title: Mariupol

text: Sasa Mariupol — makubwa ya viwanda kituo katika bonde Donets, mji ni mzalishaji mkubwa wa kutupwa chuma na chuma nchini, hapa kazi kubwa za ujenzi wa mashine ya kupanda katika Ukraine. Kuna ukumbi wa michezo makubwa, makumbusho tatu, vyuo vikuu viwili, magazeti na matangazo ya TV. Mariupol katika miongo kadhaa iliyopita ni daima wanakabiliwa na matatizo ya kiikolojia na kiuchumi.


title: Mariupol

text: idadi ya wakazi wa Mariupol ni 486,856 watu (2011), ikizingatiwa vitongoji. Makabila: Ukrainians — karibu 48 %, Kirusi — 43 %, Wagiriki — 7 %, Belarusians, Wayahudi, Waarmenia, Wabulgaria na watu wengine. upeo wa idadi ya watu — karibu 550,000 watu ilionekana mwaka 1992. wengi kabisa (87 %) anaongea Kirusi, Kiukreni Lugha anatumia chini ya 10 % ya idadi ya watu (karibu wote kusema «Surzhik» — mchanganyiko wa lugha ya Kirusi na Ukrainian). Sifa tofauti ya mji ni mitaa Kigiriki lugha («Azov Wayunani»): Rumaiic lugha (Kigiriki-Hellenic) na Urum lugha (Kigiriki-Tatar). Kuhusu 2 % ya idadi ya watu wa mataifa mengine anaongea lugha za mitaa.


title: Mariupol

text: mji ina idadi kubwa ya makampuni makubwa ya viwanda, ikiwa ni pamoja na biashara kubwa katika Donbass — Ilyich Iron na Ujenzi Steel na Ujenzi metallurgiska «Azovstal», kampuni kubwa ya mashine za ujenzi wa mtambo wa «Azovmash» kuli, kemikali, coke, chakula na viwanda vya nguo. kubwa ya usafiri ni makampuni ya biashara ya bandari, uwanja wa ndege, kituo cha reli, vituo vya mabasi na intercity usafiri (tram, kitoroli, basi, minibuses).


title: Mariupol

text: Mariupol imegawanywa katika «raions» nne ya utawala (maeneo) na idadi ya watu zaidi ya 100,000, «Zhovtnevy» (kati ya mkoa, kubwa na idadi ya watu), «Illichivsky» (jina lake baada ya Illich), «Ordzhonikidzevsky» (jina lake baada ya Ordzhonikidze), «Primorsky». Pia makazi ya ndani ni subordinated kwa mamlaka ya mji: Sartana, Stary Krym na Talakovka.


title: Mariupol

text: Maisha ya Mariupol kusimamiwa na baraza City — mitaa bunge, ambalo lina manaibu 76. mkuu wa halmashauri ya jiji la Mariupol ni Meya («Mji Mkuu»). Tangu mwaka 1998 Mariupol Meya ni Yuri Khotlubey. kabisa idadi ya manaibu ni kutoka chama cha kisiasa wa Mikoa, pia kuna wanachama wa vyama vya Kikomunisti, Socialist na nyingine ya Ukraine.


title: Mariupol

text: Downtown lina hasa wa majengo ya tano hadithi, makazi mapya ya wilaya kuwa ni kujengwa kwa nyumba ya sakafu kumi au kumi na mbili, ziko ukingoni na mbali na viwanda. Nusu ya nyumba iliyowasilishwa Manor nyumba moja ya hadithi. eneo kubwa ni inachukuwa na makampuni ya biashara ya viwanda.


title: Mariupol

text: Mariupol ni moja ya miji unajisi Ukraine kutokana na idadi kubwa ya gesi kuondolewa viwanda na vumbi. kubwa vyanzo vya uchafuzi wa mazingira ni metallurgiska coke na mimea. Downtown iko katika njia ya upepo na matendo ya metallurgiska «Azovstal», nini kujengwa mwaka 1933 katika moyo wa mji kwenye pwani ya Bahari Azov. Aidha chanzo muhimu cha uchafuzi wa mazingira ni overload wa bidhaa hatari katika bandari.


title: Mariupol

text: Mariupol ina vyuo vikuu hali mbili (Mariupol Chuo Kikuu cha Jimbo na Azov Ufundi Chuo Kikuu cha Jimbo), Taasisi ya Azov Naval, kuhusu sitini shule, vyuo na shule kadhaa ya kiufundi.


title: Mariupol

text: Mji huo Kirusi drama ukumbi wa michezo, mengi ya sinema movie, vituo vya burudani, pia makumbusho tatu na kumbi za maonyesho. Zinazozalishwa kadhaa ya magazeti, kuna nne TV makampuni. Mariupol ni kituo cha michezo katika mkoa: shule ya nguvu ya ndondi, Kigiriki na Kirumi wrestling, kuna mpira wa miguu, maji polo na timu ya mpira wa kikapu kushiriki katika michuano ya kitaifa.


title: Mariupol

text: vivutio kuu ya mji Mariupol mitaa historia ya makumbusho na sanaa Mariupol makumbusho (anwani: Georgievskaya Str), Hifadhi ya «City Garden», Luna Park «Extreme-Park» (anwani: Metallurgov Av), kuogelea «Neptune» (anuani: Metallurgov Av), barafu tata «Iceberg» (anwani: Petrovsky park), Ski bandia anaendesha «Alaska», fukwe ya mijini, na umri wa mnara wa maji (anwani: Varganov Str), nyumba na spires na ukumbi wa michezo (Address: Theatrical Sq.), utamaduni ikulu «Molodyozhny» (anwani: Harlampievskaya Str), ujenzi wa shule Viwanda kiufundi (anwani: Georgievskaya Str), viwanja «Illichivets», «Azovstal» na nyingine, makaburi ya Vladimir Vysotsky, Arkhip Kuindzhi (amezaliwa katika Mariupol), Metropolitan Ignatius, Taras Shevchenko na pia mahekalu Orthodox na Muslim. Nature hifadhi Kamennye Mogily («Stone kaburi») na Khomutovskaya Nyika («Khomutovo steppe») na flora ya kipekee ndani na fauna ni karibu na mji.


title: Mariupol

text: Polisi ya simu — 102, huduma ya afya ya simu — 103, kuwaokoa huduma ya simu — 101, mji utawala simu — 332,240, Kigiriki Ubalozi simu — 345,384, kituo cha reli ya simu — 334,217, basi kituo cha simu — 331,168, hoteli «Spartak» simu — 331,088, hoteli «Ulaya» simu — 530,373.


title: Mariupol

text: Jamii:Miji ya Ukraine


title: Kiyaka

text: Kiyaka ni jina la lugha mbalimbali tofauti, yaani:


title: Kiaka (Kongo)

text: Kiaka ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Waaka. Isichanganywe na lugha ya Kiaka nchini Sudan wala na lugha za Kiyaka. Mwaka wa 1986 idadi ya wasemaji wa Kiaka nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 15,000; na mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 15,000 vilevile. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiaka iko katika kundi la C10.


title: Kiaka

text: Kiaka ni jina la lugha mbili tofauti, yaani:


title: Kiyaka (Kongo)

text: Kiyaka ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wayaka. Isichanganywe na lugha ya Kiyaka nchini Angola wala na lugha ya Kiyaka nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati wala na lugha za Kiaka. Mwaka wa 1988 idadi ya wasemaji wa Kiyaka imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiyaka iko katika kundi la B70.


title: Kiakwa

text: Kiakwa ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Waakwa. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiakwa imehesabiwa kuwa watu 24,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiakwa iko katika kundi la C30.


title: Kibeembe

text: Kibeembe ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wabeembe. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kibeembe imehesabiwa kuwa watu 3200. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibeembe iko katika kundi la H10.


title: Kibomitaba

text: Kibomitaba ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wabomitaba. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kibomitaba nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 9600. Pia kuna wasemaji 220 nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibomitaba iko katika kundi la C20.


title: Kifaduro

text: Kifaduro (au laringotrakeobronkitisi) ni hali ya upumuaji ambao husababishwa na maambukizi ya virusi kwa njia ya juu ya hewa. Maambukizi husababisha uvimbe ndani ya koo, ambao huharibu upumuaji wa kawaida na kuleta dalili za hali ya juu ya kikohozi cha "kubweka", strida, na sauti iliyokauka. Inaweza kuleta dalili chache, kiasi, au kali zinazozidi zaidi usiku. Mara nyingi hutibiwa kwa dozi moja ya steroidi za kunywa; wakati mwingine epinephrini hutumika zaidi kwa visa kali. Ni nadra kulazwa hospitalini.


title: Kifaduro

text: Kifaduro hutambuliwa kwa kliniki, visababishi kali zaidi vya dalili vinapotengwa (yaani epiglotitisi au kitu kigeni katika njia ya hewa). Uchunguzi zaidi—kama vile vipimo vya damu, eksirei, na ukuzaji vimelea kwa kawaida huwa hahitajiki. Ni hali ya kawaida inayoathiri kiasi takriban asilimia 15 ya watoto kwa wakati fulani, kwa kawaida kati ya miezi 6 na miaka 5–6 ya umri. Huwa ni vigumu kupata kwa vijana na watu wazima. Wakati mwingine kwa sababu ya dondakoo, kisababishi hiki sasa ni cha umuhimu wa kihistoria katika Mataifa ya mashariki kwa sababu ya ufanisi wa chanjo, na kuboreshwa kwa usafi na viwango vya maisha.


title: Kifaduro

text: Kifaduro huwa na sifa ya kikohozi cha 'kubweka", strida, sauti iliyokauka, na ugumu wa kupumua ambao kwa kawaida huwa mbaya zaidi usiku. Kikohozi cha "kubweka" kwa kawaida huelezwa kuwa kinafanana na mlio wa seal au simba wa baharini. Strida huzidishwa na kufadhaika au kulia, na iwapo unaweza kusikika wakati wa kupumzika, unaweza kuashiria uwembamba hatari kwa njia za hewa. Kifaduro inapokuwa zidi, strida inaweza kupungua sana.


title: Kifaduro

text: Dalili zingine ni pamoja na joto jingi mwilini, mafua (dalili za aina ya homa), na kuingia ndani kwa ukuta wa kifua. Kudhoofika au kuonekana mgonjwa sana huashiria hali zingine za matibabu.


title: Kifaduro

text: Kifaduro huchukuliwa kuwa kinasababishwa na maambukizi ya virusi. Wengine hutumia jina hili kwa upana zaidi, kujumuisha laringotrakeobronkitisi kali, kifaduro cha spazimu, dondakoo ya zoloto, trakeitisi ya virusi, laringotrakeobronkitisi, na laringotrakeobronkoniumonitisi. Hali za kwanza mbili huhusisha maambukizi ya virusi na kwa kawaida huwa ndogo kwa kuzingatia simptomatolojia; nne za mwisho husababishwa na maambukizi ya bakteria na kwa kawaida huwa kali zaidi.


