana ya matumizi ya dawa za kulevya kujumuisha watu ambao si watumiaji dawa za kulevya, kulingana na ufafanuzi wa Shirika la Marekani la Tiba za Ulevi . Neno utegemezi wa dawa za kulevya hatimaye hutumika kama kategoria ambayo inaweza kujumuisha wale watu ambao, chini ya DSM-IV, wanaweza kutambuliwa kama wategemezi wa vileo au watumizi wa vileo hivi vibaya . (Tazama pia DSM-IV codes)


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Istilahi matumizi mabaya na uzoelevu wa dawa za kulevya zimeweza kufafanuliwa na kufafanuliwa upya kwa miaka mingi. Kamati ya Wataalamu wa Shirika la Afya Duniani ya 1957 Shirika la Afya Duniani(WHO) kuhusu dawa zinazosababisha utegemeaji wa kulevya walifafanua-utegemezi kwa vileo na uzoevu kama sehemu ya matumizi mabaya ya dawa za kulevya:


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Matumizi ya dawa za kulevya ni hali ya ulevi wa muda au wa kila mara unaotokana na matumizi ya mara kwa mara ya dawa (asili au sanisi). Sifa zake ni pamoja na: (i) utashi mkubwa au uhitaji (wa kimazoea) wa kuendelea kutumia dawa ya kulevya na kuitafuta kwa njia yoyote ile; (ii) tabia ya kuongeza kiwango, (iii) utegemeaji wa kiakili (kisaikolojia) na wa kimwili kwa jumla kwa athari za dawa za kulevya, na (iv) athiri mbaya kwa mtu binafsi na kwa jamii.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Uzoevu wa dawa (tabia) ni hali inayosababishwa na matumizi ya mara kwa mara ya dawa za kulevya. Sifa zake ni pamoja na (i) utashi (lakini siyo ya kimazoea) wa kuendelea kutumia dawa za kulevya kwa minajili ya kuhisi ustawi wa kihali ambayo huibushwa; (ii) tabia ya kuongeza kiwango kidogo au kutoongeza , (iii) kiasi fulani cha utegemeaji wa kiakili kwa athari za dawa za kulevya, lakini bila ya utegemezi wa kimwili na hivyo ni wa dalili za kuacha [kujiondoa], na (iv) madhara mabaya, iwapo yapo, hasa kwa mtu binafsi.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Katika mwaka wa 1964, kamati mpya ya WHO iligundua kuwa fafanuzi hizi ni duni, na kupendekeza matumizi ya istilahi ya kijumla ya "utegemezi wa dawa za kulevya":


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Ufafanuzi wa neno kulevya ulipata ukubalifu, lakini utata katika matumizi ya istilahi matumizi ya dawa za kulevya na uzoevu na matumizi mabaya uliendelea. Aidha, orodha ya dawa za zilizotumika vibaya iliongezeka kiidadi na kwa wingi. Utata huu umezidi kubainika wazi na jitihada mbalimbali zimefanywa kutafuta istilahi inayoweza kutumika kwa ujumla kuelezea matumizi mabaya ya dawa za kulevya . Dhana ya kimsingi katika yote mawili inaonekana kuwa utegemezi, ama wa kiakili au wa kimwili . Kwa hivyo, matumizi ya neno 'utegemezi wa dawa , yanayojumuisha awamu ya kimpito huihusisha na aina mahususi ya dawa ili kutofautisha aina moja ya dawa ya kulevya na nyingine, yalipewa uzingativu wa makini sana. Kamati ya wataalamu inapendekeza matumizi ya neno 'utegemeaji wa dawa' badala ya 'matumizi ya dawa za kulevya' na 'uzoevu wa dawa za kulevya'.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Kamati hiyo haikufafanua kikamilifu utegemezi, bali aliendelea mbele na kubainisha kuwa palikuwa na tofauti kati ya utegemezi wa kimwili na kisaikolojia ("kiakili"). Ilieleza kuwa matumizi mabaya ya dawa za kulevya ilikuwa"hali ya utegemezi wa kiakili au utegemezi wa kimwili, au yote mawili, kwa dawa za kulevya, ambayo hudhihirika kwa mtu kufuatana na matumizi ya dawa hiyo kwa vipindi vifupi au vinavyodumu kwa muda." Utegemezi wa kiakili ulifafanuliwa kama hali ambapo "pana hisia za kuridhika na msisimko wa kiakili ambao huhitaji matumizi ya dawa ili kuibusha raha au kuepusha usumbufu" kwa muda mfupi au muda mrefu " na dawa zote za kulevya zilisemekana kuwa na uwezo wa kuibusha hali hii:


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Ni nadra sana kupata hali ambapo kitu chochote kinachoingizwa mwilini kitashindwa kuwasababisha baadhi ya watu kuathirika kwa msisimko wa kuridhika au kufurahia, kwa namna inayowashawishi kuendeleza matumizi yake hadi kufikia kiwango cha matumizi mabaya - yaani, kutumia kupita kiasi au kutumia zaidi ya invyohitajika kimatibabu.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Fafanuzi za miaka ya 1957 na 1964 za matumizi ya dawa za kulevya, utegemezi na utumiaji mbaya zimeendelea kudumu hadi sasa katika vitabu vya kimatibabu. Inafaa kukumbukwa kuwa wakati huu (2006) Mwongozo Utambuzi wa Takwimu (DSM-IV-TR)kwa sasa unatoa vigezo maalum vya kufafanulia matumizi mabaya na utegemezi. (DSM-IV-TR) hutumia istilahi utegemezi wa vileo badala ya matumizi ya vileo, ambao ni uigaji mbaya wa mkondo wa matumizi mabaya ya vileo, unaosababisha kuathirika vibaya kiafya au dhiki, kama ionekanavyo kwa vigezo vitatu (au zaidi) vilivyopendekezwa , kuanzia wakati wowote katika kipindi kimoja cha miezi 12 . Ufafanuzi huu pia huweza kutumika kwa dawa za kulevya zenye ishara ndogo au zisizoonekana za kimwili baada ya kuacha, kwa mfano, bangi.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Mwaka 2001, Chuo cha Marekani cha Dawa za Maumivu , Shirika la Maumivu Marekani na Shirika la Marekani la Dawa za kulevya, kwa pamoja zilitoa "Fafanuzi Zilizohusiana na Matumizi ya Opioidi kwa kutibu maumivu", ambayo ilibainisha zifuatazo masharti yafuatayo: [3]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Matumizi ya vileo kimsingi, ni ugonjwa sugu, wa kinyurobiolojia, kutokana na sababu za jeni, kisaikolojia na hali za kimazingira zinazochangia ukuaji na kudhihirika kwake . Ina sifa za tabia ambazo ni pamoja na mojawapo au zaidi ya hizi: kuvurugika kwa udhibiti wa matumizi ya dawa, matumizi ya kuzoea, kuendelea kutumia licha ya madhara ya kutumia, na utashi mkubwa.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Utegemezi wa kimwili ni hali ya kujizoesha ambayo hudhihirishwa na dalili maalum za kuacha ambazo zinaweza kusababishwa na kuacha kighafla, kupunguza kiwango kwa kasi, upungufu wa kiwango cha dawa ya kulevya katika damu na/au utumiaji wa dawa kinzani.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Uzoevu ni hali ya mwili kujizoesha na dawa ya kulevya: kiasi kikubwa zaidi cha dawa ya kulevya zinahitajika jinsi muda unavyozidi ili kufikia matokeo kama ya awali jinsi mwili "anavyozoea kutumia" na kujizoesha matumizi hayo.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Utegemezi bandia wa dawa za kulevya ni istilahi ambayo imetumika kuelezea tabia za wagonjwa ambazo zinaweza kutokea wakati maumivu hayatibiwi vya kutosha. Wagonjwa walio na maumivu yasiyopunguzika wanaweza kulenga kupata dawa, "kwa muda fulani," ama wanaweza kuonekana vinginevyo kama 'wanaotafuta dawa' kwa njia isiyofaa." Hata tabia kama vile matumizi haramu ya dawa za kulevya na udanganyifu zinaweza kutokea katika juhudi za mgonjwa kupata nafuu. Utegemezi bandia wa dawa za kulevya unaweza kutofautishwa kutoka kwa utegemezi wa kweli kwa kuwa tabia hutoweka wakati maumivu yametibiwa kikamilifu.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Mwongozo wa Utambuzi na Takwimu za Matatizo ya Akili, DSM-IV-TR haitumii kamwe neno utegemezi wa dawa za kulevya. Badala yake ina sehemu kuhusu utegemeaji wa vileo


