title: Utoto wa kiroho

text: Mtoto wa Mungu anatakiwa kujitambua daima dhaifu na mhitaji, akikumbuka mfululizo kwamba [[Baba]] yetu ametuumba kwa [[hiari]] toka [[utovu wa vyote]], na kwamba pasipo neema hatuwezi kufanya lolote kuelekea utakatifu na [[wokovu]]. Akikua katika unyenyekevu huo atazidi [[imani|kusadiki]] [[Neno la Mungu]] kwa dhati, kuliko watoto wanavyosadiki maneno ya wazazi wao. Atakuwa na imani isiyoogopa watu na atakayojivunia kuwa nayo; mara nyingine imani hiyo itapenya ma[[fumbo]] pasipo mifuatano ya mawazo; ataishi kulingana nayo na kuyaonja, akiyatazama kwa [[mshangao]] kama mtoto anavyomtazama machoni baba yake mpendwa. Akifuata njia hiyo, mtoto wa Mungu ataona [[tumaini]] lake likiimarika siku kwa siku na kugeuka [[kujiachilia]] katika mikono ya Baba ambayo ni kama [[lifti]] inayotuinua hadi kwake. Hatimaye, mtoto wa Mungu atampenda kila siku zaidi, kwa ajili yake mwenyewe, si kwa ajili ya [[fadhili]] zake, kama vile mtoto mwema anavyompenda [[mama]] yake kuliko ma[[bembelezo]] anayompatia. Mtoto wa Mungu anampenda Baba katika ma[[jaribu]] kama katika [[furaha]], naye wakati mgumu anakumbuka [[wajibu]] wa kumpenda kwa nguvu zote hata kwa roho yote na kuunganika naye mfululizo ili [[ibada|kumuabudu]] katika [[Roho Mtakatifu|Roho]] na [[ukweli]].


title: Utoto wa kiroho

text: Jambo hilo la mwisho linathibitisha kuwa mara nyingi katika majaribu njia ya utoto inadai [[ushujaa]], [[adili la nguvu]] pamoja na [[kipaji cha nguvu]]. Tunaliona hilo hasa mwishoni mwa maisha ya Teresa wa Mtoto Yesu, alipopitia [[usiku wa roho]] kwa imani ya ajabu akiwaombea wasiosadiki, kwa kujiachilia kikamilifu kwa upendo safi na wa nguvu uliomfikisha hadi [[muungano wa kutugeuza]]. Njia ya utoto ikieleweka hivyo inalinganisha maadili yanayoonekana kupingana: [[upole]] na nguvu, unyofu na busara. Katika [[ulimwengu]] unaoonekana kupotoka tunahitaji busara, lakini pia nguvu hata [[kifodini|kufia dini]] kama mahali pengi katika [[karne XX]]: ili tuwe nazo ni lazima tuwe na vipaji vya [[kipaji cha shauri|shauri]] na nguvu, ambavyo ili tuwe navyo tuzidi kuwa wanyofu na watoto mbele ya Mungu na ya Mama Maria. Kadiri tunavyoacha kuwa watoto kwa watu, tunapaswa kuwa watoto kwa Mungu. Kutoka kwake tu tunaweza kupata nguvu na busara tunazozihitaji katika mapambano ya nyakati hizi. Njia ya utoto ikieleweka vizuri inalinganisha pia unyenyekevu halisi na hamu ya kuzama kwa upendo katika mafumbo ya wokovu, ambako si [[karama]] ya pekee kama [[njozi]] na fadhili nyingine za nje ambazo hazikupatikana katika maisha ya mtakatifu huyo.


title: Utoto wa kiroho

text: “Ndugu zangu, msiwe watoto katika [[akili]] zenu; lakini katika [[uovu]] mgeuzwe [[watoto wachanga]], bali katika akili zenu mkawe watu wazima” (1Kor 14:20). Basi, tofauti ya kwanza kati ya aina hizo mbili za utoto ni [[ukomavu]] katika kupima mambo. Lakini ipo nyingine: kwamba upande wa maumbile, kadiri mtoto anavyokua anatakiwa [[kujitegemea]], kwa sababu siku moja wazazi watamuacha peke yake. Kumbe upande wa neema, kadiri mtoto wa Mungu anavyokua anaelewa kuwa hataweza kamwe kujitegemea bali kumtegemea Mungu tu. Kadiri anavyokua anatakiwa kuishi kwa [[uvuvio]] maalumu wa Roho Mtakatifu, ambaye kwa vipaji vyake anafidia kasoro za maadili, hivi kwamba hatimaye mtu anatendewa na Mungu kuliko kutenda mwenyewe, na wakati uliopangwa ukifika ataingia tumboni mwa Baba ambamo ataona [[heri]] yake. [[Kijana]] akikua anawaacha wazazi ili kuanza maisha yake; kisha kufikia [[utu uzima]] hawategemei tena, bali anawategemeza. Kinyume chake mtoto wa Mungu akikua anazidi kumtegemea asitake tena kufanya chochote peke yake, pasipo miangaza na mashauri ya Baba yake. Hapo maisha yote yanakolezwa na sala: ndilo fungu bora ambalo hatanyang’anywa kamwe.


title: Utoto wa kiroho

text: “Kubaki wadogo ni kujitambua si kitu, ni kutarajia yote toka kwa Mungu mwema, kama vile mtoto anavyotarajia yote toka kwa baba yake; ni kutohangaikia chochote, ni kutolenga [[faida]]. Hata kati ya ma[[fukara]], mpaka mtoto ni mdogo anapewa anavyovihitaji, lakini akishakua tu baba hataki tena kumlisha bure, hivyo anamuambia, ‘Sasa fanya kazi, unaweza kujitegemea’. Basi, ili nisiambiwe maneno hayo, sikutaka kamwe kukua, nikijiona siwezi kujitegemea katika kupata [[uzima wa milele]] [[mbinguni]]. Hivyo nimebaki daima [[mdogo]], asiye na [[kazi]] nyingine isipokuwa kuchuma ma[[ua]] ya upendo na ya [[sadaka]] nimtolee Mungu mwema ili kumpendeza. Tena kuwa mdogo ni kutoamini kuwa maadili ninayoyatekeleza ni ya kwangu, kana kwamba naweza kitu, bali ni kukiri kuwa Mungu mwema anaweka [[hazina]] hiyo ya maadili mikononi mwa mtoto wake ili aitumie atakavyohitaji, ikibaki daima [[mali]] ya Mungu mwema” (Teresa wa Mtoto Yesu). Ndivyo ulivyosema [[mtaguso wa Trento]], “[[Wema]] wa Mungu kwetu ni mkubwa hivyo hata atake [[zawadi]] zake zitugeukie [[stahili]] zetu”. Tunaweza kumtolea yale tu anayotupa; ila tunayoyapokea kama neema tunamtolea kama stahili, ibada, sala, fidia na [[shukrani]]. “Hatimaye kuwa wadogo ni [[kutokata tamaa]] kwa kasoro zetu, kwa sababu watoto wanaanguka mara nyingi, lakini ni wadogo hivi hata wasiweze kuumia sana” (Teresa wa Mtoto Yesu).


title: Utoto wa kiroho

text: Katika mafundisho hayo, ya juu kuliko mifuatano yoyote ya mawazo ya kibinadamu, linang’aa hasa lile la neema ambalo [[mababu wa Kanisa]] na [[wanateolojia]] waliandika mengi juu yake, na ambalo humo limetekelezwa kwa usahili na udhati na mtu aliyekubali kuongozwa na Roho Mtakatifu hadi bandari ya wokovu. Wenye heri wanateolojia watakaoweza kuongoa watu wengi kama mtakatifu huyo alivyofanya! “Tuseme nini sisi wenye [[ndevu]] na udhaifu pamoja, tuliowaona [[wasichana]] kuingia ufalme wa mbinguni kwa [[upanga]], wakati [[hasira]] inatushinda, kiburi kinatuvimbisha na [[uchu wa madaraka]] unatuvuruga?” ([[Gregori Mkuu]]). Hakika Teresa wa Mtoto Yesu ameelekeza njia nyofu inayofikisha juu sana.


title: Utoto wa kiroho

text: [[Jamii:Maisha ya kiroho]]


title: Utoto wa kiroho

text: [[it:Teresa di Lisieux#La spiritualità di Teresa]]


title: Seth MacFarlane

text: Seth Woodbury MacFarlane (amezaliwa tar. 26 Oktoba mwaka 1973 huko mjini Kent, Connecticut) ni mwigizaji wa filamu na mtayarishaji wa vipindi vya televisheni kutoka nchini Marekani.


title: Sean Hayes

text: Sean Patrick Hayes (amezaliwa tar. 26 Juni, 1970) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.


title: Chris Diamantopoulos

text: Christopher "Chris" Diamantopoulos (amezaliwa tar. 9 Mei 1975) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.


title: Kari Wahlgren

text: Kari Wahlgren (amezaliwa tar. 13 Julai, 1977) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani.


title: Fred Tatasciore

text: Frederick "Fred" Tatasciore ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.


title: Ubadilishaji msimbo

text: Ubadilishaji msimbo ni kitendo cha mtu anayezungumza lugha fulani kumalizia tungo kwa lugha nyingine ambayo ni tofauti na aliyoanzia kuzungumza. Hali hii hutokana na uwililugha; yaani mtu kuwa na ujuzi wa lugha mbili sawasawa.


title: Ubadilishaji msimbo

text: Mfano wa ubadilishaji msimbo:


title: Uongozi

text: Uongozi ni mamlaka au karama ya kuwaonyesha watu njia kwa vitendo.


title: Uongozi

text: Kipimo cha uongozi ni jinsi gani kiongozi anaweza kuleta ushawishi kwa watu na kufikia maendeleo yaliyotarajiwa.


title: Uongozi

text: Kiongozi bora hana muda wa kulalamika bali anatafuta ufumbuzi wa matatizo ya wananchi au watu walio chini yake. Kiongozi wa kweli akiongea, watu husikiliza.


title: Uongozi

text: Uongozi ni dhana, taaluma inayompa mhusika madaraka na uwezo wa kuwawezesha wale wanaongozwa naye kuunganisha nguvu, stadi na vipaji vyao na kuvitumia ili kufikia malengo yao. Kuongoza ni kujua lengo la wale wanaoongozwa na njia ya kufikia lengo lao.


title: Uongozi

text: Uongozi ni dhana, taaluma anayopewa mhusika katika kuwaongoza wale waliohitaji kusimamiwa au walioamuliwa kusimamiwa katika kufanikisha jambo fulani kwa maslahi ya wote au ya mtu mmoja mmoja.


title: Uongozi

text: i) Kuna njia nyingi za kuainisha uongozi lakini njia ya msingi ni kuangalia jinsi kiongozi alivyoingia madarakani na utaratibu wake wa kuongoza.