title: Kifaduro

text: Kifaduro cha virusi au laringotrakeitisi kali husababishwa na virusi vya parainfluenza, hasa aina 1 na 2, katika asilimia 75 ya visa. Etiolojia zingine za virusi ni pamoja na influenza A na B, ukambi, virusi vya adeno na virusi vya sinksia ya kupumua (RSV). Kifaduro cha spazimu husababishwa na aina sawa ya kikundi cha virusi kama laringotreikitisi kali, lakini haina dalili za maambukizi (kama vile joto jingi mwilini, vidonda vya koo,na ongezeko la seli nyeupe za damu). Matibabu na matokeo ya matibabu pia huwa sawa.


title: Kifaduro

text: Kifaduro cha bakteria kinaweza kugawanywa kuwa dondakoo la zoloto, trakeitisi ya bakteria, laringotrakeobronkitisi, na laringotracheobronkoniumonitisi. Dondakoo la zoloto husababishwa na "Corynebacterium diphtheriae" ilhali trakeitisi ya bakteria, laringotrakeobronkoniumonitisi kwa kawaida husababishwa na maambukizi ya virusi vilivyo na uvimbe wa baadaye wa bakteria. Bakteria ya kawaida inayohusishwa ni "Stafilokasi aureus", "Streptokokasi niumoniae", "Hemophilasi influenzae", na "Moraxella catarrhalis".


title: Kifaduro

text: Maambukizi ya virusi yanayosababisha dondakoo husababisha kuvimba kwa larinksi, trakea, na bronki iliyo kubwa kwa sababu ya kupenya kwa seli nyeupe za damu (hasa histiositi, limfositi, seli za plazma, na nutrofilisi). Uvimbe husababisha kufungana kwa njia ya hewa ambapo, kunapoongezeka, husababisha ongezeko la tatizo la kupumua na upitaji wa hewa ulio na sifa ya kelele huitwao strida.


title: Kifaduro

text: Kifaduro ni utambuzi wa kliniki. Njia ya kwanza ni kuwacha hali za vizuizi vingine kwa njia ya hewa iliyo juu, hasa epiglotitisi, njia ya hewa kifaa kigeni, stenosisi ya subglottic, anjioedema, jipu lililo nyuma ya farinksi, na trakeitisi ya bacteria.


title: Kifaduro

text: Eksirei ya upande wa mbele wa shingo haifanywi mara kwa mara, ingawa itakapofanywa, inaweza kuonyesha jinsi trakea inavyokuwa nyembamba, iitwayo dalili ya steeple, kwa sababu ya stenosisi ya subglottic, iliyo sawa na steeple. Dalili ya steeple inashauriwa kufanyiwa utambuzi, lakini hukosekana katika nusu ya kila hali.


title: Kifaduro

text: Uchunguzi mwingine (kama vile upimaji wa damu na ukuzaji wa virusi) hazipendekezwi, kwa kuwa zinaweza kusababisha mfadhaiko usiofaa na hivyo kuongeza matatizo zaidi kwa njia ya hewa. Wakati ukuzaji wa virusi uliopatikana kupitia pua na farinksi aspiresheni, inaweza kutumika kutambua kisababishi kikuu, kawaida hayajakubalishwa kwa mbinu za utafiti. Maambukizi ya bakteria yanapaswa kuangaziwa ikiwa matibabu ya kawaida hayatafaulu, ambapo kiwango cha uchunguzi zaidi unaweza kuonekana.Mfumo unaotumika zaidi kwa kuainisha ukali wa kifaduro ni Westley score. Inatumika hasa kwa matumizi ya utafiti badala ya mazoezi ya kliniki. Ni ujumla ya vidokezo vilivyotolewa kwa mambo matano: kiwango cha ufahamu, sainosisi, strida, kuingia, na kurudi kwa kwa hewa. Vidokezo vya kila jambo vimetajwa kwa kila jedwali lililokulia, na alama ya mwisho iko katika kiwango cha 0 hadi 17.Asilimia 85 ya watoto walio katika idara ya dharura wana ugonjwa usio mkali; kifaduro iliyo kali ni nadra (asilimia<1).


title: Kifaduro

text: Hali nyingi za kifaduro zimezuiwa kwa chanjo ya influenza na dondakoo. Wakati moja, kifaduro inajulikana kama ugonjwa wa dondakoo, lakini na chanjo, sasa dondakoo ni nadra katika nchi zilizostawi.


title: Kifaduro

text: Watoto walio na kifaduro kwa ujumla huwekwa katika hali ya utulivu inavyowezekana. Kawaida steroidi hutolewa, na epinefrini hutumika katika hali kali. Watoto walio na uloweshaji wa oksijeni chini ya asilimia 92 wanapaswa kupata oksijeni, na walio na kifaduro mkali wanaweza kulazwa kwa utathmini. Iwapo oksijeni inahitajika, utoaji wa "kupitisha hewa" (kushikilia chanzo cha kutoa oksijeni kwa uso wa mtoto) inahitajika, kwa sababu inasababisha msukosuko ulio chini kuliko matumizi ya barakoa. Kwa matibabu, chini ya asilimia 0.2 ya watu huhitaji upishaji neli kooni.


title: Kifaduro

text: Kotikosteroidi, kama vile deksamethasoni na budesonidi, zimebainishwa kuwa zinaimarisha matokeo ya matibabu ya kifaduro zote kali kwa watoto. Mgonjwa hutulia pakubwa kwa kipindi cha saa sita baada ya kupewa dawa hizi. Huku dawa hizi zikiaminiwa kuwa bora zinapotumika kupitia kinywani, nje ya njia ya chakula, au kwa kuvutwa, njia ya kinywani hupendekezwa. Kipimo kimoja tu cha dawa ndicho kinachohitajika, na huaminiwa kuwa salama. Kipimo cha miligramu/kilogramu 0.15, 0.3 na 0.6 cha deksamethasoni   umebainishwa kuwa bora.


title: Kifaduro

text: Hali ya kifaduro cha kiwango wastani hadi kiwango kali inaweza kutulizwa kwa muda tu kwa kutumia epinefrini ya kupulizwa . Huku epinefrini ikituliza ukali wa kifaduro kwa muda wa dakika 10–30, manufaa yake hudumu kwa takriban saa 2 tu. Ikiwa hali hii itatulia kwa muda wa saa 2–4  baada ya matibabu huku ikiwa hakuna mzuko wa matatizo yoyote, mtoto huachiliwa hospitalini.


title: Kifaduro

text: Huku matibabu mengine ya kifaduro yakiwa yametafitiwa, hakuna yoyote yaliyo na dhihirisho ya kutosha ili yatumike. Kuvuta mvuke au hewa yenye maji ni njia ya kitamaduni ya kujitibu, lakini utafiti wa kimatibabu haujatibithisha ubora wake ni nadra kwa sasa. Matumizi ya dawa za kikohozi, ambazo kwa kawaida zina dextromethorphan na/au guiafenesin, pia inakataliwa. Huku vutaji wa heliox (mchanganyiko wa heliamu na oksijeni) ili kupunguza utendakazi wa upumuaji ulitumika mbeleni, lakini hakuna tibitisho la kutosha kupendekeza matumizi yake. Kwa sababu kifaduro ni ugonjwa unaoambukizwa na virusi, antibiotiki haitumiki japo tu maambukizi ya pili ya bakteri yanaposhukiwa. Kwa visa ambavyo vina maambukizi ya pili ya bakteria, antibiotiki aina ya vancomycin na cefotaxime inapendekezwa. kwa visa vikali vinavyohusisha influenza A au B, dhidi ya virusivizuio vya niuraminidesi inaweza kutumika.


title: Kifaduro

text: Kwa kawaida kifaduro inayosababishwa na virusi unaopotea kivyake, lakini ni nadra isababishe kifo kufuatia kushindwa kupumua na/au mshtuko wa moyo. Dalili za hali hii hupotea kwa kipindi cha siku  mbili, laikini zinaweza kudumu kwa hadi siku saba. Matatizo mengine ambayo ni nadra kutokea ni pamoja na uvimbe wa bomba la pumzi, nimonia, na uvimbe wa mapafu.


title: Kifaduro

text: Kifaduro huathiri takriban asilimia 15 ya watoto, na hutokea katika umri kati ya miezi 6 na miaka 5-6. hali hii huchukua asilimia 5 ya takwimu za wagonjwa wote wa umri huu wanaolazwa hospitalini. Kwa visa nadra hali hii inaweza kutokea kwa wototo wachanga kama umri wa miezi 3 na kwa wototo wakubwa hadi umri wa miaka 15. Watoto wa kiume huathirwa kwa zaidi ya asilimia 50 mara kwa mara kuliko wa kike, na kuna ongezeko la maenezi ya hali hii katika majira ya kupukutika kwa majani.


title: Kifaduro

text: Neno "kifaduro" hutokea kwa lugha ya zamani ya Kingereza  kitenzi "kifaduro", kumaanisha "kulia kwa sauti iliyokauka"; jina hili lilitumika kwa ugonjwa huu kwa mara ya kwanza nchini Scotland kisha kuenezwa katika karne ya 18. Kifaduro inayohusisha dondakoo kimejulikana tangu enzi za Homer Kale za Ugiriki na hadi 1826 ambapo kifaduro ya virusi ilitafautishwa kutoka kifaduro kwa sababu ya dondakoo na Bretonneau. Kuanzia hapo kifaduro ya virusi ikaitwa "kifaduro ya kijamba" na Mfaransa, na kisha "kifaduro" ikajulikana kama ugonjwa unaosababishwa na bakteria ya dondakoo. Kifaduro inayosababishwa na dondakoo inakaribia kusahaulika kufuatia kuzinduliwa kwa chanjo bora.


title: Kibongili

text: Kibongili ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wabongili. Idadi ya wasemaji wa Kibongili imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibongili iko katika kundi la C20.


title: Kidibole

text: Kidibole ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wadibole. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kidibole imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kidibole iko katika kundi la C20.


title: Kidoondo

text: Kidoondo ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wadoondo. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kidoondo imehesabiwa kuwa watu 3020. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kidoondo iko katika kundi la H10.


title: Kikaamba

text: Kikaamba ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wakaamba. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikaamba imehesabiwa kuwa watu 3020. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikaamba iko katika kundi la H10.


title: Kikoyo

text: Kikoyo ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wakoyo. Idadi ya wasemaji wa Kikoyo imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikoyo iko katika kundi la C30.


title: Kikunyi

text: Kikunyi ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wakunyi. Mwaka wa 1984 idadi ya wasemaji wa Kikunyi imehesabiwa kuwa watu 52,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikunyi iko katika kundi la H10.


title: Kilikuba

text: Kilikuba ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Walikuba. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kilikuba imehesabiwa kuwa watu 30,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilikuba iko katika kundi la C30. Kilikuba na Kilikwala zinaelewekana, yaani ni kama lahaja za lugha moja.


title: Kilikwala

text: Kilikwala ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Walikwala. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kilikwala imehesabiwa kuwa watu 45,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilikwala iko katika kundi la C30. Kilikwala na Kilikuba zinaelewekana, yaani ni kama lahaja za lugha moja.


title: Kimboko

text: Kimboko ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wamboko. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimboko imehesabiwa kuwa watu 27,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimboko iko katika kundi la C30.


title: Kimbosi

text: Kimbosi ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wambosi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimbosi imehesabiwa kuwa watu 108,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimbosi iko katika kundi la C30.