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: "Wakati mtu hushikilia matumizi ya pombe au dawa nyingine licha ya matatizo yanayohusiana na matumizi yake, utegemezi wa kileo inaweza kubainika. Matumizi ya kimazoea na matumizi ya mara kwa mara yanaweza kusababisha uzoelevu kwa athari za dawa ya kulevya na dalili za kuathithirika wakati matumizi yake yanapopunguzwa au kukomeshwa. Hii, pamoja na mabaya ya kileo huchukuliwa kama Matatizo ya Matumizi mabaya...." [1]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Ufafanzi wa Utegemezi wa dawa za kulevya uliopendekezwa na Profesa Nils Bejerot:


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: "Hisia kwamivu (mtazamo) inayopatikana kwa kujifunza, ambayo hudhihirika wakati mwingine au daima kupitia tabia za kimaksudi, za kudhanika kwa mienendo na misukumo ya nguvu za asili, zinzzolenga uridhikaji maalum au kujiepusha na usumbufu fulani maalum". [4]'


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Dawa zinazojulikana kusababisha utegemezi wa dawa za kulevya ni pamoja na dawa za haramu na zinazotokana na cheti cha daktari au dawa zinazonunuliwa rejareja , kulingana na ufafanuzi wa Shirika la Dawa za Tiba za Ulevi la Marekani.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Vichochezi (vya utegemezi wa kiakili, wa wastani hadi ulio sugu, kuacha ni hali ya kisaikolojia na matatizo ya akili/kisaikosomati): Amfeetamini na methamfetamini Kokeni Nikotini Vitulizi na hiponoti (utegemezi wa kiakili wa dawa za kulevya, zenye uhafifu hadi zilizo kali, na utegemezi wa kimwili kwa dawa za kulevya, athari kali za kujiondoa kighafla zinaweza kudhuru): Pombe Dawa za usingizi Benzodiazepini, hasa flunitrazepamu, triazolami, temazepamu, na nimetazepamu Methakualoni na kuhusiana kuinazolinoni vitulizi- hiponoti Opiati na analjesi ya opioidi (utegemezi wa kiakili kwa dawa za kulevya, hafifu hadi zenye ukali wastani; kujiondoa kwa ghafla hakuongezi uwezekano wa kupata madhara mabaya): Mofini na kodini, analjesi mbili zinazotoke kwa asli kikawaida Opiates za sandarusi-kiasi, kama vile heroini (diasetilmofini), oksikodoni, buprenofini, na hidromofoni Opioidi za sandarusi kamili kama vile fentanili, meperidini / pethidini na methadoni


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Dawa za kulevya pia hujumuisha idadi kubwa ya vileo ambavyo kwa sasa vinaonekana kutokuwa na thamani ya kimatibabu na hazipatikani kirejareja ama kwa cheti cha daktari.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Nadharia nyingi za dawa za kulevya zipo, baadhi ya zile kuu ni ya hali za kimaumbile, nadharia ya utabibu wa kibinafsi, na ya sababu za zinazohusisha maendeleo ya kijamii/kiuchumi.Kwa muda mrefu imethibitishwa kuwa sababu za jeni pamoja na sababu za kijamii na kisaikolojia huchangia utegemezi wa dawa za kulevya. Nadharia ya kawaida inayofungamana na hizi ni ya tiba-ya-kibinafsi. Tafiti za pidemioloji zinaisi kuwa sababu za jeni huchangia asilimia 40-60% ya hali zinazozidisha hatari ya kuingilia ulevi. viwango kama hiyo vya urithi kwa aina nyingine za dawa za kulevya zimethibitishwa katika tafiti nyinginezo (Kendler, 1994). Katika mwaka 1964 Knestler aliibua haipothesia kuwa jeni au kikundi cha jeni zinaweza kuchangia uwezekano wa kuingilia utegemeaji wa vileo kwa njia kadhaa. Kwa mfano, viwango vya protini vya kawaida vinapobadilishwa kutokana na sababu za kimazingira kunaweza basi kugeuza muundo au utendaji wa sakiti maalum za ubongo wakati wa kukua. Sakiti hizi za ubongo zilizogeuzwa zinaweza kubadilisha uwezekano wa mtu binafsi kuanzisha uzoefu wa matumizi ya dawa ya kulevya. Kwa kuchangia nadharia tete hii, tafiti za wanyama zimeonyesha kwamba sababu za kimazingira kama vile msongo znaweza kuathiri aina ya jeni ya mnyama.[5]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Uwezekano wa kutegemea dawa za kulevya hutofautiana kutoka kileo hadi kingine na kutoka mtu hadi mwingine. Kipimo, awamu, nishati-dawa ya aina fulani ya kileo, njia ya matumizi na ya kati ni mambo muhimu katika kuendeleza matumizi ya dawa za kulevya.