title: Isopodi mkubwa

text: Isopodi mkubwa mmoja alipigwa pichamwendo akimshambulia papa dogfish mkubwa katika mtego wa maji ya kina kirefu kwa kujikia na kula uso wa mnyama. [13] Kama chakula ni haba katika biome ya kina kirefu cha bahari, isopodi mkubwa huishi kwa kukabiliana na chochote kinachokuja mbele yake; wamezoea vipindi virefu vya njaa na wamejulikana kuishi miaka mitano bila chakula wakiwa mateka. [14][15]


title: Isopodi mkubwa

text: Wakati wanakutana na chanzo muhimu cha chakula, isopodi wakubwa wanakula kwa ulafi kufikia kiwango cha kuhatarisha uwezo wao wa kujongea. Mtaala kuchunguza yaliyomo katika mfumo wa umeng'enyaji wa mwaka 1651 sampuli za Bathynomus giganteus zilionyesha kwamba kumbe samaki waliliwa zaidi, ikifuatiwa na cephalopods na decapods, hasa carideans na galatheids. [3]


title: Isopodi mkubwa

text: Isopodi wakubwa waliokusanywa katika mwambao wa Mashariki ya Australia kwa kuweka mitego wameonyesha mbadala katika utofauti na kina cha maji. Vile kina cha maji kinavyozidi kuwa kikubwa, idadi chache ya spishi kupatikana, na spishi walio wakubwa waelekeao kuwepo. Isopodi wakubwa waliopatikana katika maji ya kina kirefu sana huko Australia walifananishwa na wale walioonekana Meksiko na India.


title: Isopodi mkubwa

text: Kulingana na kumbukumbu ya kisukuku inafikiriwa kwamba Bathynomus walikuwepo zaidi ya miaka milioni 160 iliyopita, kabla ya mvunjiko wa barakuu Pangaia, hivyo hawakubadilika kwa kujitegemea katika maeneo yote matatu, lakini tangia hapo inaweza kutarajiwa kwamba Bathynomus wanaonyesha mageuko tofauti katika maeneo mbalimbali. Hata hivyo isopodi wakubwa katika maeneo yote matatu walikuwa karibu kufanana katika muonekano [16] (Ingawa kuna tofauti kadhaa, na ni spishi tofauti). [1] Huu mpunguo wa muachano wa phenotypic unaunganishwa kwenye ngazi za mwanga wa chini sana wa makazi yao. [16]


title: Isopodi mkubwa

text: Utafiti wa msimu wa uwingi wa Bathynomus giganteus vifaranga na waliokua unapendekeza kilele katika uwezo wa uzazi katika miezi ya majira ya kuchipua na majira ya baridi. Hii inaonekana kuwa hivi kutokana na uhaba wa chakula wakati wa majira ya joto.


title: Isopodi mkubwa

text: Wale wa kike wazima hukuza mfuko wa makinda au marsupium wakati wapo tayari kwa tendo. Isopodi wadogo huibuka kutoka marsupium kama mfano mdogo wa waliokua, wajulikanao kama mancae. Hii si awamu ya kiluwiluwi: mancae ni wamekua kikamilifu, wamekosa tu jozi ya mwisho ya pereiopod.


title: Karatasi ya picha

text: Karatasi ya picha ni karatasi iliyopakwa kwa fomula ya kemikali nyepesi kuathirika na nuru na hutumika kwa kufanya chapisho za picha.


title: Karatasi ya picha

text: Wakati karatasi ya picha inapoachwa wazi kwa mwanga hunasa taswira fiche ambapo baadaye itakuzwa (itasafishwa) kuunda taswira inayoonekana, karatasi nyingi za uchapishaji wiani wa taswira kutoka mfiduo inaweza kutosha bila kuhitaji kukuzwa (kusafishwa) zaidi. Safu ya karatasi yenye kuathirika kirahisi na nuru inaitwa emalshani.


title: Karatasi ya picha

text: Kemia ya kawaida ilitumia msingi wa chumvi za fedha (silver salts), lakini njia nyingine mbadala pia zimetumika.


title: Karatasi ya picha

text: Kwa jadi uchapaji taswira zinazozalishwa kwa kuchachawiza picha hasi baina ya chanzo cha mwanga na karatasi, ama kwa mgusano wa moja kwa moja na hasi kubwa (kutengeneza chapa ya mgusano) au kwa kutupa kivuli cha hasi kwenye karatasi (kuzalisha picha kubwa). Mfiduo wa mwanga wa awali unadhibitiwa kwa makini kutoa taswira ya skeli kijivu kwenye karatasi yenye ulinganuzi mwafaka na apofonia.


title: Karatasi ya picha

text: Karatasi ya picha inaweza pia kuwa wazi kwa mwanga kwa kutumia vichapishi dijitali kama vile LightJet, kwa kamera (kwa kuzalisha picha hasi), kwa kuchanganua chanzo cha mwanga uliogeuzwa juu ya karatasi, au kwa kuweka vitu juu yake (ili kuzalisha photogram).


title: Karatasi ya picha

text: Licha ya kuletwa picha dijitali, karatasi ya picha bado zinauzwa kibiashara. Karatasi za picha zinazalishwa viwandani katika ukubwa mbalimbali wa kawaida, uzito wa karatasi na malizo za uso.


title: Karatasi ya picha

text: Emalshani mbalimbali pia zinapatikana ambazo zinatofautiana katika uathirikaji wao na mwanga, itikio la rangi, na ukunjufu wa taswira ya mwisho. Karatasi za rangi zinapatikana pia kwa ajili ya kufanya picha za rangi.


title: Karatasi ya picha

text: Athari za mwanga katika giza karatasi iliyotayarishwa iligunduliwa na Thomas Wedgwood mnamo mwaka 1802. Karatasi za picha zimetumika tangu mwanzo wa michakato ya picha hasi – chanya kama zilivyoendelezwa na kupewa umaarufu na William Fox Talbot (Uingereza/1841-calotype).


title: Karatasi ya picha

text: Baada ya siku za mwanzoni za upigaji picha, karatasi zimekuwa zikizalishwa kwa kiwango kikubwa zikiwa zimeboreshwa urari na unyeti mkubwa wa mwanga.


title: Karatasi ya picha

text: Karatasi za picha zinaangukia katika moja ya makundi matatu madogo:Karatasi za picha zote zinakuwa na emalshani ya unyeti wa nuru, yenye chumvi za fedha halide (silver halide) zilizoangikwa katika nyenzo colloidal - kawaida ni gelatin - iliyofunikizwa kwenye karatasi, karatasi iliyofunikwa na utomvu au kwa msaada wa polyester.


title: Karatasi ya picha

text: Katika karatasi za black-and-white, emalshani ya kawaida huhamasisha mwanga wa bluu na kijani, lakini haihisi urefu wa wimbi mkubwa zaidi ya nm (nautical mile) 600 ili kurahisisha utunzaji wa rangi nyekundu au rangi ya machungwa wakati wa safelighting. Katika karatasi ya rangi Chromogenic, tabaka emalshani ni nyeti kwa nuru nyekundu, kijani na bluu, mtiririko huo huzalisha rangi ya Bluu-kijani (cyan), damu ya mzee (magenta), na njano wakati wa usindikaji.


title: Johan Persson

text: Johan Persson (amezaliwa tarehe 3 Mei 1982) ni mwandishi, mwandishi wa habari na mpiga picha kutoka Uswidi.


title: Mmumunyo

text: Mmumunyo au myeyusho (kwa Kiingereza "solution") ni tokeo la kuchanganya kabisa dutu mbili hadi kupata mchanganyiko wa aina moja usioonyesha sehemu zake. Mfano ni kukoroga sukari katika maji. Hapo sukari haionekani tena imechanganika kabisa na maji.


title: Mmumunyo

text: Kwa lugha ya kemia sukari ni kimumunyika, maji ni kimumunyi (kiyeyushi) na tokeo ni mchanganyiko wa aina moja au mmumunyo,


title: Mmumunyo

text: Mara nyingi kimumunyi ni kiowevu lakini kuna pia mifano mingine.


title: Mmumunyo

text: Gesi zinaweza kumumunyika katika kiowevu, kwa mfano oksijeni katika maji ambayo ni msingi wa uhai baharini au mtoni. Gesi inamumunyika pia katika gesi nyingine. Hewa kwa mfano ni mchanganyiko wa aina moja; oksijeni na gesi nyingine zimemumunyika katika nitrojeni.


title: Mmumunyo

text: Kiowevu kinaweza kumumunyika katika kiowevu kingine, lakini kuchanganya maji na mafuta hakuleti mchanganyiko wa aina moja, tokeo lake ni kiolei au emalshani "(ing. )".


title: Mmumunyo

text: Kuna pia mifano ya mmumunyo kama kimumunyi ni mango. Aloi zote ni mimumunyo ya metali mbili, kwa mfano bronzi ni mmumunyo wa stani iliyomumunika katika shaba. Mmumunyo wa aloi unatokea katika hali kiowevu wakati metali zote mbili zilipashwa moto na kuyeyuka.


title: Mchanganyiko wa aina moja

text: Mchanganyiko wa aina moja katika kemia ni mchanganyiko wa dutu mbili au zaidi ambako vijalizo au sehemu zake hazionekani tena pekee. Mfano wa mchanganyiko wa aina moja ni sukari iliyokorogwa katika maji yaani mmumunyo.


title: Mchanganyiko wa aina moja

text: Tofauti nao ni mchanganyiko anuwai ambako vijalizo vyake vinaonekana na kutofautishwa kirahisi kwa mfano kiolei cha maji na mafuta, au maji na mchanga.


title: Mchanganyiko wa aina moja

text: Kama katika kila mchanganyiko wa kikemia vijalizo haviingii katika muungo kemia kama kampaundi.


title: Donald Trump

text: Donald John Trump (alizaliwa 14 Juni 1946) ni mfanyabiashara wa Marekani ambaye kuanzia tarehe 20 Januari 2017 ni rais wa 45 wa Marekani baada ya kushinda uchaguzi mkuu wa tarehe 8 Novemba 2016.


title: Donald Trump

text: Donald Trump ni mtoto wa pili kati ya watoto watano wa Fred Trump na Mary. Alikuwa na wake wawili mwanzoni, lakini sasa bibi yake ni Melania Knauss.


title: Donald Trump

text: Trump alisoma Chuo Kikuu cha Fordhan kwa miaka miwili kuanzia Agosti 1964 na kuhamia shule ya biashara katika Chuo Kikuu cha Pennsylvania ambacho hutoa mafunzo kuhusu usimamizi wa ujenzi.


title: Donald Trump

text: Tangu mwaka 1971 ni mwenyekiti na rais wa Jumuiya ya Trump.


title: Donald Trump

text: Anataka kujenga ukuta katika mpaka wa Marekani na Mexico kuzuia wahamiaji wasio na vibali. Anataka kubatilisha mpango wa Obamacare ambao ulilenga kuongeza idadi ya Wamarekani wanaopata bima ya afya. Uchina inafaa kuchukuliwa hatua kali katika masuala kadhaa ili kuhakikisha usawa wa kibiashara kati yake na Marekani. Mfumo wa kutoa huduma za afya kwa wanajeshi wa zamani unafaa kufanyiwa mabadiliko makubwa.


title: Donald Trump

text: The Art of the Deal (1987), co-written with Tony Schwartz, ISBN 978-0-345-47917-4 Surviving at the Top (1990), ISBN 978-0-394-57597-1 The Art of Survival (1991), ISBN 978-0-446-36209-2 The Art of the Comeback (1997), co-written with Kate Bohner, ISBN 978-0-8129-2964-5 The America We Deserve (2000), with Dave Shiflett, ISBN 1-58063-131-2 How to Get Rich (2004), ISBN 978-0-345-48103-0 The Way to the Top: The Best Business Advice I Ever Received (2004), ISBN 978-1-4000-5016-1 Think Like a Billionaire: Everything You Need to Know About Success, Real Estate, and Life (2004), ISBN 978-0-345-48140-5 The Best Golf Advice I Ever Received (2005), ISBN 978-0-307-20999-3 Why We Want You to be Rich: Two Men – One Message (2006), co-written with Robert Kiyosaki, ISBN 978-1-933914-02-2 Think Big and Kick Ass in Business and Life (2007), co-written with Bill Zanker, ISBN 978-0-06-154783-6 The Best Real Estate Advice I Ever Received: 100 Top Experts Share Their Strategies (2007), ISBN 978-1-4016-0255-0 Trump 101: The Way to Success (2007), ISBN 978-0-470-04710-1 Never Give Up: How I Turned My Biggest Challenges into Success (2008), ISBN 978-0-470-19084-5 Think Like a Champion: An Informal Education in Business and Life (2009), ISBN 978-0-7624-3856-3 Midas Touch: Why Some Entrepreneurs Get Rich – and Why Most Don't (2011), co-written with Robert T. Kiyosaki, ISBN 978-1-61268-095-8 Time to Get Tough: Making America No. 1 Again (2011), ISBN 978-1-59698-773-9 Crippled America: How to Make America Great Again (2015), ISBN 978-1-5011-3796-9 Great Again: How to Fix Our Crippled America (2016), ISBN 978-1-5011-3800-3


title: Donald Trump

text: Ghosts Can't Do It (1989) Home Alone 2: Lost in New York (1992) Across the Sea of Time (1995) The Little Rascals (1995) Eddie (1996) The Associate (1996) Celebrity (1998) Zoolander (2001) Two Weeks Notice (2002) Wall Street: Money Never Sleeps (2010)


title: Donald Trump

text: Jamii:Marais wa Marekani Jamii:Waliozaliwa 1946 Jamii:Watu walio hai


title: Mdudu-kijiti

text: Wadudu-kijiti au vijiti vitembeavyo ni wadudu warefu wa oda Phasmatodea (phasma = kizuka) ambao wanafanana na vijiti. Wadudu-jani au majani matembeayo wa familia Phylliidae ni wanachama wa oda hii pia.


title: Mdudu-kijiti

text: Wadudu hawa ni wembamba na warefu isipokuwa spishi za Phylliidae ambazo ni pana. Spishi kadhaa ni wadudu warefu kabisa katika dunia. Jike la "Phobaeticus chani" ni mrefu kuliko wote wengine na ana urefu wa sm 36 (57 kama miguu ikinyumbulika). Muundo wa mwili ni kamafleji na unafanana na kijiti au jani. Spishi nyingi hazina mabawa au zina mabawa yameyopunguka. Mabawa ya mbele ni membamba na magumu lakini yale ya nyuyma ni mapana yakiwa yamekunjuka.


title: Mwezi mpevu

text: Mwezi mpevu (ing. "") ni hali jinsi tunavyouona Mwezi wakati unaonyesha umbo la duara kamili.


title: Mwezi mpevu

text: Hali hii inatokea wakati:


title: Mwezi mpevu

text: Katika hali hii nusutufe ya Mwezi inayotazama Dunia inaangazwa kabisa na mwanga wa Jua ikionekana kama duara kamili.


