title: Agape

text: Kigiriki kina maneno mbalimbali kwa jambo linaloitwa "upendo" katika lugha mbalimbali ambazo zina neno moja tu. Kwa hiyo "agape" inataja maana ya pekee ya "upendo" ambayo ni upendo wa kindugu au upendo wa Mungu. Upande mwingine wa upendo kwa Kigiriki ni "philia" (undugu, pendo lisilo la kingono) na mwingine ni "eros" ambayo ni mapenzi yenye tabia ya kingono.


title: Agape

text: Agape ni aina ya upendo isiyotafuta faida wala tamaa wala ridhaa.


title: Agape

text: Katika maandiko ya Kikristo agape inamaanisha:


title: Agape

text: Chanzo kwa Wakristo ni amri (kiasili ya Agano la Kale) jinsi inavyopatikana kwa mfano katika Luka 10:27:


title: Agape

text: "Mpende Bwana Mungu wako kwa moyo wako wote, kwa roho yako yote, kwa nguvu zako zote na kwa akili yako yote. Na, mpende jirani yako kama unavyojipenda mwenyewe"


title: Agape

text: Wakati mwingine namna ya pekee ya kuadhimisha Chakula cha Bwana huitwa "agape".


title: Kumi na mbili

text: Kumi na mbili ni namba inayoandikwa 12 kwa tarakimu za kawaida na XII kwa namba za Kiroma.


title: Kumi na mbili

text: Ni namba asilia iliyopo kati ya kumi na moja na kumi na tatu. Kwa Kiswahili cha pwani kuna pia neno "thenashara".


title: Kumi na mbili

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 3.


title: Kumi na mbili

text: Katika tamaduni za kale kumi na mbili ilikuwa muhimu hasa kutokana na uhusiano wake na kalenda. Kila mwaka wa jua huwa na vipindi 12 vya mwezi na hivyo miezi 12 ilikuwa msingi wa hesabu ya mwaka.


title: Kumi na mbili

text: Utamaduni wa nchi mbalimbali, hasa huko Ulaya uliendelea kutumia mfumo duodesimali badala ya mfumo desimali jinsi ilivyo sasa. Maana vitu vya kuhesabiwa vilijumlishwa kwa makundi ya 12: 12, 144 (12x12), 72 (=nusu ya 144).


title: Kumi na mbili

text:
Lugha za Ulaya zina majina ya pekee kwa namba hadi 12. Majina yanayounganishwa kwa namna ya "kumi na ..." yanaanzia 13. Kwa 12 kuna pia jina "dazeni" (kutoka Kiingereza dozend).
Pia katika nchi nyingi 12 ilihesabiwa kati ya namba za pekee au namba zenye maana. Tazama matumizi katika Biblia: makabila 12 ya Israeli, Mitume 12 wa Yesu.


title: Gregori wa Narek

text: Gregori wa Narek (kwa Kiarmenia Գրիգոր Նարեկացի, "Grigor Narekatsi"; 951 hivi - 1003 hivi) alikuwa mmonaki na padri wa Armenia maarufu kama mwanafalsafa, mwanateolojia na mtakatifu wa Kanisa la Kitume la Armenia.


title: Gregori wa Narek

text: Mzaliwa wa familia ya washairi, akiishi katika monasteri ya Narek (Narekavank), ni "mshairi mkuu wa kwanza wa Armenia".


title: Gregori wa Narek

text: "Kitabu cha Sala", ambacho pengine kinajulikana kama "Kitabu cha Maombolezo", ni kati ya maandishi bora ya fasihi ya Kiarmenia na kimetafsiriwa katika lugha nyingi.


title: Gregori wa Narek

text: Papa Fransisko alimtangaza mwalimu wa Kanisa tarehe 12 Aprili 2015.


title: Gregori wa Narek

text: Gregori alizaliwa Andzevatsik mwaka 950 hivi katika familia ya wakleri wasomi. Baba yake, Khosrov Mkuu, kisha kufiwa mapema mke wake, alipata kuwa askofu mkuu akaandika vitabu muhimu vya teolojia.


title: Gregori wa Narek

text: Mama alipofariki, Gregori alikabidhiwa alelewe na jamaa yake, Anania wa Narek, mwanzilishi wa monasteri na shule ya kijiji hicho.


title: Gregori wa Narek

text: Tangu utotoni hadi kifo chake, Gregori aliishi katika monasteri hiyo maarufu kama Narekavank, kwenye Ziwa Van, huko Vaspurakan, Ufalme wa Armenia, leo nchini Uturuki.


title: Gregori wa Narek

text: Milenia ya kwanza ya Ukristo ilipokaribia kutimia, monasteri ya Narek ilikuwa kitovu maarufu cha elimu kwa Waarmenia. Ikikuwa miaka ya utulivu kabla ya uvamizi wa Waturuki na Wamongolia uliobadili moja kwa moja historia ya Armenia.


title: Gregori wa Narek

text: Miaka hiyo Armenia ilikuwa inapitia kipindi cha ustawi wa mpya wa fasihi, uchoraji, usanifu majengo na teolojia, ambao ulichangiwa sana na Mt. Gregori, mwalimu wa shule ya monasteri.


title: Gregori wa Narek

text: Monasteri hiyo ilibomolewa kabisa katika karne ya 20, baada ya Maangamizi ya Waarmenia yaliyofanywa na Waturuki kuanzia mwaka 1915.


title: Gregori wa Narek

text: Utafiti uliofanywa hivi karibuni kuhusu maandishi yake unadokeza kwamba alifahamu vitabu vya Ugiriki wa kale vilivyotafsiriwa katika Kiarmenia. Kwa mfano, kwamba alijua sana vile vya Plato, Aristotle, Porfiri, Plotino na Filo wa Aleksandria.


title: Gregori wa Narek

text: Hiyo ilichangia kumfanya ashukiwe kama baba yake kuwa mzushi, yaani kufuata mafundisho ya Mtaguso wa Kalsedonia tofauti na waliofanya Waarmenia wengi.


title: Gregori wa Narek

text: Kitabu hicho kimejulikana kwa muda mrefu kama kimojawapo kati ya vile bora vya Ukristo wote.


title: Gregori wa Narek

text: Gregori alikiita "kamusi elezo ya sala kwa mataifa yote" kwa sababu alitumaini kitaongoza watu wa dunia nzima katika sala.


title: Gregori wa Narek

text: Akiombwa na wanajumuia wenzake, alilenga kupata jibu kwa swali gumu: "Mtu anaweza kumtolea nini Mungu, muumba wetu, ambaye anavyo tayari vitu vyote na anajua yote vizuri kuliko tunavyoweza kuyaeleza sisi?" Swali hilo walilojiuliza manabii, watunzi wa Zaburi, mitume na watakatifu, alilijibu kwa unyenyekevu – kama mlio wa moyoni.


title: Gregori wa Narek

text: Katika sala 95, Gregori alitumia uwezo wote wa lugha ya Kiarmenia ili kutafsiri hisia za uchungu na unyenyekevu katika toleo la maneno yaliyofikiriwa kumpendeza Mungu.


title: Gregori wa Narek

text: Alikiita wasia wake: "herufi zake kama mwili wangu, ujumbe wake kama roho yangu"; ni jengo la imani kwa nyakati zote, la pekee katika fasihi ya Kikristo kutokana na mifano yake yenye ubunifu mwingi, teolojia yake ya dhati, ujuzi wake wa Biblia na unyofu wa mawasiliano yake na Mungu.


title: Gregori wa Narek

text: Mwaka wa uandishi haujulikani vizuri, lakini ulimalizika miaka 1001-1002, mwaka mmoja kabla hajafa.


title: Gregori wa Narek

text: Kwake ni lazima lengo kuu la binadamu wote liwe kumfikia Mungu, na kutumia yale yote ambayo umbile linawapatia ili kuungana naye, kwa kufuta tofauti zilizopo kati yao na yeye. Muungano huo unawezekana si kwa njia ya mantiki bali ya hisia. Hapo matatizo ya maisha haya yangekoma.


title: Gregori wa Narek

text: Gregori alifafanua kifumbo "Wimbo Ulio Bora" (mwaka 977, ambapo alipata upadirisho) na kuandika vitabu vingi vya mashairi, sala na hotuba, mbali ya Historia ya msalaba wa Aparan na kitabu kimoja dhidi ya Watondrakiti (Wapauliciani).


title: Gregori wa Narek

text: Gregori ya Narek anaheshimiwa kama mtakatifu na Kanisa Katoliki la Armenia na Kanisa Katoliki lote, jina lake likiwemo katika orodha rasmi kwenye tarehe 27 Februari.


title: Gregori wa Narek

text: Papa Yohane Paulo II alimtaja katika hotuba mbalimbali na katika hati "Redemptoris Mater" na katika barua kwa ajili ya miaka 1,700 ya Ubatizo wa Taifa la Armenia".


title: Gregori wa Narek

text: Tena anatajwa katika namba 2678 ya Katekisimu ya Kanisa Katoliki.


title: Gregori wa Narek

text: Tarehe 21 Februari 2015, Papa Fransisko alitangaza nia yake ya kumfanya mwalimu wa Kanisa, akatekeleza uamuzi huo tarehe 12 Aprili 2015.


title: Baba

text: Baba ni mwanamume aliyemzaa mtoto au anamlea.


title: Baba

text: Katika uzazi, baba ndiye anayesababisha jinsia ya mtoto kwa kumrithisha kromosomu Y (mtoto wa kiume) au kromosomu X tu (mtoto wa kike).


title: Baba

text: Saikolojia inaonyesha pia umuhimu wa kuwepo kwa baba mwenye pendo, akishirikiana na mama, katika kukua kwa mtoto.


title: Mji Mpya

text: Mji Mpya inamaanisha mahali pa mji ulioanzishwa mpya au mara nyingi sehemu ambako nyumba mpya zimejengwa. Inatumiwa kama jina la kata, vijiji au vitongoji wa kwa sehemu mbalimbali, kwa mfano


title: Chembeuzi Y

text: Chembeuzi Y (pia: kromosomu Y, kwa Kiingereza "Y chromosome") ni moja katika jozi la chembeuzi za jinsia za wanyama wengi kujumuisha mamalia, na kwa hivyo binadamu pia, pamoja na chembeuzi X. Ndizo zinazosababisha mtu kuwa mwanamume au mwanamke, na vilevile wanyama mbalimbali kuwa wa kiume au wa kike.


title: Chembeuzi Y

text: Baba tu ana chembeuzi hiyo (pamoja na ile ya X) na hivyo anaweza kumrithisha mwanae, ambaye kwa njia hiyo atakuwa wa kiume. Kumbe mama ana jozi la chembeuzi X asiweze kurithisha chembeuzi Y.


title: Chembeuzi Y

text: Utafiti unaonyesha kwamba chembeuzi Y ni kati ya sehemu za urithi wa binadamu zinazobadilika zaidi.


title: Chembeuzi X

text: Chembeuzi X (pia: kromosomu X, kwa Kiingereza "X chromosome") ni moja katika jozi la chembeuzi za jinsia za wanyama wengi kujumuisha mamalia, na kwa hivyo binadamu pia, pamoja na chembeuzi Y. Ndizo zinazosababisha mtu kuwa mwanamume au mwanamke, na vilevile wanyama mbalimbali kuwa wa kiume au wa kike.


title: Chembeuzi X

text: Wanawake wana mbili za chembeuzi hiyo, lakini wanaume wana moja tu pamoja na ile ya Y. Kwa hivyo baba anaweza kumrithisha mwanae, ambaye kwa njia hiyo atakuwa wa kike kwa kuwa mama ana jozi la chembeuzi X asiweze kurithisha chembeuzi Y inayomfanya mtoto kuwa wa kiume.


title: Chembeuzi X

text: Inabeba jeni 2,000 hivi kati ya 20,000-25,000 za binadamu.


title: Chembeuzi za jinsia

text: Chembeuzi za jinsia (pia: kromosomu za jinsia, ing. "sex chromosomes") ni mbili kati ya chembeuzi za binadamu na za wanyama mbalimbali zinazoongoza utengenezaji wa seli zote za mwili kadiri ya urithi wa wazazi unaotunzwa katika DNA.


title: Chembeuzi za jinsia

text: Hizo chembeuzi za jinsia kwa binadamu ni chembeuzi X na chembeuzi Y. Ndizo zinazosababisha mtu kuwa mwanamume au mwanamke, na vilevile wanyama mbalimbali kuwa wa kiume au wa kike.


title: Chembeuzi za jinsia

text: Baba tu ana chembeuzi Y (pamoja na ile ya X) na hivyo anaweza kumrithisha mwanae, ambaye kwa njia hiyo atakuwa wa kiume.


title: Chembeuzi za jinsia

text: Kumbe mama ana jozi la chembeuzi X asiweze kurithisha chembeuzi Y.


title: Chembeuzi za jinsia

text: Ndiyo maana ni baba tu anayesababisha jinsia ya mtoto wao.


title: Chembeuzi

text: Chembeuzi (au kromosomu kutoka neno la Kiingereza "chromosome" linatokana na Kigiriki χρῶμα, chroma, "rangi" na σῶμα, soma, "mwili") ni nyuzi zinaobeba ADN ambazo zinapatikana katika seli zote za viumbe hai na kuongoza utengenezaji wake.


title: Bombwe (mnyama)

text: Bombwe ni kiumbe anayeishi kwenye maji baridi ama ya chumvi hasa sehemu za bahari zilizoingia ndani ya ardhi ambako pia kuna makutano na maji baridi.


title: Fidla

text: Fidla (kutoka Kiingereza fiddle; pia: violini, kutoka jina la Kiitalia violino) ni ala ya muziki yenye nyuzi. Idadi ya nyuzi ni 4 zinazopigwa au zaidi kuchuliwa kwa uta. Nyuzi zinawekwa kwa kawaida kwa noti za G, D, A na E.


title: Fidla

text: Fidla hufanywa kwa mwili wa mwangwi na shingo. Nyaya hufungwa juu kwenye shingo na hapo zinaweza kukazwa kwa hesi. Upande wa juu wa mwili kuna mashimo mawili yenye umbo la S nyembamba.


title: Fidla

text: Fidla inashikwa na mchezaji baina ya bega na kidevu.


title: Fidla

text: Kwa kawaida mkono wa kuume hushika uta na kuiteleza kwenye waya na hivyo kutoa sauti. Uta ni kama upinde na kuna riboni kati ya ncha za upinde. Riboni hufanywa kwa nywele za farasi.


title: Fidla

text: Vidole vya mkono mwingine husogeza juu ya nyaya na kubadilisha sauti kwa kukaza waya mahali mbalimbali. 300px|thumbnail|Kyoko Yonemoto anapiga Paganini.


title: Fidla

text: Fidla zilibuniwa katika Ulaya ya Kusini takriban miaka elfu iliyopita kama nakala ndogo za ala za nyaya kubwa zaidi.


title: Fidla

text: Fidla kwa umbo la kisasa zimepatikana tangu karne ya 16 na mwanzoni zilikuwa na nyaya 3 pekee, lakini tangu mnamo mwaka 1600 zilikuwa karibu sawa na ala za leo. Maendeleo hayo yalitokea katika Italia kaskazini. Baadaye mabadiliko madogo yaliendelea kufanywa.


title: Fidla

text: Mafundi mashuhuri waliotengeneza fidla walikuwa pamoja na familia za Stradivari, Guarneri na Amati katika Italia za karne za 16 hadi 18 huko Brescia na Cremona na akina Jakob Stainer huko Austria. Ala zilizotengenezwa nao zinatafutwa hadi leo na kutumiwa kwa muziki wa kihistoria.


title: Fidla

text: Watunzi muziki wote mashuhuri wa Ulaya walitunga muziki kwa ajili ya fidla, ama katika okestra ama kama ala ya pekee.


title: Fidla

text: Kadiri fidla ilivyopendwa, idadi ya wapiga fidla iliongezeka pamoja na mahitaji ya idadi kubwa ya ala. Kwa hiyo fidla za bei nafuu zilitengenezwa katika viwanda vidogo. Mwaka 1888 kiwanda cha kwanza cha fidla kilianzishwa nchini Japani.