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Makala katika jarida la The Lancet ililinganisha madhara na utegemezi wa dawa 20 za kulevya, kwa kutumia vipimo vya 0-3 kupimia ulevi wa kimwili, uraibu wa kisaikolojia na uridhishaji ili kupata kipimo wastani cha ulewaji. Kafeni haikujumuishwa katika utafiti huu. Baadhi ya matokeo yanaweza kuonekana katika chati iliyopo chini.[6]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Inavyoelezwa na watathmini wa kisaikoloji na watafiti wa kibayolojia,wote wanakisia kwamba baadhi ya watu hutumia vibaya dawa za kulevya katika jaribio la kufidia hali zao za pekee na zisizoeleweka za akili.[7]Nadharia wa tiba-ya-kibinafsi ina historia ya muda mrefu. Freud kwa mara ya kwanza aliibua dhana hii katika mwaka wa 1884, alipobainisha uwezo wa kokeni wa kukinzana na hisia za huzuni. Msongo umetambulika kwa muda mrefu kama sababu kubwa inayochangia utashi wa kutumia dawa za kulevya na kurejelea matumizi na hivyo basi huchangia nadharia ya tiba-ya-kibinafsi. Kulingana na nadharia hii, jinsi mtu atumiavyo dawa fulani huwa si kiajali, bali ni kwa uteuzi kulingana na athari zake za kimatibabu katika kupunguza dalili za mfaidhaiko au hisia zisizohitajika. Utafiti umeonyesha kwamba watu ambao huponea majanga hukabiliwa na matatizo yanayohusiana na msongo kama vile kiwewe cha baada ya tukio (PTSD) na hali ya unyongovu. Watu ambao hupatwa na kiwewe kikubwa katika maisha wanaweza kingilia hali ya kujitibu kibinafsi kwa dawa na madawa ya kulevya au pombe ya kukabiliana na dalili za kiwewe baada ya tukio (PTSD) na unyogovu.[8]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Maendeleo ya kijamii na sababu za kurekebisha mambo pia ina jukumu katika matumizi mabaya ya dawa za kulevya na utegemeaji wa dawa za kulevya. Wazo la mtazamo wa maendeleo, kama ilivyotajwa na Thornberry 1987, ni kuwa mkondo wa maisha ya mtu ni hatua ambapo hali katika maisha hubadilika, mambo muhimu hutimizwa na kukosa kutimizwa na majukumu mapya ya kijamii hubuniwa na ya awali kuachwa. Pia pana kanuni zinazojulikana na kukubalika sana kuhusu wakati ambapo matukio ya maendeleo yanastahili kutokea katika maisha ya mtu. Tafiti kuhusu sababu za kijamii zinazosiana na matumizi ya dawa za kulevya zimelenga zaidi aidha vijana waliobaleghe au vijana wanaoingia utu uzima, lakini la kushangaza ni kuwa kiasi kikubwa cha watumiaji kokeni huenda wasianze kuitumia hadi katikati ya miaka ya utu uzima. Wengi wa watu huingilia majukumu ya kijamii ya kiutu uzima kwa wakati unaotazamiwa. Hata hivyo, baadhi ya watu huingilia majukumu haya mapema au baadaye kuliko wenzao wa umri sawa . Mtazamo wa maendeleo hukisia kwamba hayai yatasababisha marekebisho yasiyoridhisha kikamilifu na huenda matokeo mabaya kama vile matumizi ya dawa za kulevya na utegemezi wa pombe[9]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Watafiti wamefanya chunguzi mbalimbali kwa kutumia wanyama kama mfano wa kazi amilifu za ubongo wa binadamu ili kufafanua michakato ya kimsingi ya dawa za kulevya katika ubongo. Mada hii ya kushangaza inashirikisha maeneo kadhaa za ubongo na mabadiliko ya sinapsi au mageuko ya neva, ambayo hutokea katika maeneo hayo.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Matumizi sugu (au burudishi)ya dawa nyingi zenye kusisimua kisaikolojia husababisha utolewaji na athari za muda mrefu za dopamini na serotonini ndani ya mfumo mzima wa sakiti ya uridhikaji. Aina mbalimbali za dawa huzua athari hizi kwa njia tofauti. Dopamini (DA) inaonekana kuwa na athari kubwa na utendakazi wake umebainika. Dopamini (DA) huunganika kwa vipokezi vya D1 na kuchochea dalili ya msisimuo ndani ya seli) protini kinase (PKA) fosforilati ya cAMP-tegemezi ya kujibia protini (CREB) inayounganisha elementi, kiunukuzi, ambayo huzua unukuzi wa jeni kadhaa ikiwemo C-Fos.