title: Mikosi

text: Walikuwa kufahamika haraka nchini Tanzania kwa ujuvi wao wa utunzi wa mashairi ulioendana na wakati ule. Walianza kutamba mwaka 1995 baada ya kutoa wimbo wa "Cheza mbali na kasheshe". Albamu hii ilitakiwa itoke tangu miaka ya 1990, lakini mipango ya kusaini mkataba wake ilienda kombo na kuja kutoka mwaka wa 2000, mbele kidogo baada ya kuvuma kwa sana. KR baaaye akajiunga na kundi la muda mfupi la Wachuja Nafaka. Nyimbo za katika albamu zilitayarishwa na Bonny Luv na Rajabu Marijani.


title: Mikosi

text: Hii ni orodha ya nyimbo zinazopatika katika albamu hii na maelezo yake ya msingi.


title: Kithaypan

text: Kithaypan (au Kigugu-Thaypan) kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wathaypan katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kithaypan, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kithaypan kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kithurawal

text: Kithurawal (au Kitharawal) kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wathurawal katika jimbo la New South Wales. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kithurawal, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kithurawal kiko katika kundi la Kiyuin.


title: Kikunjen

text: Kikunjen ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wakunjen katika jimbo la Queensland. Mwaka wa 2005, kulikuwa na wasemaji wa Kikunjen wawili tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikunjen kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kikuthant

text: Kikuthant kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wakuthant katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kikuthant, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikuthant kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kikuuk-Yak

text: Kikuuk-Yak kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wakuuk-Yak katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kikuuk-Yak, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikuuk-Yak kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kikuuku-Ya'u

text: Kikuuku-Ya'u ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wakuku katika jimbo la Queensland. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kikuuku-Ya'u 13 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikuuku-Ya'u kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kiumbindhamu

text: Kiumbindhamu kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Waumbindhamu katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiumbindhamu, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiumbindhamu kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kiumbugarla

text: Kiumbugarla kilikuwa lugha ya asili nchini Australia iliyozungumzwa na Waumbugarla katika jimbo la Northern Territory. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiumbugarla, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiumbugarla hakilingani na lugha nyingine, ila labda Kingurmbur.


title: Kingurmbur

text: Kingurmbur (au Kingomburr) kilikuwa lugha ya asili nchini Australia iliyozungumzwa na Wangurmbur katika jimbo la Northern Territory. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kingurmbur, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kingurmbur hakilingani na lugha nyingine, ila labda Kiumbugarla.


title: Wasanii

text: Wasanii ni wale watu wote wanaohusika na kazi inayojumuisha sanaa, kwa mfano: wachoraji, waimbaji, wahunzi n.k.


title: Wasanii

text: Kazi hiyo inadai ubunifu mkubwa kuliko kawaida, unaowawezesha kutambua mambo mbalimbali na kuyatengenezea mwangwi kwa ajili ya jamii.


title: Divina Commedia

text: Divina Commedia (yaani "Tamthilia ya Kimungu") ndiyo jina la Kiitalia la kazi kuu ya Dante Alighieri (14 Mei/13 Juni 1265 - 13/14 Septemba 1321), iliyomfanya ahesabiwe mshairi bora wa lugha hiyo, tena mshairi muhimu zaidi wa kipindi cha zama za kati za Ulaya.


title: Divina Commedia

text: Ni shairi refu ambamo anatoa habari za safari yake ya kidhahania huko ahera akipitia jehanamu, toharani hadi paradiso. Ndiyo sehemu tatu za shairi hilo zinazomwezesha kukiri imani yake ya Kikristo na kuchukua msimamo kuhusu watu na matukio hasa ya wakati wake.


title: Picha

text: Picha (kutoka neno la Kiingereza "picture", lililotokana na Kilatini "pictura") ni taswira ya kitu fulani ambacho kimechorwa au kutumia vifaa vya elektroniki kuchukua taswira ilivyo.


title: Picha

text: Siku hizi picha zimeenea kila mahali, na wengi wanapenda sana kuzipiga ili kutunza kumbukumbu zao.


title: Picha

text: Upigaji picha umekuwa aina mojawapo ya sanaa.


title: Picha

text: Kwa kawaida watu hupigwa picha wakati wa harusi, ubatizo, mazishi, mahafali au wakati mwingine wowote ambapo ungependa kuuhifadhi katika kumbukumbu kwa njia ya picha.


title: Ukoloni wa Ujerumani

text: Ukoloni wa Ujerumani ulijumuisha makoloni ya Dola la Ujerumani nje ya nchi katika kipindi cha kuanzia mwaka 1884 hadi Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia.


title: Ukoloni wa Ujerumani

text: Ujerumani uligawanyika katika madola madogo hadi mwaka 1871 ambako yaliungana chini ya uongozi wa Ufalme wa Prussia kuwa nchi moja.


title: Ukoloni wa Ujerumani

text: Jitihada za muda mfupi za ukoloni za nchi kadhaa ndani ya Ujerumani zilifanyika katika karne zilizotangulia, lakini zote ziliachwa hadi kufikia karne ya 18. Brandenburg-Prussia ilijenga boma karibu na Takoradi katika Ghana ya leo kwa biashara ya watumwa lililotumiwa kwa miaka 50 hivi na baadaye kuachwa sawa na vituo vingine.


title: Ukoloni wa Ujerumani

text: Jitihada muhimu za ukoloni zilianza tu mwaka 1884 pamoja na juhudi za nchi mbalimbali za Ulaya kugombania Afrika.


title: Ukoloni wa Ujerumani

text: Vyanzo vya ukoloni wa Ujerumani baada ya maungano ya 1871 vilikuwa katika biashara ya kimataifa ya makampuni ya Hamburg na Bremen. Makampuni hayo yalijikuta katika mazingira ambako wafanyabiashara Waingereza na Wafaransa walipata faida kutokana na usaidizi wa serikali zao zilizokuwa na vituo vya kijeshi katika Pasifiki na Afrika ya Magharibi. Tangu miaka ya 1870 wafanyabiashara mbalimbali waliomba serikali ya Dola la Ujerumani wapewe ulinzi. Lakini serikali chini ya chansella Otto von Bismarck ilikataa mara kwa mara kujihusisha na ukoloni.


title: Ukoloni wa Ujerumani

text: Pamoja na wafanyabiashara walijitokeza wanasiasa wa mwelekeo wa kizalendo walioona ya kwamba nchi kubwa kama Ujerumani ingestahili kujipatia makoloni kama nchi nyingine za Ulaya. Walikazia uhamiaji wa karne ya 19 ambako Wajerumani milioni 5 waliondoka kwao wakihamia Marekani, Amerika ya Kusini au Australia wakadai makoloni ya Kijerumani kwa shabaha ya kuwatunza wahamiaji kama raia wa Ujerumani. Vyama vya kisiasa vya kizalendo viliingia pia katika bunge la Ujerumani na kutangaza madai hayo pale.


title: Ukoloni wa Ujerumani

text: Shirika za kwanza za kiraia za kudai makoloni zilianzishwa zilizojitahidi kuanzia miaka ya 1870. Shirika hizo ziliona mataifa mengine ya Ulaya yalikuwa na makoloni na kupata faida ilhali waliamini Ujerumani ilistahili kuyafuata. Pamoja na hao vyama vya kisiasa vyenye mwelekeo wa kizalendo vilidai pia kupata makoloni. Viliamini ya kwamba Ujerumani ilikuwa na hasara kutokana na uhamiaji wa mamilioni ya Wajerumani waliohamia Marekani, Amerika ya Kusini na Australia na kuwa wananchi wa pale. Iliaminika ya kwamba itawezekana kuwatuma wahamiaji kwenda makoloni ya Ujerumani kama yapo na hivyo kuwatunza kama raia wa taifa.


title: Ukoloni wa Ujerumani

text: Tangu mwaka 1880 chansella Bismarck alilegea katika msimamo wake dhidi ya kuhusisha serikali na ukoloni. Mwaka 1882 Uingereza na Ufaransa zilipatana kuhusu maeneo yao katika sehemu za Afrika Magharibi ambako hawakuhusisha wala Waafrika wenyewe wala mataifa mengine yaliyofanya biashara katika sehemu hizo. Hapo wafanyabiashara wa Hamburg na Bremen waliomba serikali tena kutoa ulinzi kwa vituo vya Wajerumani.


title: Ukoloni wa Ujerumani

text: Mwaka 1884 Bismarck alikubali maombi ya wafanyabiashara waliofanya mikataba na watawala wadogo wa Kiafrika na kwenye visiwa vya Bahari Pasifiki akawapa barua ya kutambua mikataba yao na kutangaza ulinzi wa serikali yake kwa maeneo husika kwenye pwani za Afrika Kusini-Magharibi (baadaye Namibia), Togo na Kamerun. Katika hatua hii Bismarck hakulenga kuanzisha makoloni aliyoona kuwa na gharama kubwa mno kwa serikali, aliwaza ya kwamba ingetosha kuwasaidia wafanyabiashara wenye mikataba na watawala wa kienyeji na hivyo kuhakikisha faida ya biashara huru kwa makampuni ya Kijerumani. Hii ni sababu ya kwamba Bismark hakukubali jina la "koloni" kwa maeneo alikotoa tangazo la ulinzi, bali aliyaita "Schutzgebiet" (eneo lindwa) lililokuwa jina la makoloni ya Ujerumani hadi mwisho.


title: Ukoloni wa Ujerumani

text: Mwaka 1885 Bismarck aliitisha Mkutano wa Berlin alipolenga kufanya Ujerumani kuwa mpatanishi kati ya nchi za Ulaya zilizoshindana kuhusu Kongo. Wakati wa mkutano alipokea pia ombi la Shirika la Ukoloni wa Kijerumani kukubali madai yao katika maeneo ya Tanganyika; Bismarck alikubali sasa ingawa aliwahi kukataa awali. Kwenye mwisho wa kipindi chake cha kuongoza serikali ya Ujerumani Bismarck alipaswa kutuma wanajeshi waliopigana na wenyeji waliopinga majaribio ya Wajerumani kuchukua utawala juu yao.


title: Ukoloni wa Ujerumani

text: Hivyo utawala wa Ujerumani juu ya maeneo katika Afrika, Pasifiki na Asia ulianzishwa ukaendelea haraka kuwa ukoloni kamili ambako Wajerumani walichukua mamlaka yote.


title: Ukoloni wa Ujerumani

text: Kwa jumla makoloni ya Ujerumani yalikuwa kama yafuatayo:


title: Ukoloni wa Ujerumani

text: Ujerumani ulipoteza udhibiti wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia iliyoanza mwaka wa 1914 na makoloni yake yalikamatwa na maadui zake katika vita. Vitengo vingine vya kijeshi viliendelea kupigana kwa muda mrefu: Afrika Kusini-Magharibi (leo Namibia) vilijitoa mwaka wa 1915, Kamerun mwaka wa 1916 na jeshi la Afrika Mashariki ya Kijerumani tu mwaka wa 1918 mwisho wa vita.


title: Ukoloni wa Ujerumani

text: Makoloni ya Ujerumani yalifutwa rasmi katika Mkataba wa Versailles baada ya kushindwa kwa Ujerumani katika vita. Maeneo yote yalikabidhiwa kama maeneo ya kudhaminiwa chini ya usimamizi wa Shirikisho la Mataifa kwa nchi washindi yaani Uingereza, Ufaransa, Ubelgiji, Afrika Kusini, Australia, Japani na Marekani.


title: Mifugo

text: Mifugo au Wanyama wa kufugwa ni wanyama wanaopatikana kutokana na ufugaji wa kibinadamu.


title: Mifugo

text: Wako tofauti na wanyamapori baada ya na mchakato mrefu ambako wanyama wa pori ama walijiunga na binadamu au walishikwa nao na watoto wao kuteuliwa kutokana na tabia zilizopendelewa na wafugaji wao. Tabia hizo ni pamoja na upole na uwezo wa kupatana na binadamu, uwezo wa kuzalisha kiasi fulani cha nyama au maziwa, uwezo wa kustawi kwa chakula fulani au katika mazingira mbalimbali.


title: Mifugo

text: Katika mchakato wa vizazi vingi tabia zilizolengwa ziliimarishwa katika spishi zinazofugwa.


title: Mifugo

text: Uteuzi huu umesababisha tofauti za kimaumbile na tofauti za tabia baina ya wanyama wa kufugwa na wanyamapori wa spishi ileile. Tofauti hizi zinaonekana katika rangi, ukubwa wa mwili, uwezo wa kuwasiliana na binadamu na mengine.


title: Mifugo

text: Imethibitishwa ya kwamba mnyama wa kwanza wa kufugwa alikuwa mbwa. Asili ya mbwa walikuwa vikundi vya mbwa mwitu wa Ulaya "(wolf)" waliofuata koo za binadamu wawindaji na kula mabaki ya chakula yaliyotupwa nao. Kwa kupatana na mbwa mwitu ambao walikuwa wapole na kutoshambulia watu (pamoja na kuua wote waliokuwa wakali) binadamu hao walianza kupatana nao na kuona faida ya uangalifu wao wakati mgeni au windo alikaribia. Tangu kuwapatia mbwa mwitu chakula kama zawadi waliendelea kuzoeana. Ingawa historia hii bado haieleweki kikamilifu, watalaamu wengine wanaona ya kwamba wawindaji kadhaa walianza kutunza watoto wa mbwa mwitu kwao na kuwafuga kama wanyama wapenzi.


title: Mifugo

text: Inaonekana ya kwamba kulikuwa pia na wanyama wengine wa porini waliofuata binadamu kwa sababu waliona faida kukaa karibu nao kama vile paka (aliyefuata panya waliokula mavuno ya wakulima wa kwanza).


title: Mifugo

text: Vilevile asili ya kuku ni kuku mwekundu wa porini wa Indonesia "(red junglefowl)" aliyetafuta takataka kwenye makazi ya watu, akawazoea na kutumiwa nao kama chanzo cha nyama na mayai.


title: Elfu moja na hamsini na mbili

text: Elfu moja na hamsini na mbili ni namba inayoandikwa 1052 kwa tarakimu za kawaida na MLII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na hamsini na mbili

text: Ni namba asilia inayofuata 1051 na kutangulia 1053.


title: Elfu moja na hamsini na mbili

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 263.


title: Elfu moja na hamsini na tatu

text: Elfu moja na hamsini na tatu ni namba inayoandikwa 1053 kwa tarakimu za kawaida na MLIII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na hamsini na tatu

text: Ni namba asilia inayofuata 1052 na kutangulia 1054.


title: Elfu moja na hamsini na tatu

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 3 x 3 x 13.


title: Elfu moja na hamsini na nne

text: Elfu moja na hamsini na nne ni namba inayoandikwa 1054 kwa tarakimu za kawaida na MLIV kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na hamsini na nne

text: Ni namba asilia inayofuata 1053 na kutangulia 1055.


title: Elfu moja na hamsini na nne

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 17 x 31.


title: Walinzi Waswisi

text: Walinzi Waswisi wanaunda jeshi la Vatikani. Ni dogo sana (wanajeshi 100 hivi) lakini lenye historia ndefu kabisa duniani kwa kuwa kipo tangu mwaka 1506.


title: Walinzi Waswisi

text: Wote ni lazima wawe Wakatoliki raia wa Uswisi kwa kuzaliwa.