title: Uongozi

text: ii) Katika viongozi wapo Wafalme, Marais, Mawaziri, Watemi, Machifu, Wakurugenzi n.k.


title: Uongozi

text: iii) Viongozi hawa wote tunaweza kuwagawa katika mafungu yafuatayo kutokana na jinsi walivyoingia madarakani na namna wanavyoongoza kama ifuatavyo:


title: Uongozi

text: iv) Kiongozi anayeingia madarakani kwa mojawapo ya njia zilizotajwa hapa juu anaweza kutumia mtindo wake wa uongozi. Ipo mitindo mbalimbali ya uongozi:


title: Uongozi

text: Viongozi wanaochaguliwa mara nyingi huwa wanapewa muda wa kuongoza, na wale viongozi wanaojiteua hujipatia wao wenyewe muda wa kuongoza au hata hapo watakapoamua kuachia madaraka.


title: Uongozi

text:
i. Awe na ufahamu.
Kiongozi ni lazima awe na ufahamu mkubwa juu ya taasisi anayoiongoza, malengo yake, mazingira na matatizo yake.


title: Uongozi

text:
ii. Awe mwaminifu.
Kila taasisi inalenga kufikia shabaha fulani. Ni wajibu wa kiongozi kuwaongoza wanataasisi ili wafikie malengo yao. Kwa hiyo kiongozi ni lazima aweze kubuni mikakati na mbinu zitakazoiwezesha taasisi anayoongoza kufikia malengo yake.


title: Uongozi

text:
iii. Awe na maadili mema.
Kiongozi ni lazima akubalike katika jamii na taasisi anayoiongoza. Ili akubalike hana budi kuzingatia maadili ya msingi ya jamii na taasisi yake. Kiongozi mwongo, mlevi, mvivu, asiye mwaminifu n.k. hawezi kuwa kiongozi mzuri.


title: Uongozi

text: iv. Amche Mungu.


title: Uongozi

text: v. Awe anakubalika na watu anaowaongoza.


title: Uongozi

text: vi. Awe anaongoza watu katika misingi bora ya uongozi bila kujali jinsia, rangi, dini wala kabila.


title: Uongozi

text:
vii. Awe anakubali kushauriwa ua kupokea ushauri kutoka kwa wengine.
Viii. Awe ana uwezo wa kujifunza kutoka kwa watu wengine waliofanikiwa.


title: Filamu za Hood

text: Filamu za Hood (kutoka Kiingereza: Hood film) ni aina ya filamu yenye asili ya Marekani hasa mwishoni mwa miaka ya 1980 na mwanzoni mwa miaka ya 1990. Ndani yake huhusisha hasa mambo ya mjini kama vile muziki wa hip hop, wahuni wa mtaani, ubaguzi wa rangi, umaskini, na matatizo ya Wamarekani Weusi hasa vijana jinsi wanavyopata shida na jamii ya Kizungu. Filamu za namna hiyo huhusisha hasa waigizaji wa Kiafrika-Kiamerika.


title: Filamu za Hood

text:
Mfano halisi wa filamu za aina hii ni kama vile "Boyz n the Hood" na "Menace II Society", ambazo mtindo wake wa hadithi almanusura iupe umaarufu kupindukia mchezo huu. Mwanzoni mwa miaka ya 1996, lakini, filamu za Hood zilionekana kama chombo cha watengenezaji filamu weusi kinachohaha kukwepa tofuati bayana ya ufananisho wa filamu za Kizungu.
Mtindo huu pia ulikuja kugezewa tena na filamu kama vile "Don't Be a Menace to South Central While Drinking Your Juice in the Hood".


title: Filamu za Hood

text: Filamu za Kiingereza za mtindo huu nazo zilipata kufanywa, kama vile "Bullet Boy". Filamu za Kifaranza za mtindo huo nazo zimefanya, "La Haine", "Ma 6-T va crack-er", "Yamakasi" na "Banlieue 13" nazo ni mifano ya mtindo huu.


title: Filamu za Hood

text: John Singleton, Mario Van Peebles, Hughes Brothers, na Spike Lee ni mifano tosha ya waongozaji wa filamu za namna hii.


title: Filamu za Hood

text: Insha kadha wa kadha ziliandikwa kuhusu mtindo huu na Paula J. Massood, ambaye kwa sasa ni mwalimu katika Brooklyn College.


title: Filamu za Hood

text: Mwaka wa 1992 insha kuhusu masuala ya uigizaji wa sinema, mchambuzi wa Kikanada Rinaldo Walcott amegundua msingi wa filamu za Hood ni kutaka kuonesha ujanadume, au kurudisha heshima ya utu wa mtu mweusi".


title: Kiadioukrou

text: Kiadioukrou (au Kiadjukru) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waadioukrou. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiadioukrou imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiadioukrou iko katika kundi la Kikwa.


title: Kiaizi ya Aproumu

text: Kiaizi-Aproumu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waaizi. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiaizi-Aproumu imehesabiwa kuwa watu 6500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiaizi-Aproumu iko katika kundi la Kikru.


title: Kiaizi ya Mobumrin

text: Kiaizi-Mobumrin ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waaizi. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiaizi-Mobumrin imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiaizi-Mobumrin iko katika kundi la Kikru.


title: Kiaizi ya Tiagbamrin

text: Kiaizi-Tiagbamrin ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waaizi. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiaizi-Tiagbamrin imehesabiwa kuwa watu 9000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiaizi-Tiagbamrin iko katika kundi la Kikru.


title: Kialladian

text: Kialladian ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waalladian. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kialladian imehesabiwa kuwa watu 23,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kialladian iko katika kundi la Kikwa.


title: Lugha ya taifa

text: Lugha ya taifa ni lugha au lahaja iliyoteuliwa miongoni mwa lahaja nyingi zilizopo katika jamiilugha fulani iliyopo katika eneo fulani ili itumike katika mawasiliano ya jamii hiyo. Mara nyingi lugha ya Taifa huteuliwa ili kukidhi haja ya mawasiliano miongoni mwa jamii.


title: Lugha ya taifa

text: Lugha ya Taifa inakuwa kama nembo ya Taifa husika, hii inachangiwa na suala la lugha ya Taifa kuwa kama kitambulisho cha Taifa husika, kwa mfano, lugha ya Kiswahili nchini Tanzania inakuwa kama nembo ya Taifa, kwa sababu ni sehemu ya utamaduni yaani mila na desturi za Watanzania.


title: Lugha ya taifa

text: Dhana ya lugha ya Taifa imetumika kiutofauti katika mataifa tofauti tofauti. Kwa kawaida lugha ya Taifa ni lugha kuu, yaani lugha inayotumika katika shughuli za kimahakama, kisiasa, katika ngazi ya Taifa, kwa mfano, nchini Uingereza lugha kuu ni kiingereza lakini ki-welsh kina nafasi yake haswa katika eneo la Wales.


title: Lugha ya taifa

text: Lugha rasmi ni lugha iliyopewa hadhi maalumu katika nchi fulani, kwa kawaida lugha rasmi ni lugha inayotumiwa haswa na serikali kwa mawasiliano kati ya ofisi zake pia katika matangazo rasmi. Vile vile lugha rasmi ni lugha iliyopewa hadhi maalumu katika eneo fulani au nchi fulani ili itumike katika mazingira maalumu. Mara nyingi lugha rasmi katika Taifa huteuliwa ili itumike kwenye mahakama, bungeni na kwenye shughuli nyinginezo za kiutawala. Lugha inaweza kupewa hadhi maalumu na kuwa lugha rasmi ijapokuwa lugha hiyo haijasambaa eneo kubwa, pia inaweza isiwe na wazungumzaji wengi, kwa mfano, nchini New Zealand Kimaori kiliteuliwa kuwa lugha rasmi mwaka 1987 ijapokuwa lugha hii inazungmzwa na watu wachache.


title: Lugha ya taifa

text: Katika nchi mbalimbali lugha rasmi imetajwa katika katiba ya Taifa au katika sheria mahususi lakini nchi nyingine hazina sheria juu ya lugha rasmi hata kama hali halisi ipo, kwa mfano, nchini Namibia Kiingereza ni lugha rasmi kufuatana na katiba lakini lugha nyingine pamoja na Kiafrikana na Kijerumani zimetajwa kama lugha za kitaifa zinazoweza kutumiwa pia kama lugha ya mafundisho shuleni.


title: Lugha ya taifa

text: Zifuatazo ni baadhi ya sifa za jumla za lugha ya Taifa na lugha rasmi:-


title: Lugha ya taifa

text: Sifa za lugha ya Taifa - Ni lugha iliyokubalika na wengi katika nchi na inaeleweka na watu wote (wasomi na wasiosoma) - Ni kiwakilishi cha Taifa katika mawasiliano nje na ndani ya Taifa hilo na pia kitambulisho cha Taifa lenyewe. - Hutumika kwa namna moja katika makabila mbalimbali ya nchi husika. - Lugha hiyo ni muhimu iweze kuandikwa katika vitabu na magazeti na iwe inakubalika kutumika katika elimu na fani zingine zisizo za kitaaluma. - Ni muhimu lugha hiyo iwe ni sehemu ya utamaduni wa nchi husika.


title: Lugha ya taifa

text: Sifa za lugha rasmi - Lugha hiyo lazima iwe sanifu. - Inaweza kuwa lugha ya Taifa au la. - Haifuati kabila au mchanganyiko wa makabila yaliyopo nchini - Yaweza kuwa lugha ya kigeni kama vile Kiingereza, Kijerumani au Kifaransa, kuchaguliwa au kuteuliwa kwa lugha hiyo hutegemea utawala uliopo.


title: Lugha ya taifa

text: Zifuatazo ni tofauti zilizopo kati ya Lugha ya Taifa na Lugha rasmi:


title: Lugha ya taifa

text: Kigezo cha uwanda wa matumizi, Lugha ya Taifa ina uwanda mpana wa matumizi kwani inatumika nchi nzima bila kujali inatumika wapi au eneo gani na nani anayetumia lugha hiyo. Kwa mfano, lugha ya Kiswahili inatumika kuanzia ngazi ya juu ya Taifa lakini lugha rasmi ina uwanda mdogo kimatumizi kwani hutumika katika shughuli maalumu, kwa mfano, katika utawala, ofisini, elimu kuanzia sekondari mpaka Chuo Kikuu, mfano, kiingereza kwa hapa Tanzania.


title: Lugha ya taifa

text: Tofauti katika maana, Lugha ya Taifa ni lugha iliyokubaliwa kitaifa itumike katika mawasiliano yake, kwa mfano, lugha ya Kiswahili iliteuliwa kuwa lugha ya Taifa mwaka 1964 lakini lugha rasmi ni lugha iliyoteuliwa na kuchaguliwa na serikali itumike katika shughuli za kiserikali, kwa mfano, kiingereza.