[10]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Baada ya kuchunguza misingi ya kibayolojia ya utegemezi wa dawa za kulevya, sharti mtu kwanza aelewe njia ambazo dawa huathiri na jinsi dawa za kulevya zinavyoweza kubadilisha njia hizi. Uridhikaji wa sakiti,ambayo pia hujulikana kama mfumo mesolimbi, hubainisha mwingiliano wa maeneo kadhaa ya ubongo.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Eneo la ventrali tegmentali (VTA) hujumuisha neuroni za dopamineji ambayo hujibia glutamati. Seli hizi kujibu wakati stimuli dalili ya tuzo ni sasa. VTA husaidia kujifunza na mwendelezo wa uhamasishaji na hutoa dopamini (DA) katika sehemu ya mbele ya ubongo. ya.[11] Neuroni hizi pia huelekeza na kutoa DA kuelekea akubeni za kiini[12] kwa njia ya mesolimbi. Karibu dawa zote zinazosababisha ulewevu wa dawa za kulevya huongeza utolewaji wa dopamine katika njia ya mesolimbi,[13] kwa kuongeza madhara yao maalum. Akumbeni za kiini(NAc) hushirikisha hasa neuroni zinazochomoza-kwenye uti (MSNs), ambazo ni neuroni za GABA .[14] NAcc huhusishwa na uibushaji na kusababisha tabia zoelevu na kujihusisha na ongezeko la uhusivu wa dawa za kulevya jinsi utegemezi unavyoendelea.[11] Sehemu tangulizi mbeleya gamba la nje mwa ubongo, hasa singulati ya mbele na kotisi ya mbele mwa jicho ,[10] ni muhimu kwa muungano wa habari ambazo huchangia kuamua iwapo tabia itaibushwa. Inaonekana kuwa ndiyo eneo ambapo motisha huanzia na sifa za vichochezi huamuliwa.[15] Amigdala za kimsingi zinazotangulia huchomoza ndani ya NAcc na hudhaniwa kuwa muhimu kwa motisha pia.[15] Ushahidi zaidi hulenga jukumu la hipokampu katika utegemezi wa dawa za kulevya kwa sababu ya umuhimu wake katika kujifunza na kumbukumbu. Mengi ya ushahidi huu hutokana na uchunguzi unaochezesha seli katika hipokampu kwa kubadili viwango vya dopamini katika NAcc na viwango vya kurusha vya seli skumivu-dopamini VTA.[12]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Karibu dawa zote lewevu, hulenga mfumo wa uridhiklaji wa ubongo moja kwa moja au kinyumenyume, kwa kufurika sakiti za dopamini.[16] Jinsi mtu anavyondelea kusisimua "sakiti za uridhikaji", ubongo hujizoesha kwa viwango vinavyoongezeka vya dopamini kwa kuzalisha homoni chache au kwa kupunguza idadi ya vipokezi katika sakiti za uridhifu. Matokeo yake, ni kuwa athari za kemikali kwa sakiti za uridhifu hupunguzwa, na hivyo kupunguza uwezo wa mtumiaji dawa kufurahia mambo ambayo awali yalimletea uridhifu.[16] Upungufu huu huwalazimisha waliozoea dopamini kuongeza matumizi ya dawa za kulevya ili kujaribu kurejesha viwango vyao vya homoni za "kuhisi vyema" katika hali za kawaida-an athari inayojulikana kama uzoeaji. Ukuaji wa uzoeaji dopamini unaweza hatimaye kusababisha mabadiliko makubwa katika neuroni na sakiti za ubongo na uwezo kuibua uwezekano wa kudhuru afya ya muda mrefu ya afya ya ubongo.[17] Dawa za za kisasa za kukabili matatizo ya akili hutengenezwa ili kuzuia kazi ya dopamine. Kwa bahati mbaya, uzuiaji huu unaweza pia kusababisha kudidimia hadi kufikia hali ya huzuni na kuzidisha tabia kutegemea zaidi dawa.