title: Mwezi mpevu

text: Kama Mwezi ukifika katikati ya mstari Jua - Dunia (yaani ekliptiki) unaingia katika kivuli cha Dunia na kusababisha kuonekana kwa kupatwa kwa Mwezi. Kwa hiyo kupatwa kwa Mwezi hutokea tu wakati wa Mwezi mpevu lakini hakutokei kila Mwezi.


title: Mwezi mpevu

text: Mwezi una umbo la tufe na wakati wote tunaangalia upande wake uleule. Mwezi huzunguka Dunia yetu wakati uleule hujizungusha wenyewe kwenye muhimili wake.Muda unaotumika kwenye mizunguko hii miwili unalingana.Hivyo muda wote tunaona upande uleule wa Mwezi. Kwahiyo inawezekana kuongea juu ya "upande wa mbele" na "upande wa nyuma" wa Mwezi. Upande wa nyuma hatuwezi kuuona kamwe kutoka Dunia.


title: Mwezi mpevu

text: Kinyume cha Mwezi mpevu ni Mwezi mwandamo ambapo nusutufe ya Mwezi tunayoona haipokei nuru na hivyo Mwezi hauonekani Duniani. Hapo Mwezi unakuwa katika mstari mmoja baina ya Jua na Dunia, yaani hali ya Jua - Mwezi - Dunia. Katika hali hii nusutufe ya Mwezi isiyoonekana kutoka Duniani inaangazwa. Mwezi ukiwa katikati kabisa kwenye mstari Jua - Dunia wakati wa mchana unafunika Jua na [kupatwa kwa Jua]] kunatokea.


title: Mwezi mpevu

text: Kipindi cha kuanzia Mwezi mpevu hadi Mwezi mpevu ufuatao ni siku 29.53 ambacho ni kipindi cha mwezi wa kalenda katika mfumo wa kalenda ya Mwezi (kwa mfano kalenda ya Kiislamu). Katika kalenda ya aina hii Mwezi mpevu hutokea mnamo tarehe 14 au 15 ya Mwezi. Sababu yake ni kuwa kalenda ya Mwezi kama ya Kiislamu huanza kipindi cha Mwezi kipya kwenye siku baada ya Mwezi mwandamo ambapo hilali hilali mchanga inaanza kuonekana.


title: Mwezi mpevu

text: Wakati wa kuwa mpevu Mwezi hutoa nuru kubwa. Kwa kulinganisha na magimba mengine angani Jua linang'aa mara 400,000 kuliko Mwezi, na Mwezi unaang'aa mara 250 kuliko nuru ya nyota zote angani.


title: Mwezi mpevu

text: Ung'avu wa Mwezi mpevu unategemea umbali na Dunia. Obiti yaani njia ya Mwezi unapozunguka Dunia si umbo la duara lakini la duaradufu ambako umbali wake kutoka Dunia unabadilika.Palipo karibu zaidi pana umbali wa kilomita 362,600, mahali pa mbali pana kilomita 405,400. Hivyo Mwezi mpevu unaotokea wakati Mwezi uko karibu zaidi na Dunia unaonekana uking'aa zaidi kuliko Mwezi mpevu unaotokea wakati Mwezi ni mbali zaidi. Kila baada ya miaka kadhaa Mwezi unafikia mahali pa njia yake ambapo ni karibu sana na Dunia na hapa Mwezi unaonekana mkubwa pia uking'aa kuliko kawaida. Hali hii ilianza kuitwa kwa Kiingereza "supermoon" au Mwezi mpevu sana.


title: Washirika Tanzania Stars

text: Washirika Tanzania Stars (al-maarufu Watu-Njatanjata) ilikuwa bendi ya muziki wa dansi kutoka jijini Dar es Salaam, Tanzania.


title: Washirika Tanzania Stars

text: Bendi ya Washirika Tanzania Stars ilianzishwa rasmi Agosti 1989 ikiwa inarithi jina la bendi ya Tanzania Stars ambayo ilikuwa chini ya Vyama vya Msingi vya Ushirika ikiwa inafanya maonyesho yake kwenye Hoteli ya Maggot pale Mtaa wa Samora jijini Dar es Salaam. Bendi hiyo ilibadili jina mara tu ilipoanza kumilikiwa na Muungano wa Vyama vya Ushirika Tanzania (CUT). Tanzania Stars iliyokuwa imeongezewa nguvu kwa kuwachukua wanamuziki kadhaa kutoka Vijana Jazz Band kama Adam Bakari, Eddy Sheggy, ‘Komandoo’ Hamza Kalala na fundi mitambo Salum Pongwe, ilishindwa kuvilipia vyombo vilivyokuwa vimeletwa na Chama cha Muziki wa Dansi Tanzania (Chamudata) na hivyo kuamua kuomba msaada kutoka CUT.


title: Washirika Tanzania Stars

text: Vifaa hivyo viliagizwa na Chamudata ambapo vilikuwa miongoni mwa seti nne. Seti nyingine zilichukuliwa na Mwenge Jazz Band ‘Paselepa’, Polisi Jazz Band ‘Vanga Vanga’ na Kurugenzi Jazz. Huo ulikuwa ni wakati wa ‘uhai’ wa Chamudata chini ya uenyekiti wa Kassim Said Mapili, ambapo chama kilikuwa na nguvu kweli kweli tofauti na sasa ambapo kimedorora. CUT ilitoa fedha hizo kwa makubaliano kwamba zitakuwa zikilipwa kidogo kidogo, lakini bendi hiyo haikuweza kutimiza ahadi hiyo kutokana na mapato yake kuwa hafifu. Ndipo Hamza Kalala akamwendea Mwenyekiti wa CUT, Phillip Ndaki na Katibu wake, David Holela, na kuwapa wazo la kuanzisha bendi, ambalo lilikubaliwa. Wanamuziki waliokuwa wakiunda Washirika Tanzania Stars ni Adam Bakari, Hamza Kalala, Eddy Sheggy na fundi mitambo Salum Pongwe (wote kutoka Vijana Jazz), Christian Sheggy, Madaraka Morris, Noordin Athumani, Hassan Athumani, Kejeli Mfaume, Abdul Salvador ‘Father Kidevu’ na Juma Shaaban.


title: Washirika Tanzania Stars

text: Wanamuziki wengine waliopitia hapo ni Mhina Panduka 'Toto Tundu' na Emma Mkelo 'Lady Champion'. Kibao cha kwanza walichoibuka ni ‘Penzi la Ulaghai’ kilichoimbwa na Eddy Sheggy katika sauti ya kwanza na Adam Bakari katika sauti ya tatu. Gitaa la solo lilikuwa likicharazwa na Hamza Kalala, solo namba mbili alipiga Robert Mabrish, Noordin Athumani alipiga rhythm, gitaa la bass lilipigwa na Juma Shaaban, Hassan Athumani (tumba), Kejeli Mfaume (drums) na kinanda kilikuwa kinapapaswa na Abdul Salvador. Onyesho la kwanza la bendi lilifanyika Novemba 1989 kwenye ukumbi wa Dodoma Hotel kwa ajili ya kuwaburudisha Wabunge na liliingiza jumla ya Shs. 17,000, yakiwa ni mapato makubwa zaidi kuingizwa na bendi yoyote ya dansi nchini kwa wakati huo.


title: Washirika Tanzania Stars

text: Wakati huohuo Eddy Sheggy naye aliibuka na kibao chake cha ‘Kisa’, ambacho nacho kilikuwa matata sana. Baadaye Hamza Kalala akatunga kibao cha Yaliyopita si Ndwele' au 'Nimekusamehe Lakini Sitokusahau’, kilichopigwa katika miondoko ya reggae ndani ya dansi. Kibao hicho kisemacho ‘, Komandoo Hamza Kalala, ambaye inaelezwa kwamba alitunga makusudi kueleza msimamo wake kuwa alikuwa amemsamehe ‘rafiki yake’ Hemedi Maneti Ulaya, kiongozi wa Vijana Jazz enzi hizo. Inaelezwa kwamba, Komando Kalala aliondoka Vijana Jazz baada ya Maneti kumpata Bwa’mdogo Shabani Yohana ‘Wanted’ kutoka bendi ya Tancut Almasi Orchestra ya Iringa. Hiyo ilikuja baada ya Kalala kupata ajali ya gari na kuruhusiwa kupumzika kwa muda wa miezi mitatu, ambapo Maneti alilazimika kumtafuta mpiga solo mwingine.


title: Washirika Tanzania Stars

text: Wanted alikuwa mtundu wa gitaa, halafu ikatokea akawa anamudu kupiga nyimbo zote ambazo Kalala alikuwa anazipiga. Mara baada ya kupata nafuu na kurejea, inasemekana Maneti alimkataza Kalala asipande jukwaani na muda mwingi akautumia kama ‘mtazamaji’ tu. Komandoo akaamua kuondoka na kujiunga na Tanzania Stars hadi kuanzisha Washirika. Mara nyingi kisa hiki Komando Kalala huwa hapendi kukizungumzia… “Yaliyopita yamepita…” ndivyo husema daima. Washirika Tanzania Stars iliendelea kujipatia umaarufu mkubwa hasa baada ya kuibuka na vibao ningine maridadi kama ‘Julie’ ukiwa utunzi wake Madaraka Morris, vibao vya ‘Watoto Wamekuja Juu’ na ‘Mjumbe Nimekuja’ ukiwa ni utunzi wa Sauti ya Zege. Wakati huo ilikuwa pia imewapata wanamuziki wengine mahiri kama Mhina Panduka 'Toto Tundu', Emma Mkelo 'Lady Champion', na wengineo wengi.


title: Washirika Tanzania Stars

text: Ikiwa chini ya CUT, bendi ilikuwa ikishiriki kwenye mambo mengi, yakiwemo kuhamasisha shughuli za ushirika, kwenye sherehe mbalimbali kama za Wakulima, sherehe za Chama cha Mapinduzi enzi hizo za mfumo wa serikali ya chama kimoja, na shughuli mbalimbali za serikali. Kutokana na bendi hiyo kuwa kipenzi cha wengi na kukusanya mashabiki lukuki kwenye maonyesho yao, viongozi wa CUT wakaifanya kitegauchumi kwa kukusanya mapato mengi. Hata hivyo, badala ya kumpa ng’ombe majani na maji ndipo umkamue, wao walikuwa ‘wanaikamua’ bendi bila kuihudumia. Walikusanya mapato yote na kusahau kuwapa wanamuziki haki zao, ambao ndio wazalishaji. Hali hiyo ikawalazimu baadhi ya wanamuziki kuondoka ambapo Eddy Sheggy na mdogo wake Christian walikwenda Bima Lee Orchestra, Hamza Kalala akaanzisha bendi yake ya HK & Bantu Group na Abdul Salvador akaanzisha bendi yake ya The Hisia Sounds.


title: Washirika Tanzania Stars

text: Mgawanyiko huo ulitokea mwaka 1991. Awamu hii ya pili ya wanamuziki waliosalia ikaifanya bendi ibadilishe hata mtindo wake, ambapo badala ya Watunjatanjata, ambao maana yake ni ‘Wakulima Tuondoe Njaa Tanzania’, sasa ikaibuka na mtindo wa ‘Njata One’. Pamoja na kubakia na wanamuziki wengi, bendi hiyo ikaongezewa nguvu na wanamuziki kadhaa wakiwemo Mohammed Shaweji kutoka Vijana Jazz na Toffi Mvambe kutoka Super Matimila. Vibao kadhaa vikatungwa ambapo Adam Bakari akaibuka na vibao viwili – ‘Penzi la Kusuasua’ na ‘Utamaduni’, ambavyo kwa hakika vilionekana kama ndiyo mwisho wa bendi hiyo.


title: Washirika Tanzania Stars

text: Mambo yakaenda yakiongezeka! Lakini si kwa mema. Kizaazaa kwenye bendi hiyo kikatokea mwaka 1993 wakati wa mwezi mtukufu wa Ramadhan, ambao mara nyingi huwa ni likizo kwa wasanii wote kutokana na watu wengi kufunga, hususan waumini wa Kiislamu, hivyo burudani zote hupungua. Wanamuziki wa bendi hiyo walipoanza kudai ‘mafao’ yao ili waende likizo, viongozi wa Ushirika wakaweka ngumu na kutaka waendelee kutumbuiza! Wanamuziki walijitahidi kuuelewesha uongozi kwamba kipindi hicho mapato huwa haba kutokana na wapenzi wengi wa dansi kuwa katika funga ya Ramadhan. Lakini viongozi hao hawakusikia la Muadhini wala Mnadi Swala! Wakwaambia wanamuziki, kwamba mlango uko wazi, anayetaka kuondoka aondoke, anayetaka kubaki, apige kazi kama kawaida. Waliobaki wakabaki, walioondoka wakaondoka. Mwaka wa 1994, Adam Bakari, mwanamuziki huyo alisema kwamba aliamua kumwendea rafiki yake aitwaye Mwakibinga na kumshawishi waanzishe bendi, naye bila hiyana akaridhia na kutafuta vyombo Sinza kwa Mzee Mbaga, ambavyo walivinunua kwa Shs. 2 milioni tu. Kama masikhara vile, wakaanzisha bendi ya MCA International mwaka 1994, ambayo iliundwa na yeye Sauti ya Zege, Said Makelele (tarumbeta), Abdallah Kimeza (sax), Noordin Athumani (rhythm), George Kessy Omojo (bass), na Kassim Rashid Kizunga (solo), ambaye alikuwa amechukua nafasi ya Kalala kule Washirika katika awamu ya pili. Bendi ya MCA International ikaweka kambi yake Bagamoyo. Washirika Tanzania Stars ikabaki ikisuasua tu pamoja na jukumu la kuiendeleza kukabidhiwa Zahir Ally Zorro na Hassan Show. Zorro akaibuka na kibao cha ‘Mikufu ya Dhahabu’, lakini juhudi zake hazikuzaa matunda na hatimaye bendi hiyo ikatoweka kwenye anga la muziki wa dansi. Baada ya serikali kuvunja Vyama vya Ushirika na kuamuru kila mkoa ujitegemee, CUT ikaamua kuja na mtindo wa kuiunda au kuikusanya bendi hiyo kila mwaka inapokaribia sikukuu ya Wakulima (Nane Nane), ambao walikuwa wakiwashawishi baadhi ya wanamuziki waliopata kuimbia bendi hiyo na kwenda kwenye sherehe hizo. Hata hivyo, juhudi hizo zilikoma mwaka mwaka 1996 na mpaka sasa hakuna anayeikumbuka. Imekufa kama zilivyokufa Urafiki Jazz, UDA Jazz, Bima Lee Orchestra, na nyinginezo zilizokuwa zikimilikiwa na mashirika ya umma.