title: Lugha ya taifa

text: Kigezo cha idadi ya watumiaji, Lugha ya Taifa ina idadi kubwa ya watumiaji, kwa mfano, nchini Tanzania lugha ya Kiswahili inatumiwa na idadi kubwa ya watu katika mawasiliano yao wakati lugha rasmi ina idadi ndogo ya watumiaji, kwa mfano, lugha ya Kiingereza inatumiwa na watu wachache.


title: Lugha ya taifa

text: Kigezo cha ugumu katika matumizi, Lugha ya Taifa sio ngumu sana katika matumizi yake kwa sababu kwanza inatumika katika shughuli za kila siku katika jamii. Pia imewekwa katika mpango wa lugha na inatumika katika shughuli zote maalumu na zisizo maalumu, hivyo mambo haya yanaifanya lugha ya Taifa kuwa rahisi katika matumizi yake, wakati Lugha rasmi inakuwa ngumu kimatumizi kwa watu wengi kwa sababu haitumiki katika shughuli za kila siku na inaweza isitsumike katika elimu na inatumika kwa shughuli maalumu tu.


title: Lugha ya taifa

text: Tofauti katika malengo au madhumuni, Lugha ya Taifa lengo kuu ni kuwasiliana ndani ya Taifa au kukidhi haja ya mawasiliano katika nchi husika katika nyanja mbalimbali, kwa mfano, kiuchumi, kisiasa, kiutamaduni na kijamii, lakini lugha rasmi lengo lake ni kukidhi haja ya mawasiliano katika shughuli maalumu za kiserikali kama mahakama na ofisi. Kigezo cha utamaduni, lugha ya Taifa ni sehemu ya utamaduni wa nchi husika, lakini lugha rasmi mara nyingi si sehemu ya utamaduni wa jamii husika kwani hukidhi mahitaji ya watu wachache kwa sababu imeteuliwa kutumika katika shughuli maalumu.


title: Lugha ya taifa

text: Umilisi wa mawasiliano, Lugha ya Taifa mara nyingi watumiaji walio wengi wanakuwa na umilisi wa mawasiliano, kwa mfano, hapa Tanzania lugha ya Kiswahili watumiaji wengi wanaimudu, lakini katika Lugha rasmi watumiaji wanakuwa hawana umilisi wa mawasiliano, kwa mfano, lugha ya kiingereza kwa hapa Tanzania watumiaji wengi hawana umilisi nayo katika mawasiliano.


title: Lugha ya taifa

text: Kwa kuhitimisha, pamoja na kuwa na tofauti kati ya lugha ya Taifa na lugha rasmi pia zinafanana kwa upande mwingine. Lugha hizi zote hutumika katika shughuli maalumu kama vile mahakamani, bungeni na shughuli nyingine za kiutawala katika nchi. Lugha hizi zote huandaliwa, huratibiwa na kukubaliwa kutokana na mpango wa lugha na sera ya lugha katika nchi husika, pia lugha hizi zote hutumika kukidhi haja ya mawasiliano kutegemeana na uga husika na sehemu husika.


title: Lugha ya taifa

text: Buliba, A na wenzake (2006), Isimujamii: kwa wanafunzi wa Kiswahili, The Jomo Kenyatta


title: Lugha ya taifa

text: King’ei, K. (2010), Misingi ya Isimu jamii, Taasisi ya Taaluma za Kiswahili, Dar es Salaam Msanjila, P.Y na wenzake (2011), Isimujamii, Sekondari na Vyuo TUKI. Dar es Salaam


title: Kianyin-Morofo

text: Kianyin-Morofo (au Kimorofo) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waanyin. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kianyin-Morofo imehesabiwa kuwa watu 300,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kianyin-Morofo iko katika kundi la Kikwa.


title: Kiattie

text: Kiattié ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waattié. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kiattié imehesabiwa kuwa watu 381,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiattié iko katika kundi la Kikwa.


title: Kiavikam

text: Kiavikam ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waavikam. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kiavikam imehesabiwa kuwa watu 21,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiavikam iko katika kundi la Kikwa.


title: Kibakwe (lugha)

text: Kibakwé ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wabakwé. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kibakwé imehesabiwa kuwa watu 10,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibakwé iko katika kundi la Kikru.


title: Kibambara

text: Kibambara ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Mali inayozungumzwa na Wabambara; tena ni lugha ya taifa ya Mali. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kibambara nchini Mali imehesabiwa kuwa watu 2,700,000. Pia kuna wasemaji nchini Cote d'Ivoire, Burkina Faso, Senegal, Gambia, Mauritania na Guinea. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibambara iko katika kundi la Kimande.


title: Kibaule

text: Kibaule ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wabaule. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kibaule imehesabiwa kuwa watu zaidi ya milioni mbili. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibaule iko katika kundi la Kikwa.


title: Kibeng

text: Kibeng ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wabeng. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kibeng imehesabiwa kuwa watu 17,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibeng iko katika kundi la Kimande.


title: Kibete-Daloa

text: Kibete-Daloa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wabété. Isichanganywe na Kibete ya Nigeria. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kibete-Daloa imehesabiwa kuwa watu 130,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibete-Daloa iko katika kundi la Kikru.


title: Kibete-Gagnoa

text: Kibete-Gagnoa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wabété. Isichanganywe na Kibete ya Nigeria. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kibete-Gagnoa imehesabiwa kuwa watu 150,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibete-Gagnoa iko katika kundi la Kikru.


title: Kibete-Guiberoua

text: Kibete-Guiberoua ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wabété. Isichanganywe na Kibete ya Nigeria. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kibete-Guiberoua imehesabiwa kuwa watu 130,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibete-Guiberoua iko katika kundi la Kikru.


title: Kibeti (Cote d'Ivoire)

text: Kibeti (pia Kieotile) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wabeti. Isichanganywe na lugha ya Kibeti nchini Kamerun. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kibeti imehesabiwa kuwa watu 200 tu. Wabeti wengi wameanza na kuzidi kutumia lugha ya Kianyin badala ya Kibeti. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibeti iko katika kundi la Kikwa.


title: Kicerma

text: Kicerma ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Burkina Faso na Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wacerma. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kicerma nchini Burkina imehesabiwa kuwa watu 61,400. Pia kuna wasemaji 1700 nchini Cote d'Ivoire. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kicerma iko katika kundi la Kigur.


title: Kidaho-Doo

text: Kidaho-Doo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wadaho na Wadoo. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kidaho-Doo imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidaho-Doo iko katika kundi la Kikru.


title: Kidan

text: Kidan ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire na Liberia inayozungumzwa na Wadan. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kidan nchini Cote d'Ivoire imehesabiwa kuwa watu 800,000. Pia kuna wasemaji 175,000 nchini Liberia na wasemaji wachache nchini Guinea. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidan iko katika kundi la Kimande.


title: Kidida-Lakota

text: Kidida-Lakota ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wadida. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kidida-Lakota imehesabiwa kuwa watu 93,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidida-Lakota iko katika kundi la Kikru.


title: Kidida-Yocoboue

text: Kidida-Yocoboue ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wadida. Lugha nyingine ya Kidida ni Kidida-Lakota. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kidida-Yocoboue imehesabiwa kuwa watu 102,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidida-Yocoboue iko katika kundi la Kikru.


title: Kiebrie

text: Kiebrié ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waebrié. Mwaka wa 1988 idadi ya wasemaji wa Kiebrié imehesabiwa kuwa watu 75,900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiebrié iko katika kundi la Kikwa.


title: Kiega

text: Kiega ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waega. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kiega imehesabiwa kuwa watu 2500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiega iko katika kundi la Kikwa.


title: Kigagu

text: Kigagu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wagagu. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kigagu imehesabiwa kuwa watu 36,600. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigagu iko katika kundi la Kimande.


title: Kiglio-Oubi

text: Kiglio-Oubi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia na Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waglio na Waoubi. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kiglio-Oubi imehesabiwa kuwa watu 3500 nchini Liberia na watu 2500 nchini Cote d'Ivoire. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiglio-Oubi iko katika kundi la Kikru.


title: Kigodie

text: Kigodié ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wagodié. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kigodié imehesabiwa kuwa watu 26,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigodié iko katika kundi la Kikru.


title: Kigrebo-Kusini

text: Kigrebo-Kusini ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia inayozungumzwa na Wagrebo. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kigrebo-Kusini nchini Liberia imehesabiwa kuwa watu 61,600. Pia kuna wasemaji nchini Cote d'Ivoire ambao hasa ni wakimbiaji kutoka vita vya Liberia. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigrebo-Kusini iko katika kundi la Kikru.


title: Kiguro

text: Kiguro ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waguro. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kiguro imehesabiwa kuwa watu 332,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiguro iko katika kundi la Kimande.


title: Kijeri-Kuo

text: Kijeri-Kuo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wajeri-Kuo. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kijeri-Kuo imehesabiwa kuwa watu 1500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kijeri-Kuo iko katika kundi la Kimande.


title: Kikhisa

text: Kikhisa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire na Burkinsa Faso inayozungumzwa na Wakhisa. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kikhisa imehesabiwa kuwa watu 5000 nchini Cote d'Ivoire na watu 3000 nchini Burkina. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikhisa iko katika kundi la Kigur.


title: Kijula

text: Kijula (au Kidyula) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Burkina Faso, Cote d'Ivoire na Mali inayozungumzwa na Wajula. Ni lugha ya taifa ya Burkina Faso. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kijula nchini Burkina imehesabiwa kuwa watu milioni moja. Pia kuna wasemaji 179,000 nchini Cote d'Ivoire na 50,000 nchini Mali. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kijula iko katika kundi la Kimande.


title: Kikodia

text: Kikodia (au Kikwadia) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wakodia. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kikodia imehesabiwa kuwa watu 840 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikodia iko katika kundi la Kikru.


title: Kikoro (Cote d'Ivoire)

text: Kikoro ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wakoro. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kikoro imehesabiwa kuwa watu 40,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikoro iko katika kundi la Kimande.


title: Kikouya

text: Kikouya ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wakouya. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kikouya imehesabiwa kuwa watu 10,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikouya iko katika kundi la Kikru.


title: Kikoyaga

text: Kikoyaga ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wakoyaga. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kikoyaga imehesabiwa kuwa watu 60,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikoyaga iko katika kundi la Kimande.


title: Kikrahn-Magharibi

text: Kikrahn-Magharibi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia na Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wakrahn. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kikrahn-Magharibi nchini Liberia imehesabiwa kuwa watu 53,200. Pia kuna wasemaji 12,200 nchini Cote d'Ivoire. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikrahn-Magharibi iko katika kundi la Kikru.