title: Fidla

text: Viol and Lute Makers of Venice 1490 -1630 , by Stefano Pio (2012), Venezia Ed. Venice research, ISBN 978-88-907252-0-3 Violin and Lute Makers of Venice 1640 - 1760 , by Stefano Pio (2004), Venezia Ed. Venice research, ISBN 978-88-907252-2-7 Liuteri & Sonadori, Venice 1750 - 1870 , by Stefano Pio (2002), Venezia Ed. Venice research, ISBN 978-88-907252-1-0 The Violin Forms of Antonio Stradivari, by Stewart Pollens (1992), London: Peter Biddulph. ISBN 0-9520109-0-9 Principles of Violin Playing and Teaching, by Ivan Galamian (1999), Shar Products Co. ISBN 0-9621416-3-1 The Contemporary Violin: Extended Performance Techniques, by Patricia and Allen Strange (2001), University of California Press. ISBN 0-520-22409-4 The Violin: Its History and Making, by Karl Roy (2006), ISBN ISBN 978-1-4243-0838-5 The Fiddle Book, by Marion Thede (1970), Oak Publications. ISBN 0-8256-0145-2 Latin Violin, by Sam Bardfeld, ISBN 0-9628467-7-5 The Canon of Violin Literature, by Jo Nardolillo (2012), Scarecrow Press. ISBN 0-8108-7793-7 The Violin Explained - Components Mechanism and Sound by James Beament (1992/1997), Clarendon Press. ISBN 0-19-816623-0 Antonio Stradivari, his life and work, 1644-1737', by William Henry Hill; Arthur F Hill; Alfred Ebsworth Hill (1902/1963), Dover Publications. 1963. OCLC 172278. ISBN 0-486-20425-1 An Encyclopedia of the Violin, by Alberto Bachmann (1965/1990), Da Capo Press. ISBN 0-306-80004-7 Violin - And Easy Guide, by Chris Coetzee (2003), New Holland Publishers. ISBN 1-84330-332-9 The Violin, by Yehudi Menuhin (1996), Flammarion. ISBN 2-08-013623-2 The Book of the Violin, edited by Dominic Gill (1984), Phaidon. ISBN 0-7148-2286-8 Violin-Making as it was, and is, by Edward Heron-Allen (1885/1994), Ward Lock Limited. ISBN 0-7063-1045-4 Violins & Violinists, by Franz Farga (1950), Rockliff Publishing Corporation Ltd. Viols, Violins and Virginals, by Jennifer A. Charlton (1985), Ashmolean Museum. ISBN 0-907849-44-X The Violin, by Theodore Rowland-Entwistle (1967/1974), Dover Publications. ISBN 0-340-05992-3 The Early Violin and Viola, by Robin Stowell (2001), Cambridge University Press. ISBN 0-521-62555-6 The Complete Luthier's Library. A Useful International Critical Bibliography for the Maker and the Connoisseur of Stringed and Plucked Instruments by Roberto Regazzi, Bologna: Florenus, 1990. ISBN 88-85250-01-7 The Violin, by George Dubourg (1854), Robert Cocks & Co. Violin Technique and Performance Practice in the Late 18th and Early 19th Centuries, by Robin Stowell (1985), Cambridge University Press. ISBN 0-521-23279-1 History of the Violin, by William Sandys and Simon Andrew (2006), Dover Publications. ISBN 0-486-45269-7 The Violin: A Research and Information Guide, by Mark Katz (2006), Routledge. ISBN 0-8153-3637-3 Per gli occhi e 'l core. Strumenti musicali nell'arte by Flavio Dassenno, (2004) a complete survey of the brescian school defined by the last researches and documents. Gasparo da Salò architetto del suono by Flavio Dassenno, (2009) a catalogue of an exhibition that give complete informations on the famous master life and work, Comune di Salò, Cremonabooks, 2009. Cite journal requires |journal= (help)


title: Fidla

text: Schoenbaum, David, , New York, New York: W.W. Norton & Company, December 2012. ISBN 9780393084405 Templeton, David, , Strings magazine, October 2002, No. 105. Young, Diana. . PhD Thesis. M.I.T., 2007.


title: Fidla

text: Jamii:Ala za muziki


title: Urujuanimno

text: Urujuanimno (ing. "ultraviolet", kifupi UV) ni aina ya nuru isiyoonekana kwa binadamu lakini kwa wanyama mbalimbali. Kwa lugha nyingine na makini zaidi ni sehemu ya mnururisho wa sumakuumeme mwenye lukoka ("wavelength") baina ya nanomita 400 nm hadi 10 nm, ambayo ni lukoka fupi kuliko urujuani inayoonekana lakini ndefu zaidi kuliko eksirei.


title: Urujuanimno

text:
Wanyama wengi pamoja na wadudu kadhaa, mamba, ndege wengine wadogo wanaweza kutambua urujuanimno.
Mnururisho wa urujuanimno unafika duniani kama sehemu ya nuru ya jua.


title: Urujuanimno

text: Viwango vikubwa vya mnururisho wa urujuanimno vinaweza kusababisha uharibifu kwa seli za binadamu. Ngozi ya binadamu inajenga rangi ya melanini kama kinga dhidi yake. Anga ya hewa ya dunia inachuja sehemu ya mnururisho huu lakini kwenye maeneo ya ikweta kiwango kinachopita hadi uso wa dunia ni kubwa zaidi.


title: Urujuanimno

text: Hapo ni sababu ya kwamba watu katika maeneo karibu na ikweta wana rangi nyeusinyeusi zaidi. Watu wanaoishi mbali na ikweta hawahitaji kiwango hiki cha kinga dhidi ya mnururisho wa urujuanimno na kwa sababu hiyo watu wenye rangi nyeupe zaidi waliweza kuendelea huko kaskazini. Pale ambako watu kutoka sehemu za kaskazini walihamia katika maeneo ya ikweta wana hatari kubwa zaidi kupata kansa ya ngozi na hii inaonekana katika asilimia kubwa ya kansa hii kati ya wazungu wa Australia.


title: Urujuanimno

text: Asilimia kubwa ya kansa ya ngozi kati ya watu walioathiriwa na zeruzeru katika Afrika ina sababu hiyohiyo.


title: Wimbi

text: Wimbi kwa lugha ya kawaida ni mwendo unaonekana kwenye uso wa maji tukitembea ufukoni mwa bahari. Kwa lugha ya fizikia wimbi halihusu maji pekee bali ni jambo linaloweza kutokea katika kila kitu.


title: Wimbi

text: Tukiweka maji katika bakuli na kupuliza juu yake tunaona mwendo uleule kama ufukoni, yaani tunaona mawimbi madogo. Nishati ya pumzi tunalopuliza juu ya uso wa maji katika bakuli inaanzisha mbembeo wa uso wa maji unaoendelea. Nguvu hii inasababisha vurugo endelevu inayopanuka katika maji. Mwendo wa wimbi unapeleka nishati kutoka mahali pamoja kwende mahali pengine bila kusukuma maji yenyewe.


title: Wimbi

text: Kwa maana hii wimbi ni vurugo endelevu au mbembeo unaopanuka katika mata au kwenye uga ya nishati. Mawimbi ya bahari kwenye ufuko yanaweza kutokana na dhoruba iliyopuliza maji kilomita elfu kadhaa kutoka mahali tunapoyaona. Kwa hiyo kimsingi kila wimbi ni mwendo wa nishati (si ya mata) unaoendelea kwa njia ya mtetemo au mbembeo. Lakini mawimbi ya maji ni sehemu ndogo tu ya mawimbi kwa jumla.


title: Wimbi

text: Aina nyingine ya wimbi ni nuru na wimbisauti. Halafu kuna mawimbi mengine yasiyoonekana kwetu, maana hatuna milango ya fahamu kwake. Lakini zimegunduliwa na sayansi ya kisasa na kutumiwa kwa njia ya teknolojia mbalimbali.


title: Wimbi

text: Kimsingi wataalamu wametofautisha aina mbili ambayo ni mawimbi ya mata, yanayoitwa pia wimbi makanika (mechanic wave) na ambayo yanahitaji midia kama kiowevu, gesi au mata manga. Kati ya hizi ni wimbosauti, mawimbi katika maji, mawimbi ya tetemeko.


title: Wimbi

text: Aina nyingine ya mawimbi zinapita pia katika ombwe (vacuum) pasipo mata na hizi ni hasa mawimbi sumakuumeme. Haya ni pamoja na nuru inayoonekana, infraredi, eksirei na wimbiredio.


title: Wimbi

text: Mawimbi huwa na tabia zinazopimika. Hizi ni pamoja na tambo (amplitude), urefu wa wimbi (wavelength), marudio (frequency), fezi (phase) na velositi ya fezi.


title: Wimbi

text: Tambo huwa na sehemu ya kilele (fyulisi) na ya bonde (bohori). Mstari unaopita katikati ya kilele na bonde ya wimbi ni mstari anzio (baseline).


title: Wimbi

text: Mawimbi ya sumakuumeme hupangwa katika spektra kutokana na tabia hizi za masafa na marudio ya mawimbi.


title: Wimbi

text: Free, independent study course with video lectures, assignments, lecture notes and exams.


title: Mnururisho sumakuumeme

text: Mnururisho sumakuumeme (ing. "electromagnetic radiation / electromagnetic waves") ni mnururisho wa mawimbi zinazounganisha uga sumaku na uga wa umeme na kubeba nishati. Mifano ya mawimbi sumakuumeme ni wimbiredio, mikrowevu, mawimbi ya joto, mawimbi ya urujuanimno, eksirei, na nuru inayoonekana kwetu.


title: Mnururisho sumakuumeme

text: Tofauti na mawimbi ya mata kama wimbisauti zile za sumakumeme hazihitaji midia kwa uenezi wao. Zinaenea pia katika ombwe kwa kasi ya nuru.


title: Mnururisho sumakuumeme

text: Mawimbi yenye masafa ("wavelength") mafupi ni mnururisho wa kuioniza na hivyo hatari kwa viumbehai kuanzia kiwango fulani, hasa gammarei na eksirei. Hata mnururisho wa urujuanimno ina hatari unaweza kusababisha mbabuko wa jua (ing. "sunburn") kwenye ngozi ha hata kansa.


title: Mnururisho sumakuumeme

text: Pande mbalimbali za spektra ya sumakuumeme zinatofautiana kwa masafa ya mawimbi ("wavelenghth"), marudio ("frequency") na kiwango cha nishati zinazosafirisha.


title: Wimbiredio

text: Wimbiredio (ing. "radio wave") ni sehemu ya mnururisho sumakuumeme. Ni mawimbi yenye masafa ya mawimbi (ing. "wavelength") baina ya sentimita 10 na kilomita 100; upeo wa marudio ni kilohezi kadhaa hadi gigahezi 3.


title: Wimbiredio

text: Sawa na mawimbi yote ya sumakuumeme zinatembea kwa kasi ya nuru. WImbiredio hutokea kiasili kutokana na radi, au mnururisho wa nyota. Tabia ya nyota kutoa mnururisho huu inatumiwa na astronomia kwenye vituo vya pekee ambako antena kubwa zinakusanya wimbiredio kutoka anga la ulimwengu.


title: Wimbiredio

text: Jina "wimbiredio" latokana na matumizi kwa mitambo ya redio. Mnamo 1873 James Clerk Maxwell alionyesha kwa njia ya hisabati ya kwamba mawimbi sumakuumeme yanaweza kupita hewani. Heinrich Rudolf Hertz alifaulu mwaka 1888 kutengeneza mawimbi haya na kuyapokea. Hii ilikuwa chanzo cha upelekaji habari kwa njia ya wimbiredio.


title: Gregori Palamas

text: Gregori Palamas (kwa Kigiriki Γρηγόριος Παλαμάς) (Konstantinopoli, 1296 – Thesalonike 1359) alikuwa mmonaki kwenye Mlima Athos (leo nchini Ugiriki) akawa Askofu mkuu wa Thesalonike na mwanateolojia maarufu hasa kwa kutetea Hesukia dhidi ya Barlaam wa Seminara.


title: Gregori Palamas

text: Baadhi ya maandishi yake yamekusanywa katika Filokalia.


title: Gregori Palamas

text: Anaheshimiwa kama mtakatifu katika Makanisa ya Kiorthodoksi, lakini pia katika baadhi ya Makanisa Katoliki ya Mashariki yanayofuata liturujia ya Ugiriki


title: Gregori Palamas

text: Makanisa hayo yanamheshimu hasa katika Dominika ya pili ya Kwaresima kuu (Dominika ya Gregori Palamas) pamoja na kumwadhimisha katika sikukuu yake tarehe 14 Novemba.


title: Filokalia

text: Filokalia (kwa Kigiriki φιλοκαλία, filokalia, "upendo wa uzuri", kutoka φιλία, philia, "upendo" na κάλλος, "kallos" "uzuri") ni jina la vitabu mbalimbali vya Ukristo vilivyokusanya maandishi bora kuhusu maisha ya kiroho, kwa mfano kile kilichoandaliwa na Basili Mkuu na Gregori wa Nazienzi.


title: Filokalia

text: Kati yake kitabu maarufu zaidi "Filokalia ya Mababu Waliokesha" cha Nikodemo wa Mlima mtakatifu na Makari wa Korintho ambao katika karne ya 18 walikusanya maandishi ya karne ya 4 hadi karne ya 15kuhusu Hesukia katika Makanisa ya Kiorthodoksi.


title: Filokalia

text: Mkusanyo ulilenga kwanza wamonaki ili wajifunze kufikia sala ya hali ya juu (kwa Kiingereza "contemplative life"). lakini ulienea hata ukawa kitabu kilichoathiri zaidi Makanisa hayo (baada ya Biblia ya Kikristo) na hatimaye kuchangia mwamko wa sala katika Kanisa la Magharibi pia.


title: Joseph Freinademetz

text: Joseph Freinademetz, S.V.D. (jina la Kichina: 聖福若瑟 / 圣福若瑟, pinyin: Shèng Fú Ruòsè) alikuwa padri, halafu mtawa na mmisionari nchini China kutoka Dola la Austria-Hungaria (Badia, Tyrol, leo nchini Italia, 15 Aprili 1852 - Daijiazhuang, Jining, Shandong ya Kusini, China, 28 Januari 1908).


title: Joseph Freinademetz

text: Alitangazwa mwenye heri na Papa Paulo VI tarehe 19 Oktoba 1975, halafu mtakatifu na Papa Paulo VI tarehe 5 Oktoba 2003.


title: Joseph Freinademetz

text: Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 29 Januari.


title: Wimbisauti

text: Wimbisauti (au: wimbi la sauti) ni njia ya uenezaji wa sauti katika nafasi.


title: Wimbisauti

text: Kwa macho ya fizikia "sauti" ni mtetemo wa gimba (kwa mfano utando) unaoendelea kama wimbi katika midia ulipo. Kwa macho ya fiziolojia na saikolojia "sauti" ni mapokezi ya wimbisauti kwa milango ya fahamu hasa sikio na utambuzi wake katika ubongo.


title: Wimbisauti

text: Wimbisauti ni wimbi mekanika yaani inahitaji midia inapoenea. Haiwezi kuenea katika ombwe. Kimsingi ni wimbi la shinikizo lililosababishwa na mtetemo wa gimba asilia halafu mtetemo huu unaendelea katika midia kama ufuatano wa vipindi vifupi vya shinikizo juu na duni katika


title: Wimbisauti

text: Kasi ya wimbisauti ni tofauti kutegemeana na midia inapopita.


title: Didimo Kipofu

text: Didimo Kipofu (313 hivi - 398 hivi)) alikuwa mwanateolojia maarufu wa Aleksandria (Misri) ambapo aliongoza chuo cha katekesi kwa karibu miaka 50.


title: Didimo Kipofu

text: Ingawa hakuweza kuona, alikuwa na kumbukumbu kali sana, hata akaweza kumudu fani zinazofaidika sana na matumizi ya macho.


