title: 551 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 551 KK (kabla ya Kristo).


title: 569 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 569 KK (kabla ya Kristo).


title: 568 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 568 KK (kabla ya Kristo).


title: 567 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 567 KK (kabla ya Kristo).


title: 566 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 566 KK (kabla ya Kristo).


title: 565 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 565 KK (kabla ya Kristo).


title: 564 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 564 KK (kabla ya Kristo).


title: 563 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 563 KK (kabla ya Kristo).


title: 562 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 562 KK (kabla ya Kristo).


title: 561 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 561 KK (kabla ya Kristo).


title: 560 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 560 KK (kabla ya Kristo).


title: 574 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 574 KK (kabla ya Kristo).


title: 573 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 573 KK (kabla ya Kristo).


title: 572 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 572 KK (kabla ya Kristo).


title: 571 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 571 KK (kabla ya Kristo).


title: 570 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 570 KK (kabla ya Kristo).


title: 588 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 588 KK (kabla ya Kristo).


title: 599 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 599 KK (kabla ya Kristo).


title: 598 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 598 KK (kabla ya Kristo).


title: 597 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 597 KK (kabla ya Kristo).


title: 596 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 596 KK (kabla ya Kristo).


title: 595 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 595 KK (kabla ya Kristo).


title: 594 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 594 KK (kabla ya Kristo).


title: 593 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 593 KK (kabla ya Kristo).


title: 592 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 592 KK (kabla ya Kristo).


title: 591 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 591 KK (kabla ya Kristo).


title: 590 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 590 KK (kabla ya Kristo).


title: 600 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 600 KK (kabla ya Kristo).


title: Addai

text: Addai, kwa Kiaramu ܐܕܝ, ni mtakatifu anayeheshimiwa na madhehebu mengi ya Ukristo, hasa wa Mashariki, ingawa hakuna makubaliano ya wanahistoria kuhusu maisha yake.


title: Addai

text: Kadiri ya mapokeo, hasa ya kitabu "Mafundisho ya Addai", alikuwa Myahudi mzaliwa wa Edessa, wakati ule sehemu ya Syria, siku hizi nchini Uturuki.


title: Addai

text: Alipokwenda kuhiji Yerusalemu, alimsikiliza Yohane Mbatizaji na kubatizwa naye katika mto Yordani, akabaki Palestina.


title: Addai

text: Baadaye akawa mfuasi wa Yesu, akachaguliwa naye kati ya wanafunzi 70 kwenda kuhubiri wawiliwawili.


title: Addai

text: Baada ya ufufuko wa Yesu na Pentekoste ya mwaka uleule, Addai alianza kuhubiri Injili huko Mesopotamia, Syria na Persia.


title: Addai

text: Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka tarehe 5 Agosti, pamoja na mwanafunzi wake Mari.


title: Addai

text: Hata leo inatumika anafora yenye majina yao isiyo na simulizi la Karamu ya mwisho, tofauti na nyingine zote.


title: Anelidi

text: Anelidi ni faila ya wanyama wafananao na minyoo wenye mapingili kwa umbo wa pete. Katika faila hii kuna nyungunyungu, ruba na mwata. Wanatokea baharini, majini baridi na ardhini. Spishi nyingine huchimba katika ardhi au matope, nyingine huogelea majini. Ukubwa wao unaenda kutoka mm ≤1 hadi m 3.


title: Anelidi

text: Kila pingili linabeba nywele fupi ngumu zinazowasaidia wanyama hawa ili kwenda mbele au nyuma juu ya tabaka ya chini au ndani ya matobo yao. Mapingili ya Polychaeta yana nywele nyingi ambazo zipo juu ya aina ya “miguu” inayoitwa parapodia (maana: “kama miguu”). Clitellata hawana parapodia na wana nywele chache au hawana nywele. Lakini hawa wana ogani maalum kwa sehemu ya mbele ya mwili inayoitwa clitellum (taz. chini).


title: Anelidi

text: Spishi nyingi za anelidi zinaweza kuongezeka bila kuzaa. Sehemu za mwili zinajitenga na kuota mpaka mnyama mzima. Licha ya hayo kuzaa ni jinsi ya kawaida ya kuongezeka. Spishi nyingi ni mahuntha na hutengeneza mayai na manii, lakini baina ya Polychaeta kuna spishi zenye madume na majike. Spishi za Clitellata zinaweka mayai yao ndani ya mfuko wa ute unaochozwa na clitellum.


title: Makoma

text: Makoma ilikuwa bendi ya muziki wa Injili kutoka nchi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Makoma wanaimba kwa Kilingala, Kiingereza na Kifaransa, na wakati mwingine Kiholanzi na Ujerumani.


title: Makoma

text: Makoma iliundwa na:


title: Sifongo-bahari

text: Sifongo-bahari ni wanyama sahili wa maji (bahari na baridi) katika faila Porifera (maana: walio na vinyweleo) ambao wamekazika chini, ijapokuwa spishi chache zinaweza kwenda kwa mbio wa mm 1-4 kwa siku. Spishi nyingi sana zina umbo wa yai, bonge au bomba. Kuna kipenyo kikubwa kiasi juu yao (osculum au kidomo) na vinyweleo vidogo vingi (ostia) kila sehemu ya mwili.


title: Sifongo-bahari

text: Mwili wa sifongo ni ukuta wa seli tu ambao unazunguka uwazi wa katikati. Ukuta huu umeumbwa kwa tabaka la kolajini (collagen) au mesohili (mesohyl) lililofunikwa na seli nje na ndani. Hata vinyweleo vimezungukwa na seli zinazoitwa porositi (porocytes). Seli zenye kijeledi (flagellum), ambazo huitwa koanositi (choanocytes), zisukuma maji kuelekea osculum na maji mengine yaingia kupitia ostia. Chembe za kulika zilizomo majini ziliwa kwa phagocytosis.


title: Anafora

text: Anafora ni jina la matini ya sehemu muhimu zaidi ya Liturujia ya Kimungu (au Misa), ambapo vipaji vya mkate na divai pamoja na maji kidogo vinageuzwa na Roho Mtakatifu kuwa mwili na damu ya Yesu Kristo kadiri ya imani ya Wakristo wengi, hasa Wakatoliki na Waorthodoksi.


title: Anafora

text: Jina hilo linatumiwa hasa katika Ukristo wa Mashariki, wakati madhehebu mengine yanasema zaidi sala ya ekaristi.


title: Anafora

text: "Anafora" ni neno la Kigiriki ἀναφορά, anafora, maana yake "kuchukua nyuma" au "kuchukua juu", na hivyo pia "toleo" hasa kwa maana ya sadaka inayotolewa kwa Mungu).


title: Anafora

text: Muundo wa anafora ni tofautitofauti, hasa kufuatana na mapokeo ambayo yalifikia hatua muhimu katika karne ya 4 na kufuatwa hata leo, ingawa Uprotestanti uliachana nayo kwa muda mrefu.


title: Viwakilishi

text:
Kiwakilishi (pia: viwakilishi) ni neno/maneno yanayosimama badala ya nomino. Maneno hayo (viwakilishi) hutumika pale tu ambapo nomino haipo au haikutajwa huenda kwa kuwa imekwisha-tajwa hapo awali au inafahamika katika mazingira husika.
Mfano:


title: Viwakilishi

text: Wakati mwingine watu hawataji waziwazi majina ya watu wazo, hali au vitu fulani ambavyo wamekwisha-vizungumza/vitaja hapo awali au vinafahamika katika mazingira husika badala yake hutumika maneno mengine kuwakilisha - kusimama badala ya (majina hayo ambayo hawakuyataja) - maneno hayo ndiyo huitwa viwakilishi.


title: Aina za maneno

text: Aina za maneno ni dhana au maana ya neno/maneno. Pia aina za maneno huhusisha mgawanyo wa maneno hayo kulingana na matumizi yake.


title: Aina za maneno

text: Kwanza neno ni umbo lenye maana ambalo lina nafasi pande mbili. Neno ni silabi au mkusanyo wa silabi wenye kubeba au kuleta maana fulani.


title: Aina za maneno

text: Nomino (alama yake kiisimu ni: 'N') Viwakilishi (alama yake kiisimu ni: 'W') Vivumishi (alama yake kiisimu ni: 'V') Vitenzi (alama yake kiisimu ni: 'T') Vielezi (alama yake kiisimu ni: 'E') Viunganishi (alama yake kiisimu ni: 'U') Vihisishi au Viingizi(alama yake kiisimu ni: 'I') Vihusishi (alama yake kiisimu ni 'H')


title: Aina za maneno

text: Nomino hufanya kazi ya kutaja jina la mtu, kitu au mahali. Kwa mfano: baba, Tanzania, ugonjwa n.k.


title: Aina za maneno

text: Kuna aina nne za nomino:


title: Aina za maneno

text: 1. nomino za kawaida. Kwa mfano: baba, mama 2. nomino za kipekee. Kwa mfano: Elisha, Angela, Naomi, Christopher 3. nomino za jamii. Kwa mfano: mkutano 4. nomino za dhahania. Kwa mfano: malaika


title: Aina za maneno

text: Viwakilishi ufanya kazi ya kusimama badala ya jina au nomino.


title: Aina za maneno

text: Kuna aina tisa za viwakilishi:


title: Aina za maneno

text: 1. viwakilishi vya nafsi. Kwa mfano: mimi 2. viwakilishi vya kuonesha. Kwa mfano: wale 3. viwakilishi vya kumiliki. Kwa mfano: wangu 4. viwakilishi vya idadi. Kwa mfano: wachache 5. viwakilishi vya kuuliza. Kwa mfano: yupi 6. viwakilishi vya kipekee. Kwa mfano: mwenyewe 7. viwakilishi vya a-unganifu. Kwa mfano: la baba 8. viwakilishi vya sifa. Kwa mfano: mfupi 9. viwakilishi vya amba\urejeshi. Kwa mfano: ambalo


title: Aina za maneno

text: Jamii:Isimu Jamii:Kiswahili


title: Viwakilishi vya idadi

text: Viwakilishi vya idadi/kiasi ni aina ya neno au maneno yanayojulisha idadi ya watu au vitu ambavyo havikutajwa majina. Idadi hiyo inaweza kuwa ya jumla au idadi hali/kamili.


title: Viwakilishi vya kuuliza

text: Viwakilishi vya kuuliza ni aina ya neno au maneno yanayosimama badala ya nomino iliyoulizwa.


title: Mnyama-upupu

text: Wanyama-upupu (kutoka Kiholanzi ) ni wanyama sahili wa bahari au maji baridi ambao wana seli zinazochoma ngozi na zinazoweza kufanyia samaki na wanyama wadogo wengine wasiweze kusogea. Wala wa Anthozoa wamekazika chini lakini takriban wote wa Medusozoa huogelea majini. Spishi chache kiasi tu zinatokea majini baridi.


title: Mnyama-upupu

text: Mwili wa wanyama-upupu umeumbwa kwa tabaka la kolajini (collagen) na proteoglycans lililofunikwa na seli nje na ndani. Tabaka la nje la seli liitwa exodermi (exoderm) na tabaka la ndani liitwa gasterodermi (gastroderm). Kati ya mwili ni uwazi wa mmeng'enyo ulio na kipenyo kimoja kilikopo juu katika Anthozao na chini katika Medusozoa. Anthozoa wana minyiri mifupi kiasi kuzunguka kipenyo hiki, lakini minyiri ya konyeza ni mirefu.


title: Wamasoni

text: Wamasoni (vilevile Masunia; kwa Kiingereza "Freemasons" yaani Waashi huru) ni chama cha siri kinachodai kufuata maadili na kustawisha udugu kati ya watu huru.


title: Wamasoni

text: Msingi wake ni agano kati ya wanachama kwa ajili ya kushirikiana ili kufikia malengo ya pamoja.


title: Wamasoni

text: Wamasoni wanatamka rasmi kutokuwa na ubaguzi wowote kati yao na kwa wanaotaka kujiunga nao, kufuatana na taratibu zilizopangwa katika "Katiba ya waashi huru" ambayo iliandikwa na James Anderson mwaka 1723 na inakubaliwa na miundo yote ya Kimasoni duniani ingawa kati yake kuna tofauti kadhaa kadiri ya mazingira.


title: Wamasoni

text: Asili ya chama hicho haijulikani kwa hakika, hasa kabla ya mwaka 1650. Vilevile siri inayotawala maisha ya chama, hata kati ya ngazi mbalimbali za waliojiunga, inafanya iwe vigumu kuelewa malengo halisi na mbinu zinazotumika kuyafikia duniani kote.


title: Wamasoni

text: Chama kinafanana na dini yenye madhehebu na ibada, hata kumbi zake zinaitwa mahekalu. Mungu anaitwa kwa kawaida Msanii majengo mkuu wa ulimwengu. Wakatoliki (na baadhi ya Wakristo wengine) hawaruhusiwi kujiunga na chama hicho.


title: Wamasoni

text: Asili ya Wamasoni ilikuwa katika jumuiya ya waashi yaani mafundi waliojenga makanisa makubwa ya Ulaya wakati wa zama za kati. Wakati ule mafundi wa fani mbalimbali walipaswa kuwa wanachama wa jumuiya ya ufundi wao. Jumuiya hizo zilitunza elimu yao kama siri na wanachama walipaswa kuahidi kutunza siri za ufundi wao pamoja na siri za jumuiya. Wote walitakiwa kusaidiana.


title: Wamasoni

text: Wakati wa kupokelewa, mwanachama mpya alitoa kiapo kilichofuatwa na viapo vingine baada ya kupanda ngazi katika ufundi wake.


title: Wamasoni

text: Jumuiya hizo mara nyingi zilikuwa na salamu na maneno ya siri zilizosaidia kujtambulisha kama ndugu wa jumuiya wakati wa kufika katika mji mwingine.


title: Wamasoni

text: Katika jamii ya Ulaya ya zama za kati jumuiya zote za mafundi zilikuwa pia na tabia ya kidini; kila mwanachama alipaswa kuwa Mkristo ; kwa kawaida kila jumuiya ilijiweka chini ya ulinzi wa mtakatifu fulani na kuanza mikutano yao kwa sala na ibada. Mfumo huu wa ufundi ulikwisha polepole.


title: Wamasoni

text: Katika Uingereza jumuiya za waashi ziliendelea hata wakati ujenzi wa makanisa makubwa ulikuwa umepungua na elimu ya ufundi ilisambazwa zaidi tangu kuwepo wa uchapaji vitabu. Waashi walianza kupokea wanachama wasiokuwa wajenzi lakini waliendelea kujiita "Waashi huru".


title: Wamasoni

text: Uhusiano kati ya jumuiya za waashi na Ukristo ulibadilika kutokana na matengenezo ya Kiprotestanti kwa sababu viongozi wa Kiprotestanti walijaribu kupiga marufuku jumuiya za mafundi zilizoendelea na ibada zenye tabia nyingi za Ukatoliki kati yao. Hata hivyo jumuiya za waashi ziliweza kuendelea kutokana na umuhimu wa ufundi wao. Maandamano kwenye siku za watakatifu yalizuiliwa.


title: Wamasoni

text: Wakati wa zama za mwangaza fikra za falsafa mpya zilienea na jumuiya za waashi ziliwapa wanachama wao nafasi ya kujadili fikra hizo kwa uhuru zaidi kuliko jamii kwa jumla kwa sababu ya tabia ya kisiri ya mikutano yao. Hapo mawazo ya "dini ya kimantiki" yalitokea na kwa jumla waashi huru kati yao waliunda ibada zilizokazia maadili mema bila kutaja tena mafundisho ya Kikristo hasa. Wanachama walipaswa kukiri imani katika "roho mkuu" bila kutumia tena lugha ya kikristo au kukubali mafundisho ya Kanisa. Walilenga kuunganisha Wakristo wa madhehebu mbalimbali pamoja na Wayahudi na watu waliokataa imani ya dini yoyote.