title: Stempu

text: Stempu (kutoka neno la Kiingereza "stamp", yaani "kilichochapwa") ya posta ni kijipande cha karatasi ambacho kinauzwa ili kubandikwa juu ya barua au kifurushi kama thibitisho la malipo ya gharama ya usafirishaji wake.


title: Stempu

text: Pengine uzuri wake unafanya watu wazikusanye badala ya kuzituma au baada ya kutumiwa.


title: Stempu

text: Stempu ya kwanza ilitolewa Uingereza tarehe 1 Mei 1840. Kutoka huko stempu zimeenea duniani kote.


title: Ziwa la Garda

text: Ziwa la Garda (kwa Kiitalia: "Lago di Garda") ndilo ziwa kubwa zaidi la Italia. Liko kati ya mikoa ya Lombardia, Veneto na Trentino-Alto Adige(Italia Kaskazini).


title: Ziwa la Como

text: Ziwa la Como (kwa Kiitalia: "Lago di Como") liko Italia kaskazini, katika mkoa wa Lombardia. Ndilo ziwa kubwa la tatu nchini Italia.


title: Ziwa Trasimeno

text: Ziwa Trasimeno (kwa Kiitalia: "Lago Trasimeno") liko Italia ya Kati, katika mkoa wa Umbria. Ndilo ziwa la nne kwa ukubwa nchini Italia.


title: Ziwa la Bolsena

text: Ziwa la Bolsena (kwa Kiitalia: "Lago di Bolsena") liko Italia ya Kati, katika mkoa wa Lazio. Ndilo ziwa la tano kwa ukubwa nchini Italia.


title: Soko huria

text: Soko huria linatazamwa na wengi kama aina ya mfumo wa uchumi ambamo bei ya bidhaa na huduma haipangwi na serikali, bali inatokana na haja za wanunuzi na wingi wa hizo bidhaa au huduma.


title: Soko huria

text: Hata hivyo wengine wanasisitiza kwamba mara nyingi utaratibu huu hautendi haki kwa sababu uwezo wa muuzaji na mnunuzi ni tofauti, pengine sana, hivyo aliye dhaifu kiuchumi analazimika kukubali bei iliyopangwa na upande wa pili. Kwa msingi huo, soko si huria kabisa.


title: Soko huria

text: Kwa kawaida watetezi wa mfumo huo ni wafuasi wa ubepari.


title: Lugha ya pili

text: Lugha ya pili ni lugha yoyote ambayo inatumika katika mazingira ya mtoto fulani na yeye anajifunza, isipokuwa lugha mama.


title: Lugha ya pili

text: Ni tofauti na lugha ya kigeni, kwa sababu hiyo haipatikani katika mazingira yake.


title: Lugha ya pili

text: Pengine inaitwa lugha ya pili hata lugha ambayo mtu amejifunza kwa makusudi na pengine kuitumia sana baada ya utoto.


title: Lugha ya kigeni

text: Lugha ya kigeni ni lugha yoyote ambayo haipatikani katika mazingira ya mtoto, hivi kwamba hawezi kujifunza bila kufundishwa. Au ni lugha tofauti na ile ya nchi yake asili.


title: Lugha ya kigeni

text: Lugha zinazosomwa zaidi namna hiyo duniani ni Kiingereza, Kifaransa na Kichina.


title: Ziwa Eyasi

text: Ziwa Eyasi (zamani pia Ziwa Njarasa, au Ziwa Hohenlohe) ni ziwa kubwa ya chumvi nchini Tanzania. Liko upande wa kaskazini, karibu na Hifadhi ya Serengeti, mita 1,030 juu ya usawa wa bahari.


title: Ziwa Eyasi

text: Eyasi ni ziwa lenye upepo mkali sana, labda kuliko maziwa yote nchini Tanzania, kwani unavuma masaa 24 bila kutulia hata baadhi ya wavuvi wakubwa (wengine kutoka ziwa Nyasa, wengine kutoka ziwa Viktoria) unakuta wanashidwa na upepo, mpaka wanakimbia ziwa hilo na kwenda ziwa jirani la Manyara.


title: Ziwa Burigi

text: Ziwa Burigi ni ziwa la Tanzania kaskazini-magharibi, katika mkoa wa Kagera.


title: Ziwa Balangida

text: Ziwa Balangida ni ziwa dogo (kilometa mraba 33) nchini Tanzania. Liko upande wa kaskazini, katika bonde la ufa.


title: Ziwa Babati

text: Ziwa Babati ni ziwa dogo nchini Tanzania. Liko upande wa kaskazini, katika mkoa wa Manyara. Ni maarufu kwa viboko wake.


title: Ziwa Ambussel

text: Ziwa Ambussel ni ziwa dogo nchini Tanzania. Liko upande wa kaskazini-mashariki.


title: Ziwa Ambussel

text: Linapatikana katika mkoa wa Manyara.


title: Kiumbuygamu

text: Kiumbuygamu kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Waumbuygamu katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiumbuygamu, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiumbuygamu kiko katika kundi la Kipaman.


title: Kiumpila

text: Kiumpila ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Waumpila katika jimbo la Queensland. Mwaka wa 2005, kulikuwa na wasemaji wa Kiumpila 12 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiumpila kiko katika kundi la Kipaman.


title: Mtikiti

text: Mitikiti, ni mimea ya jenasi "Citrullus" na "Cucumis" katika familia Cucurbitaceae. Hukuzwa sana katika kanda za tropiki na nusutropiki kwa ajili ya matunda yao makubwa yanayoitwa matikiti.


title: Bilirubini

text: Bilirubini ni dutu inayotokana na kumeng'enywa kwa hemoglobini. Iligunduliwa na Rudolf Virchow mwaka 1847.


title: Bilirubini

text: Kiwango chake ni cha juu katika magonjwa fulani na husababisha rangi ya kahawia kwenye kinyesi na rangi ya njano kwenye jeraha. Mara nyingi hupimwa kufuatilia matatizo ya ini au kifuko cha nyongo.


title: Teksi

text: Teksi ni aina ya gari la kukodishwa pamoja na dereva wake, inayotumiwa na abiria mmoja au kikundi kidogo, mara nyingi kwa safari isiyo ya pamoja.


title: Teksi

text: Teksi hupeleka abiria kati ya maeneo ya uchaguzi wao. Hii inatofautiana na njia nyingine za usafiri wa umma ambako maeneo ya kuchukua na kuacha yanawekwa na mtoa huduma, si kwa abiria, ingawa mahitaji ya usafiri wa msikivu na ushiriki wa teksi hutoa mfumo wa basi / teksi ya mseto.


title: Teksi

text: Kuna aina nne tofauti za teksi, ambazo zinaweza kutambuliwa na sheria tofauti katika nchi tofauti: magari ya Hackney, pia inajulikana kama kukodisha kwa umma, hakta au teksi za barabara, zilizoidhinishwa kwa kuheshimiwa katika jumuiya zote.


title: Teksi

text: Vipuri vya magari ya kukodisha, pia hujulikana kama minicabs au teksi za kukodisha faragha, zilizoidhinishwa kabla ya kujiandikisha tu.


title: Teksi

text: Taasisi, pia huja tofauti nyingi katika nchi zinazoendelea kama jitneys au jeepney, inayofanya kazi kwenye njia zilizowekwa kabla ya kuacha na abiria nyingi huru.


title: Teksi

text: Limousines, gari maalumu lililoidhinishwa kwa ajili ya uendeshaji na pre-booking.


title: Teksi

text: Ingawa aina ya magari na mbinu za udhibiti, kukodisha, kutuma, na kujadiliana kwa malipo hutofautiana kwa kiasi kikubwa kutoka nchi hadi nchi, sifa nyingi za kawaida zipo.


title: Kifuko cha nyongo

text: Kifuko cha nyongo (kwa Kiingereza: "Gallbladder") ni kiungo chenye umbo la pea katika tumbo. Hutunza karibu mililita 50 za nyongo mpaka mwili utakapohitaji nyongo kumeng'enyea chakula. Kimiminika hicho husaidia kumeng'enya mafuta.


title: Kifuko cha nyongo

text: Kifuko cha nyongo ni karibu sentimeta 7-10 kwa urefu kwa wanadamu. Ni kijani iliyokolea kwa rangi kwa sababu ya nyongo iliyo ndani yake. Kimeunganishwa na ini na duodeni (sehemu ya kwanza ya utumbo mwembamba) kwa njia ya mirija.


title: Kifuko cha nyongo

text: Kifuko cha nyongo na uunganisho kwenye mirija ya nyongo.


title: Kifuko cha nyongo

text: Kifuko cha nyongo ni kiungo chenye mashimo kinakaa tu chini ya ndewe ya kulia ya ini. Kwa watu wazima, kifuko cha nyongo kinachukua wastani wa sentimita 8 (3.1 inchi) kwa urefu na sentimita 4 (1.6 in) kwa kipenyo wakati wa kusambazwa kikamilifu. Ujazo wa kifuko cha ini kina uwezo wa kutunza mililita 100 (3.5 aunsi ya maji ya umuhimu mkubwa). [4]: 298


title: Kifuko cha nyongo

text: Kifuko cha nyongo kimeumbwa kama mfuko , na mwisho ulio wazi kufungua mti wa mirija na mirija ya saistiki. Kianatomia, kifuko cha nyongo kimegawanywa katika sehemu tatu: sehemu ya kiungo iliyo mbali na ufunguzi ("fundus" kwa Kiingereza) mwili, na shingo.


title: Mkasi

text: Mkasi ni zana za ukataji kwa mkono kwa madhumuni maalumu.


title: Mkasi

text: Hujumuisha jozi la vijiti vya chuma vilivyopigwa ili mviringo ulioinuliwa uingie juu ya kila mmoja wakati unashughulikia (upinde) kinyume na pivot imefungwa.


title: Mkasi

text: Mkasi hutumiwa kukata vifaa mbalimbali vyembamba, kama vile karatasi, kadi, chuma cha foil, kitambaa, kamba na waya.


title: Mapazia

text: Mapazia ni vipande vya kitambaa vilivyopangwa kuzuia mwanga, maji (kama pazia la bafuni), vumbi n.k. lakini pia watu wasione ndani kwa sababu za faragha. Mapazia huweza pia kutumiwa kwenye kumbi za maonyesho au matukio mbalimbali kama harusi, kimapaimara na hata jukwaa la maigizo (hasa kwa nyuma na likiwa na michoro inayoendana na mandhari ya tamthilia). Hutumika pia kutenganisha steji na ukumbi.


title: Mapazia

text: Mapazia hukamilisha muonekano wa jumla wa nyumba. Mara nyingi huwekwa ndani ya madirisha ili kuzuia mwanga, kwa mfano usiku ili kusaidia usingizi. Kupima ukubwa wa pazia unaohitajika kwa kila dirisha kuna tofauti sana kulingana na aina ya pazia linalohitajika, ukubwa wa dirisha, na aina na uzito wa pazia.


title: Mapazia

text: Mapazia huja katika maumbo, vifaa, ukubwa, rangi na mifumo mbalimbali, na mara nyingi yana sehemu zao ndani ya maduka.


title: Mapazia

text: Mapazia yanaweza kusogezwa kwa mkono, kwa kamba n.k.


title: Mapazia

text: Kutokana na ushahidi uliopatikana katika maeneo ya uchunguzi huko Olynthus, Pompeii na Herculaneum, sehemu hizo zinaonekana kuwa zilitumia pazia katika kugawanyia vyumba katika zamani za kale. Maandiko kutoka karne ya 2 hadi 6 kuonyesha mapazia kusimamishwa kutoka fimbo ya matawi ya kuanzia.


title: Chenza

text: Chenza ni tunda la mchenza na linafanana na chungwa dogo. Lina maji matamu na nyama.


title: Chenza

text: Chenza hutupa vitamini kwenye miili yetu.


title: Topazi

text: Topazi ni madini ambayo kikemia fomula yake ni AlSiO(F,OH).


title: Topazi

text: Ni kati ya madini magumu zaidi (8/10). Kutokana na ugumu na uangavu wake, pamoja na rangi zake mbalimbali, imetumika sana kama kito.


title: Topazi

text: Inatajwa na Biblia pia.


title: Towashi

text: Towashi (kutoka neno la Kiajemi) ni mwanamume asiyeweza tendo la ndoa, kwa mfano yule aliyehasiwa.


title: Towashi

text: Katika historia ilitokea mara nyingi na kwa sababu mbalimbali kwamba watu wa namna hiyo walihitajiwa, kwa mfano ili kutunza wake wa mfalme, kufanya kazi kama mtumwa bila kuzaa watoto, kubaki na sauti ndogo ya kabla ya ubalehe ili kuimba vizuri, n.k.


title: Towashi

text: Siku hizi watu wanakubaliana katika kulaani upasuaji kama huo kwa kuwa ni kinyume cha hadhi ya binadamu ambaye ni haki yake ya msingi kuwa na mwili mtimilifu na kutofanywa chombo cha wengine.


title: Towashi

text: Katika Injili (Math 19:12), Yesu alifananisha watu ambao kama yeye kwa ajili ya ufalme wa Mungu wanajinyima kwa hiari ndoa na uzazi na matowashi waliozaliwa na ubovu katika viungo vya uzazi na wale waliohasiwa. Sababu ni kwamba uamuzi wao wa moja kwa moja unawanyima tunu hizo, hivyo ni sadaka ambayo wanamtolea Mungu ili kueneza zaidi utawala wake.


title: Towashi

text: Ingawa katika Agano la Kale matowashi hawakuruhusiwa kujiunga na dini ya Israeli, Isaya wa Tatu alitabiri kwamba siku za mbele hali yao itakuwa tofauti.


title: Towashi

text: Hivyo katika Matendo ya Mitume (sura ya 8) inasimuliwa jinsi Towashi Mwethiopia alivyobatizwa na Filipo mwinjilisti.


title: Mlango

text: Mlango ni muundo unaotumiwa kuzuia na kuruhusu kuingia jengo, gari, n.k.


title: Mlango

text: Wakati ni wazi, milango inakubali watu, wanyama, hewa au mwanga n.k.


title: Mlango

text: Mlango hutumiwa kudhibiti hali ya hewa, ili ndani kuwe na joto au baridi kuliko nje. Pia hufanywa kama kizuizi kwa kelele.


title: Mlango

text: Pengine watu hufungua na kufungwa milango kama ishara ya faragha.


title: Mlango

text: Milango mingine ina vifaa vya kuzuia watu fulani na kuacha wengine waingie.


title: Mlango

text: Mara nyingine milango hupewa maana ya ibada, na kulinda au kupokea funguo za mlango, au kupewa nafasi ya kufungua mlango inaweza kuwa na umuhimu maalum.


title: Utafiti

text: Utafiti (kutoka kitenzi "kutafiti") hujumuisha kazi ya ubunifu ambayo hufanywa kwa misingi ya utaratibu ili kuongeza maarifa ya elimu, ikiwa ni pamoja na ujuzi wa wanadamu, utamaduni na jamii, na matumizi ya hisa hii ya ujuzi wa kuunda maombi mapya. Inatumika kuanzisha au kuthibitisha ukweli, kuthibitisha matokeo ya kazi ya awali, kutatua matatizo mapya au yaliyopo, msaada wa nadharia, au kuendeleza nadharia mpya. Mradi wa utafiti unaweza pia kuwa upanuzi wa kazi ya zamani katika shamba.