title: Mwezi mpevu sana

text: Mwezi mpevu sana (pia: mwezi mpevu ajabu, kwa Kiingereza "Supermoon") ni hali ya pekee ya mwezi mpevu unaotokea kila baada ya miaka kadhaa.


title: Mwezi mpevu sana

text: Hali hii inapatikana kama mwezi mpevu unatokea wakati mwezi uko karibu na dunia inavyowezekana. Hapo mwezi ni mwangavu zaidi kiasi kuliko mwezi mpevu wa kawaida.


title: Mwezi mpevu sana

text: Asili ya jina la "supermoon" si katika fani ya astronomia. Liliwahi kubuniwa na mnajimu Mwingereza Nolle mnamo mwaka 1979. Nolle alidai mwezi kukaribia vile kunasababisha milipuko ya volkeno na mitetemeko ya ardhi, lakini hakuweza kuonyesha uhusiano wa kisayansi.


title: Mwezi mpevu sana

text: Kutokana na matumizi ya mara kwa mara ya jina hilo katika media, polepole wanaastronomia walianza kulitumia wakitangaza tukio la mwezi mwandamo karibu na perijio (ing. "perigee-syzygy"). Mnajimu Nolle alijaribu kueleza kuwa "supermoon" inatokea kama mwezi unafikia asilimia 90 za perijio lakini kuna wataalamu wa astronomia wanaopendelea kutumia jina hili pekee kama mwezi uko kweli karibu sana na perijio, yaani 98 au 99 %.


title: Mwezi mpevu sana

text:
NASA ilianza kutumia jina la "supermoon" kama mwezi mpevu unatokea karibu kuliko wastani wa obiti yake. Kwa hesabu hii kuna supermoon mara kadhaa kila mwaka.
Uangavu wa mwezi mpevu unategemea umbali wake na dunia. Obiti ya mwezi unapozunguka dunia si umbo la duara bali la duaradufu ambako umbali wa mahali kwenye obiti hadi dunia kama kitovu chake unabadilika. Mahali pa karibu zaidi pa mwezi hadi dunia (perijio ing. "perigee") pana umbali wa kilomita 356,410, mahali pa mbali zaidi (apojio ing. "apogee") kilomita 406,740.


title: Mwezi mpevu sana

text: Mwezi mpevu wa Novemba 2016 umekaribia kilomita 356,508 kutoka dunia. Huu ni umbali mdogo tangu tarehe 26 Januari 1948. Mwezi mwandamo sana wa mwaka 2034 utakuwa karibu zaidi tena.


title: Mwezi mpevu sana

text: Si rahisi kutambua tofauti ya ukubwa kwa macho matupu bila kupima. Maana ukubwa wa mwezi mpevu unaoonekana wakati wa kuwa karibu mno (perijio) ni asilimia 14 zaidi kuliko ukubwa unaonekana wakati wa kutokea mbali zaidi (apojio); tofauti katika uangavu ni 30%.


title: Mwezi mpevu sana

text: Lakini hali hizi mbili hazifuatani kutoka mwezi mmoja hadi mwingine. Kwa hiyo ni mtazamaji hodari sana tu atakayetambua tofauti kwa macho, hasa kwa sababu uangavu halisi wa mwezi unachezacheza kutegemeana na mawingu, ukungu, vumbi au moshi hewani au pia kutokana na kuwepo kwa taa duniani jinsi ilivyo karibu na mji au hata mjini.


title: Mwezi mpevu sana

text: Mwezi na graviti yake unaathiri dunia kwa namna mbalimbali:


title: Mwezi mpevu sana

text: Kwa hiyo kama mwezi ni karibu zaidi au mbali zaidi maji kujaa hupanda kidogo juu zaidi kuliko kwenye hali ya wastani. Lakini kiwango hiki ni kidogo. Madai ya wanajimu ya kwamba mwezi mpevu sana unaweza kusababisha milipuko ya volkeno au tsunami hayana msingi wa kisayansi..


title: Michezo ya mapigano

text: Michezo ya mapigano ni jumla ya michezo ambayo kwa kawaida watu wawili wanapigana kufuatana na kanuni za mchezo.


title: Michezo ya mapigano

text: Mifano ni mchezo wa ngumi, mwereka, judo au karate. Michezo mingi ya mashindano yatumia mikono, miguu au hata mwili kwa jumla.


title: Michezo ya mapigano

text: Silaha zinatumiwa katika aina kadhaa za michezo kama mchezo wa vitara au kendo ambako kanuni zinahakikisha usalama wa washindani. Hivyo hakuna matumizi ya silaha za moto katika michezo ya mapigano.


title: Michezo ya mapigano

text: Kanuni zinahakikisha ya kwamba washindani wana uwezo wa kulingana. Hivyo wanapangwa mara nyingi kwa ngazi mbalimbali kufuatana na uzito wao.


title: Michezo ya mapigano

text: Shabaha ya mchezo wa mashindano ni kumshinda mpinzani katika uwanja wa mchezo bila kumwudhi mno, yaani bila kumpa jeraha za kudumu.


title: Michezo ya mapigano

text: Azimio la ushindi limo mkononi mwa refa (mwamuzi) anayesimamia mashindano na kuhakikisha ya kwamba kanuni zinafuatwa.


title: Michezo ya mapigano

text: Michezo ya mapigano inatumia mara nyingi fani za sanaa ya mapigano.


title: Sanaa ya mapigano

text: Sanaa za mapigano (kwa Kiingereza "martial arts", "art of fighting") ni jina la jumla kwa namna za kupigana zinazofuata mitindo na kanuni fulani.


title: Sanaa ya mapigano

text: Sanaa za mapigano zilitokea katika jamii nyingi duniani pale ambapo watu walipaswa kupigana kati yao. Hapo wapiganaji wenye uwezo walianza kuwafundisha wengine namna ya kushika fimbo, upanga, upinde na silaha za kila aina, namna ya kulenga, namna ya kuepukana na shambulio na namna gani kutumia mwili katika hali ya mapigano.


title: Sanaa ya mapigano

text: Mara nyingi mafundisho haya yalikuwa pamoja na mafundisho ya kiroho kuhusu umuhimu na mbinu za kujiandaa kwa mapigano, namna za kutawala fikra na mwili hadi namna za kupumua.


title: Sanaa ya mapigano

text: Katika tamaduni zilizojua maandishi kuna vitabu vilivyohifadhiwa tangu miaka elfu kadha vilivyotungwa kama mwongozo katika sanaa hizi.


title: Sanaa ya mapigano

text: Namna mbalimbali za sanaa hizi pamoja na kanuni zake zilisambaa duniani kutoka nchi na tamaduni za asili, kwa mfano mchezo wa ngumi kutoka Uingereza au judo na karate kutoka Japani. Hasa sanaa za mapigano kutoka Asia zinakuja pamoja na mafundisho ya kifalsafa.


title: Sanaa ya mapigano

text: Watu hujifunza sanaa za mapigano kwa shabaha ya kujitetea, matumizi katika jeshi au polisi, kwa maendeleo ya roho na pia kama namna ya michezo.


title: Sanaa ya mapigano

text: Kwenye ngazi ya mafunzo na mazoezi sanaa hizi mara nyingi hutekelezwa sawa na michezo ya mapigano.


title: Sanaa ya mapigano

text: Hata ikifanana kwa namna nyingi shabaha ni tofauti. Katika michezo ya mapigano wanamichezo wanalenga kumshinda mpinzani katika mechi mbele ya watazamaji na chini ya usimamizi wa refa kufuatana na kanuni zinazokubalika kikamilifu.


title: Sanaa ya mapigano

text: Kiasili sanaa za mapigano zililenga mara nyingi kuandaa wapiganaji kwa vita. Leo hii kuna shabaha tofautitofauti pamoja na kuboresha uwezo wa kutumia mitindo mbalimbali, kujifunza nidhamu, kujiboresha kiroho hadi kujiandaa kwa mapigano halisi katika nafasi ya kujihami au matumizi ya kijeshi. Kwa hiyo mara nyingi si lazima kulenga ushindi dhidi ya mpinzani.


title: Sanaa ya mapigano

text:
Mapigano bila silaha hutumia mbinu za kupiga, za kushika na za kuunganisha zote mbili.
Mbinu za kupiga
Mbinu za kushika
Kumtupa chini mpinzani: Hapkido, Judo, Sumo, Wrestling
Kumtupa na kumshika chini mpinzani: Hapkido, Jujutsu, jiu-jitsu ya Brazil, Sambo


title: Sanaa ya mapigano

text: Kwenye historia ya vita katika sehemu na tamaduni nyingi za dunia kabla ya kupatikana kwa silaha za moto kuna silaha mbalimbali zilizobuniwa na kupendelewa zaidi.


title: Sanaa ya mapigano

text: Mifumo ya kimsingi ya kupigana inafundishwa kwa matumizi ya mafimbo. Mfano ni kendo ya Kijapani iliyoanzishwa kama maandalizi ya kutumia upanga au kitara; kuna mifano pia katika sehemu nyingine za dunia.


title: Sanaa ya mapigano

text: Matumizi hodari ya silaha kama upanga au kitara yalihitaji mazoezi mengi yaliyofundishwa katika tamaduni zote, hasa kama silaha hizi zilikuwa silaha za watu wenye cheo.


title: Sanaa ya mapigano

text: Matumizi ya uta au upinde yalihitaji pia uzoefu mwingi. Hasa katika sanaa ya mapigano ya Asia kuna mazoezi mengi yaliyounganishwa na falsafa ya Kibuddha.


title: Nzi-gome

text: Nzi-gome (kutoka Kiing.: barkfly) ni wadudu wadogo (mm 1-10) wa oda Psocoptera (psokhos = iliyotafunwa, ptera = mabawa) katika nusungeli Pterygota (wenye mabawa). Spishi zinazoishi ndani ya majengo huitwa chawa-vitabu. Zamani spishi fulani za nusuoda Troctomorpha ziligeuka katika chawa. Kwa hivyo siku hizi wataalamu wanaweka nzi-gome na chawa katika oda ya juu Psocodea.


title: Nzi-gome

text: Wadudu hawa wana mwili kwa muundo wa msingi. Paji ya kichwa imefura, macho ni makubwa kwa kulinganisha na wana oseli tatu. Mandibuli ni kwa kutafuna na ndewe ya kati ya maxila imegeuka katika kifito ambacho kinakaza mdudu akiparua mboji. Wakiwa na mabawa, haya huwekwa kama hema. Pengine urefu wa yale ya mbele ni 50% zaidi ya yale ya nyuyma.


title: Mchezo wa ngumi

text: Mchezo wa ngumi ni aina ya michezo ya mapigano ambapo mabondia wawili wanapigana kwa kutumia ngumi pekee kwa kufuata kanuni za mchezo. Wote wawili huvaa glavu nene kwa shabaha ya kupunguza hasara za kiafya.


title: Mchezo wa ngumi

text: Mashindano yasimamiwa na refa, kwa kawaida mbele ya watazamaji na kutekelezwa ndani ya mzingo maalumu.


title: Mchezo wa ngumi

text: Mashindano yamegawiwa kwa vipindi vinavyodumu dakika 1 - 3. Shabaha ni ama kumpiga mshindani hadi asiweze kuendelea tena au kufikisha mapigo mengi kichwani na tumboni yatakayohesabiwa na refa na kuamulisha ushindi.


title: Mchezo wa ngumi

text: Watu waliwahi kupigana kwa kutumia ngumi kwa kufuata kanuni fulani tangu milenia nyingi.


title: Mchezo wa ngumi

text: Mchezo wa ngumi jinsi ulivyoenea leo kote duniani ulianza Uingereza katika karne ya 19.


title: Shujaa Mamadou Ndala

text:
Shujaa Mamadou Ndala ni jina la albamu ya Dekula Kahanga ya mwaka wa 2016. Albamu ina nyimbo zipatazo nane. Albamu hii ni ya nne tangu zile za awali ambazo ni: 1996 Safari East Africa,
2001 Sultan Qaboos, 2008 Rumaliza na hii 2016 Shujaa Mamadou Ndalakwanza kutolewa tangu kuanzishwa kwa Dekula Kahanga & His Band. Dekula ametunga nyimbo zote na kuzitayarisha kasoro namba 5 ni utunzi wake Bobo Sukari.Nyimbo zote zimetayarishwa na Dekula Kahanga katika studio ya Joji & Sensus huko mjini Stockholm, Sweden.


title: Glavu

text: Glavu au glovu (kwa Kiingereza "glove") ni kivazi kinachofunika mkono. Kazi yake ni hasa kukinga mkono dhidi ya athira za kudhuru kama baridi, joto, pembe kali au kemikali. Wakati mwingine kazi ya glavu ni pia kukinga mazingira dhidi ya athira inayotokana na mkono wenyewe.


title: Glavu

text: Kama kila kivazi, glavu zinafuata fesheni na wakati mwingine huvaliwa kwa sababu za fesheni pekee.


title: Glavu

text: Kimsingi glavu inafanana na soksi ya mguu. Hutengenezwa kwa kitambaa, ngozi au mpira na kwa kawaida huwa na nafasi kwa kila kidole.


title: Glavu

text: Hakuna uhakika juu ya asili ya kivazi hiki. Uwezekano mkubwa ni kinga dhidi ya baridi. Mumia ya Otzi aliyekufa mnamo 3300 KK kwenye milima ya Alpi na mwili wake ulihifadhiwa katika barafu ilikuwa na glavu.


title: Glavu

text: Baadaye glavu ziliendelea kupamba watu wa cheo. Katika kaburi la farao Tutankhamun († mnamo 1323 KK) glavu kadhaa zilikutwa.


title: Glavu

text: Leo hii kuna aina nyingi tofauti za glavu


title: Vera Sidika

text: Vera Sidika (pia anajulikana kama Vee Beiby; amezaliwa Mombasa, 30 Septemba 1989), ni mwanamitindo na mjasiriamali wa Kenya aliyepata umaarufu kupitia televisheni na vyombo vingine vya habari.


title: Bethsaida

text: Bethsaida (kutoka Kiebrania/Kiaramu בית צידה "beth-tsaida", yaani "Nyumba ya uwindaji" au "ya uvuvi", kutoka mzizi צדה auצוד) ni mahali panapotajwa na Agano Jipya.


title: Bethsaida

text: Palikuwa upande wa mashariki wa mto Yordani, labda jirani na mahali ambapo mto huo unaingia katika Ziwa Galilaya.


title: Bethsaida

text: Bethsaida ndio mji asili wa mitume wa Yesu wafuatao: Petro, Andrea nduguye na Filipo (Yoh 1:44).


title: Bethsaida

text: Bethsaida inatajwa na Mk 8:22-26 kama mji (κώμη) ambapo Yesu alimponya kwa awamu mbili mwanamume kipofu.


title: Bethsaida

text: Ingawa katika Injili hakuna habari za miujiza mingine iliyofanyika huko, Yesu aliutishia mji huo laana ya milele kwa kutopokea ujumbe wake wa toba.