title: Kikrobu

text: Kikrobu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wakrobu. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kikrobu imehesabiwa kuwa watu 9920. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikrobu iko katika kundi la Kikwa.


title: Kikrumen-Plapo

text: Kikrumen-Plapo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waplapo. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kikrumen-Plapo imehesabiwa kuwa watu 100 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikrumen-Plapo iko katika kundi la Kikru.


title: Kikrumen-Pye

text: Kikrumen-Pye ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wakrumen. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kikrumen-Pye imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikrumen-Pye iko katika kundi la Kikru.


title: Kikrumen-Tepo

text: Kikrumen-Tepo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire na Liberia inayozungumzwa na Wakrumen. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kikrumen-Tepo nchini Cote d'Ivoire imehesabiwa kuwa watu 28,300. Pia kuna wasemaji 2910 nchini Liberia. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikrumen-Tepo iko katika kundi la Kikru.


title: Kilobi

text: Kilobi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Burkina Faso na Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Walobi. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kilobi nchini Burkina imehesabiwa kuwa watu 286,000. Pia kuna wasemaji 156,000 nchini Cote d'Ivoire. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilobi iko katika kundi la Kigur.


title: Kiloma (Cote d'Ivoire)

text: Kiloma ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waloma. Isichanganywe na lugha ya Kiloma nchini Liberia. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiloma imehesabiwa kuwa watu 8010. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiloma iko katika kundi la Kigur.


title: Kiloma

text: Kiloma ni jina la lugha mbili tofauti, yaani:


title: Kimahou

text: Kimahou ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wamahou. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kimahou imehesabiwa kuwa watu 169,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimahou iko katika kundi la Kimande.


title: Kimaninka-Misitu

text: Kimaninka-Misitu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wamaninka. Idadi ya wasemaji wa Kimaninka-Misitu imehesabiwa kuwa watu 15,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimaninka-Misitu iko katika kundi la Kimande.


title: Kimbato

text: Kimbato ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wambato. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kimbato imehesabiwa kuwa watu 25,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimbato iko katika kundi la Kikwa.


title: Kimbre

text: Kimbre ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wambre. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimbre imehesabiwa kuwa watu 200 tu. Wambre wengi wameanza kutumia lugha ya Kikoro badala ya lugha yao ya Kimbre. Uainishaji wa lugha ya Kimbre kwa ndani zaidi haujulikani.


title: Kimwan

text: Kimwan ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wamwan. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kimwan imehesabiwa kuwa watu 17,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimwan iko katika kundi la Kimande.


title: Kineyo

text: Kineyo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waneyo. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kineyo imehesabiwa kuwa watu 9200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kineyo iko katika kundi la Kikru.


title: Kinyabwa

text: Kinyabwa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wanyabwa. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kinyabwa imehesabiwa kuwa watu 42,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinyabwa iko katika kundi la Kikru.


title: Kinyabwa

text: Kinyabwa]


title: Kinyabwa

text: na pia asili ni huko africa magharibi


title: Kisenoufo-Cebaara

text: Kisenoufo-Cebaara ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wasenufo. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kisenoufo-Cebaara imehesabiwa kuwa watu 862,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisenoufo-Cebaara iko katika kundi la Kigur.


title: Kisenoufo-Djimini

text: Kisenoufo-Djimini ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wasenufo. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kisenoufo-Djimini imehesabiwa kuwa watu 95,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisenoufo-Djimini iko katika kundi la Kigur.


title: Kisenoufo-Nyarafolo

text: Kisenoufo-Nyarafolo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wasenufo. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisenoufo-Nyarafolo imehesabiwa kuwa watu 48,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisenoufo-Nyarafolo iko katika kundi la Kigur.


title: Kisenoufo-Palaka

text: Kisenoufo-Palaka ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wasenufo. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kisenoufo-Palaka imehesabiwa kuwa watu 8000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisenoufo-Palaka iko katika kundi la Kigur.


title: Kisenoufo-Shempire

text: Kisenoufo-Shempire ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wasenufo. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kisenoufo-Shempire imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisenoufo-Shempire iko katika kundi la Kigur.


title: Kisenoufo-Tagwana

text: Kisenoufo-Tagwana ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wasenufo. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kisenoufo-Tagwana imehesabiwa kuwa watu 138,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisenoufo-Tagwana iko katika kundi la Kigur.


title: Kiteen

text: Kitéén (pia Kilorhon) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire na Burkina Faso inayozungumzwa na Watéén. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kitéén nchini Cote d'Ivoire imehesabiwa kuwa watu 6100. Pia kuna wasemaji 2000 nchini Burkina. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitéén iko katika kundi la Kigur.


title: Kitonjon

text: Kitonjon ilikuwa lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire iliyozungumzwa na wahunzi miongoni mwa Wadjimini. Hakuna wasemaji wa Kitonjon waliobaki, maana yake lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitonjon iko katika kundi la Kimande.


title: Kitoura (Cote d'Ivoire)

text: Kitoura ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Watoura. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kitoura imehesabiwa kuwa watu 38,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitoura iko katika kundi la Kimande.


title: Kiwan

text: Kiwan ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wawan. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kiwan imehesabiwa kuwa watu 22,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwan iko katika kundi la Kimande.


title: Kiwane

text: Kiwané ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wawané. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kiwané imehesabiwa kuwa watu 2100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwané iko katika kundi la Kikru.


title: Kiwe-Kaskazini

text: Kiwè-Kaskazini (pia Kiwobé) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wawè. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kiwè-Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 156,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwè-Kaskazini iko katika kundi la Kikru.


title: Kiwe-Kusini

text: Kiwè-Kusini ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wawè. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiwè-Kusini imehesabiwa kuwa watu 293,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwè-Kusini iko katika kundi la Kikru.


title: Kiwe-Magharibi

text: Kiwè-Magharibi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wawè. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kiwè-Magharibi imehesabiwa kuwa watu 25,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwè-Magharibi iko katika kundi la Kikru.


title: Kiwojenaka

text: Kiwojenaka ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wawojenaka. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiwojenaka imehesabiwa kuwa watu 120,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwojenaka iko katika kundi la Kimande.


title: Kiworodougou

text: Kiworodougou ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Waworodougou. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiworodougou imehesabiwa kuwa watu 80,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiworodougou iko katika kundi la Kimande.


title: Kiyaoure

text: Kiyaouré ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wayaouré. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kiyaouré imehesabiwa kuwa watu 24,600. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyaouré iko katika kundi la Kimande.


title: Orodha ya lugha za Liberia

text: Orodha hii inaorodhesha lugha za Liberia:


title: Orodha ya lugha za Sierra Leone

text: Orodha hii inaorodhesha lugha za Sierra Leone:


title: Orodha ya lugha za Guinea

text: Orodha hii inaorodhesha lugha za Guinea:


title: Orodha ya lugha za Burkina Faso

text: Orodha hii inaorodhesha lugha za Burkina Faso:


title: Orodha ya lugha za Gambia

text: Orodha hii inaorodhesha lugha za Gambia:


title: Orodha ya lugha za Guinea-Bisau

text: Orodha hii inaorodhesha lugha za Guinea-Bisau:


title: Orodha ya lugha za Mali

text: Orodha hii inaorodhesha lugha za Mali:


title: Orodha ya lugha za Senegal

text: Orodha hii inaorodhesha lugha za Senegal:


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: Chedieli Yohane Mgonja (1934-2009) alikuwa mwanasiasa wa Tanzania.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: kuzaliwa 31 Desemba 1934, Vudee Same-Magharibi(Wilaya ya Pare)


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: shule ya msingi Vudee, sekondari Ilboru na Tabora.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1959 ---Chuo Kikuu Makerere.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1960 ---Bwana Shauri Tanga.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1961 --- miongoni mwa Watanganyika sita waliotunukiwa zawadi kwa kushiriki ktk shindano la utenzi wa wimbo wa taifa wa Tanganyika.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text:
1961 --- 62 Chuo Kikuu Cambridge UK -- kozi ya utawala na Diplomasia.
Wengine katika kozi hiyo ni walioapata kuwa mabalozi George Nhigula,John Malecela, Bernard Mulokozi, Raphael Lukindo, Akili Daniel.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1962 --- Ubalozi wa Tanganyika New York.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1964 --- kuomba kurudi nyumbani kwa nia ya kugombea Ubunge.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1965 --- kupigania ubunge wilaya ya Pare vs Naibu Waziri na katibu mwenezi wa Tanu Elias Kisenge.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1965 --- 67 Mbunge wilaya ya Pare, Waziri wa Maendeleo na Utamaduni. rekodi ya kuwa waziri kijana kuliko wote Tanzania.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1967 -- 68 Waziri wa Nchi Ofisi ya Raisi ( Mambo ya Nje ). Waziri wa kwanza kujiunga na mafunzo ya JKT. Baadaye kuendelea na mafunzo ya mgambo. Waziri aliyetoa tamko la serikali ya Tanzania kuitambua Jamhuri ya watu wa Biafra.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1968 -- 72 Waziri wa Elimu. Mabadiliko makubwa katika mfumo wetu wa elimu yalifanyika kipindi cha uongozi wake.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1972 -- 75 Mkuu wa Mkoa na Katibu wa Chama Mtwara. Ni uteuzi pekee ambao Mwalimu alimjulisha kabla haujatangazwa. Ilikuwa ni kipindi cha madaraka mikoani na vita ya ukombozi ya Msumbiji. Mkoa wa Mtwara kushika nafasi ya pili, ukifuatia Dar es Salaam, katika kuchangia vita vya ukombozi.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1977 -- Mkuu wa Mkoa na Katibu wa Chama Tabora.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1977 -- 1980 Waziri wa Utamaduni, Vijana, na Michezo. Tanzania kukataa shinikizo la Marekani kususia michezo ya Olimpia mjini Moscow. Ujumbe wa Marekani uliletwa na Mohamed Ali.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1980 -- 1982 kushinda Ubunge. Kushinda kesi dhidi yake mahakama Kuu Arusha. Kuvuliwa Ubunge na mahakama ya Rufaa Tanzania.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1984 -- kuteuliwa na Raisi Mkuu wa Mkoa Shinyanga.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1985 -- 95 Mbunge Wilaya ya Same: vs Jonas Manento (85) vs. Dr.Kivurunya Mtera (90).