title: Didimo Kipofu

text: Aliandika vitabu vingi: Ufafanuzi wa Zaburi zote, wa Injili ya Mathayo na wa Injili ya Yohane, kitabu "Dhidi ya Waario", na "Juu ya Roho Mtakatifu", ambavyo Jeromu alivitafsiri katika Kilatini. Pia aliandika juu ya Isaya, Hosea, Zekaria, Ayubu na mada nyingine nyingi.


title: Didimo Kipofu

text: Bahati mbaya, kati ya maandishi ya ufafanuzi ya Didimo, yanayofikiriwa kuhusu vitabu vyote vya Biblia ya Kikristo, vimetufikia vipande tu. Hata hivyo vinatosha kushuhudia upana wa ujuzi wake.


title: Didimo Kipofu

text: Mfuasi wa Origen, alipinga mafundisho ya Ario na ya Wapneumatomaki.


title: Afya

text: Afya ni hali ya kujisikia vizuri kimwili, kiakili, kiroho na kiutu bila kusumbuliwa na ugonjwa wowote.


title: Afya

text: Afya ya binadamu itakuwa njema kama atafuatilia kanuni na taratibu bora za afya. Hiyo inajumuisha mlo kamili, yaani chakula chenye virutubishi vyote, vikiwemo protini, wanga na mafuta (hiyo iwe katika asilimia ndogo sana).


title: Afya

text: Pia anatakiwa awe msafi mwilini na mazingira yake, kama vile kwa kuoga na kusafisha mazingira yanayomzunguka. Mandhari yenye hewa safi pia husaidia katika kuhifadhi afya ya binadamu katika mwili na akili.


title: Afya

text: Mazingira mara nyingi huchukuliwa kuwa jambo muhimu katika hali ya afya ya binadamu. Hii inajumuisha mazingira ya asili, mazingira ya kujengwa, na mazingira ya kijamii. Pia mambo kama vile maji safi na hewa, makazi salama, huchangia afya nzuri, hasa kwa afya ya watoto wachanga na watoto.


title: Afya

text:
Utafiti umeonyesha kuwa ukosefu wa maeneo ya burudani husabsabisha kupungua kwa afya na ustawi.
Pia anatakiwa kuwa na afya ya kiroho yaani kuishi kadiri ya mafundisho ya Mwenyezi Mungu kama vile: kupendana na wengine, kuthaminiana na kuacha dhambi: mara nyingi hizo zinadhuru afya ya mwili pia.


title: Afya

text: Sawa na suala la ugonjwa, hakuna elezo kamili kuhusu hali ya afya.


title: Afya

text: Serikali zinatarajiwa kuandaa wataalamu wa mambo ya afya na kujenga hospitali nyingi hata vijijini kwa sababu watu wengi hupoteza maisha kwa kukosa huduma za afya: hii itasaidia kupunguza vifo.


title: Afya

text: Watu wanatakiwa kuwa na ustadi wa kufanya mazoezi kwa wingi. Hata mjamzito anapaswa kufanya mazoezi, ingawa si kazi ngumu.


title: Afya

text: Pia kula mlo bora wakati wote ili kuepukana na magonjwa yanayotokana na ukosefu wa chakula fulani (virutubishi).


title: Melito wa Sardi

text: Melito wa Sardi (kwa Kigiriki Μελίτων Σάρδεων, "Melíton Sárdeon") (alifariki mwaka 180) alikuwa askofu wa mji huo karibu na Smirna katika rasi ya Anatolia (leo nchini Uturuki).


title: Melito wa Sardi

text: Pamoja na kwamba maisha yake hayajulikani vizuri, katika Ukristo wa zamani aliheshimiwa sana: Jeromu, akizungumzia Agano la Kale lilivyokubaliwa na Melito kuwa Neno la Mungu, aliripoti maneno ya Tertullian kwamba waamini wengi wa Afrika Kaskazini walimhesabu kama nabii.


title: Melito wa Sardi

text: Hata katika karne za kati jina lake liliendelea kutumika katika uandishi wa vitabu ili vithaminiwe zaidi.


title: Melito wa Sardi

text: Leo anaheshimiwa na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu.


title: Melito wa Sardi

text: Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 1 Aprili.


title: Ndui

text: Ndui (ing. smallpox) ilikuwa ugonjwa wa kuambukiza uliosababishwa na aina mbili za virusi: Variola major na Variola minor.


title: Ndui

text: Ulikuwa unaleta kifo cha waliopatwa kwa asilimia 30-35, lakini zaidi kati ya watoto.


title: Ndui

text: Walionusurika wengi waliachwa na makovu ya kudumu hasa katika uso.


title: Ndui

text: Inakadiriwa ulikuwepo miaka 10,000 KK hadi mwaka 1977.


title: Ndui

text: Chanzo chake hakijulikani lakini kuna dalili ya kwamba ilitokea mapema sana katika Misri ya Kale[1]. Kuna dalili ya kwamba farao Ramses V alikuwa mgonjwa wa kwanza anayejulikana kutokana na utafiti wa mumia yake[2]. Labda imepelekwa Uhindini na wafanyabiashara Wamisri mnamo miaka 1500 KK. Ugonjwa uliua watu wengio huko Ulaya[3], Asia na Afrika ilikosambaa pia.


title: Ndui

text: Matokeo ya ndui yalikuwa mabaya hasa huko Amerika ambako Waindio yaani wenyeji asilia waliwahi kuishi milenia nyingi bila mawasiliano na bila maambukizi kutoka sehemu nyingine za dunia hivyo walikosa kabisa kinga. Kwa mfano Wahispania waliweza kuvamia milki ya Azteki huko Mexiko kwa sababu wateteaji wa Tenochtitlan walidhoofishwa na ugionjwa uliopelekwa hapo na Wahispania.


title: Ndui

text: Mwaka 1967 tu ndui iliua watu milioni mbili na katika karne ya 20 kwa jumla milioni 300 au 500.


title: Ndui

text: Ni ugonjwa wa kwanza ambao binadamu kwa njia ya chanjo alifaulu kuukomesha.


title: Ndui

text: Hopkins DR (2002). The Greatest Killer: Smallpox in history. University of Chicago Press. ISBN 0-226-35168-8


title: Ndui

text: (Excerpt available at ) Lord Wharncliffe and W. Moy Thomas, editors. The Letters and Works of Lady Mary Wortley Montagu, vol. 1, London: Henry G. Bohn, 1861.


title: Ndui

text: , Center for Biosecurity database search results from the Poxvirus Bioinformatics Resource Center


title: Ndui

text: Jamii:Maradhi ya kuambukiza


title: Uasilia

text: Uasilia, maana yake ni ulimwengu ulivyo kwa asili, kabla ya binadamu kuuathiri kwa utamaduni na hasa kwa ustaarabu wake.


title: Uasilia

text: Uasilia wote unasomwa kwa mpango na sayansi.


title: Uasilia

text: Neno la Kiingereza "nature" linatokana na Kilatini ambapo "natura" linamaanisha "tabia ya kuzaliwa nayo".


title: Uasilia

text: "Natura" lilikuwa tafsiri ya neno la Kigiriki "physis" (φύσις) lililotumiwa na washairi na wanafalsafa wa kwanza.


title: Uhalisia

text: Uhalisia (kutoka Kiarabu "halisi"; kwa Kiingereza Reality) ni hali iliyopo kweli, tofauti na matarajio au tafsiri za binadamu ambaye mara nyingi anashindwa kuipokea.[1]


title: Uhalisia

text: Kwa upana zaidi, uhalisia unajumlisha hata mambo yasiyofikiwa na milango ya fahamu, vifaa na mawazo ya binadamu.


title: Uhalisia

text: Wanafalsafa, wanahisabati, wanasayansi na wengineo wamejitahidi tangu zamani kuelewa uhalisia, wakitoa majibu mbalimbali.


title: Uhalisia

text: Mara nyingi uhalisia unagonganishwa na ndoto na ndoto za mchana, maigizo na propaganda, pamoja na uongo wa kila namna.


title: Mapinduzi ya utamaduni

text: Mapinduzi ya utamaduni ni mageuzi ya haraka katika siasa na jamii nchini China yaliyotokea katika miaka 1966 - 1976 chini ya uongozi wa Mao Zedong, mwenyekiti wa Chama cha Kikomunisti cha China.


title: Mapinduzi ya utamaduni

text: Lengo lilikuwa kusafisha ukomunisti kutoka mabaki yoyote ya utamaduni asili wa nchi hiyo pamoja na ubepari, lakini pia kuimarisha uongozi wa Mao katika chama.


title: Mapinduzi ya utamaduni

text: Matokeo yalikuwa aina ya ibada kwa Mao, makumbusho mengi kubomolewa, dhuluma za kila namna dhidi ya mamilioni ya wananchi, watu kuhamishwa kwa lazima, nchi kupooza kisiasa pamoja na kuiathiri kiuchumi.


title: Mapinduzi ya utamaduni

text: Mapinduzi hayo yaliathiri Ulaya pia na kuchangia fujo za vijana mwaka 1968 n.k.


title: Pikomita

text:
Pikomita (ing. "picometer", alama pm) ni kipimo cha SI cha kutaja urefo mdogo wa mita 10.
Hi ni sawa na sehemu ya milioni 1 (yaani = /1,000,000) ya mikromita (inayoitwa pia mikron). Zamani iliitwa "micromicron", stigma au bicron. wakati ule alama yake ilikuwa µµ.


title: Pikomita

text: Kipimo hiki hutumiwa kwa kutaja vipimo katika fizikia ya atomi na chembe zake, kemia na elimu ya sauti. Kipenyo cha atomi ni kati ya pikomita 62 hadi 520.


title: Pikomita

text: Neno latokana na lugha ya Kiitalia: piccolo (kadogo).


title: Masafa ya mawimbi

text: Masafa ya mawimbi (pia urefu wa wimbi, mara chache lukoka; kwa Kiingereza "wavelength") ni namna ya kupima na kutaja ukubwa wa wimbi.


title: Masafa ya mawimbi

text: Ni umbali kati ya sehemu za kulingana za mawimbi mawili ambayo yanafuatana, kwa mfano kati ya kilele na kilele au mabonde yao.


title: Masafa ya mawimbi

text: Mawimbi yapo kila sehemu ya mazingira asilia, kwa mfano:


title: Masafa ya mawimbi

text: Masafa ya mawimbi hutofautiana sana. Mawimbi marefu yanayoweza kutambuliwa na milango ya fahamu ya binadamu ni sauti ya besi yenye masafa ya mita 21. Sikio letu linatambua mawimbi yenye masafa kati ya milimita 17 hadi mita 21.


title: Masafa ya mawimbi

text: Mawimbi sumakuumeme yana upeo mkubwa.


title: Masafa ya mawimbi

text: Masafa ya mawimbi huwa na uhusiano wa kinyume na marudio ya wimbi. Kama marudio ya wimbi ni ya juu, masafa yake yatakuwa madogo. Vilevile kinyume, kama wimbi lina masafa makubwa, marudio yake ni madogo.


title: Nikola Grbić

text: Nikola Grbić (amezaliwa 6 Mei 1973) ni mchezaji mpira kutoka Serbia. Anachezea kilabu cha nchini Hispania.


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text:
= Huu ni ukurasa wa muda kwa warsha ya Machi 2015 =
Wakati wa kusahihisha idadi ya wakazi katika makala ya kila kata utumie kiungo hiki kama marejeo:


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text:
Nakili maandishi koze na kuibandika katika nafasi ya "cite - marejeo". Futa marejeo ya awali, halafu bofya "Hariri - cite - marejeo". Badala ya maandishi andika kifupi jina la wilaya na la mkoa (k.m. Morogoro mjini - Morogoro, au: Kilosa-Morogoro).
Wilaya ya Gairo | Wilaya ya Kilombero | Wilaya ya Kilosa | Wilaya ya Morogoro Mjini | Wilaya ya Morogoro Vijijini | Wilaya ya Mvomero | Wilaya ya Ulanga


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text: 'Kata za Wilaya ya Kilosa'


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text: Berega | Chanzulu | Dumila | Kasiki | Kidete | Kidodi | Kilangali | Kimamba A | Kimamba B | Kisanga | Kitete (Kilosa) | Lumbiji | Lumuma | Mabula | Mabwerebwere | Madoto | Magole | Magomeni (Kilosa) | Magubike | Maguha | Malolo (Kilosa) | Mamboya | Masanze | Mbumi | Mikumi | Mkwatani | Msowero | Ruaha (Kilosa) | Rudewa | Ruhembe | Tindiga | Ulaya (Kilosa) | Uleling`ombe | Vidunda | Zombo


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text: Kata za Wilaya ya Morogoro Vijijini


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text: Bungu | Bwakila Chini | Bwakila Juu | Gwata | Kasanga | Kibogwa | Kibungo Juu | Kidugalo | Kinole | Kiroka | Kisaki | Kisemu | Kolero | Konde (Morogoro) | Lundi | Matuli | Mikese | Mkambalani | Mkulazi | Mkuyuni | Mngazi | Mtombozi | Mvuha | Ngerengere | Selembala | Singisa | Tawa | Tegetero | Tununguo


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text: Kata za Wilaya ya Kilombero BILA MABADILIKO isipokuwa Lumelo-Lumemo (tahajia??)


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text: Chisano | Chita | Idete | Ifakara | Kibaoni | Kiberege | Kidatu | Kisawasawa | Lumemo | Mang'ula | Masagati | Mbingu | Mchombe | Mkula | Mlimba | Mofu | Sanje | Uchindile | Utengule


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text: Kata za Wilaya ya Ulanga BILA MABADILIKO


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text: Biro | Chirombola | Euga | Ilonga | Iragua | Isongo | Itete | Kichangani | Kilosa kwa Mpepo | Lukande | Lupiro | Mahenge | Malinyi | Mbuga | Minepa | Msogezi | Mtimbira | Mwaya | Ngoheranga | Ruaha | Sali | Sofi | Usangule | Vigoi


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text: Kata za Wilaya ya Morogoro Mjini BILA MABADILIKO


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text: Bigwa | Boma (Morogoro) | Kiwanja cha Ndege | Kichangani | Kihonda | Kilakala | Kingo | Kingolwira | Mafiga | Mazimbu | Mbuyuni (Morogoro | Mji Mkuu | Mji Mpya | Mlimani | Mwembesongo | Mzinga | Sabasaba (Morogoro) | Sultan Area | Uwanja wa Taifa (Morogoro)


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text: Kata za Wilaya ya Mvomero BILA MABADILIKO


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text: Bunduki | Diongoya | Doma | Hembeti | Kanga | Kibati | Kikeo | Langali | Maskati | Melela | Mhonda | Mlali | Mtibwa | Mvomero | Mzumbe | Sungaji | Tchenzema


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text: Kata za Wilaya ya Gairo


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text: Chagongwe | Chakwale | Chanjale | Gairo | Idibo | Iyogwe | Kibedya | Mandege | Msingisi | Nongwe | Rubeho


title: Kata za Mkoa wa Morogoro

text: Kata zote za Tanzania


title: Kata za Mkoa wa Dar es Salaam

text: Wakati wa kusahihisha idadi ya wakazi katika makala ya kila kata unahitaji kusahihisha pia marejeo yake, maana kwa kawaia rejeo ni bado sensa ya 2002. Hapo unahitaji kuweka rejeo kwa sensa ya 2012. Utumie kiungo hiki kama marejeo:


title: Kata za Mkoa wa Dar es Salaam

text: <ref>http://www.meac.go.tz/sites/default/files/Statistics/Tanzania%20Population%20Census%202012.pdf JINA WILAYA - JINA MKOA</ref>


title: Kata za Mkoa wa Dar es Salaam

text: Nakili maandishi koze na kuibandika katika nafasi ya "cite - marejeo". Futa marejeo ya awali, halafu bofya "Hariri - cite - marejeo". Badala ya maandishi mabichi andika kifupi jina la wilaya na la mkoa (k.m. Kinondoni - Dar es Salaam, au: Temeke - Dar es Salaam).