title: Utafiti

text: Miradi ya utafiti inaweza kutumika kwa kuendeleza ujuzi zaidi juu ya mada, au kwa mfano wa mradi wa utafiti wa shule, inaweza kutumika kwa kuendelea utafiti wa mwanafunzi wa uwezo wa kuwaandaa kwa ajira au ripoti za baadaye.


title: Utafiti

text: Ili kuthibitisha uhalali wa vyombo, taratibu, au majaribio, utafiti unaweza kuiga vipengele vya miradi ya awali au mradi kwa ujumla. Madhumuni ya msingi ya utafiti wa msingi (kinyume na utafiti uliotumika) ni nyaraka, ugunduzi, ufafanuzi, au utafiti na maendeleo (R & D) ya njia na mifumo ya maendeleo ya ujuzi wa binadamu. Mbinu za utafiti hutegemea epistemologies, ambazo hutofautiana sana ndani na kati ya wanadamu na sayansi. Kuna aina kadhaa za utafiti: kisayansi, wanadamu, kisanii, kiuchumi, kijamii, biashara, masoko, utafiti wa wataalamu, maisha, teknolojia n.k.


title: Utafiti

text: Utafiti umeelezwa kwa njia mbalimbali.


title: Utafiti

text: Ufafanuzi mpana wa utafiti unatolewa na Godwin Colibao: "Katika maana pana zaidi ya neno, ufafanuzi wa utafiti unahusisha kukusanya mambo yoyote ya data, habari, na ukweli kwa ajili ya kuendeleza ujuzi."[1]


title: Utafiti

text: Ufafanuzi mwingine wa utafiti unatolewa na John W. Creswell, ambaye anasema "ni mchakato wa hatua za kukusanya na kuchambua habari ili kuongeza uelewa wetu wa mada au suala". Inajumuisha hatua tatu: kuuliza swali, kukusanya data ili kujibu swali, na kutoa jibu la swali.


title: Utafiti

text: Utafsiri wa Merriam-Webster Online unafafanua utafiti kwa undani zaidi kama "uchunguzi wa uchunguzi au uchunguzi, hasa uchunguzi au majaribio yenye lengo la ugunduzi na ufafanuzi wa ukweli, marekebisho ya nadharia zilizokubaliwa au sheria kulingana na ukweli mpya, au matumizi ya nadharia mpya au marekebisho mapya".


title: Utafiti

text: Katika vyuo, wanafunzi wanafaa waandike tafiti kuhusu mada teule. Karatasi zao inafaa ziandikwe kwa kufuata kanuni za utafiti kama: kuanzia na mada nzuri, tumia teknolojia za kisasa, kufumbua na kutoa matokeo kwa njia sahihi.[2]


title: Utafiti

text: Utafiti wa awali ni utafiti ambao si pekee unaozingatia muhtasari, mapitio au usanifu wa machapisho mapema kuhusu somo la utafiti. Nyenzo hii ni ya tabia ya msingi ya chanzo. Madhumuni ya utafiti wa mwanzo ni kuzalisha ujuzi mpya, badala ya kuwasilisha ujuzi uliopo katika fomu mpya (k.m., muhtasari au kutambulishwa).


title: Utafiti

text: Utafiti wa awali unaweza kuchukua aina kadhaa, kulingana na fani inayohusika. Katika kazi ya majaribio, kwa kawaida inahusisha uchunguzi wa moja kwa moja wa somo la tafiti, kwa mfano, katika maabara au kwenye shamba, nyaraka njia, matokeo, na mahitimisho ya jaribio au seti ya majaribio, au hutoa tafsiri ya riwaya ya matokeo ya awali. Katika kazi ya uchunguzi, kuna kawaida baadhi ya mapya (kwa mfano) matokeo ya yaliyotolewa, au njia mpya ya kukabiliana na tatizo lililopo. Katika baadhi ya masomo ambayo hayafanyi majaribio au uchambuzi wa aina hii, uhalisi ni kwa namna fulani ya ufahamu uliopo tayari umebadilishwa au kutafsiriwa kulingana na matokeo ya kazi ya mtafiti.


title: Utafiti

text: Kiwango cha asili ya utafiti ni kati ya vigezo muhimu vya makala zinazochapishwa katika majarida ya kitaaluma na kwa kawaida imara kwa njia ya mapitio ya rika. Wanafunzi wa masomo wanahitajika kufanya utafiti wa awali kama sehemu ya kutafakari


title: Utafiti

text: Utafiti wa kisayansi ni njia ya utaratibu wa kukusanya data na kuunganisha udadisi. Utafiti huu hutoa maelezo ya kisayansi na nadharia kwa ufafanuzi wa asili na mali za dunia. Inafanya maombi ya vitendo iwezekanavyo. Utafiti wa kisayansi unafadhiliwa na mamlaka ya umma, na mashirika ya usaidizi na kwa makundi binafsi, ikiwa ni pamoja na makampuni mengi. Utafiti wa kisayansi unaweza kugawanywa katika ugawaji tofauti kulingana na taaluma zao za kitaaluma na maombi. Utafiti wa kisayansi ni kigezo kinachotumiwa sana kwa kuzingatia hali ya taasisi ya kitaaluma, lakini wengine wanasema kwamba vile ni tathmini isiyo sahihi ya taasisi, kwa sababu ubora wa utafiti hauelezei ubora wa mafundisho.


title: Utafiti

text: Utafiti katika wanadamu unahusisha mbinu tofauti kama vile hermeneutics na semiotics. Wasomi wa wanadamu kwa kawaida hawataki jibu la mwisho kabisa kwa swali, lakini badala yake, tazama masuala na maelezo yaliyozunguka. Muda daima ni muhimu, na mazingira yanaweza kuwa ya kijamii, kihistoria, kisiasa, kitamaduni, au kikabila. Mfano wa utafiti katika wanadamu ni utafiti wa kihistoria, ambao unahusishwa na njia ya kihistoria. Wanahistoria hutumia vyanzo vya msingi na ushahidi mwingine ili kuchunguza kwa mada mada, na kisha kuandika historia kwa namna ya akaunti za zamani. Masomo mengine yanalenga kuchunguza tukio la tabia katika jamii na jamii, bila kuangalia kwa sababu au motisha za kuelezea haya. Masomo haya yanaweza kuwa ya ubora au kiasi, na inaweza kutumia mbinu mbalimbali, kama nadharia ya dhana au nadharia ya kike


title: Utafiti

text: Utafiti wa kitaaluma, pia unaonekana kama 'utafiti wa msingi wa mazoezi', unaweza kuchukua fomu wakati kazi za ubunifu zinachukuliwa utafiti wote na kitu cha utafiti yenyewe. Ni mwili unaofaa wa mawazo ambayo hutoa njia mbadala ya kisayansi katika utafiti katika utafutaji wake wa ujuzi na ukweli.


title: Wazazi

text: Wazazi ni wale waliofanya watoto wapatikane katika spishi yao.


title: Wazazi

text: Kwa wanadamu, mzazi ndiye mlezi wa mtoto. Inafaa sana uzazi uendelezwe na malezi hadi kumfanya mtoto akomae pande zote na kuwa mtu mzima, tena bora.


title: Wazazi

text: Mzazi wa kibiolojia ni mtu ambaye gamete yake imetoa mtoto, mzazi wa kiume kupitia manii, na mwanamke kupitia kijiyai. Wazazi hao, baba na mama, ni jamaa ya kwanza na kuchangia asilimia 50 ya maumbile ya mtoto.


title: Wazazi

text: Mwanamke, mbali ya kujifungua, anaweza kuwa mzazi kwa njia ya upasuaji pia, hasa pale ambapo ujauzito una matatizo .


title: Wazazi

text: Siku hizi inawezekana kuwa na wazazi wa kibiolojia zaidi ya wawili, pale ambapo mtoto anatengenezwa katika maabara. Jambo hilo linapohusu binadamu, wengine wanalipinga kwa kusema ni kinyume cha maumbile na cha hadhi ya utu, pamoja na kudai mimba nyingi ziangamie au kutunzwa katika jokofu.


title: Wazazi

text: Wazazi wengine wanaweza kuwa wazazi kwa kukubaliana, ambao huwalea watoto, lakini si kweli kwamba wanahusiana na mtoto kimaumbile.


title: Mrija

text: Mrija ni bomba jembamba linalopatikana mwilini au linalotengenezwa na binadamu.


title: Mrija

text: Kazi yake ni kupitisha au kufyonza hewa au kiowevu.


title: Taaluma

text: Taaluma (kutoka neno la Kiarabu) ni ujuzi wa fani fulani uliotokana na mafunzo maalumu ya elimu, kusudi la kutoa ushauri na huduma kwa wengine Kwa fidia ya moja kwa moja na ya uhakika, kabisa bila matarajio ya faida nyingine ya biashara.


title: Taaluma

text: Mwenye taaluma anaitwa mtaalamu.


title: Taaluma

text: Mapokeo ya kisasa na mapema ya kisasa yalitambua fani tatu tu: uungu, dawa, na sheria kinachojulikana kama "ujuzi wa kujifunza"


title: Taaluma

text: Hatua muhimu ambazo zinaweza kuashiria kazi inayojulikana kama taaluma ni pamoja na:Kutumia hatua hizi kwa mfululizo wa kihistoria wa maendeleo nchini Marekani unaonyesha ufuatiliaji wa kufikia hali ya kitaaluma kwanza (kumbuka kwamba George Washington, Thomas Jefferson, na Abraham Lincoln wote walifanya kazi kama wachunguzi wa ardhi kabla ya kuingilia siasa).


title: Taaluma

text: Kwa kuongezeka kwa teknolojia na utaalamu wa kazi katika karne ya 19, miili mingine ilianza kudai hali ya kitaaluma: maduka ya dawa, dawa za mifugo, saikolojia, uuguzi, mafundisho, maktaba, optometry na kazi ya kijamii, ambayo kila mmoja anaweza kudai, kwa kutumia hatua hizi za msingi, kwa Wamekuwa fesheni mnamo 1900.


title: Taaluma

text: Kama vile baadhi ya fani zinaongezeka katika hali na nguvu kupitia hatua mbalimbali, wengine wanaweza kupungua. Fani rasmi hivi karibuni, kama vile usanifu, sasa kuwa na muda mrefu utafiti wa vipindi zinazohusiana nao.


title: Taaluma

text: Ingawa fani zinaweza kufurahia hali ya juu na sifa ya umma, sio wataalamu wote wanapata mishahara ya juu, na hata katika fani maalum kuna ukosefu mkubwa wa fidia; Kwa sheria, kwa mfano, mwanasheria wa ushirika / bima ya utetezi anayefanya kazi kwa msingi wa saa inaweza kupata mara kadhaa ambayo mwendesha mashitaka au mtetezi wa umma anapata.


title: Wameru

text: Kuna makabila mawili yenye jino hilo:


title: Karai

text: Karai (kutoka neno la Kiarabu; kwa Kiingereza "wok", kutoka Kichina cha Canton 鑊) ni chombo cha bati gumu na chenye umbo la duara ambacho kinatumiwa kwenye mapishi mbalimbali kama vile kukaanga sambusa, kitumbua, viazi na vinginevyo.


title: Karai

text: Linatumika pia katika ujenzi kubebea mchanga, udongo n.k.


title: Pampu (kundinyota)

text: Pampu (kwa Kilatini na Kiingereza "") . ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu.


title: Pampu (kundinyota)

text: Pampu iko jirani na kundinyota za Kantarusi "()" na Salibu ("").


title: Pampu (kundinyota)

text: Pampu ni kati ya kundinyota zilizobuniwa katika kipindi cha kisasa. Kundinyota hii ilielezwa mara ya kwanza na Mfaransa Nicolas-Louis de Lacaille wakati wa karne ya 18 kwa jina “Machine Pneumatique“, Kilatini "Antlia Pneumatica" lililomaanisha “pampu ya hewa ». Lacaille alikaa miaka miwili kwenye Rasi ya Tumaini Jema (Afrika Kusini) alipotazama nyota za anga ya kusini ambazo zilianza tu kujulikana na wanaastronomia wa Ulaya wakati ule. Alipima nyota 10,000 akazipanga katika kundinyota na kutunga majina kwa kundinyota mpya 14. Jina lilitafsiriwa kwa Kilatini na kufupishwa kuwa "Antlia" (pampu) na kupokelewa vile na Mwingereza John Herschel katika orodha yake ya nyota.


title: Pampu (kundinyota)

text: Chaguo la jina lilikuwa dalili ya kipindi cha Zama za Mwangaza ambako Lacaille alitumia majina ya teknolojia mpya ya siku zake kwa kutaja nyota, si tena majina ya mitholojia ya kale. Kwa chaguo la « pampu ya hewa » alitaka kuheshimu pampu ya kwanza iliyotumiwa kutengeneza hali ya ombwe kwa kuondoa hewa katika chombo.


title: Pampu (kundinyota)

text: Fungunyota ya Pampu ina nyota chache na dhaifu. Angavu zaidi ni α Alfa Antliae yenye uangavu wa 4.28 mag ikiwa umbali wa Dunia wa miaka ya nuru 366. Uangavu wake unafuatwa na ε Epsilon Antliae halafu na ι Iota Antliae.


title: Chipsi mayai

text: Chipsi mayai ni chakula ambacho hupikwa kwa mchanganyiko wa viazi vilivyokatwa vipandevipande vilivyokaangwa kwa mafuta pamoja na mayai.


title: Chipsi mayai

text:
Chakula hiki unaweza kukikuta katika maduka ya chipsi. Katika maduka hayo
unaweza kukuta na aina nyingine za chipsi kama chipsi kavu n.k.


title: Kijani

text: Kijani ni mojawapo ya rangi zitumikazo kwa kazi mbalimbali kama vile kuchora michoro mbalimbali na kazi nyinginezo.


title: Kijani

text:
Kwa kazi ya kuchora michoro unaweza kutumia rangi hii katika kuchora vitu mbalimbali kama vile wanyama, wadudu, na hasa mimea na kutumika katika kazi za kurembeshea
vitu kama vile majengo ya nyumba, shule, ofisi na kadhalika.


title: Kijani

text:
Rangi hii ina uhusiano na rangi mbalimbali kama vile:
na rangi nyingine zenye uhusiano na rangi hizo.


title: Usumaku

text: Katika Fizikia, usumaku ni nguvu ambayo inaweza kuvutia (kuvuta karibu) au kurejesha vitu ambavyo vina asili ya chuma ndani yao . Kwa maneno rahisi ni sifa ya vitu vingine vinavyovuta karibu au kurudisha vitu vingine.


title: Usumaku

text: Usumaku unaweza kufanywa na sumaku ya kudumu, au kwa umeme katika waya. Hii inaitwa sumakuumeme. Wakati sumaku zinawekwa karibu na vitu vya sumaku, sumaku na kitu hutolewa kwa kila mmoja. Hii inaitwa kivutio cha kisumaku. Sumaku inaweza pia kurudisha (kusukumiza) sumaku nyingine. Vitu vingi ambavyo vinavutiwa na sumaku vina chuma ndani yao. Metali nyingine, kama aluminiamu, hazivutiwa na sumaku.


title: Usumaku

text: Sumaku ina eneo lisilo onekana linaloitwa "eneo la sumaku". Vitu vya kisumaku ndani ya eneo hili lisiloonekana huvutiwa na sumaku. Vitu vya kisumaku nje ya eneo la kisumaku havivutiwi na sumaku. Hii ndiyo sababu sumaku lazima iwe karibu na kitu ili kuvutia.