title: Kimoi

text: Kimoi ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wamoi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimoi imehesabiwa kuwa watu 3020. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimoi iko katika kundi la C40.


title: Kingundi

text: Kingundi ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wangundi. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kingundi nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 3000. Pia Kingundi huzungumzwa nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati lakini idadi ya wasemaji haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kingundi iko katika kundi la C20.


title: Kingungwel

text: Kingungwel ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wangungwel. Mwaka wa 1988 idadi ya wasemaji wa Kingungwel imehesabiwa kuwa watu 45,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kingungwel iko katika kundi la B70.


title: Kisuundi

text: Kisuundi ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wasuundi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisuundi imehesabiwa kuwa watu 121,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisuundi iko katika kundi la H10.


title: Suzanne Bachelard

text: Suzanne Bachelard (18 Oktoba 1919 - 3 Novemba 2007, jiji la Paris) alikuwa ni mwanafilosofia na mtaaluma wa Ufaransa. Mwaka 1958, alichapisha kitabu kilichofahamika kwa jina la "La Conscience de la rationalité". Na pia alikua ni mtoto wa Mwanafilosofi aliyefamika kwa jina la Gaston Bachelard, ambaye alimhariria kitabu cha "Fragments d'une Poétique du Feu". na pia alifundisha katika shule ya Jacques Derrida akiwa kama msaidizi wa baba yake.


title: Charles Andler

text: Charles Philippe Théodore Andler (11 Machi 1866, Strasbourg – 1 Aprili 1933, Malesherbes, Loiret) alikuwa ni mwanafalsafa mwenye mchanganyiko wa Kijerumani na Kifaransa.


title: Charles Andler

text: Andler alizaliwa katika familia ya kiprotestanti katika jiji la Strasbourg, nchini Ufaransa. Mwaka 1887 hadi 1888, Andler alishindwa kufikia mafanikio ya juu katika falsafa, maamuzi yaliyofikiwa na Jules Lachelier. Lacheller alikuwa ni msimamizi na mkaguzi wa maswala ya falsafa, ambaye toka awali alionekana kuwa na mtazamo hasi juu ya falsafa ya Kijerumani. Baadae alibadilisha maamuzi ya kuchukua masomo ya falsafa ya Ujerumani suala lililompelekea kufaulu katika kiwango cha juu kabisa katika darasa lake. Hatimaye Andler alifanikiwa kuwa profesa wa Kijerumani katika Sorbonne hii ikiwa mwaka 1901 na baadae chuo cha Collège de France mwaka 1926.


title: Kiteke-Fuumu

text: Kiteke-Fuumu ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wateke. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiteke-Fuumu imehesabiwa kuwa watu 8150. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiteke-Fuumu iko katika kundi la B70.


title: Kiteke-Kukuya

text: Kiteke-Kukuya ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wateke. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiteke-Kukuya imehesabiwa kuwa watu 38,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiteke-Kukuya iko katika kundi la B70.


title: Kiteke-Laali

text: Kiteke-Laali ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wateke. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kiteke-Laali imehesabiwa kuwa watu 2100. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiteke-Laali iko katika kundi la B70.


title: Kiteke-Nzikou

text: Kiteke-Nzikou ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wateke. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa lugha zote za Kiteke nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 490,000 ila idadi ya wasemaji wa Kiteke-Nzikou haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiteke-Nzikou iko katika kundi la B70.


title: Kiteke-Tyee

text: Kiteke-Tyee ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wateke. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kiteke-Tyee imehesabiwa kuwa watu 14,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiteke-Tyee iko katika kundi la B70.


title: Kibonjo

text: Kibonjo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wabonjo. Idadi ya wasemaji wa Kibonjo imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibonjo iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kiali

text: Kiali ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Waali. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kiali imehesabiwa kuwa watu 35,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiali iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kibanda-Bambari

text: Kibanda-Bambari ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wabanda. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda-Bambari imehesabiwa kuwa watu 183,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda-Bambari iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kibanda-Banda

text: Kibanda-Banda ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Sudan Kusini inayozungumzwa na Wabanda. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda-Banda nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 102,000. Pia kuna wasemaji wachache nchini Sudan Kusini. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda-Banda iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kibanda ya Magharibi

text: Kibanda-Magharibi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Sudan Kusini inayozungumzwa na Wabanda. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda-Magharibi nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 4500. Pia kuna wasemaji 3000 nchini Sudan Kusini (1982). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda-Magharibi iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kibanda-Mbres

text: Kibanda-Mbres ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wabanda. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda-Mbres imehesabiwa kuwa watu 42,500. Pia kuna wasemaji wachache nchini Sudan Kusini. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda-Mbres iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kibanda-Ndele

text: Kibanda-Ndele ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wabanda. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda-Ndele imehesabiwa kuwa watu 35,500. Pia kuna wasemaji nchini Sudan Kusini ambao idadi yao haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda-Ndele iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kibanda-Togbo-Vara

text: Kibanda-Togbo-Vara ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Sudan Kusini inayozungumzwa na Wabanda. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda-Togbo-Vara nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 12,000. Pia nchini Kongo kuna wasemaji 12,000. Idadi ya wasemaji nchini Sudan Kusini haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda-Togbo-Vara iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kibanda-Yangere

text: Kibanda-Yangere ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wabanda. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda-Yangere imehesabiwa kuwa watu 26,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda-Yangere iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Viktor Kozin

text:
Viktor Kozin (kwa Kirusi: Виктор Михайлович Козин; amezaliwa 22 Februari, 1953) ni mhandisi kutoka Urusi. Hasa amejishughulisha na ujemzi wa meli.
 Resonance metodo de glacio detruo


title: Komba

text: Komba ni wanyama wadogo wa familia Galagidae. Wamo miongoni mwa wanyama wa asili wa jamaa ya binadamu. Wanatokea Afrika kusini kwa Sahara.


title: Komba

text: Hukiakia usiku na hulala mchana katika matundu ya miti. Kwa ajili hiyo wana macho makubwa ili kuona vizuri kwenye giza. Hata masikio yao ni makubwa ili kusikia mawindo yao na hata maadui wao. Mkia mrefu wao huzuia wasiyumbe wakitembea juu ya matawi. Wanaweza kuruka sana, hadi mita 2 kwa wima. Wana makucha kama yale ya watu, isipokuwa lile la kidole cha pili cha miguu ambao ni mrefu wenye ncha kali na hutumika kwa kusafisha manyoya. Hula wadudu, wanyama wadogo, matunda na sandarusi.


title: Kibirri

text: Kibirri ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wabirri. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibirri imehesabiwa kuwa watu 200 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibirri iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.


title: Kibodo (Afrika ya Kati)

text: Kibodo ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wabodo. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibodo imehesabiwa kuwa watu 15 tu. Kwa hiyo lugha hiyo imekaribia kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibodo iko katika kundi la D30.


title: Kibofi

text: Kibofi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wabofi. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibofi imehesabiwa kuwa watu 23,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibofi iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kibokoto

text: Kibokoto ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wabokoto. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibokoto imehesabiwa kuwa watu 130,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibokoto iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kidagba

text: Kidagba ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Chad inayozungumzwa na Wadagba. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kidagba nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 34,000. Pia kuna wasemaji 10,000 nchini Chad. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidagba iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.


title: Kifulfulde-Bagirmi

text: Kifulfulde-Bagirmi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Chad inayozungumzwa na Wafulfulde. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kifulfulde-Bagirmi nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 156,000. Pia kuna wasemaji 24,000 nchini Chad. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kifulfulde-Bagirmi iko katika kundi la Kiatlantiki.


title: Kidendi

text: Kidendi ni jina la lugha mbili tofauti, yaani:


title: Kidendi (Afrika ya Kati)

text: Kidendi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wadendi. Isichanganywe na Kidendi cha Benin. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kidendi imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidendi iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kiganzi

text: Kiganzi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Waganzi. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kiganzi imehesabiwa kuwa watu 1400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiganzi iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kigbanu

text: Kigbanu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wagbanu. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kigbanu imehesabiwa kuwa watu 95,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbanu iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kigbaya-Bossangoa

text: Kigbaya-Bossangoa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wagbaya. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kigbaya-Bossangoa imehesabiwa kuwa watu 200,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbaya-Bossangoa iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kigbaya-Bozoum

text: Kigbaya-Bozoum ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wagbaya. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kigbaya-Bozoum imehesabiwa kuwa watu 32,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbaya-Bozoum iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kigbaya-Kusini-Magharibi

text: Kigbaya-Kusini-Magharibi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wagbaya. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kigbaya-Kusini-Magharibi imehesabiwa kuwa watu 220,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbaya-Kusini-Magharibi iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kigbayi

text: Kigbayi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wagbayi. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kigbayi imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbayi iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kigeme

text: Kigeme ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wageme. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kigeme imehesabiwa kuwa watu 550 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigeme iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kigula

text: Kigula ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Sudan inayozungumzwa na Wagula. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kigula nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 13,000. Pia kuna wasemaji 1100 nchini Sudan. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigula iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.


title: Kigundi

text: Kigundi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wagundi. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kibaka. Mwaka wa 1988 idadi ya wasemaji wa Kigundi imehesabiwa kuwa watu 9000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigundi iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kikaba

text: Kikaba ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Chad inayozungumzwa na Wakaba. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kikaba nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 72,000. Pia kuna wasemaji 11,000 nchini Chad. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikaba iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.


title: Kikaba-Deme

text: Kikaba-Deme ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wakaba. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kikaba-Deme nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 40,000. Pia kuna wasemaji nchini Afrika yaKati ambao idadi yao haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikaba-Deme iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.


title: Kikaba-Naa

text: Kikaba-Naa ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wakaba. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kikaba-Naa nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 35,000. Pia kuna wasemaji nchini Afrika yaKati ambao idadi yao haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikaba-Naa iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.


title: Kikara

text: Kikara ni jina la lugha tofauti, yaani:


title: Kikara (Afrika ya Kati)

text: Kikara ni lugha nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wakara. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kikara imehesabiwa kuwa watu 4800. Haijulikani lugha ya Kikara iko katika familia au kundi gani la lugha kihistoria. Hata hivyo, wataalamu wengine huiweka katika kundi la Kibongo-Bagirmi la lugha za Kinilo-Sahara.


title: Tromsø

text: Tromsø ni makao makuu wa Troms, jimbo la Norwei kaskazini.


title: Tromsø

text: Una wakazi 72,066 (2015), mbali ya wanafunzi wanaoishi huko wakati wa masomo tu.


title: Tromsø

text: Unahesabika kuwa mji ulioko kaskazini kuliko yote duniani, tukiacha ile yenye wakazi chini ya 50,000.


title: Vadsø

text: Vadsø ni makao makuu ya Finnmark, jimbo la Norwei.


title: Vadsø

text: Kijiji hicho kina wakazi 6,223.


title: Bodø

text: Bodø ni mji mkuu wa Nordland, jimbo la Norwei.


title: Steinkjer

text: Steinkjer ni mji mkuu wa Nord-Trøndelag, jimbo la Norwei. Idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 21,151 mwaka wa 2011.