title: Kata za Mkoa wa Dar es Salaam

text: Kata za Wilaya ya Ilala | Wilaya ya Kinondoni | Wilaya ya Temeke


title: Kata za Mkoa wa Dar es Salaam

text: Kata za Wilaya ya Kinondoni


title: Kata za Mkoa wa Dar es Salaam

text: Bunju | Goba | Hananasif | Kawe | Kibamba | Kigogo | Kijitonyama | Kimara | Kinondoni | Kunduchi | Kwembe | Mabibo | Mabwepande | Magomeni | Makongo | Makuburi | Makumbusho | Makurumla | Manzese | Mbezi | Mbezi juu | Mburahati | Mbweni | Mikocheni | Msasani | Msigani | Mwananyamala | Mzimuni | Ndugumbi | Saranga | Sinza | Tandale | Ubungo | Wazo


title: Kata za Mkoa wa Dar es Salaam

text: Kata za Wilaya ya Ilala


title: Kata za Mkoa wa Dar es Salaam

text: Buguruni | Chanika | Gerezani | Gongo la Mboto | Ilala | Jangwani | Kariakoo | Kimanga | Kinyerezi | Kipawa | Kisutu | Kitunda | Kivukoni | Kivule | Kiwalani | Majohe | Mchafukoge | Mchikichini | Msongola | Pugu | Segerea | Tabata | Ukonga | Upanga Magharibi | Upanga Mashariki | Vingunguti


title: Kata za Mkoa wa Dar es Salaam

text: Kata za Wilaya ya Temeke


title: Kata za Mkoa wa Dar es Salaam

text: [Azimio]] | Buza | Chamazi | Chang'ombe | Charambe | Keko | Kibada | Kiburugwa | Kigamboni | Kijichi | Kilakala | Kimbiji | Kisarawe II | Kurasini | Makangarawe | Mbagala | Mbagala Kuu | Mianzini | Miburani | Mjimwema | Mtoni | Pembamnazi | Sandali | Somangila | Tandika | Temeke | Toangoma | Tungi | Vijibweni | Yombo Vituka


title: Kata za Mkoa wa Dar es Salaam

text: (namba za maeneo zinafuata orodha ya sensa ya 2012. Jedwali hii inapanga kata kwa a-b-c)


title: Itikadi kali

text: Itikadi kali ni dai la kushikilia sana misimamo ya dini au falsafa au siasa fulani kwa kuchukua hasa maneno yaliyoandikwa na mwanzilishi bila ufafanuzi wowote, kadiri unavyohitahika kutokana na muda kupita au mabadiliko mbalimbali kutokea.


title: Itikadi kali

text: Kwa jumla msamiati huu unatumika kwa maana mbaya,tofauti na mtu kusifiwa kwa uaminifu na msimamo wake usio na ukali dhidi ya wengine.


title: Itikadi kali

text: Mfano maarufu wa aina hiyo ni "fundamentalism" iliyoenea katika Uprotestanti huko Marekani katika karne ya 20 ikitaka kushika kabisa mambo 5 ya "msingi" (= fundament) kwa kupinga teolojia ya Usasa:


title: Itikadi kali

text: Mfano mwingine wa siku hizi ni Uislamu wenye itikadi kali kama ule wa DAESH, wa Boko Haram, wa wale wanaolipuana misikiti, na wa nchi mbalimbali za Kiislamu ambazo zinadhulumu watu wa dini tofauti na hata Waislamu wa madhehebu mengine.


title: Itikadi kali

text: Vilevile dini nyingine kadhaa kama si zote zina watu wenye itikadi kali, kama vile Wahindu wanaodhulumu Wahindi wenzao kwa sababu hawafuati dini ya jadi ya India.


title: Itikadi kali

text: Mambo hayo yamefanya wakanamungu na wengineo wadai kwamba dini zote duniani zinaharibu maisha ya watu badala ya kuyaboresha. Watetezi wa dini wanahoji kama ni sawa kusema mwili ni mbaya kwa sababu una ugonjwa katika kiungo fulani. Itikadi kali ni saratani ambayo wote wapambane nayo, badala ya kumuua mtu aliye nayo. Dini zimechangia sana maadili ya binadamu na ya jamii, hata kama baadhi ya wanadini wameshika misimamo mibaya na kutenda mambo yasiyofaa.


title: Itikadi kali

text: Saikolojia na sosholojia zinasaidia kuelewa kwa nini baadhi ya watu wanaelekea kuwa na itikadi kali.


title: Itikadi kali

text: Matokeo ya kawaida ya ukali huo ni kukataa wale wasioamini itikadi yenyewe, lakini pia wale ambao wanaiamini kwa kuifafanua bila ukali.


title: BAKIZA

text: BAKIZA ni kifupi cha Baraza la Kiswahili la Zanzibar. Baraza hili liliundwa mnamo mwaka 1983. Majukumu makuu ya BAKIZA ni pamoja na kukuza maendeleo ya Kiswahili katika visiwa vya Zanzibar, kusimamia matumizi sahihi ya lugha ya Kiswahili katika Baraza la Wawakilishi na katika vyombo vya habari, kama vile magazeti, redio na televisheni, kutunga kamusi na majarida kwa Kiswahili sanifu na fasaha, kupitia na kusanifu maandishi ya Kiswahili kwa matumizi mbalimbali kama vile katika ofisi za serikali na watu binafsi. Kutafsiri kazi mbalimbali kutoka katika lugha nyingine kama vile Kiingereza na Kiarabu na kuziweka katika Kiswahili sanifu na fasaha.


title: TAKILUKI

text: TAKILUKI (au TAKILUKIZA) ni kifupi cha Taasisi ya Kiswahili na Lugha za Zanzibar. Taasisi hii ilianzishwa mwaka wa 1979. Inafanya kazi chini ya udhamini wa wizara ya elimu Zanzibar


title: Murasaki Shikibu

text: Murasaki Shikibu (Kyoto 978 – 1025) alikuwa mwanamkemwandishi na mshairi kutoka nchi ya Japani.


title: Murasaki Shikibu

text: Anajulikana hasa kwa riwaya yake "Genji Monogatari" (Hekaya ya Genji) iliyotolewa mwaka 1008.


title: Murasaki Shikibu

text: Murasaki Shikibu ni kati ya waandishi wa kwanza wa kike katika historia ya fasihi ya Japani. Baba yake, Fujiwara no Tametoki, alikuwa pia mshairi.


title: Kidukari-sufu

text: Vidukari-sufu au vidung'ata ni wadudu wadogo wa familia Pseudococcidae katika oda Hemiptera ya nusungeli Pterygota (wenye mabawa). Licha ya jina lao wadudu hawa siyo vidukari kwa ukweli lakini aina za wadudu-gamba. Wanachoza nta kama wadudu-gamba wote lakini nta hii haiumbi aina ya gamba. Nta ina umbo wa nyuzi nyeupe ambayo zinawapa wadudu hawa jina lao.


title: Kidukari-sufu

text: Vidukari-sufu ni sumbufu kama wadudu-gamba wengine. Kinyume na jamaa wao wanasambaza virusi kwa sababu hutembea zaidi, k.m. virusi ya chipukizi lililofura ya mkakao (CSSV), virusi ya mnanasi ulionyauka na virusi ya majani yaliyosokotwa ya mzabibu (GRLaV). Hata shida ya kuvu inayokua kwa mana zao ni kubwa zaidi (angalia ukurasa wa kidukari). Adui wa vidukari-sufu ni sawa na wale wa wadudu-gamba: wadudu-kibibi, wadudu mabawa-vena na nyigu wa kidusia na pia kuvu viuawadudu (entomopathogenic fungi) kama "Beauveria bassiana", "Lecanicillium lecanii" na "Neozygites fumosa".


title: Kidukari-sufu

text: Vidukari-sufu ni wadogo. Kiwiliwili chao kimerefuka kidogo na kina urefu wa mm 2-5. Majike huchoza nyuzi za nta nyeupe zilizo na kifano cha sufu au unga (asili ya jina la Kiingereza mealybug). Majike hawana mabawa lakini wana miguu kinyume na wadudu-gamba wengine. Kwa kweli majike huhifadhi umbo wa lava ambayo huitwa neotenia (neoteny). Madume wana mabawa kwa sababu wanayahitaji ili kutafuta majike, lakini wana jozi moja tu, ile ya mbele. Mabawa ya nyuma yamepungua, mara nyingi mpaka alama tu. Madume wengi wanafanana na usubi au nzi wadogo.


title: Kidukari-sufu

text: Majike wa vidukari-sufu hutaga mayai au huatamia mayai katika ovarioli zao. Kinyume na wadudu-gamba lava wa kila hatua wa vidukari-sufu wana miguu. Kila mara wanapoambua huwa wakubwa zaidi mpaka kuwa wapevu. Wale wa kiume hupitia muda wa pumziko ambapo wanakuza mabawa (kama bundo lakini siyo kweli). Madume hawali na hufa baada ya kukwea majike kadiri ilivyowezekana.


title: Kikosi cha wapagazi

text: Kikosi cha wapagazi (kwa Kiingereza Carrier Corps) kilikuwa kitengo cha jeshi la Uingereza wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Kiliujumuisha wapagazi Waafrika walioajiriwa au kulazimishwa kubeba mizigo ya jeshi la Uingereza kwenye mapigano ya Vita Kuu ya Kwanza katika Afrika ya Mashariki dhidi jeshi la Wajerumani lililoongozwa na Paul von Lettow-Vorbeck.


title: Kikosi cha wapagazi

text: Waingereza walikuwa na tatizo kusafirisha chakula, risasi na mahitaji mengine kwa ajili ya jeshi kubwa katika maeneo pasipo barabara wala reli.


title: Kikosi cha wapagazi

text: Jeshi la kikoloni la Uingereza lilitumia wanejeshi Waingereza, Wahindi na Wazungu wa Afrika Kusini hasa miaka ya kwanza ya vita. Wanajeshi hao walizoea kusafiri na kiwango cha mzigo wa binafsi.


title: Kikosi cha wapagazi

text: Kinyume chake kamanda Mjerumani von Lettow-Vorbeck aliwahi kuandaa jeshi la askari Waafrika walioweza kutumia vyakula vilivyopatikana hata porini na wasiozoea kuwa na mizigo mingi. Hao askari wazalendo walikuwa sehemu kubwa ya jeshi la Schutztruppe la Wajerumani katika Afrika ya Mashariki. Kwa hiyo Wajerumani walitumia wapagazi wachache kuliko Waingereza ingawa hata wao waliajiri au kulazimisha Waafrika kufanya kazi hii kwa ajili ya mahitaji yao.


title: Kikosi cha wapagazi

text: Upande wa Waingereza wanajeshi wao hawakuzoea vyakula vya mahali. Kwa hiyo kazi ya kusafirisha kilogramu 1 ya mchele kutoka bandari za pwani hadi kufikia wanajeshi barani ilihitaji mara nyingi kilogramu 50 za mchele zilizohitajika kulisha wapagazi waliobeba akiba.


title: Kikosi cha wapagazi

text: Kwa kazi hii kubwa utawala wa kikoloni wa Waingereza ulianzisha kitengo cha pekee kilichoitwa "Carrier Corps". Ilitumia takriban wanaume 400,000 Waafrika kwa kazi zake, na katika muda wa vita kwa jumla Waafrika takriban milioni 1 walikuwa sehemu ya kikosi cha wapagazi upande wa Uingereza.


title: Kikosi cha wapagazi

text: Imekadiriwa ya kwamba angalau 95,000 kati ya hao walikufa, wengi kutokana na njaa na magonjwa. Usimamizi wa kazi ya kujenga kikosi hiki kilikuwa chini ya Mwingereza Oscar Ferris Watkins aliyewahi kufika Afrika ya Mashariki ya Kiingereza (yaani Kenya) kama mtawala wa kikoloni mwenye cheo cha mkuu wa wilaya.


title: Kikosi cha wapagazi

text: Kuna kumbukumbu ya wapagazi mahali mbalimbali kama vile


title: Kikosi cha wapagazi

text: Miji mingi ya Afrika Mashariki ina sehemu zinazoitwa kwa majina kama "Kariakoo" kama Dar es Salaam na Dodoma au "Kariakor" huko Nairobi. Ni mahali ambapo wapagazi waliostaafu katika kikosi cha wapagazi walijenga nyumba zao.


title: Daish

text: Daish (pia Daesh, "tamka da-ish au da-esh", kwa Kiarabu داعش, kifupisho cha "ad-Dawlah al-Islāmiyah fīl-ʿIrāq wash-Shām" yaani "Dola la Kiislamu katika Iraq na Shamu"); maarufu pia kama IS, na awali ISIL au ISIS (kutokana na tafsiri ya Kiingereza "Islamic State") ni kundi la Waislamu wenye itikadi kali lililoteka na kutawala maeneo mbalimbali ya Iraq, Syria, Yemen, Libya, Nigeria na kufanya kazi katika nchi nyingine 14, zikiwemo Afghanistan na Pakistan.


title: Daish

text: Tarehe 29 Juni 2014 kundi hilo lilijitangaza kuwa ukhalifa (khilāfah) wa kimataifa chini ya Abu Bakr al-Baghdadi na kwa sababu hiyo kupunguza maneno "fīl-ʿIrāq wash-Shām" (ya Iraq na Syria) katika jina lake kuwa الدولة الإسلامية, ad-Dawlah al-Islāmiyah tu.


title: Daish

text: Kwa msingi huo linadai mamlaka ya kidini, ya kisiasa na ya kijeshi juu ya Waislamu wote duniani, likitangua uhalali wa mwingine yeyote. Bila shaka, Waislamu walio wengi, hasa wenye mamlaka za namna hizo, hawalikubali.


title: Daish

text: Umoja wa Mataifa unalaumu Daish kwa makosa ya jinai dhidi ya utu, kama vile mauaji ya kimbari na dhuluma za kidini, hasa dhidi ya Wakristo na Wayazidi, lakini pia dhidi ya Waislamu wenye msimamo tofauti, hasa Washia. Kwa sababu hiyo UN unaliona kundi la magaidi tu, na nchi zaidi ya 60 ziko vitani dhidi yake kwa namna moja au nyingine.


title: Daish

text: Daish inajulikana kwa matumizi yake makubwa ya vyombo vya mawasiliano hata katika kutangaza mambo inayofanya kinyume cha taratibu za kimataifa, kama vile kuua kikatili raia na kubomoa sehemu za Urithi wa Dunia.


title: Daish

text: Kwa sasa makao makuu yako Ar-Raqqah, Syria.


title: Daish

text: Kundi hilo lilianza kama Jama'at al-Tawhid wal-Jihad mwaka 1999, likawa na jina Tanzim Qaidat al-Jihad fi Bilad al-Rafidayn — maarufu kama al-Qaeda nchini Iraq (AQI) — lilipojiunga na al-Qaeda mwaka 2004. Kuanzia Agosti 2003 lilianza mapigano nchini Iraq, na mnamo Januari 2006 liliungana na makundi mbalimbali ya Wasuni wengine kuunda Mujahideen Shura Council, ambayo mnamo Oktoba 2006 ilitangaza "Islamic State of Iraq" (ISI).


title: Daish

text: Chini ya al-Baghdadi, ISI ilituma watu nchini Syria mnamo Agosti 2011 ili kushiriki katika vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyoanza mnamo Machi 2011.


title: Daish

text: Al-Qaeda ilivunja uhusiano na ISIL mnamo Februari 2014 kutokana na msimamo wake mkali mno. Hivyo tarehe 29 Juni 2014 kundi lilijiita upya ‘Islamic State’ tu.


title: Daish

text: Eneo lake lilifikia kilele chake karibu na mwisho wa mwaka 2015, baadaye lilianza kupungua.


title: Misigiri

text: Misigiri ni mji mdogo katika kata ya Ulemo kwenye Wilaya ya Iramba (Mkoa wa Singida, Tanzania). Msigiri inapitiwa na barabara kuu kutoka Dodoma iendayo Mwanza mpaka nje ya nchi kama Kongo, Rwanda na Burundi.