title: Usumaku

text: Ncha za sumaku mbili zinarejesha au kuvutia. Ncha tofauti huvutiana. Kwa mfano, ikiwa ncha ya kusini ya sumaku moja iko karibu na ncha ya kusini ya sumaku nyingine, sumaku sukumizana. Hii pia itatokea kwa ncha mbili za kaskazini ambazo zitawekwa karibu. Ikiwa ncha ya kaskazini iko karibu na ncha ya kusini, sumaku zitavutana mpaka ziweze kushikamana na inaweza kuwa vigumu kuvuta.


title: Usumaku

text: Usumaku husababishwa na elektroni (chembe hasi katika atomi ambazo ni pia mashtaka ya umeme) inazunguka. Zaidi ya kundi la elektroni huzunguka katika mwelekeo huo, nguvu ya sumaku. Katika sumaku, elektroni nyingi zinazunguka katika mwelekeo huo.


title: Usumaku

text: Tunaweza kufanya sumaku kipande kidogo cha chuma kwa 'kusugua' kwa sumaku. Electroni katika chuma "hujisokota" kwenye sumaku ya kupitisha kama mchezaji wa mpira wa kikapu akizunguka mpira wa kikapu.


title: Usumaku

text: Sumaku zina matumizi mengi. Moja wapo ilipatikana zamani wakati wafuatiliaji waligundua kuwa sumaku inaweza kutumika kama dira ili kuonyesha mwelekeo wa kaskazini na kusini.


title: Usumaku

text: Sumakuumeme ni aina nyingine ya sumaku. Zinafanya kazi tu wakati umeme ukiwepo. Sasa umeme hufanya eneo la sumaku.Ukisokota waya kwenye koili, elektroni huzunguka koili na kufanya miliki ya kisumaku kuwa na nguvu zaidi.


title: Usumaku

text: Mara nyingi, sumaku hizi zinafanya kazi kwa kutumia koili ya waya inayofanya eneo la sumaku wakati kuna mkondo wa umeme ndani yake. Mbali na koili hii ya waya, kipande kikubwa cha chuma, kwa kawaida chuma, kinawekwa ndani ya koili ili kuongeza eneo la sumaku. Ingawa sumakuumeme nyingi hutumia koili ya waya ambayo hufanya kama sumaku wakati mkondo wa umeme unapita kati yake (selenoids kwa kiingereza) nyingi kuinua vitu vizito, solenoids ndogo hutumiwa katika umeme kila siku. Kwa mfano, hutumiwa kubadilisha volteji katika transfoma


title: Usumaku

text: Vipande vya umeme hutumiwa kufanya vitu vingi vinavyofanya kazi kama kompyuta, televisheni na redio na pia kengele za milango.


title: Usumaku

text: Mionzi ya umeme ikiwa ni pamoja na mawimbi ya redio na mawimbi ya mwanga hutumiwa kwa mawasiliano ikiwa ni pamoja na utangazaji na nyuzi za macho, na kwa madhumuni mengine mengi.


title: Usumaku

text: Ncha ya Kaskazini ni hatua juu ya uso wa ulimwengu wa kaskazini wa dunia ambako eneo la sumaku wa sayari unaonesha chini. Kuna sehemu moja tu ambapo hii hutokea, karibu na (lakini tofauti na) Kijiografia cha Kaskazini.


title: Usumaku

text: Mashiriki wake wa kusini mwa hemisfia ni ncha ya Kusini. Tangu eneo la sumaku la Dunia sio sawa kabisa, mstari uliotengwa kutoka kwa moja hadi mwingine hauingii katikati ya jiometri ya Dunia.


title: Usumaku

text: ncha ya Kaskazini hupita kwa muda kutokana na mabadiliko ya kisumaku msingi wa Dunia. Mnamo 2001, ilikuwa karibu na Ellesmere Island kaskazini mwa Kanada saa 81.3 ° N 110.8 ° W. Kufikia mwaka wa 2015, shaba hiyo inadhaniwa imehamia mashariki zaidi ya madai ya eneo la Arctic ya Canada.


title: Ufagio

text: Ufagio (kutoka kitenzi "kufagia") ni kifaa kinachotumika katika usafi wa sehemu mbalimbali.


title: Ufagio

text: Kazi za ufagio ni kwamba hutumika kusafisha eneo, vitu n.k.


title: Ufagio

text: Katika utamaduni wa Afrika Mashariki chelewa ni njiti nyembamba ambazo ndizo zinazotumika mara nyingi utengezea ufagio. Pia vinaweza kutumika nyasi au makumbi.


title: Gameti

text: Gameti (kutoka neno la Kigiriki: γαμετή, gamete, linalohusiana na kitenzi gamein, "kuoa") ni kiini cha kijinsia ambacho kinaungana na kiini cha jinsia nyingine ili kutunga mimba katika viumbehai wanaozaliana.


title: Gameti

text: Gameti hubeba nusu ya habari ya maumbile ya mzazi inayorithishwa kwa mtoto.


title: Gameti

text: Kwa binadamu na baadhi ya wanyama ukubwa wa gameti ni tofauti sana, ile ya kike (ovum, yaani kijiyai) ikiwa mara 100,000 kuliko ile ya kiume (mbegu ya shahawa).


title: Gameti

text: Jina la gameti lilianzishwa na mwanabiolojia wa Austria Gregor Mendel.


title: Nusutufe ya kusini

text: Nusutufe ya kusini "()" ni nusu ya Dunia ilioko upande wa kusini ya ikweta.


title: Nusutufe ya kusini

text: Tofauti na nusutufe ya kaskazini hii kusini ya Dunia ina maeneo makubwa zaidi ya bahari ambayo ni asilimia 80.9%, ilhali kwenye kaskazii ni asilimia 60.7% pekee. Theluthi moja yaani 32.7% za nchi kavu ya Dunia iko kwenye nusutufe ya kusini.


title: Nusutufe ya kusini

text: Kati ya mabara ni yote ya Antaktiki na Australia, asilimia 90 za Amerika Kusini na theluthi ya kusini ya Afrika yaliyopo kwenye nusutufe. Kuna pia visiwa vikubwa vya Asia zilizopo kusini ya ikweta na visiwa vingi nya Pasifiki.


title: Nusutufe ya kusini

text: Majira ya joto huwa ni hapa kuanzia Disemba hadi Machi, na majira baridi kuanzia Juni hadi Septemba.


title: Vipera vya semi

text: Vipera vya semi vimeundwa na vitu vifuatavyo:


title: Ova

text: Ova (kutoka neno la Kilatini "ovum" kwa kupitia Kiingereza) au kijiyai ni kiini cha uzazi wa kike (gameti) katika viumbe wanaozaa kwa kujamiiana. Kijiyai ni kikubwa sana (kinaonekana kwa macho) kuliko seli za manii za motile (mara 100,000). Wakati yai na manii hukutana, ndipo mimba huundwa, ambayo hukua haraka kuwa kiumbe kipya.


title: Ova

text: Wakati yai la mnyama halikuwa dhahiri, mafundisho "ex ova omne vivum" ("kila kiumbehai hutoka katika yai"), yanayohusishwa na William Harvey (1578-1657) yalikuwa na ujasiri wa kusema wanyama pia wanazaa kupitia mayai.


title: Ova

text: Karl Ernst von Baer aligundua ova ya mamalia mwaka 1827, na Edgar Allen aligundua ova ya binadamu mwaka 1928. Kuunganishwa kwa manii na ova (ya starfish) ilionekana na Oskar Hertwig mwaka 1876.


title: Ova

text: Katika wanyama, seli za yai huzalishwa na ovari (tezi za ngono). Idadi ya ova iko wakati wa kuzaliwa katika mamalia na kukomaa mojamoja kupitia oogenesis. Tangu miaka ya 1950 inasadikiwa kwamba wanyama wa kike huzaliwa na ugavi wa mayai ambao umeharibiwa katika maisha yote na wamechoka wakati wa kumaliza mimba.


title: Ova

text: Katika wanyama wote, wanyama hupandwa ndani ya mwili wa kike.


title: Ova

text: Ova ya binadamu ni seli kubwa zaidi katika mwili wake, kwa kawaida huonekana kwa macho bila ya kutumia hadubini au kifaa kingine cha kukuza. Ova ya binadamu inakaribia takriban mm 0.12 katika kipenyo.


title: Ova

text: Katika wanyama wanaotaga (ndege wote, samaki wengi, amfibia na reptilia) ova huendeleza tabaka za kinga na kupitisha oviduct kwa nje ya mwili. Wao hupandwa na manii ya kiume au ndani ya mwili wa kike (kama katika ndege), au nje (kama katika samaki wengi). Baada ya urutubisho, kiini kinaendelea kukua kwa kulishwa na virutubisho vilivyomo katika yai.


title: Rudolf Virchow

text: Rudolf Ludwig Karl Virchow (13 Oktoba 1821 - 5 Septemba 1902) alikuwa daktari wa Ujerumani, mwanaanthropolojia, mwanapatholojia, ambaye anajulikana kwa mchango wake katika maendeleo ya afya ya umma.


title: Rudolf Virchow

text: Anajulikana kama "baba wa patholojia," anaonekana kuwa mmoja wa waanzilishi wa dawa za kijamii.


title: Rudolf Virchow

text: Aliunda maneno ya catch-catch omnis cellula e cellula, maana yake, "seli hutoka tu kutoka kwenye seli nyingine".


title: Kanuni

text:
Kanuni ni taratibu zilizotungwa na binadamu ambazo ni lazima
kutimizwa.


title: Kanuni

text: Taratibu hizi zinaweza kuwa za afya, uchumi, biashara, kilimo, dini n.k.


title: Kanuni

text: Mfano wa kanuni za afya:


title: Zangalewa

text: Zangalewa (Zamina mina, kwa jina lingine) ni wimbo uliorekodiwa mwaka wa 1986 na kikundi cha densi cha Zangalewa (Bendi la Muziki). Wimbo huu unajulikana nchi karibu zote za Afrika, na kutumiwa na skauti, polisi na wanajeshi wa nchi hizo haswa katika mazoezi yao. Umeimbwa katika lugha kadhaa zinazopatikana nchi za Afrika Magharibi.


title: Zangalewa

text: Katika lugha ya Kiduala, maana ya "Zangalewa?" ni "Nani alikuita?", ama, "Nani alikuambia uingie kwenye jeshi?"


title: Zangalewa

text: Wakati wa Vita Kuu ya Dunia, nchi ya Ufaransa ilitumia watawala wake kutoka nchi ya [Kamerun] kusababisha vijita na ugomvi katika kambi za adui kabla ya jeshi lao kuu (la Ufaransa) kupigana na adui. Mkameruni aliyekuwa amejisajili kuingia jeshi hilo basi alijiambia kwa huzuni, "edjibe zangalewa!" Neno "edjibe" ni neno faragha linaloweza kuonyesha hisia tofauti kama hasira, furaha, mshangao, nk. Kwa Kiswahili, njia moja ya kusema "Edjibe zangalewa!" ni, "Daa! Nini kilichokuleta hapa?!"


title: Zangalewa

text: Emeli Kojidie, kiongozi wa bendi la Zangalewa anasema kuwa wimbo huo unaweza kuwa na maana mbili:


title: Tarihi

text: Tarihi ni hadithi zinazosimulia kuhusiana na matukio ya kihistoria. Matukio hayo huweza kuwa ya kweli au ya kubuni, lakini huwakilishwa kisanaa ili kuwa ya kuvutia watu.


title: Tarihi

text: Mara nyingi wahusika wake ni binadamu, lakini hupewa uwezo mkubwa au mdogo sana kutegemea na tukio linalosimulia.


title: Tarihi

text: Mambo yanayosimulia katika tarihi ni kama vile:


title: Kiuradhi

text: Kiuradhi kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wauradhi katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiuradhi, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiuradhi kiko katika kundi la Kipaman.


title: Ugaidi katika Afrika Chini ya Sahara: Boko Haram na al-Shabaab

text: Ugaidi katika Afrika na Afrika Mashariki ni tatizo kubwa na kuenea haraka sana. Miaka ya hivi karibuni, ugaidi umekua na umesambaa katika Afrika na Afrika Mashariki. Baada ya, mashambulio ya tarehe kumi na moja mwezi wa tisa mwaka wa elfu mbili na moja (au 9/11), vita ilianza dhidi ya ugaidi. al Qaeda walienea silaha zao za ugaidi mpaka Afrika na sasa tunaweza kuona kwamba makundi ya kigaidi yameibuka. Tatizo la uchumi dhaifu kwa mahali pengi katika Afrika, imesababisha kuvutia watu kujiunga katika makundi ya kigaidi.


text:
Insha hii itajadili ugaidi katika Afrika, na sababu zinazosababisha ugaidi katika mikoa na nchi za Afrika ya Mashariki na Afrika kwa jumla. Pia, itazungumza kuhusu suluhisho yamkini kwa ugaidi na changamoto pia. Lakini muhimu zaidi, italinganisha na nitatofautisha vikundi vya al-Shabaab na Boko Haram. Itaeleza kuhusu msingi na mifumo wa al-Shabaab na Boko Haram, historia zao, malengo wao, na mbinu za uendeshaji (uongozi) wa vikundi hivi viwili.
Ugaidi


text: Ugaidi imekuwepo kwa muda mrefu lakini inaweza kuwa gumu sana kufafanua. Kwa mradi huu, nitatumia ufafanuzi kutoka Umoja wa Mataifa (UN) kutoka mwaka elfu moja mia tisa tisini na mbili: "Mbinu wasiwasi-msukumo wa mara kwa mara hatua vurugu, walioajiriwa na (nusu) clandestine mtu binafsi, kikundi au serikali watendaji, kwa sababu za idiosyncratic, jinai au kisiasa, ambapo - kwa kulinganisha na mauaji - malengo ya moja kwa moja ya vurugu si malengo kuu." Ugaidi ni ufanisi sana sasa kwa sababu ni rahisi kutumia kwa vita ya kigorila au mbinu mbalimbali za kijanja kwa namna isiyofanana. Na mifumo ya kimataifa kwa uchumi, jamii, na utamaduni sasa na utandawazi, ugaidi umekuwa tatatizo la dunia nzima. Takwimu kutoka Global Terrorism Database (GTD), imesema kwamba matukio ya ugaidi zaidi ya elfu sitini na mmoja yalilipotiwa na asasi zisizo za serikali kwamba ugaidi umewaua watu laki moja na elfu arobaini kutoka mwaka wa elfu mbili (2000) mpaka mwaka wa elfu mbili na kumi na nne (2014). Lakini, ugaidi umetumia vita kwa muda mrefu kabla ya sasa kutumia mbinu za kisasa. Watu wachache wanasema kwamba ugaidi ulianza katika karne ya kwanza baada ya Kristo au kabla, lakini ugaidi ulibadilika sana kutoka wakati huo.


text: Kwanza, ugaidi unalenga kutengeneza hofu na tishio kutoka umma na kawaida unakuwa na mafanikio katika hili. Vita imezuka, na sasa ugaidi ni sehemu muhimu sana ya vita. Ni rahisi kuliko vita vya jadi kwa jeshi dogo kutumia jeshi kubwa kama jeshi la Mmarekani au jeshi la Mrusi. Kwa hivyo, ni muhimu sana kuelewa sasa kuhusu ugaidi, lakini inaweza kuwa vigumu sana kueleza na kusoma.