title: Wamasoni

text: Kutoka Uingereza Wamasoni walienea hadi Ulaya bara na pia Marekani, baadaye pia katika makoloni mbalimbali.


title: Wamasoni

text: Wanaendelea kutumia vyeo vya kale kwa wanachama. Mgeni anapokewa kama mwanagenzi "(apprentice)", anaendelea kuwa fundi "(fellow)" na mwenyekiti au msimamzi wa jumuiya ya kieneo huitwa gunge "(master)". Jumuiya zao za kimahali zinaitwa nyumba "(lodge)".


title: Filipo mwinjilisti

text: Filipo mwinjilisti ni Myahudi wa karne ya 1 anayejulikana hasa kutokana na Matendo ya Mitume.


title: Filipo mwinjilisti

text: Anaheshimiwa na madhehebu mbalimbali ya Ukristo kama mtakatifu.


title: Filipo mwinjilisti

text: Sikukuu yake huadhimishwa na Kanisa Katoliki na Anglikana tarehe 11 Oktoba, kumbe katika Makanisa ya Kiorthodoksi ni tarehe 6 Juni.


title: Filipo mwinjilisti

text: Alikuwa mmojawapo kati ya wanaume saba wa lugha ya Kigiriki katika Kanisa mama la Yerusalemu waliochaguliwa kushughulikia mafukara kwa niaba ya Mitume wa Yesu (Mdo 6).


title: Filipo mwinjilisti

text: Baadaye alijitokeza kama mhubiri na mtendamiujiza huko Samaria, alipoongoa na kubatiza wengi kati ya wakazi, bila kujali uadui wa jadi kati yao na Wayahudi (Mdo 8).


title: Filipo mwinjilisti

text: Baadaye aliongozwa na Mungu kuongozana na towashi muhimu wa Ethiopia akambatiza karibu na Gaza (Mdo 8).


title: Filipo mwinjilisti

text: Baadaye tena alikuwa akiishi Kaisarea Maritima, pamoja na mabinti wake wanne ambao walikuwa mabikira na manabii, Mtume Paulo alipopitia huko mwaka 58 akielekea Yerusalemu (Mdo 21).


title: Filipo mwinjilisti

text: Mapema alianza kuchanganywa na Mtume Filipo, pia kwa sababu ya utume mkubwa alioufanya.


title: Filipo mwinjilisti

text: Mapokeo ya baadaye yanasimulia kwamba alikuwa askofu wa Trale katika Uturuki wa leo.


title: Viwakilishi vya kuonesha

text:
Viwakilishi vya kuonesha (pia: kiwakilishi cha kuonesha/kiwakilishi kioneshi) ni neno/maneno yanayosimama badala ya nomino ili kujulisha/kudokeza ukaribu au umbali wa nomino hiyo ambayo hutoka kwa mzungumzaji.
Mfano:


title: Ja Rule

text: Jeffrey Atkins (amezaliwa tar. 29 Februari, 1976), anafahamika kwa jina lake la kisanii Ja Rule, ni rapa kutoka nchini Marekani, mwimbaji, na vilevile mwigizaji kutoka mjini Queens, New York.


title: Ja Rule

text: Alizaliwa mjini Hollis, Queens, alianza kutamba kunako mwaka wa 1999 akiwa na albamu ya "Venni Vetti Vecci" na kibao chake kikali cha "Holla Holla". Kuanzia 1999 hadi 2005, Ja Rule amekuwa na vibao kadhaa vilivyoingia kwenye 20 bora ya chati za "Billboard" Hot 100, ikiwa ni pamoja na "Between Me and You" akishirikiana na Christina Milian, "I'm Real (Murder Remix)" na Ain't It Funny akiwa na Jennifer Lopez, ambazo zote zilitingisha katika chati za US "Billboard" Hot 100, kibao namba 1 kilichobahatika kuchaguliwa katika Tuzo za Grammy, "Always on Time" akiwa na Ashanti, "Mesmerize" nacho pia alikuwa na Ashanti, na "Wonderful" akiwa na R. Kelly na Ashanti.


title: Ja Rule

text: Wakati wa miaka ya 2000, Ja Rule aliingia mkataba na The Inc. Records, ambayo awali ilikuwa ikitambulika kama Murder Inc. na ilikuwa ikiongozwa na Irv Gotti. Kutokana na vibao vyake na washirika wake, Ja Rule amepokea chaguzi nne za Grammy, na albamu zake sita zimeiingia katika kumi bora, mbili katika hizo ni "" (2000) na "Pain Is Love" (2001), imegonga vyema katika chati za US "Billboard" 200. Pia anafahamika sana katika jamii kwa kuwa na mgogoro na baadhi ya marapa wengine kama vile (hasa 50 Cent na Eminem).


title: Viwakilishi vya kumiliki

text:
Viwakilishi vya kumiliki ni aina ya neno au maneno yanayosimama badala ya nomino inayomilikiwa. Maneno haya hujulisha kuwa nomino ambayo haikutajwa ni mali ya nani. Mizizi ya viwakilishi vya kumiliki imejikita katika nafsi.
Mfano:


title: Wanamazingaombwe

text: Wanamazingaombwe ni watu wanaoendesha michezo ya kumfanya mtu aone kitu tofauti na kile kinachofanyika au kwa jina lingine kiinimacho.


title: Wanamazingaombwe

text: Kwa mfano unaweza kuona mwanamazingaombwe anamchunja mtu mbele ya umati wa watu lakini baada ya muda kidogo unamuona mtu yuleyule anatembea akiwa hana hata jeraha.


title: Wanamazingaombwe

text: Hali hii imekuwa ikihusiswha na imani za kishirikina. Hata hivyo, baadhi ya washiriki wa michezo hiyo wamekuwa wakitamba kuwa hawatumii ndumba za aina yoyote ile ila ni ujuzi na kipaji walichonacho.


title: Vivumishi

text:
Kivumishi ni neno/maneno yanayotoa taarifa ya ziada katika nomino. Kivumishi hufanya kazi ya kufafanua/kuelezea zaidi kuhusu nomino ili kupambanua/kuitofautisha nomino husika miongoni mwa nomino nyingine.
Kiwakilishi ni aina ya maneno ambayo husimama kuwakilisha nomino. Kivumishi hutoa taarifa ya ziada kuhusu nomino, kiwakilishi (endapo nomino haipo) au kivumishi chenzake (endapo kuna vivumishi zaidi ya kimoja katika tungo husika).


title: Vivumishi

text: Inafanana kabisa na orodha ya viwakilishi, tofauti yake ni hali ya nafsi tu. Yaani, hakuna kivumishi cha nafsi.


title: Vivumishi vya sifa

text: Vivumishi vya sifa ni neno/maneno ambayo hutaja maana ya sifa ya nomino au kiwakilishi cha nomino jinsi kilivyo.


title: Vivumishi vya idadi

text: Vivumishi vya idadi (pia" Vivumishi vya kiasi) ni neno/maneno yanatoa taarifa ya idadi ihusuyo nomino au kiwakilishi cha nomino. Idadi hiyo inaweza kuwa ya jumla au idadi kamili au halisi.


title: Konyeza-vichanio

text: Konyeza-vichanio (kutoka Kiing. comb jelly) ni wanyama wadogo hadi wakubwa kiasi wa bahari ambao huainishwa katika faila Ctenophora (kutoka Kiyunani κτείς = kichanio, na φέρειν = kubeba). Hawakaziki kamwe lakini huogelea majini kama konyeza wengine. Na kama wanyama-upupu wote mwili wa konyeza-vichanio umeumbwa kwa tabaka la kolajini (collagen) na proteoglycans lililofunikwa na seli nje na ndani, lakini unene wa matabaka haya ya seli ni seli mbili kinyume na matabaka ya wanyama-upupu ambayo yana seli moja tu. Tabaka la nje la seli liitwa epidermi (epiderm) na tabaka la ndani liitwa gasterodermi (gastroderm). Kati ya mwili ni uwazi ulio na kipenyo kikubwa kiasi juu (“mdomo”) na vipenyo vidogo viwili chini (“mikundu”). Kipande cha juu cha uwazi huu ni kama koromeo na mdomo wake unaweza kufungwa. Kipande cha chini ni kama tumbo. Takriban spishi zote zina safu nane za “vichanio” vilivyoumbwa kwa vijisinga vingi ambavyo vinapiga chini ili kusukuma mnyama mbele (asili ya jina lao). Spishi nyingi zina minyiri miwili inayotumika kwa kukamata mawindo kwa msaada wa seli za kunata (colloblasts).


title: Jini

text: Jini ni jina la Kiswahili lililotokana na jina la Kiarabu "Jin".


title: Jini

text: Majini ni viumbe wanaosadikika kuishi katika mazingira ya kila aina; pia baadhi ya watu wanaamini majini ni viumbe wenye uwezo mkubwa wa kufanya vitu tofautitofauti, pia wenye uwezo wa kujibadilisha kuwa katika hali waipendayo.


title: Jini

text: Kwa asilimia kubwa wenye imani ya uwepo wa majini wanasema ni viumbe wasioweza kuonekana, hivyo ni vigumu kupata uthibitisho wa moja kwa moja kuhusiana na viumbe hao.


title: Jini

text: Imani hiyo huko Arabia ilitangulia mwanzo wa Uislamu ikaingia dini hiyo na kwa njia hiyo kuenea katika nchi mbalimbali.


title: Jini

text: Kadiri yake majini waliumbwa na Mungu kwa kutumia moto na wakiwa wa jinsia mbili.


title: Jini

text: Uislamu huamini kuna majini wazuri na majini wabaya kwa maana ya madhara yao katika maisha ya mwanadamu na Waislamu wengine hufuga majini hao katika nyumba zao au miili yao na kuwafanya viumbe hao kama wasaidizi au walinzi wa maisha yao kwa wale ambao huamini ni majini wazuri. Lakini wengine hutumia majini waitwao wabaya kuharibu na kutesa maisha ya watu wengine kwa kuwatuma kuwaingia miilini na kuleta magonjwa, kuharibu kazi au biashara ya mtu na hata familia.


title: Jini

text: Ukristo haupatani na imani hiyo, lakini kuna madhehebu ya Kikristo ambayo huamini uwepo wa majini kwa kuwasawazisha na mashetani, sema wenye kufuata mila za Kiarabu. Hivyo kwao hakuna jini mzuri bali wote ni wabaya na wao na mashetani ni sawa, hivyo ni adui wa Mkristo yeyote yule kama alivyo Shetani.


title: Jini

text: Wakristo wa madhehebu hayo wamekuwa wakifanya maombi kwa watu ambao wanateswa na majini ili kuwafungua kutoka katika nguvu zao za uovu, sawa na mapepo ambao Bwana Yesu (mwanzilishi wa Ukristo) aliwatoa miilini mwa watu na kuwapa wanafunzi wake (wafuasi wake ambao ni Wakristo leo) mamlaka na uwezo wa kuwatoa pia.


title: 701 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 701 KK (kabla ya Kristo).


title: 972 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 972 KK (kabla ya Kristo).


title: 971 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 971 KK (kabla ya Kristo).


title: 1070 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1070 KK (kabla ya Kristo).


title: Baruku

text: Baruku (kwa Kiebrania בָּרוּךְ, Barukh, "Mbarikiwa") ni jina la watu watatu katika Biblia:


title: Nabii Baruku

text:
Nabii Baruku mwana wa Neria (kwa Kiebrania ברוך בן נריה) alikuwa mwandishi wa karne ya 6 KK,
maarufu kama karani, mwanafunzi na rafiki mpendwa wa nabii Yeremia.


title: Nabii Baruku

text: Anaheshimiwa kama mtakatifu na madhehebu mbalimbali ya Ukristo.


title: Nabii Baruku

text: Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka tarehe 11 Oktoba.


title: Nabii Baruku

text: Kadiri ya Yosefu Flavius, alikuwa sharifu wa Uyahudi, mwana wa Neria na ndugu wa Seraia mwana wa Neria, waziri wa mfalme Zedekia wa Ufalme wa Yuda.


title: Nabii Baruku

text: Baruku aliandika maneno ya Yeremia alivyoagizwa naye akabaki mwaminifu kwake hata katika dhuluma. Yeremia alipokuwa mafichoni alimtuma kusoma katika Hekalu la Yerusalemu utabiri wa adhabu dhidi ya mfalme Yehoyakimu Huenda kama shukrani kwa kutekeleza agizo hilo gumu, Yeremia alimtabiria mema.


title: Nabii Baruku

text: Wote wawili walishuhudia maangamizi ya Yerusalemu (587 KK) wakabaki pamoja baada yakempaka walipopelekwa nchini Misri.


title: Nabii Baruku

text: Uhusiano huo ulifanya Baruku aheshimiwe sana na vizazi vilivyofuata, hata vitabu viliandikwa kwa jina lake:


title: Viwakilishi vya sifa

text: Viwakilishi vya sifa ni neno/maneno ambayo hutaja sifa - yanayosimama badala ya nomino inayosifiwa.


title: Viwakilishi vya -a unganifu

text: Viwakilishi vya -a unganifu ni neno/maneno ya sifa - yanayosimama badala ya nomino inayosifiwa kwa kutumia mzizi wa -a unganifu.


title: Viwakilishi vya amba-

text: Viwakilishi vya amba ni neno/maneno yanayosimama badala ya nomino kwa kutumia mzizi wa amba-.


title: Viwakilishi vya urejeshi

text: Viwakilishi vya urejeshi ni maneno yanayorejelea nomino ambayo haikutajwa. Maneno hayo huwa na kirejeshi kinanachorejelea nomino yenyewe haitajwi.


title: Viwakilishi vya pekee

text:
Viwakilishi vya pekee ni viwakilishi ambavyo hubainisha nomino ambayo hutajwa kwa kutumia viambishi vya -ote, -o-ote, -enye, -enyewe, na -ingine. Viwakilishi hivi huitwa vya pekee kwa sababu kila kimoja hutoa taarifa tofauti (ya peke yake) na chenzake. Kimsingi mizizi yake ipo mitano.
Maana hasa ni hali ya "kutokubaki na kitu" ukiwa mazungumzoni.
Maana hasa ni hali ya kutokuchagua au "pasipo uchaguzi".
Maana hasa ni hali ya "umiliki".
Maana hasa ni hali ya "msisitizo".
Maana hasa ni hali ya "nyongeza".


title: Wapremontree

text: Wapremontree au Wanorberti au Wakanoni Weupe ni watawa wa shirika la kikanoni lililoanzishwa na Norbert wa Xanten mwaka 1120 huko Premontree, karibu na Laon.


title: Wapremontree

text: Ufupisho wa jina la shirika ni "O.Praem" (Ordo Praemonstratensis).


title: Citeaux

text: Citeaux ni abasia (kwa Kifaransa: "Abbaye de Cîteaux") ya Kanisa Katoliki huko Saint-Nicolas-lès-Cîteaux, kusini kwa Dijon, Ufaransa. Ni maarufu kama chanzo (1098) cha urekebisho wa umonaki wa Kibenedikto ulioenea haraka kila mahali katika karne ya 12, hasa kutokana na mvuto wa mwanashirika Bernardo wa Clairvaux.


title: Citeaux

text: Siku hizi inakaliwa na Watrapisti (ufupisho wa jina la shirika lao ni OCSO, Ordo Cistercensium Strictae Observantiae) wasiopungua 35.


title: Citeaux

text: Wasitoo wengine wanaunda shirikisho la O.Cist..


title: Vivumishi ya kuuliza

text: Vivumishi vya kuuliza ni maneno yanayouliza taarifa ihusuyo nomino au kiwakilishi cha nomino husika.