title: Kapernaumu

text: Kapernaumu (pia Kafarnaumu, kwa Kiebrania כְּפַר נַחוּם, "Kfar Nahum", yaani "Kijiji cha Nahum") ilikuwa kijiji cha uvuvi upande wa kaskazini wa Ziwa Galilaya kilichoanzishwa wakati wa ufalme wa ukoo wa Wahasmonei (karne ya 2 KK).


title: Kapernaumu

text: Kilikuwa na wakazi 1,500 hivi na masinagogi mawili. Nyumba iliyogeuzwa kuwa kanisa inasemekana ilikuwa ya Mtume Petro.


title: Kapernaumu

text: Kijiji kiliachwa mahame katika karne ya 11 BK. This includes the re-establishment of the village during the Early Islamic period soon after the 749 earthquake.


title: Kapernaumu

text: Kapernaumu inatajwa na Injili zote nne (Math 4:13, 8:5, 11:23, 17:24, Mk 1:21, 2:1, 9:33, Lk 4:23, 31,7:1, 10:15, Yoh 2:12, 4:46, 6:17, 24,59). Inaonekana ilikuwa makao makuu (Math 4:12–17) ya kundi la Yesu lililozungukazunguka hasa katika mkoa wa Galilaya.


title: Kapernaumu

text: Huko Yesu alitoa mafundisho mengi na kufanya miujiza mingi; lakini kwa kutotubu ilipokea hukumu yake (Math 11:23).


title: Ziwa Galilaya

text: Ziwa Galilaya, pia Kinneret, Ziwa la Genesareti, au Ziwa la Tiberia (kwa Kiebrania יָם כִּנֶּרֶת, kwa Kiarabu بحيرة طبريا) ni ziwa lenye umbo la yai kaskazini mwa Israeli. Ni kama kilomita 53 kwa 21 kwa 13.


title: Ziwa Galilaya

text: Eneo linafikia pengine kilomita mraba 166.7 na kina chake mita 43.


title: Ziwa Galilaya

text: La pekee ni kwamba liko chini ya usawa wa bahari (mita 209-215), hivyo ni ziwa la maji baridi lililoko chini kuliko yote duniani. Bahari ya Chumvi tu liko chini zaidi.


title: Ziwa Galilaya

text: Maji yake yanategemea kwa kiasi kikubwa mto Yordani ambao unaingia kaskazini na kutoka tena kusini mwa ziwa hilo.


title: Ziwa Galilaya

text: Umaarufu wa ziwa hilo unatokana hasa na Yesu kulitembelea na kulivuka mara nyingi, inavyoelezwa na Injili zote nne.


title: Chawa-vitabu

text: Chawa-vitabu (kutoka Kiing.: booklice) au chawa-vumbi (kutoka Kiholanzi: ) ni wadudu wadogo (mm 1-2) wa familia Liposcelididae na Trogiidae katika oda Psocoptera ambao hawana mabawa. Takriban spishi zote zinaishi katika majengo ambamo hula maada za wanga, k.m. ambo katika vitabu (asili ya jina).


title: Chawa-vitabu

text: Wadudu hawa wana umbo wa nzi-gome bila mabawa.


title: Shahada ya Awali

text: Shahada ya awali (pia: Digrii ya bachelor ) ni shahada ya kwanza inayotolewa kwa mwanafunzi wa chuo kikuu aliyefaulu masomo ya fani fulani katika muda wa miaka mitatu au minne, kutegemeana na nchi na mfumo wa chuo.


title: Shahada ya Awali

text: Katika nchi zinazofuata mfumo wa Uingereza ni miaka mitatu, kwenye mfumo wa Marekani ni muda wa miaka minne kutokana na tofauti katika kiwango cha elimu ya sekondari.


title: Shahada ya Awali

text: Nchi nyingine hazina digrii hiyo kwa sababu kwao masomo ya chuo kikuu hupangwa kwa muda wa miaka mitano hadi sita tangu mwanzo.


title: Shahada ya Awali

text: Vyeo vinavyofuata ni digrii ya uzamili (au "umahiri", "masters") na digrii ya uzamivu ("udaktari").


title: Msimbo pau

text: Msimbo pau ni ruwaza ya kijiometri, kwa kawaida ni mistari iliyo wima, ambayo hutumiwa kukagua na kufuatilia mali au bidhaa. Ni njia ya kutaja namba inayoruhusu kusomewa kwa namba hizi kwa mashine.


title: Msimbo pau

text: Awali msimbo pau ulitumia ufuatano wa mistari au "pau" sambamba na nafasi iliyopo baina ya mistari sambamba. Mfumo huu sahili unaitwa kimstari ("linear") au wa wanda moja ("one-dimensional" / 1D).


title: Msimbo pau

text: Baadaye msimbo wa wanda mbili (2D) ulianzishwa, kwa kutumia mistatili, nukta, pembe sita na ruwaza nyingine za kijiometri katika pande mbili, kawaida huitwa misimbo pau ingawa haitumii pau.


title: Msimbo pau

text: Awali Misimbo pau ilikaguliwa kwa vitambazo mwanga maalum vilivyoitwa "barcode readers". Baadaye programu za matumizi (applications software) zilipatikana katika vifaa ambavyo viliweza kusoma picha, kama vile simumtelezo (smartphones) na kamera.


title: Msimbo pau

text: Ingawa mwanzo msimbo pau ulitumika kufuatilia magari ya reli, ulipata umaarufu zaidi wakati ulipokuja kutumika kwenye bidhaa zinazouzwa katika maduka makubwa penye kifaa cha kusoma msimibo pau.


title: Msimbo pau

text: Zipo aina mbili za misimbo pau, msimbo wa bidhaa wa jumla (Universal Product Code - UPC) na International Standard Book Number (ISBN), ambazo ni lazima kuombwa kupitia mashirika rasmi ya uhakikishaji wa bidhaa kabla ya kuuzwa.


title: Msimbo pau

text: Misimbo pau inaweza kutumika kwa kufuatilia hesabu ya bidhaa za rejareja, au kutumika binafsi kuweka misimbo na kufuatilia makusanyo au bidhaa.


title: Msimbo pau

text:
UPC (kitaalam inahusu UPC-A) ina tarakimu 12 za namba, ambayo kipekee hutolewa kwa kila bidhaa ya biashara. UPC ni msimbo pau utumikao hasa kwa ajili ya ukaguzi wa vitu vya biashara wakati wa kuuza.
Kila msimbo pau wa UPC-A una ukanda unaoweza kutambazwa wa pau nyeusi na nafasi nyeupe juu ya mtindo wa tarakimu wa namba 12. Hakuna herufi, alama au maudhui mengine ya aina yoyote yanayoweza kuonekana kwenye msimbo pau wa UPC-A.


title: Msimbo pau

text: International Standard Book Number (ISBN) ni namba ya kipekee ya utambulisho wa vitabu viuzwavyo kibiashara.


title: Msimbo pau

text: ISBN inapangwa kwa kila toleo na tofautisho (isipokuwa marekebisho) la kitabu. Kwa mfano, Kitabu cha kielektroniki, paperback na toleo gumu (hardcover) la kitabu kilekile kila moja itakuwa na ISBN tofauti. ISBN ina urefu wa tarakimu 13 kama ingewekwa siku au baada ya tarehe 1 Januari 2007, na urefu wa tarakimu 10 kama ingewekwa kabla ya mwaka 2007.


title: Msimbo pau

text: Namna ya kuwekaji wa ISBN inategemea taifa lenyewe na hutofautiana kutoka nchi hadi nchi, mara nyingi inategemea na ukubwa wa sekta ya uchapishaji ndani ya nchi.


title: Mafumu Bilali

text:
Mafumu Bilal Bombenga al-maarufu Super Sax ni mwanamuziki maarufu wa muziki wa dansi kutoka jijini Dar es Salaam, Tanzania.
African Beat ilianzishwa mwaka 1998, baada ya Mafumu Bilali Bombenga kujiengua kutoka katika bendi ya African Stars ambayo nayo ilianzishwa mnamo mwaka 1994 kwenye Hoteli ya Bahari Beach, jijini Dar es Salaam, huku yeye akiwa ndiye muanzilishi.
Bombenga anakumbuka kuwa, wakati akiwa na African Stars ambayo hata jina lake alilibuni yeye, walitamba na vibao kama ‘Sakatu Sakatu’, ‘Mayanga’, ‘Maya’, ‘Afrika’ na ‘Dance Dance’.
Baadhi ya wanamuziki waliokuwa wakiunda kundi hilo la African Stars linalojulikana zaidi hivi sasa kama ‘Twanga Pepeta’, ni Bob Gady, Andy Swebe, Alfa Nyuki, Palmena Mahalu, Pamela pamoja na Kayumbu ‘Amigolas’.
Historia kamili ya kimuziki ya Mafumu, inaanzia mwaka 1972 nilipojiunga na bendi ya Morogoro Jazz Band, wakati huo akitokea jeshini Makutupola.
Mwaka 1973 alijiunga na Western Jazz Band alioshiriki nao kupiga Saxophone, kwenye vibao kadhaa vya bendi hiyo, vikiwamo ‘Hakika’, ‘Kazi ni Kazi’ na ‘Sadaka’, kabla ya mwaka 1978 kutimkia Dar International.
Pamoja na kupuliza kiustadi Saxophone pamoja na kuimba kwenye nyimbo kemkemu, zikiwamo ‘Mayasa’ na ‘Zuena’, lakini pia Bombenga alishiriki kucharaza gitaa la Solo katika kibao Vicky.
Mwaka 1979 alibeba mabegi na kutua Vijana Jazz Band alikotunga kibao "Taabu" na pia kushiriki kukiimba, huku kadhalika akipuliza Saxophone kwenye vibao kama Chiku na Matata Ndani ya Nyumba.
Mwaka 1980 alihamia Maquis ambapo alitesa kwa kupuliza Saxophone kwenye vibao viiingi, baadhi yake ni Zoa, Sina Ndugu, Noel pamoja na Maige.
Alikaa Maquis hadi mwaka 1984 alipochomoka tena na kuhamia Bima Lee alikokutana na wakali kama Jerry Nashon Dudumizi, Shaaban Dede Super Motisha, Joseph Mulenga Spoiller.
Mwaka 1985 Bombenga alikuwa miongoni mwa waanzilishi wa bendi ya MK Group Ngoma za Maghorofani, kabla ya mwaka 1986 kuwa tena mmoja wa waanzilishi wa Tancut Almas ya Iringa.
Mwaka 1987 alirejea tena MK Group ambapo nyimbo yake ya kwanza kupuliza Saxophone awamu hii ya pili ilikuwa ni ‘Utakuja Kuanguka Kwenye Matope’.
Mwaka 1989, kaka yake Adam Kinguti alirudi nchini akitokea Sudan alipokuwa akifanyakazi kwenye ofisi za ubalozi, wakaanzisha Bicco Stars na yeye kushiriki kupuliza Saxophone kwenye vibao kadhaa kama vile; Magret Mage, Wapangaji na Kisamvu.
Mwaka 1991 alitoka Bicco akiwa na mpapasaji kinanda mahiri wa kike ambaye kwa sasa ni marehemu, Asia Daruweshi, baada ya kutokea hali ya kutoelewana kati yake na Kinguti, wakaanzisha Zanzibar Sound.
Akiwa na Zanzibar Sound, walipata mkataba katika Hoteli ya Mount Meru, Arusha na mwaka mmoja baadaye mwanamuziki mwenzao kwenye bendi hiyo, Kanku Kerry alipata mkataba Japan wakaondoka naye kwa sharti la sasa kujiita Kilimanjaro Connection.
Walizunguka nchi nyingi za bara la Asia wakiwa na Kilimanjaro Connection, waliporudi mwaka 1994 alijitoa na baadaye kidogo Asia naye alijitoa na kurudisha upya bendi yake ya Zanzibar Sound na kurejea mkataba wake Bahari Beach Hotel.
Bombenga wakati huu akabaki bila bendi, ambapo muda si muda Asia alipata kazi nchini Bahrain na kumuachia Bombenga mkataba wa Bahari Beach.
Baada ya kuona ameachiwa mkataba wakati hana bendi, Bombenga ndipo alipomfuata Baraka Msirwa na kumuomba vyombo vya muziki ambapo alimpa kwavile havikuwa na kazi kutokana na kufa kwa bendi za MK Group, MK Beat na MK Sound zilizokuwa zikivitumia.
Hicho ndio kilikuwa chanzo cha bendi ya African Stars aliyoibuni mwenyewe hadi jina, iliyomletea uhasama mkubwa na dada yangu Asha Baraka baada ya kujitoa Bombenga.
Mafumu ni mtoto wa tano katika familia ya mzee Bilali Mafumu, aliyepata elimu yake ya msingi katika shule ya H.H Agakhan, Kigoma ambako alifaulu na kujiunga na shule ya sekondari Kazima, Tabora alisoma hadi kidato cha nne.
Baada ya kumaliza elimu ya sekondari, Bombenga aliyesoma shule moja ya sekondari na mbunge wa Tabora, Ismail Aden Rage, anasema kuwa 1972 alijiunga na JKT kwa mujibu wa sheria ya enzi hizo, alikojifunza kuimba na kupuliza Saxophone.
Anaishi Vingunguti, jijini Dar es Salaam na familia yake ambayo ni mkewe na watoto saba.
Kwa upande wa warithi, Bombenga ana wanawe wawili wanaoonekana kufuata vema nyayo zake, ambao ni Feruzi (22) anayepapasa kinanda na Aziza (19) ambaye ni mwimbaji.
Bombenga mwenye miaka 40 katika muziki na aliyejifunza mengi kupitia sanaa hiyo, anavutiwa na waimbaji; [[Isha Mashauzi, Nasseeb Abdul [[Diamond]], [[Flora Mbasha]] na [[Hassan Bitchuka]].


title: Mafumu Bilali

text:
[[Jamii:Wanamuziki wa Tanzania]]
[[Jamii:Muziki wa dansi]]


title: Ufalme wa Mungu

text:
Ufalme wa Mungu (au Ufalme wa mbinguni unavyoitwa hasa katika Injili ya Mathayo) ni mojawapo kati ya mada kuu za ujumbe wa Yesu Kristo katika Injili .
Neno "ufalme" (kwa Kigiriki βασιλεία, "Basileia") linapatikana mara 162 katika Agano Jipya, kawaida kwa maana ya "Basileia tou Theou" (βασιλεία τοῦ θεοῦ), Ufalme wa Mungu, au "Basileia tōn Ouranōn", (Βασιλεία τῶν Ουρανῶν), Ufalme wa Mbinguni.


title: Ufalme wa Mungu

text: Hata katika hilo Agano Jipya limeendeleza Agano la Kale, ambapo Mungu anatangazwa kuwa mfalme wa ulimwengu akiwa na mwakilishi, Daudi na watawala wa ukoo wake, kwa namna ya pekee Masiya, Mwana wa Daudi aliyetarajiwa.