text: Kwa utafiti huu, itazungumza kuhusu mifumo ya ugaidi, maeneo ambayo mifumo inapatikana (kama: kidini, kiuchumi, kisiasa, kijamii, kiutamaduni, nk.), viwango vya ugaidi (kama binafsi, serikali na jamii za kimataifa), njia zinazotumika kupigana na ugaidi, na maoni yangu katika jitihada za kuzuia. Na mfumo wa ubepari na Nchi za Magharibi katika Afrika, changamoto zimefika. Washindi na watu ambao kushindwa na mfumo huu wanapigana kwa haki, pesa, na nguvu. Maisha na mifumo ya Magharibi imetengeneza kukosekana kwa usawa na sasa watu wanataka kupiga ili kukubalika mfumo wa kisasa. Watu wengi wanatumia sababu ya kidini, kiuchumi, kisiasa, kijamii, na kiutamaduni kuhalalisha mbinu zao, lakini hatimaye watu wanataka nguvu na fedha kwanza. Ugaidi unashina kutoka ukosefu wa ajira na nafasi katika jamii, ukandamizaji wa serikali, uvamizi wa kijeshi kama jeshi la Marekani katika Iraq na kama jeshi la Ethiopia na Kenya katika Somalia, kubaguliwa, na vitu vingine. Watu maskini ni rahisi kuajiriwa kwa sababu watu wengi wanataka pesa na maisha bora na hawajui njia ya kupata utajiri na furaha yake. Makundi mengi ya magaidi wanatumia dini kuwavutia watu ambao wanasaidia sababu zao. Vijana ni rahisi hasa kuwavutia na makundi ya ugaidi wanajua hili. Bila elimu, ajira, na imani, watu wengi watafanya kitu chochote kupata pesa na utimizaji na kwa hivyo kikundi kama ISIS, al-Shabaab, Boko Haram, nakadhalika kinawalipa watu na kinawapa fursa kutolewa hasira na kukatisha tamaa zao.


text: Afrika ni rahisi sana kwa ugaidi kusambaza kwa sababu watu bila ajira na fursa hawana nafasi nyingine. Nchi kama Somalia, Nigeria, DRC, Libya, na nakadhalika zina uchumi bila utilivu na usalama na kwa hivyo, vikundi vya kigaidi vinaweza kuvutia wafuasi kupiga kwa haki zao. Watu Waafrika wanahitaji pesa zaidi na elimu zaidi na vikundi kama al-Shabaab, Boko Haram, Jahba Afrika Mashariki, al-Hijra, na vingine vinaonekana kuwasaidia watu kutoka Afrika bila imani.


text:
Ugaidi unaweza kufanya kazi katika viwana vitatu: binafsi, serikali, na jamii za kimataifa. Afrika inazo sehemu tatu na nitazungumza kuhusu kila aina ya ugaidi katika insha hii. Kwa sababu ya aina tatu ya ugaidi, inaweza kuwa gumu kubaini nini ni ugaidi na nini si ugaidi, lakini tukitumia ufafanuzi kutoka Umoja wa Mataifa itakuwa rahisi kuelewa. Ni muhimu sana kueleza kwamba ugaidi haikuwa mbya kwa watu wote. Ugaidi unaweza kuwasaidia watu wengi na tunachofikiri ni ugaidi ni tofauti sana kutoka maoni ya watu wengine. Mada hii ni gumu zaidi inavyofikiriwa na watu wengi na si rahisi kuchagua yupi ni mzuri na yupi ni mbaya.
al-Shabaab


text: Kwa Afrika Mashariki, rushwa, ukabila, mipaka wazi, na changamoto nyingi nyingine zimesaidia kutengeneza historia ya vurugu na vita. Afrika Mashariki ina watu wengi Waislam ambao wamechangia na ukuaji wa ugaidi kule mikoani na ukosefu wa amani. al-Shabaab ni kikundi kikubwa cha ugaidi kwa Afrika Mashariki na kinafanya kazi kule Somalia na kuenea mpaka Kenya. al-Shabaab kimetengenezwa na Aden Hashi Farah Ayro katika mwaka wa elfu mbili na sita (2006) .


text: Aden Hashi Farah Ayro alipata msaada, mtaji, na mawazo mengi kutoka vikundi vya kimataifa kama al Qaeda na kwa hivyo, al-Shabaab imepata mafanikio haraka sana. al-Shabaab kimechukua udhibiti wa mahali pengi kama mji mkuu wa Mogadishu. Kwa muda mrefu, Somalia haijawa na usalama au serikali nguvu na kwa hivyo, imekuwa rahisi sana kwa al-Shabaab kuenea. Katika mwaka wa elfu mbili na kumi na moja (2011), Moktar ali Zubeyr alikuwa kiongozi wa kikundi hicho na yeye ametumia vurugu kuwapiga watu ambao hawakukubaliana na yeye.


text: al-Shabaab kimewawaajiri Wamarekani kusaidia na shughuli yake kama Msomalia ambaye alipiga sokoni katika Nairobi, Kenya mwaka 2016. Kikundi cha al-Shabaab kinaamini kwamba ni muhimu sana kuanzisha nchi huru kutoka ushawishi wa Magharibi kama Osama bin Laden. Viongozi wengi wa al-Shabaab wamepiga au wamefanya kazi na al Qaeda, lakini bin Laden hakutambua al-Shabaab kama sehumu ya al Qaeda katika mwaka wa elfu mbili na kumi na mbili (2012) baada ya Moktar ali Zubey alijuu mpaka nguvu.


text: al-Shabaab wanavipiga vikundi vichache, kama African Union Mission katika Somalia (AMISOM), jeshi la Marekani, na Forces of the Federal Republic of Somalia (FFRS). Nchi ya Somalia imekosa utulivu na serikali halali kwa muda mrefu. Katika mwaka wa elfu moja mia tisa tisini na moja (1991), serikali ya Mohamed Siad Barre iliondoka na vita ilianza. Sasa, jeshi la AMISOM linawatumia wanajeshi kimsingi kutoka Kenya, Uganda, Burundi na pia Nigeria, Sierra Leone na Djibouti kutengeneza jeshi la elfu kumi na saba ya watu. Major General Fred Mugisha ameamuru AMISOM kutoka mwaka wa elfu mbili kumi na moja (2012) mpaka sasa na yeye anatoka Uganda. Maj. Gen. Mugisha anataka kutumia mikakati ya usalama na pia mikakati ya jeshi kuishindwa al-Shabaab. Yeye alisema katika mwaka wa elfu mbili kumi na moja (2011) kwamba : Tunahitaji msaada wa wote wa amani na upendo wa Wasomalia kutusaidia kurejesha amani na utulivu kwa mji. Tunawaomba raia ili kusaidia serikali yao na kujitenga na kukataa wahalifu.”


text: al-Shabaab kiliundwa kutoka mabaki ya Al-Itihaad Al-Islamiya (AIAI). Baada ya kuanguka ya serikali ya Somalia katika mwaka wa elfu moja mia tisa tisini na moja (1991), Al-Itihaad Al-Islamiya kiliunda kulazimisha sheria ya Uislam (“Shariah law”) , lakini Ethiopia ilitazama maendeleo ya Islamism, Wahhabism na Salafism kama tishio kubwa kwa sababu Ethiopia kimsingi ni nchi ya Kikristo. Jeshi la Ethiopia liliingia Somalia na liliharibu makundi ya Al-Itihaad Al-Islamiya na Muungano wa Mahakama za Kiislam (ICU) katika shughuli za mwaka wa elfu mbili na nne (2004) na elfu mbili na sita (2006). Vipande vilivyobaki vya makundi vilichanganya kutengeneza al-Shabaab au “vijana” na al-Shabaab kilikua kwa haraka sana. Katika mwaka wa elfu mbili na tisa (2009), Jeshi la Ethiopia liliondoka na wanachama wa al-Shabaab walipigana wenyewe kuhusu mawazo ya viongozi wawili.


text: Sheikh Aweys alitaka kuzingatia malengo ya nchi tu na Sheikh Moktar Ali Zubeyr (au Godane) alitaka kuenea kimataifa. Hatimaye, Godane alishinda na al-Shabaab kiliahidi utii mpaka al Qaeda mwaka wa elfu mbili na kumi na mbili (2012). Yeye alifariki mwaka wa elfu mbili na kumi na nne (2014) kutoka bomu na ndege zisizo kuwa na rubani Marekani, na sasa Abu Ubaidah au Ahmed Omar ni kiongozi wa al-Shabaab. Yeye anapenda kushambulia vituo vya tassisi zisizo za kiserikali (NGOs) na Umoja wa Mataifa na kuwaaajiri vijana kutoka Kenya na nchi zengine.


text: al-Shabaab inataka kutengeneza nchi ya Kiislam kutoka katika nchi za Somalia, Ethiopia, Kenya, na Djibouti. Wanachama wa al-Shabaab wanataka maisha bora zaidi na viongozi wa kikundi hicho wanatumia matumaini hayo kuwavutia watu wapya, lakini, ukabila unasababisha matatizo kwa kikundi. al-Shabaab inafanya kazi yake kama serikali kwa mikoa yao na kwa kweli inatoa muundo wa maeneo ya nchi. Inatumia Maktabatu Maaliya (Wizara ya Fedha) na Amniyaad na wapelelezi (polisi wa siri) kama serikali. al-Shabaab kina mahusiano na yenye nguvu katika nchi yao na wanatumia elimu, dini, na mamlaka ya serikali kuongeza udhibiti wao wa nchi.


text: Wanapata pesa kutoka raia wa Somalia. Ripoti ya Umoja wa Mataifa kutoka mwaka wa elfu mbili na kumi na moja (2011) ilisema kwamba al-Shabaab ilikusanya pesa zaidi ya dola milioni mia moja kutoka kodi ya uwanja wa ndege, bandari, kodi za kidini, na kodi nyingine. Kinapata pesa kutoka Wasomali ambao wanaishi katika nchi nyingine, kama Wasomali wengi ambao wanaishi katika jimbo la Minnesota, Marekani. Labda kama vile asilimia kumi na nne (14%) ya Wasomali wanaishi nje ya nchi. Watu hawa wanatuma pesa kwa al-Shabaab, lakini ni gumu sana kutuma bila ugunduzi wa serikali. Kwa shughuli za kijeshi, al-Shabaab inatumia polisi wa siri, Amniyaad, mara nyingi. Amniyaad inajua mambo mengi kuhusu uwezo wa akili, mikakati ya vita, na kinatumia habari kujisaidia na sababu zao. Kikundi kinatumia wanajeshi kutoka nchi za nje, kama Iraq na Afghanistan, kuboresha jeshi lao na uwezo wake. Kawaida, al-Shabaab hutumia IEDs (improvised explosive devices) na kujitoa mhanga kwa kushambulia maeneo ya watu wengi. Sasa, wao wanatumia wazo la jihadi kuwavutia watu wapya kujiunga na wao. Kwa mfano, wataalama wachache wanafikiri kwamba washambuliaji wachache kutoka shambulio la Soko la Westgate katika nchi ya Kenya walikuja kutoka Marekani. Pia, al-Shabaab ni hatari sana kwa sababu ina eneo zuri na karibu na mpaka wa Yemen na Mashariki ya Kati. Wao ni wapiganaji madhubuti sana na tunahitaji kuwaona wao kama vile ni watu hatari sana.


text: al-Shabaab huajiri na hutegemea kutangaza kuhusu maovu ya serikali na haja kuharibu majengo na watu wa serikali au hoteli za kitalii kutimiza malengo yao. Lakini katika Kenya, kikundi kinatumia mgawanyiko katika jamii kutengenza matatizo. Aghalabu, wanatumia mgawanyiko katikati ya Waislam na Wakristo na kuhamasisha umuhimu wa umoja wa Kiislamu. Waislam wa Kenya wanakabiliwa na ubaguzi na mara nyingi hawalindwi na serikali, kwa hivyo al-Shabaab kinatumia nafasi hii kuwaajiri vijana wengine. Wanasiasa wa Kenya wanazingatia michezo ya kisiasa na ukabila na wanasahau kuhusu vijana wengi na changamoto hii inakuwa mbaya zaidi kwa sababu wanasiasa hawawasaidii vijana maskini.


text: Majeshi ya Somalia na Marekani yamechagua kuwalenga walengwa wenye thamani ya juu ndani ya al-Shabaab (high value targets - HVTs) na yamewaua watu wengi mwaka huu. Jeshi la Marekani limewashambulia HVTs kabla ya tukio maarufu la “Black Hawk Down” au Vita ya Mogadishu katika Mwezi wa Kumi mwaka elfu moja mia tisa tisini na tatu (1993). Lakini kutoka mwaka wa elfu moja mia tisa tisini na tatu (1993) mpaka elfu mbili na saba (2007) Jeshi la Marekani halijatumia mbinu hii au halijaingilia katika Somalia mara nyingi kwa sababu ya kushindwa katika Mogadishu na vitu vingine. Jeshi la Somalia limefanya ufanisi katika kuwakamata HVTs na linaendela kuwatumia wao kuwapata na kuwaua viongozi wengine wa al-Shabaab. Hata hivyo, mbinu hii peke yake imekuwa haitoshi. Wapiganaji ngazi ya chini wanaendeleza shughuli kama kawaida, lakini viongozi wengi wamejificha.


text:
Ni muhimu sana kuelewa dini ya Uislamu na kukuza uvumilivu na elimu kupiga na kuacha ugaidi. Rushwa na umaskini vinatengeneza changamoto nyingi na zaidi. Pia, tunahitaji kufanya kazi na jamii kubaguliwa, kuwafundisha watu (hasa vijana), na kuwachagua watu wachache tu kuwalenga na kufunga gerezani kwa sababu vurungu zinaeneza ujumbe wao. Watu wa Somalia na watu wa nchi nyingine kama Ethiopia, na Somalia wanahitaji kushirikiana pamoja kutengenza mjadala wa wazi na utullivu na usalama kwa mkoa mzima.
Boko Haram


text: Boko Haram ni kikundi kingine kilichoanza kuwa maarafu na utekaji wa wasichana 234 katika mwaka wa elfu mbili kumi na nne (2014) kutoka mji wa Chibok, lakini kilikuwa kimeundwa mapema zaidi. Kikundi kiliundwa rasmi katika mwaka wa elfu mbili na mbili (2002), lakini mara ya kwanaza hakikutumia vurungu. Kikundi kilianza kutumia vurungu baada ya mfululizo wa migogoro na serikali ya Nigeria katika mwaka wa elfu mbili na tisa (2009). Pia, imani zao zilikuwepo kwa muda mrefu kabla ya kundi (kama 1970s).


text: Boko Haram iliundwa na imani ya Mohammed Marwa au Maitatsine. Yeye alikuwa mhubiri wa itikadi kali wa Kiislam katika 1970s na 1980s na yeye hakupenda serikali ya Nigeria sana na mfumo wa maisha ya Kimagharibi. Maitatsine na wafuasi wake walipigana na serikali katika mwaka wa elfu moja mia tisa na themanini (1980) katika mji wa Kano. Vita ya uraia ilianza na kikundi cha Maitatsine kilipigana na serikali. Watu elfu nne waliuawa na Maitatsine huyo alikuwa miongoni mwao, lakini imani yake iliendelea na watu waliendelea kupigana na serikali ya Nigeria. Nigeria imekuwa na matatizo na migawanyiko ya kidini na kikabila na watu walipigana kuhusu kushika dola na rasilimali. Watu wa Kaskazini kimsingi ni Waislam wa Hausa au Fulani. Vikundi vya kikabila na watu wa Kusini kimsingi ni Wakristo kutoka vikundi vya Igbo au Yoruba na makundi haya walipambana mara nyingi. Wilaya kadhaa ziliweka sheria ya Uislam na matatizo yameendelea.