title: Kikpagua

text: Kikpagua ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wakpagua. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kibanda ya Kati. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikpagua imehesabiwa kuwa watu 3830. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikpagua iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kikpatili

text: Kikpatili ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wakpatili. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kikpatili imehesabiwa kuwa watu 4500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikpatili iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kilaka (Chad)

text: Kilaka ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Walaka. Isichanganywe na lugha ya Kilaka inayozungumzwa nchini Nigeria. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kilaka nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 55,100. Pia kuna wasemaji 2050 nchini Afrika ya Kati. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilaka iko katika kundi la Kibongo-Nagirmi.


title: Kilimassa

text: Kilimassa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wamassa. Idadi ya wasemaji wa Kilimassa ni ndogo sana kwa hiyo inawezekana kuwa lugha hiyo itatoweka punde. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilimassa iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kilutos

text: Kilutos ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Chad inayozungumzwa na Walutos. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kilutos nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 17,000. Pia kuna wasemaji 1980 nchini Chad. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilutos iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.


title: Kimanza

text: Kimanza ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wamanza. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kimanza imehesabiwa kuwa watu 220,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimanza iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kimbangi

text: Kimbangi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wambangi. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kimbangi imehesabiwa kuwa watu 2750. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimbangi iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kimbati

text: Kimbati ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wambati. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kimbati imehesabiwa kuwa watu 60,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimbati iko katika kundi la C20.


title: Kimbay

text: Kimbay ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wambay. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kimbay nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 80,000. Pia kuna wasemaji 8300 nchini Afrika ya Kati. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimbay iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.


title: Kingam

text: Kingam ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wangam. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kingam nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 43,700. Pia kuna wasemaji 17,700 nchini Afrika ya Kati. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingam iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.


title: Kingando (lugha)

text: Kingando ni jina la lugha tofauti, yaani:


title: Kingando (Afrika ya Kati)

text: Kingando ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wangando. Isichanganywe na Kingando nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kingando imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kingando iko katika kundi la C10.


title: Kingbaka-Manza

text: Kingbaka-Manza ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wangbaka-Manza. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kiali. Kwa vyovyote isichangaywe na Kingbaka wala na Kimanza; lugha hizo hufanana lakini ni lugha tofauti. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kingbaka-Manza imehesabiwa kuwa watu 29,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingbaka-Manza iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kingombe (lugha)

text: Kingombe ni jina la lugha tofauti, yaani:


title: Kingombe (Afrika ya Kati)

text: Kingombe ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wangombe. Isichanganywe na Kingombe nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kingombe imehesabiwa kuwa watu 1450. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingombe iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kipande

text: Neno au jina la Kipande hurejea mambo mbalimbali tofauti, k.m.:


title: Kipande (lugha)

text: Kipande ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wapande. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kipande imehesabiwa kuwa watu 9700. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kipande iko katika kundi la C20.


title: Kirunga

text: Kirunga ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Chad inayozungumzwa na Warunga. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kirunga nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 21,500. Pia kuna wasemaji 21,500 tena nchini Afrika ya Kati. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kirunga iko katika kundi la Kinilotiki.


title: Kiyaka (Afrika ya Kati)

text: Kiyaka ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wayaka. Isichanganywe na lugha ya Kiyaka nchini Jamhuri ya Kongo wala na lugha ya Kiyaka nchini Angola. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kiyaka nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 15,000. Pia kuna wasemaji 15,000 tena nchini Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiyaka iko katika kundi la C10.


title: Kisuma

text: Kisuma ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wasuma. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kisuma imehesabiwa kuwa watu 50,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisuma iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kiukhwejo

text: Kiukhwejo ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Waukhwejo. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kiukhwejo imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiukhwejo iko katika kundi la A80.


title: Kivale

text: Kivale ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wavale. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kivale imehesabiwa kuwa watu 5400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kivale iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.


title: Orodha ya lugha za Nigeria

text: Orodha hii inaorodhesha lugha za Nigeria:


title: Kibada

text: Kibada hurejea mambo mbalimbali, k.m.


title: Kibali (lugha)

text: Kuna lugha mbalimbali ambazo zimeitwa Kibali, k.m.


title: Kiabanyom

text: Kiabanyom ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waabanyom. Mwaka wa 1986 idadi ya wasemaji wa Kiabanyom imehesabiwa kuwa watu 12,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiabanyom iko katika kundi la Kiekoidi linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kibena (lugha)

text: Jina la Kibena hurejea lugha mbalimbali tofauti, k.m.:


title: Selena Gomez

text: Selena Marie Gomez (amezaliwa 22 Julai 1992) ni mwigizaji filamu na mwimbaji wa kike kutoka nchi ya Marekani. Alianza kuigiza filamu akiwa na umri wa miaka kumi tu. Baadaye akaanza kuimba pia katika bendi, na kutoa albamu kama "Kiss & Tell", "A Year Without Rain" na "When the Sun Goes Down".


title: Poto

text: Poto au koni ni wanyama wadogo wa nusufamilia Perodicticinae katika familia Lorisidae. Wamo miongoni mwa wanyama wa asili wa jamaa ya binadamu. Wanatokea Afrika kusini kwa Sahara. Wanaishi mitini kwa misitu ya mvua ya Afrika ya Magharibi na ya Kati, na wanateremka chini kwa nadra. Hukiakia usiku na hulala mchana katikati ya majani. Kwa hivyo wana macho makubwa ili kuona vizuri kwa giza. Mkia ni mfupi na haupo takriban kwa spishi za "Arctocebus". Manyoya yao ni mazito kama sufu yenye rangi ya kijivu, ya kahawa au ya dhahabu. Huenda polepole sana. Wana kucha kama zile za watu, isipokuwa ule wa kidole cha pili cha miguu ambao ni mrefu wenye ncha kali na hutumika kwa kusafisha manyoya. Kidole cha pili cha mikono ni karibu ya kutoweka. Hula matunda, sandarusi, wadudu na wanyama wadodo.


title: Kiabon

text: Kiabon ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waabon. Mwaka wa 1973 idadi ya wasemaji wa Kiabon imehesabiwa kuwa watu 1000 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiabon iko katika kundi la Kitivoidi linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kiabua

text: Kiabua ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waabua. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kiabua imehesabiwa kuwa watu 25,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiabua iko katika kundi la Cross River.


title: Kiabureni

text: Kiabureni ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waabureni. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kiabureni imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiabureni iko katika kundi la Cross River.


title: Kiacipa ya Mashariki

text: Kiacipa-Mashariki ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waacipa. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kiacipa-Mashariki imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiacipa-Mashariki iko katika kundi la Kikainji.


title: Kiacipa ya Magharibi

text: Kiacipa-Magharibi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waacipa. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiacipa-Magharibi imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiacipa-Magharibi iko katika kundi la Kikainji.


title: Kiaduge

text: Kiaduge ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waaduge. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kiaduge imehesabiwa kuwa watu 1900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiaduge iko katika kundi la Kiedoidi.


title: Kiagatu

text: Kiagatu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waagatu. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kiagatu imehesabiwa kuwa watu 70,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiagatu iko katika kundi la Kiidomoidi.


title: Kiagoi

text: Kiagoi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waagoi. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kiagoi imehesabiwa kuwa watu 12,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiagoi iko katika kundi la Cross River.


title: Kiagwagwune

text: Kiagwagwune ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waagwagwune. Mwaka wa 1973 idadi ya wasemaji wa Kiagwagwune imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiagwagwune iko katika kundi la Cross River.


title: Kiahan

text: Kiahan ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waahan. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiahan imehesabiwa kuwa watu 300 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiahan iko katika kundi la Kidefoidi linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kiajawa

text: Kiajawa kilikuwa lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria iliyozungumzwa na Waajawa. Kati ya mwaka wa 1920 na 1940 wasemaji wa Kiajawa waliacha lugha yao na kuongea Kihausa hasa. Kwa hiyo lugha ya Kiajawa imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiajwa iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kiake

text: Kiake ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waake. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiake imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiake iko katika kundi la Plateau.


title: Kiakpa

text: Kiakpa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waakpa. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiakpa imehesabiwa kuwa watu 26,900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiakpa iko katika kundi la Kiidomoidi.


title: Kiakpes

text: Kiakpes ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waakpes. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kiakpes imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiakpes iko katika kundi la Kibenue-Kongo.


title: Kiakuku

text: Kiakuku ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waakuku. Idadi ya wasemaji wa Kiakuku haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiakuku iko katika kundi la Kiedoidi linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kialago

text: Kialago ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waalago. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kialago imehesabiwa kuwa watu 35,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kialago iko katika kundi la Kiidomoidi.


title: Junior Braithwaite

text: Franklin Delano Alexander Braithwaite, anafahamika zaidi kwa jina la Junior Braithwaite, (4 Aprili 1949 – 2 Juni 1999) alikuwa mwanamuziki wa reggae kutoka mjini Kingston huko nchini Jamaika. Yeye mwanachama mdogo zaidi kutoka katika kundi la The Wailing Wailers. The Wailing Wailers lilikuwa kundi la sauti ambalo Bob Marley na Bunny Wailer walilianzisha mnamo 1963, pamoja wakiwa na Braithwaite, wakati muziki wa ska ulikuwa maarufu nchini Jamaika.


title: Junior Braithwaite

text: Braithwaite alikuwa na The Wailers kwa takriban miezi nane na alipata kuimba akiwa kama kiongozi katika nyimbo kama vile "Habits", "Straight and Narrow Way", "Don't Ever Leave Me", na "It Hurts To Be Alone". Alikuwa na sauti bomba sana kwenye The Wailers, kulingana na maelezo ya Coxsone Dodd wa Studio One, ambaye yeye ndiye aliyegundua kipaji cha bendi hiyo. Bob Marley baadaye alieleza ya kwamba, "Junior alikuwa akiimba sauti ya juu. Ambapo siku hizi nimeanza kutambua ya kwamba anaimba kama mmoja kati ya kina Jackson Five. Alipoondoka imetubidi tutafute sauti ambayo ni Bunny, Peter na mimi tungeweza kumudu".


title: Junior Braithwaite

text: Braithwaite aliuawa mnamo tar. 2 Juni katika mwaka wa 1999 huko nyumbani kwa mwanamuziki mwenzake mjini Kingston, huku akiwaacha Bunny Wailer na Beverley Kelso wakiwa kama wanachama pekee halisi wa Wailers waliobakia.


title: Junior Braithwaite

text: Jamii:Waliozaliwa 1949 Jamii:Waliofariki 1999 Jamii:Wanamuziki wa Jamaika


title: Beverley Kelso

text: Beverley Kelso ni mwimbaji kutoka nchini Jamaika. Alikuwa mwitikiaji na alikuwa mmoja kati ya wanachama waanzilishi wa bendi ya The Wailers (kati ya 1963–1966). Kifo cha Junior Braithwaite mnamo 1999 na kifo cha Cherry Smith mnamo 2008 kimemwacha Kelso na Bunny Wailer wakiwa kama wanachama waanzilishi pekee wa kina Wailers (ijapokuwa Cherry Smith hakuorodheshwa kwenye tovuti ya bendi akiwa kama mwanachama kamili kwa kutokana na mchango wake mdogo katika bendi).


title: Kialege

text: Kialege ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waalege. Mwaka wa 1973 idadi ya wasemaji wa Kialege imehesabiwa kuwa watu 1200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kialege iko katika kundi la Cross River.