title: Vivumishi vya kuonesha

text: Vivumishi vya kuonesha (pia: "vivumishi vya kuashiria") ni maneno yanayotoa taarifa ihusuyo nomino au kiwakilishi cha nomino kwa kudokeza umbali au ukaribu wa nomino hiyo iliyotajwa kutoka kwa mzungumzaji. Umbali huo unaweza kuwa karibu, mbali kidogo, au mbali sana. Pia tunaweza kuvitupia katika wingi na umoja tukizingatia ngeli za nomino na upatanisho wa kisarufi.


title: Vivumishi vya -a unganifu

text: Vivumishi vya -a unganifu ni maneno yanayotoa taarifa ihusuyo nomino au kiwakilishi cha nomino kwa kuunganisha taarifa hiyo ya nomino kwa kutumia mzizi wa -a unganifu.


title: Pombia Safari Park

text: Pombia Safari Park ni mbuga wa safari, zoo na eneo la burudani karibu na mji wa Pombia, Piemonte, kaskazini mwa Italia.


title: Pombia Safari Park

text: Iliundwa mwaka 1976 ikapanushwa kuwa na eneo la mita za mraba 400.000 (hektari 40).


title: Pombia Safari Park

text: Kuna takriban wanyama 600 pamoja na simba, tiger, punda milia, twiga na wanayama wengine wa pori.


title: Mbuga wa safari

text: Mbuga wa safari (ing.: safari park) ni aina ya zoo penye wanyama wa pori lakini yenye eneo kubwa ambako watu wanaweza kutembea kwa magari kati ya wanyama walio ndani ya vifungo vyao. Hii ni tofauti na zoo za kawaida ambako watalii wanatembea kwenye njia kati ya vifungo vya wanyama.


title: Mbuga wa safari

text: Sawa na zoo wanyama wanaoweza kuwindana au kupigana hawako pamoja ndani kifungo kimoja. Lakini maeneo ni makubwa zaidi kuliko zoo ya kawaida.


title: Mbuga wa safari

text: Mbuga za aina hii zilianzishwa huko Marekani mnamo mwaka 1953 katika jimbo la Florida ambako simba 12 waliwekwa ndani ya fensi katika eneo la hektari 1 na watalii waliweza kupita kwa gari.


title: Mbuga wa safari

text: 1966 ikafuata mbuga mwingine huko Longleat, Uingereza ambako eneo la hektari 40 (ekari 99) lilitengwa kwa kusudi hili. Katika miaka ya 1970 mbuga mbalimbali zilijengwa Ulaya na Marekani na pia Asia zenye maeneo ya zaidi ya hektari 100 yaani kilometa ya mraba 1. Mahali pachache kama vile San Diego, Marekani (7.3 km²) na Cox Bazar, Bangla Desh (9.6 km²) kuna mbuga kubwa zaidi. Hizi zote ni ndogo kabisa kuliko mbuga za wanyama katika Afrika penye maeneo ya kilomita za mraba makumi hadi maelfu na hapa wanyama hawatengwi. Mbuga za Afrika zinalenga kuhifadhi wanyamapori katika mazingira asilia lakini mbuga za safari zinataka kuonyesha wanyamapori katika mazingira isiyo ya kiasili tena kwa makusudi ya kibiashara pamoja na kielimu na kiburudani.


title: Jim Morrison

text: Jim Morrison ("James Douglas Morrison";8 Desemba 1943 – 3 Julai 1971) alikuwa mwimbaji kutoka Marekani.


title: Nomino za pekee

text: Nomino za pekee ni maneno yanayotaja majina mahususi ya watu, mahali au vitu ambavyo vina sifa ya pekee. Maneno haya yanapoandikwa lazima yaanze na herufi kubwa mwanzoni.


title: Galatia

text: Galatia ni jina la mkoa wa zamani katikati ya nchi inayoitwa leo Uturuki.


title: Galatia

text: Galatia ilipata jina hilo baada ya kuvamiwa na kukaliwa na kabila la Wagali kutoka Ufaransa kupitia Bulgaria ya leo katika karne ya 3 KK.


title: Galatia

text: Mji mkuu wake ulikuwa Ancyra (leo Ankara, mji mkuu wa Uturuki).


title: Nomino za kawaida

text: Nomino za kawaida ni maneno yanayotaja majina ya watu, mahali au vitu ambavyo vina sifa ya kawaida tu. Watu na vitu hivyo huenda vinafanana kwa kuwa umbo sawa, sifa sawa, na matumizi sawa yanayofanana. Majina haya yanapoandikwa huanza kwa herufi ndogo - ila tu pale yatakapoanza mwanzoni mwa sentensi ndipo yataanzwa kwa herufi kubwa.


title: Frigia

text: Frigia ni jina la ufalme wa zamani, halafu mkoa wa dola la Uajemi katika eneo la nchi ya Uturuki wa leo.


title: Frigia

text: Wakazi walioitwa Wafrigia walitokea Ulaya na kuzungumza lugha iliyofanana kidogo na Kigiriki.


title: Nomino za dhahania

text: Nomino za dhahania ni maneno yanayotaja majina ya watu na vitu ambavyo ni vya kufikirika tu. Ni dhana iliyomo ndani ya akili ya mzungumzaji. Watu na vitu hivyo huwezi kuvigusa wala kuviona kwa macho isipokuwa unaweza kuvifahamu kupitia milango ya fahamu tu.


title: Usama Mukwaya

text: Usama "Osam" Mukwaya Nyanzi (alizaliwa tarehe 12 Desemba, 1989) ni mwigizaji wa filamu na jukwaani kutoka Uganda.


title: Nomino za jumla

text: Nomino za jumla (pia: Nomino za Makundi) ni maneno yanayotaja majina ya watu na vitu ambavyo vinapatikana katika makundi. Watu au vitu hivyo hutajwa kwa jina moja tu la jumla ambalo linawakilisha kundi lote. Ijapokuwa watu au vitu hivyo vinaweza kutenganishwa katika kitu kimoja na kikatajwa kwa jina lake la pekee.


title: Nomino za wingi

text: Nomino za wingi ni maneno yanayotaja majina ya vitu vinavyopatikana katika wingi tu, basi. Vitu hivyo haviwezi kutenganishwa katika kimojakimoja na kikatajwa kwa jina lake la pekee.


title: Vivumishi vya kuuliza

text: Vivumishi vya kuulizia ni maneno yanayoulizia taarifa inayohusu nomino au kiwakilishi cha nomino.


Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kiukraine ilikuwa kati ya jamhuri wanachama 15 za Umoja wa Kisovyeti hadi mwaka 1991.


title: Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kiukraine

text: Jina lake liliandikwa kwa alfabeti ya Kikirili katika lugha ya Kiukraine: "Українська Радянська Соціалістична Республіка, УРСР" ("Ukrainska Radyanska Sotsialistichna Respublika, URSR") na pia kwa Kirusi "Украинская Советская Социалистическая Республика" ("Ukrainskaya Sovyetskaya Sotsialisticheskaya Respublika, USSR").


text: Mji mkuu wa kwanza ulikuwa Kharkiv lakini serikali ilihamia Kiev mwaka 1934.


text: Jamhuri hii ilikuwa moja ya nchi wanachama walioanzisha Umoja wa Mataifa. Hali halisi haikuwa na madaraka ya pekee kwa sababu ilikuwa chini ya usimamizi wa serikali kuu ya Moscow.


text:
Baada ya kuporomoka kwa Umoja wa Kisovyeti nchi ilipata uhuru wake
na kuwa nchi Jamhuri ya Ukraine.


title: Mnyama Ngozi-miiba

text: Wanyama ngozi-miiba (kutoka Kiholanzi ) ni wanyama wa bahari ambao wana ngozi yenye miiba na ulinganifu wa pembetano ingawa wahenga wao walikuwa na uwenzipacha. Hata lava wao wana uwenzipacha lakini hukuza pande tano wakiwa wazima. Mifano ya wanyama ngozi-miiba ni viti vya pweza, changa-maji, shashile, chani na kojojo.


title: Mnyama Ngozi-miiba

text: Mwili wa wanyama ngozi-miiba una pande tano na umefunikika kwa ngozi yenye fuwele za kalsiti (kaboneti ya kalisi) ziitwazo ossicles (vifupa). Kwa hivyo wanyama hawa wana aina ya kiunzi cha nje. Vifupa vya kiunzi hiki vimeunganika kabisa, kama kwa shashile na jamaa, au vimeunga kwa viungo, kama kwa viti vya pweza, changa-maji na kojojo. Katika matukio mengi vifupa hivi vina michomozo kwa umbo wa miiba, sugu au chembe (asili ya jina la faila hii).


title: Mnyama Ngozi-miiba

text: Vineli vidogo vichomoza kupitia nyeleo za kiunzi. Kwa wanyama ngozi-miiba wengi hivi vinaweza kutumika kwa kusogea. Kwa wengine, kama mileli-bahari, hutumika kwa kukamata mawindo tu. Miguu hii ya neli (w:tube foot|tube feet]]) inaweza kujishikiza chini au kwenye mawindo kwa njia ya mfyonzo.


title: Maana ya msamiati

text:
Maana ya msamiati ni maneno magumu yanayotumika katika ufahamu au kifungu cha habari fulani. Kwa kawaida msamiati huwa unafafanuliwa kabla ya kusoma kifungu cha habari hicho. Vilevile msamiati tunaweza sema ni maneno magumu ambayo mtu hayaelewi katika habari fulani.
Mfano neno "tabasamu" ukimuuliza mtu maana ya neno hilo utapata majibu tofauti.


title: Maana ya msamiati

text: Ukimtaka mtu atunge sentensi kulingana na neno tajwa unaweza kupata sentensi za aina hii 1: Mwalimu wetu anapenda kutabasamu. 2: Baba alinunua gazeti la Tabasamu. Hapa tunaona kuwa neno hili limeelezewa na kila mtu kwa jinsi alivyolizoea katika matumizi, hivyo kwa hapa maana halisi ya neno tutaipata kutokana na lilivyotumika katika sentensi husika. Kwa ufupi huo ndio uelewa wangu kuhusiana na maana ya MSAMIATI.Naomba msaada zaidi juu ya maana ya MSAMIATI.


title: Kitenzi kikuu

text: Kitenzi kikuu (alama yake ya kiisimu ni: T) ni kitenzi ambacho hutoa wazo kwa tendo ambalo linatendwa na nomino au kiwakilishi cha nomino. Mara nyingi kitenzi kikuu hukaa peke yake katika sentensi na hutoa taarifa kamili bila ya kuhitaji msaada wa kitenzi kingine. Mfano: Mama anakula


title: Kitenzi kikuu

text:
Mfano: Mimi ninakimbia (uyakinishi)
Wewe hutaimba wimbo huu (ukanushi)


title: Kitenzi kikuu

text: Mfano: Wa- ta- mu- on-a


title: Kaisari Klaudio

text: Kaisari Klaudio (jina kamili kwa Kilatini Tiberius Claudius Caesar Augustus Germanicus) alikuwa mtawala wa Dola la Roma tangu tarehe 24 Januari 41 hadi 13 Oktoba 54. Alimfuata Kaisari Kaligula akafuatwa na Kaisari Nero.


title: Kaisari Nero

text: Kaisari Nero (jina kamili kwa Kilatini: "Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus") alizaliwa tarehe 15 Desemba 37 akajiua tarehe 9 Juni 68, baada ya kutawala Dola la Roma kuanzia tarehe 13 Oktoba 54. Alimfuata Kaisari Klaudio akafuatwa na Kaisari Galba.


title: Kaisari Nero

text: Vyanzo vikuu


title: Kaisari Nero

text: Vyanzo vingine


title: Agripa II

text: Agripa II (aliyezaliwa 27/28), jina lake kamili lilikuwa Marcus Julius Agrippa: ndiye mfalme wa 7 na wa mwisho kutoka ukoo wa Herode Mkuu. Alikuwa mtoto wa Herode Agripa.


title: Tiberius

text: Tiberius (jina kamili kwa Kilatini: Tiberius Caesar Divi Augusti filius Augustus); alizaliwa tarehe 16 Novemba 42 KK akafariki tarehe 16 Machi 37 baada ya kutawala Dola la Roma kuanzia mwaka 14.


title: Mdengu

text: Mdengu ("Lens culinaris") ni jina la mmea katika familia Fabaceae unaozaa dengu (pia adesi), mbegu zake ambazo zimo mbili mbili ndani ya makaka. Jina la jenasi linatoka kwa umbo wa mbegu unaofanana na lenzi mbinuko.


title: Kaisari Kaligula

text: Kaisari Kaligula (jina kamili kwa Kilatini: Julius Caesar Augustus Germanicus, Caligula likiwa jina la kupachikwa) alikuwa mtawala wa Dola la Roma toka mwaka 37 hadi 41 BK.


title: Kaisari Kaligula

text: Mzao wa nasaba ya Julio-Klaudio, alizaliwa Anzio, (leo mkoani Lazio, Italia, tarehe 31 Agosti 12 na kuuawa tarehe 22 Januari 41.


title: Iliriko

text: Iliriko ni jina la zamani la eneo la Ulaya Kusini Mashariki lililokaliwa na makabila ya Wailiria.


title: Iliriko

text: Dola la Roma liliteka eneo hilo mwaka 168 KK na kulifanya mkoa wake hadi mwaka 10.


title: Iliriko

text: Mtume Paulo alieneza uinjilishaji wake hadi huko.


title: Iliriko

text: Wakati wa Napoleon Bonaparte kwa miaka michache (1809-1813) jina lilitumika kwa mkoa wa Dola la Ufaransa, halafu kulikuwa na Ufalme wa Iliriko chini ya Dola la Austria (1816-1849).


title: Iliriko

text: Siku hizi eneo hilo limegawanyika kati ya nchi mbalimbali, hasa Albania, Montenegro, Bosnia-Herzegovina, Serbia, Croatia na Slovenia.


title: Yezebeli

text: Yezebeli (kwa Kiebrania אִיזֶבֶל|אִיזָבֶל |Izével"|"Izável|ʾÎzéḇel|ʾÎzāḇel) alikuwa malkia wa Israeli kama mke wa Mfalme Ahabu katika karne ya 9 KK.


title: Yezebeli

text: Binti wa mfalme Ethbaal wa Tiro, Finisia, alimhimiza mumewe kuachana na imani ya taifa lake katika Mungu pekee, YHWH akaangamiza manabii wake (1Fal 16:21-31 ).


title: Yezebeli

text: Aliyeokoa imani hiyo ni nabii Elia ambaye katika mlima Karmeli alishinda manabii wa miungu Baal na Ashera waliotunzwa na Yezebeli (1Fal 18).


title: Yezebeli

text: Kazi yake ilikamilishwa na mwanafunzi wake, nabii Elisha aliyempaka mafuta Yehu awe mfalme na arudishe Israeli kwa Mungu wake. Katika mapinduzi yake, Yezebeli aliuawa kikatili (2Fal 9:1-36) kama alivyotabiri Elia.


title: Yezebeli

text: Kwa uovu wake, Yezebeli anatajwa na Kitabu cha Ufunuo pia (2:20-23).


title: Kitenzi kikuu kisaidizi

text: Kitenzi kikuu kisaidizi (alama yake ya kiisimu ni: TS) ni kitenzi ambacho hukaa sambamba na kitenzi kikuu ili kukisaidia kukamilisha taarifa. Kitenzi kikuu kisaidizi kikiwa peke yake hakiwezi kutoa taarifa kamili. Hivyo basi ni lazima kiambatane na kitenzi kingine (kikuu) ndipo taarifa yake ikamilike.Angalizo: Kitenzi kikuu alama yake ni T kubwa na kitenzi kisaidizi alama yake ni TS.