text: Katika mwaka wa elfu mbili na mbili (2002) kikundi cha wakuu wa dini ya Kiislamu na kiongozi aliyeitwa Mohammed Yusuf katika Borno, Nigeria kilitengeneza kikundi cha “Boko Haram”. Yusuf alianzisha shule ya Kiislam kwa watu maskini na yeye alikuwa na imani nyingi kama Maitatsine. Kikundi cha Boko Haram kilitaka kutengeneza nchi ya Kiislamu pamoja na sehemu ya kusini ya nchi. Kuanza Yusuf na kikundi chake kilikuwa cha itikadi kali, lakini si cha vurugu. Katika mwaka wa elfu mbili na tisa (2009), watu wachache wa kikundi walikataa kuvua kofia ya pikipiki wakati walipokuwa wamepanda pikipiki na walipigana na polisi. Maandamano ya vurugu yalianza na watu mia nne walikufa. Mohammed Yusuf alikamatwa na alihojiwa, na hatimaye polisi waliamua yeye akiwa bila hukumu. Baada ya hatua hii, Boko Haram ilianza kufanya vurungu sana na kiongozi mpya anayeitwa Abubakar Shekau.


text: Abubakar Shekau ametumia vurungu sana kuhamasisha hofu na kueneza ujumbe wa kikundi chake. Boko Haram kinapenda kuendesha shughuli zao katika majimbo ya Borno, Yobe, na Adamawa kwa sababu kinajua eneo vizuri sana na watu wengi wanakuja kutoka kabila la Kanuri. Pia, kimepata mazoezi kutoka vikundi kama Al Qaeda na al-Shabaab. Kwa mfano, Mshauri wa Usalama wa Taifa wa Rais wa Somalia, Jenerali Abdirahman Sheikh Issa Mohamed, alisema kwamba wapiganaji wa Boko Haram walihamia Somalia kujifunza mbinu ya kutengeneza silaha, kufanya mashambulizi ya kujitoa mhanga, kutumia vita kwa mbinu mbalimbali, na kadhalika kutoka mwaka wa elfu mbili na kumi (2010) mpaka mwaka wa elfu mbili na kumi na mblii (2012) kutoka al-Shabaab. Vikundi vinaendelea kuzungumza na kwa hivyo al-Shabaab na Boko Haram vinafanya vitendo tofauti sana kutoka al Qaeda na ISIS (makundi mama yao). Katika miaka ya hivi karibuni, Boko Haram kimewapoteza watu wengi katika vita na serikali na hakifanyi kulinda eneo lao na kwa hivyo kimeanza kutumia mbinu kama al-Shabaab mara kwa mara.


text: Boko Haram hupata pesa kutoka vitu vingi. Kwanza, kinakusanya kodi kutoka kwa watu katika majimbo ya kaskazini pa Nigeria. Kinapata pesa kutoka kwa watu wa Nigeria na nje ya nchi na vikundi vya nchi nyingine kama Al Qaeda, al-Shabaab, ISIS sasa, na vikundi vingine. Mara nyingi, Boko Haram inawaibia benki na inawakamata watu wengi. Watu wa nchi nyingine kama Ufaransa, inawatumia kwa ajili ya fidia, lakini watu wa Afrika (Nigeria kawaida) inawauza kwa biashara siri ya utumwa. Kwa mfano, Boka Haram iliwachukua na iliwauza wasichana wa shule kutoka mashambulizi ya Chibok. Pia, inatumia uharamia katika pwani ya Nigeria na kimevamia msingi wa kijeshi kupata silaha. Boko Haram inapata kipato kutoka soko haramu pia kama kuuza madawa ya kulevia. Kwa muda mrefu, kinapata fedha kutoka Al Qaeda. Mohammed Yusuf aliruka mpaka Saudi Arabia mara moja na wataalam wachache wanafikiri kwamba yeye na Osama Bin Laden walianza makubaliano. Lakini hivi karibuni, kikundi kiliahidi utii mpaka ISIS na kinapata fedha kutoka kikundi hiki.


text:
Kwa sasa, majeshi ya Chad, Cameroon, Niger, na Nigeria yamekilazimisha kikundi cha Boko Haram kurejea nyuma mpaka Msitu wa Sambisa, lakini kikundi kinaendelea kuwa hatari. Boko Haram kinakuwa na watuhumiwa wanajeshi 9,000 na watoto 2,000 kifungoni. Kinaweza kuendelea na vita kwa mbinu mbalimbali bila changamoto nyingi na kina hifadhi kubwa ya fedha na silaha kutoka mashambulizi katika msingi wa kijeshi.
Suluhisho Yamkini kwa Ugaidi na Changamoto


text: Ni muhimu sana kwa watu wengi kuelewa kwamba vikundi kama al-Shabaab na Boko Haram si vikundi vya kidini tu. Maeneo ambayo mifumo ya ugaidi inapatikana ni magumu na ni mengi. Vichocheo vya kidini, kiuchumi, kisiasa, kijamii, na kiutamaduni vinafanya kazi pamoja kutengeneza mazingira mazuri ya ugaidi. Kwa al-Shabaab na Boko Haram, nchi za Somalia na Nigeria zina changamoto na ajira kwa vijana kwa muda mrefu. Vijana wengi wanapigana katika vikundi hivi kwa sababu wao hawana fursa nyingine kupata pesa na kuboresha maisha yao.


text: Kwa Somalia, vita na ukosefu wa utulivu unatengeneza mazingira bila fursa kwa ajira ya watu wengi na watu wanataka fedha kwa familia zao. Wasomalia wengi hawalipendi jeshi la Ethiopia na wanataka uhuru kutoka Ethiopia na nchi nyingine katika mambo ya nchi ya Somalia. Migawanyo ya kidini kati ya watu wa Kristo wa Ethiopia na watu wa Islam wa Somalia yanatengeneza hisia hasi. Muendelezo wa vurugu na vita katika Somalia zimefanya kazi ya kutengeneza mazingira kwa kikundu kama al-Shabaab kuenea zaidi kuliko kitu kingine chochote.


text: Katika Nigeria, serikali imetumia fedha kutoka katika uwekezaji kutoka nchi nyingine, kodi, na aina nyingine za kipato kuwekeza zaidi huko kusini mwa nchi katika uchumi wa mafuta. Kaskazini mwa Nigeria kuna uchumi wa kilimo kwa muda mrefu, lakini wafanyabiashara na watu mbalimbali waligundua hifadhi kubwa ya mafuta katika 1950s na pamoja na ukuaji mkubwa wa sekta ya mafuta katika 1970s Nigeria iliamua kuzingatia katika sehemu hii ya uchumi. Kwa hivyo, utajiri wa nchi hiyo uko katika kusini mwa nchi. Watu wa kusini walikumbatia elimu ya Magharibi katika zama za ukoloni na sehumu hii ya nchi palikuwa na viwanda vingi haraka sana, lakini watu wa kaskazini hawakutaka elimu ya Magharibi na watu wa Ulaya hawakujali kuhusu sehumu hii pia. Kuna tofauti kubwa ya usawa wa mapato na mgawanyiko wa kikabila kwa watu wa kaskazini na kusini na kwa hivyo, usawa unaendelea kuongeza. Serikali inatumia fedha kuboresha miundombinu kusini kuliko kaskazini mwa nchi ya Nigeria kuhamasisha uwekezaji zaidi na hii iliendelea kuwa mbaya zaidi na tatizo tu. Mgawanyo wa utajir kati ya kusini na kaskazi ulilingana na mgawanyo na watu Wakristo na watu Waislam na migawanyo hii inasaidia Boko Haram kuwaajiri na kueneza ujumbe wao kuhusu mabaya ya ubepari na elimu ya Magharibi.


text: Viwango vyote vya ugaidi vinatumiwa katika dunia ya kisasa kwa sababu vita imebadilika. Ugaidi unaweza kutumia viwango vya binafsi, vya serikali, na vya jamii za kimataifa kupata fedha, kupiga, na kufanya kazi. Ni vigumu sana kufuatilia njia za pesa kutoka nchi nyingi na mipaka kuwa wazi inavisaidia vikundi vya ugaidi kuendelea na kazi zao bila kuingiliwa na serikali. Kwa hivyo, tunahitaji kufanya kazi pamoja na kuachana na jamii za kimataifa kupinga ugaidi.


text: Serikali ya Somalia imepigana vita ya kimwili na vita ya kiitikadi kuonyesha kwamba kikundi cha al-Shabaab si cha Kiislam au Kisomali. Ukosefu wa utulivu mara kwa mara umekisaidia kikundi cha al-Shabaab sana kuwaajiri vijana na kuenea zaidi. Watu wachache wanaamini kwamba vitendo vikali vya serikali na jeshi la Nigeria kwa Boko Haram vilikilazimisha kikundi kuwa vurungu zaidi. Hii inaweza kuwa kesi kwa al-Shabaab na jeshi la Ethiopia na ni muhimu sana kuelewa madhara ya uvamuzi wa jeshi bila njia nyingine ya kusaidia.


text:
Kwa Nigeria, serikali inahitaji kuwekeza katika sekta za kilimo na viwanda vya nguo katika kaskazini yaa nchi. Kwa Somalia, kwanza ni muhimu sana kuimarisha amani na utulivu kwa nchi na Wasomali. Nchi zote mbili zinalazimisha kuwekeza katika mfumo wa elimu na miundombinu bila kuzingatia amani ya nchi. Serikali zinahitaji kutengeneza mipango kukuza imani ya Waislamu wenye mlengo wa wastani na mipango kupunguza mitizamo hasi ya mfumo wa elimu ya Magharibi kwa kutumia shule za Kiislamu. Pia, tunahitaji kutumia uongozi mzuri na utawala kama hundi na mizani, uchaguzi wa haki, na kuheshimu haki za binadamu. Nchi zinahitaji kutekeleza mipaka vizuri ili kukomesha mtiririko wa silaha, fedha, na wapiganaji wa nchi nyingine kuingia nchi nyingine kwa urahisi. Watu wa Somalia na Nigeria wanahitaji kushirikishwa kupitia jumuiya mbalimbali.
Works Cited


text: Agbiboa, D. E. (2013). Why Boko Haram exists: The relative deprivation perspective. African Conflict & Peacebuilding Review, 3(1), 144–157.


text: Amundsen, I. (2010). Good governance in Nigeria a study in political economy and donor support Norad report 17/2010 discussion. Norwegian Agency for Development Cooperation.


text: Asuelime, L. E., David, O. J., & Onapajo, H. (2015). Boko Haram: The Socio-economic Drivers.


text: Busari, S. (2016, February 26). Boko Haram training in Somalia: Security chief. Retrieved September 27, 2016, from http://www.cnn.com/2016/02/25/africa/boko-haram-al-shabaab-somalia/index.html


text: Chibok abductions in Nigeria: 'More than 230 seized' (2014, April 21). Retrieved October 15, 2016, from http://www.bbc.com/news/world-africa-27101714


text: Chothia, F. (2015, May 04). Who are Nigeria's Boko Haram Islamists? Retrieved October 06, 2016, from http://www.bbc.com/news/world-africa-13809501


text: Cutting Off the Head of al Shabaab. (2016, September 09). Retrieved September 15, 2016, from https://www.stratfor.com/analysis/cutting-head-al-shabaab


text: Dearden, L. (2016, April 08). Isis: New terrorist group Jahba East Africa pledges allegiance to 'Islamic State' in Somalia. Retrieved September 10, 2016, from http://www.independent.co.uk/news/world/africa/isis-new-terrorist-group-jahba-east-africa-pledges-allegiance-to-islamic-state-in-somalia-a6974476.html


text: Ford, J. (2014, June 06). The Origins of Boko Haram. Retrieved September 27, 2016, from http://nationalinterest.org/feature/the-origins-boko-haram-10609


text: Forest, J. J. F. (2012). Confronting the terrorism of Boko Haram in Nigeria. Florida: Joint Special Operations University.


text: Fulgence N (2015) War on Terrorism in Africa: A Challenge for Regional Intergration and Cooperation Organizations in Eastern and Western Africa. J Pol Sci Pub Aff S1:007. doi:10.4172/2332-0761.S1-007. http://www.esciencecentral.org/journals/war-on-terrorism-in-africa-a-challenge-for-regional-integration-and-cooperation-organizations-in-eastern-and-western-africa-2332-0761-1000S1-007.php?aid=60680


text: Gartenstein-Ross, D. (2009). The Strategic Challenge of Somalia's Al-Shabaab. Middle East Quarterly.


text: Guest, R. (2004). The Shackled continent: Africa’s past. Present and Future Oxford: Pan books.


text: Iaccino, L. (2015, May 05). Nigeria Boko Haram: Chibok girls 'married off and sold as slaves' says former detainee. Retrieved October 12, 2016, from http://www.ibtimes.co.uk/nigeria-boko-haram-former-detainee-says-insurgents-told-her-chibok-girls-married-off-sold-1499713


text: Kabbani, S. H. (n.d.). Understanding Islamic Law. Retrieved October 23, 2016, from http://islamicsupremecouncil.org/understanding-islam/legal-rulings/52-understanding-islamic-law.html


text: Kinnan, C. J., et al. (2011). Failed State 2030: Nigeria-a Case Study.


text: McCoy, T. (2014, June 06). This is how Boko Haram funds its evil. Retrieved October 20, 2016, from https://www.washingtonpost.com/news/morning-mix/wp/2014/06/06/this-is-how-boko-haram-funds-its-evil/


text: Mohammed, A. S. (2015, May 03). OpEd: The Root Causes of Terrorism and Solutions. Retrieved September 21, 2016, from http://sahanjournal.com/root-causes-terrorism-solutions/#.WCAiKOGLRo5


text: Muller, E. N. (1985). Income inequality, regime repressiveness, and political violence. American Sociological Review, 50(1), 47–61.


text: Musa, A. O. (2012). Socio-economic incentives, new media and the Boko Haram campaign of violence in Northern Nigeria. Journal of African Media Studies, 4(1), 111–124.


text: Nigeria's Boko Haram 'got $3m ransom' to free hostages. (2013, April 27). Retrieved October 07, 2016, from http://www.bbc.com/news/world-africa-22320077


text: Pejic, I. (2016). Terror in East Africa: Al Shabaab. Retrieved October 07, 2016, from https://southfront.org/terror-in-east-africa-al-shabaab/


text: Shinkman, P. D. (2013, September 24). FBI Investigating American Involvement in Kenya Mall Attack. Retrieved September 14, 2016, from http://www.usnews.com/news/articles/2013/09/24/fbi-investigating-american-involvement-in-kenya-mall-attack


text: Shinkman, P. D. (2013, September 30). What You Need to Know About Terrorism in East Africa. Retrieved September 11, 2016, from http://www.usnews.com/news/articles/2013/09/30/what-you-need-to-know-about-terrorism-in-east-africa


text: Shinn, D. H. (2003, Fall). Terrorism in East Africa and the Horn: An Overview. Retrieved September 10, 2016, from https://journals.lib.unb.ca/index.php/jcs/article/view/218/376


text: Somalia Profile - Timeline. (2016, March 01). Retrieved September 14, 2016, from http://www.bbc.com/news/world-africa-14094632


text: Stewart, F. (2002). Horizontal Inequalities: A neglected dimension of development. WIDER Annual Lectures 5. Helsinki: UNU/WORLD Institute for Development Economics Research.