title: Kialumu-Tesu

text: Kialumu-Tesu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waalumu. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kialumu-Tesu imehesabiwa kuwa watu 7000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kialumu-Tesu iko katika kundi la Plateau.


title: Kiambo

text: Kiambo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waambo. Idadi ya wasemaji wa Kiambo imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiambo iko katika kundi la Kitivoidi linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kiamo

text: Kiamo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waamo. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiamo imehesabiwa kuwa watu 12,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiamo iko katika kundi la Kikainji.


title: Kianaang

text: Kianaang ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waanaang. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kianaang imehesabiwa kuwa watu 1,400,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kianaang iko katika kundi la Cross River.


title: Kianca

text: Kianca ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waanca. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kianca imehesabiwa kuwa watu 300 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kianca iko katika kundi la Kibantoidi linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kiarigidi

text: Kiarigidi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waarigidi. Mwaka wa 1986 idadi ya wasemaji wa Kiarigidi imehesabiwa kuwa watu 48,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiarigidi iko katika kundi la Kidefoidi.


title: Kiashe

text: Kiashe ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waashe. Mwaka wa 1972 idadi ya wasemaji wa Kiashe imehesabiwa kuwa watu 35,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiashe iko katika kundi la Plateau.


title: Wilaya ya Wanging'ombe

text: Wilaya ya Wanging'ombe ni wilaya moja ya Mkoa wa Njombe. Ilianzishwa mwezi wa Machi 2012. Kabla ya hapo ilikuwa sehemu ya magharibi ya Wilaya ya Njombe katika Mkoa wa Iringa. Tangu Njombe kuwa mkoa wilaya ya Njombe ya awali iligawiwa kwa wilaya za Wanging'ombe, Njombe Mjini na Njombe Vijijini.


title: Wilaya ya Wanging'ombe

text: Makao makuu ni kata ya Igwachanya. Wakati wa sensa ya mwaka 2012 wilaya hii ilikuwa na wakazi 161,816..


title: Wilaya ya Wanging'ombe

text: Wilaya ya Wanging'ombe ilipoanzishwa, ikawa na kata 16:


title: Kiasu

text: Kiasu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waasu. Isichanganywe na lugha ya Chasu inayozungumzwa nchini Tanzania. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kiasu imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiasu iko katika kundi la Kinupoidi linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kiatsam

text: Kiatsam ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waatsam. Mwaka wa 1972 idadi ya wasemaji wa Kiatsam imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiatsam iko katika kundi la Kikainji.


title: Kiauyokawa

text: Kiauyokawa ilikuwa lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria iliyozungumzwa na Waauyokawa. Hakuna wasemaji wa Kiauyokawa waliobaki mpaka sasa, maana yake lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiauyokawa iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kiawak

text: Kiawak ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waawak. Mwaka wa 1995idadi ya wasemaji wa Kiawak imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiawak iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kiayere

text: Kiayere ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waayere. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kiayere imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiayere iko katika kundi la Kidefoidi.


title: Kiayu

text: Kiayu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waayu. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Ki ayuimehesabiwa kuwa watu 800 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiayu iko katika kundi la Plateau.


title: Kibaan

text: Kibaan ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabaan. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kibaan imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibaan iko katika kundi la Cross River.


title: Kibaangi

text: Kibaangi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabaangi. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibaangi imehesabiwa kuwa watu 15,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibaangi iko katika kundi la Kikainji.


title: Kibacama

text: Kibacama ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabacama. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kibacama imehesabiwa kuwa watu 150,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibacama iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kibada (Nigeria)

text: Kibada ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabada. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kijarawa tu. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kibada imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibada iko katika kundi la Kijarawan linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kibade

text: Kibade ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabade. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kibade imehesabiwa kuwa watu 250,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibade iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kibakpinka

text: Kibakpinka ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabakpinka. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kibakpinka imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibakpinka iko katika kundi la Cross River.


title: Kibali (Nigeria)

text: Kibali ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabali. Isichanganywe na lugha ya Kibali izungumzwayo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kibali imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibali iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Busega

text: Busega ni jina la wilaya mpya katika mkoa mpya wa Simiyu, ambavyo vyote vilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012 yenye postikodi namba 39500 . Maeneo yake yalikuwa sehemu za Wilaya ya Magu.


title: Busega

text: Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, wilaya ilikuwa na wakazi wapatao 203,597 waishio humo.


title: Busega

text: Makao makuu ya wilaya yako Nyashimo.


title: Wilaya ya Itilima

text: Itilima ni jina la wilaya mpya ya Tanzania katika mkoa mpya wa Simiyu, ambavyo vyote vilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012.


title: Wilaya ya Itilima

text: Itilima ni wilaya iliyojaa karibia 99% wakiwa Wasukuma waitwao wanyantuzu, kilimo chao kikuu hasa ni mahindi, pamba, n.k.


title: Wilaya ya Itilima

text: Katika siasa UDP na CCM ndio vyama vinavyokubalika sana na hasa UDP kwa bwana mapesa aka Cheyo momose ndo eneo kubwa jimbo lake limechukuliwa na hii wilaya.


title: Wilaya ya Itilima

text: Pia wilaya hii ina historia ya upinzani wa kisiasa pia na miano.


title: Wilaya ya Itilima

text: Makao makuu ya wilaya yako Lagangabilili.


title: Wilaya ya Mlele

text: Mlele ni jina la wilaya mpya katika mkoa mpya wa Katavi, ambavyo vyote vilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012.


title: Wilaya ya Mlele

text: Maeneo yake yalikuwa sehemu ya wilaya ya Mpanda.


title: Wilaya ya Mlele

text: Makao makuu ya wilaya yako Inyonga.


title: Wilaya ya Mlele

text: Wakati wa sensa ya mwaka 2012 idadi ya wakazi ilikuwa watu 282,568.


title: Wilaya ya Nyang'hwale

text: Nyang'hwale ni jina la wilaya mpya katika mkoa mpya wa Geita, ambavyo vyote vilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012.


title: Wilaya ya Nyang'hwale

text: Wilaya hii ilikuwa na wakazi wapatao 148,320 wakati wa sensa ya mwaka 2012. Misimbo ya posta katika wilaya hii inaanza kwa namba 302xx.


title: Wilaya ya Nyang'hwale

text: Wilaya ya Nyang'hwale ina shule ya sekondari Kongwe.


title: Wilaya ya Butiama

text: Butiama ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa Mara, ambayo ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012.


title: Wilaya ya Butiama

text: Makao makuu ya wilaya yako Butiama.


title: Wilaya ya Butiama

text: Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 241,732 waishio humo.


title: Wilaya ya Chemba

text:
Chemba ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa Dodoma Tanzania yenye postikodi namba 41800
, ambayo ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012.


title: Wilaya ya Chemba

text: Makao makuu ya wilaya yako Chemba.


title: Wilaya ya Chemba

text: Kwa sasa Wilaya ya Chemba inajumuisha tarafa za Goima, Mondo, Kwamtoro na Farkwa pamoja na kata zao.


title: Wilaya ya Chemba

text: Wakazi wengi wa Chemba ni wakulima na wafugaji na mazao yao ni kama vile mahindi, ulezi, alizeti, uwele, udo. Wanyama wanaofugwa ni kama vile ng'ombe, mbuzi, punda na kondoo.


title: Wilaya ya Chemba

text: Chemba ni miongoni mwa sehemu ambazo zipo nyuma sana kielimu kwani huwezi kuta watu watano waliofika chuo kikuu, eneo hili lina shida kubwa ya maji katika vijiji vyake vyote.


title: Wilaya ya Gairo

text: Gairo ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa Morogoro,Tanzania yenye Postikodi namba 67700, ambayo ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012. Hadi 2012 ilikuwa sehemu ya Wilaya ya Kilosa.


title: Wilaya ya Gairo

text: Makao makuu ya wilaya yako Gairo, mji wenye maendeleo zaidi, wa pili baada ya Morogoro Mjini.


title: Wilaya ya Gairo

text: Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012 kata ilikuwa na wakazi wapatao 193,011.


title: Wilaya ya Kakonko

text:
Kakonko ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa Kigoma yenye postikodi namba 47700, ambayo ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012.Eneo lake lilitengwa na wilaya ya Kibondo. Idadi ya wakazi ilikuwa watu 167,555 wakati wa sensa 2012.
Makao makuu ya wilaya yako Kakonko.


title: Wilaya ya Buhigwe

text: Buhigwe ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa Kigoma yenye postikodi namba 47500, ambayo ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012. Kufuatana na sensa ya 2012 idadi a wakazi ilikuwa watu 254,342.


title: Wilaya ya Buhigwe

text: Makao makuu ya wilaya yako Buhigwe.


title: Wilaya ya Kalambo

text: Kalambo ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa Rukwa yenye postikodi namba 55400, ambayo ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012.


title: Wilaya ya Kalambo

text: Makao makuu ya wilaya yako Matai.


title: Wilaya ya Kalambo

text: Mkuu wa wilaya wa kwanza alikuwa Moshi Chang'a.


title: Wilaya ya Kalambo

text: Wilaya limepokea jina kutoka mto Kalambo unaopita hapa hadi kuishia kweye Maporomoko ya Kalambo upande wa Zambia.


title: Wilaya ya Kalambo

text: Idadi ya wakazi wa wilaya ilikuwa 207,700 wakati wa sensa ya mwaka 2012.


title: Wilaya ya Kalambo

text: Eneo la Kalambo liko kati ya Sumbawanga mjini na mpaka wa Zambia. Barabara ni chache na mbaya. Wakazi wengi hulima na kufuga. Mazao ya sokoni ni pamoja na mahindi, alizeti, maharagwa, muhogo na asali. Watu wachache wanalima madini na kuvua samaki.


title: Wilaya ya Kalambo

text: Katika uchaguzi wa bunge la Tanzania Kalambo ni jimbo la uchguzi.


title: Wilaya ya Kalambo

text: Wilaya ya Kalambo huwa na kata 17:


title: Wilaya ya Kaliua

text: Kaliua ni jina la makao makuu ya wilaya mpya katika mkoa wa Tabora, ambayo ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012 kutoka maeneo ya wilaya ya Urambo yenye postikodi namba 457 .


title: Wilaya ya Kaliua

text: Kaliua inaundwa na Igunga, Kilometa Sitini, Ushokola, Tuombe Mungu, Kazaroho, Usinge, Igagara, Pozamoyo, Ulndwa noni.


title: Wilaya ya Kyerwa

text: Wilaya ya Kyerwa ni wilaya mpya katika mkoa wa Kagera, Tanzania yenye postikodi namba 35800 ambayo ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012. Wakati wa sensa ya 2012 walikuwa wakazi waishio humo. .


title: Wilaya ya Kyerwa

text: Makao makuu ya wilaya yako Ruberwa.


title: Wilaya ya Mbogwe

text: Mbogwe ni jina la wilaya mpya katika mkoa mpya wa Geita, ambavyo vyote vilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012.


title: Wilaya ya Mbogwe

text: Makao makuu ya wilaya yako Mbogwe.


title: Wilaya ya Mkalama

text: Mkalama ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa Singida, nchini Tanzania ambayo ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012.