title: Kitenzi kikuu kisaidizi

text: Dhima za kitenzi kikuu kisaidizi zimegawanyika katika makundi makuu mawili - nayo ni:


title: Kitenzi kikuu kisaidizi

text: 1) Kujulisha "njeo" (njeo = wakati, nyakati)


title: Kitenzi kikuu kisaidizi

text: 2) Kujulisha uyakinishi na ukanushi wa tendo/matendo


title: Kitenzi kikuu kisaidizi

text: Sifa za Kitenzi kisaidizi


title: Kitenzi kikuu kisaidizi

text: - Hakikamilishi taarifa. Mfano, Baba alikuwa


title: Kitenzi kikuu kisaidizi

text: - Mara zote huambatana na kitenzi kikuu katika kutoa taarifa. Mfano, Upepo ulikuwa unavuma.


title: Kitenzi kikuu kisaidizi

text: - Hudokeza nyakati mbalimbali za kutendeka kwa tendo. Yaani, wakati uliopo, uliopita na ujao. Mfano, Alikuwa, Atakuwa, n.k


title: Kitenzi kishirikishi

text:
Kitenzi kishirikishi (alama yake ya kiisimu ni: t) ni kitenzi ambacho hujulisha hali ya kuwepo au kutokuwepo kwa uhusiano/ushirikiano baina ya vipashio vya lugha. Uhusiano huo unaweza kuwa katika tabia, hali, au mazingira fulani.Angalizo: Kitenzi kishiriki alama yake ni t ndogo.
Aina za vitenzi vishirikishi vimegawanyika katika makundi makuu mawili - navyo ni:


title: Kitenzi kishirikishi

text: 1) Vitenzi vishirikishi vikamilifu


title: Kitenzi kishirikishi

text: 2) Vitenzi vishiriki vipungufu


title: Vitenzi vishirikishi vikamilifu

text: Vitenzi vishirikishi vikamilifu (alama yake ya kiisimu ni: t) ni maneno ambayo yamekamilika, yaani, hayaambatanishwi na mofimu/ kiambishi / silabi / neno au kitenzi kingine. Vitenzi hivi pia hugawanyika katika makundi madogomadogo.


title: Vitenzi vishirikishi vikamilifu

text:
Kuna mizizi sita ya vitenzi vishirikishi vikamilifu.
Endapo utakuwa na kitenzi cha mzizi wa -kuwa kimesimama/kimekaa peke yake katika sentensi na kimetoa taarifa kamili - basi hicho ni kitenzi kishirikishi.
Hiki ni kitenzi kishirikishi kinachojulisha uyakinishi wa tendo. Kitenzi hiki hujulisha kuwepo kwa uhusiano baina ya vipashio vya lugha.
Hiki ni kitenzi kishirikishi kinachojulisha ukanushi wa tendo. Kitenzi hiki hujulisha kuwepo kwa uhusiano baina ya vipashio vya lugha.
Hivi ni vitenzi vinavyotoa taarifa ya umiliki kwa nomino au kiwakilishi.


title: Vitenzi vishirikishi vikamilifu

text: Hivi ni vitenzi vinavyotoa taarifa ya mazingira ya tendo husika. Mazingira hayo ni pamoja na kuwa nje, ndani, juu ya, au katika eneo fulani.


title: Vitenzi vishirikishi vikamilifu

text: Hivi ni vitenzi vinavyobainisha maana ya ngeli ikisimama peke yake.


title: Mchoroko

text: Mchoroko ("Vigna mungo" na "V. radiata") ni jina la spishi mbili za mimea katika familia Fabaceae unaozaa choroko, mbegu zake ndogo kuliko aina zote za maharagwe zikuazo ndani ya makaka.


title: Mnjugu

text: Mnjugu ("Arachis hypogaea") ni mmea wa mazao wa nusufamilia Faboideae katika familia Fabaceae unaozaa njugu (pia karanga), mbegu zake ambazo zipo mbili mbili (pengine moja) ndani ya makaka. Tofauti na makaka ya kawaida vikonyo vya yale ya mnjugu huingia ardhini na makaka yanaendelea chini.


title: Mnjugu-mawe

text: Mnjugu-mawe ("Vigna subterranea") ni mmea wa mazao wa nusufamilia Faboideae katika familia Fabaceae unaozaa njugu-mawe, mbegu zake ambazo zipo moja moja au mbili mbili ndani ya makaka. Tofauti na makaka ya kawaida vikonyo vya yale ya mnjugu-mawe huingia ardhini na makaka yanaendelea chini.


title: Kichaka

text: Kichaka ni mmea wa kudumu wenye shina la ubao lakini, tofauti na mti, kina mashina zaidi ya moja. Tofauti nyingine ni urefu wake, ilhali vichaka kwa kawaida huwa na urefu wa sentimita kadhaa hadi mita 6 hivi.


title: Kichaka

text: Mimea mingi huweza kutokea ama kama kichaka au kama mti kutegemeana na mazingira yake. Kuna aina za miti mikubwa ambayo, ikikatwa, hukua tena kwa umbo la vichaka.


title: Kichaka

text: Vichaka mbalimbali ni muhimu kwa uchumi na kulimwa na binadamu kama vile mchai, mbuni na vichaka vingi vya matunda ya kuliwa.


title: Mdudu-ute

text: Wadudu-ute ni viumbehai vinavyofanana na nyungunyungu wafupi na wanene. Wana mnasaba na vidudu-dubu na arithropodi. Jina lao linarejea uwezo wao wa kurushia ute katika vitundu viwili vya matezi nyuma ya mdomo ili kujitetea au kukamata mawindo.


title: Mdudu-ute

text: Mwili wa wadudu-ute umerefuka na una mapingili mengi. Kila pingili linabeba jozi la miguu isipokuwa mapingili matatu ya kichwa. Tofauti na arithropodi miguu hii haina viungo lakini ni kama vifuko vilivyojaa na hemolimfi (“damu”). Inaweza kusogea kwa msaada wa musuli chini ya ngozi. Kichwa kinabeba vipapasio viwili kwenye pingili la kwanza, lakini hivi havina homolojia na vile vya arithropodi. Pingili la pili lina kipenyo kinachofanya kazi ya mdomo lakini, tena, hiki hakina homolojia na mdomo wa arithropodi. Kuna mataya (mandibili) mawili yenye ncha kali katika mdomo. Vitundu vya matezi ya ute vipo kwenye pingili la tatu.


title: Mdudu-ute

text: Ngozi ya wadudu-ute ina tabaka la nje la kitini na tabaka la ndani la seli. Chini ya ngozi kuna matabaka matatu ya musuli. Nje ya ngozi inabeba nywele fupi zinazokupa hisi ya mahameli (asili ya jina la kiingereza velvet worm).


title: Mdudu-ute

text: Jamii:Wadudu-ute


title: Zoolojia

text: Zoolojia (kutoka maneno ya Kigiriki ζῷον "zóon" "mnyama, kiumbe hai" na λόγος "logos", "neno, fundisho“) ni tawi la biolojia linalochunguza wanyama, hasa wanyama wenye seli nyingi (metazoa).


title: Zoolojia

text: Zoolojia linatumia mbinu mbalimbali za kisayansi likichungulia maumbile na miili ya wanyama, michakato ndani ya miili, historia ya mageuko ya spishi za wanyama, jenetiki yao, uenezi wao katika dunia, uhusiano wao na mazingira (ekolojia) na jinsi gani wanahusiana kati yao.


title: Zoolojia

text: Zoolojia imeunda mfumo wa kupanga wanyama wote kwa vikundi (uainishaji wa kisayansi) na kuendeleza utaratibu huu.


title: Zoolojia

text: Wanazoolojia kwa kawaida hufuata masomo ya biolojia na kwenye ngazi za juu zinaweka mkazo upande wa elimu ya wanyama. Wanafanya kazi kwenye vyuo vikuu, katika maabara ya makampuni ya madawa, katika bustani za zoo au katika makumbusho.


title: Kidudu-dubu

text: Vidudu-dubu (kutoka Kiholanzi ) ni viumbehai vinavyofanana na dubu wadogo sana wenye jozi nne za miguu; wengi zaidi wana mm 0.3-0.5 wakiwa wazima, lakini kuna spishi kadhaa za hadi mm 1.2 na nyingine za mm 0.1 tu. Wanatokea katika maji au mahali pa majimaji. Wanyama hawa wanaweza kuendelea kuishi katika hali za kuzidi kiasi: kutoka halijoto ya karibu na sifuri halisi hadi juu ya kiwango cha kuchemka, ukavu kabisa, kanieneo kubwa sana, ombwe kabisa na mnururisho kali unaoionisha. Wakikaa katika hali ya ukavu kabisa, hupoteza takriban maji yote mpaka kubaki na 3% tu na hata baada miaka kumi katika hali hii wanaweza kuamka na kuendelea kuishi.


title: Mwokozi

text: Mwokozi katika teolojia ya Ukristo, ni sifa mojawapo ya Yesu kutokana na imani ya kwamba ndiye aliyetekeleza wokovu wa binadamu wote.


title: Mwokozi

text: Ingawa Injili hazitumii jina hilo, Mtume Paulo alilieneza kupitia nyaraka zake kuhusiana na kifo chake msalabani.


title: Mwokozi

text: Hivyo Agano Jipya linamtaja Yesu Kristo kama Mwokozi mara 16, likisisitiza kuwa ameokoa wote.


title: Mwokozi

text: Waraka wa kwanza wa Yohane unamtaja kama "kipatanisho cha dhambi zetu, tena si cha dhambi zetu tu, bali cha dhambi za ulimwengu" (1 Yohane 2:2).


title: Mwokozi

text: Mbali ya Yesu, Agano Jipya linatumia jina hilo kwa Mungu tu (mara 8), wakati Agano la Kale linaita watu mbalimbali kwa jina hilo, kwa sababu ya kuokoa mtu mmoja, wachache au wengi kutoka matatizo mbalimbali.


title: Imani sahihi

text: Imani sahihi (kwa Kiingereza Orthodoxy, kutoka maneno ya Kigiriki "orthos" + "doxa",) ni msimamo unaokubali mafundisho sanifu ya dini fulani, tofauti na yale ya wachache.


title: Imani sahihi

text: Umuhimu wa jambo hilo unasisitizwa hasa katika dini inayokiri umoja wa Mungu, lakini si katika dini nyingine kama zile za jadi au za miungu mingi.


title: Imani sahihi

text: Katika Ukristo, inamaanisha kwa kawaida kukubali imani kama ilivyofundishwa na mitaguso ya kiekumene katika karne za kwanza za dini hiyo dhidi ya uzushi wa aina mbalimbali.


title: Imani sahihi

text: Matumizi ya neno hilo yanashuhudiwa kwanza na Codex Iustinianus (Mkusanyo wa Justiniani I) ya miaka 529-534, inayodai majimbo yote duniani yawekwe chini ya maaskofu waliokubali kanuni ya imani ya mtaguso mkuu wa Nisea but "heterodoxy" was in use from the beginning of the first century of Christianity.


title: Imani sahihi

text: Baada ya farakano la mwaka 1054 kati ya Kanisa la Kilatini na Makanisa ya Mashariki ambayo yalikuwa bado na ushirika na Papa wa Roma, ingawa pande zote mbili ziliendelea kujiona ya "Kiorthodoksi" na ya Kikatoliki, polepole neno la kwanza limekuwa likitumiwa zaidi na Ukristo wa Mashariki na lile la pili na Ukristo wa Magharibi.


title: Makanisa ya Kikelti

text: Makanisa wa Kikelti (au Ukristo wa Kikelti (kwa Kiingereza "Celtic Christianity") yalikuweko katika visiwa vya Britania kuanzia karne ya 3 hadi mwanzo wa Karne za kati.


title: Makanisa ya Kikelti

text: Jina linatokana na lugha ya Wakelti, wakazi asili wa visiwa hivyo.


title: Makanisa ya Kikelti

text: Tofauti kati ya Ukristo wa huko na ule wa Ulaya bara zinapimwa na wataalamu kwa namna mbalimbali. Siku hizi wengi wanaona hazikuwa kubwa sana. Kati yake kuna siku iliyopangwa kuadhimisha Pasaka, namna ya kunyoa wamonaki, utaratibu wa kitubio na juhudi za kuhama nchi ya kuzaliwa "kwa ajili ya Kristo".


title: Makanisa ya Kikelti

text: Juhudi hizo za mwisho zilifanya hasa wamonaki kutoka visiwani waeneze desturi za Kikelti barani Ulaya; muhimu zaidi kati yake ni ile ya kuungama mara kwa mara kwa padri ili kutunza daima moyo safi.


title: Makanisa ya Kikelti

text: Ukristo wa Kikelti ulipata pigo kubwa katika Sinodi ya Whitby (664), ambapo ufalme wa Northumbria uliamua kufuata desturi za Kanisa la Roma.


title: Kanuni ya Mwalimu

text: Kanuni ya Mwalimu (kwa Kilatini Regula Magistri) ni kanuni ya kitawa iliyoandikwa na mmonaki asiyejulikana mwanzoni mwa karne ya 6 katika Italia ya kati.


title: Kanuni ya Mwalimu

text: Ilitumiwa sana na Benedikto wa Nursia katika kutunga kanuni yake iliyoenea haraka kote katika Kanisa la Kilatini.


title: Kanuni ya kitawa

text: Kanuni ya kitawa ni maandishi ya kiroho yanayokusudiwa kuongoza hata kisheria maisha ya wamonaki au watawa wengine.


title: Kanuni ya kitawa

text: Kanuni ileile inaweza kuongoza shirika moja tu au mengi, kama vile Kanuni ya Ndugu wa Kiume na wa Kike wa Utawa Hasa wa Tatu wa Mt. Fransisko, inayofuatwa na mashirika karibu 400 duniani kote, yakiwa na jumla ya watawa 200,000 hivi.


title: Kanuni ya kitawa

text: Mwandishi wa kanuni kwa kawaida ni mtakatifu aliyeitunga ili kushirikisha karama yake kama mwanzilishi.


title: Kanuni ya kitawa

text: Kati ya kanuni za zamani zilizo maarufu zaidi, ziko zile za Pakomi, Basili Mkuu, Benedikto wa Nursia, Kolumbano na Fransisko wa Asizi.


title: Kanuni ya kitawa

text: Mwanamke wa kwanza kuandika kanuni ya kitawa alikuwa Klara wa Asizi (1253).


title: Tuta la mchanga 45

text: Tuta la Mchanga 45 (ing. "dune 45") ni kilima cha mchanga huko Sossusvlei nchini Namibia kilichojengwa na upepo kwa kupuliza na kusukuma punje za mchanga. Asili ya mchanga huu ni mwendo wa mto Oranje uliosagasaga mwamba njiani mwake kwenye mwendo wa miaka mamilioni, kuupeleka mchanga hadi bahari Atlantiki ambako mawimbi yameurudisha kwenye pwani upande wa kaskazini. Kutoka mwambao wa bahari upepo unasukuma punje za mchanga kuelekea barani zinapojenga matuta ya mchanga. Hili tuta la mchanga 45 limepokea jina kutokana na mahali pake kwenye kilomita namba 45 ya barabara inayopita karibu. Kwa sababu ya umbo wake wa ajabu Tuta la Mchanga 45 unapokea maelfu za watalii kila mwaka.


title: Vihisishi

text: Vihisishi ni maneno yanayodokeza vionjo au miguso ya moyo au ya akili.


title: Vihisishi

text: Vionjo vya moyo huweza kuwa vya furaha au huzuni.


title: Vihisishi

text: Maneno hayo kwa kawaida hupewa alama ya mshangao (!), au hutengwa kwa mkato (,) yatokeapo katika maandishi.


title: Vihisishi

text: Mfano wa maneno hayo ni loo!, ebu!, la asha! n.k.