text: TFG/AMISOM COMMENCE OPERATIONS TO SECURE FINAL SECTOR OF MOGADISHU - AMISOM. (2011). Retrieved September 15, 2016, from http://amisom-au.org/2011/10/tfg-amisom-commence-operations-to-secure-final-sector-of-mogadishu/


text: Who are Somalia's al-Shabab? (2015, April 03). Retrieved September 11, 2016, from http://www.bbc.com/news/world-africa-15336689


title: Salibu

text: Salibu "(kwa Kiingereza: , au Southern Cross" ) ni kundinyota mashuhuri yenye umbo la msalaba kwenye angakusi inayoonekana kutoka nusutufe ya kusini ya Dunia. Salibu iko kati ya kundinyota zinazotambuliwa kirahisi. Ni kundinyota dogo lakini nyota zake kuu zina uangavu mzuri wa mag 2.8 au zaidi.


title: Salibu

text: Salibu iko katika sehemu angavu ya njia nyeupe karibu na Kantarusi (kundinyota) () inayopakana nayo kwa pande tatu. Upande wa kusini iko Nzi "()".


title: Salibu

text: Jina "Salibu" latokana na Kiarabu صليب "(salib)" ambalo ni tafsiri ya kilatini Crux inayomaanisha "msalaba". Jina lilibuniwa na mabaharia kutoka Ulaya walipoanza kuzunguka kwenye nusutufe ya kusini ya Dunia baada ya safari ya Magellan wakafurahi kuona ishara ya dini yao angani.


title: Salibu

text: Nyota zake zilionekana tayari kwa Klaudio Ptolemaio miaka 2,000 iliyopita akazihesabu kuwa sehemu ya Kantarusi (Centaurus). Kutokana na badiliko la mwelekeo wa mhimili wa Dunia nyota zake hazionekani tena katika nusutufe ya kaskazini. Johann Bayer alipotunga orodha yake ya nyota bado alizieleza kama sehemu za Kantarusi alipomrejelea Ptolemaio. Lakini jina la Crux lilianza kuenea baadaye na kubaki..


title: Salibu

text: Ndani ya eneo la Salibu kuna nyota 49 zinazoonekana kwa macho matupu lakini hasa zile nne angavu zaidi zinazounda umbo la msalaba au "Salibu". Hizi nyota nne zinajulikana kama Acrux, Becrux au Mimosa, Gacrux na Decux ambayo ni mafupisho ya majina marefu yaani Alfa, Beta, Gamma na Delta Crucis.


title: Salibu

text: Gacrux inaonekana kwa darubini ndogo kuwa nyota pacha lakini hali halisi nyota zake mbili zina umbali wa miaka ya nuru 160 kati yao kwa hiyo zinaonekana tu kama nyota pacha. Nyota kubwa inayoonekana kwa macho ni jitu jekundu chenye umbali wa miaka ya nuru 88 kutoka Dunia.


title: Msingwe

text: Msingwe au mnguri ni ndege mkubwa kiasi na spishi pekee ya jenasi "Scopus" na familia Scopidae. Umbo wa kichwa chake chenye domo refu na ushungi nyuma yake unakupa ono la nyundo, asili ya jina la ndege huyu kwa Kiingereza (hamerkop). Anatokea Afrika kusini kwa Sahara katika maeneo manyevu kama vile mito na milango yao, maziwa na mabwawa. Hula vyura, samaki na wadudu.


title: Msingwe

text: Ndege hawa hujenga kiota kikubwa sana kinachofunikwa kwa mwitiko na kilicho na mwingilio upande. Kiota kina miingilio bandia kadhaa ili kudanganya maadui, kama nyoka na tai. Jike huyataga mayai 3-7.


title: Klaudio Ptolemaio

text: Klaudio Ptolemaio (kwa Kigiriki Κλαύδιος Πτολεμαῖος, "Klaúdios Ptolemaíos", *100 – mnamo 170 BK) alikuwa mtaalamu wa hisabati, jiografia na astronomia kutoka nchini Misri.


title: Klaudio Ptolemaio

text: Kiutamaduni alikuwa Mgiriki aliyeishi mjini Aleksandria wakati Misri ilikuwa jimbo la Dola la Roma. Hakuna habari za hakika kuhusu maisha yake.


title: Klaudio Ptolemaio

text: Ptolemaio ni maarufu kwa vitabu vyake vilivyohifadhiwa alipotoa hitimisho ya elimu ya siku zake. Vitabu hivyo vilitafsiriwa kwa Kilatini na Kiarabu vikawa msingi wa elimu hadi mwisho wa Zama za Kati kwa Wakristo wa Ulaya na pia kwa Waislamu wa Mashariki ya Kati.


title: Klaudio Ptolemaio

text: Katika kitabu chake cha Almagest alieleza jinsi Wagiriki walivyoona ulimwengu. Walidhani Dunia iko kwenye kitovu cha ulimwengu. Magimba mengine ya angani yaani Mwezi, Jua na sayari tano zilizojulikana ziliizunguka kwa njia za mizingo yenye umbo la duara. Mizingo hii ilidhaniwa kama tufe za kioo. Tufe la nje kabisa lilikuwa tufe la nyota. Ili kupatanisha mwendo wa sayari na miendo yao jinsi ilivyotazamwa angani ilikuwa lazima kuwaza pia miendo mingine ya sayari ya kuzunguka tena katika duara ndogo wakati wa kufuata njia zao kwenye mzingo katika tufe husika.


title: Klaudio Ptolemaio

text: Kitabu kingine kilichohifadhiwa na kuwa na athari kubwa kilikuwa "Jiografia" yake. Humo alikusanya data kuhusu mahali palipojulikana katika Dola la Roma wakati wake.


title: Klaudio Ptolemaio

text: Ptolemaio alijua tayari ya kwamba Dunia ina umbo la tufe. Alitambua pia ya kwamba habari zake zilihusu takriban robo moja ya uso wa Dunia na robo tatu hazikujulikana kwake.


title: Klaudio Ptolemaio

text: Habari alizokuwa nazo zilianza upande wa magharibi kwenye Visiwa vya Kanari katika Bahari Atlantiki zikaelekea hadi katikati ya China, kwa jumla nyuzi 180. Upande wa kaskazini alikuwa na habari kuhusu Visiwa vya Shetland (kaskazini kwa Britania) hadi pwani ya Afrika ya Mashariki upande wa kusini.


title: Klaudio Ptolemaio

text: Kati ya kazi zake za kihisabati kuna uhakiki mmoja tu uliohifadhiwa kupitia taarifa za wataalamu wengine: hii ni Uhakiki wa Ptolemaio juu ya uhusiano kati ya pande nne za pembenne na ulalo wake kama kona za pembenne hulala juu ya duara.


title: T. B. Joshua

text: Temitope Balogun Joshua (anayejulikana sana kwa jina la T. B. Joshua, alizaliwa tarehe 12 Juni 1963) ni mchungaji na nabii kutoka nchi ya Nigeria ambaye hujulikana kwa kusaidia watu wenye matatizo mbalimbali kwa njia mbalimbali, zikiwemo njia za maombezi ya papo kwa papo na maombezi kwa njia ya televisheni.


title: T. B. Joshua

text: Ni mwanzilishi na kiongozi wa Sinagogi na Kanisa la Mataifa yote (The Synagogue, Church Of All Nations) ambalo pia ni shirika la kikristo linaloendesha kituo cha televisheni kiitwacho "Emmanuel TV" kilichopo katika mji wa Lagos nchini Nigeria.


title: T. B. Joshua

text: Historia ya maisha yake haijafahamika vizuri lakini inasemekana kuwa alikaa miezi kumi na mitano (15) katika tumbo la mama yake.


title: T. B. Joshua

text: T. B. Joshua ana umaarufu barani Afrika na kuwa na wafuasi wengi zaidi katika mitandao mbalimbali, ikiwemo ya kijamii, huku akiwa na wafuasi wapatao 2,500,000 katika mtandao wa facebook na takribani wafuasi 500,000 kwenye mtandao wa YouTube huku akielezwa kuwa ni "mhubiri mkubwa wa Injili" na "mchungaji maarufu zaidi katika mtandao wa YouTube"


title: T. B. Joshua

text: Pia "Emmanuel TV" inadaiwa kuwa televisheni ya Kikristo kubwa na ya kwanza barani Afrika..Emmanuel TV ni chaneli ya Kikristo inayoongoza kwa kuwa na watazamaji wengi wanaojiunga kuitazama katika mtandao wa YouTube, ikiwa na video zenye watazamaji zaidi ya milioni mia tatu.


title: T. B. Joshua

text: T. B. Joshua alipewa tuzo mbalimbali za heshima kama vile tuzo la "Officer of the Order of the Federal Republic (OFR)" ambayo alipewa na Serikali ya Nigeria mwaka 2008 na aliwahi kupigwa kura na watu waongeao lugha ya Kiyoruba na kutangazwa na chombo cha habari cha jamii ya Kiyoruba kuwa mtu wa pekee wa karne..


title: T. B. Joshua

text: Amewahi kuandikwa pia na magazeti ya jamii za Kiafrika "The Africa Report" na "New African Magazine" kuwa mmojawapo kati ya watu hamsini wenye kuvuta hisia za watu (watu wenye ushawishi mkubwa) zaidi barani Afrika.


title: T. B. Joshua

text: Kwa mujibu wa gazeti maarufu kutoka nchini Marekani liitwalo Forbes, linaloangazia zaidi mambo ya biashara, uwekezaji, teknolojia, ujasiriamali, uongozi na mitindo ya maisha, T. B. Joshua anatajwa kuwa mchungaji wa tatu kwa utajiri nchini Nigeria ingawa jambo hilo lilipingwa haraka na kanisa lake.


title: Forbes

text: Forbes ni gazeti la kibiashara la Marekani ambalo huchapishwa mara mbili kwa wiki, huku likiangazia masuala ya fedha, viwanda, uwekezaji na masoko. Forbes pia humulika mambo yanayoendana na hayo, yakiwamo masuala ya teknolojia, mawasiliano, sayansi, siasa na sheria. Washindani wao katika biashara ya magazeti kitaifa ni pamoja na "Fortune" na "Bloomberg Businessweek".


title: Forbes

text: Gazeti hili hujulikana sana kwa kutoa takwimu, orodha na madaraja ya vitu/mambo mbalimbali kama vile takwimu ya Orodha ya watu tajiri zaidi nchini Marekani (the Forbes 400) na madaraja ya makampuni makubwa zaidi duniani (the Forbes Global 2000). Orodha nyingine maarufu iliyowahi kufanywa na Forbes ni orodha ya mabilionea wakubwa zaidi duniani The World's Billionaires.


title: Forbes

text: Kaulimbiu ya gazeti la Forbes ni (""The Capitalist Tool"") na mhariri mkuu (chief editor) wake ni Steve Forbes, na mkurugenzi (Chief executive officer) wake ni Mike Perlis.


title: Forbes

text: Makao makuu yake yapo katika jiji la Jersey City, New Jersey, lakini ilitangazwa mnamo 18 Julai 2014 kwamba wanahisa wakubwa wa gazeti hilo ni kutoka Hong Kong, China.


title: Panzimaji (kundinyota)

text: Panzimaji (kwa Kilatini na Kiingereza Volans) [1]. ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu. Iko jirani na kundinyota ya Mkuku (Carina.


title: Panzimaji (kundinyota)

text: Panzimaji inapatikana kati ya kundi nyota zilizobuniwa tangu mabaharia Wazungu kuzunguka dunia yote yaani karne ya 16 na kuona mara ya kwanza nyota za kusini. Kundinyota hii ilielezwa mara ya kwanza na mabaharia Waholanzi Pieter Dirkszoon Keyser na Frederick de Houtman katika safari yao ya kuelekea Indonesia zikaonyeshwa mara ya kwanza mwaka 1598 katika globu ya nyota ya Petrus Plancius. Keyser alitumia jina la Vliegendenvis (samaki anayeruka yaani panzimaji)[2] iliyotafsiriwa na Bayer kwa kilatini kuwa « Piscis Volans » iliyoendelea kufupishwa baadaye kuwa « Volans ».


title: Panzimaji (kundinyota)

text: Fungunyota ya Panzimaji ina nyota chache na dhaifu kiasi. Angavu zaidi ni β Beta Volantis yenye uangavu wa 3.77 mag ikiwa umbali wa Dunia wa miaka ya nuru 108.


title: Mmung'unye

text: Mimung'unye, mimung'unya, mimumunye au mimunya ni mimea ya jenasi "Lagenaria" katika familia Cucurbitaceae. Matunda yao huitwa mamung'unye, mamung'unya, mamumunye au mamunya na mengi yana umbo wa chupa.


title: Tanga (kundinyota)

text: Tanga (kwa Kilatini na Kiingereza Vela) [1]. ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu. Iko jirani na kundinyota ya Mkuku (Carina) na si mbali na Salibu (Crux).


title: Tanga (kundinyota)

text: Hadi karne 19 kundinyota hii ilitazamiwa kuwa sehemu ya kundinyota kubwa zaidi iliyoitwa Argo Navis, mara nyingi pekee "Navis" (yaani merikebu) iliyokuwa moja ya kundinyota 48 zilizoorodheshwa na Klaudio Ptolemaio. Lacaille alihesabu ndani yake nyota 180 na hivyo alianza tayari kugawa Argo Navis kwa sehemu tatu za Mkuku (Carina), Shetri (Puppis) na Tanga (Vela). Hii ilithibitishwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia katika orodha ya kundinyota 88 za kisasa iliyotolewa mwaka 1930. [2]


title: Tanga (kundinyota)

text: “Vela” inataja matanga ya merikebu. Katika Vela hakuna nyota zinazoitwa Alfa au Beta kwa sababu majina haya yaligawiwa kati ya nyota ya Argo Navis yote kufuatana na uangavu.


title: Tanga (kundinyota)

text: Nyota ng'avu zaidi ni Gamma Velorum ambayo inaonekana kama nyota yenye uangavu wa 1.83 mag. Hali halisi hii ni mfumo wa nyota mbalimbali zinazoonekana kwa macho kama nyota 1 lakini ziko tofauti katika darubini.


title: Tanga (kundinyota)

text: γ Gamma na λ Lambda Velorum ziliitwa "Suhail" na Waarabu - hili ni jina lilelile kama Suheli (Canopus) katika kundinyota ya Mkuku (Carina). Sababu yake ni ya kwamba Waarabu walitumia jina hili kwa nyota tatu katika kundinyota ya Argos iliyovunjika baadaye. Kwa Lambda Vel pekee UKIA uliamua kutumia jina hili rasmi, lakini Knappert alipata jina hili kati ya mabaharia Waswahili kwa ajili ya nyota angavu zaidi.


title: Tanga (kundinyota)

text: Jina la BayerJina (Ukia)Mwangaza unaoonekanaUmbali (miaka ya nuru)Aina ya spektraγSuheli (γ Vel)1.81000B1 IVδAlsephina1.9380A1 VλSuhail2.14 hadi 2.30573K4 Ib-IIκMarkeb2.47540B2 IV-Vμ2.69116G5 III SB + G2 V


title: Tanga (chombo)

text: Tanga ni kipande kikubwa cha kitambaa kinachopokea nguvu ya upepo.


title: Tanga (chombo)

text: Tanga inafungwa kwenye mlingoti wa jahazi au merikebu na mwendo wa upepo unaleta shindikizo kwenye uso wake na hivyo kusababisha mwendo wa chombo chote.