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: Alikuwa Waziri wa Elimu, Habari na Michezo, na Waziri wa nchi mambo ya nje. Aliwahi kuwa Mkuu wa mkoa wa Mtwara na Tabora. Aliingia kwenye siasa mwaka 1965, akiwa Mbunge wa Upare/Same na mwaka huo huo akateuliwa kuwa waziri wa utamaduni, siasa na michezo.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: Mgonja alikuwa kwenye siasa mpaka mwaka 1995, ambapo wakati wote alikuwa akiliwakilisha wilaya ya Same.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: Mgonja aliongoza wizara mbalimbali katika Serikali ya awamu ya kwanza.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: Kwa upande wa Elimu alisisitiza ujenzi wa shule za msingi kila kata katika jimbo lake la same. Ndio maana wakati wake wasomi wengi walitoka Upareni na Kilimanjaro kwa ujumla.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: Ujenzi wa Miundo Mbinu: Wilaya ya Same ina milima mingi sana, lakini pamoja na milima hiyo wananchi wa Same chini ya uongozi wa ndugu Mgonja waliweza kuchonga bara bara kwenye miteremko hiyo mikali, kwa kutumia falsafa ambayo Wapare wanaita "MSARAGAMBO" ambapo Mwalimu Nyerere alipotembelea Vudee na kuona kazi nzuri ya ujenzi wa barabara iliyofanywa na wananchi wa Same hasa Vudee aliwaita "Wachina" wa Tanzania.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: Katika uchaguzi wa mwaka 1980 Mgonja alishitakiwa kwenye kesi ya uchaguzi kuwa aliiba kura za uchaguzi (election irregularities) na kwa hiyo ushindi wake wa ubunge hakuwa halali.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1980 -- 1982 kushinda Ubunge. Kushinda kesi dhidi yake mahakama Kuu Arusha. Kuvuliwa Ubunge na mahakama ya Rufaa Tanzania.Mahakama ya rufaa ya Tanzania ilimhukumu Mgonja kutoshiriki siasa/uchaguzi kwa kipindi cha miaka 10 katika kesi ya uchaguzi ya miaka ya 80.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text:
Mwaka 1983 Kuteuliwa na Mwalimu J.K.Nyerere kuwa Mkuu wa Mkoa wa Shinyanga.
Mwalimu akamteua Mgonja kuwa mkuu wa mkoa wa Shinyanga kabla ya kumalizika adhabu yake. Mwanasheria Mkuu wa wakati ule Joseph Sinde Warioba alimshauri mwalimu kuwa suala hilo lingeleta mgogoro wa Kikatiba bungeni. Kwa hiyo Waziri Mkuu Sokoine alimshauri Mwalimu na kutengua uteuzi wake.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: Kabla Mwalimu Nyerere hajaondoka madarakani alimpunguzia Mgonja adhabu yake. Mgonja aligombea ubunge wa Same katika uchaguzi wa mwaka 1985, wananchi wa Same walimpa ushindi Mgonja. Katika uchaguzi wa mwaka 1990, wananchi wa Same, walimrudisha bungeni tena kipenzi chao Chedieli Yohane Mgonja "Kaghembe".


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: Na mwaka 1995 ukawa mwisho wake wa kushiriki siasa.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: Alifariki tarehe 30 Januari 2009, kwa ugonjwa wa kisukari na shinikizo la damu jijini Dar es salaam. Mke wake anaitwa Lilian Mgonja na bado yuko hai kijijini kwake Vudee Same Magharibi. Mgonja alikuwa ni mkazi wa kijiji cha Vudee Same Kilimanjaro.


title: Chedieli Yohane Mgonja

text: Ameandika Kitabu kinachoitwa "JOHARI YA MAISHA YANGU".


title: Kibandi

text: Kibandi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia inayozungumzwa na Wabandi. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kibandi nchini Liberia imehesabiwa kuwa watu 100,000. Wakati wa vita, Wabandi wengi walikimbilia Guinea kwa hiyo pia kuna wasemaji wengi wa Kibandi katika nchi hiyo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibandi iko katika kundi la Kimande.


title: Kibassa

text: Kibassa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia inayozungumzwa na Wabassa. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kibassa nchini Liberia imehesabiwa kuwa watu 403,000. Pia kuna wasemaji 5730 nchini Sierra Leone. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibassa iko katika kundi la Kikru.


title: Kidewoin

text: Kidewoin ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia inayozungumzwa na Wadewoin. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kidewoin imehesabiwa kuwa watu 8100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidewoin iko katika kundi la Kikru.


title: Kigbii

text: Kigbii ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia inayozungumzwa na Wagbii. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kigbii imehesabiwa kuwa watu 5600. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbii iko katika kundi la Kikru.


title: Kiglaro-Twabo

text: Kiglaro-Twabo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia inayozungumzwa na Waglaro na Watwabo. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiglaro-Twabo nchini Liberia imehesabiwa kuwa watu 4270. Pia kuna wasemaji nchini Cote d'Ivoire; idadi yao haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiglaro-Twabo iko katika kundi la Kikru.


title: Kigola

text: Kigola ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia na Sierra Leone inayozungumzwa na Wagola. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kigola nchini Liberia imehesabiwa kuwa watu 99,300. Pia kuna wasemaji 8000 nchini Sierra Leone. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigola iko katika kundi la Kiatlantiki.


title: Kigrebo-Barclayville

text: Kigrebo-Barclayville ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia inayozungumzwa na Wagrebo. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kigrebo-Barclayville imehesabiwa kuwa watu 23,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigrebo-Barclayville iko katika kundi la Kikru.


title: Kigrebo-Gboloo

text: Kigrebo-Gboloo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia inayozungumzwa na Wagrebo. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kigrebo-Gboloo imehesabiwa kuwa watu 64,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigrebo-Gboloo iko katika kundi la Kikru.


title: Kigrebo-Kaskazini

text: Kigrebo-Kaskazini ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia inayozungumzwa na Wagrebo. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kigrebo-Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 84,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigrebo-Kaskazini iko katika kundi la Kikru.


title: Kigrebo-Kati

text: Kigrebo-Kati ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia inayozungumzwa na Wagrebo. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kigrebo-Kati imehesabiwa kuwa watu 30,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigrebo-Kati iko katika kundi la Kikru.


title: Kiingereza ya Liberia

text: Kiingereza ya Liberia ni lugha ya pijini nchini Liberia. Ingawa idadi ya watu ambao wamejifunza Kiingereza ya Liberia kama lugha yao ya kwanza haijulikani, mwaka wa 1984 idadi ya watumiaji wa Kiingereza ya Liberia kama lugha ya biashara imehesabiwa kuwa watu milioni moja na nusu.


title: Kikisi-Kusini

text: Kikisi-Kusini ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia na Sierra Leone inayozungumzwa na Wakissi. Lugha nyingine ya Kikisi ni Kikisi-Kaskazini nchini Guinea. Lugha hizo mbili zisichanganywe na lugha ya Kikisi nchini Tanzania. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kikisi-Kusini nchini Liberia imehesabiwa kuwa watu 115,000. Pia kuna wasemaji 85,000 nchini Sierra Leone. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikisi-Kusini iko katika kundi la Kiatlantiki.


title: Kikisi

text: Kikisi ni jina la lugha mbalimbali tofauti, k.m.:


title: Kikpelle (Liberia)

text: Kikpelle ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia inayozungumzwa na Wakpelle. Lugha ni tofauti na lugha ya Kikpelle inayozungumzwa nchini Guinea. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kikpelle nchini Liberia imehesabiwa kuwa watu 487,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikpelle iko katika kundi la Kimande.


title: Kikrahn-Mashariki

text: Kikrahn-Mashariki (pia Kikonobo) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia inayozungumzwa na Wakrahn. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kikrahn-Mashariki imehesabiwa kuwa watu 53,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikrahn-Mashariki iko katika kundi la Kikru.


title: Kikuwaa

text: Kikuwaa (pia Kibelle) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia inayozungumzwa na Wakuwaa. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kikuwaa imehesabiwa kuwa watu 12,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikuwaa iko katika kundi la Kikru.


title: Kiloma (Liberia)

text: Kiloma ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia inayozungumzwa na Waloma. Isichanganywe na lugha ya Kiloma nchini Cote d'Ivoire. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kiloma imehesabiwa kuwa watu 165,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiloma iko katika kundi la Kimande.


title: Historia ya Wapare

text: Wapare ni kabila kutoka milima ya Pare, Mkoa wa Kilimanjaro, kaskazini mwa nchi ya Tanzania.


title: Historia ya Wapare

text: Lugha yao ni Kipare (au Chasu).


title: Historia ya Wapare

text: Kabla ya kuingia huko, inasemekana walikuwa Taveta, Kenya, kwa zaidi ya karne moja iliyopita na wakati huo walikuwa wakijulikana kwa jina la Waasu.


title: Historia ya Wapare

text: Masimulizi yanasema walipoingia Tanganyika, walitamani kufanya makao yao kwenye miteremko ya Mlima Kilimanjaro, lakini wakavurumishwa na wenzao waliokuwepo kabla yao, yaani Wachagga.


title: Historia ya Wapare

text: Wachagga hao hawakuwa radhi kuwaruhusu Wapare kuwa na makazi eneo hili, hivyo waliwafukuza kwa kupigana kama ilivyokuwa tabia ya makabila mengi hapo zamani.


title: Historia ya Wapare

text: Wakati wa kupambana walikuwa wakiambiana, “mpare… mpareee” wakimaanisha "mpige sana… mpige!" Waasu hawa wakatimka mbio na kuparamia milima ambayo sasa inaitwa milima ya Upare. Waasu wakaanza kuitwa Wapare kwa maana ya "wapige".


title: Historia ya Wapare

text: Hata hivyo huo ni utani wa Wachaga kwa Wapare, na ilivyotokea muingiliano wa maana ya neno hilo (coincidence) kwamba kulitokea vita kati ya Wachaga na Wapare, na neno hilo la Kichaga "Mpare" likawa na maana ya mpige, basi watani hao wakasema wao ndio waliotoa jina la kabila la Wapare.


title: Historia ya Wapare

text: Hizi ni hadithi zinazosimuliwa na baadhi ya Wachagga ambao ndio watani pekee wa Wapare, utani uliozaliwa baada ya purukushani hizo za kuingia Tanganyika.


title: Historia ya Wapare

text: Hata hivyo, hakuna hata Mpare mmoja anayeafiki maelezo hayo, isipokuwa wanakiri kuwa walitokea Taveta: ndiyo maana hata baadhi ya maneno na lafudhi yao haviko mbali sana na maana halisi ya neno Wapare: watu wa Taveta.