title: Vihisishi

text: Kila kihisishi huweza kuibua hisia mahususi. kwa hiyo ni vyema kutumia kihisishi kinachofaa.


title: Eujeni Mazenod

text: Eujeni Mazenod (kwa Kifaransa Eugène de Mazenod au kirefu Charles-Joseph-Eugène de Mazenod) (Aix-en-Provence, 1 Agosti 1782 - 21 Mei 1861) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki kutoka Ufaransa aliyeanzisha shirika la kimisionari maarufu kwa ufupisho O.M.I..


title: Eujeni Mazenod

text: Alitangazwa mwenye heri na Papa Paulo VI tarehe 19 Oktoba 1975, halafu mtakatifu na Papa Yohane Paulo II tarehe 3 Desemba 1995.


title: Eujeni Mazenod

text: Eujeni alizaliwa tarehe 1 Agosti 1782 akabatizwa kesho yake.


title: Eujeni Mazenod

text: Baba yake, Charles Antoine de Mazenod, alikuwa mmoja kati ya wenyeviti wa Mahakama ya Biashara, na mama yake alikuwa Marie Rose Joannis.


title: Eujeni Mazenod

text: Eujeni alianza masomo yake kwenye Chuo Bourbon, lakini hayo yalikatishwa na Mapinduzi ya Kifaransa ambayo yalifilisi familia yake na kuilazimisha kukimbilia Venice, Italia.


title: Eujeni Mazenod

text: Baadaye akawa mwanafunzi wa bweni katika Chuo cha Masharifu huko Torino. Huko alipokea sakramenti ya ekaristi na kipaimara.


title: Eujeni Mazenod

text: Majeshi ya kimapinduzi kutoka Ufaransa yalipovamia Italia, familia ilikimbilia tena Venice, ambapo baba yake alitafuta kazi mbalimbali bila kufanikiwa.


title: Eujeni Mazenod

text: Mama yake alirudi Ufaransa pamoja na binti yake alipoomba talaka kwa lengo la kurudishiwa mali yake iliyokuwa imetaifishwa.


title: Eujeni Mazenod

text: Eujeni alibahatika kukaribishwa na familia Zinelli huko Venice. Padri wa familia hiyo, Bartolo Zinelli, alishughulikia malezi ya mtoto huyo akitumia maktaba kubwa ya nyumbani, ambapo Eujeni alishinda saa kadhaa kwa siku. Padri Bartolo alimuathiri pia sana kiutu na kiroho.


title: Eujeni Mazenod

text: Kwa msukumo wa jeshi tena, Eujeni na baba yake walilazimika kukimbilia kusini, kwanza Naples kwa karibu mwaka mzima, halafu Palermo, Sicilia.


title: Eujeni Mazenod

text: Huko Eujeni aliweza kufuata mtindo wa maisha uliolingana na usharifu wake.


title: Eujeni Mazenod

text: Hatimaye alirudi Ufaransa na kupewa upadrisho huko Amiens mwaka 1811.


title: Eujeni Mazenod

text: Mwaka 1816 alianzisha shirika la Missionary Oblates of Mary Immaculate.


title: Eujeni Mazenod

text: Kati ya miaka 1837 na 1861 alikuwa askofu wa Marseille.


title: O.M.I.

text: Missionary Oblates of Mary Immaculate (kifupi O.M.I.) ni shirika la kipapa la wamisionari lililoanzishwa na Eujeni Mazenod (1782-1861) tarehe 25 Januari 1816.


title: O.M.I.

text: Mtakatifu huyo kutoka Ufaransa alipata kibali cha Papa Leo XII tarehe 17 Februari 1826.


title: O.M.I.

text: Shirika linaundwa na mapadri na mabruda ambao kwa kawaida wanaishi kijumuia.


title: O.M.I.

text: Mwaka 2011 walikuwa 4,400 hivi (kati yao 580 katika hatua za malezi) wakifanya umisionari katika sehemu nyingi za dunia, wakiwemo makardinali 2 na maaskofu wengi.


title: O.M.I.

text: Lengo la awali la shirika lilikuwa kuleta uamsho katika Kanisa Katoliki la Ufaransa baada ya Mapinduzi ya Kifaransa.


title: O.M.I.

text: Lakini mapema kazi zake ziliongezeka na kuenea. Papa Pius XI (1857-1939) alipendezwa na juhudi za wanashirika hata akawaita “Wataalamu wa misheni ngumu zaidi za Kanisa”


title: O.M.I.

text: Kama watawa wengine, wanashirika wanaweka nadhiri kuhusu mashauri ya Kiinjili ya useja mtakatifu, ufukara na utiifu.


title: Vikram Samvat

text: Vikram Samvat (pia: Bikram Samvat, Devanagari:विक्रम सम्वत्) ni kalenda rasmi nchini Nepal. Huhesabiwa kati ya kalenda za Kihindu na kufuata muundo wa mwaka jua-mwezi (lunisolar).


title: Vikram Samvat

text: Jina latokana na mfalme wa Kihindi Vikramaditya Samvat aliyetawala katika Uhindi kaskazini mnamo karne ya kwanza KK. Mwaakmpya unaanza kwenye siku ya mwezi mwanadamu wa mwezi wa Chaitra inayotokea wakati wa ama Machi au Aprili. Mwezi hufuata awamu halisi za mwezi.


title: Vielezi

text: Kielezi (alama yake ya kiisimu ni: E, ing. "adverb") ni neno au maneno yanayotoa taarifa ihusuyo kitenzi. Maneno hayo (vielezi) huelezea/"hufafanua" na kupambanua au kuongeza maana zaidi ya namna au jinsi tendo linavyotendeka - idadi au kiasi cha kutendeka kwa tendo hilo, mahali ambapo tendo linatendeka.


title: Vielezi

text: Hivyo basi kielezi ni neno au maneno yanayotoa taarifa ili kukujulisha kuwa kitenzi hicho kimetendeka namna gani au jinsi gani, mara ngapi au kwa kiasi gani, wapi, lini na kwa sababu gani.


title: Vielezi

text:
Wakati mwingine vielezi hutoa taarifa inayohusu nomino, viwakilishi, vivumishi na hata vielezi vyenzake.
Huelezea jinsi au namna jambo linavyotendeka.


title: Vielezi

text: Huelezea kitendo kilifanyika mara ngapi.


title: Vielezi

text: Huelezea kitendo kilifanyika sehemu gani.


title: Vielezi

text: Huelezea zaidi wakati au muda kitendo kinapofanyika, kwa mfano: jioni, usiku, asubuhi n.k.


title: Vielezi vya namna

text:
Vielezi vya namna (alama yake ya kiisimu ni: E) ni maneno yanayotoa taarifa au ufafanuzi ambao unaenelezea namna au jinsi kitenzi (tendo) kinavyofanyika. Maneno haya hujulisha kuwa kitenzi hicho kinatumika namna gani au jinsi gani.
Vielezi hivi vya namna au jinsi pia vimegawanyika katika makundi madogomadogo sita
Hivi ni vielezi vya namna au jinsi ambavyo huwa kwa dhati yake hutoa taarifa ihusuyo kitenzi.
Hivi ni vielezi vya namna au jinsi ambavyo uhusiano na tabia ya kitu. Nomino za dhahania zinapotumika kufafanua kitenzi huwa kielezi.
Hivi ni vielezi vya namna au jinsi ambavyo hufuatisha/huiga mlio unatokea baada ya tendo kutendeka.


title: Uislamu nchini Angola

text: Uislamu nchini Angola ni dini yenye waumini wachache sana. Vyanzo vingi vinakadiria kuna idadi ya watu 90,000, ingawaje wengine wanatoa kiwango kikubwa zaidi ya hapo.


title: Uislamu nchini Angola

text: Waislamu walio wengi nchini humo ni wahamiaji kutoka nchi za Afrika ya Magharibi na Mashariki ya Kati, ingawa baadhi ya wenyeji wamebadili dini na kuwa Waislamu.


title: Uislamu nchini Angola

text: Kuna taasisi kadhaa ambazo zinaendesha misikiti, mashule na vituo vinavyohusisha jumuia za Kiislamu. Waislamu wa Angola wanawakilishwa na Baraza Kuu la Waislamu Angola la mjini Luanda.


title: Uislamu nchini Angola

text: Hadi mwishoni mwa mwaka 2013, serikali ya Angola haitambui uwepo halali wa jumuia na taasisi za Kiislamu nchini humo, na hivyo kupelekea misikiti kukabiliana na vikwazo mbalimbali, tena mingi ilifungwa na serikali hiyo.


title: Shaka Samvat

text: Shaka Samvat ni kalenda rasmi ya kitaifa nchini Uhindi inayotumiwa huko pamoja na kalenda ya Gregori.


title: Shaka Samvat

text: Kalenda ilianzishwa mwaka 1957 baada ya uhuru wa Uhindi kwa lengo la kuunda kalenda ya kitaifa inayosaidia kuunganisha nchi hii kubwa. Kalenda ilitungwa na kamati iliyochungulia zaidi ya kalenda 30 tofauti zilizowahi kutumiwa katika sehemu na tamaduni mbalimbali za Uhindini.


title: Shaka Samvat

text: Ni kalenda ya jua na muundo wake unafanana na kalenda ya Kiajemi jinsi inavyotumiwa nchini Iran.


title: Shaka Samvat

text: Hesabu ya miaka inaanza mwaka 78 BK. Kwa hiyo mwaka 2014 katika hesabu ya Gregori unalingana na mwaka 1936–1937 wa Shaka Samvat.


title: Shaka Samvat

text: Mwaka huwa na siku 365 na kugawiwa kwa miezi 12. Kila mwaka wa nne ni mwaka mrefu wa siku 366. Miezi ya kwanza huwa na siku 31, mengine siku 30. Mwezi wa kwanza (Chaitra) una siku 30 ila katika mwaka mrefu siku 31.


title: Shaka Samvat

text: Mwaka huanza Machi 22 wa kalenda ya Gregori ambayo ni siku ya usawa wa mchana na usiku.


title: Kali Yuga

text: Kali Yuga (Devanāgarī: , lit. "Kipindi cha Kali" yaani "kipindi cha dhambi") ni kimoja cha vipindi vinne vya muda wa ulimwengu kufuatana na imani ya Uhindu.


title: Kali Yuga

text: Kufuatana na imani hii, ulimwengu baada ya uumbaji una muda wake maalumu unaogawiwa kwa "yuga" au vipindi vinne. Ulimwengu unaanza baada ya kila uumbaji katika yuga au kipindi cha kwanza ambako nguvu ya kimungu ya karma inapatikana kwa nguvu kwa hiyo dunia inajaa maadili mema. Kila yuga nguvu ya karma inapungua hadi katika kipindi au yuga ya nne nguvu ya karma na maadili iko robo moja tu. Pepo baya kwa jina "Kali" anatawala yuga hii.


title: Kali Yuga

text: Kufuatana na maandiko ya Kihindu Kali Yuga hii ilianza 23 Januari 3102 BK. Wahindu walio wengi huamini yuga hii ina muda wa miaka 432,000. Imani hii inapatikana pia kati ya wafuasi wa Kalasinga


title: Kalenda ya Kiajemi

text: Kalenda ya Kiajemi ni kalenda rasmi katika nchi za Iran na Afghanistan. Ni kalenda ya jua yenye siku 365 na siku 366 katika mwaka mrefu. Mwaka hugawiwa kwa miezi 12.


title: Kalenda ya Kiajemi

text:
Mwaka unaanza kwenye 1 Farwardin ambayo ni sawa na 21 Machi, isipokuwa katika mwaka mrefu wa Kalenda ya Gregori ni 20 Machi.
Hesabu ya miaka unafuata hijra ya Mtume Muhamad, kwa hiyo hesabu inaanza katika mwaka 622 ya Gregori. Mwaka 2014 wa kimataifa unalingana na miaka 1392/1393 wa kalenda ya Kiajemi.


title: Kalenda ya Kiajemi

text: Kalenda hii inatumiwa pamoja na kalenda ya Kiislamu inayoanza hesabu yake pia kwenye Hijra lakini kwa sababu ni kalenda ya mwezi miaka yake ni mifupi na hivyo mwaka 1393 wa Kiajemi unalingana na mwaka 1435 wa kiislamu. Ilhali hesabu zote mbili zina msingi wa kiislamu kwa kurejea hijra zinatofautishwa pia kwa kutumia majina "hijri shamsi" (hijri ya jua) na "hijri qamari" (hijri ya mwezi).


title: Kalenda ya Kiajemi

text:
Jina Siku Jina la Kiajemi
Farvardin فروردین 31
Ordibehesht اردیبهشت 31
Khordâd خرداد 31
Tir تیر 31
Mordad مرداد 31
Shahrivar شهریور 31
Mehr مهر 30
Aban آبان 30
Azar آذر 30
Dey دی 30
Bahman بهمن 30
Esfand اسفند 29


title: Dini nchini Benin

text: Dini nchini Benin zinaishi pamoja kwa amani.


title: Dini nchini Benin

text: Kulingana na sensa ya mwaka 2002, asilimia 27.1 ya wakazi wa Benin walikuwa Wakatoliki, asilimia 24.4 Waislamu, asilimia 17.3 wafuasi wa dini ya jadi ya Vudu, asilimia 5 Wakristo wa Kanisa la Mbinguni, asilimia 3.2 Wamethodisti, asilimia 7.5 Wakristo wa madhehebu mbalimbali, asilimia 6 ni makundi mengine ya dini za jadi za Kiafrika, asilimia 1.9 ni makundi mengine ya dini, na asilimia 6.5 wanadai hawana uhusiano na dini yoyote ile.


title: Uislamu nchini Benin

text: Uislamu nchini Benin ni dini ya pili kwa wingi wa waumini ambayo inafuatwa sana baada ya Ukristo ikiwa na asilimia 24.4 za wakazi wote kwa mujibu wa sensa ya taifa ya mwaka wa 2002.


title: Uislamu nchini Botswana

text: Uislamu nchini Botswana ni dini ya tatu kwa ukubwa nchini Botswana, ikifuata Ukristo na dini za jadi. Waislamu wana asilimia chini ya 1 ya idadi ya wakazi wote wa nchi hiyo.


title: Uislamu nchini Botswana

text: Uislamu uliingia nchini humo kupitia wahamiaji kutoka Kusini mwa Asia, ambao walilowea katika eneo hilo wakati wa Ukoloni wa Kiingereza.


title: Uislamu nchini Botswana

text: Uhusiano baina ya dini tofauti unabaki kuwa wa amani na utulivu, licha ya kuibuka kwa migogoro ya kidini katika maeneo mengine ya bara la Afrika.


title: Joan Fuster

text: Joan Fuster i Ortells (Sueca, 23 Novemba 1922 - Sueca, 21 Juni 1992) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Mkoa ya Valencia ambaye aliandika katika Kikatalani.


title: Agnez Mo

text: Agnes Monica Muljoto (amezaliwa tar. 1 Julai 1986) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo za pop dansi kutoka nchini Indonesia. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Agnez Mo.


title: Agnez Mo

text: Agnez alianza kazi yake kama muimbaji na albamu yake yenye jina "Si Meong" mwaka 1992, baada ya yeye diudang diacara american muziki tuzo "Awards American Music" mwaka 2010, Agnez ijayo ya kimataifa moja kutolewa haki "Coke Bottle" ambayo ni bado Maria muziki wa pop wapenzi katika ulimwengu.


title: Kalenda ya Kiarmenia

text: Kalenda ya Kiarmenia ni aina ya kalenda iliyoanzishwa nchini Armenia na kutumiwa na watu Waarmenia au wenye asili ya Armenia. Hesabu yake ya miaka ilianza 552 katika Kalenda ya Gregori.


title: Kalenda ya Kiarmenia

text: Mwanzo wa mwaka hutokea wakati wa Julai. Ilikuwa ni kalenda ya jua lenye miezi 12 ya siku 30 na mwezi mmoja mfupi wa siku 5 au 6.


title: Kalenda ya Kiarmenia

text: Kabla ya kuwa Wakristo Waarmenia walitumia hesabu ya miaka iliyoanza mwaka 2492 KK.


title: Vinsenti Pallotti

text: Vinsenti Pallotti (Roma, Italia, 21 Aprili 1795 – Roma, 22 Januari 1850) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki na mwanzilishi wa Shirika la Utume Katoliki.


title: Vinsenti Pallotti

text: Alitangazwa na Papa Pius XII kuwa mwenye heri tarehe 22 Januari 1950, halafu mtakatifu na Papa Yohane XXIII tarehe 20 Januari 1963.


title: Holmsund

text: Holmsund ni mji katika manispaa ya Umeå, mkoani Västerbotten, nchini Uswidi. Holmsund iko kandokando ya mto wa Ume upande wa Kusini wa mji wa Umeå, tena inatumika kama bandari ya Umeå. Katika sensa ya 2010, wakazi wa Holmsund wamehesabiwa kuwa watu 5489.


title: Korongo Domo-wazi

text: Korongo domo-wazi ("Anastomus lamelligerus") ni ndege anayeishi katika Afrika na Madagascar.


title: Chuo Kikuu cha Feira de Santana

text: Chuo Kikuu cha Feira de Santana (Universidade Estadual de Feira de Santana, UEFS) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1976 katika Feira de Santana, Brazil.


title: Chuo Kikuu cha Bahia

text: Chuo Kikuu cha Bahia (Universidade Federal da Bahia, UFBA) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1946 katika Salvador, Brazil.


title: Universidade Federal de Minas Gerais

text: Chuo Kikuu cha Minas Gerais (Universidade Federal de Minas Gerais, UFMG) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1927 katika Belo Horizonte, Brazil.


title: Universidade do Estado de Minas Gerais

text: Universidade do Estado de Minas Gerais (UEMG) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mwaka 1989 katika Belo Horizonte, Brazil.


Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais (Cefet-MG) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1910 katika Belo Horizonte, Brazil.


Chuo Kikuu cha Celso Suckow da Fonseca (Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca, Cefet-RJ) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1917 katika Rio de Janeiro, Brazil.


Chuo Kikuu cha Recôncavo da Bahia (Universidade Federal do Recôncavo da Bahia, UFRB) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mnamo mwaka 2006 katika Cruz das Almas, Brazil.


title: Instituto Federal da Bahia

text: Instituto Federal da Bahia (IFBA) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1910 katika Salvador, Brazil.


title: Vitenzi vishiriki vipungufu

text: Vitenzi vishirikishi vipungufu (alama yake ya kiisimu ni: t) ni vitenzi chenye mzizi wa NDI-. Vitenzi hivi hujulisha msisitizo wa jambo. Vitenzi vishirikishi vipungufu huchukua viambishi vya nafsi na viambishi vya ngeli vya urejeshi.


title: Vitenzi vishiriki vipungufu

text: Kuna mizizi miwili ya vitenzi vishirikishi vipungufu. Navyo ni mzizi wa nafsi na ngeli za urejeshi.


title: Vielezi vya idadi

text: Vielezi vya idadi au kiasi (alama yake ya kiisimu ni: E) ni maneno yanayofafanua kielezi kuwa kitenzi hicho kitemetendeka mara ngapi au kwa kiasi gani. Idadi hiyo inaweza kuwa idadi ya jumla au idadi kamili/halisi.


title: Vielezi vya mahali

text:
Vielezi vya mahali (alama yake ya kiisimu ni: E) ni maneno yanayofafanua kielezi kwa kujulisha mahali ambapo kitenzi hicho kinatendeka/kimetendeka.
Vielezi vya mahali hujengwa kwa kuambikwa (kuambikwa = kuambatanishwa) NI mwishoni mwa nomino inayokubali upatanisho wa kisarufi baada ya kuongezewa hiyo ni mwishoni mwake.


title: Ukristo nchi kwa nchi

text: Ukristo ndio dini kubwa duniani mwanzoni mwa karne ya 21, ukikadiriwa kuwa na waumini bilioni 2.3 kati ya watu bilioni 7 duniani, ambao ni sawa na 1/3.[1][2][3][4][5]


title: Ukristo nchi kwa nchi

text: Kati ya madhehebu yake, Kanisa Katoliki linaongoza kwa kuwa na waumini bilioni 1.09,[6] likifuatwa na Uprotestanti (uliogawanyika sana), Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki na wengineo.


title: Ukristo nchi kwa nchi

text: Nchi inayoongoza kwa idadi ya Wakristo ni Marekani, likifuatwa na Brazil na Mexico.[7]


title: Ukristo nchi kwa nchi

text: Ukristo, katika madhehebu yake mojawapo, ni dini rasmi ya nchi 15: Argentina (Kanisa Katoliki),[8] Bolivia (Kanisa Katoliki na Ukristo kwa jumla),[9] Costa Rica (Kanisa Katoliki),[10] Denmark (Walutheri),[11] El Salvador (Kanisa Katoliki),[12] England (Anglikana),[13] Greece (Waorthodoksi), Armenia(Kanisa la Kitume la Armenia), Georgia (Waorthodoksi),[14][15]Ethiopia (Waorthodoksi wa Mashariki)[16][17] Iceland (Walutheri),[18] Liechtenstein (Kanisa Katoliki),[19] Malta (Kanisa Katoliki),[20] Monaco (Kanisa Katoliki),[21] Norway (Walutheri),[22] Vatican City (Kanisa Katoliki).[23]


title: Ukristo nchi kwa nchi

text: Takwimu zifuatazo zimekokotolewa hasa Marekani: State Department's International Religious Freedom Report, the CIA World Factbook, Joshua Project, Open doors, Pew Forum and Adherents.com.


title: Ukristo nchi kwa nchi

text: Kushoto: Orodha ya nchi zinazoongoza kwa idadi ya Wakristo. Kulia: Orodha ya nchi zinazoongoza kwa asilimia ya Wakristo kati ya wakazi wote.


title: Ukristo nchi kwa nchi

text: Nchi zinazoongoza kwa asilimia kati ya zile zenye Wakristo walau milioni 10 RankCountry% ChristianChristians1Greece99.7%11,295,1782Ecuador99.0%14,099,0003Venezuela98.0%28,340,0004Colombia97.6%44,502,0005Zambia97.6%12,939,0006Romania99.5%20,930,0007Guatemala97.5%14,018,0008Poland95.7%36,526,0009Congo, Democratic Republic of95.6%68,558,00010Mexico97.5%107,095,000


title: Ukristo nchi kwa nchi

text: Kwa jumla kati nchi 126 Wakristo ndio wengi kati ya wakazi wote.


title: Ukristo nchi kwa nchi

text: Waprotestanti nchi kwa nchi Wakatoliki nchi kwa nchi Waorthodoksi nchi kwa nchi


title: Ljusdal

text: Ljusdal ni eneo katika Hälsingland, Uswidi.


title: Vertebrata

text: Vertebrata ni jina la kitaalamu la kutaja wanyama wote wenye uti wa mgongo. Mifano ni mamalia, ndege (Aves), reptilia (wanyama watambaaji kama nyoka au mamba) na samaki. Mwanadamu pia huhesabiwa humo kibiolojia.


title: Vertebrata

text: Vertebrata wana kiunzi cha ndani, neva kuu zinapitishwa ndani ya uti wa mgongo zinapohifadhiwa ndani ya ganda la mfupa. Kuna kitovu cha neva upande wa juu ya uti wa mgongo na kwa wanyama walioendelea zaidi kitovu hiki kimeendelea kuwa ubongo unahifadhiwa ndani ya fuvu.


title: Vertebrata

text: Vertebrata wako kote duniani kwenye mabara yote na aina mbalimbali za mazingira kuanzia nchi kavu, baharini hadi tako la bahari na hewani (ndege). Takriban spishi 58.000 zinajulikana. Ni wananyama wakubwa maana wanyama wasio na uti wa mgongo kwa jumla ni wadogo zaidi hadi wadogo sana.


title: David Hellenius

text: Nils David Hellenius (amezaliwa tarehe 28 Februari, 1974) ni mchekeshaji, mwigizaji wa filamu na mtangazaji wa televisheni kutoka Uswidi.


title: Vaasa

text: Vaasa ni mji katika Österbotten, Finland.


title: Vaasa

text: Vaasa ilianzishwa mwaka 1606 na Karl IX.


title: Moderaterna

text: Moderata samlingspartiet (au kwa kifupi "Moderaterna") ni chama cha siasa nchini Uswidi.


title: Moderaterna

text: Chama cha Moderaterna kilianzishwa mwaka wa 1904 chini ya jina "Allmänna valmansförbundet".Moderaterna husogeza siasa ya uchumi wa soko na ubepari.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Dunia Uwanja wa Fujo ni riwaya iliyoandikwa na Euphrase Kezilahabi mwaka wa 1975. Ni riwaya ambayo inasawili maisha ya wanadamu hususani waishio Afrika Mashariki, hasa hasa katika nchi ya Tanzania.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: “Dunia Uwanja wa Fujo” inaelezea jinsi maisha yaliyopo duniani ni sawasawa na fujo, kwani kila mtu anayekuja duniani huleta fujo zake na baadaye kutoweka. Mwandishi anaelezea kwamba kila mtu anafanya fujo zake na kusababisha matatizo mbalimbali katika jamii yake kama vile mauaji, ukabila, umalaya, uchawi, ubakaji, ulevi wa kupindukia n.k. Hivyo basi mwandishi anaamini kwamba katika dunia kila mtu anakuja na fujo zake na kutoweka. Kwa mfano, mhusika Tumaini katika riwaya hii ameleta fujo zake kama vile umalaya, mauaji na mengine mengi na baadaye kutoweka.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Fani za kijadi ndizo zilizosababisha riwaya izalike. "Dunia ni Uwanja wa Fujo” ni mojawapo ya riwaya zilizotokana na fani ya kijadi ambayo ni sira. Sira ni fani ya kijadi ambayo hujumuisha wasifu na tawasifu, yaani habari za maisha ya watu; kwa mfano mwandishi E. Kezilahabi katika riwaya yake hii amejaribu kumuonyesha mhusika Tumaini maisha aliyokuwa akiishi.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Mfano uk. 11, “Alibatizwa, alikuwa mtoto wa mwalimu Kapinga……”. Vile vile Tumaini alikuwa mlevi, malaya, mfano uk. 73 “mwenyewe kaingiaaaa, tajiri wetuuu”. Hivyo basi riwaya hii inasadifu kuwa ni mojawapo ya riwaya za fani za kijadi ambayo hujumuisha wasifu wa mhusika Tumaini toka mwanzo hadi mwisho wa maisha yake.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Muundo ni namna visa na matukio hufuatana kwa mtiririko. Hivyo tunaweza kusema pia muundo ni mfuatano wa masimulizi katika kazi ya fasihi. Katika riwaya hii mwandishi ametumia muundo wa rejea pamoja na changamano.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Katika muundo wa rejea mwandishi anaanza kwa kuonyesha maisha ya Dennis pale alipowapokea wageni akina Tumaini na pia kurejelea kwa kuonyesha maisha ya Dennis pale tangu utoto wake (uk.66).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Pia mwandishi ametumia muundo changamano au rukia ambapo visa vinakuwa vinarukiana: hii inajidhihirisha sehemu ya kwanza ambapo anatuonyesha nyumbani kwa Kasala ambaye anaishi kijijini Bugolola; kisa hakijaisha tunaona pia kisa cha Tumaini (uk.11) ambapo mwandishi anaonyesha alivyozaliwa na kubatizwa.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Mwandishi pia ameigawa kazi yake katika sehemu kuu tatu na kila sehemu ameipa namba ili kusadifu yaliyomo katika kazi yake ya riwaya.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Katika sehemu ya kwanza E. Kezilahabi amewachora wahusika kwa kuonyesha adha na matatizo mbalimbali yanayoikabili jamii ya Bugolola, kwa mfano ushirikina, umalaya na ulevi: mambo hayo yote ameyaonyesha katika namba 1, 2, 3, 4, 5.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Pia katika sehemu ya pili tunamuona Tumaini akiwashawishi akina John na Anastasia kwenda nao mjini Dar es Salaam, lakini inakomea Shinyanga baada ya kukutana na dada ya Dennis, kitu kilichompelekea Tumaini na wenziwe kuanza maisha mapya mjini Shinyanga. Lakini katika maisha hayo Tumaini na John wanakuwa wenye kupenda pombe na ansa, kitu kilichopelekea kufilisika kwa Tumaini.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Sehemu ya tatu inaonyesha baada ya Tumaini kuamua kufanya kazi alivyopata mafanikio makubwa, lakini mafanikio hayo yanaingia doa baada ya serikali kuingiza mfumo wa ujamaa, kitu kilichopelekea mali zote za Tumaini. Mwisho kabisa tunamuona akichukua jukumu la kumuua mkuu wa wilaya ya Shinyanga ambaye ndiye alikuwa msimamizi mkuu wa shughuli za ujamaa; kitendo hicho kinapelekea hukumu ya kifo kwa Tumaini (namba 12, 13, 14).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Mbunda Msokile (1992:206) anasema kuwa msuko ni mtiririko au mfuatano wa matukio yanayosimuliwa toka mwanzo mpaka mwisho. Hali hii huandamana na uchaguzi au mpangilio na ufundi wa kusimulia matukio yaliyoungwa vyema katika kazi ya sanaa ya kubuni itumiayo lugha. Lakini ufafanuzi huo si tofauti na ule unaofafanua muundo, kwani nao ni mtiririko wa matukio jinsi yanavyopangwa kiufundi kutoka mwanzo wa simulizi hadi mwisho.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Pesa za urithi alizoachiwa Tuamini pamoja na malezi mabaya kutoka kwa wazazi wake ndizo zinazokuwa usababishi wa utovu wa nidhamu wa Tumaini katika kijiji chao cha Bugolola, mambo hayo ya utovu wa nidhamu ni kama vile: kuwa mlevi, malaya, kutofanya kazi, pia kutumia ovyo mali alizoachiwa. Mfano katika uk.15 “tunamuona mama yake Tumaini akimkabithi Tumaini funguo ya kufungua sanduku la marehemu baba yake ambalo lilikuwa limebeba urithi wake.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Tumaini baada ya kupewa pesa za urithi hapa ndio tunaona mshitikizo kwani pesa za urithi zilimsababisha kuamua kuacha shule na kuanza kuzitumia pesa hizo ovyo kama vile ukahaba, umalaya, ulevi na mengineyo (uk. 16, 17).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Pia katika riwaya hii msuko unaendelea kuonekana pale ambapo Tumaini, John na Anastazia walipofika Mwanza na kufanya maamuzi ya kuelekea Dar es Salaam baada ya kuona eneo la Mwanza halitawafaa kwa kuanza maisha mapya kwani palikuwa karibu mno na kijini kwao; sababu nyingine ilikuwa akina Tumaini hawakuondoka kijijini kwa wema. Safari yao ya kuelekea Dar es Saalam inafikia kikomo pale ambapo walipofika Shinyanga na kukutana na Dennis ambaye aliwasihi wasitishe safari yao ili aambatane nao wakapajue kwake na kumpasha habari juu ya mambo yaliyokuwa yakiendelea kijijini kwao Mugele (uk. 55-72).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Hali ya kuahirisha safari ya kuelekea Shinyanga ilisababisha akina Tumaini kuanza maisha mapya mjini Shinyanga na kwa vile Tumaini alikuwa na pesa nyingi za urithi alianza maisha ya anasa; hali hiyo ilipelekea Tumaini kuishiwa kipato na kutafuta kazi ya ulinzi ambayo alisaidiwa na Dennis katika kuipata (uk.114). Lakini pindi alipoanza kazi hiyo alijikuta akichukiwa na watu mbalimbali kutokana na kazi yake ya kuchunguza watu siri zao na kuziripotisha serikalini. Kazi hiyo ilisababisha hata baadhi ya watu kumkimbia Tumaini mahali alipotia mguu wake. Mfano pindi alipofika baa wateja walikunywa haraka haraka na kukimbia hali hiyo ilisababisha wenye biashara zao kumchukia Tumaini na ikafikia hatua ya kumtafutia Tumaini wajambazi wa kumuadabisha Tumaini.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Baada ya Tumaini kutafutiwa majambazi na kuwa amehadabishwa hali hiyo inatumika kama usababishi wa Tumaini kuichukia kazi yake na kuamua kutafuta kazi nyingine ya kujiajili yeye mwenyewe, kazi yenyewe ilikuwa ni kazi ya ukulima japo alianza kama mkulima mdogo lakini baadae akajikuta akipata maendeleo makubwa katika kazi yake mfano alinunua shamba kubwa na alitumia Trekta katika shuguli zake za kilimo. Lakini ng'ombe wa maskini hazai: serikali ikapitisha mfumo wa ujamaa ambapo ilidai hakuna umiliki binafsi na mali zote ni za ni za umma hali hiyo ilisababisha kumuingiza tumaini matatani kwa hakukubaliana na hali hiyo na kupelekea kufanya tukio la mauaji ambapo alimuua mkuu wa wilaya ambaye ndiye alikuwa ni kiongozi wa ujamaa (uk. 114). Kitendo hicho kilitumika kama usababishi kwa Tumaini kuwekwa chini ulinzi wa polisi na hatimaye kuhukumiwa kunyongwa (uk. 131).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Mtindo ni jinsi msanii anavyotumia ufundi, umahiri na hisia zake katika kutenda au kueleza jambo fulani. Katika riyawa hii kuna mitindo mbalimbali ambayo mwandishi ameitumia; ni kama vile:


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Mwandishi pia ametumia wimbo kwa mtindo wa shairi katika kazi yake hii kwa mfano katika uk. 13 tunona Tumaini akiandika shairi ambalo lilisomwa na mwalimu darasani kama ifuatavyo.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Mwandishi ametumia wimbo wa maungunzo, mwandishi katika mtindo wa mazungumzo ametumia nafsi zote tatu yaani nafsi ya nafsi ya kwanza, nafsi ya pili, nafsi ya tatu katika kazi yake hii, kwa mfano.
- Uk. 13 tuaona nafsi ya kwanza umoja “nitaoa msichana” na
- uk. 27 tunaona nafsi ya kwanza wingi. “hata sisi,” pia
- Pia nafsi ya pili katika riwaya hii imetumika kwa mfano uk. 36 “…wewe kasala
Pia nafsi ya tatu katika riwaya hii tunaona katika uk. 35 “….yeye alisema kwa machozi


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Lugha ni muhimu katika kazi ya fasihi. Pasipo lugha hakuna riwaya. Mwandishi wa riwaya hii ametumia lugha sanifu iliyosheheni taswira, mkoto, misemo, methali, tamathali za semi, nahau, lugha za kigeni, na mbinu zingine za kisanaa kama ifuatavyo:


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Lugha sanifu ni mojawapo ya lugha ambayo mwandishi ametumia toka mwanzo hadi mwisho. Lugha iliyotumika ni Kiswahili sanifu.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Pia mwandishi ametumia lugha isiyo sanifu kwa kiasi kidogo. Kwa mfano katika uk. 5, Mwandishi anasema “…. Batoto bamenisosondogorasondogola na chichwa, bengine bamenikorokorakorokora na kucha”. Uk. 30 “…. Vizuri walilia kwa sauti za kutisha, yuhuu. Huba, huba, huba. Wotha ,wotha”


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Lugha ya kigeni imetumiwa na E. Kezilahabi katika riwaya yake hii. Lugha ya kigeni aliyotumia ni Kiingereza kwa mfano:
- “Africans royal bar” (uk. 62).
- “Snow cap” (uk. 62)
- “You are too optimistic about life and you are too pessimistic” (uk. 65, 66).
- “Welcome back” (uk. 88).
- “Security (uk. 89 na 90).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Mchanganyo ndimi: Ni matumizi ya lugha ambayo mwandishi ametumia katika riwaya hii. Mchanganyo ndimu ni ile hali mtu kuongea kwa kutumia lugha zaidi ya mbili.
- Mfano: “mimi …naturalist” (uk. 41).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Lugha za matusi: mbinu nyingine zilizotumiwa na mwandishi katika riwaya hii ni lugha za matusi kwa mfano:
- “Washenzini ninyi”. (uk. 12).
- “Kumbe bado washenzi” (uk. 50).
- “Yule mshenzi amekwenda” (uk. 93)
- “Nimemfukuza mbwa tumaini (uk. 109).
- “Kwanza wewe bwege. (uk. 121).
- “…. Alidakia na kusema unyokonyoko (uk. 122).
Tamathali za semi: Ni maneno yanayotumiwa yanayotumiwa na wasanii ili kutia nguvu katika kazi hiyo. Hivyo tamathali za semi zinazotumika katika riwaya hii ni pamoja na:


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Tasbihiha/Mshabaha: Ni maneno ambayo hutumia kulinganisha kitu na kitu kingine kwa kutumia maneno kama vile “mithili, sawa, kama” mfano:
- “Miaka ni kama kunguni” (uk. 6).
- “Baba yako atakuwa mkali kama samba” (uk. 6).
- “Mapenzi ni kama mpunga mototo wangu” (uk. 14).
- “Lakini mimi ninaumwa ninaumwa kama panya.” (uk. 17).
- “Si tutakufa kama mbwa” (uk. 19).
- “Kukaa kama watakatifu” (uk. 19).
- “Aliyekunyata nyumbani kwake kwa uoga kama panya aliyesikia mlio wa paka”. (uk. 130).
Sitiari: Ni tamathali za semi ambazo ulinganisha vitu vizuri kwa kutumia viunganishi au linganishi. Mfano “ni”:
- “Watoto wote yatima ni watoto wangu” (uk. 15).
- “Huyo ni baba yako” (uk. 12).
- “Ujamaa ni mzuri” (uk. 112).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Takriri: Ni tamathali za semi ambayo neno hujirudiarudia kwa lengo la kusisitiza jambo fulani. Takriri ni matumizi ya lugha ambayo msanii ametumia katika riwaya hii,
mfano wa takriri:
- “Mauti, mauti”. (uk. 17).
- “He! Hee! Hee!” (uk. 18)
- “Kasala, kasala, ngoja nije!”(uk. 22)
- “Yuhu! Yuhu!” (uk. 27)
- “Haa! Haa! Haa! (uk. 42)
- “Msiue, msiue!” (uk. 44)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Tashihisi: Ni tamathali za semi ambazo vitu ambavyo si viumbe hai hupewa hadhi ya kutenda kama binadamu. Mfano:
- “Mwezi uliona nyota ziliona hata jua liliona.” (uk. 12)
- “Tumaini alisikia sauti kama ya ndege akiimba kwa huzuni.” (uk. 19)
- “kila jiwe walilokalia liliwaambia “samahani umekalia bega langu”. (uk. 32)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Tanakali sauti: Ni tamathali ya semi ambayo uigaji wa sauti za asili. Mfano Katika riwaya hii tanakari sauti alizotumia msanii ni kama ifuatavyo: “boooouuu! (uk. 130)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Tafsida: Ni tamathali za semi ambazo kwazo matumizi zake ni za adabu. Mfano: “Kazi kutembeza kengele zako kwenye mabaa.” Uk. 121.
- “Tumaini alikuwa akishika mahali pabaya”. Uk. 53.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Methali: Usemi wa kisanii wa kimapokeo unaofikiriwa na jamii kuwa kweli na unaotumiwa kufumbia au kutolea mifano na huwa unabeba maana pana kuliko maneno yenyewe yanayotumiwa. Kwa mfano:
- “Wema wa mtu hujulikana siku ya mazishi yake.” (Uk. 13)
- “Ugonjwa haufichwi. Afichae ugonjwa ndio hufa.” (Uk. 29)
- “Kweli wajinga ndio waalimu wa kuwafunza welevu. (uk. 78)
- “Ukishikwa shikamana.” (Uk. 102)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Misemo: Ni mafungu ya maneno yanayotumiwa na jamii ya watu wa lugha hiyo kwa namna maalumu ili kutoa mafunzo, maadili na kuihadharisha jamii. Misemo ni maneno ambayo jamii huyatumia kutokana na uzoefu katika maisha. Kwa mfano:
- “Ponda mali kifo chaja.” (Uk. 10)
- “Ulimwengu hauna mwema.” (Uk. 103)
- “Mapenzi yao sasa yalikuwa yamekwisha pata kovu”. (Uk. 108)
- “Nilitaka uniondoe kwenye mdomo wa samba.” (Uk. 24)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Nahau: Haya ni mafungu ya maneno yenye maana maalumu ambayo haitokani na maneno ya kawaida yaliyopo kwenye maneno hayo. Nahau za lugha yoyote hutumiwa zaidi na jamii yenye asili ya lugha hiyo. Kwa mfano:
- “Amezunguka mbuyu - amekula rushwa”. (uk. 25)
- “Unamvika kilemba cha ukoko”. (Uk. 71)
Tanakali sauti:
- “Booouuu!”


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Mjalizo: Katika tamathali hii sentensi huwa ni mfuatano tu wa maneno yasiyo na viungo vyovyote. Mfano:
- “Wenye mashoka ! wenye mikuki na miundu! Wenye pinde na wenye mapanga walianza kulifyeka lile chaka”. (Uk. 27)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Wahusika ni watu au viumbe waliokusudiwa wawakilishe tabia za watu katika kazi za fasihi. Wahusika wa fasihi ni wa aina kuu tatu,wahusika kazi ya fasihi wanaweza kuwa wahusika wakuu, wahusika wadigo, na ewahusika wajenzi. Wahusika huonyesha dhana mbili muhimu katika maisha ya watu yaani wema na mabaya pia wahusika humaanisha tabia maalumu iliyokusudiwa na jamii.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Katika riwaya ya “Dunia uwanja Fujo” wahusika wake ni mhusika mkuu, whusika wadogo, na wahusika wajenzi kama alivyoainisha Catherine Ndugo (1991) na Wangali Mwai (1991). Katika riwaya hii mwandishi ametumia wahusika wa aina tatu kwa kutumia kigezo cha Catherine na Wangeri Mwai(1991) Kama wahusika wakuu, wadogo, na wajenzi kama ifuatavyo:
Mhusika mkuu: huyu ni yule anayejitokeza kila mara katika kazi za fasihi tangu mwanzo hadi mwisho. Maudhui ya kazi ya fasihi huwa yanamzungukia na hata kutolewa na mhusika mkuu zaidi ya wahusika wengine.
Tumaini: Huyu ndiye mhusika mkuu katika riwaya hii kwani maudhui na dhamira zimejengwa juu yake. Pia tunaona wahusika wajenzi akina John, Anastazia, Dc, na mgeni kutoka Dar es saalam dhamira wanazozitenda zinamgusia mhusika mkuu ambaye ni Tumaini. Jina Tumaini ni jina ambalo amepewa na mzazi wake mzee Kapinga ambaye alikuwa mwalimu. Jina Tumaini linasadifu matumaini ya wazazi wake, pia alikuwa ni mototo pekee wa kiume katika familia ya mwalimu Kapinga pia walikuwa na matumaini pindi atakapomaliza shule ndio atakuwa msaada wao katika familia na pindi watakapokuwa wazeeka. Mambo hayo yanapatikana katika (uk.11). Inasema “… Naam Tumaini alikuwa mtoto wa watu hawa. Tumaini kama jina lenyewe lionyeshavyo alikukuwa peke yake katika tumbo la mama yake…..”


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Wasifu wake:
- Alikuwa ni mtoto wa Kapinga. (uk. 9)
- Alikuwa malaya (uk. 8, 24)
- Alikuwa mlevi (uk. 94)
- Mchapa kazi (uk. 114)
- Mtumia pesa vibaya (uk. 55)
- Alikuwa muuaji. (uk. 128)
- Alikuwa na mapenzi ya dhati kwa mkewe (uk. 128)
- Alikuwa na matusi (uk. 12)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Wahusika wadogowadogo: Hawa ni wahusika ambao hawajitokezi mara kwa mara katika kazi ya fasihi ndio ambao husimamia dhamira ndogo ndogo. Katika riwaya hii ya “Dunia uwanja wa fujo” wahusika wadogo wadogo waliojitokeza ni kama ifuatavyo:


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
1. Kapinga. Wasifu wake:
- Baba yake Tumaini. (uk. 9)
- Alikuwa mwalimu. (uk. 9)
- Alikuwa na malezi mabaya kwa mwanae. (uk. 12)
- Alikuwa mume wa miango. (uk. 9)
- Alikuwa mbinafsi. (uk. 15)
- Alikuwa hapendi kushilikiana katika jamii. (uk. 12).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
2. Kasala. Wasifu wake:
- Ni mwanakijiji wa Bugolola. (uk. 1).
- Mtoto wa Mugala. (uk. 2).
- Baba yake Misana. (uk. 2).
- Mume wake Mugele. (uk. 2).
- Mtu mwema. (uk. 4).
- Kwa kiasi fulani alikuwa mvivu. (uk. 6)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
3. Mungere. Wasifu wake:
- Mke wa Kasala (uk. 2).
- Mama yake Misana (uk. 2).
- Mwanakijiji wa Bugolola (uk. 2).
- Mtu mwema na mchapa kazi. (uk. 4).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
4. Misana. Wasifu wake:
- Mtoto wa Kasala (uk. 2).
- Alikuwa mtundu. (uk. 3).
- Mtoto wa Mungere (uk. 2).
- Mdogo wao akina Dennis, Leonila, Aulelia. (Uk. 5).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
5. Mugala. Wasifu wake:
- Mwananchi wa Bugolola. (Uk. 3)
- Mchawi. (Uk. 3 na 7).
- Ni mama yake Kasala. (uk. 2)
- Ni mjane (uk. 4).
- Mtu mwenye hasira (uk. 22)
- Alikuwa na malezi mabaya kwa wajukuu zake (uk. 19).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
6. Leonila. Wasifu wake:
- Alikuwa dada yake Dennis na Misana.
- Alikuwa mtoto wa Kasala Mungere.
- Alikuwa mpenzi wa Tumaini (uk. 8 na 24).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
6. Benadeta. Wasifu wake:
- Mke wa pili wa Dennis (uk. 121)
- Mtu mwenye chuki (uk. 120)
- Alikuwa na dharau na mwenye matusi. (uk. 121)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
7. Christina. Wasifu wake:
- Alikuwa kahaba. (Uk.96)
- Alikuwa mlevi (uk.94)
- Alikuwa mlaghai (uk.95)
- Hana mapenzi ya dhati (uk.96)
- Alikuwa anapenda sana pesa. (Uk. 94)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
8. Makoroboi. Wasifu wake:
- Alikuwa jambazi (uk.96)
- Alikuwa mkatili na mwenye kisasi (uk.96)
- Anapenda pesa. (Uk.96)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Ni wahusika ambao maudhui yao na dhamira wanazozitenda zinamsaidia mhusika mkuu katika dhamira azitendazo. Mara nyingi wahusika wajenzi wanakazi ya kunjenga au kumsaidia mhusika mkuu katika dhamira zake. Katika riwaya hii wahusika wajenzi ni kama ifuatavyo:


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: 1. John. Ni mhusika mjenzi kwani dhamira alizobeba na nafasi alizotumiwa na mwandishi ni kwa lengo la kumjenga mhusika mkuu tumaini. Pia tunaona John na Tumaini walikuwa na mahusiano na ushirikiano tangu wakiwa kijijini Bugolola mpaka waliposafiri kuelekea mjini Shinyanga.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Wasifu wake:
-Alikuwa mlevi (uk. 62)
-Alikuwa malaya (uk. 62 na 66).
-Alikuwa mvivu (uk. )
-Ana mapenzi ya dhati (uk. 97)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: 2. Anastazia. Pia huyu ni mhusika mjenzi kwani alikubali kuambatana na Tumaini kijijini kwenda Mwanza halafu mjini Arusha. Pia uhusiano wao ulidumu na kupelekea kuoana na Tumaini.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Wasifu wake:
- Alikuwa na mapenzi ya dhati. (Uk. 57, 97, & 99).
- Alikuwa mke wa Tumaini. (Uk. 61)
- Mtu mwenye huruma (uk. 99)
- Mtu mvumilivu. (Uk. 89)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
3. Dennis. Ni mmojawapo wa wahusika wajenzi kwani ndio anaemjenga mhusika Tumaini kwa kiasi kikubwa akiwa mjini Shinyanga.
Wasifu wake:
- Ni mtu mwenye mapenzi ya dhati. (Uk. 59)
- Alikuwa mtoto wa Kasala. (Uk. 3)
- Alikuwa mtumishi wa serikalini


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Katika kazi ya fasihi ni jumla ya mawazo yote yanayozungumzwa pamoja na mtazamo
wa mwandishi juu ya mawazo hayo. Maudhui hujumuisha mawazo pamoja na mafunzo
mbalimbali yaliyomsukuma msanii hadi akatunga na kusanii kazi fulani ya kifasihi. Vipengele vya maudhui ni pamoja na dhamira, migogoro, falsafa ujumbe na msimamo.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Katika riwaya hii mwandishi amejitahidi kwa kiasi kikubwa kuonyesha maudhi mbalimbali katika kazi yake kupitia vipengele mbalimbali kama vile Dhamira, migogoro, ujumbe, falsafa, mtazamo itikadi hii yote ni kwa lengo kuu la la kuelimisha jamii kuhusu mambo
mbalimbali yanayotukia katika jamii hiyo.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
"Dhamira" ni wazo kuu au mawazo mbalimbali yanayojitokeza katika kazi ya fasihi.
Senkoro anataadharisha maana hii isichanganywe na maudhui kwani dhamira ni sehemu tu ya maudhui na aghalabu dhamira kuu ndio hujenga kiini cha kazi ya fasihi. Dhamira zimegawanyika katika makundi mawili, kuna dhamira kuu na dhamira ndogondogo.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
"Dhamira kuu" ni wazo kuu linalojitokeza katika kazi ya fasihi, dhamira kuu katika
riwaya hii ni matatizo na mikinzano ya kijamii, kiuchumi, na kisiasa, sasa
tuangalie ni kwa jinsi gani mwandishi ameijadili dhamira hii.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Matatizo na mikinzano ya kijamii, kiuchumi, na kisiasa, Katika riwaya hii “Dunia uwanja
wa fujo” kwa kiasi kikubwa riwaya hii imejikita katika dhamira hii ambapo ameonyesha matatizo na mikinzano kiuchumi na kijamii ambayo jamii ya Kitanzania iliyoandikiwa hukabiliwa nayo. Ili kuijenga dhamira hii mwandishi amewatumia wahusika kama vile Tumaini, John ,Anastazia, Kapinga, Dennis ili kuiunda dhamira yake kuu katika riwaya hii. Tukianza na Tumaini mwandishi amemuonyesha kuwa ni mhusika ambaye anapinga sera za kijamaa ya siasa ya ujamaa iliyoanzishwa na serikari nchi nzima hali hiyo inaleta ukinzani kwa tabaka lenye mali kwani hawakuwa tayari kuachia mali zao kwa umma. Hali hii inadhihilisha pale Tumaini alipoamua kupingana na hali hiyo ya kunyanganywa mali zake na
kupelekea kumuua mkuu wa wilaya, ambaye alikuwa ndio kiongozi mkuu katika mkoa wa Shinyanga katika shughuli za kusimamia sera hiyo ya ujamaa. (uk. 127) Hali hiyo ni mfano tosha kudhihirisha kuwa dhamira kuu katika riwaya hii ni Matatizo na mikinzano ya kijamii, kiuchumi, na kisiasa.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: "Dhamira ndogo ndogo". Haya ni mawazo yanayojitokeza ili kujenga dhamira kuu. Dhamira ndogondogo zinazojitokeza katika riwaya hii ni:


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
"Mapenzi na ndoa".
Mwandishi E. Kezilahabi amejadili suala la mapenzi na ndoa katika pande mbili tofauti,
kwanza ameonesha mapenzi ya dhati na mapenzi ya ulaghai lakini pia ameonesha ndoa za dhati na ndoa za ulaghai. tukianza na mapenzi ya dhati, mapenzi ya dhati yanajitokeza kwa:


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
"a) Mapenzi ya dhati kwa Tumaini na mkewe Anastazia"
Mwandishi ameonesha mapenzi ya dhati aliyokuwa nayo Tumaini kwa mke wake, Mwandishi
anathibisha hili pale anapoamua kutoroka na Anstazia na kuelekea mjini
Shinyanga ambako walianza maisha mapya pia tunaona jinsi gani wawili hawa
walivyojaliana hata katika kipindi cha matatizo. Mfano Anastazia alionyesha
mapenzi ya kweli pale alipompelekea Tumaini chakula na kumfaliji kuwa atapona,
pindi Tumaini alipopigwa na akina makoloboi. (Uk. 97)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Mapenzi ya dhati aliyokuwa nayo kwa mke wake pia yanajidhihirisha pindi mke wake huyo alipokubali kuishi na Tumaini japo alikuwa ni mhuni na mlevi pia ha baada ya Tumaini
kupigwa na kualibiwa sura Anastazia alindelea kuafiki kuishi na mumewe Tumini, hii ni kwa kuwa alikuwa akimpenda. Mwandishi anathibitisha hili katika uk. 64.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
"2. Ulevi"
Mwandishi E, Kezilahabi hakuwa nyuma kujadili suala la ulevi na athari zake kwa binadamu
na jamii kwa ujumla, katika riwaya yake hii amemtumia muhusika Tumaini pamoja na John kuelezea dhamira hii. Tukianza na Tumaini, mwandishi anamwonesha Tumaini akianza tabia ya ulevi wa pombe kali baada ya kufiwa na wazazi wake kijijini Bugololola hata alipoamia
mkoani Shinyanga aliendelea na tabia hiyo ya ulevi wa pombe, Mwandishi hakuishia hapo tu bali ameonesha na athari za tabia hiyo ya ulevi kama vile kupelekea kufilisika kwa tumaini kama mwandishi anavyothibitisha (Uk. 94 & 95).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
"3. Malezi kwa watoto"
Hii ni dhamira nyingine inayojitokeza katika riwaya hii, Mwandishi amemtumia muhusika Tumaini kuilezea dhamira hii, tunamwona Tumaini akipata malezi mabaya kutoka kwa wazazi wake kitu kilichopelekea kuyahalibu maisha ya Tumaini na kumfanya aache shule, awe mlevi, pamoja na mengine mengi.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Mfano: Siku moja Tumaini alimchoma mlezi wake jichoni. Yule kijana alimpiga Tumaini kidogo, Tumaini alikimbia kwenda kushtaki kwa mama yake. “Mama Mpishi
amenipiga!” Kwa nini umempiga mtoto wangu!” Mugaya alifoka.” Hali hii inaeleza jinsi
Tumaini alivyo lelewa vibaya na kudekezwa na wazazi wake (uk. 11).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
"Ushirikina na uchawi"
Ni hali ya kuamini nguvu za giza, ni jambo ambalo lina sababisha jamii nyingi kugawanyika na kukosa amani. Kwani mwandishi anadhihirisha hili anaposema:


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: “"Vizuu walilia kwa sauti ya kutisha: yuhu! yuu! huba!” (uk. 30).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: "“Tena alikuwa akilala ndani ya nyumba yako! Ndio maana mama yako alikuwa mchawi” (uk. 36).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Suala la ushirikina katika jamii inayotuzunguka ni janga ambalo kila siku linahatarisha maisha ya watu hususani wazee wenye macho mekundu wako hatiani kupoteza maisha yao katika baadhi ya maeneo mfano mkoa wa Shinyanga na Simiyu, hivyo dhamira hii haijapitwa na wakati.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
"Unafiki"
Hii ni dhamira pia inayojitokeza katika riwaya hii, katika kuijadili dhamira hii
Mwandishi amemtumia mke wa Dennis kama mtu mnafiki kwani alijifanya anampenda mmewe kumbe alikuwa na uhusia mwamume mwingine ambaye ni John rafiki yake na Dennis. Mwandishi anadhihilisha hali hiyo akionyesha katika kitabu chake kwamba:


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: “Heshima yangu imekwishapotea John ukiniacha hivihivi nitaona aibu sana!” (uk. 72).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Tukigeukia katika uhalisia, tabia hii ya unafiki imeshamiri katika jamii zetu, unaweza
ukawa na rafiki au ndugu ambaye akawa mnafiki kwako. Jamii inatakiwa kuondokana
na tabia hii kwa haifai kabisa.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
"Nafasi ya mwanamke"
Katika riwaya hii mwanamke amechorwa katika pande mbili, amechorwa katika upande hasi
lakini pia mwanamke amechorwa katika upande chanya, upande hasi mwanamke amechorwa kama kiumbe duni na dhaifu wakati katika upande chanya amechorwa kama mtu jasiri, mchapa kazi, mwenye upendo. n.k. Sasa hebu tuangalie nafasi ya mwanamke katika jamii kama alivyochorwa katika riwaya hii tukianza na upande hasi.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Katika riwaya hii mwanamke amechorwa kama kiumbe duni, dhaifu, katika nafasi mwanamke
amechorwa kama:


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
A) Chombo cha starehe.
Mwandishi amemchora mwanamke kama chombo cha starehe anayeweza kutumiwa kuwastarehesha
wanaume ili mradi kufurahisha nafsi zao, hili linathibitishwa na Mwandishi
katika riwaya hii akimtumia muhusika Christina kama chombo cha starehe,
ambaye alionekana kujirahisishwa kwa wanaume ili mladi apate fedha. Mfano uk. 95
& 96.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: “Sijaona mwanaume mwoga kama wewe! Kristina alisema.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Tumaini alilala kitandani. Kristina alizima taa” (uk. 96)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Hata katika jamii yetu inayotuzunguka wanawake kwa kujijua au kutojua wamekuwa
wakifanywa kama chombo cha starehe kuwastarehesha wanaume, jamii inatakiwa
kubadilika na kuondokana na dhana hii kwani mwanamke pia anastahiri heshima
katika jamii.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
B) Mtu asiye na maamuzi katika jamii.
Mwandishi amemchora mwanamke kama mtu asiye na maamuzi katika jamii yake, kwa mfano
anamtumia muhusika ambaye alikuwa nini mama yake Tumaini kushindwa kufanya
maamuzi juu mali alizoziacha kama urithi wa Tumaini japo hakupenda kumuachia
mtoto wao fedha nyingi(alijua zitamuangamiza mwanae) lakini alishindwa
kubatilisha kutokana na maamuzi yaliyoachwa na mumewe.mfano anaonyesha;


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: "“Ni vizuri zaidi mtoto kurithi vitu" kama hivyo, licha ya hekima na kumrithisha mototo pesa ni ni kunvisha taji la uovu.” Baba yako alikataa kabisa; na kwa kuwa nilishindwa mawazo ya baba yako alipokuwa bado mzima, siwezi sasa kugeuza tamshi lake".” (uk. 15)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Hata katika jamii yetu, inawachukulia wanawake kama watu wasio na maamuzi katika
familia na pindi inapotokea kufiwa na waume zao huwa wanapata shida na manyanyaso kutoka kwa ndugu wa mwanaume kama vile kufukuzwa kwenye nyumba, kunyang'anywa watoto na mali nyingine alizoshirikiana kuzichuma na mumewe. Jamii inatakiwa kumpa nafasi mwanamke na itambue kuwa ana haki sawa kama mwanamume.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
C. Msaliti.
Hii ni nafasi nyingine ambayo mwandishi amemchora mwanamke, kwa mfano tunaona mke
wa Dennis kama mtu mnafiki kwani alijifanya anampenda mmewe kumbe alikuwa na
uhusia mwamume mwingine ambaye ni John rafiki y yake na Dennis. Mwandishi
anadhihilisha hali hiyo akionyesha katika kitabu chake kwamba:


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: "“Heshima yangu imekwishapotea John ukiniacha hivihivi nitaona aibu sana!” (uk. 72).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Migogoro ni mivutano na misuguano mbalimbali katika kazi za fasihi. Migogoro inaweza kuwa kati ya wahusika, familia zao, matabaka yao, au hata katika nyadhifa
mbalimbali.


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Vilevile migogoro yaweza kuwa ya kiuchumi, kijamii, mogogoro ya nafsi, na migogoro ya
kisiasa ambayo hujitokeza katika mitazamo tofauti kulingana na mtiririko wa
visa na matukio yanavyopangwa na mwandishi. Kwa kuanza


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: Mgogoro wa nafsi tunamuona Tumaini akipatwa mgogoro nafsi pindi alipofiwa na wazazi wake na baadae kug unduli kuwa walikuwa wamechuliwa ka vizuu na bibi ake na Leonila pia mgogoro nafsi wa pili ni pale ambapo leonila ankataliwa kuolewa na Tumaini anajikuta akiingia katika lindi la mgogoro nafsi. Pia Leonila anjikuta akiingia katika mgogo wa nafsi pindi pindi wazazi wake walipomwandalia mazingila ya kuolewa na tembo (uk. 15 & 39).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Mgogoro kati ya mtu na mtu
Hapa tunaona mgogoro kati ya Anastazia pamoja na wazazi wake, Dennis na John,
Dennis na Benadeta, Tumaini na Serikali,Kasala na mama yake.mfano. (uk. 22, 23 & 128).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: "-“Kumtunza mzee ni mzigo lakini inabibi uuchukue kwa fulaha” (uk. 23)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: "-“Baba nihurumie! Lakini Kasala aliendelea kumpiga."


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: " Bibi wameniua kwa sababu yako!” (uk. 22).


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text:
Ujumbe: mwandishi anapoandika kazi yake huwa na ujumbe ambao hutaka uifikie jamii
aliyoikusudia. Ujumbe katika kazi fasihi ni mafunzo mbalimbali ambayo
hupatikana baada ya kusoma kazi ya fasihi. Katika kazi ya fasihi dhamira kuu
hubeba ujumbe wa msingi na dhamira ndogondogo hubeba ujumbe ambao husaidia
kuujenga au kuupa uzito zaidi ujumbe wa msingi. Baadhi ya ujumbe unaopatikana
katika riwaya hii ni pamoja na:


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: "Kikulacho kinguoni mwako": Huu ni ujumbe ama funzo tunalolipata baada ya kusoma riwaya hii, ujumbe huu tunaupata kupitia muhusika mama Resi pindi kwani alijifanya anampenda mmewe kumbe alikuwa na uhusia mwamume mwingine ambaye ni John rafiki yake na Dennis. (uk. 72)


title: Dunia Uwanja wa Fujo

text: "Majuto ni mjukuu": Ujumbe huu unajitokeza pia katika riwaya hii, mwandishi anamtumia mhusika Tumaini pale alipoendekeza starehe zilimsababisha aingie kwenye mtego wa majambazi wa kupigwa na kuhalibiwa sura yake. (uk. 98)