title: Misigiri

text: Idadi ya wakazi imeongezeka kutokana na usafiri ulioboreshwa na nafasi za kiuchumi kama vile biashara, kilimo na uchimbaji wa madini ya dhahabu. Kuna kilimo cha mazao ya biashara kama vile alizeti na karanga.


title: John Hocking

text:
John Hocking amezaliwa tarehe 6 Agosti 1957 nchini Australia. Ni Katibu Mkuu Msaidizi wa Umoja wa Mataifa, Msajili wa Mahakama ya Kimataifa ya Mauaji ya Kimbari ya Yugoslavia ya zamani (ICTY),) na wakati huohuo, Msajili wa Mifumo ya kuendesha Mahakama za Kimataifa za mauaji ya Kimbari (UNMICT).
Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Ban Ki-moon alimteua John Hocking kwa awamu mbili, kwanza tarehe 15 Mei 2009 na tena tarehe 15 Mei 2013, kuongoza Usajili wa Mahakama ya Kimataifa ya Mauaji ya Kimbari ya Yugoslavia ya zamani, chombo muhimu cha Mahakama hiyo ambacho kinatoa msaada wa kisheria, kidiplomasia na utawala kwa Waamuzi, upande wa Mashtaka, na Ulinzi. Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Ban Ki-moon alimteua Hocking tarehe 18 Januari 2012 kama Msajili wa kwanza wa Mifumo ya kuendesha Mahakama za Kimataifa za Mauaji ya Kimbari na pia aliaminika kwa kukabidhiwa dhamana ya kuanzisha kazi za Mahakama hiyo.


title: John Hocking

text: Hocking alijiunga na ICTY mnamo mwaka 1997 kama afisa mratibu wa sheria katika kesi ya kwanza kujumuisha mashauri yenye mashitaka zaidi ya moja kwenye Mahakama ya kimataifa mauaji ya kimbari ya Yugoslavia ya zamani (ICTY), kesi ya Celebici. Pia aliwahi kuwa Afisa Mkuu wa Sheria katika Kitengo cha Rufaa cha Mahakama ya Kimataifa ya Mauaji ya Kimbari ya Yugoslavia ya zamani (ICTY) na Mahakama ya Kimataifa ya Mauaji ya Kimbari ya Rwanda (ICTR). Alikuwa Naibu Msajili wa Mahakama ya ICTY mnamo mwaka 2004 hadi 2009. Kabla ya ushiriki wake na Umoja wa Mataifa, Hocking ameshika nyadhifa mbalimbali kama mshauri wa kisheria na sera ya Kimataifa nje na ndani ya nchi, ikiwa ni pamoja na Shirika la Ushirikiano wa Kiuchumi na Maendeleo (OECD) mjini Paris, alifanya kazi katika kituo cha redio na televisheni katika nchi ya Australia (Special Broadcasting Service), Chuo cha Filamu mjini London na pia Tume ya Filamu ya Australia.


title: John Hocking

text: Katika miaka ya awali baada ya kumaliza masomo yake na kama njia ya kuendeleza taaluma yake, Hocking aliwahi kuwa msaidizi wa kisheria wa Jaji Michael Kirby, aliyekuwa raisi wa Mahakama ya Rufaa na Mwamuzi wa Mahakama kuu ya Australia na Mwanasheria wa haki za binadamu Geoffrey Robertson Q.C jijini London.


title: John Hocking

text: Hocking alipata wadhifa wa kuwa Wakili kupitia taasisi ya Lincoln’s Inn mjini London, kwa mahakama kuu ya Victoria na New South Wales mjini Australia. Pia ana Shahada ya Sheria na sifa kutoka London School of Economics, Shahada ya Sheria kutoka Chuo Kikuu cha Sydney, na Shahada ya Sayansi kutoka Chuo kikuu cha Monash mjini Melbourne, Australia. Alihudhuria pia mafunzo ya Uongozi wa juu katika shule ya Serikali ya Havard Kennedy.


title: Umaksi

text: Umaksi (pia: Umarksi, Umarx, kwa Kiingereza "Marxism") ni falsafa ambayo inafuata uyakinifu na inakusudia kuleta maendeleo ya haraka katika jamii kuanzia uchumi unaotazamwa kuwa msingi wa mahusiano yote.


title: Umaksi

text: Lengo kuu ni kuondoa matabaka katika jamii na kuleta usawa katika ya binadamu. Njia ni kuwawezesha wanyonge kudai haki zao kwa kuungana na kuleta mapinduzi dhidi ya wanyonyaji.


title: Umaksi

text: Katikati ya karne ya 19, waanzilishi wa jitihada hizo walikuwa Wajerumani wawili: Karl Marx na Friedrich Engels. Jina Umaksi linatokana na wa kwanza kati yao, Marx.


title: Umaksi

text: Umaksi uliendelezwa na watu mbalimbali hasa katika karne ya 20 kadiri siasa hiyo ilivyozidi kuenea duniani, hadi kuongoza maisha ya theluthi ya binadamu wote. Kati yao, Vladimir Ilich Lenin, Leon Trotsky, Joseph Stalin nchini Urusi na Mao Zedong huko China.


title: Umaksi

text: Baada ya ukomunisti kushindikana Ulaya Mashariki pamoja na Urusi kusambaratika (1989), mvuto wa falsafa hiyo umepungua sana.


title: Leon Trotsky

text: Leon Trotsky (kwa Kirusi Лев Дави́дович Тро́цкий, "Lev Davidovich Trotsky", ubini wa awali Бронште́йн, Bronshtein) alikuwa Myahudi wa Urusi (Yanovka, leo nchini Ukraina, 7 Novemba 1879 – Coyoacán, Mexico City, Meksiko 21 Agosti 1940) maarufu kwa mwanamapinduzi wa kikomunisti.


title: Leon Trotsky

text: Baada ya kuwa kiongozi wa kwanza wa Jeshi Jekundu na kushiriki uongozi wa Umoja wa Kisovyeti, alishindana na Stalin akaondolewa madarakani (1927) na hatimaye kufukuzwa nchini (1929).


title: Leon Trotsky

text: Akiendelea kupinga siasa ya Stalin kutoka Meksiko, aliuawa baada ya majaribio yake mengi kushindikana.


title: Leon Trotsky

text: Ujumbe wake hasa ulikuwa kwamba mapinduzi yanatakiwa kuwa ya kudumu.


title: Kesha

text: Kesha au Mkesha (kwa Kiingereza "Vigil", kutoka Kilatini "vigilia", yaani "hali ya kuwa macho") ni kipindi cha kutolala kwa makusudi, hasa kwa lengo la kidini, kama vile kusali kirefu.


title: Kesha

text: Mara nyingi kesha linafanyika kabla ya adhimisho maalumu, kama vile sikukuu fulani, lakini kuna waumini, hasa watawa, wanaokesha kila usiku walau kwa muda fulani.


title: Kesha

text: Nje ya dini, makesha yanafanyika hasa kandokando ya mgonjwa aliye mahututi na ya maiti ya marehemu.


title: Kesha

text: Katika Ukristo, kesha muhimu kuliko yote ("mama wa makesha yote") ni lile la usiku wa Pasaka, unapoadhimishwa ufufuko wa Yesu ambao kadiri ya Injili zote ulitokea usiku kati ya Jumamosi na Jumapili.


title: Kesha

text: Katika kesha hilo yanafanyika masomo mbalimbali kutoka Biblia, yakifuatana na Zaburi na nyimbo nyingine pamoja na sala. Baada ya hapo unaadhimishwa ubatizo ambao ni sakramenti ya kufa na kufufuka pamoja na Yesu Kristo, na pengine kipaimara na ekaristi pia.


title: Kesha

text: Duniani kote linaheshimika sana kesha la Noeli pia, kwa sababu kadiri ya Injili ya Luka Yesu alizaliwa usiku.


title: Kesha

text: Makesha yasiyoendana na sikukuu fulani yanafanyika hasa kwa kuimba Zaburi, tenzi na nyimbo nyingine, na kwa kusoma maandiko matakatifu na mengine ya Kiroho pamoja na kutoa sala maalumu.


title: Usiku wa Pasaka

text: Usiku wa Pasaka ni kesha kuu la mwaka wa Kanisa ambapo Wakristo wanashangilia ufufuko wa Yesu katika giza la kati ya Jumamosi kuu na Jumapili ya Pasaka: ndipo Injili zote zinaposimulia kwamba Yesu Kristo aliweza kufufuka baada ya kusulubiwa na kuzikwa siku ya Ijumaa kuu.


title: Usiku wa Pasaka

text: Ndio wakati mwafaka wa kubatiza hasa watu wazima, kwa sababu sakramenti hiyo, pamoja na kipaimara na ekaristi, inashirikisha kifo na ufufuko wa Yesu.


title: Usiku wa Pasaka

text: Hata hivyo, madhehebu yanatofautiana katika liturujia hata ya sikukuu hiyo.


title: Usiku wa Pasaka

text: Kihistoria, usiku wa Pasaka uliadhimishwa na Waisraeli wa kale hasa namna iliyoratibiwa na Torati, ambamo jambo muhimu zaidi ni kula nyama ya mwanakondoo aliyechinjwa kama kafara. Tangu wakati wa Musa mlo huo umekuwa ukumbusho wa kutoka kwao katika unyanyasaji au utumwa nchini Misri.


title: Usiku wa Pasaka

text: Yesu alikamilisha hata ibada hiyo kwa kujifanya Mwanakondoo wa Mungu kama alivyotambulishwa na Yohane Mbatizaji katika mto Yordani.


title: Usiku wa Pasaka

text: Kwa kujitoa kufa kwa ajili ya uzima wa ulimwengu na ondoleo la dhambi alivuka kutoka dunia hii kurudi kwa Baba na kuwezesha wote kuacha utumwa wa shetani, dhambi na kifo.


title: Moto wa Pasaka

text: Moto wa Pasaka au Moto mpya unawashwa hasa wakati wa kesha la Pasaka ukimaanisha mwanzo mpya wa uhai uliosababishwa na ufufuko wa Yesu.


title: Moto wa Pasaka

text: Katika moto huo, unaotakiwa kuondoa giza la ulimwengu, unawashwa mshumaa wa Pasaka ambao unamwakilisha Yesu mfufuka ambaye anaongoza waamini kama vile mnara wa nuru ulivyowaongoza Waisraeli jangwani wakati wa Musa.


title: Moto wa Pasaka

text: Mbali na liturujia, katika nchi mbalimbali kuna desturi za kuwasha moto wa namna hiyo, hata siku moja kabla au baada ya Pasaka.


title: Moto wa Pasaka

text: Huko Uholanzi kati ya vijiji kadhaa kuna mashindano kuhusu nani atawasha moto mzuri zaidi. Ule mrefu zaidi ulifikia mita 45.98.


title: Mshumaa wa Pasaka

text: Mshumaa wa Pasaka au Mshumaa mkuu ni mshumaa maalumu unaotumika katika liturujia ya madhehebu mbalimbali ya Ukristo wa magharibi kama kiwakilishi cha Yesu mfufuka.


title: Mshumaa wa Pasaka

text: Mshumaa mpya wa namna hiyo unabarikiwa na kuwashwa kila mwaka katika kesha la usiku wa Pasaka, halafu unawashwa wakati wa maadhimisho mbalimbali, kama vile yale muhimu zaidi ya Kipindi cha Pasaka (hadi Pentekoste) na hata nje yake, kwa mfano wakati wa ubatizo na mazishi ya Kikristo.


title: Mshumaa wa Pasaka

text: Unatakiwa kuwa mkubwa kuliko mishumaa ya kawaida na uweze kudumu hadi Pasaka ya mwaka unaofuata.


title: Mshumaa wa Pasaka

text: Kwa kawaida unachorwa alama mbalimbali, hasa msalaba wa Yesu na herufi za Kigiriki Alfa na Omega, ambazo ni ya kwanza na ya mwisho katika alfabeti ya lugha hiyo ya Agano Jipya, na hivyo zinamaanisha kuwa Kristo ni mwanzo (asili) na mwisho (lengo) wa ulimwengu wote.


title: Mshumaa wa Pasaka

text: Baada ya kuwashwa kwenye moto wa Pasaka, mshumaa huo unapelekwa kwa maandamano hadi mimbarini, na wakati huo waamini wanawasha kwake mishumaa yao binafsi ili kumaanisha kwamba wameshirikishwa mwanga wa Kristo na kumfuata.


title: Mbiu ya Pasaka

text: Mbiu ya Pasaka ni utenzi maalumu unaoimbwa na shemasi katika kesha la usiku wa Pasaka akiwa kwenye mimbari, karibu na mshumaa wa Pasaka.


title: Mbiu ya Pasaka

text: Utenzi huo ni maarufu kwa jina la "Exsultet" (yaani "Ifurahi") kutokana na neno la kwanza katika lugha asili, ambayo ni Kilatini.


title: Mbiu ya Pasaka

text: Kuna ushahidi wa uwepo wake mwishoni mwa karne ya 4.


title: Mbiu ya Pasaka

text: Kutokana na uzuri wake, Wolfgang Mozart alisema: "Ningetoa miziki yote niliyoitunga kama ningeweza kuwa mtunzi wa Exsultet!"


title: Kuvu Kiuawadudu

text: Kuvu kiuawadudu ni kuvu inayokua kama kimelea ndani ya kiwiliwili cha mdudu na kumwua mwishowe. Nyingine ni vimelea vya faradhi nyingine ni vimelea vya hiari. Vile vya kwanza vinaweza kukua ndani ya mdudu tu, lakini vile vyingine vinaweza kukua katika udongo vilevile. Pia kuna kuvu ambazo zinakua ndani ya mdudu bila kumwua lakini mdudu adhoofishwa na kutaga mayai machache kuliko mududu mzima.


title: Kuvu Kiuawadudu

text: Kwa kawaida spora (vijimbegu) za kuvu hizi hujiambatisha kwa kiunzi nje cha mdudu. Kama halijoto na unyevuanga ni nzuri spora hizi huota na kuumba nyuzi nyeupe ambazo zinatoboa kiunzi kwa msaada wa vimeng'enya. Zikifika ndani ya kiwiliwili nyuzi hujigawa katika seli (blastospora) ambazo zinazidisha katika damu ya mdudu. Zikiwa zimejaza kiwiliwili na kumaliza virutubishi, mdudu afa. Kama hali ya hewa ni kavu kuvu huzaa spora ndani ya mzoga, lakini kama unyevuanga ni mkubwa kuvu hukua nje na juu ya mzoga ambapo spora zizaliwa. Spora mpya zinaweza kuambukiza wadudu wengine.


title: Kuvu Kiuawadudu

text: Kuvu viauwadudu hazimo katika kundi moja monofiletiki lakini katika makundi kadhaa ya himaya ya Fungi, k.m. katika oda Entomophthorales na ngeli Ascomycota. Divisheni Microsporidia ina vimelea vya wadudu visivyowaua.Kuvu zilizo na mnasaba na kuvu viuawadudu huambukiza na kuua invertebrata wengine (k.m. nematodi).


title: Kuvu Kiuawadudu

text: Popote duniani watu wanavutika na kutumia kuvu viuawadudu katika udhibiti wa kibiolojia wa wadudu na arithropodi wasumbufu wengine, kwa sababu kuvu hizi zinatoka kwenye uasilia na zinachukuliwa kama kutokuwa na hatari kwa mazingira. Mahususi, hatua bila jinsia za Ascomycota kama spishi za "Beauveria", "Metarhizium", "Isaria", "Lecanicillium" n.k. zina sifa nzuri kwa kuzitumia kama dawa za kibiolojia. Kuvu hizi zinaweza kukua juu ya chakula chenye wanga wengi ndani yake, kama nafaka.


title: Kuvu Kiuawadudu

text: Spishi za Entomophthorales zina uwezo mkubwa wa kuua wathiriwa wao na husababisha magonjwa ya mlipuko katika umma za wadudu. Lakini spishi za makundi mengine hazifanyi hii mara nyingi. Kuvu viuawadudu haziui wadudu wote lakini kila spishi ya kuvu huua nambari fulani ya spishi za wadudu tu. Ili kufaa kama dawa ya kibiolojia lazima kuvu iwaue idadi kiasi ya wadudu. Vilevile lazima kuvu hii ichanganyikwe na maji au mafuta na viambato vyingine au katika unga, na mchanganyiko huu lazima uweze kuhifadhiwa angalau miezi sita. Watu wanahitaji pia njia ya kunyunyiza dawa hii: aina ya bomba la kupulizia, dozi, wakati wa siku n.k.