[18]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Kwa kuongezea sakiti za uridhifu, nadharia-tete zinakisia kuwa msongo ni sababu inayochangia utegemeaji wa dawa za kulevya. Koob na Kreek wametoa nadhari-tete kwamba wakati wa matumizi ya dawa, sababu zinazoibusha kotikotropini (CRF)huamsha uhusiano wa hipothalami-pituitari-Adrena (HPA) na mifumo mingine ya msongo katika amigdala iliyoongezeka ya. Uibushwaji huu huathiri wa hali ya mhemko usioelekezwa inayohusiana na dawa za kulevya. Wamegundua kwamba jinsi matumizi ya dawa huongezeka, ndivyo vile vile CRF vile katika kiowevu katika uti wa binadamu (CSF). Katika mifano ya panya, na matumizi tofauti ya vikinzani vya CRF na vipokezi vya CRF vyote vilipunguza matumizi ya kibinafsi ya dawa za utafiti. Tafiti nyinginezo katika tathmini hii zilionyesha kutodhbitika katika homoni nyingine zinazohusika na mshikamano wa HPA, ikiwa ni pamoja enkefalini ambayo ni opioidi peptidiya nje mwa ngozi ambayo huzuia maumivu. Pia inaonekana kwamba mfumo wa opioidi μ-pokevu, ambayo enkephalini hushikamana nayo, ina athari katika mfumo wa mridhiko na inaweza kudhibiti mdhihiriko wa homoni za msongo.[2]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Kuelewa jinsi kujifunza na tabia kufanya kazi katika sakiti ya mridhiko wa inaweza kusaidia kuelewa mwenendo wa dawa za kulevya. Utegemezi wa dawa za kulevya hudhihirika kwa utafutaji dawa kwa nguvu ambapo mtumiaji mara nyingi hutaka na hutafuta dawa ya kulevya, licha ya kuelewa madhara yake hatari.[2][10] Dawa za kulevya huzalisha uridhifu, ambayo ni hisia ya kusisimua inayosababishwa na viwango kolezi vya DA katika neuroni ya ufa wa sinapti katika ubongo. Tabia za kuzoeleka huonekana katika watumiaji wa dawa za kulevya sawa na katrika panya wa maabara, panya, na tumbili, zinaweza kuhusisha vitendo na tabia, katika hii wakitafuta dawa, kwa ajili ya mridhiko, ambayo ni athari ya dawa hii.[11] Ushahidi unaonyesha kwamba tabia hii ina uwezekano mkubwa sana kuwa matokeo ya mabadiliko ya sinapti ambayo yametokea kutokana na matumizi ya dawa za kulevya ya mara kwa mara.[2][10][11] Tabia ya kutafuta dawa za kulevya husababishwa na glutamateji zinazochomoza kutoka koteksi ya mbele hadi NAc. Wazo hili linaungwa mkono na data kutoka kwa majaribio yanayoonyesha kuwa tabia ya kutafuta dawa inaweza kuzuiwa kufuatana na uzuiaji wa vipokezi glutamati ya AMPA na kutolewa kwa glutamati katika NAc.[10]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Alostasisi ni mchakato wa kufikia udhabiti kwa mabadiliko katika tabia na pia umbo la mwili. Jinsi mtu anavyoendelea na matumizi ya dawa za kulevya, yeye huonekana kuingia katika hali ya alostati ambayo hufafanuliwa kama kubadilika kutoka kiwango cha kawaida cha mabadiliko ambayo hudumu katika kwa muda mrefu. Utegemezi wa dawa za kulevya unaweza kusababisha uharibifu kwa ubongo na mwili jinsi viumbe wanavyoingia katika hali ya kuugua, madhara yanayotokana na uharibifu unajulikana kama ujazo wa alostati. Udhibiti wa alostasisi hatimaye hutoweka hatua kwa hatua jinsi uridhikaji kutokakana na dawa za kulevya na uwezo wa kuondosha hali ya kukata tamaa kwa matumizi ya dawa za kulevya huanza pia kupungua . Mzigo unaosababishwa na alostati huibua hali ya unyongovu wa mara kwa mara ikilinganishwa na mabadiliko ya kawaida ya alostati. Kinachosukuma upungufu huu ni msukumo wa watumiaji wa kutumia dawa kabla ya ubongo na mwili kurudia viwango vya awali vya alostati, na hivyo kuzua hali ya dhiki ya kila mara. Kwa hivyo, uwepo wa hali za kufadhaisha za kimazingira unaweza kusukumiza tabia ya kutafuta dawa za kulevya.[2]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Neuroplastisi ndio mfumo wa udhanifu unaochangia kujifunza na kumbukumbu. Inahusu mabadiliko ya kimwili katika sinapsi baina ya neuroni mbili za kuwasiliana, ongezeko la sifa za jeni kujitokeza , mageuzo ya ishara za seli na kuzalishwa kwa sinapsi mpya kati ya neuroni za kuwasiliana. Wakati dawa za kulevya zipo katika mfumo, huonekana kuteka nyara mifanyiko hiyo katika mfumo wa uridhikaji hiyo motisha hulengwa kwa utoaji wa dawa za kulevya kuliko uridhikaji wa asili.