title: Ufalme wa Mungu

text: Biblia inatangazwa kwamba hatimaye Mungu atawahukumu watu wote kadiri walivyokubali au kukataa mamlaka yake. Juu ya msingi wa madondoo mbalimbali wa Agano Jipya, Kanuni ya Imani ya Nisea-Konstantinopoli inathibitisha kwamba hukumu hiyo itafanywa kwa njia ya Yesu. Pia kwa sababu hiyo mwenyewe alipenda kujiita "Mwana wa Mtu" kadiri ya njozi ya Danieli.


title: Ufalme wa Mungu

text: Madhehebu ya Ukristo leo yanatofautiana sana katika kuelewa na kueleza mada hiyo.


title: Yosefu Flavius

text: Yosefu Flavius (jina la awali יוסף בן מתתיהו, Yosef bin Matityahu, 37-100 BK) alikuwa kuhani Myahudi mwenye kujua Kiaramu, Kiebrania na Kigiriki, aliyejipatia umaarufu kama mwanahistoria.


title: Yosefu Flavius

text: Kwanza alishiriki vita vya ukombozi vya Wayahudi dhidi ya Warumi akishika nafasi ya uongozi huko Galilaya.


title: Yosefu Flavius

text: Mwaka 67 alisalimu amri akawa mtumwa na mkalimani wa Vespasian kwa miaka miwili.


title: Yosefu Flavius

text: Huyo alipopata kuwa kaisari alimuacha huru, naye akajiongezea jina "Flavius" la ukoo wa Vespasian.


title: Yosefu Flavius

text: Alipata uraia wa Roma, akawa mshauri na mkalimani wa Tito, mwana wa Vespasian, wakati wa kushambulia na hatimaye kuteka Yerusalemu (70).


title: Yosefu Flavius

text: Vitabu vyake muhimu zaidi vinaitwa kwa Kiingereza "The Jewish War" (75 hivi) na "Antiquities of the Jews" (94 hivi).


title: Yosefu Flavius

text: Cha kwanza kinasimulia vita vya kwanza vya Wayahudi dhidi ya Roma (66-73).


title: Yosefu Flavius

text: Cha pili kinasimulia historia ya ulimwengu kwa mtazamo wa Kiyahudi lakini namna inayoweza kukubaliwa na Warumi.


title: Yosefu Flavius

text: Maandishi hayo ni muhimu katika kuelewa Uyahudi wa karne ya 1 na mwanzo wa Ukristo.


title: Tacitus

text: Publius (au Gaius) Cornelius Tacitus (56 hivi - 120 hivi BK) alikuwa mwanasiasa na mwanahistoria wa Dola la Roma.


title: Tacitus

text: Vitabu vyake maarufu vilivyotufikia kwa sehemu tu vinaitwa kwa "Annales" na "Historiae". Vinasimulia historia ya dola hilo kuanzia mwaka 14 hadi 70.


title: Tacitus

text: Maandishi yake mengine yanahusu ufundi wa kutoa hotuba ("Dialogus de oratoribus"), Ujerumani (De origine et situ Germanorum"), na maisha ya mkwe wake, jenerali Gnaeus Julius Agricola, aliyeteka sehemu kubwa ya Britania ("De vita et moribus Iulii Agricolae").


title: Tacitus

text: Tacitus anahesabiwa kati ya wanahistoria bora wa Roma ya Kale.


title: Mwandiko wa Kiebrania

text: Mwandiko wa Kiebrania ni mwandiko au alfabeti ya lugha ya Kiebrania ya kale na ya kisasa, pia ya Kiaramu ya Biblia na ya Talmudi.


title: Mwandiko wa Kiebrania

text: Kuna pia lugha nyingine za Kiyahudi kama Kiyiddish na Kiladino zilizoandikwa kwa kutumia mwandiko huu.


title: Mwandiko wa Kiebrania

text: Mwandiko huu unafuata mfumo wa abjadi yaani herufi zake zinaonyesha konsonanti pekee. Kuna herufi 22 na hakuna tofauti kati ya herufi kubwa na ndogo (kama vile A-a, B-b) lakini herufi kadhaa zina umbo tofauti kama zinaandikwa katikati au mwishoni mwa neno. Alama za א ה ו י zinaweza pia kuonyesha vokali ndefu. Vinginevyo kuna nukta zinazoweza kuandikwa juu au chini ya herufi za konsonanti kwa kuonyesha vokali.


title: Mwandiko wa Kiebrania

text: Herufi tatu za ב bet, כ kaf na פ pe zinaweza kuonyesha sauti mbili tofauti, ama kwa matamshi laini au magumu. Hapo Bet inaweza kuwa na matamshi ya B au V, Kaf kama K au Kh na Pe kama P au F. Tofauti inaweza kuonyeshwa kwa kuweka nukta katikati ya herufi kwa kutofautisha namna hizi mbili. Mfano : b בּ / v ב .


title: Mwandiko wa Kiebrania

text: Mwelekeo wa mwandiko ni kutoka kulia kwenda kushoto, sawa na Kiarabu na kinyume cha mwandiko wetu wa Kilatini.


title: Mwandiko wa Kiebrania

text: Asili ya mwandiko wa Kiebrania ni alfabeti ya Kifinisia. Tangu karne ya 10 KK herufi za Kifinisia zilizobadilishwa kiasi zilitumiwa kuandika Kiebrania cha kale. Mwandiko huu ulitumiwa wakati wa falme za Israeli na Yudah. Baada ya uhamisho wa Babeli Wayahudi walianza kutumia namna ya mwandiko wa Kiaramu (uliotoka pia kutoka Kifinisia).


title: Mwandiko wa Kiebrania

text: Mwandiko huo uliendelea kutumiwa kwa kuandika Kiebrania katika karne nyingi ambazo Wayahudi waliishi ugenini nje ya nchi yao ya asili. Katika karne zile Kiebrania kilikuwa lugha ya kidini na ya kitaalamu lakini haikuwa tena lugha ya kwanza.


title: Mwandiko wa Kiebrania

text: Katika karne ya 19 na ya 20 Kiebrania kilikuwa na aina ya ufufuko kama lugha ya kila siku katika harakati ya Uzayuni na hasa tangu kuundwa kwa nchi ya Israeli.


title: Mwandiko wa Kiebrania

text: Herufi zilitumiwa pia kama namba ingawa hii si kawaida tena katika Kiebrania cha kisasa.


title: Internet Archive

text: Internet Archive ni shirika lisilotafuta faida linalojenga kumbukumbu ya kidijitali kwenye intaneti inayopatikana kwa kila mtu bila malipo.


title: Internet Archive

text: Makao makuu ya shirika yapo San Francisco, Kalifornia (Marekani). Lilianzishwa mwaka 1996 na Brewster Kahle.


title: Internet Archive

text: Internet Archive ilianzishwa 1996 kwa shabaha ya kutunza yaliyomo ya intaneti kwa kuhifadhi picha za tovuti nyingi. Kwa hiyo inawezekana kuangalia picha za tovuti ambazo zimeshabadilishwa tena mara kadhaa.


title: Internet Archive

text: Tangu 1999 hifadhi nyingine zimeongezwa. Sasa kuna vitengo vya video, filamu, picha na vitabu.


title: Internet Archive

text: Kitengo maalumu cha IA ni maktaba ya "Open Library". Vitabu visivyo tena na hakimiliki vinapigiwa picha kila ukurasa kwa njia ya scanner na kuwekwa kwenye intaneti katika fomati mbalimbali.


title: Don Knotts

text: Jesse Donald "Don" Knotts (21 Julai 1924 - 24 Februari 2006) alikuwa mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka Marekani.


title: Mkoko

text: Mikoko ni aina za miti au vichaka vinavyokua katika maji ya chumvi kwenye fuko za bahari za kanda za tropiki. Miti hii inaainishwa katika jenasi tatu: "Bruguiera", "Ceriops" na "Rhizophora" katika familia Rhizophoraceae. Pengine jina hili hutumika kwa "Theobroma cacao" lakini afadhali jina mkakao litumike kwa mti huu.


title: Mkoko

text: Takriban 1/3 ya pwani kwenye tropiki huwa na mikoko au miti ingine inayoweza kukua katika maji ya chumvi. Msitu wa mikoko huitwa kapa au wangwa.


title: Mkoko

text: Mizizi ya mikoko inaweza kushika matope na hivyo husaidia kukinga pwani na kujenga visiwa.


title: Wangwa wa Lagos

text: Wangwa wa Lagos uko nchini Nigeria ukiwa mmojawapo kati ya nyangwa kubwa kwenye pwani ya ghuba ya Guinea. Eneo lake ni takriban km² 6,354.7


title: Wangwa wa Lagos

text:
Ni gimba la maji lenye urefu wa kilomita 60 na upana hadi km 15. Kina cha wastani ni mita 2 pekee. Maji yake ni mchanganyiko wa maji ya bahari na maji ya mito hivyo yana chumvi kidogo tu.
Mito ya Ogun na Osun inaishia hapa.


title: Wangwa wa Lagos

text: Ufuko wa wangwa una misitu ya mikoko inayotumika kwa ufugaji wa samaki. Machafuko wa maji ni tatizo kubwa kwa sababu maji machafu kutoka mji na viwanda yanaingia humo bila kusafishwa.


title: Wangwa wa Lagos

text: Bandari ya Lagos iko ndani ya wangwa. Beseni zake pamoja na njia ya kuingia baharini vinapaswa kuchimbwa mara kwa mara kwa kutunza kina cha kutosha kwa meli kubwa.


title: Wangwa

text: Wangwa ni eneo la maji lililotengwa na bahari lakini kuna njia kwa maji kuingia na kutoka. Kama wangwa uko kwenye pwani na mito inaishia humo maji yake ni mchanganyiko wa maji ya chumvi na maji matamu. Kama wangwa haupokei maji ya mto na pia kuna njia nyembamba upande wa bahari tu inawezekana maji yake huwa na kiwango cha juu cha chumvi kutokana na uvukizaji.


title: Wangwa

text: Nyangwa zinaweza kutokea pale ambapo maji karibu na ufukoni hayana kina kirefu na mtelemko chini ya maji si mkali. Sharti lingine ni kwamba mawimbi ya kugonga ufukoni yasiwe makubwa mno.


title: Wangwa

text: Kawaida wangwa unatenganishwa na bahari kwa ulimi mwembamba wa nchi kavu uliojengwa na mkondo wa bahari uliobeba mchanga au matope, au na matope ya mto unaoishia humo. Katika bahari za tropiki matumbawe yanaweza kujenga ulimi huo.


title: Wangwa

text: Kuna pia nyangwa ndani ya atolli (kisiwa chenye umbo la mviringo) iliyojengwa na matumbawe na hapo pasipo na mito maji yake ni ya chumvi tu.


title: Wangwa

text: Nyangwa ni muhimu katika ekolojia ya bahari. Kuna samaki wengi kwa sababu spishi nyingi zinatega mayai katika nyangwa kwa sababu kina kifupi kinapunguza hatari kwa samaki changa ya kushambuliwa mara moja na samaki wakubwa. Ufuko wa nyangwa za tropiki unajaa mara nyingi miti ya mikoko na kati ya mizizi ya mikoko ni mahali pa spishi nyingi sana za viumbehai.


title: Raúl Castro

text: Raúl Modesto Castro Ruz (amezaliwa 3 Juni, 1931) ni mwanasiasa wa nchi ya Kuba.


title: Raúl Castro

text: Kuanzia miaka ya 1950 alikuwa mwanaharakati akipinga udikteta wa jenerali Fulgencio Batista.


title: Raúl Castro

text: Baada ya kushinda vita dhidi ya Batista mwaka wa 1959, akawa waziri wa jeshi ndani ya serikali ya Kuba.


title: Raúl Castro

text: Tangu mwaka 2006 alimfuata kaka yake Fidel Castro kuwa rais wa nchi.


title: Unyago

text: Unyago ni mchakato wa kuingiza mtu katika hatua mpya ya maisha yake ndani ya jamii kwa jumla au jamii maalumu. Bila kupitia unyago mtu anatazamwa kama hayuko tayari kupokea majukumu mapya.


title: Unyago

text: Mara nyingi mchakato huo unategemea dini au utamaduni fulani, lakini unapatikana kwa namna moja au nyingine katika makundi yote ya binadamu, kutokana na mang'amuzi kwamba mtu hawezi kufanya ghafla mambo mapya kabisa kwake bila kupata msaada wowote.


title: Unyago

text: Anthropolojia inaonyesha kwamba unyago ulikuwepo tayari katika historia ya awali.


title: Unyago

text: Umuhimu wa pekee ulitiwa katika mtoto kuelekea majukumu ya utu uzima kama mume au mke, baba au mama, kupitia ubalehe.


title: Unyago

text: Sehemu nyingi unyago uliendana na tohara (kwa wanaume) au hata ukeketaji (kwa wanawake).


title: Unyago

text: Pamoja na maumivu yaliyoendana na upasuaji wa aina hizo, mara nyingi mhusika alitakiwa kupitia majaribu mbalimbali na kushinda ili kuonyesha amekomaa.


title: Unyago

text: Pengine wakati wote wa unyago huwa wamefichama ndani ya nyumba au porini, au wamejipaka rangi ili wasitambulike, kama si kujifunika uso kwa ushungi, kinyago n.k.


title: Unyago

text: Hatimaye hali yao mpya inasisitizwa kwa kupewa majina mapya.


title: Unyago

text: Kwa kawaida wahusika wanaunda kundi moja chini ya kiongozi wa nje (k.mf. mzee au mlezi) mwenye jukumu la kuwashirikisha ujuzi na utamaduni wa jamii husika, kama vile methali, nyimbo, taratibu n.k.


title: Unyago

text: Kufifia kwa desturi hizo katika makabila mengi ya Afrika kumeacha pengo kubwa katika malezi ya vijana, hasa upande wa jinsia na maadili.


title: Unyago

text: Ndiyo sababu wengine wanapendekeza unyago mbadala unaoendana zaidi na sayansi na dini. Wanaona mara nyingi mafundisho yanayotolewa katika shule za ngazi mbalimbali hayatoshi au hayaridhishi.


title: Khoikhoi

text: Khoikhoi (kwa lugha yao maana ni "watu watu", "watu halisi") ni wakazi asili wa Kusini mwa Afrika pamoja na Wasan, ambao kwa jumla wanaitwa Khoisan.


title: Khoikhoi

text: Tofauti kati yao ni hasa utamaduni, kwa maana Wasan wanaendelea kwa kiasi kikubwa kuishi kwa uwindaji, wakati Khoikhoi toka muda mrefu wanategemea ufugaji na kilimo.


title: Khoikhoi

text: Kadiri ya akiolojia walifikia eneo la Cape Town miaka 2,000 iliyopita wakitokea kaskazini (Botswana ya leo).