title: Majira ya kuchipua

text: Majira ya kuchipua (kwa Kiingereza Spring) ni mojawapo kati ya majira manne ya kanda za wastani, na halijoto yake ni ya wastani.


title: Majira ya kuchipua

text: Yanafuata majira ya baridi (kwa Kiingereza "winter") na kutangulia majira ya joto (kwa Kiingereza "summer").


title: Majira ya kuchipua

text: Majira hayo yanatokea duniani kwa nyakati tofauti kadiri eneo husika lilivyo kaskazini au kusini kwa ikweta. Hata katika nchi ileile, kwa mfano Kenya, majira ni tofauti upande huu na upande huu wa ikweta.


title: Morisi Mtakatifu

text: Morisi Mtakatifu (pia: Maurice, Mauritius) alikuwa kiongozi wa kikosi cha Thebi katika jeshi la Roma ya Kale.


title: Morisi Mtakatifu

text: Kufuatana na mapokeo ya karne ya 4 kikosi hicho kilijumlisha wanajeshi Waafrika kutoka Misri ya kusini na Nubia waliotumwa Ulaya wakati wa Kaisari Maximiano wa Roma. Wengi wao walikuwa Wakristo.


title: Morisi Mtakatifu

text: Katika eneo la Uswisi wa leo walipewa amri ya kujiandaa kwa mapigano dhidi ya waasi na kabla ya mapigano kutoa sadaka kwa Kaisari aliyeheshimiwa kama mungu mmojawapo. Wakristo hao walikataa kutoa sadaka hiyo. Kaisari alipopata habari hii akakasirika akatoa amri kuua kila askari wa kumi katika kikosi. Wakristo walipoendelea kukataa amri ilirudiwa hatimaye kikosi chote kiliuawa pamoja na kiongozi chake Morisi.


title: Morisi Mtakatifu

text: Morisi pamoja na askari wa kikosi cha Thebi waliheshimiwa kama watakatifu na wafiadini Wakristo.


title: Morisi Mtakatifu

text: Katika mapokeo ya sanaa ya Kikristo walichorwa kama Waafrika weusi.


title: Morisi Mtakatifu

text: Miji mbalimbali ya Uswisi na Ujerumani walitumia na wanatumia picha za Morisi au watakatifu wengine wa Kikosi cha Thebi katika nembo zao. Mara nyingi kama mji wa Ulaya una picha ya mtu mweusi katika nembo yake hii inammaanisha Morisi Mtakatifu au wenzake.


title: Morisi Mtakatifu

text: Morisi aliheshimiwa hasa kama kielelezo cha mwanajeshi bora.


title: Morisi Mtakatifu

text: Mji wa Sankt Moritz (Saint Maurice) nchini Uswisi unabeba jina lake.


title: Barabara Kuu

text: Barabara kuu ni barabara bora zinazotumiwa katika shughuli za kila siku za wanadamu ambapo magari hutumia barabara hiyo yakiwemo magari makubwa kwa madogo kwenda hasa mahali pa mbali kwa mwendo wa kasi.


title: Barabara

text: Barabara ni njia iliyotengenezwa ili kupitisha binadamu akitumia vyombo vya usafiri kama vile magari, pikipiki, baiskeli pamoja na farasi.


title: Barabara

text: Lengo ni kurahisisha mawasiliano toka mahali hadi mahali, hivyo ni kati ya miundombinu muhimu zaidi.


title: Barabara

text: Huko Misri barabara za kwanza zilitengenezwa miaka 2,200-2,600 iliyopita, lakini ziliwahi kuwepo za miaka 4,000 KK huko Ur, Iraq.


title: Barabara

text: Mara nyingi barabara kuu hutumika kupitishia magari makubwa lakini na madogo na matumizi ya wanadamu pamoja na vyombo mbalimbali hususani vinavyomhusu mwanadamu. Mara chache barabara kuu hupitiwa na wanyama.


title: Barabara

text: Barabara hizo huweza kuunganisha nchi na nchi, kwa mfano Tanzania na  Kenya.


title: Barabara

text: Mara nyingi barabara kuu husaidia kuinua uchumi wa nchi husika na nchi jirani ambayo imeunganishwa na barabara hiyo kwa kupitisha bidhaa mbalimbali, wakiwemo wanyama na wanadamu, na kwa namna moja au nyingine huinua nchi hizo hata kijamii na kimaendeleo kwa ujumla.


title: Barabara

text: Barabara za pekee kwa matumizi ya usafiri wa haraka wa magari mengi zinajengwa kwa kutumia njia za pekee zinazotengwa kwa kila mwelekeo na bila mikingamano huitwa baraste kuu. Baraste kuu ya kwanza katika Afrika ya Mashariki ilitengenezwa nchini Kenya kati ya Nairobi na Thika.


title: Barabara

text: Barabara ya mchipuko ni barabara ambayo hutumiwa mara chache endapo kama barabara kuu itakuwa na matengenezo. Barabara hii hurahisisha mawasiliano kati ya barabara kuu, hivyo hupunguza msongamano wa magari, hususani katika miji mikubwa.


title: Barabara

text: Ni ile hadhi ya bararabara iliyoundwa au kutengenezwa kwa teknolojia ya hali ya juu ili barabara iweze kukaa kwa muda mrefu na kwa ubora uleule kama mwanzo,


title: Barabara

text: Sasa katika bara la Afrika barabara zinahitajika ziwe kwa kiwango kikubwa katika maeneo ambayo nchi kama nchi hutegemea hapo k.mf. viwanda.


title: Barabara

text: Barabara ili iwe bora inahitajika kuwa na lami, pia iwe na alama za barabarani na pia inahitaji kutunzwa, k.mf. kufanyiwa usafi mara kwa mara na tena ukarabati wa mara kwa mara.


title: Barabara

text: Tunatakiwa tuziboreshe barabara zetu ili tupite kwa urahisi, pia tuepukane na ajali mbaya za barabarani.


title: Barabara

text: Pia tunatakiwa tutunze barabara zetu kimandhari ili ziwe safi kwa watumiaji na hao watumiaji wasitupe taka ovyo kwa sababu endapo taka zitatupwa ovyo husababisha uchafuzi katika barabara.


title: Barabara

text: Ajali za barabarani husababisha nguvu kazi ya taifa kupungua; mfano: kupoteza maisha,ulemavu wa kudumu, pia huchangia kupungua kwa maendeleo hata ya nchi.


title: Barabara

text: Pia katika jamii huleta matatizo mengi na hasara kwa ujumla kutokana na kutumika gharama nyingi wakati wa matibabu na hivyo kupoteza pato la jamii kwa ujumla kutokana na kutumia fedha ili kuwatibu walioathirika na ajali hizo.


title: Miungu

text: Miungu (wingi wa mungu) ni jina linalojumlisha watu wanaoabudiwa na kuogopwa kama Mungu au vitu vyovyote visivyoweza kusikika wala kuonekana vinavyoabudiwa kama Mungu.


title: Miungu

text: Katika utamaduni wa Kibantu hakuna wazo la miungu mingi. Katika mapokeo hayo Mungu ni mmoja tu, lakini kuwasiliana naye kulifanyika kwa njia ya mizimu hasa, si moja kwa moja.


title: Miungu

text: Kumbe katika sehemu nyingi za dunia utamaduni wa asili ulikuwa na imani ya miungu mingi. Imani hizo zilipatikana hata katika mazingira ya taifa la Israeli, na pia wakati alipoishi Yesu, ingawa Wayahudi walishika imani yao ya pekee.


title: Miungu

text: Dini za miungu mingi ("politeisimo") zilikuwa kawaida katika Afrika Kaskazini, Ulaya na sehemu nyingi za Asia kabla ya uenezaji wa Ukristo na Uislamu.


title: Miungu

text: Kati ya miungu mingi iliyoabudiwa kila mmoja aliaminika kuwa na idara yake alipotawala hasa, kama vile hali ya hewa, vita, kifo, uponyaji, mavuno, mifugo, biashara, uzazi n.k.


title: Miungu

text: Lugha ya Kiingereza inatunza mpaka leo kumbukumbu ya miungu mingi iliyoabudiwa katika utamaduni wa Ulaya wa Kale kabla ya kuingia kwa Ukristo. Majina ya siku za juma ni majina ya miungu ambayo siku ziliaminiwa kuwa chini ya ulinzi wao hasa.


title: Miungu

text: Kumbe miungu iliyomaanisha nyota au sayari, kama vile Jua, Mwezi na Saturn ilikuwa mapokeo ya Roma, si asili ya Uingereza.


title: Majira ya baridi

text: Majira ya baridi (pia: kipupwe; kwa Kiingereza Winter) ni mojawapo kati ya majira manne ya kanda za wastani, na halijoto yake ni ya baridi kuliko majira mengine. Ni kinyume cha majira ya joto au chaka.


title: Majira ya baridi

text: Pengine baridi inakuwa kali sana na kuendana na barafuto: ndiyo maana maeneo mengine ya dunia hayana wakazi wa kudumu, hasa bara la Antaktiki.


title: Majira ya baridi

text: Yanafuata majira ya kupuputika majani (kwa Kiingereza "Fall" au "Autumn") na kutangulia majira ya kuchipua (kwa Kiingereza "Spring").


title: Majira ya baridi

text: Majira hayo yanatokea duniani kwa nyakati tofauti kadiri eneo husika lilivyo kaskazini au kusini kwa ikweta. Hata katika nchi ileile, kwa mfano Kenya, majira ni tofauti upande huu na upande huu wa ikweta.


title: Majira ya baridi

text: Majira hayo tofauti hupatikana zaidi katika ukanda wa tropiki.


title: Majira ya baridi

text: Ili kuhimili ukali wa majira ya baridi, wanyama wengi wana njia mbalimbali za kimaumbile na kitabia.Binadamu nao hufanya mambo mbalimbali ili kuweza kukabiliana na majira ya baridi.


title: Majira ya baridi

text: Kwa mfano katika eneo la New England, nchini Marekani, familia nyingi tajiri zilizoishi humo wakati wa karne ya 19 zilikuwa na nyumba za majira ya joto milimani ili kuondoka mwanzoni mwa magonjwa kwa homa ya njano na magonjwa mengine ambayo mara nyingi yalijitokeza katika miezi ya majira ya joto.


title: Shughuli

text: Shughuli ni kazi yoyote anayoifanya mwanadamu, hasa inayompatia kipato cha kukidhi mahitaji yake ya kila siku.


title: Majira ya kupuputika majani

text: Majira ya kupuputika majani (kwa Kiingereza Fall au Autumn) ni mojawapo kati ya majira manne ya kanda za wastani, na halijoto yake ni ya baridi kiasi. Kadiri ya umbali na ikweta, mchana unazidi kufa mfupi na usiku kuwa mrefu.


title: Majira ya kupuputika majani

text: Pamoja na hayo, miti mingi inaweza ikapotewa na majani yote: ndiyo asili ya jina la majira.


title: Majira ya kupuputika majani

text: Kwa Kiswahili majira ya namna hiyo pia huitwa masika.


title: Majira ya kupuputika majani

text: Yanafuata majira ya joto (kwa Kiingereza "Summer") na kutangulia majira ya baridi (kwa Kiingereza "Winter").


title: Majira ya kupuputika majani


title: Majira ya joto

text: Majira ya joto (pia: chaka; kwa Kiingereza Summer) ni mojawapo kati ya majira manne ya kanda za wastani, na halijoto yake ni ya joto kuliko majira mengine.


title: Majira ya joto

text: Inaweza kulinganishwa na chaka ambayo ni kipindi cha joto katika Afrika za Mashariki.


title: Majira ya joto

text: Kadiri ya umbali na ikweta, mchana ni mrefu na usiku ni mfupi. Ndiyo sababu majira hayo yanaitwa ya joto.


title: Majira ya joto

text: Sehemu nyingine joto ni kali kiasi kwamba kwa miezi 2-3 shule huwa zimefungwa.


title: Majira ya joto

text: Yanafuata majira ya kuchipua (kwa Kiingereza "Spring") na kutangulia majira ya kupuputika majani (kwa Kiingereza "Fall" au "Autumn").


title: Majira ya joto


title: Kihonda Kwa Chambo

text: Kihonda Kwa Chambo ni jina la sehemu ya kata ya Kihonda katika manispaa ya Morogoro ambayo inakua haraka sana upande huu wa kaskazini kuelekea Dodoma.


title: Kihonda Kwa Chambo

text: Jina hilo linatokana na lile la mzee maarufu aliyeishi huko, kwenye barabara ya kwenda Dodoma.


title: Kihonda Kwa Chambo

text: Tatizo la maji limekuwa ni tabu kwa wakazi wa Kihonda kwa sababu maji yanayopatikana ni maji ya chumvi. Kwa upande wa maji ya kunywa ni kazi kupatikana. Tatizo hili linahitaji kutatuliwa kwa namna yoyote nzuri.


title: Mchembe

text: Mchembe ni chakula kinachotokana na viazi vitamu vilivyokaushwa. Hukatwa vikiwa vibichi vipande vidogovidogo, halafu huanikwa kwenye jua. Huweza kukaa muda mrefu pasipo kuharibika.


title: Mchembe

text: Tofauti na mbute hutengenezwa na zao la muhogo uliomenywa na huvundikwa na baadae kupikwa.


title: Kiazi kitamu

text: Kiazi kitamu ("Ipomoea batatas") ni mmea wa chakula uliomo katika familia ya Convolvulaceae. Kuna aina mbalimbali, k.m.:


title: Kiazi kitamu

text: Chakula ni kiazi au sehemu nene za mizizi yake yenye wanga, vitamini na madini.


title: Kiazi kitamu

text: Majani mabichi (k.m. matembele, miriba, mitolilo) huliwa pia kama mboga.


title: Kiazi kitamu

text: Katika Afrika ya Mashariki huliwa pia kama mchembe (vipandevipande vilivyokaushwa katika hali mbichi) au mbute (vilivyokaushwa baada ya kupikwa).


title: Kiazi kitamu

text: Viazi vitamu hulimwa kote duniani katika nchi za joto kiasi penye maji ya kutosha.


title: Kiazi kitamu

text: Asili ya mmea iko Amerika ya Kusini na nchini Peru mabaki ya viazi vitamu vyenye umri wa miaka 10,000 yamepatikana.


title: Kiazi kitamu

text: Kila mwaka takriban tani milioni 103 zinavunwa na hii inaweka Ipomea batatas kwenye nafasi ya tatu ya mimea ya viazi baada ya kiazi cha kizungu na muhogo.


title: Kiazi kitamu

text: Nchi yenye mavuno makubwa duniani ni China (tani milioni 70,5) ikifuatwa na Tanzania na Nigeria (kila moja takriban tani milioni 3,5).


title: Mbute

text: Mbute ni chakula kinachotokana na zao la muhogo ambao humenywa na kuvundikwa kwa maji halafu huchemshwa.


title: Mbute

text: Chakula hicho huwa kitamu kupita muhogo uliopikwa.


title: Mbute

text:
Mbute hutokana na zao la muhogo ambapo humenywa na kuanikwa kwa muda halafu huvunda kwa muda. Baadaye huchukuliwa na kupikwa hadi huwa tayari kuliwa.mbute huweza kuliwa kama chakula cha asubuhi, mchana pia hata jioni chakula hiki huweza kutumiwa na watu wa lika lote wakiwemo watoto, vijana pamoja na wazee.
Mbute hutumika kwa ajili ya chakula kwa mwanadamu hususani katika jamii za kiafrika kama kabila la Wasukuma kwenye Mkoa wa Mwanza nchini Tanzania. Zao hili la muhogo ulio vundikwa hujulikana kwa jina la mbute ambapo huwa ni muhogo ulio kwisha kumenywa na kukaa kwa muda kwa ajili ya matumizi ya baadae kabla ya kuvundikwa na kuwa mbute maalumu kwa ajili ya chakula.