[11] Kufuatana na historia ya matumizi ya dawa ya kulevya, sinapsi zinazosisimuliwa katika akumbeni za kiini (NAc)hukumbwa na aina mbili za ubadilikaji wa neva: potensheni ya muda mrefu (LTP) na unyongovu wa muda mrefu (LTD). Wakitumia panya kama mfano, Kourrich na wenzake walionyesha kwamba matumizi sugu ya kokeni huongeza nguvu za synapsi katika NAc baada ya kipindi cha kujiondoa cha siku 10-14, ilhali sinapsi zenye nguvu hazijitokezi kwa kipindi cha saa 24 baada ya matumizi ya mara kwa mara ya kokeni. Kipimo kimoja cha kokeni hakikusababisha sifa zozote za sinapsi zenye nguvu. Wakati panya walio na uzoevu wa dawa ya walipopewa changamoto kwa kipimo kimoja cha kokeni, unyogovu wa sinapti ulitokea. Kwa hiyo, inaonekana historia ya matumizi ya kokeni pamoja na athari za uondoaji huathiri mwelekeo wa kugeuza umbo la glutamati katika NAc. [14]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Mara mtu ageukapo kutoka matumizi hadi utegemezi wa dawa za kulevya, tabia yake hulenga kikamilifu katika utafutaji wa dawa, hata ingawa watumiaji huripoti kuwa wao huhisi msisimuo usio mkali kama ilivyokuwa wakati mmoja. Licha ya athari mbalimbali za dawa za kulevya wakati zinapotumika sana, njia inayopelekea utegemezi wa dawa za kulevya ni sawa. Swala lingine la dawa za kulevya linahusu upungufu wa kujibia msisimuo kwa mambo ya kawaida ya kibiolojia, kama vile chakula ngono na mahusiano ya kijamii. Kwa njia ya picha za bongo za wagonjwa wanaojitegemeza kwa kokeni, wanasayansi wameweza kupata taswira ya ongezeko la shughuli za usagaji katika singuleti ya mbele na koteksi ya mbele mwa jicho (maeneo ya yanayotngulia koteksi ya mbele ) katika bongo za watu hawa. Michakato ya maeneo hayo ya bongo za watu hawa wanaotegemea dawa za kulevya hushirikishwa katika motisha kali zaidi za kupata dawa badala ya kutafuta uridhifu wa kiasili mbali na upungufu wa uwezo wa kushinda utashi huu. Picha za bongo pia zimeonyesha kuwa wategemeaji kokeni-huwa na ulegevu kiutendaji katika koteksi zao za mbele wakilinganishwa na wasiotumia dawa za kulevya, wanapokumbana na misisimuo inayohusiana na mridhiko wa asili. Mpito kutoka matumizi ya dawa za kulevya kwa matumizi ya kuburudika hadi utegemezi hutokea kwa hatua za taratibu na hutokana na athari za dawa, kulingana na uteuzi wake, wa mabadiliko ya neva zinazopatikana katika sakiti za mridhiko. Wakati wa matukio kabla ya kutegemea ulevi, utashi huzalishwa na kutolewa kwa dopamini (DA) katika koteksi ya mbele. Jinsi mtu anavyobadilika kutoka matumizi ha utegemeaji wa dawa za kulevya, kutolewa kwa DA katika NAc huwa haihitaji kuzalisha utashi bali utolewaji wa DA hupunguka wakati ongezeko la shughuli za usagaji katika koteksi za mbele mwa jicho huchangia utashi. Wakati huu mtu anaweza kuhisi dalili za unyogovu iwapo kokeni haitumiki.[19] Kabla ya mtu kuanza kutegemea dawa za kulevya na kuonyesha tabia za kutafuta dawa za kulevya, pana kipindi cha muda ambapo mkondo wa neuroplastisi unaweza kugeuzwa. Utegemezi dawa za kulevya hufanyika wakati tabia ya kutafuta dawa inapobainika na uwezekano wa kurejelea matumizi kuendelea, licha kujiondoa kwa muda mrefu, hizi sifa hizi za kitabia ni matokeo ya mabadiliko ya neuroplasti ambayo ni huletwa na matumizi ya mara kwa mara na hudumu kwa kiasi .