title: Khoikhoi

text: Kuanzia karne ya 3 BK walifikiwa na wavamizi wa Kibantu waliojitwalia maeneo mazuri zaidi.


title: Gold Coast

text: Gold Coast (kwa Kiswahili: Pwani ya Dhahabu) ilikuwa jina la koloni la Uingereza katika Afrika ya Magharibi kwenye mwambao wa Ghuba ya Guinea ambalo limekuwa nchi ya Ghana tangu uhuru wake (1957).


title: Gold Coast

text: Vyanzo vya koloni vilikuwa vituo vya wafanyabiashara kutoka Ulaya waliofika sehemu hii ya pwani tangu karne ya 15 kwa biashara ya dhahabu, watumwa, visu, vioo, pombe kali na silaha kama bunduki. Kituo cha kwanza kilikuwa boma la Elmina lililojengwa na Wareno.


title: Gold Coast

text: Kuanzia mwaka 1800 milki ya Ashanti ilianza kupanuka hadi pwani. Hapo kulitokea vita kati ya Ashanti na milki za pwani. Ashanti ilidai kodi kutoka kwa hao wageni na mwaka 1817 shirika la wafanyabiashara Waingereza lilikubali malipo. Wakati ule Waingereza walianza kuchukua hatua za kukandamiza biashara ya watumwa wakiwa na makao makuu katika Sierra Leone na manowari za Kiingereza zilipita kwenye pwani.


title: Gold Coast

text: Mwaka 1821 vituo vya Kiingereza kwenye Pwani ya Dhahabu viliwekwa chini ya gavana wa Sierra Leone. Wafanyabiashara na walowezi Waingereza waliomba pwani hii iwe koloni kabisa. Hapo walikuwa na matumaini ya ulinzi dhidi ya Ashanti wakidokeza ya kwamba Ashanti iliendelea kufanya biashara ya watumwa iliyowahi kupigwa marufuku na nchi za Ulaya katika Mkutano wa Vienna wa mwaka 1815. Lakini serikali ya London ilikataa kuanzisha koloni kamili kwa sababu waliona gharama za koloni zisingelingana na mapato. Vituo vya pwani viliwekwa chini ya usimamizi wa gavana wa Sierra Leone. Waingereza walipigania vita kuhusu vituo vyao na usalama wa falme za pwani dhidi ya Ashanti katika miaka 1823-1831 wakifaulu hatimaye kupanua eneo lao hadi km 120 kutoka pwani.


title: Gold Coast

text: Wakati wa vita na baadaye Waingereza waliimarisha ushirikiano wao na falme za pwani. Tangu mkataba wa mwaka 1844 hali ya pwani ilikuwa kama mkusanyiko wa maeneo ya kulindwa chini ya Uingereza.


title: Gold Coast

text: Baada ya vita vya 1872/1873 dhidi ya Ashanti Uingereza ilifuta mapatano ya 1844 na kutangaza maeneo yote kati ya pwani na Asante kuwa koloni kamili. Gavana Mwingereza alichukua boma la Christiansborg (Accra) kuwa makao makuu yake.


title: Gold Coast

text: Miaka 1895/1896 ilitokea tena vita kati ya Waingereza na Ashanti. Waingereza waliona upanuzi wa makoloni ya Ufaransa na Ujerumani katika Afrika ya Magharibi wakadai Ashanti ikubali kuwa nchi lindwa ya Uingereza. Asantehene alipokataa Waingereza walishambulia wakachoma Kumasi. Ashanti ililazimishwa kusalimu amri na kuwa eneo lindwa.


title: Gold Coast

text: Mnamo 1902 maeneo upande wa kaskazini wa Ashanti yaliongezwa kufuatana na mapatano na Ujerumani na Ufaransa. Kwa hiyo sehemu tatu za Gold Coast yenyewe, Ashanti na maeneo ya kaskazini yalikuwa koloni moja chini ya gavana wa Accra.


title: Gold Coast

text: Tangu 1919 gavana aliwajibika pia kwa sehemu ya Togo ya Kiingereza (maeneo ya Togo ya Kijerumani ya awali zilizokabidhiwa kwa Uingereza) iliyotawaliwa kama "Togo ng'ambo ya mto Volta". Wakati wa mwisho wa ukoloni wakazi wengi wa sehemu hiyo walipiga kura ya kujiunga na Gold Coast na sasa ni sehemu kamili ya Ghana.


title: Gold Coast

text: Utawala ulikuwa mikononi mwa gavana. Lakini mapema sana gavana aliunda halmashauri mbili kuwa kamati za kushauriana. Mwanzoni aliita Wazungu pekee kuwa wanachama wa halmashauri lakini kuanzia mwaka 1900 Waafrika kadhaa waliungwa pia. Katika sehemu kubwa ya eneo Waingereza walitegemea mfumo wa utawala usio wa moja kwa moja yaani kupitia machifu wazalendo. Idadi ya Waafrika wenye elimu ya kisasa ilikua na tangu mwaka 1920 walianza kudai halmashauri ya kuchaguliwa, si ya kuteuliwa na gavana.


title: Gold Coast

text: Mwaka 1946 gavana mpya aliunda katiba ya koloni iliyowapa wajumbe wachaguliwa kura nyingi katika halmashauri kuu (legislative council). Harakati za kudai haki zaidi kwa wazalendo ziliendelea kupata nguvu. Chama cha United Gold Coast Convention (UGCC) kilidai haki ya kujitawala tangu mwaka 1947.


title: Gold Coast

text: Miaka miwili baadaye, kwenye Juni 1949, chama kipya cha Convention People's Party (CPP) kiliundwa na Kwame Nkrumah. Madai yake yalikuwa makali zaidi, yaani serikali ya kuchaguliwa ianzishwe mara moja. Nkrumah alitumia mikutano ya hadhara, maandamano na migomo kwa kutangaza madai yake. Katika uchaguzi wa mwaka 1951 chama cha CPP kilishinda na Nrumah akawa waziri mkuu wa koloni.


title: Gold Coast

text: Ndani ya koloni wawakilishi kutoka kaskazini na Ashanti walitaka kuwa mfumo wa shirikisho wakiogopa Nkrumah alilenga kukusanya mamlaka yote mikononi mwake. Hata hivyo, serikali ya Uingereza ilisimama upande wa CPP na hivyo koloni liliingia katika uhuru tarehe 6 Machi 1957 kwa jina la Ghana.


title: Kinasu cha Wumeng

text: Kinasu ya Wumeng ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kinasu ya Wumeng imehesabiwa kuwa watu 150,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinasu ya Wumeng iko katika kundi la Kingwi.


title: Kinasu cha Wusa

text: Kinasu ya Wusa ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kinasu ya Wusa imehesabiwa kuwa watu 500,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinasu ya Wusa iko katika kundi la Kingwi.


title: Kinisi

text: Kinisi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kinisi imehesabiwa kuwa watu 36,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinisi iko katika kundi la Kingwi.


title: Kinisu cha Mashariki

text: Kinisu ya Mashariki ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kinisu ya Mashariki imehesabiwa kuwa watu 75,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinisu ya Mashariki iko katika kundi la Kingwi.


title: Kinisu cha Kaskazini

text: Kinisu ya Kaskazini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Idadi ya wasemaji wa Kinisu ya Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 160,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinisu ya Kaskazini iko katika kundi la Kingwi.


title: Kinisu cha Kaskazini-Magharibi

text: Kinisu ya Kaskazini-Magharibi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kinisu ya Kaskazini-Magharibi imehesabiwa kuwa watu 24,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinisu ya Kaskazini-Magharibi iko katika kundi la Kingwi.


title: Kinisu cha Kusini

text: Kinisu ya Kusini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kinisu ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 210,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinisu ya Kusini iko katika kundi la Kingwi.


title: Kinisu cha Kusini-Magharibi

text: Kinisu ya Kusini-Magharibi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kinisu ya Kusini-Magharibi imehesabiwa kuwa watu 15,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinisu ya Kusini-Magharibi iko katika kundi la Kingwi.


title: Kinuosu

text: Kinuosu ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kinuosu imehesabiwa kuwa watu milioni mbili. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinuosu iko katika kundi la Kingwi.


title: Kinusu

text: Kinusu ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina na Myanmar inayozungumzwa na Wanu. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kinusu nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu 12,000. Pia kuna wasemaji 670 nchini Myanmar (2011). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinusu iko katika kundi la Kingwi.


title: Kipalaung cha Rumai

text: Kipalaung ya Rumai ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Myanmar na Uchina inayozungumzwa na Wade'ang. Idadi ya wasemaji wa Kipalaung ya Rumai nchini Mynamar imehesabiwa kuwa watu 137,000. Pia kuna wasemaji 3600 nchini Uchina (2000). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kipalaung ya Rumai iko katika kundi la Kipalaungiki.


title: Kipalaung cha Shwe

text: Kipalaung ya Shwe ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Myanmar na Uchina inayozungumzwa na Wade'ang. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kipalaung ya Shwe nchini Mynamar imehesabiwa kuwa watu 148,000. Pia kuna wasemaji 2000 nchini Uchina (1995). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kipalaung ya Shwe iko katika kundi la Kipalaungiki.


title: Kipela

text: Kipela ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wajingpo. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kipela imehesabiwa kuwa watu 400. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kipela iko katika kundi la Kiburmiki.


title: Kiphala

text: Kiphala ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiphala imehesabiwa kuwa watu 12,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiphala iko katika kundi la Kingwi.


title: Kiphola

text: Kiphola ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiphola imehesabiwa kuwa watu 13,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiphola iko katika kundi la Kingwi.


title: Kiphola cha Alo

text: Kiphola ya Alo ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiphola ya Alo imehesabiwa kuwa watu 500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiphola ya Alo iko katika kundi la Kingwi.


title: Kipholo

text: Kipholo ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kipholo imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kipholo iko katika kundi la Kingwi.


title: Kiphowa cha Ani

text: Kiphowa ya Ani ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiphowa ya Ani imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiphowa ya Ani iko katika kundi la Kingwi.


title: Kiphowa cha Hlepho

text: Kiphowa ya Hlepho ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiphowa ya Hlepho imehesabiwa kuwa watu 36,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiphowa ya Hlepho iko katika kundi la Kingwi.


title: Kiphowa cha Labo

text: Kiphowa ya Labo ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiphowa ya Labo imehesabiwa kuwa watu 17,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiphowa ya Labo iko katika kundi la Kingwi.


title: Kanku Kelly

text: Nkashama Kanku Kelly (20 Januari, 1958) ni mwanamuziki maarufu wa muziki wa dansi kutoka nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo- Tanzania. Anafahamika zaidi kwa kuwa miongoni wapigaji mashuhuri wa trampeti mwenye historia ya ndefu katika muziki - hasa kwa kushirikiana na Maquis du Zaire na kuwa mwanzilishi wa The Kilimanjaro Band. Vilevile amebahatika kushikana mikono na viongozi wakubwa wanaoheshimika duniani kote, Mwalimu Julius Kambarage Nyerere na Mzee Nelson Mandela.


title: Kanku Kelly

text: Kanku ambaye alifukuzwa shule kwa ajili ya muziki, jina lake halisi ni Nkashama Luis Polycarp, alizaliwa Januari 20, 1958, katika mji wa Kananga Mkoa wa Kasai, Magharibi mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kanku ambaye aliingia nchini Tanzania akiwa kinda kabisa (chini ya miaka ishirini) alikuwa kivutio kikubwa kwenye safu ya wapulizaji wa trumpet katika bendi iliyokuwa tishio miaka ya 1970 hadi 1990 ya Maquis du Zaire iliyokuwa ikipiga muziki wake katika ukumbi wa White House, Ubungo jijini Dar es Salaam. Baba yake mzee Chasuma Leonard alikuwa Daktari wa binadamu na mama yake Chibwabwa Kayipu, alikuwa mfanyabiashara katika mji huo wa Kananga. Kelly alipata elimu ya msingi katika shule ya Kamilabi ambayo miongoni mwa masomo yaliyokuwa yakifundishwa somo la muziki lilikuwemo. Baadaye aliendelea na masomo ya juu katika shule ya Sekondari ya Lyceede Kelekele, ambako aliishia kidato cha tano kwa kufukuzwa shule baada ya kufumwa na mwalimu akiandika wimbo wa Nyboma Mwandido darasani mwaka 1973.


title: Kanku Kelly

text: Akiwa shule ya msingi walifundishwa somo la muziki na yeye alikuwa akifanya vizuri sana na kuwa mmoja kati ya wanafunzi bora wa somo hilo. Akifafanaua juu ya kufukuzwa shule, Kelly anasema “Nilikuwa anapenda muziki kupita kiasi, nikiwa darasani mwalimu alinikuta nikiandika wimbo wa ‘Amba’ uliotungwa na Nyboma Mwandido ndipo nikafukuzwa shule”. Kanku anasema baada ya kufukuzwa shule mwaka 1974, alihitajika kujiunga na jeshi la nchi hiyo katika kitengo cha muziki wa Brass band, lakini akakataa akiwa na dhamira kubwa kuwa mwanamuziki mashuhuri. Anaeleza kuwa jamaa zake aliokuwa nao darasani asilimia tisini walipelekwa jeshini kupiga muziki wa Brass band.


title: Kanku Kelly

text: Katika kujitafutia maisha mwaka 1975 Nkashama Kelly aliamua kwenda mji wa Katanga uliopo jimbo la Shaba, huko alijiunga katika bendi ya Safari Nkoi iliyokuwa na wanamuziki mahiri akina Ndala Kasheba na Baziano Bwetii. Nyota yake ilianza kutoa nuru njema, kwani mwezi Febrauri 1977 baadhi ya wanamuziki Kongo walifuatwa na Chibangu Katai ‘mzee Paul’ kuja Tanzania kujiunga na bendi ya Maquis du Zaire. Anamtaja Kikumbi Mwanza Mpango maarufu kama "King Kikii", Mutombo Sozzy (drumz), Ilunga Banza ‘Banza Mchafu’ (besi gita) Ngalula Chandanda (steji shoo) pamoja na yeye Kanku ndiyo kwa pamoja walichukuliwa kuja Tanzania waka huo. Alipofika Maquis du Zaire jijini Dar es Salaam, aliungana na wapulizaji wa trumpet wengine akina Mwema Mudjanga ‘mzee Chekecha’, Mino wa Mwamba ‘mzee Tito, Mpoyo Kalenga, Kaumba Kalemba na Ngenda Kalonga.