title: Wilaya ya Mkalama

text: Makao makuu ya wilaya yako Nduguti. msimbo wa posta ni 43500


title: Wilaya ya Mkalama

text: Wakati wa sensa ya mwaka 2012 wilaya hii ilikuwa na wakazi 188.733


title: Wilaya ya Momba

text:
Momba ni jina la wilaya katika mkoa wa Songwe, ambayo ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012 ikigawanyika toka wilaya ya Mbozi.
Makao makuu ya wilaya yako Chitete, ingawa sasa ofisi zake kwa muda zipo Ukwile katika majengo ya kukodi ya ADP.


title: Wilaya ya Momba

text: Mnamo mwaka 2014 mkurugenzi mtendaji wa wilaya hiyo alikuwa Mwantona.


title: Wilaya ya Momba

text: Mbunge wake anaitwa Silinde kutoka chama cha Chadema.


title: Wilaya ya Momba

text: Lugha kuu zinazozungumzwa ni pamoja na Kinyamwanga na Kiwanda upande wa Tarafa ya Kamsamba.


title: Wilaya ya Momba

text: Vijiji vinavyozunguka makao makuu ya wilaya ni: Tindingoma, Nkala, Naming'ongo na Yala. Vyote hivyo vipo ndani ya Tarafa ya Msangano.


title: Wilaya ya Momba

text: Mazao yanayolimwa ni mpunga, mahindi, mtama, ufuta, ulezi, alizeti na kahawa.


title: Wilaya ya Nyasa

text: Nyasa ni jina la wilaya katika Mkoa wa Ruvuma yenye postikodi namba 57500 ., ambayo ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012 kutokana na maeneo ya wilaya ya Mbinga. Eneo la wilaya hii liko kando la Ziwa Nyasa.


title: Wilaya ya Nyasa

text: Makao makuu ya wilaya yako Mbamba Bay.


title: Wilaya ya Nyasa

text: Wakati wa sensa ya mwaka 2012, wilaya ilikuwa na wakazi 146,160.


title: Wilaya ya Uvinza

text: Uvinza ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa Kigoma, ambayo ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012 yenye postikodi namba 47600. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, wilaya ilikuwa na wakazi wapatao 383,640 waishio humo.


title: Wilaya ya Uvinza

text: Maeneo ya Uvinza yalitengwa na wilaya ya Kigoma Vijijini.


title: Wilaya ya Uvinza

text: Makao makuu ya wilaya yameanishwa Lugufu, iliko takriban 30 km upande wa mashariki-kaskazini kutoka Uvinza.


title: Bronzi

text: Bronzi (pia: shaba nyeusi) ni aloi ya metali. Kiasi kikubwa ndani yake ni shaba (70-90%) na metali nyingine ndani yake ni stani (takriban 10-30%).


title: Bronzi

text: Bronzi ilikuwa aloi ya kwanza inayojulikana kuwa ilitumiwa na binadamu katika historia yake. Mwisho wa zama za mawe watu walianza kutumia shaba kwa kutengeneza silaha na vifaa vingine. Lakini shaba peke yake ina hasara mbili: si ngumu sana, yaani umbo lake halidumu likitumiwa kwa kazi nzito au kwa mapigano; ukali wa kisu au shoka unapotea haraka. Hasara nyingine inafanya mmenyuko na oksijeni ya hewa au katika maji na uso wake hubadilika kuwa ganda la oksaidi.


title: Bronzi

text: Hapo watu waligundua ya kwamba tabia za shaba zinaboreshwa kwa kuiongezea kiasi cha stani. Walipata shaba kwa njia ya kupasha moto madini ya shaba hadi shaba kupatikana kwa hali ya kiowevu cha moto; kwa kuongeza kiasi cha stani katika hali hiyohiyo na kukoroga zote mbili aloi ya bronzi ilipatikana. Hii aloi ni ngumu zaidi kuliko shaba pekee na haina mmemenyuko wa haraka tena na oksijeni ya hewani.


title: Bronzi

text: Mahali pa kwanza ambako bronzi ilipatikana zamani za milenia ya 4 KK kulikuwa maeneo ya Uajemi, China, Mesopotamia na kwenye Balkani. Inaonekana ya kwamba bronzi iligunduliwa mara kadhaa mahali mbalimbali katika mazingira yenye shaba ambako watu walitangulia kutengeneza vifaa vya shaba tupu.


title: Bronzi

text: Kutoka vitovu vya kwanza ujuzi wa kutengeneza bronzi ulisambaa hadi maeneno mengine penye madini ya shaba, na biashara ya vifaa na silaha za bronzi ilianza kuunganisha mataifa na makabila ya mbali.


title: Bronzi

text: Baadaye nafasi ya bronzi ilichukuliwa na chuma kilichopatikana mahali pengi kwa gharama ndogo zaidi.


title: Bronzi

text: Siku hizi bronzi ina nafasi yake katika vifaa vya mapambo na pia katika sehemu za mashine, kwa mfano pale ambako vipande viwili vinagusana na kusugana.


title: Ana

text: Ana (kutoka Kiebrania Hannah חַנָּה, yaani "fadhili") anaheshimiwa kama mama wa Bikira Maria na bibi wa Yesu kadiri ya mapokeo ya Ukristo na Uislamu, ingawa hatajwi katika Biblia wala katika Kurani, isipokuwa katika kitabu cha karne ya 2 kinachoitwa Injili ya Yakobo.


title: Ana

text: Humo anatajwa pia mume wake Yohakimu.


title: Ana

text: Wote wawili wanaheshimiwa kama watakatifu katika madhehebu mengi ya Ukristo, hasa tarehe 26 Julai.


title: Berardo mfiadini

text: Berardo alizaliwa Carbio, Umbria, Italia akafia dini ya Ukristo huko Morocco pamoja na Ndugu Wadogo wenzake Petro wa San Gemini, Oto, Akursius na Adiutus.


title: Berardo mfiadini

text: Ndio Wafransisko wafiadini wa kwanza. Aliposikia habari zao, Fransisko wa Asizi alishangilia, "Sasa kweli naweza kusema nina Ndugu Wadogo watano".


title: Berardo mfiadini

text: Wote wanaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama watakatifu, hasa tangu mwaka 1481 walipotangazwa na Papa Sixtus IV.


title: Berardo mfiadini

text: Sikukuu yao ni tarehe 16 Januari, siku ya kifodini chao mwaka 1220.


title: Kibangwinji

text: Kibangwinji ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabangwinji. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kibangwinji imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibangwinji iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kibasa

text: Kibasa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabasa. Mwaka wa 1973 idadi ya wasemaji wa Kibasa imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibasa iko katika kundi la Kikainji.


title: Kibasa-Gumna

text: Kibasa-Gumna ilikuwa lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria iliyozungumzwa na Wabasa. Mwaka wa 1987 hakuna Wabasa waliobaki kuzungumza Kibasa-Gumna bali wote walibadili kuzungumza Kihausa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibasa-Gumna iko katika kundi la Kikainji.


title: Kibasa-Gurmana

text: Kibasa-Gurmana ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabasa. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kibasa-Gurmana imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibasa-Gurmana iko katika kundi la Kikainji.


title: Kiboga

text: Neno au jina la Kiboga hurejea mambo mbalimbali, k.m.:


title: Kibatu

text: Kibatu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabatu. Idadi ya wasemaji wa Kibatu imehesabiwa kuwa watu 25,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibatu iko katika kundi la Kitivoidi linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Pimbi

text: Pimbi, kwanga, perere au wibari ni wanyama wadogo wa familia Procaviidae. Jina la kwanga litumika kwa jenasi "Heterohyrax" na perere na wibari yatumika kwa jenasi "Dendrohyrax". Wanatokea Afrika kusini kwa Sahara na Mashariki ya Kati, mara nyingi katika maeneo makavu na yenye miamba mingi. Spishi zote ni nene zenye mkia mfupi na manyoya mazito. Miguu yao ina vitakia vyenye ngozi nene na tezi nyingi za jasho ambavyo vinawasaidia kupanda miamba na miti. Rangi yao ni kijivu, kahawia au hudhurungi. Hula majani ya manyasi, ya mimea na ya miti.


title: Kibauchi

text: Kibauchi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabauchi. Mwaka wa 1988 idadi ya wasemaji wa Kibauchi imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibauchi iko katika kundi la Kikainji.


title: Kibeele

text: Kibeele ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabeele. Lugha ni tofauti na Kibole. Mwaka wa 1922 idadi ya wasemaji wa Kibeele imehesabiwa kuwa watu 120 tu. Haijulikani idadi imeendeleaje katika karne tangu mahesabu hayo ya kwanza. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibeele iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kibegbere-Ejar

text: Kibegbere-Ejar ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabegbere-Ejar. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kiashe. Mwaka wa 1972 idadi ya wasemaji wa Kibegbere-Ejar imehesabiwa kuwa watu 35,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibegbere-Ejar iko katika kundi la Plateau.


title: Kibekwarra

text: Kibekwarra ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabekwarra. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kibekwarra imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibekwarra iko katika kundi la Cross River.


title: Kibena (Nigeria)

text: Kibena ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabena. Isichanganywe na lugha ya Kibena nchini Tanzania. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kibena imehesabiwa kuwa watu 95,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibena iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Wabena

text: Jina la Wabena hurejea makabila tofauti:


title: Kiberom

text: Kiberom ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waberom. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kiberom imehesabiwa kuwa watu 300,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiberom iko katika kundi la Plateau.


title: Kibete

text: Kibete ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabete. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kibete imehesabiwa kuwa watu 50 tu, Wabete wakitumia lugha ya Kijukun badala ya lugha yao. Kwa hiyo lugha imekaribia kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibete iko katika kundi la Kijukunoidi.


title: Kibete-Bendi

text: Kibete-Bendi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabete-Bendi. Mwaka wa 1963 idadi ya wasemaji wa Kibete-Bendi imehesabiwa kuwa watu 36,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibete-Bendi iko katika kundi la Cross River.


title: Kibile

text: Kibile ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabile. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kibile imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibile iko katika kundi la Kijarawan linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kibina (Nigeria)

text: Kibina ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabina. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibina imehesabiwa kuwa watu 7000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibina iko katika kundi la Kikainji.


title: Kibiseni

text: Kibiseni ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabiseni. Mwaka wa 1977 idadi ya wasemaji wa Kibiseni imehesabiwa kuwa watu 4800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibiseni iko katika kundi la Kiijoidi.


title: Kiboga (lugha)

text: Kiboga ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Waboga. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kiboga imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiboga iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kiboghom

text: Kiboghom ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Waboghom. Mwaka wa 1973 idadi ya wasemaji wa Kiboghom imehesabiwa kuwa watu 50,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiboghom iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kibokobaru

text: Kibokobaru ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabokobaru. Mwaka wa 1997 idadi ya wasemaji wa Kibokobaru imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibokobaru iko katika kundi la Kimande.