title: Historia ya Wapare

text: Kutokana na tafiti za lugha na matamshi mbalimbali, inasemekana matamshi ya neno la Kipare "mb" hubadilika na kuwa "p" katika Kiswahili. Kwa mfano Mbengo, kwa Kiswahili ni Pengo. Neno Mbinga, kwa Kiswahili ni Pinga. n.k. Hivyo neno Pare linatokana na neno "mbare", likiwa na maana ya kabila, au Mkabila au hata mara nyingine aina - katika kutofautisha aina za vitu (kwa Kiingereza "Classification"). Kwa mfano unaweza kusema mbuzi hawa ni "mbare ani"? Hivyo Wapare walijiita "Vambare" wakiwa na maana ya "sisi wa kabila moja, tunaoongea lugha ya Chasu". Hapo ndipo neno Vambare linabadilika katika Kiswahili na kuwa Wapare.


title: Historia ya Wapare

text: Tukumbuke katika lugha ya Kipare pia wanatambua makabila mengine kama Vashamba (Wasambaa); Vaagha (Wachaga); Vambughu (Wambugu); Vakwavi (Wamasai); Vakizungo (Wahaya); Vakamba (Wakamba); Vajaluo (Wajaluo) na wale ambao hawatambuliki kwa makabila yao huitwa Vanyika (au Mnyika kama ni mmoja). Wachaga nao wanalo neno linalofanana na hilo linaloitwa "Chasaka".


title: Historia ya Wapare

text: Wapare wamegawanyika katika makundi mawili makubwa; wapare wa Pare ya Kusini ambao ni Wapare wa Same na Wapare wa Pare ya Kaskazini ambao ni Wapare wa Mwanga ambao nao wamegawanyika mara mbili: Wapare wa Ugweno (wanatumia lugha inayoitwa Kigweno) na Wapare wa Usangi (wanatumia lugha inayofahamika zaidi kama Kipare ambayo inatumiwa pia na Wapare wa Pare ya kusini ingawa inatofautiana kidogo katika matamshi).


title: Historia ya Wapare

text: Wapare wanatokea katika wilaya za Same na Mwanga, mkoa wa Kilimanjaro, lakini pia wapo katika wilaya ya Moshi Vijijini sehemu za Kahe, Chekereni, Himo, Mabungo, Moshi mjini, tena katika wilaya ya Hai sehemu za Rundugai na mto Weruweru. Wapare pia wanaishi katika wilaya ya Lushoto, sehemu za Bumbuli na Mavumo.


title: Historia ya Wapare

text: Wapare wanasemekana wametoka katika nchi ya Kenya sehemu za Taita, Taveta na Ukamba. Wapare ni miongoni mwa makabila ambayo watu wake wamesoma sana. Wapare pia ni kabila la watu wanaopenda haki (yaani hawapendi kuonewa wala kumuonea mtu). Ndiyo maana watu wengine wanadhani wanapenda kesi, bali kesi ni njia mojawapo ya kuhakikisha haki inatendeka katika jamii. Dhuluma kwa Wapare ni kitu kilichokuwa kimepigwa marufuku hata kwenye matambiko yao, japo siku hizi kuna uwezekano baadhi yao wakawa hawana sifa hii tena.


title: Historia ya Wapare

text: Zamani Wapare walikuwa na sala tofauti kwa kila ukoo na eneo lao la tambiko. Katika karne ya 19 hadi 20 wamisionari wa Ukristo waliingia maeneo mengi ya Upare.


title: Historia ya Wapare

text: Imani za Wapare kwa sasa zinatofautiana kutokana na maeneo: walio kusini mwa wilaya ya Same katika maeneo ya Ndungu, Kihurio, Bendera, Hedaru, Makanya, Suji, Chome, Tae, Gonja, Mamba hadi Vunta kuna waumini wa kanisa la Sabato wengi sana.


title: Historia ya Wapare

text: Maeneo kama Chome, Mbaga, Gonja, Vudee, Usangi yana waumini wengi wa Kanisa la Kilutheri.


title: Historia ya Wapare

text: Katika Wilaya ya Mwanga kuna idadi kubwa ya Walutheri na Waislamu.


title: Historia ya Wapare

text: Wakatoliki, japo ni wachache, wanapatikana zaidi katika maeneo ya Kilomeni, Kisangara Juu, Vumari, Gonja, Kighare na Mbaga. Ukatoliki uliingia Upare kwa mara ya kwanza katika kata ya Kilomeni mwaka 1909.


title: Historia ya Wapare

text: Jamii za Wapare zimegawanyika katika makundi ya wafugaji na wakulima. Wakati wafugaji wengi walihamia katika tambarare za Upareni, wakulima wao waliishi milimani na wafuaji wa vyuma walikaa maeneo yote yaliyokuwa na uwezekano wa kupata chuma.


title: Historia ya Wapare

text: Kwa asili Wapare hupeleka vijana wa kiume jando (mshitu) ambako walipata mafunzo jinsi ya kuishi na familia, japo siku hizi utamaduni huo hufuatwa na watu wachache.


title: Historia ya Wapare

text: Hata hivyo Wapare wa Mwanga wamegawanyika katika jamii mbili: Wasangi na Wagweno. Wakati Wasangi wanaongea Kipare kinachoongelewa pia na Wapare wa maeneo mengine, Wagweno wao wana lugha yao iitwayo Kigweno. Kigweno ni mchanganyiko wa Kipare na Kichagga. Hii inaonesha kuwa asili ya Wagweno ni huko Uchaga. Hata hivyo mila na desturi za Wagweno zinafanana zaidi na zile za Wapare wengine.


title: Historia ya Wapare

text: Wapare ni wachapakazi sana wakichanganya kilimo, ufugaji na biashara, ndiYo maana hata leo wana uchumi mzuri katika viwango vya Tanzania.


title: Historia ya Wapare

text: Wapare walianza kufua chuma kabla ya mwaka 1700 na wafuaji walikuwa wakiitwa Washana, na huo ukoo upo hata leo hii. Wapare walikuwa wakiuza bidhaa zinazotengenezwa na chuma kama majembe,mapanga, visu, silaha kama mikuki kwa makabila ya jirani mfano Wachaga,na wamekuwa na uhusiano tangu siku nyingi. Bidhaa zao hizi ziliuzwa hata kwa Wasambaa.


title: Historia ya Wapare

text: Inasemekana Wapare ni kabila lenye ujasiri na ni watu wa kupanga kabla ya kutenda. Pia ni wavumilivu wenye kustahimili hali ngumu ya maisha ikiwa ni pamoja na njaa au kutokuwa na pesa.


title: Historia ya Wapare

text: Zamani za ukoloni waliweza kuungana na kufanya mgomo wa kukataa kodi zilizokithiri. Mgomo huo uliofanikiwa ulijulikana kama ‘mbiru’.


title: Historia ya Wapare

text: Kati ya mila na desturi zilizowajengea Wapare taratibu za kuwa na mifumo ya maisha kuna zile walizoziita ‘Ndala’, ‘Msaragambo’ na ‘Kiwili’.


title: Historia ya Wapare

text: Neno ‘ndala’ kwa Kipare humaanisha utaratibu wa familia au watu wanaoishi jirani mno kuwa na tabia ya kula chakula kwa pamoja, kama wengi tuonavyo waislamu waliofunga na wanapofuturu pamoja.


title: Historia ya Wapare

text: Utaratibu wa Wapare ulikuwa kwamba kila mama anapotayarisha chakula kwa familia yake, ilibidi akitoe achanganye na chakula kingine cha wenzake na familia zote ziketi na kula pamoja. Mfumo wa ndala kwa maana ya familia kula chakula kwa pamoja unaonekana kuwa na manufaa yafuatayo.


title: Historia ya Wapare

text: Kwanza unajenga mahusiano mema baina ya familia na majirani katika kushirikiana. Pili kushirikiana katika kula kunachochea ushirikiano katika mambo mengine kama shida au raha.


title: Historia ya Wapare

text: Lakini pia watoto wanaokuzwa katika mfumo huo wanajengwa katika maadili mazuri wasiwe walafi na wachoyo maana wanazoea kuwa na wenzao na hii ndiyo sababu kabila hili lilikuwa na sifa ya kuwa wakarimu.


title: Historia ya Wapare

text: Watoto walifundishwa kuwa na nidhamu ya wakati wa chakula, kwa mfano kutonawa mikono au kuanza kula kabla ya wakubwa.


title: Historia ya Wapare

text: Neno msaragambo linamaanisha mfumo uliokubaliwa na jamii katika kitongoji, kijiji au kata wa kushirikiana katika kufanya kazi zenye faida kwa watu wote, maarufu kwa kazi za ujenzi wa taifa.


title: Historia ya Wapare

text: Kwa kazi hizi ni za ridhaa zilipaswa kwanza zikubaliwe na wengi vinginevyo haikuwa rahisi mtu mmoja kuitisha wito wa kazi fulani na watu wengine kuja kuifanya.


title: Historia ya Wapare

text: Kazi hizi ambazo hata serikali ya awamu ya kwanza ilizikazania sana mara baada ya Tanganyika kupata uhuru, ni pamoja na ujenzi wa mashule, kuchimba visima vya maji, kuchimba barabara na kadhalika. Upo ushahidi wa kutosha kuhusu Wapare walivyotumia mfumo huu na kupata maendeleo makubwa Wilayani mwao.


title: Historia ya Wapare

text: Zipo barabara za Mwanga hadi Ugweno na Usangi; Ndungu hadi Mamba na Vunta; Hedaru hadi Mwala; Makanya hadi Chome,Mpirani hadi Bombo Song’ana,Gonja Maore hadi Vuje naVudee hadi Mbaga, Lembeni hadi Kilomeni. Hata hivyo, si barabara tu lakini zahanati, na shule nyingi zimejengwa na wapare wa wilaya za Same na Mwanga na kuinua kiwango cha maendeleo yao.


title: Historia ya Wapare

text: Nakumbuka watu hawa si watu wapenda misaada ya mteremko ndiyo maana pamoja na kukabiliana na hali mbaya ya uhaba wa mvua mara kwa mara wamekuwa si watu wa kupiga yowe haraka.


title: Historia ya Wapare

text: Kazi zilizofanywa kupitia utaratibu huu wa msaragambo ziliufanya Mkoa huu wa Kilimanjaro uongoze kwa maendeleo ya barabara nzuri, ujenzi wa shule nyingi hadi katika vitongoji.


title: Historia ya Wapare

text: Kiwili ni msamiati mwingine wa Kipare ambao ni mfumo wa maisha walioukubali katika kuendesha maisha ya familia na jamii zao kwa kusaidiana kazi.


title: Historia ya Wapare

text: Kiwili ni utaratibu ambapo familia au majirani hualikana ili kusaidiana katika kazi za kilimo, na hata mavuno hasa pale mmoja wao anapokuwa na kazi shambani mwake na kuhitaji msaada. Siku hiyo, watu hukutana na kufanya kazi hiyo waliyoitiwa, mwenye kazi huandaa chakula ambacho watu watapata baada ya kumaliza kazi.