title: Kanku Kelly

text: Safu hiyo ilikuwa burudani tosha katika ukumbi wa White House wakati huo kwa jinsi walivyokuwa wakimudu kulimiliki jukwaa kwa uchezaji wao. Kanku Kelly anatamka kwamba mwaka 1978 ilikuwa kama ‘bahati ya mtende kuotea Jangwani’ anasema hatakuja kuisahau siku ile aliyopelekwa kukutana na Baba wa taifa Mwalimu Julius Kambarage Nyerere nyumbani kwake Msasani jijini Dar es Salaam. Anakumbuka alishikana mikono na rais wa Tanzania wakati huo, Mwalimu Nyerere na alimuuliza “unatoka Kongo ya Lumumba”? Akiwa na hofu isiyokuwa na sababu, Kelly alijibu "ndiyo". Maisha ni kutafuta. Ndivyo alivyosema Kanku kwamba mwanzoni wa mwaka 1981 alichomoka na kwenda kujiunga na bendi ya Orchestra Safari Sound (OSS). Bendi hiyo ilikuwa ikimilikiwa na mfanyabiashara maarufu Hugo Kisima. Katika kipindi cha mwaka mmoja wa 1981 aliondoka Orchestra Safari Sound(OSS) kwenda kujiunga katika bendi ya mzee Makassy ambako huko nako hakudumu kipindi kirefu na alirudi tena OSS.


title: Kanku Kelly

text: Mwaka 1982 Kanku alichumpa hadi Nairobi nchini Kenya, na akajiunga na bendi ya Orchestra Virunga iliyokuwa ikiongozwa na mwanamuziki mkongwe Samba Mapangala, ambako alidumu na bendi hiyo kwa takriban miaka miwili. Akiwa huko Kenya mwaka 1984 Nkashama Kanku Kelly akiwa na wanamuziki wenzake, waliamua kuanzisha bendi yao ya Orchestra Vundumuna ikiwa na wanamuziki nguli akina Sammy Kasule (kuimba), Nsilu wa Bansilu ‘Manicho’(gita), Tabu Ngongo(sax), na Tabu Fratal (gita/drums). Wengine walikuwa akina Munamba Jean (keyboard) na Botanga Mofrank Bijing, ambaye alikuwa kiongozi wa bendi na mpiga keyboard. Anamtaja Mofank kuwa ndiye aliyekuwa chanzo cha bendi hiyo kupata mikataba wa kupiga muziki nchini Japan kwa kupitia nafasi yake ya kuoa mwanamke wa nchi hiyo.


title: Kanku Kelly

text: Baada ya kuachiwa huru mzee Nelson Mandela toka gerezani, mwaka 1990 alifanya ziara ya kuizunguka dunia. Katika ziara yake hiyo alifika nchini Japan ambako bendi yao ya Vundumuna ilialikwa kutoa burudani katika sherehe za mapokezi ya shujaa huyo kwenye uwanja uliokuwa umefurika kumpokea. Anasema mzee Mandela alivutiwa na wanamuziki wa Vundumuna ambao ni weusi. Mandela alipanda kwenye jukwaa lao kuja kuwashika mikono huku akiwauliza wanatoka nchi gani. Alipomfika yeye, akamuuliza swali lilelile kama aliloulizwa na Mwalimu Nyerere kuwa natoka Zaire ya Lumumba? “ Sitoshau maishani mwangu siku hiyo” anasema Kanku. Vundumuna ilifanya safari zaidi ya mara kumi kati ya miaka ya 1987 na 1991 kisha wakatengenezewa vikwazo vya hati yakufanya kazi hapo Japan (working permit), na walirudi nyumbani na ndiyo ikawa mwisho wa bendi hiyo.


title: Kanku Kelly

text: Kanku Kelly akiwa bado kijana kwa wakati huo alikuwa ni mwenye ujasiri usiyetaka kushindwa kitu. Mei 15, 1992 aliingiwa na ujasiri wa kusimama kama yeye na kuazisha bendi yake ya The Kilimanjaro Connection. Alifanikiwa kuwapata wanamziki mahiri na makini akina Asia Darwesh ‘super mama’ aliyekuwa mbonyezaji wa kinanda, Mafumu Bilali ‘Bombenga’ kwenye Saxophone, Andy Swebe kwa upande wa gita zito la besi, Burahan Muba, aliyekuwa mpiga gita la solo na Shomari Abdalah akizicharaza drumz. The Kilimanajaro Connection Band imekuwa ikipata mikataba ya kupiga muziki katika nchi mbalimbali za Singapore, Malaysia, Thailand na Oman. Ni usimamizi makini wa Kanku Kelly umeifikisha bendi hiyo kupata mafanikio makubwa pia bendi hiyo imekubalika sana nchini Malaysia.


title: Kanku Kelly

text: Kanku Kelly ni raia halali wa Tanzania aliyefanikiwa kupata uraia mapema Aprili 27, 2011. Matarajio yake ya baadaye ni kuwa mtayarishaji mkubwa aiyekamilika kwa vyombo vya kufanyia kazi hiyo. Ametoa shukrani nyingi za dhati kwa watanzania wote waliomlea toka alipokuja hapa nchini, akiwa bado kinda wa miaka 19 hadi leo ana zaidi ya nusu karne. Kanku Kelly ni Baba wa familia. Alifunga ndoa ya kiserikali mwaka 1987 na Bi. Mwajuma Kibwana ambaye ni Mtanzania, katika jiji la Nairobi huko Kenya. Katika maisha yao ya ndoa wamefanikiwa kupata mabinti wawili Agnes Chichi Kelly (26), anayesoma katika Chuo Kikuu nchini Malaysia na mdogo wake Lucy Kelly (20) ambaye anamuelezea kwamba amefuata nyayo zake katika muziki.


title: Kanku Kelly

text: Tshimanga Kalala Assosa Omari Kungubaya Dekula Kahanga Ahmed Kipande John Kitime Mbaraka Mwinshehe Kassim Mapili Marijani Rajab


title: Kanku Kelly

text: katika blogu ya Moshy Kiyungi


title: Kanku Kelly

text: Jamii:Waliozaliwa 1958 Jamii:Watu walio hai Jamii:Wanamuziki wa Tanzania Jamii:Wanamuziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo


title: Kiphuma

text: Kiphuma ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiphuma imehesabiwa kuwa watu 8000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiphuma iko katika kundi la Kingwi.


title: Kiphupa

text: Kiphupa ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiphupa imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiphupa iko katika kundi la Kingwi.


title: Kiphupha

text: Kiphupha ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kiphupha imehesabiwa kuwa watu 13000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiphupha iko katika kundi la Kingwi.


title: Kiphuza

text: Kiphuza ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kiphuza imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiphuza iko katika kundi la Kingwi.


title: Kipumi cha Kaskazini

text: Kipumi ya Kaskazini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Watibeti na Wapumi. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kipumi ya Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 35,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kipumi ya Kaskazini iko katika kundi la Kiqiangiki.


title: Kipumi cha Kusini

text: Kipumi ya Kusini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wapumi. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kipumi ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 19,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kipumi ya Kusini iko katika kundi la Kiqiangiki.


title: Kiqau

text: Kiqau ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wagelao. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiqau imehesabiwa kuwa watu 2000, na lugha imo hatarini mwa kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiqau iko katika kundi la Kikra.


title: Kiqiang cha Kaskazini

text: Kiqiang ya Kaskazini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Waqiang. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiqiang ya Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 57,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiqiang ya Kaskazini iko katika kundi la Kiqiangiki.


title: Kiqiang cha Kusini

text: Kiqiang ya Kusini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Waqiang. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiqiang ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 81,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiqiang ya Kusini iko katika kundi la Kiqiangiki.


title: Kiqueyu

text: Kiqueyu (pia Kichoyo) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Waqiang. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiqueyu imehesabiwa kuwa watu 7000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiqueyu iko katika kundi la Kiqiangiki.


title: Kisalar

text: Kisalar ni lugha ya Kiturki nchini Uchina inayozungumzwa na Wasalar. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kisalar imehesabiwa kuwa watu 70,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisalar iko katika kundi la Kiturki ya Kusini.


title: Kitatar

text: Kitatar ni lugha ya Kiturki nchini Urusi, Kazakhstan, Uchina na Uturuki inayozungumzwa na Watatar. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kitatar nchini Urusi imehesabiwa kuwa watu 4,280,000. Pia kuna wasemaji 104,000 nchini Kazakhstan (2009) na 800 nchini Uchina (1999). Idadi ya wasemaji nchini Uturuki haujulikani. Katika kila ya nchi hizo kuna Watatar wengi ambao hawawezi kuongea Kitatar bali huongea Kirusi, Kikazakh au Kiuyghur kama lugha yao ya kwanza. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitatar iko katika kundi la Kiurali.


title: Kituva

text: Kituva ni lugha ya Kiturki nchini Urusi, Mongolia na Uchina inayozungumzwa na Watuva. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kituva nchini Urusi imehesabiwa kuwa watu 254,000. Pia kuna wasemaji 27,000 nchini Mongolia (1993) na 2400 nchini Uchina (1999). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kituva iko katika kundi la Kiturki ya Kaskazini.


title: Yahya Jammeh

text:
Yahya Abdul-Aziz Jemus Junkung Jammeh (* 25 Mei 1965) alikuwa rais wa nchi ya Gambia hadi tarehe 19 Januari 2017. Alichukua madaraka mwaka 1994 alipokuwa luteni wa jeshi mwenye umri wa miaka 29 na kupindua serikali ya mtangulizi wake Dawda Jawara.
Baada ya kutawala kama mwenyekiti wa kamati ya kijeshi aliunda chama cha "Alliance for Patriotic Reorientation and Construction" akachaguliwa mara ya kwanza kuwa rais mwaka 1996. Aligombea tena miaka 2001, 2006 na 2011. Alishinda kila mara lakini chaguzi zote zilikosolewa kuwa si halali.


title: Yahya Jammeh

text: Jammeh alikosolewa mara nyingi kwa kutawala kidikteta, kuvunja haki za kibinadamu, kukandamiza magazeti, kuua wapinzani na kusababisha vifo vya watu walioshtakiwa kuwa wachawi au wahamiaji kutoka nchi jirani.


title: Yahya Jammeh

text: Alipogombea tena mwaka 2016 alishindwa na Adama Barrow akatambua matokeo haya na kutangaza mwisho wa urais wake.. Kumbe, baada ya viongozi wa upinzani kutangaza ya kwamba Jammeh na viongozi wengine watafanyiwa utafiti kwa jinai dhidi ya haki za kibinadamu Jammeh alibadilisha msimamo na tarehe 9 Desemba 2016 alitangaza kufutwa kwa matokeo akitaka uchaguzi mpya.


title: Yahya Jammeh

text: Siku mbili baada ya nchi kuvamiwa na nchi jirani kwa idhini ya Umoja wa Mataifa, tarehe 21 Januari 2017 Jammeh alikubali kuachia.


title: Yahya Jammeh

text: Jammeh alizaliwa 1965 katika familia ya Wajola kwenye kjiji cha Kanilai, kwenye West Coast Region ya Gambia. Baba yake Abdul Aziz James alijipatia ruzuku kama mpigaji mweleka, mama yake Asombi Bojang alitunza nyumba na kuwa na biashara ndogo.


title: Yahya Jammeh

text: Alisoma shule ya msingi Kanilai akafaulu vema mtihani wa darasa la sita akaendelea kusoma sekondari Saint Edwards mjini Bwiam akikaa kwa walezi mbalimbali. Inasemakana alibatizwa shuleni iliyokuwa shule ya misioni lakini baadaye alijitambulisha kuwa Mwislamu. Aliweza kuendelea huko Banjul katika Gambia High School.


title: Yahya Jammeh

text: Baada ya kumaliza shule mwaka 1983 alijiunga na polisi mwaka 1984 alipopandishwa cheo kuwa sajenti mwaka 1986. Kutoka polisi alihamia jeshi akapewa cheo cha luteni usu mwaka 1989. Alitumwa kwa masomo ya ziada huko Fort McClellan, Alabama (Marekani) akapokea cheti mwaka 1994.


title: Yahya Jammeh

text: Alihudumia katika vitengo na vikosi mbalimbali vya jeshi hadi kuwa afisa mkuu wa polisi ya kijeshi kuanzia 1992 hadi uasi wa kijeshi wa 1994 alipompindua rais aliyekuwepo.


title: Yahya Jammeh

text: Jammeh alifunga ndoa mara ya kwanza baada ya kupindua serikali iliyotangulia kwa kumwoa Tuti Faal. Hawakuwa na watoto na Jammeh alimpa talaka wakati alipoanza mapenzi na Zeinab Souma, binti wa mwanadiplomasia kutoka Guinea.Alimwoa Zeinab Suma mwaka 1999 wakiwa na watoto wawili.


title: Yahya Jammeh

text: Mnamo Septemba 2010 Jammeh alitangaza ndoa yake ya nyongeza na Alima Sallah mwenye umri wa miaka 21 aliye binti wa balozi wa Gambia huko Saudi Arabia. Ndoa hii ilishtusha mke wa kwanza akamtenga Zahra Sallah baadaye.


title: Adama Barrow

text: Adama Barrow (*16 Februari 1965) ni rais wa Gambia na mwanasiasa wa chama cha United Democratic Party.


title: Adama Barrow

text: Barrow alizaliwa katika kijiji cha Mankamang Kunda karibu na Basse. Alisoma shule ya msingi Koba Kunda halafu sekondari ya Crab Island mjini Banjul. Baadaye alipata nafasi kwenye Muslim High School ya Banjul.


title: Adama Barrow

text: Baada ya kufaulu aliajiriwa na kampuni ya Alhagie Musa & Sons akapandishwa cheo hadi kuwa muuzaji mkuu.


title: Adama Barrow

text: Baada ya mwaka 2000 Barrow alihamia London aliposoma uchumi. Wakati huu alifanya kazi ya usiku kama mlinzi wa nyumba kwa kujipatia riziki.


title: Adama Barrow

text: Baada ya kurudi Gambia aliunda mwaka 2006 kampuni ya Majum Real Estate akawa meneja mkuu hadi sasa.


title: Adama Barrow

text: Mwaka 2016 Barrow alichaguliwa kuwa mgombea wa urais wa pamoja katika mkutano wa vyama 7 vya upinzani.


title: Adama Barrow

text: Tarehe 2 Desemba 2016 Barrow alishtusha taifa kwa kumshinda Yammeh katika uchaguzi wa urais kwa kupata kura 263,000 au asilimia 45 za kura zote dhidi ya kura 212,000 au asilimia 36 kwa rais Yahya Jammeh. Mgombea wa tatu Mama Kandeh alipata asilimia 17.


title: Adama Barrow

text: Kwanza Rais Yahya Jammeh alikubali kushindwa hata kabla ya tangazo rasmi la matokeo, lakini siku nane baadaye alianza kung'ang'ania madaraka.


title: Adama Barrow

text: Kufuatana na katiba rais Adama Barrows alitakiwa kuapishwa takriban siku 60 baada ya uchaguzi., lakini 9 Disemba 2016 rais Jammeh alitangaza ya kwamba hakubali matokeo akitaka uchaguzi mpya.


title: Adama Barrow

text: Tarehe 19 Januari 2017, rais mteule aliapishwa katika ubalozi wa Gambia huko Dakar, halafu wanajeshi wa Senegal, Nigeria na Ghana walivamia nchi ili kumuondoa madarakani kwa idhini ya Umoja wa Mataifa.