title: Kibole

text: Kibole ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabole. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kibole imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibole iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kijiweni, Kilolambwani

text: Kijiweni ni kijiji cha kata ya Kilolambwani kilichopo katika Wilaya ya Lindi Vijijini eneo ambalo mto Mbwemkuru unamwaga maji yake katika Bahari ya Hindi. Kiasili inasadikiwa hapa ndipo lilipotokea kabila la Wamachinga. Katika kipindi cha ukoloni palikuwa na mashamba makubwa ya mkonge liloitwa Mkoe hali iliyosababisha pawepo na wageni wengi wengine wakiwa walikuja kufanya kazi katika shamba la mkonge.


title: Kijiweni, Kilolambwani

text:
Mara nyingine kijiji hichi kinajulikana kama "Jiwe la Mzungu" hii ikiwa kutokana na alama ambayo iliwekwa na Wareno pwani ya Lindi katika kijiji hiki ikiwa katika miaka ya Karne ya 15.
Inadaiwa kuwa Wareno (ambao waliweka jiwe hilo) walidai kuwa ndiyo sehemu ya ilipaswa uwe mpaka wao wa Kaskazini ma himaya yao ya Msumbiji kwa mujibu wa Kikao cha Barlin.


title: Kijiweni, Kilolambwani

text: Shughuli kuu za kiuchumi kwa wakazi wa Kijiweni ni kilimo cha mazao ya mtama,ufuta,korosho na mwani.Shunguli nyingine kuu ni uvuvi hasa kwa vile kijiji kinapatikana kando kando mwa bahari ya Hindi na mto Mbwemkuru.


title: Kijiweni, Kilolambwani

text: Kijiweni kimebahatika kuwa na ufukwe mzuri wa bahari kiasi cha kuvutia wageni wengi.Kama ilivyo kwa vijiji vingi vya ukanda huo wa Mchinga, nyumba za wakazi wa Kijiweni zimepangwa kwa umahiri na ustadi wa hali ya juu kiasi cha kuweka muonekano mzuri wa mitaa yake. Kijijini kuna zahanati na shule ya msingi, na ofisi ya mtendaji wa serikali ya kijiji.


title: Kibo-Rukul

text: Kibo-Rukul ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabo-Rukul. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kibo-Rukul imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibo-Rukul iko katika kundi la Plateau.


title: Kibu

text: Kibu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabu. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kibu imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibu iko katika kundi la Plateau.


title: Kibukwen

text: Kibukwen ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabukwen. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kinaki. Idadi ya wasemaji wa Kibukwen imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibukwen iko katika kundi la Kibeboidi linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kibumaji

text: Kibumaji ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabumaji. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibumaji imehesabiwa kuwa watu 11,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibumaji iko katika kundi la Cross River.


title: Kiburak

text: Kiburak ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waburak. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kiburak imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiburak iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kibura-Pabir

text: Kibura-Pabir ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabura-Pabir. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kibura-Pabir imehesabiwa kuwa watu 250,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibura-Pabir iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kibure

text: Kibure ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabure. Iidadi ya wasemaji wa Kibure imehesabiwa kuwa watu 500 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibure iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kiburu (Nigeria)

text: Kiburu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waburu. Idadi ya wasemaji wa Kiburu imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiburu iko katika kundi la Kibantoidi linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kibusa (Nigeria)

text: Kibusa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabusa. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kibusa imehesabiwa kuwa watu 40,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibusa iko katika kundi la Kimande.


title: Kicakfem-Mushere

text: Kicakfem-Mushere ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wacakfem-Mushere. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kicakfem-Mushere imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kicakfem-Mushere iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kicara

text: Kicara ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wacara. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kicara imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kicara iko katika kundi la Plateau.


title: Kicen

text: Kicen ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wacen. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kiizere. Idadi ya wasemaji wa Kicen imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kicen iko katika kundi la Plateau.


title: Kicentuum

text: Kicentuum (pia huitwa Kijalaa) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wacentuum. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kicentuum imehesabiwa kuwa watu 200 tu. Uainishaji wa lugha ya Kicentuum haujatafitiwa. Inawezekana kuwa lugha nyingine za familia ya lugha ambayo Kicentuum ni lugha mojawapo zimeshatoweka.


title: Kiche

text: Kiche ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wache. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiche imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiche iko katika kundi la Plateau.


title: Kicibak

text: Kicibak ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wacibak. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kicibak imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kicibak iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kicinda-Regi-Tiyal

text: Kicinda-Regi-Tiyal (pia huitwa Kikamuku) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wacinda, Waregi na Watiyal. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kicinda-Regi-Tiyal imehesabiwa kuwa watu 95,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kicinda-Regi-Tiyal iko katika kundi la Kikainji.


title: Kicineni

text: Kicineni ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wacineni. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kicineni imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kicineni iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kishingini

text: Kishingini (au Cishingini) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Washingini. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kishingini imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kishingini iko katika kundi la Kikainji.


title: Kiciwogai

text: Kiciwogai ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Waciwogai. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiciwogai imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiciwogai iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kic'lela

text: Kic'lela ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wac'lela. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kic'lela imehesabiwa kuwa watu 90,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kic'lela iko katika kundi la Kikainji.


title: Kicomo-Karim

text: Kicomo-Karim ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wacomo-Karim. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kicomo-Karim imehesabiwa kuwa watu 11,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kicomo-Karim iko katika kundi la Kijukunoidi.


title: Kicori

text: Kicori ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wacori. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kicori imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kicori iko katika kundi la Plateau.


title: Kidadiya

text: Kidadiya ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadadiya. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kidadiya imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidadiya iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kidass

text: Kidass ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadass. Mwaka wa 1971 idadi ya wasemaji wa Kidass imehesabiwa kuwa watu 8830. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidass iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kidaza

text: Kidaza ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadaza. Idadi ya wasemaji wa Kidaza haijulikani ila ni ndogo kwa vile Kidaza huzungumzwa katika vijiji vichache tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidaza iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kidefaka

text: Kidefaka ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadefaka. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kidefaka imehesabiwa kuwa watu 200 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidefaka iko katika kundi la Kiijoidi.


title: Kidegema

text: Kidegema ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadegema. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kidegema imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidegema iko katika kundi la Kiedoidi.


title: Kideno

text: Kideno ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadeno. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kideno imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kideno iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kidera (Nigeria)

text: Kidera ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadera. Ni tofauti na lugha ya Kidera nchini Papua Nyugini. Mwaka wa 1973 idadi ya wasemaji wa Kidera imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidera iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kidera

text: Jina la Kidera hurejea lugha mbili tofauti:


title: Kidghwede

text: Kidghwede ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadghwede. Mwaka wa 1980 idadi ya wasemaji wa Kidghwede imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidghwede iko katika kundi la Kichadiki.


title: TaTEDO

text: TaTEDO ni Shirika la Kijasiriamali la Kitaifa, lisilo la Kiserikali linalojishughulisha na uendelezaji wa nishati endelevu za kisasa. Shirika hili lina uzoefu wa kuendeleza nishati mbadala tangu 1990, katika utengenezaji wa sera za nishati, upangaji wa miradi na utafiti katika maeneo ya kufanyia kazi za miradi.


title: TaTEDO

text:
TaTEDO ilianzishwa tarehe 20 mwezi wa tano mwaka 1990.
Makao yake makuu yako Dar es salaam, Tanzania.
Mwanzo wa TaTEDO unaweza kwenda hadi miaka ya 1980 wakati mmoja wa waanzilishi wake (Nd. Estomih Sawe) alipopata nafasi ya kwenda nje ya nchi kwa masomo zaidi katika masuala ya nishati. Baada ya kurudi masomoni alifanya kazi katika Wizara ya Nishati, Madini na Maji ambapo alishiriki katika kuunda na kuendeleza kitengo cha nishati mbadala (au nishati za kujadidika).
Katika miaka ya 1985 hadi 1989, alishiriki katika utekelezaji wa miradi mbalimbali kama mradi wa nishati wa GTZ katika mikoa ya Dar es salaam, Mafia na Kondoa. Mradi mwingine ulikuwa wa majiko na uchomaji mkaa uliofadhiliwa na Benki ya Dunia ambao ulipitishwa mwaka 1988. Katika utekelezaji wa mradi huu, wataalamu kadhaa kutoka nje ya nchi waliajiriwa akiwemo Dk. Maxwell Kinyanjui kutoka Kenya (Mtaalam wa Majiko), Ibrahim Ndiaye kutoka Senegali (mtaalam wa uchomaji mkaa) na Rainer German (Mtaalam wa Tanuru la Nusu Chungwa). Kulikuwa na majadiliano ya mara kwa mara kati ya Nd. Sawe na Dk Kinyanjui ambayo yalikuwa yakiendelea hata baada ya saa za kazi .
Kati ya changamoto ambazo walikutana nazo wataalamu hawa ilikuwa namna ya kuweza kukifanya haya yaliyoletwa na mradi mradi kuwa endelevu. Mawazo mbalimbali yalipendekezwa ikiwa ni pamoja na kuanzisha kiwanda cha uzalishaji wa majiko sanifu. Hata hivyo mawazo haya yalishindikana kutokana na kukosekana kwa wajasiriamali waliokuwa tayari kuwekeza katika biahara ya majiko sanifu
Mwaka 1989, lilijitokeza wazo la kuanzishwa kwa taasisi isiyo ya kiserikali ya nishati katika majadiliano baina ya Mr Sawe na Dk Kinyanjui. Wazo hili lilikubaliwa na wataalam hawa wawili kwa kuzingatia mafanikio ya asasi nyingine kama KENGO ya Kenya.
Majadiliano yaliendelea ili kupata jina la asasi. Dk Kinyanjui alipendekeza jina la Tanzania Wood Energy Non-Governmental Organization (KWENGO). Jina hilo lilikubaliwa na katiba ya mwanzo iliandaliwa kwa kutumia jina hili.
Baada ya muda Nd. Sawe aliona ni vizuri ikaanzishwa asasi ambayo itajumuisha teknolojia nyingine za kujadidika za nishatu na jina la asasi likabadilika kuwa “Tanzania Traditional Energy Organization”(TaTEDO)
Mwaka 1989 Nd Sawe alimtambulisha Dk Kinyanjui kwa Mzee Daniel Yona na Mwalimu Joshua Meena ambaye kwa wakati huo alikuwa mwalimu Mstaafu na Mzee Yona alikuwa mfanyabiashara. Wote walikubaliana na wazo hilo na wakaanza mikutano ya pamoja ya kuanzisha TaTEDO.
Mkutano wa kwanza ulifanyika nyumbani kwa Mzee Yona mwaka 1990 ambao uliongelea katiba ya kwanza walioudhuria walikuwa waanzilishi wa TaTEDO Mzee Daniel Yona, Mwalimu Joshua Meena , Nd. Estomih Sawe na Dk Maxwell Kinyanjui
Katika kikao hiki katiba ya kwanza ya TaTEDO iliyoandaliwa na Bwana Sawe na Dakta Maxwell ilijadiliwa na kuamuliwa kusajili Asasi hii baada ya katiba kupitiwa na mwanasheria Bwana Temu. Iliamuliwa pia kuongeza watu wengine ili kufikia idadi ya watu kumi na mbili waliotakiwa kwa ajili ya usajili.
Kikao cha kwanza cha taasisi kilimteua Mzee Yona Kuwa Mwenyekiti wa kwanza wa TaTEDO, Mr. Estomih Sawe kuwa makamu wa mwenyekiti, Mwalim Meena katibu wa kwanza na Dr Maxwell alipendekezwa kuwa mshauri
Waanzilishi hawa wane walichangia jumala ya Shilingi 52,000 kuwezesha usajili wa TaTEDO. mwenyekiti na katibu walipewa jukumu la kusajili taasisi KWA SABABU Bwana Sawe na Dakta Maxwell walikuwa bado wafanyakazi wa serikali.
Mwenyekiti na katibu walifuatilia usajili ambao ulitolewa tarehe 29/5/1990 na hii ndio siku rasmi ya kuzaliwa TaTEDO.
Awamu ya kwanza ya TaTEDO ilikumbwa na changamoto nyingi kutokana na uzoefu mdogo wa taasisi zisizo za kiserkiali wa wanzilishi wa taasisi. Awamu hii TaTEDO iliongozwa na Mwalimu Joshua Meena . Hata hivyo kwa ushiriakino na wadau mbalilmbali TaTEDO iliweza kusimama. Wanachama wa kwanza wa TaTEDO walikuwa ni mafundi wa majiko sanifu pamoja na wakulima.
Katika kipindi hiki tatedo ilifanya kazi Dar es Salaam peke yake. Katika kipindi hiki TaTEDO ilipata Ufadhili Kutoka HIVOS mwaka 1992, NORAD mwaka 1993, FINNIDA, pamoja na CIDA.
Mabadiliko ya uongozi mwaka 1997
Mwaka 1996 mwalimu Meena aliomba kupumzika na hivyo kufikia mwisho wa awamu ya kwanza. TaTEDO iliamua kutafuta mtu mwenye utaalam wa Nishati Jadidifu ili kuongeza kasi ya maendeleo ya Tassisi . Uongozi mpya chini ya Mkurugenzi wa sasa Bwana Sawe uliingia ukiwa na mikakati mipya ya kuendeleza huduma za nishati endelevu . katika kipindi hiki dhamira na maono ya Tasisi yalibadilika ambapo
Taasisi ilianza mikakati ya kuboresha uwezo wa rasilimali watu kwa kuajiri wasomi na kuendeleza waliopo. Katika kipindi hiki taasisi imeongeza uwezo wa rasilimali watu. Na kuongeza eneo la utendaji kazi kutoka mkoa mmoja wa Dar es Salaam hadi mikoa mitano ya Arusha, Pwani, Kilimanjaro, Mwanza na Shinyanga.
Pia katika kipindi hiki idadi ya wafanyakazi imeongezeka kutoka 15 mwaka 1996 hadi 56 mwaka 2010.
Katika kipindi cha miaka ishirini ya TaTEDO kiasi cha fedha kinachotumika kwa mwaka kimeogezeka kutoka shilingi 54,000 mwaka 1990 hadi shilingi billion 2.9 mwaka 2009.