title: Infraredi

text: Infraredi (pia: inforedi, miali chini ya upinde) ni aina ya nuru isiyoonekana kwa macho ya kibinadamu lakini kuna wanyama wanaoweza kuiona. Inasikika kama joto. Kifizikia ni aina ya mnururisho wa sumakuumeme (ing. electromagnetic waves) mwenye mawimbi marefu kuliko nuru ambayo inaonekana kwa binadamu na mawimbi ambayo ni mafupi zaidi kuliko mikrowevu.


title: Infraredi

text: Miali ya infraredi ilitambuliwa mara ya kwanza na mwanaastronomia Friedrich Wilhelm Herschel aliyefanya utafiti wa nuru ya jua. Alipitisha nuru ya jua kwenye prisma akapata spektra ya nutru hii. Alianza kupima halijoto za rangi mbalimbali za spektra. Hapo aliona akiweka themomita nje ya sehemu nyekundu ya spektra joto lilipanda tena. Hivyo alitambua ya kwamba spektra ya nuru inaendelea nje ya sehemu aliyoweza kuona kwa macho yake.


title: Infraredi

text: Kuna wanyama mbalimbali wenye uwezo wa "kuona" infraredi. Nyoka mbalimbali huwa na milango ya fahamu ya pekee inayowawezesha kutambua tofauti za halijoto katika mazingira yao hivyo kutambua windo la karibu hata gizani.


title: Infraredi

text: Kuna pia popo ya Desmodus rotundus hujo Amerika Kusini mwenye mlango wa fahamu wa kutambua windo lake.


title: Infraredi

text: Kua pia aina za wadudu wenye milango fahamu za pekee kwa kutofautisha joto.


title: Infraredi

text: Kwa wanyama wachache imeonekana ya kwamba wanatumia macho kwa kazi hiyo, kwa mfano samaki za Afrika ya Magharibi aina ya Pelvicachromis taeniatus.


title: Infraredi

text: Binadamu hutambua joto kupitia neva za pekee kwenye ngozi laini haziwezi kutofautisha sehemu ja joto tofautitofauti isipokuwa kwa karibu sana.


title: Infraredi

text: Kuna njia ya kufanya picha za infraredi kwa kutumia kamera, filamu na mitambo ya pekee.


title: Infraredi

text: Kamera zinaweza kutumia filta kali zinazozuia nuru ya kawaida isiingie ndani, na pamoja na filamu za pekee inaweza kushika picha kama ile ya wasichana hpo juu kwenye ukurasa huu.


title: Infraredi

text: Ilhali picha hizi zinaweza kupigwa hata penye giza kabisa kunamatumizi mengi katika teknolojia ya usalama na upelelezi kwa picha za aina hii.


title: Infraredi

text: Siku hizi kuna kamera kwa ajili ya kompyuta zinazopima mawimbi ya infraredi. Teknolojia hii ina matumizi makubwa kwa ajili matumizi ya jeshi na polisi.


title: Infraredi

text: Askari wanatumia mitambo midogo inayowawezesha kuona kwenye usiku. Mtu huwa na halijoto tofauti na mazingira yake hivyo anaonekana pia katika giza. Injini za motokaa kama ni joto inaonekana sana gizani kwa infraredi hata kama injini ilizimishwa.


title: Infraredi

text: Makombora ya kisasa ya kupiga ndege hutumia "jicho la infraredi" kwa kulenga kwa injini ya ndege nyingine. Hapo ndege za kijeshi wanatumia mabomu madogo yanayolipuka nje ya ndege yenyewe kwa kusudi la kuipa kombora mahali pa joto kali zaidi itakapolenga badala ya ndege yenyewe.


title: Nubia

text: Nubia (kutokana na jina la wakazi walioteka nchi katika karne ya 4: kwa Kiarabu نوبة "nuba" / "noba") ni eneo lilipo kando ya mto Naili katika Misri (kusini kwa mji wa Aswan) na Sudan (kaskazini kwa Khartoum). Zamani ilijulikana kwa jina la Kushi na hata Ethiopia.


title: Nubia

text: Katika historia ilikuwa mahali pa falme mbalimbali, na milki za Kushi na Meroe zilikuwa kubwa kati ya hizo.


title: Nubia

text: Tangu zamani Wanubia walikuwa majirani wa Misri ya Kale upande wa kusini. Kulikuwa na vipindi ambako Misri ilitawala sehemu kubwa za Nubia, na pia vipindi ambako Misri ya Kale ilishindana na majirani hao kwa vita.


title: Nubia

text: Kutokana na picha za ukutani katika makaburi ya Misri inaonekana ya kwamba Wanubia walikuwa Waafrika weusi. Jeshi la Misri ya kale lilikuwa na vikosi vya Wanubia mara kwa mara. Kutokana na picha hizo inaonekana ya kwamba kulikuwa na mafarao (wafalme) wenye asili ya Nubia mara kadhaa.


title: Nubia

text: Mnamo mwaka 700 KK Wanubia walivamia na kuteka Misri na wafalme wao walitawala milki ya Misri kama nasaba ya 25 hadi kufukuzwa katika Misri na uvamizi wa Waashuru.


title: Nubia

text: Tangu mnamo 600 KK Nubia ilipata kitovu chake upande wa kusini zaidi katika mazingira ya Meroe.


title: Nubia

text: Waroma wa Kale waliotawala Misri baada ya Julius Caesar walipigana pia mara kadhaa na Wanubia.


title: Nubia

text: Biblia inamtaja Towashi Mwethiopia kama waziri wa "malkia wa Kushi" aliyetembelea Yerusalemu na kuwa Mkristo katika kitabu cha Matendo ya Mitume, mlango wa 8.


title: Nubia

text: Inajulikana ya kwamba tangu karne ya 6 BK Nubia ilikuwa nchi ya Kikristo. Falme wa Kikristo ziliendelea zikipigana na Waarabu walivamia na kuteka Misri katika karne ya 7.


title: Nubia

text: Polepole Uislamu ulianza kuenea pamoja na wavamizi Waarabu na milki ya Kikristo ya mwisho katika Nubia ilitekwa na Waislamu mnamo mwaka 1504.


title: Nubia

text: Polepole sehemu kubwa ya Wanubia waliacha lugha yao na kutumia Kiarabu lakini kuna maeneo ambako Kinubia kinazungumzwa hadi leo.


title: Nubia

text: Vilevile walizidi kuacha Ukristo na kusilimu (mchakato huo ulimalizika katika karne ya 19).


title: Acta Sanctorum

text: Acta Sanctorum (kwa Kilatini maana yake ni "Matendo ya Watakatifu") ni kamusi elezo ya Watakatifu wa Kanisa Katoliki inayofuata tarehe ya sikukuu yao.


title: Acta Sanctorum

text: Ni vitabu vikubwa 68 vilivyoandikwa huko Ubelgiji kwa kuzingatia ukweli wa historia kati ya karne ya 16 na karne ya 20 na kuchapwa kuanzia mwaka 1643 hadi 1940.


title: Ibada

text: Ibada ni tendo la heshima ya hali ya juu linalotolewa kwa Mungu au miungu.


title: Ibada

text: Inaweza kufanywa na mtu binafsi au na kundi, hasa likiongozwa na kuhani au mwingine aliyekubalika.


title: Ibada

text: Dini zinaelekeza binadamu kufanya ibada inavyotakiwa.


title: Ibada

text: Ibada inasisitiza ukweli wa yule anayetolewa heshima hiyo, kwa mfano kutokana na imani ya dini fulani.Vilevile ukweli wa mtoaji kwa maana ibada lazima itoke moyoni: ndiyo sababu haiwezi kulazimishwa.


title: Ibada

text: Neno la Kiswahili linatokana moja kwa moja na Kiarabu ambapo neno عبادة, ibadah, linahusiana na maneno mengine kama vile "utumwa", na linadokeza utiifu na unyenyekevu hasa kwa Mungu pekee, inavyodaiwa na Uyahudi, Ukristo na Uislamu.


title: Ibada

text: Ukristo unasisitiza uhumimu wa kumuabudu Mungu kama Baba kwa kuongozwa na Roho Mtakatifu na kufuata ukweli uliofundishwa na Yesu Kristo.


title: Ibada

text: Uislamu unaona ibada kuwa lengo lenyewe la uumbaji wa binadamu na majini. Katika karne ya 13 mwanachuo Ibn Taymiyyah aliieleza ibada ni "neno pana linalojumlisha kila jambo ambalo Allah analipenda na anapendezwa nalo - lile usemi au matendo, ya nje na ya ndani".


title: Ibada

text: Wataalamu wa sosholojia wanaonyesha kwamba wasio na dini wanaweza wakaabudu mambo mengine kama vile timu ya mpira, chama cha siasa, taifa au wasanii mbalimbali.


title: Ibada

text: Katika Kiswahili neno linaweza kuwa na maana ya mazoea: "Kwake ulevi ni ibada".


title: Unyenyekevu

text: Unyenyekevu (kutoka kitenzi "kunyenyekea") ni hali ya kujishusha mbele ya wengine, hasa wakubwa au wanaostahili heshima ya pekee, kama vile Mungu.


title: Unyenyekevu

text: Lengo la kufanya hivyo ni kukubali ukweli, kinyume cha kinavyotaka kiburi, kinavyojitahidi kujikuza bila haki.


title: Unyenyekevu

text: Kati ya kweli zinazomhusu binadamu kuna udogo wake kimaumbile na ukosefu wake kimaadili. Ndizo zinazomdai anyenyekee kama adili la msingi.


title: Unyenyekevu

text: Unyenyekevu unahimizwa katika Agano la Kale (Mith 3:34) na zaidi katika Agano Jipya kufutana na mfano wa Mwana wa Mungu ambaye alijishusha kabisa (Fil 2:1-17) akahimiza wanafunzi wake kumfuata hasa katika hilo ili hatimaye kutukuzwa pamoja naye. (Math 23:12).


title: Unyenyekevu

text: Neno la Kiingereza "humility" linatokana na Kilatini "humilitas", ambapo mzizi ni "" (udongo). Sababu ni kwamba unyenyekevu ni kuelekea chini.


title: Unyenyekevu

text: Wakatoliki wanahusianisha unyenyekevu na adili bawaba la kiasi, kwa sababu hilo linazuia maelekeo yote yasiyoratibiwa.


title: Unyenyekevu

text: Agostino wa Hippo alisisitiza umuhimu wa adili hilo katika kusoma na kufundisha Biblia, akitumia mifano ya Mtume Paulo katika 1Kor 4:7 na wa Towashi Mwethiopia katika Mdo 8 ("De Doctrina Christiana", prooem. 4-8). Kwa kuwa msomaji na mwalimu vilevile wanapaswa kukumbuka Biblia ni Neno la Mungu, si mali yao, la sivyo watashindwa kuielewa. ("De Doctrina Christiana", 2.41.62).


title: Unyenyekevu

text: Bernardo wa Clairvaux alifafanua unyenyekevu kuwa: "Adili ambalo mtu, akijifahamu alivyo kweli, anajishusha. Yesu Kristo ndiyo ufafanuzi bora wa Unyenyekevu."


title: DNA ya mitokondria

text: DNA ya mitokondria (pia ADN ya mitokondria, kutoka Kiingereza Mitochondrial DNA, kifupi mtDNA au mDNA) ni urithi wa jeni ambao unapatikana katika mitokondria na ni sehemu ndogo ya urithi wote wa viumbe hai.


title: DNA ya mitokondria

text: Upekee wake ni kwamba katika binadamu na viumbe vingine vingi unatolewa na mama tu kwa watoto wake wote.


title: Utiifu

text: Utiifu, katika maisha ya binadamu, ni aina ya "mwenendo ambayo mtu anafuata maelekezo au maagizo ya wazi aliyopewa na mwenye mamlaka".


title: Utiifu

text: Ni tofauti na mtu kufuata athari ya wenzake au mkondo wa umati.


title: Utiifu

text: Kimaadili utiifu unaweza kutazamwa kwa namna mbalimbali, chanya au hasi, hasa kulingana na uadilifu au uovu wa agizo lenyewe, kwa mfano lile la Hitler kuhusu mauaji ya kimbari ya Wayahudi.


title: Utiifu

text: Utamaduni wa nchi nyingi unatazama utiifu kama adili; hasa jamii kwa kawaida inadai watoto waheshimu na kutii wazazi wao na wazee wengine, lakini pengine watumishi na watumwa walidaiwa kutii mabwana wao, na watu wa rangi fulani kutii wale wa rangi nyingine.


title: Utiifu

text: Mbali ya hayo, wananchi wanatarajiwa kutii watawala halali, na wanadini kumtii Mungu.


title: Utiifu

text: Utiifu ni muhimu katika dini mbalimbali. Hasa Uislamu unaufanya kiini cha imani (neno "Islam" linamaanisha "kukubali, kusalimu amri").


title: Utiifu

text: Katika Ukristo, ni hasa watawa wanaowajibika kuishi kwa utiifu katika jumuia zao ili kutimiza kwa umoja mapenzi ya Mungu.


title: Utiifu

text: Mbali ya hao, kielelezo cha Wakristo wote ni Yesu Kristo, aliyesifiwa kwa kumtii Mungu Baba hata kufa - kufa msalabani (Fil 2:1-18).


title: Utiifu

text: Kwa Kigiriki, lugha ya Agano Jipya, utiifu ni sawa na usikivu (wa Neno la Mungu), hivyo Mtume Paulo alisisitiza utiifu wa imani.


title: Wikipedia.org////wiki////VIDOKEZI VYA HUDUMA YA KWANZA

text:
"Vidokezi":
"Vya msingi"
"Utathmini wa kwanza":


text:
"Vidokezi":
"Kutibu Majeraha ya moto"


text:
"Vidokezi":
"Kusitisha Kuvuja damu"


text:
"Vidokezi":
"Majeraha ya Kichwa"
Majeraha ya Kichwa-Mtu mwenye fahamu.


text:
"Vidokezi":
"Kutathmini Kupumua"


text: "Vifuatazo ni viwango vya kawaida vya kupumua vya mtu aliyetulia kulingana na miaka":


text:
"Vidokezi":
"Matibabu ya Vidonda"


text:
"Vidokezi":
"Majeraha ya Kifua"


title: Melkisedek

text: Melkisedek (kwa Kiebrania מַלְכִּי־צֶדֶֿק, "Malkī-ṣeḏeq", yaani "Mfalme wangu ni haki") alikuwa mfalme wa Salemu, Kanaani, katika karne ya 19 KK.


title: Melkisedek

text: Ni maarufu hasa kwa sababu sura ya 14 ya Kitabu cha Mwanzo katika Biblia ya Kiebrania inasimulia alivyompongeza na kumbariki Abrahamu aliporudi mshindi kutoka vitani.


title: Melkisedek

text: Humo anatambulishwa pia kama kuhani wa "El Elyon" ("Mungu Aliye Juu") aliyemtolea sadaka ya mkate na divai.


title: Melkisedek

text: Hatimaye Abrahamu alimgawia sehemu ya kumi ya mateka yake.


title: Melkisedek

text: Habari hiyo ikawa hoja kwa wafalme wa Yerusalemu kuanzia Daudi ya kutetea mamlaka yao katika mambo ya ibada (Zab 110:4), ambayo Torati iliwaachia Walawi, hasa wa ukoo wa Haruni.


title: Melkisedek

text: Hatimaye Waraka kwa Waebrania unazungumzia kirefu habari hizo ili kutetea ukuhani mkuu wa Yesu Kristo, Mwana wa Daudi.


title: Melkisedek

text: Anaheshimiwa kama mtakatifu, hasa tarehe 26 Agosti.


title: Huduma ya kwanza

text: Huduma ya kwanza inamaanisha huduma au msaada unatolewa kwa mtu anayekabiliwa na ugonjwa au madhara ya ghafla wakati daktari hayupo karibu na kabla hajapelekwa hospitalini kwa matibabu zaidi.