title: Kiainu

text: Kiainu ni lugha ya Kiturki nchini Uchina inayozungumzwa na Wauyghur. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiainu imehesabiwa kuwa watu 6750. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiainu iko katika kundi la Kiturki ya Mashariki.


title: Kibiao-Mon

text: Kibiao-Mon ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wayao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kibiao-Mon imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kibiao-Mon iko katika kundi la Kimieniki.


title: Kibiao-Jiao

text: Kibiao-Jiao ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wayao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kibiao-Jiao imehesabiwa kuwa watu 43,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kibiao-Jiao iko katika kundi la Kimieniki.


title: Kisamatao

text: Kisamatao ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kisamatao imehesabiwa kuwa watu 400, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisamatao iko katika kundi la Kingwi.


title: Scipio Africanus

text: Publius Cornelius Scipio Africanus (236–183 KK) alikuwa kiongozi wa kijeshi wa Jamhuri ya Roma na mwanasiasa wakati wa vita ya pili dhidi ya Karthago. Anakumbukwa hasa kwa uongozi wake katika mapambano ya kumshinda Hanibal wa Karthago.


title: Scipio Africanus

text: Scipio alishinda mapigano ya Zama katika Afrika ya Kaskazini. Jina lake "Africanus" (Mwafrika) limetokana na mahali pa ushindi wake, si kutokana na kuzaliwa huko, wala kuwa na ukoo wa Kiafrika. Kutokana na ushindi dhidi ya mpinzani aliyekuwa hatari kuu kwa Roma ya Kale Scipio alikuwa kati ya viongozi wa kijeshi mashuhuri zaidi katika historia ya Dola la Roma. Baada ya mapigano ya Zama Karthago ilipaswa kuomba amani ikapewa masharti ya fedheha.


title: Kisamei

text: Kisamei ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kisamei imehesabiwa kuwa watu 20,000; hata hivyo lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisamei iko katika kundi la Kingwi.


title: Kisamtao

text: Kisamtao ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Myanmar, Laos na Uchina inayozungumzwa na Wablang. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisamtao nchini Myanmar imehesabiwa kuwa watu 9550. Pia kuna wasemaji 3530 nchini Laos (2005) na 100 nchini Uchina. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisamtao iko katika kundi la Kipalaungiki.


title: Kisangkong

text: Kisangkong ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wahani. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kisangkong imehesabiwa kuwa watu 1500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisangkong iko katika kundi la Kingwi.


title: Kisani

text: Kisani ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kisani imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisani iko katika kundi la Kingwi.


title: Kisanie

text: Kisanie ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kisanie imehesabiwa kuwa watu 8000, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisanie iko katika kundi la Kingwi.


title: Kisarikoli

text: Kisarikoli ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uchina inayozungumzwa na Watajiki. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisarikoli imehesabiwa kuwa watu 16,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisarikoli iko katika kundi la Kipamir. Inafanana na Kitajiki nchini Tajikistan lakini ni lugha tofauti.


title: Sanamu

text: Sanamu ni kazi ya sanaa ambayo inatofautiana na picha au mchoro kwa sababu inaonyesha mtu au kitu si kwa urefu na upana, bali pia kwa unene.


title: Sanamu

text: Inaweza kutengenezwa kwa kuchonga au kwa njia nyingine (k.mf. kumimina kiowevu katika muundo uliokusudiwa).


title: Sanamu

text: Sanamu zilitengenezwa tangu zamani za historia ya awali (walau miaka 30,000 hivi iliyopita) na katika utamaduni mbalimbali wa dunia nzima. Ile ndefu zaidi ni sanamu ya Buddha inayopatikana China ikiwa na urefu wa mita 128.


title: Sanamu

text: Mara nyingi sanamu inaagizwa kama kumbukumbu ya tukio fulani au mtu maarufu na inawekwa mahali pa hadhara.


title: Sanamu

text: Dini mbalimbali, hasa Uyahudi na Uislamu, zimekataza sanamu na picha zote.


title: Sanamu

text: Katika Ukristo suala lilijadiliwa kwa nguvu zote hasa katika karne ya 7 na ya 8 likamalizika katika mtaguso wa pili wa Nisea. Hata hivyo, baadaye lilizuka tena na tena, hivi kwamba msimamo wa madhehebu ni tofauti sana.


title: Kishe

text: Kishe ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Washe. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kishe imehesabiwa kuwa watu 910 wakati idadi ya Washe ilikuwa zaidi ya laki saba. Kwa vile Washe wa sasa huongea Kihakka kama lugha yao ya kwanza badala ya Kishe, lugha ya Kishe imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Uainishaji wa lugha ya Kishe kwa ndani zaidi haujulikani.


title: Kishixing

text: Kishixing ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Washixing. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kishixing imehesabiwa kuwa watu 1800. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kishixing iko katika kundi la Kinaiki.


title: Kisonaga

text: Kisonaga ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2009 idadi ya wasemaji wa Kisonaga imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisonaga iko katika kundi la Kingwi.


title: KisTodsde

text: KisTodsde (au Kishangzhai) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Watodsde. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa KisTodsde imehesabiwa kuwa watu 4100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, KisTodsde iko katika kundi la KirGyalrongiki.


title: Kitai-Hongjin

text: Kitai-Hongjin ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wadai. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitai-Hongjin imehesabiwa kuwa watu 85,000, na lugha imo hatarini mwa kutoweka kwa vile Wadai wengi hubadilisha lugha yao ya kwanza. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitai-Hongjin iko katika kundi la Kitai ya Kusini-Magharibi.


title: Kitalu

text: Kitalu ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kitalu imehesabiwa kuwa watu 13,600. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitalu iko katika kundi la Kingwi.


title: Kitanglang

text: Kitanglang (pia Kitholo) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kitanglang imehesabiwa kuwa watu 950. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitanglang iko katika kundi la Kingwi.


title: Kit'en

text: Kit'en (au Kithen) ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wabouyei. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kit'en imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kit'en iko katika kundi la Kikam-Sui.


title: Kizhuang cha Guibei

text: Kizhuang ya Guibei ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kizhuang ya Guibei imehesabiwa kuwa watu milioni moja na nusu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizhuang ya Guibei iko katika kundi la Kitai ya Kaskazini.


title: Kizhuang cha Guibian

text: Kizhuang ya Guibian ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kizhuang ya Guibian imehesabiwa kuwa watu milioni moja. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizhuang ya Guibian iko katika kundi la Kitai ya Kaskazini.


title: Kizhuang cha Lianshan

text: Kizhuang ya Lianshan ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kizhuang ya Lianshan imehesabiwa kuwa watu 48,000, na lugha imo hatarini mwa kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizhuang ya Lianshan iko katika kundi la Kitai ya Kaskazini.


title: Kizhuang cha Liujiang

text: Kizhuang ya Liujiang ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kizhuang ya Liujiang imehesabiwa kuwa watu 1,560,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizhuang ya Liujiang iko katika kundi la Kitai ya Kaskazini.


title: Kizhuang cha Liuqian

text: Kizhuang ya Liuqian ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kizhuang ya Liuqian imehesabiwa kuwa watu 370,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizhuang ya Liuqian iko katika kundi la Kitai ya Kaskazini.


title: Kizhuang cha Minz

text: Kizhuang ya Minz ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kizhuang ya Minz imehesabiwa kuwa watu 173,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizhuang ya Minz iko katika kundi la Kitai ya Kati.


title: Kizhuang cha Nong

text: Kizhuang ya Nong ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2008 idadi ya wasemaji wa Kizhuang ya Nong imehesabiwa kuwa watu laki tano. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizhuang ya Nong iko katika kundi la Kitai ya Kati.


title: Kizhuang cha Qiubei

text: Kizhuang ya Qiubei ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kizhuang ya Qiubei imehesabiwa kuwa watu 140,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizhuang ya Qiubei iko katika kundi la Kitai ya Kaskazini.


title: Kizhuang cha Yongbei

text: Kizhuang ya Yongbei ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kizhuang ya Yongbei imehesabiwa kuwa watu takriban milioni mbili. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizhuang ya Yongbei iko katika kundi la Kitai ya Kaskazini.


title: Kizhuang cha Youjiang

text: Kizhuang ya Youjiang ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kizhuang ya Youjiang imehesabiwa kuwa watu 870,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizhuang ya Youjiang iko katika kundi la Kitai ya Kaskazini.


title: Kizhuang cha Hongshuihe ya Kati

text: Kizhuang ya Hongshuihe ya Kati ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kizhuang ya Hongshuihe ya Kati imehesabiwa kuwa watu 1,080,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizhuang ya Hongshuihe ya Kati iko katika kundi la Kitai ya Kaskazini.


title: Kizhuang cha Hongshuihe ya Mashariki

text: Kizhuang ya Hongshuihe ya Mashariki ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kizhuang ya Hongshuihe ya Mashariki imehesabiwa kuwa watu 1,200,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizhuang ya Hongshuihe ya Mashariki iko katika kundi la Kitai ya Kaskazini.


title: Kithopho

text: Kithopho ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kithopho imehesabiwa kuwa watu 200 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kithopho iko katika kundi la Kingwi.


title: Kitsat

text: Kitsat (au Kihuihui) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Uchina inayozungumzwa na Watsat. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kitsat imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitsat iko katika kundi la Kichamiki.


title: Machafuko ya Darfur

text: Machafuko ya Darfur yalianza katika eneo la Darfur, Sudan, mnamo Februari mwaka wa 2003 wakati ambapo Jeshi la Ukombozi la Sudan na Harakati ya Haki na Usawa zilichukua silaha na kuanza kushutumu serikali kwa kuwadhulumu wananchi Waafrika huku ikiwapendelea Waarabu.


title: Machafuko ya Darfur

text: Upande mmoja, ambao unajumuisha jeshi la Sudan na Janjaweed, kundi la wanamgambo lenye wapiganaji kutoka makabila ya Abbala ambayo ni mchanganyiko wa Waarabu na Waafrika wa kanda ya kaskazini katika eneo la Rizeigat la Sudan. Makabila haya haswa ni wafugaji wa kuhamahama ambao huchunga wanyama kama vile ngamia.


title: Machafuko ya Darfur

text: Upande mwingine ulikuwa wa makundi ya waasi, hasa Jeshi la Ukombozi la Sudan na Harakati ya Haki na Usawa, ambayo yalipata wapiganaji kutoka makabila ambayo si ya Kiarabu wala ya Kiislamu, kama vile Fur, Zaghawa, na Masalit.


title: Machafuko ya Darfur

text: Serikali ya Sudan, ingawa imekana hadharani kuwa haiwasaidii wanamgambo wa Janjaweed, inashutumiwa kwa kuwasaidia kifedha, na kwa kuhusika katika mashambulizi ya pamoja yanayolenga raia. Serikali ya Sudan imelaumiwa kwa kuharibu ushahidi, kama vile kufunika makaburi ambapo watu wengi wamezikwa. Pia serikali hiyo imewakamata na kuwanyanyasa wanahabari, hivyo kufanya ripoti za habari kutoka eneo la Darfur kuwa chache. Nyuma ya serikali, China na Iran zimeunga mkono sana mauaji kwa kutoa silaha nyingi za aina mbalimbali, zikiwemo za kikemia.


title: Machafuko ya Darfur

text: Ingawa serikali ya Marekani imeufafanua mgogoro katika eneo hilo kama mauaji ya kimbari, Umoja wa Mataifa tarehe 31 Januari 2005 ulitoa ripoti ya kurasa 176 ikisema kuwa, ingawa kulikuwa na mauaji kwa wingi na ubakaji wa raia wa eneo la Darfur, haingeweza kuyatambua mateso hayo kama "mauaji ya kimbari" kwa sababu "nia ya kufanya mauaji ya kimbari haikuwepo".


title: Machafuko ya Darfur

text: Wanaharakati wengi, hata hivyo, wanatambua mgogoro katika eneo la Darfur kama mauaji ya kimbari, kama vile mashirika ya Save Darfur Coalition, Aegis Trust na Genocide Intervention Network. Mashirika hayo yanaashiria matamshi ya Katibu Mkuu wa zamani wa Marekani Colin Powell, yaliyotambua mgogoro kama mauaji ya kimbari. Mashirika mengine ya kiharakati, kama vile Amnesty International, ingawa yanaomba hatua ya kimataifa ichukuliwe, wanakataa kutumia maneno mauaji ya kimbari.


title: Machafuko ya Darfur

text: Kuna makadirio mbalimbali ya idadi ya watu waliouawa. Serikali inadai ni 10,000 tu, lakini Umoja wa Mataifa unasema ni 300,000. Vilevile waliokimbia eneo lao ni 450,000 tu kadiri ya serikali, bali 2,850,000-3,000,000 kadiri ya UM.


title: Machafuko ya Darfur

text: Mbali ya hayo, ubakaji wa watoto na wanawake umezidi, hasa kutokana na hamu ya serikali ya kufuta uwepo wa wasio Waarabu nchini.


title: Machafuko ya Darfur

text: Kwa sababu hiyo, rais wa Sudan, Omar al-Bashir amekuwa rais wa kwanza kufunguliwa kesi katika Mahakama ya Kimataifa ya Makosa ya Jinai akiwa madarakani. Mashtaka ni mauaji wa kimbari, makosa ya jinai ya kivita na makosa ya jinai dhidi ya utu.


title: Kitseku

text: Kitseku (au Kitzuku) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitseku imehesabiwa kuwa watu 12,600. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitseku iko katika kundi la Kibodish.


title: Kitujia cha Kaskazini

text: Kitujia ya Kaskazini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Watujia. Ingawa kuna Watujia zaidi ya watu milioni nane (sensa ya mwaka wa 2000), mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kitujia ya Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 70,000, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kwa jumla Watujia huongea Kichina ya Mandarin kama lugha yao ya kwanza badala ya Kitujia ya Kaskazini au ya Kusini. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitujia ya Kaskazini iko katika kundi lake lenyewe la Kitujia.


title: Kitujia cha Kusini

text: Kitujia ya Kusini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Watujia. Ingawa kuna Watujia zaidi ya watu milioni nane (sensa ya mwaka wa 2000), mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kitujia ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 1500, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kwa jumla Watujia huongea Kichina ya Mandarin kama lugha yao ya kwanza badala ya Kitujia ya Kusini au ya Kaskazini. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitujia ya Kusini iko katika kundi lake lenyewe la Kitujia.


title: Kiu (lugha)

text: Kiu ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uchina inayozungumzwa na Wablang. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiu imehesabiwa kuwa watu 40,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiu iko katika kundi la Kipalaungiki.


title: Kizokhuo

text: Kizokhuo ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kizokhuo imehesabiwa kuwa watu 13,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kizokhuo iko katika kundi la Kingwi. Wengine hufikiri kwamba lugha huzungumzwa pia nchini Vietnam ambako huitwa Kichoko.