title: TaTEDO

text: Muundo wa Taasisi ni kama ifuatavyo Mkutano Mkuu wa wanachama wote, Bodi ya Wakurugenzi, Mkurugenzi Mtendaji,


title: TaTEDO

text:
Teknolojia za Nishati Mbadala ambazo zinaendeleshwa na TaTEDO kibiashara ni kama zifuatavyo
Kupitia teknolojia za TaTEDO wajasiriamali zaidi ya 270 nchini Tanzania wameweza kujiongezea kipato na kuboresha mazingira


title: Kidibo

text: Kidibo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadibo. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kidibo imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidibo iko katika kundi la Kinupoidi.


title: Kidijim-Bwilim

text: Kidijim-Bwilim ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadijim na Wabwilim. Dijim na Bwilim ni majina ya lahaja mbili za lugha hiyo moja. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kidijim-Bwilim imehesabiwa kuwa watu 25,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidijim-Bwilim iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kidiri (lugha)

text: Kidiri ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadiri. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kidiri imehesabiwa kuwa watu 7200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidiri iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kidirim

text: Kidirim ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadirim. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kidirim imehesabiwa kuwa watu 9000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidirim iko katika kundi la Kidakoidi linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kidoka

text: Kidoka ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadoka. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kidoka imehesabiwa kuwa watu 11,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidoka iko katika kundi la Plateau.


title: Kidoko-Uyanga

text: Kidoko-Uyanga ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadoko. Idadi ya wasemaji wa Kidoko-Uyanga imehesabiwa kuwa watu 200 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidoko-Uyanga iko katika kundi la Cross River.


title: Kidong

text: Kidong ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadong. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kidong imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidong iko katika kundi la Kidakoidi linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kiduguri

text: Kiduguri ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waduguri. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kijarawa. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiduguri imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiduguri iko katika kundi la Kijarawan linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kiduhwa

text: Kiduhwa ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Waduhwa. Mwaka wa 1973 idadi ya wasemaji wa Kiduhwa imehesabiwa kuwa watu 800 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiduhwa iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kidulbu

text: Kidulbu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadulbu. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kidulbu imehesabiwa kuwa watu 100 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidulbu iko katika kundi la Kijarawan linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kidungu

text: Kidungu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadungu. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kidungu imehesabiwa kuwa watu 1100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidungu iko katika kundi la Kikainji.


title: Kiduwai

text: Kiduwai ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Waduwai. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiduwai imehesabiwa kuwa watu 11,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiduwai iko katika kundi la Kichadiki.


title: Kidza

text: Kidza ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadza. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kidza imehesabiwa kuwa watu 20,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidza iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.


title: Kiebira

text: Kiebira ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waebira. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kiebira imehesabiwa kuwa watu milioni moja. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiebira iko katika kundi la Kinupoidi.


title: Kiebughu

text: Kiebughu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waebughu. Mwaka wa 1988 idadi ya wasemaji wa Kiebughu imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiebughu iko katika kundi la Cross River.


title: Kiedo

text: Kiedo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waedo. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiedo imehesabiwa kuwa watu milioni moja. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiedo iko katika kundi la Kiedoidi.


title: Kiefai

text: Kiefai ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria na Kamerun inayozungumzwa na Waefai. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiefai imehesabiwa kuwa watu 6320. Pia kuna wasemaji 900 nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiefai iko katika kundi la Cross River.


title: Kiefik

text: Kiefik ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waefik. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kiefik nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu 400,000. Pia kuna wasemaji nchini Kamerun na Marekani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiefik iko katika kundi la Cross River.


title: Kiefutop

text: Kiefutop ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waefutop. Mwaka wa 1973 idadi ya wasemaji wa Kiefutop imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiefutop iko katika kundi la Kiekoidi linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kieggon

text: Kieggon ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waeggon. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kieggon imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kieggon iko katika kundi la Plateau.


title: Kiehueun

text: Kiehueun ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waehueun. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiehueun imehesabiwa kuwa watu 14,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiehueun iko katika kundi la Kiedoidi.


title: Kiekajuk

text: Kiekajuk ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waekajuk. Mwaka wa 1986 idadi ya wasemaji wa Kiekajuk imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiekajuk iko katika kundi la Kiekoidi linalofanana na lugha za Kibantu.


title: Kieki

text: Kieki ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waeki. Mwaka wa 1988 idadi ya wasemaji wa Kieki imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kieki iko katika kundi la Cross River.


title: Kiekit

text: Kiekit ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waekit. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kiekit imehesabiwa kuwa watu 200,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiekit iko katika kundi la Cross River.


title: Kiekpeye

text: Kiekpeye ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waekpeye. Mwaka wa 1973 idadi ya wasemaji wa Kiekpeye imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiekpeye iko katika kundi la Kiigboidi.


title: Misale ya waumini

text: Misale ya waumini ni kitabu kidogo ambacho kinawaletea Wakatoliki wanaotumia lugha ya Kiswahili matini ya sala na masomo kutoka Biblia ya Kikristo kadiri ya utaratibu wa Misa za Jumapili na sikukuu za kalenda ya liturujia ya mapokeo ya Kiroma.


title: Misale ya waumini

text: Mbali na hayo, yanayotokana na vitabu rasmi vya Misale ya altare na Kitabu cha masomo, katika kitabu hicho waumini wanakuta pia sala na ibada nyingine za binafsi.


title: Misale ya waumini

text: Ndiyo sababu misale hiyo imetolewa na Baraza la Maaskofu Katoliki Tanzania mara nyingi na kusambaa nchini kote na hata nje yake.


title: Kieleme

text: Kieleme ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waeleme. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kieleme imehesabiwa kuwa watu 58,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kieleme iko katika kundi la Cross River.


title: Kieloyi

text: Kieloyi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waeloyi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kieloyi imehesabiwa kuwa watu 25,000. Kuhusu uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, wataalamu hawajakubaliana kama kuainisha Kieloyi katika kundi la Kiidomoidi au la Plateau.


title: Misa

text: Misa ni adhimisho la ekaristi hasa likifuata mapokeo ya Kiroma.


title: Misa

text: Mbali ya ibada za mwanzo na mwisho, sehemu kuu ni mbili: Liturujia ya Neno na Liturujia ya Ekaristi. Ya kwanza inafanyika hasa mimbarini, ya pili altareni. Ndizo meza mbili ambapo Mungu Baba analisha wanae.


title: Misa

text: Jina linatokana na maneno ya mwisho ya ibada hiyo ambayo shemasi anaruhusu waamini kuondoka kisha kubarikiwa na askofu au padri aliyeongoza misa hiyo: Ite, Misa est (kwa Kilatini: "Nendeni, Misa imekwisha", au "Nendeni, sasa mnatumwa").


title: Misa

text: Wengi wanahusisha neno hilo na lile la Kilatini missio, kwa maana ya utume: kwamba aliyeshiriki ibada, mwishoni anatumwa kuwashirikisha wengine matunda yake, hasa amani ya Yesu Kristo.


title: Misa

text: Check date values in: |accessdate= (help)


title: Misa

text: Baldovin,SJ, John F., (2008). Reforming the Liturgy: A Response to the Critics. The Liturgical Press. Bugnini, Annibale (Archbishop), (1990). The Reform of the Liturgy 1948-1975. The Liturgical Press. Donghi, Antonio, (2009). Words and Gestures in the Liturgy. The Liturgical Press. Foley, Edward. From Age to Age: How Christians Have Celebrated the Eucharist, Revised and Expanded Edition. The Liturgical Press. Johnson, Lawrence J., (2009). Worship in the Early Church: An Anthology of Historical Sources. The Liturgical Press. Marini, Piero (Archbishop), (2007). A Challenging Reform: Realizing the Vision of the Liturgical Renewal. The Liturgical Press. Martimort, A.G. (editor). The Church At Prayer. The Liturgical Press.


title: Misa

text: Ibada ya Kiroma ilivyo leo kwa kawaida


title: Misa

text: (New American Bible version) (Jerusalem Bible version) (text in official Lectionary for Ireland, Australia, Britain, New Zealand etc.)


title: Misa

text: Ibada ya Kiroma ilivyokuwa na inavyoweza kuadhimshwa leo nje ya kawaida


title: Misa

text: Mafundisho na taratibu vya Ushirika wa Anglikana


title: Misa

text: , regarding the Mass , regarding the Mass including the orders for High and Low Mass


title: Misa

text: Jamii:Liturujia Jamii:Ekaristi