title: Huduma ya kwanza

text: Kwa mfano huduma ya kwanza inatolewa wakati mtu anapopatikana baada ya ajali amejeruhiwa kwa shabaha ya kutunza uhai wake hadi mganga atakapopatikana au mjeruhiwa atakapoweza kufikishwa hospitalini.


title: Huduma ya kwanza

text: Shabaha nyingine ni kuzuia kuongezeka kwa madhara kwa mfano kwa kumwondoa sehemu yenye hatari kama moto, hatari ya mlipuko au mahali penye hatari kwake binafsi.


title: Huduma ya kwanza

text: Huduma ya kwanza inaweza pia kutaja misaada midogo kama kumpatia mtu plasta ya kufunika kidonda kisicho kikubwa.


title: Huduma ya kwanza

text: Katika nchi nyingi mtu yeyote anayefanya mtihani wa liseni ya kuendeshea gari anahitaji kuonyesha ya kwamba alihudhuria masomo kadhaa alipopata elimu ya msingi kuhusu huduma ya kwanza.Kumbuka usafi wa kimsingi.


title: Alliance for Change and Transparency

text: Alliance for Change and Transparency (ACT) (Kiswahili:Umoja wa Mabadiliko na Uwazi) ni chama cha kisiasa kutoka nchini Tanzania. Kimepata usajili wake kamili mnamo mwezi wa Mei, 2014.


title: Alliance for Change and Transparency

text: Chama kilianzishwa mnamo mwaka wa 2014.


title: Alliance for Change and Transparency

text: Kimenuia kurudisha sera za "Ujamaa". Mbunge wa zamani wa upinzani Ndugu Zitto Kabwe amejiunga na chama hiki mnamo mwezi Machi 2015 baada kufuatia kufukuzwa kwake katika chama cha Chadema.


title: Alliance for Change and Transparency

text: Chama kimepanga kuchukua angalau majimbo 10 na kukusanya asilimia 15 ya jumla ya kura zitakazopigwa katika uchaguzi mkuu ujao.


title: Tufe

text: Tufe ni umbo la gimba linalofanana na mpira au chungwa. Lakini wala mpira wala chungwa ni tufe kamili.


title: Tufe

text: Katika elimu ya hisabati, hasa jiometri tufe ni jumla la nukta zote zilizopo na umbali uleule (=rediasi, nusukipenyo) kutoka nukta nukta moja (kitovu cha tufe).


title: Tufe

text: Tufe ni mzunguko wa duara katika wanda (dimension) la tatu.


title: Tufe

text: Kitovu cha tufe ni nukta iliyopo katikati yake yenye umbali sawa na kila nukta kwenye uso wake. Nusukipenyo cha tufe ni umbali kati ya kitovu chake hadi nukta yoyote kwenye uso wake Uso wa tufe ni eneo linalojumlisha nukta zote zenye umbali wa nusukipenyo kutoka kitovu


title: Tufe

text: Mjao wa tufe (=V) unaelezwa kwa fomula ifuatayo:


title: Tufe

text: V = 4 3 π r 3 {\displaystyle \!V={\frac {4}{3}}\pi r^{3}}


title: Tufe

text: π {\displaystyle \pi } (tamka pi) ni namba ya duara inayolingana takriban na 3.1416.


title: Tufe

text: Eneo la uso wa tufe (=A) hukadiriwa kufuatana na fomula ifuatayo:


title: Tufe

text: A = 4 π r 2 {\displaystyle \!A=4\pi r^{2}}


title: Tufe

text: Sphere (PlanetMath.org website) (computer animation showing how the inside of a sphere can turn outside.)


title: Mchemraba

text: Mchemraba ni gimba lenye pande sita mraba. Ni aina ya pekee ya mchestatili.Mchemraba huwa na pande sita sawa. Hivyo eneo la uso wake ni eneo la upande moja mara 6.


title: Sigourney Weaver

text: Susan Alexandra Weaver (amezaliwa tar. 8 Oktoba 1949) ni mwigizaji na mtayarishaji wa filamu kutoka nchini Marekani.


title: Dawa ya Kibiolojia

text: Dawa za kibiolojia ni dawa za kudhibiti viumbehai visumbufu au viharibifu ambazo zina viambato viasilia, k.m. vidubini au misindiko ya mimea. Dawa hizi huunda sehemu ya udhibiti wa kibiolojia pamoja na kuachia kwa wadudu wa kidusia au vidusia vyingine.


title: Dawa ya Kibiolojia

text: Fasiri zinatofautiana kati ya nchi, k.m.:


title: Dawa ya Kibiolojia

text: Kwa kawaida zinategenezwa kwa kukuza na kukusanya vidubini vinavyotokea uasiliani, labda pamoja na vifundiro vya metaboli vyao, k.m. bakteria, virusi, kuvu na protozoa. Nematodi hushirikishwa katika orodha hii ijapokuwa hawa si vidubini kwa kweli. Dawa hizi zinachukuliwa mara nyingi kama visehemu shiriki vya miradi ya mchanganyiko wa udhibiti wa viharibifu (Kiing.: integrated pest management) na zinatumika zaidi na zaidi kama badala za dawa za kikemikali.


title: Dawa ya Kibiolojia

text: Kuna madaraja makubwa matatu ya dawa za kibiolojia:


title: Dawa ya Kibiolojia

text: "Bacillus thuringiensis" ("Bt") anasababisha magonjwa katika vipepeo, mbu na mende-vibyongo. Dawa zenye "Bt" zinaitwa dawa za vidukini kwa kawaida lakini hii siyo sahihi kabisa kwa sababu wingi wa dawa hizi hazina bakteria hai ndani yao lakini fuwele za sumu zao tu. Jeni zilizo na kodi ya kutengeneza sumu hizi zimeingizwa katika mimea ipandwayo, k.m. mpamba, muhindi, kiazi cha kizungu na soya. Kwa hivyo mimea hii inaweza kuua viwavi na lava wa mende-vibyongo bila haja ya kupulizia dawa. Ingawa dawa zenye "Bt" na mimea yenye jeni za sumu za "Bt" hazina hatari kwa viumbehai vingine kuliko dawa za kikemikali, mgusano uliorudia au wa muda mrefu na sumu za "Bt" unaweza kusababisha mabadiliko ya kihistopatolojia katika ini na mafigo ya mamalia.


title: Dawa ya Kibiolojia

text: Dawa nyingi za vidubini zina kuvu viuawadudu ndani yao, kama spishi za "Metarhizium", "Beauveria", "Isaria" na "Lecanicillium". Dawa hizi hazina haja ya kumezwa kwa sababu kuvu hizi zinapenya kiunzi nje cha wadudu. Kuna spishi nyingi za virusi zinazotumika katika dawa za vidubini, lakini ni lazima dawa hizi zimezwe. Kinyume na virusi na kuvu nematodi viuawadudu, kama spishi za "Steinernema" na "Heterorhabditis", huingia wenyewe kupitia tundu yoyote ya kiwiliwili (kinywa, mkundu, spirakulo n.k.) lakini spishi kadhaa zinaweza kupenya kiunzi nje. Dawa za kudhibiti magonjwa ya mimea zina kuvu kama spishi za "Trichoderma" au bakteria kama spishi za "Bacillus" ("B. subtilis" hasa). Mwishowe kuna dawa za kiuamagugu zilizo na kuvu kama spishi za kuvu-kutu.


title: Dawa ya Kibiolojia

text: Dawa za kibiokemikali zinaweza kuwa na misindiko ya mimea iliyo na alkaloidi, terpenoidi na fenoli ndani yao. Mfano unaojulikana sana ni mafuta ya mwarobaini (Kiing.: neem oil). Dawa nyingine zina vifundiro vya kuchachuka kama Spinosad. Hata wadudu wanatengeneza molekuli ambayo zinaweza kutumika kama dawa, mahususi feromoni. Molekuli hizi haziui lakini zinatafiri kupandana kwa wadudu.


title: Dawa ya Kibiolojia

text: Kwa kawaida dawa za kibiolojia hutumika kwa njia sawa kama dawa za kikemikali lakini namna za matendo ni tofauti na bila hatari kwa mazingira. Ili kufanya kazi vizuri ni lazima dawa hizi zichanganywe na viambato na vizimuo sadifu na njia sadifu za kupulizia zitumike. Hata hivyo, mara nyingi hali ya hewa ni ya maana, k.m. unyevuanga mkubwa.


title: Mswaki

text: Mswaki (kutoka Kiarabu سواك, "miswaq") ni kifaa cha kusafishia meno, ulimi na ngozi ndani ya mdomo.


title: Mswaki

text: Kimapokeo mswaki ni kijiti kibichi ambacho kinatokana na mti au kichaka na kisha kutafunwa upande mmoja kinatumika kusafishia meno kutoka mabaki ya chakula yanayoweza kuharibu meno.


title: Mswaki

text: Hasa ukitokana na mti mswaki ("Salvadora persica") ("arak" kwa Kiarabu) au miti mingine maalumu kadiri ya mazingira, kwa mfano msega au mkupa ("Dobera glabra" na "D. loranthifolia"), una sifa za muda mrefu zinazoufanya uendelee kuwa mbadala wa miswaki ya kisasa, ikiwepo ile inayotumia umeme.


title: Mswaki

text: Inasemekana mswaki unaimarisha ufizi (nyama inayoshikili meno), unazuia uozo wa meno, unaondoa maumivu ya meno na harufu mbaya kinywani.


title: Mswaki

text: Unatumika hasa Uarabuni, Afrika Kaskazini, kwenye Sahel na Pembe ya Afrika, India, Asia ya Kati, Asia ya Kusini Mashariki.


title: Mswaki

text: World Health Organization (kifupi WHO, yaani Shirika la Afya Duniani chini ya Umoja wa Mataifa) ilihamasisha matumizi ya mswaki mwaka 1986.


title: Mswaki

text: Mwaka 2000 ripoti ya kimataifa kuhusu usafi wa kinywa ilionyesha makubaliano ya kwamba unahitajika utafiti zaidi kuthibitisha faida ya mswaki.


title: Mswaki

text: Siku hizi watu wengi hutumia miswaki ya kisasa iliyotengenezwa kiwandani yenye shikamano, kichwa na nywele ngumu, kwa kawaida yote ya plastiki, pamoja na dawa ya meno. Utafiti wa mwaka 2003 ulionyesha kwamba matumizi sahihi ya mswaki asili yalikuwa na manufaa kuliko miswaki ya kisasa. Hata hivyo, utafiti uliishia kupima watu 15 tu, idadi isiyotosha kabisa kama uthibitisho wa kisayansi.


title: Mswaki

text: Ingawa wengi wanapiga mswaki hasa asubuhi wanapooga au kunawa, halafu pengine huenda wakanywa chai ambayo inaacha sukari katika meno na hivyo kuandaa uozaji wake, utaratibu sahihi ni kupiga mswaki baada ya chakula, hasa cha jioni, kusudi meno yabaki safi muda wote wa usiku.


title: Mswaki

text: Kwa kulinda usafi, ncha ya mswaki inatakiwa kukatwa kila unapotumika.


title: Mswaki

text: Usitunzwe kamwe karibu na choo au sinki.


title: Mswaki

text: Mswaki ukikauka unatakiwa kulainishwa kwa maji ya waridi.


title: Mswaki

text: Una nafasi muhimu vilevile katika sheria za Uislamu kutokana na hadithi mbalimbali kusimulia kwamba Mtume Muhammad alikuwa anausifu:


title: Dawa ya meno

text: Dawa ya kusugulia meno ni kemikali inayotumika pamoja na mswaki wa kisasa kusafishia meno yazidi kupendeza na kuwa na afya.


title: Dawa ya meno

text: Inasaidia kuondoa harufu mbaya, utambo wa meno na mabaki ya chakula katikati yake, pamoja na kuacha aina ya kinga (hasa ya floridi, kwa Kiingereza "Flouride") dhidi ya maradhi ya meno na ya ufizi (nyama inayoambatana nayo) (kwa Kiingereza "gingivitis").


title: Dawa ya meno

text: Hata hivyo kwa kiasi kikubwa ufanisi wa usafi unategemea zaidi matumizi ya mswaki wenyewe kuliko ya dawa hiyo.


title: Dawa ya meno

text: Badala ya dawa ya meno vinaweza kutumika chumvi na magadi.


title: Dawa ya meno

text: Dawa ya meno hayatakiwi kumezwa kutokana na floridi iliyomo. Ikimezwa kidogo si hatari sana, lakini kama ni kiasi kikubwa ni lazima kuomba msaada wa daktari.


title: Dawa ya meno

text: Dawa ya meno iliyotengenezwa kwa kusaga mifupa au chaza ilianza kutumika katika Ugiriki wa Kale na Roma ya Kale.


title: Dawa ya meno

text: Matumizi yake yalienezwa hasa katika karne ya 19.


title: Dawa ya meno

text: Nchi mbalimbali zimekataza aina kadhaa za dawa ya meno kutoka China kwa sababu zina sumu aina ya diethylene glycol (kifupi diglycol au DEG).


title: Risala

text: Risala ni taarifa fupi inayosomwa mbele ya kiongozi mgeni rasmi kwa niaba ya kundi fulani la watu ili kutoa maelezo au kuonesha msimamo wa kundi hilo kwa kiongozi. Ni aina ya taarifa ambayo hupelekwa mtu au watu fulani inayoelezea haja inayotakiwa.


title: Risala

text: Risala hugawanyika katika sehemu kuu tatu, nazo ni:


title: Alliance for Democratic Change

text: Alliance for Democratic Change (ADC) ni chama cha kisiasa nchini Tanzania. Chama kimesajiliwa rasmi mnamo mwaka wa 2012.


title: Alliance for Democratic Change

text: Chama hiki kimejengwa katika misingi imara ya utu, uchaji wa Mungu na demokrasia ya haki. Ni chama ambacho kinalenga kuwajenga viongozi waadilifu kwa manufaa ya taifa kwa vizazi vyote.


title: Alliance for Democratic Change

text: Tofauti na vyama vingine nchini, ADC kinatambua na kuheshimu uwepo wa Mwenyezi Mungu. Huu ni mmoja ya misingi mikuu ya uongozi ndani ya ADC.


title: Alliance for Democratic Change

text: ADC inaamini kiongozi wenye kumcha Mungu atakuwa mwadilifu na mwenye kutenda haki kwa wananchi.


title: Mswaki (mti)

text: Mswaki au msuake ni majina ya miti mbalimbali wa familia Salvadoraceae, lakini spishi kuu iitwayo majina haya ni "Salvadora persica". Spishi nyingine ni "Dobera glabra" na "D. loranthifolia" zinazoitwa msega na mkupa pia. Miti hii inatokea maeneo makavu ya Afrika na Mashariki ya Kati na hadi Uhindi. Vitawi vya miti hii hutumika kama brashi ya meno na huitwa mswaki pia.


title: Ufuaji metali

text: Ufuaji metali (ing. "metallurgy") inamaanisha jumla ya mbinu za kushughulikia metali na elimu yake. Inahusika pia na aloi ambazo ni mchanganyiko wa metali mbalimbali.


title: Ufuaji metali

text: Ufuaji metali inaanza kwenye kushuhulikia mtapo yaani mawe yenye madini ya metali na namna ya kutoa metali katika mtapo.


title: Ufuaji metali

text: Halafu inaangalia namna ya kuchanganya na kuunganisha metali mbalimbali kuwa aloi na tabia zake.


title: Ufuaji metali

text: Historia ya binadamu ina mifano mingi jinsi gani maendeleo katika ufuaji metali yalikuwa msingi wa maendeleo ya kijamii. Hapo ndipi sababu ya kupanga historia kwa awamu za Zama za Mawe, Zama za Shaba na Zama za Chuma.


title: Ufuaji metali

text: Kabla ya kupatikana kwa matumizi ya metali watu walitumia vifaa vya jiwe, ubao au mfupa kwa kurahisisha shughuli za kila siku. Vifaa hivi vinakosa ugumu sawa na metali kwa hiyo havidumu sana ingawa vinaruhusu utekelezaji wa kazi nyingi.