title: Ukuaji

text: Ukuaji (kwa Kiingereza "growth") ni mchakato wa kuongezeka au kuonyesha mabadiliko katika maumbile au mwonekano ule uliokuwepo awali.


title: Ukuaji

text: Ukuaji unajumuisha mambo yafuatayo:


title: Ukuaji

text: (a) Mabadiliko katika tabia


title: Ukuaji

text: (b) Mabadiliko katika sifa


title: Ukuaji

text: Ukuaji mara nyingi au moja kwa moja hutokea kwa Viumbe hai. Viumbe hai ndio wenye uwezo wa kuonyesha mabadiliko katika tabia na sifa zao kijumla.


title: Ukuaji

text: Kwa mfano wao, hata miundo inaweza kusemwa kuwa inakua.


title: Meneja

text: Meneja (kutoka neno la Kiingereza "manager") ni mtendaji anayewajibika kusimamia mambo yote kuhusu mapato na matumizi katika kampuni.


title: Meneja

text: Kwa kawaida anakuwa ndiye mratibu wa shughuli zote katika kampuni chini ya uongozi wa juu.


title: Meya

text: Meya (kutoka neno la Kiingereza "Mayor") katika taratibu za nchi nyingi duniani, ndiye kiongozi wa juu kabisa katika manispaa, mji au jiji.


title: Meya

text: Majukumu yake yanategemea ukubwa wa eneo lake, idadi ya wakazi, sheria n.k.


title: Mwenyekiti

text: Mwenyekiti ni kiongozi wa juu katika shirika au kikundi, kama vile bodi au kamati. Mwenyekiti ndiye anyeongoza vikao vyote katika kikundi au shirika husika.


title: Mwenyekiti

text: Kwa kawaida huchaguliwa au kuteuliwa na wanashirika au wanakikundi husika kulingana na sheria na kanuni zao.


title: Diwani

text: Diwani ni mwakilishi wa wananchi kwenye kata, ni mjumbe wa mamlaka za serikali za mitaa (Halmashauri ya Mji, Wilaya, Manispaa au Jiji) na pia ni Mwenyekiti wa kamati ya maendeleo ya kata.


title: Mkuu wa wilaya

text: Mkuu wa wilaya ni kiongozi mkuu wa serikali katika wilaya.


title: Mkuu wa wilaya

text: Jukumu la kiutawala la Mkuu wa Wilaya ni kuhakikisha kwamba mifumo ya utawala katika wilaya yake inafanya kazi vizuri na kwa ufanisi.


title: Mkuu wa wilaya

text: Kwa Tanzania kiongozi huyo huteuliwa na Rais. Ndiye mwakilishi wa Rais katika wilaya.


title: Facebook

text: Facebook ni shirika linalolenga faida lililopo Menlo Park, California, Marekani ambalo hutoa huduma za mitandao ya kijamii.


title: Facebook

text: Tovuti ya Facebook ilizinduliwa tarehe 4 Februari 2004 na Mark Zuckerberg pamoja na wenzake wa Chuo Kikuu cha Harvard Eduardo Saverin, Andrew McCollum, Dustin Moskovitz na Chris Hughes.


title: Facebook

text: Waanzilishi awali walikuwa wachache na kufanya uanachama wa tovuti kwa wanafunzi wa Harvard; hata hivyo baadaye walipanua orodha ya vyuo vikuu na katika mji wa Boston, shule za Ivy League na Chuo Kikuu cha Stanford. Facebook hatua kwa hatua iliongeza msaada kwa wanafunzi katika vyuo vikuu vingine mbalimbali na hatimaye kwa wanafunzi wa shule ya sekondari pia.


title: Facebook

text: Tangu mwaka 2006, mtu yeyote aliyefikisha miaka 13 aliruhusiwa kujisajili na kutumia Facebook, ingawa tofauti zilikuwepo katika mahitaji ya umri mdogo, kutegemea sheria za nchi husika.


title: Facebook

text: Jina la Facebook linatoka kwenye kitabu cha face book ambacho mara nyingi hutolewa kwa wanafunzi wa Chuo Kikuu cha Umoja wa Mataifa.


title: Bodi

text: Bodi (kutoka neno la Kiingereza "board") ni kundi la watu walioteuliwa kwa ajili ya kazi maalum na waliopewa majukumu kadha kwa ajili ya ufanisi wake.


title: Bodi

text: Mara nyingi huteuliwa miongoni mwa wajumbe wa kikundi (kikundi kikubwa).


title: Kamati

text: Kamati (kutoka neno la Kiingereza "committee") ni kundi la watu walioteuliwa au kuchaguliwa kwa ajili ya kazi maalum.


title: Kamati

text: Mara nyingi huteuliwa miongoni mwa wajumbe wa kikundi (kikundi kikubwa) na wakati mwingine hutarajiwa pia kufanya utafiti wa kina kuhusu jambo maalum kwa muda fulani na hatimaye kutoa mapendekezo kulingana na matokeo ya utafiti wao.


title: Selulosi

text: Selulosi (kutoka neno la Kiingereza "cellulose") ni tishu iundayo sehemu kubwa ya miti na mimea mingine. Kikemikali inaundwa na kuwa kaboni yenye fomula (C6H10O5)n.


title: Selulosi

text: Selulosi inapatikana zaidi kwenye mimea ya kijani na inatengeneza kiwambaseli cha mmea.


title: Umbile

text: Umbile (kwa wingi: Maumbile) ni neno linaloendana na neno "umbo" na kutokana na kitenzi "kuumba". Umbile ni hali inayoelezea kitu fulani kilivyo.


title: Umbile

text: Katika kuelezea kitu hicho kila mtu huwa na mtazamo wake, yaani: kuna atakayesema "kitu kile ni kikubwa", mwingine atasema "kitu kile ni kidogo" na mawazo mengine tofautitofauti, kama vile "kitu kile ni kizuri", "kitu kile hakifai", n.k.


title: Umbile

text: Mfano: Tukizungumzia umbile la mbwa tutasema:


title: Umbile

text:
Pia:Mfano mwingine: Tukizungumzia kuhusu umbile la nyoka tutasema:
Pia:Sayansi mbalimbali zinachunguza umbile upande mmoja na kwa vigezo vyake, falsafa upande mwingine kwa kutumia hasa hoja za mantiki n.k.


title: Transfoma

text: Transfoma (kutoka neno la Kiingereza "transformer", linalotokana na kitenzi cha Kilatini "transformare", yaani "kubadilisha umbo") ni kifaa cha umeme ambacho huhamisha nishati ya umeme kati ya nyaya mbili au zaidi kupitia uingizaji wa umeme.


title: Transfoma

text: Sasa tofauti katika koili moja ya transfoma hutoa eneo la sumaku, ambayo kwa hiyo inasababisha volteji katika koili ya pili. Nguvu inaweza kuhamishwa kati ya koili mbili kwa njia ya eneo la sumaku, bila uhusiano wa chuma kati ya nyaya mbili.


title: Transfoma

text: Sheria ya Faraday ya uzalishaji wa mkondo wa umeme kwa eneo tofauti la usumaku iliyogunduliwa mwaka wa 1831 ilielezea athari hii. Transfoma hutumiwa kuongezeka au kupungua kwa volteji mbadala katika matumizi ya umeme.


title: Transfoma

text: Tangu uvumbuzi wa transfoma ya kwanza ya mara kwa mara -uwezo katika mwaka 1885, wasindikaji wamekuwa muhimu kwa usambazaji na matumizi ya nishati mbadala ya umeme. Mipango mbalimbali ya transfoma imekutana na matumizi ya umeme na vifaa vya umeme.


title: Transfoma

text: Transfoma huwa katika ukubwa kutoka kwa transfoma ya RF chini ya sentimita ya ujazo kwa kiasi kwa vitengo vinavyounganisha gridi ya nguvu yenye uzito wa mamia ya tani.


title: Bubu

text: Bubu ni mtu ambaye hana uwezo wa kuongea au kuzungumza kwa kinywa kama ilivyo kawaida.


title: Bubu

text: Mara nyingi watu hao huzungumza au kuongea kwa ishara tu. Kwa hiyo kama unataka kuongea na watu kama mabubu inabidi uweze kuzijua ishara zao wanazozitumia katika uzungumzaji na kutumia ishara hizo kwa umakini sana bila kukosea.


title: Bubu

text: Mara nyingi hali hiyo ya ulemavu wa kimwili inawaathiri hata kinafsi. Hivyo si vyema kuwatenga au kuwanyanyasa watu kama hao maana wao ni binadamu wenzetu, inabidi tuishi nao kwa ushirikiano mkubwa na tusichoke kuwapa mahitaji yao jinsi inavyotakiwa.


title: Bubu

text: Katika Injili, tunasoma Yesu alivyoponya baadhi ya mabubu, kama ilivyotabiriwa na manabii, hasa Isaya.


title: Elfu moja na hamsini na tano

text: Elfu moja na hamsini na tano ni namba inayoandikwa 1055 kwa tarakimu za kawaida na MLV kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na hamsini na tano

text: Ni namba asilia inayofuata 1054 na kutangulia 1056.


title: Elfu moja na hamsini na tano

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 211.


title: Antena

text: Antena au "erio" katika mambo ya redio na elektroniki ni nyaya za kupokelea mawimbi ya sauti. Antena kwa maneno mengine ni kifaa kitumiacho umeme kubadili nguvu ya umeme kuwa mawimbi ya sauti na kinyume chake.


title: Antena

text: Mara nyingi antena hutumiwa pamoja na transmita (kifaa cha kurushia mawimbi ya redio) au risiva (kifaa cha kupokelea mawimbi ya redio). Katika urushaji wa mawimbi, transmita ya redio huipa antena nguvu ya kiumeme (mkondo wa umeme) katika "ncha" zake na hivyo antena hutoa aina fulani ya miali kutegemeana na mkondo wa umeme yenye tabia za ki-umeme na ki-sumaku (electromagnetic radiation, electromagnetic waves).


title: Antena

text: Kwa upande wa risiva, antena hupokea mawimbi yaliyotumwa na transmita na kuyabadilisha kuwa mkondo wa umeme kwenye ncha zake na kupelekwa kwenye amplifaya.


title: Antena

text: Antena ni vifaa muhimu sana kwa vifaa vyote vitumiavyo mawimbi ya redio. Hutumika katika mifumo mbalimbali kama vile mitambo ya kurushia matangazo ya redio, matangazo ya televisheni, risiva za mawasiliano, rada, simu ya mkononi, satelaiti na vitu vingine kama vile vifaa vya kufungulia milango ya karakana ("gereji"), mitandao ya kompyuta isiyotumia nyaya na kadhalika.


title: Elfu moja na hamsini na sita

text: Elfu moja na hamsini na sita ni namba inayoandikwa 1056 kwa tarakimu za kawaida na MLVI kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na hamsini na sita

text: Ni namba asilia inayofuata 1055 na kutangulia 1057.


title: Elfu moja na hamsini na sita

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 3 x 11.


title: Elfu moja na hamsini na saba

text: Elfu moja na hamsini na saba ni namba inayoandikwa 1057 kwa tarakimu za kawaida na MLVII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na hamsini na saba

text: Ni namba asilia inayofuata 1056 na kutangulia 1058.


title: Elfu moja na hamsini na saba

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 7 x 151.


title: Elfu moja na hamsini na nane

text: Elfu moja na hamsini na nane ni namba inayoandikwa 1058 kwa tarakimu za kawaida na MLVIII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na hamsini na nane

text: Ni namba asilia inayofuata 1057 na kutangulia 1059.


title: Elfu moja na hamsini na nane

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 23 x 23.


title: Elfu moja na hamsini na tisa

text: Elfu moja na hamsini na tisa ni namba inayoandikwa 1059 kwa tarakimu za kawaida na MLIX kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na hamsini na tisa

text: Ni namba asilia inayofuata 1058 na kutangulia 1060.


title: Elfu moja na hamsini na tisa

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 353.


title: Elfu moja na sitini

text: Elfu moja na sitini ni namba inayoandikwa 1060 kwa tarakimu za kawaida na MLX kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na sitini

text: Ni namba asilia inayofuata 1059 na kutangulia 1061.


title: Elfu moja na sitini

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 5 x 53.


title: Elfu moja na sitini na moja

text: Elfu moja na sitini na moja ni namba inayoandikwa 1061 kwa tarakimu za kawaida na MLXI kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na sitini na moja

text: Ni namba asilia inayofuata 1060 na kutangulia 1062.


title: Elfu moja na sitini na moja

text: 1061 ni namba tasa.


title: Elfu moja na sitini na mbili

text: Elfu moja na sitini na mbili ni namba inayoandikwa 1062 kwa tarakimu za kawaida na MLXII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na sitini na mbili

text: Ni namba asilia inayofuata 1061 na kutangulia 1063.


title: Elfu moja na sitini na mbili

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 3 x 59.


title: Elfu moja na sitini na tatu

text: Elfu moja na sitini na tatu ni namba inayoandikwa 1063 kwa tarakimu za kawaida na MLXIII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na sitini na tatu

text: Ni namba asilia inayofuata 1062 na kutangulia 1064.


title: Elfu moja na sitini na tatu

text: 1063 ni namba tasa.


title: Arteri mapafu

text: Arteri mapafu ni aina ya arteri inayosafirisha damu isiyo na oksijeni kutoka kwenye moyo kwenda kwenye mapafu.


title: Elfu moja na sitini na nne

text: Elfu moja na sitini na nne ni namba inayoandikwa 1064 kwa tarakimu za kawaida na MLXIV kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na sitini na nne

text: Ni namba asilia inayofuata 1063 na kutangulia 1065.


title: Elfu moja na sitini na nne

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 7 x 19.


title: Elfu moja na sitini na tano

text: Elfu moja na sitini na tano ni namba inayoandikwa 1065 kwa tarakimu za kawaida na MLXV kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na sitini na tano

text: Ni namba asilia inayofuata 1064 na kutangulia 1066.


title: Elfu moja na sitini na tano

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 5 x 71.


title: Elfu moja na sitini na sita

text: Elfu moja na sitini na sita ni namba inayoandikwa 1066 kwa tarakimu za kawaida na MLXVI kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na sitini na sita

text: Ni namba asilia inayofuata 1065 na kutangulia 1067.


title: Elfu moja na sitini na sita

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 13 x 41.


title: Elfu moja na sitini na saba

text: Elfu moja na sitini na saba ni namba inayoandikwa 1067 kwa tarakimu za kawaida na MLXVII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na sitini na saba

text: Ni namba asilia inayofuata 1066 na kutangulia 1068.


title: Elfu moja na sitini na saba

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 11 x 97.


title: Elfu moja na sitini na nane

text: Elfu moja na sitini na nane ni namba inayoandikwa 1068 kwa tarakimu za kawaida na MLXVIII kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na sitini na nane

text: Ni namba asilia inayofuata 1067 na kutangulia 1069.


title: Elfu moja na sitini na nane

text: Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 3 x 89.


title: Elfu moja na sitini na tisa

text: Elfu moja na sitini na tisa ni namba inayoandikwa 1069 kwa tarakimu za kawaida na MLXIX kwa zile za Kirumi.


title: Elfu moja na sitini na tisa

text: Ni namba asilia inayofuata 1068 na kutangulia 1070.


title: Elfu moja na sitini na tisa

text: 1069 ni namba tasa.