title: Historia ya Wapare

text: Utaratibu huu ulikuwa na manufaa makubwa maana ulirahisisha kazi na kujenga moyo wa kusaidiana. Kiwiri pia kiliweza kuitishwa na majirani kuwalenga wazee waliochoka au wagonjwa, ambao kwa namna moja au nyingine walionekana kushindwa kumudu kazi zao za shambani.


title: Historia ya Wapare

text: Kupitia kazi za kusaidiana maisha ya familia nyingi za Wapare ziliokolewa na majanga ya kufikwa na njaa.


title: Historia ya Wapare

text: Bila shaka zipo mila na desturi nzuri ambazo Watanzania tulikuwa nazo, lakini wageni wakatuhadaa na kutulaghai kwamba ya kwetu yote yalikuwa si mema nasi tukaanza kuyaacha.


title: Historia ya Wapare

text: Makande (Mbure),ugali(hasa ule wa muhogo wanauita ibadaa), ndizi, wali kwa wale wanaoishi maeneo ya tambarare kama Ndungu, Kisiwani, Ngullu Kavagala Kwakoa Maore na Mpirani. Pia kuna vyakula kama Kishumba, Kibulu, na mboga maarufu "Msele" nkokoro n.k vyakula hivi vinaliwa katika maeneo ya Kilomeni, Sofe, Kisangara Chanjale


title: Historia ya Wapare

text: Wapare pia wana ukaribu na makabila ya Mkoa wa Tanga hasa Wasambaa, Wazigua na Wanguu. Ukaribu wao uko katika lugha ambapo maneno mengi ya makabila haya yanafanana. Vile vile hata majina ya baadhi ya maeneo yaliyopo kwa Wapare yapo pia kwenye maeneo wanamoishi makabila kama vile Wasambaa na Wanguu. Kwa mfano, kwa Wapare kuna majina ya maeneo kama vile Gonja, Ndeme, Ndolwa n.k. Majina haya yapo pia maeneo ya Wanguu na Wasambaa. Hii inaonesha kwamba makabila haya yana asili moja.


title: Historia ya Wapare

text: Kulikuwa na imani potovu kuwa mwanamke akizaa watoto mapacha analeta mkosi na laana kwenye ukoo pia mtoto akianza kuota meno na yakaanza kuotaa ya juu,kwa hiyo watoto hao waliuawa kwa kutupwa au huegeshwa juu kilele pembezoni wakiwa wamelala baada ya kunyonyeshwa ama kulishwa uji na wazazi wao kwenye jiwe kubwa ambalo kule Mbaga - Pare ya kusini linaitwa Malameni, Usangi - Mwero linaitwa Ikamba, Songoa l


title: Historia ya Wapare

text: jiwe likaitwa mkumba vana, pia na Mfinga ya Kikweni makutano ya kwenda Ugweno na Usangi linaitwa Lubegho ambapo ni aghalabu mtoto kupona kwani akiamka toka usingizini akijigeuza tu hudondoka toka kule ju hadi chini nakufa. Maajabu ni kwa mtoto mmoja aliye okotwa na Mzee Mgaya kule Ikamba na kumlea hadi akakuwa na kuwa Mtumishi wa Mungu jasiri na maarufu Marehemu Mchungaji Nathanaeli Mgaya. Hadi leo hii mawe hayo yapo.


title: Historia ya Wapare

text: Inasemekana Wapare ni kabila la watu wachache lakini wana ushawishi mkubwa katika nyanja za siasa na uchumi wa Tanzania. Baadhi ya watu wake maarufu ni:


title: Historia ya Wapare

text: Chedieli Yohane Mgonja aliwahi kuwa Mbunge na waziri wa Elimu katika serikali ya awamu ya kwanza Cleopa David Msuya bado yupo hai na aliwahi kuwa Waziri mkuu na waziri wa Fedha Mfumwa Singo Askofu Mlutheri Eliewaha Eliya Mshana Askofu Mkuu mstaafu wa Jimbo Kuu la Katoliki Arusha Josephat Louis Lebulu kutoka Kisangara Juu Anne Kilango aliyekuwa mbunge wa Same mashariki hadi tarehe 25 Oktoba 2015 Asha-Rose Mtengeti Migiro aliyewahi kuwa naibu katibu mkuu wa UN na sasa ni balozi wa Tanzania nchini Uingereza Jaji Januari Msofe wa mahakama kuu Tanzania wa Kisangara Juu Herman Ambara mwanasheria songoa Mathayo David mbunge wa Same Magharibi na Waziri Peter Kisumo kwa sasa ni marehemu Daktari Mbazi Fikeni Senkoro kwa sasa ni marehemu Mchungaji Abrahamu Itunda kwa sasa ni marehemu Felix Mlaki mchumi maarufu na mtu wa benki anamiliki kampuni za ushauri na mikopo Profesa Jumanne Maghembe Waziri wa Maji, sasa ni waziri wa maliasili na utalii Mfumwa Sabuni wa Usangi Mfumwa Manento Sekimanga wa Mamba Joseph Mamphombe wa Mbaga Kigono Chuma wa Gonja Folong'o Makange wa Chome Minja Kukome wa Ugweno Yoeli Mtindi wa Hedaru Mfumwa Njaule wa Vudee, IGP wa kwanza baada ya uhuru Elangwa Shaidi wa Vudee Mchungaji Kadiva Ernest William wa Hedaru/Chome, Naibu Katibu Mkuu wa KKKT Dayosisi ya Mashariki na Pwani na mbunge wa Bunge Maalum la Katiba Tanzania Profesa Joseph Semboja ambaye ni mchumi na mkuu wa Taasisi ya Uongozi iliyo chini ya ofisi ya Rais Balozi Ombeni Sefue aliyekuwa Katibu Mkuu Kiongozi, kutoka Suji Profesa Gadi Kilonzo, daktari bingwa wa upasuaji wa vichwa kutoka Suji Profesa Rogasian Mahuna, bingwa wa dawa za asili; alifanya kazi MUHAS anatoka Kilomeni Profesa Amoni Chaligha, Profesa wa Siasa Uchumi Chuo Kikuu Dar es Salaam na pia Kamishina wa Tume ya Uchaguzi anatoka Kilomeni Profesa Pater Lawrance Msoffe ambaye anafanya kazi Chuo Kikuu Dodoma anatoka Chanjale Kisangara Juu Profesa Fikeni Eliesikia Senkoro - Mhadhiri mwandamizi - Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, taasisi ya Kiswahili


title: Historia ya Wapare

text: Jamii:Wapare Jamii:Wilaya ya Same Jamii:Historia ya Tanzania


title: Chris Pine

text: Chris Pine (amezaliwa tar. 26 Agosti 1980) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani.


title: Sadaka

text: Sadaka ni toleo la chochote, kama vile chakula, vitu au wanyama, kwa lengo la juu, hasa la kidini, kwa mfano kumheshimu Mungu na kujiombea fadhili fulani toka kwake.


title: Sadaka

text: Kama sadaka inaendana na uchinjaji wa binadamu au mnyama inaweza kuitwa kafara.


title: Kimaninka-Konyanka

text: Kimaninka-Konyanka ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Guinea na Liberia inayozungumzwa na Wamaninka. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kimaninka-Konyanka nchini Guinea imehesabiwa kuwa watu 128,000. Pia kuna wasemaji 39,200 nchini Liberia (2006). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimaninka-Konyanka iko katika kundi la Kimande.


title: Kimann

text: Kimann ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia na Guinea inayozungumzwa na Wamann. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimann nchini Liberia imehesabiwa kuwa watu 188,000. Pia kuna wasemaji 71,000 nchini Guinea. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimann iko katika kundi la Kimande.


title: Kimanya

text: Kimanya ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia na Guinea inayozungumzwa na Wamanya. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimanya imehesabiwa kuwa watu 50,400. Pia kuna wasemaji 25,000 nchini Guinea. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimanya iko katika kundi la Kimande.


title: Kimende (Sierra Leone)

text: Kimende ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sierra Leone na Liberia inayozungumzwa na Wamende. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimende nchini Sierra Leone imehesabiwa kuwa watu milioni moja na nusu. Pia kuna wasemaji 19,700 nchini Liberia. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimende iko katika kundi la Kimande.


title: Kisapo

text: Kisapo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia inayozungumzwa na Wakrahn. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kisapo imehesabiwa kuwa watu 36,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisapo iko katika kundi la Kikru.


title: Kitajuasohn

text: Kitajuasohn ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia inayozungumzwa na Watajuasohn. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kitajuasohn imehesabiwa kuwa watu 9600. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitajuasohn iko katika kundi la Kikru.


title: Kivai

text: Kivai ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia na Sierra Leone inayozungumzwa na Wavai. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kivai nchini Liberia imehesabiwa kuwa watu 104,000. Pia kuna wasemaji 15,500 nchini Sierra Leone. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kivai iko katika kundi la Kimande.


title: Taylor Lautner

text: Taylor Lautner (amezaliwa tar. 11 Februari 1992) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani.


title: Jacques Paul Migne

text: Jacques Paul Migne (Saint-Flour 25 Oktoba 1800 - Paris 24 Oktoba 1875) alikuwa padri kutoka Ufaransa.


title: Jacques Paul Migne

text: Ni maarufu hasa kwa kukusanya na kuchapisha maandishi ya kale ya mababu wa Kanisa na ya mapapa, pamoja na kuandika mwenyewe vitabu vya teolojia.


title: Jacques Paul Migne

text: Matoleo yake maarufu ni hasa Patrologia Latina na Patrologia Graeca.


title: Kibom

text: Kibom ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sierra Leone inayozungumzwa na Wabom. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kibom imehesabiwa kuwa watu 5580. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibom kiko katika kundi la Kiatlantiki.


title: Kibullom-So

text: Kibullom-So ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sierra Leone inayozungumzwa na Wabullom. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kibullom-So nchini Sierra Leone imehesabiwa kuwa watu 8350. Pia kuna wasemaji wachache nchini Guinea. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibullom-So kiko katika kundi la Kiatlantiki.


title: Kikisi-Kaskazini

text: Kikisi-Kaskazini ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Guinea na Sierra Leone inayozungumzwa na Wakissi. Lugha nyingine ya Kikisi ni Kikisi-Kusini nchini Liberia. Lugha hizo mbili zisichanganywe na lugha ya Kikisi nchini Tanzania. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kikisi-Kusini nchini Guinea imehesabiwa kuwa watu 287,000. Pia kuna wasemaji 40,000 nchini Sierra Leone. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikisi-Kaskazini iko katika kundi la Kiatlantiki.


title: Kiklao

text: Kiklao ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia na Sierra Leone inayozungumzwa na Waklao. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kiklao nchini Liberia imehesabiwa kuwa watu 213,000, na nchini Sierra Leone watu 9620. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiklao iko katika kundi la Kikru.