[10]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Utaratibu unaosababisha athari za molekuli ya dawa ya juu ubadilishaji umbo wa sinapti bado haieleweki vilivyo. Hata hivyo, neuroplastisi katika glutamati zinazochomoza inaonekana kuwa muhimu ya matumizi ya mara kwa mara ya dawa za kulevya. Aina hii ya ubadilishaji umbo wa sinapti huwa na matokeo yanayosababisha LTP, ambayo huzipa nguvu mahusiano kati ya neva mbili, mwanzo wa haya hutokea haraka na matokeo yake ni ya mara kwa mara. Mbali na neva za glutamati, neva za dopamini zilizo katika VTA hukabiliana na glutamati na huweza kushirikishwa mapema zaidi wakati wa kujizoesha kwa neva kufuatia matumizi ya mara kwa mara ya dawa za kulevya. Kama ilivyoonyeshwa na Kourrich na wenzake, historia ya matumizi ya dawa za kulevya na wakati wa kujiondoa kutoka matumizi ya mwisho inaonekana kuwa na umuhimu katika kuelekeza mabadiliko ya umbo la neva za mfumo wa kuzawadia.[11]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Swala la ukuaji wa neva ambalo pia linaweza kuwa na jukumu muhimu katika mabadiliko ya umbo la neva kutokana na dawa za kulevya-ni kuwepo kwa molekuli-elekezi za aksoni kama vile semaforini na efrin. Baada ya matibabu ya kokeni ya mara nyingi ,mabadiliko yaliyodhihirika(ongezeko au upungufu hutegemea aina ya molekuli) ya msimbo wa mRNA kwa molekuli-elekezi ya aksoni yalitokea katika panya. Haya yanaweza kuchangia mabadiliko katika tabia za sakiti za mridhiko wa utegemevu kwa dawa za kulevya.[20]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Utegemezi wa dawa za kulevya pia huzua suala la athari zinazodhuru ukuaji wa neuroni mpya kwa watu wazima. Eisch na Harburg walizua dhana tatu mpya walizoiga kutoka tafiti mbalimbali za hivi karibuni kuhusiana na dawa za kulevya. Kwanza, chimbuko la neva hupungua kutokana na matumizi ya mara kwa mara ya dawa za kulevya. Orodha ya tafitia inaonyesha kuwa matumizi ya muda mrefu ya opiati, visisimuzi vya kisaikolojia, nikotini, na pombe hupunguza chimbuko la neva katika panya. Pili, upungufu huu katika chimbuko la neva huonekana kutotegemea mshikamano unaoelekezwa na HPA. Sababu nyingine za kimazingira mbali na matumizi ya dawa za kulevya kama vile umri, msongo na mazoezi, pia zinaweza kuwa na athari kwa chimbuko la neva kwa kudhibiti mshikamano wa Adrenal-hipothalami-pituitari(HPA). Ushahidi unaozidi kujitokeza unaonyesha hili kwa sababu 3: kipimo kidogo cha opiati na visisimuzi vya kisakolojia hukoleza korikosteroni katika seramu lakini bila ya athari kwa chimbuko la neva, ingawa chimbuko la neva iliyopunguka ni sawa kati ya watumiaji dawa za kulevya kibinafsi ama waliolazimishwa kumeza. Msisimuo wa mshikamano wa HPA, ni mkubwa katika watumiaji dawa wa kibinafsi na hata baada ya kuzuiliwa kwa ongezeko la kotikosteroni zitokanazo na opiati, upungufu wa chimbuko la neva ulitokea. Haya, bila shaka, yanahitaji kuchunguzwa zaidi. Mwisho, dawa zinazolevya huonekana kuathiri tu mpenyezo katika ukanda wa sabgranula (SGZ),badala ya maeneo mengine yanayohusiana na chimbuko la neva. Tafiti za matumizi ya dawa za kulevya na chimbuko la neva huenda zikawa na athari kwa bayolojia ya seli .[12]


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Mfumo wa mridhiko kwa kiasi huchangia sehemu ya saikolojia ya uzoevu wa dawa za kulevya.


title: Utegemezi wa dawa za kulevya

text: Protini ya CREB, sababu yaunukuzi unaosisimuliwa na adeosini monophosfaeti kwa vipindi (cAMP) mara baada ya kufikia upeo wa juu, huchochea jeni zinazozalisha protini kama vile dinofini, ambayo hukatiza utoaji dopamini na kukatiza pia sakiti ya mridhiko kwa muda. Kwa watumiaji sugu wa dawa za kulevya, msisimuo endelevu wa CREB hivyo basi husababisha vipimo vikubwa kutumika ili kuibua athari sawa. Zaidi ya hayo humwacha mtumiaji na hisia za kukata tamaa kwa ujumla na kutoridhika na huwezi kupata mridhiko kutokana na shughuli ambazo alizifurahia awali, mara nyingi ikipelekea kurudia matumizi ya dawa ya kulevya kwa "raha" ya ziada.[21]