title: Kikono

text: Kikono ni jina la lugha mbalimbali tofauti, k.m.:


title: Kikono (Sierra Leone)

text: Kikono ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sierra Leone inayozungumzwa na Wakono. Kisichanganywe na lugha ya Kikono nchini Nigeria. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kikono imehesabiwa kuwa watu 205,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikono kiko katika kundi la Kimande.


title: Shakira

text: Shakira Isabel Mebarak Ripoll (alizaliwa 2 Februari 1977), au Shakira kulingana na eneo mtaalamu music, dalampenyanyi, mtunzi, mwanamuziki, mtayarishaji wa rekodi, dancer na philanthropist Colombiaidd kuonekana katika nyanja ya muziki nchini Colombia na Amerika ya Kusini katika miaka ya 1900 mapema.


title: Shakira

text: Alizaliwa na kukulia katika Barranquilla, Colombia, Shakira kutumika mengi ya fedha kufanya nyimbo katika shule ya roch and roll, Kilatini, na Mashariki ya Kati maisha, ikiwa ni pamoja na ubadilishaji wa foladdawnsio 'na wewe mwenyewe.


title: Shakira

text: Shakira ni msemaji wa Kihispania, na anaongea kwa ufasaha Kiingereza na Kireno, na kidogo pia Kiitalia, Kifaransa na Kiarabu.


title: Kikrim

text: Kikrim ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sierra Leone inayozungumzwa na Wakrim. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kikrim imehesabiwa kuwa watu 500 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikrim kiko katika kundi la Kiatlantiki.


title: Patrick wa Ireland

text: Patrick wa Ireland (kwa Kilatini Patricius) aliishi kuanzia mwaka 387 hivi hadi tarehe 17 Machi 461 (wengine wanasema 493).


title: Patrick wa Ireland

text: Ni maarufu kama Mkristo kutoka Uingereza aliyepata kuwa mmisionari mkuu wa Ireland na anaheshimiwa kama mtakatifu msimamizi wa kisiwa hicho.


title: Patrick wa Ireland

text: Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe ya kifo chake.


title: Patrick wa Ireland

text: Kati ya maandishi yake, zimetufikia barua mbili, ambamo tunapata habari za kuaminika juu yake, tofauti na nyingine nyingi ambazo zinatia shaka.


title: Patrick wa Ireland

text: Alipokuwa na umri wa miaka 16 hivi huko Wales, alitekwa na maharamia kutoka Ireland na kufanywa mtumwa kisiwani huko.


title: Patrick wa Ireland

text: Baada ya miaka 6 alifaulu kukimbia na kurudi kwenye familia yake.


title: Patrick wa Ireland

text: Lakini akajisikia wito wa kuinjilisha wakazi wa kisiwa hicho, hivyo baada ya kujiandaa katika monasteri ya Ufaransa akarudi huko kama askofu akafanya kazi hasa kaskazini na magharibi katika karne ya 5.


title: Patrick wa Ireland

text: Kristo uwe nami, Kristo uwe ndani mwangu,


title: Patrick wa Ireland

text: Kristo nyuma yangu, Kristo mbele yangu,


title: Patrick wa Ireland

text: Kristo karibu nami, Kristo ili unitawale,


title: Patrick wa Ireland

text: Kristo, ili unifariji na kunifundisha,


title: Patrick wa Ireland

text: Kristo pamoja nami, Kristo juu yangu,


title: Patrick wa Ireland

text: Kristo katika amani, Kristo katika hatari,


title: Patrick wa Ireland

text: Kristo moyoni mwa wote wanaonipenda,


title: Patrick wa Ireland

text: Kristo mdomoni mwa rafiki na mgeni.


title: Antoni Maria Zakaria

text: Antoni Maria Zakaria au kwa Kiitalia Antonio Maria Zaccaria (Cremona, 1502 - Cremona, 5 Julai 1539) alikuwa padri na tabibu kutoka Italia kaskazini.


title: Antoni Maria Zakaria

text: Alianzisha shirika la Makleri wa Mt. Paulo, maarufu kama Wabarnaba.


title: Antoni Maria Zakaria

text: Alitangazwa na Papa Leo XIII kuwa mwenye heri tarehe 3 Januari 1890, tena mtakatifu tarehe 15 Mei 1897. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.


title: Wabarnaba

text: Wabarnaba ni jina linalotumika kwa kawaida kuwataja watawa wa shirika la Makleri wa Mt. Paulo (kwa Kilatini "Clerici Regulares Sancti Pauli", kifupi B.) ambalo lilianzishwa na mtakatifu Antoni Maria Zakaria na wenzake wawili mwaka 1530 likakubalika mwaka 1533.


title: Wabarnaba

text: Watakatifu wengine wa shirika hilo ni Aleksanda Sauli na Fransisko Bianchi.


title: Charbel Makhlouf

text: Charbel Makhluf, kwa Kiarabu مار شربل, M (8 Mei 1828 – 24 Desemba 1898), aliitwa kwanza Youssef Antoun Makhlouf alipozaliwa huko Bekaa Kafra katika nchi ya Lebanon kaskazini mpaka akawa mmonaki wa Kanisa la Wamaroni, halafu pia padri.


title: Charbel Makhlouf

text: Papa Paulo VI alimtangaza mwenye heri tarehe 5 Desemba 1965, halafu mtakatifu tarehe 9 Oktoba 1977.


title: Dominiko Savio

text: Dominiko Savio (; Riva presso Chieri, 2 Aprili 1842 – Castelnuovo Don Bosco, 9 Machi 1857) alikuwa mvulana wa Italia aliyelelewa na John Bosco.


title: Dominiko Savio

text: Akiwa anasomea upadri aliugua na hatimaye akafariki dunia katika umri wa miaka 14 tu.


title: Dominiko Savio

text: Mlezi wake aliandika kitabu juu yake ("Maisha ya Dominiko Savio") ambacho kilichangia sana kumfanya ajulikane na hatimaye atangazwe na Papa Pius XII kwanza mwenye heri tarehe 5 Machi 1950, halafu mtakatifu tarehe 12 Juni 1954.


title: Eusebius wa Vercelli

text: Eusebius wa Vercelli (kisiwa cha Sardinia, 2 Machi 283 hivi – Vercelli, 1 Agosti 371) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki katika karne ya 4 nchini Italia.


title: Eusebius wa Vercelli

text: Alikusanya mapadri wa jimbo lake kuishi kimonaki.


title: Eusebius wa Vercelli

text: Pamoja na Atanasi wa Aleksandria alitetea imani katika umungu wa Yesu dhidi ya Waario.


title: Eusebius wa Vercelli

text: Anaheshimiwa kama mtakatifu. Sikukuu yake ni tarehe 2 Agosti.


title: Kikuranko

text: Kikuranko ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sierra Leone na Guinea inayozungumzwa na Wakuranko. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kikuranko nchini Sierra Leone imehesabiwa kuwa watu 268,000. Pia kulikuwa na wasemaji 55,000 nchini Guinea mwaka wa 1991. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikuranko iko katika kundi la Kimande.


title: Kilimba-Mashariki

text: Kilimba-Mashariki ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Guinea na Sierra Leone inayozungumzwa na Walimba. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kilimba-Mashariki nchini Guinea imehesabiwa kuwa watu 4000. Pia kuna wasemaji 600 nchini Sierra Leone. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilimba-Mashariki iko katika kundi la Kiatlantiki.


title: Kilimba-Magharibi

text: Kilimba-Magharibi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sierra Leone inayozungumzwa na Walimba. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kilimba-Magharibi imehesabiwa kuwa watu 335,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilimba-Magharibi kiko katika kundi la Kiatlantiki.


title: Kiloko

text: Kiloko ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sierra Leone inayozungumzwa na Waloko. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kiloko imehesabiwa kuwa watu 138,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiloko kiko katika kundi la Kimande.


title: Ranko Matasović

text: Ranko Matasović (amezaliwa 14 Mei 1968) ni mtaalamu wa isimu, isimu linganishi na lugha za Kihindi-Kiulaya nchini Kroatia.


title: Ranko Matasović

text: Zake maeneo ya uwezo ni: lugha za Kihindi-Kiulaya, lugha za Kislavoni na Kikroatia na lugha za Kikelti,


title: Fransisko Antoni Fasani

text: Fransisko Antoni Fasani (Lucera 6 Agosti 1681 - Lucera 29 Novemba 1742) alikuwa padri wa utawa wa Ndugu Wadogo Wakonventuali kutoka Italia kusini.


title: Fransisko Antoni Fasani

text: Alitangazwa na Papa Pius XII kuwa mwenye heri tarehe 15 Aprili 1951, halafu tarehe 13 Aprili 1986 Papa Yohane Paulo II alimtangaza kuwa mtakatifu.


title: Yosefu wa Kopertino

text: Yosefu wa Kopertino (Copertino 17 Juni 1603 – Osimo 18 Septemba 1663) alikuwa padri wa utawa wa Ndugu Wadogo Wakonventuali.


title: Yosefu wa Kopertino

text: Mtu wa sala hasa, alijaliwa karama za pekee, hasa ile ya kuelea hewani kwa muda mrefu wakati wa kutoka nje ya nafsi.


title: Yosefu wa Kopertino

text: Alitangazwa na Papa Benedikto XIV kuwa mwenye heri tarehe 24 Februari 1753, halafu Papa Klement XIII alimtangaza mtakatifu tarehe 16 Julai 1767.


title: Malaika Gabrieli

text: Katika dini zinazotaka kufuata imani ya Abrahamu, Gabrieli (kwa Kiebrania גַּבְרִיאֵל|Gavri'el|Gaḇrîʼēl, "Mungu ni nguvu yangu"; kwa Kiarabu جبريل, "Jibrīl" or جبرائيل "Jibrāʾīl") ni malaika aliyetumwa na Mungu kuleta ujumbe wa pekee.


title: Malaika Gabrieli

text: Kwa sababu hiyo Wakatoliki wanamheshimu kama malaika mkuu pamoja na malaika Mikaeli na malaika Rafaeli, hasa tarehe 29 Septemba.


title: Malaika Gabrieli

text: Wakristo wengine pia wanamheshimu kwa kupasha habari ya kutungwa kwa Yohane Mbatizaji, halafu kwa Yesu inavyosimuliwa na Injili ya Luka.


title: Malaika Gabrieli

text: Waislamu pia wanamheshimu kwa ajili hiyo na kwa kumletea Mtume Muhammad ufunuo wa Kurani.


title: Malaika Gabrieli

text: Kwa mara ya kwanza jina lake liliandikwa katika kitabu cha Danieli.


title: Malaika mkuu

text: Malaika mkuu (kwa Kigiriki ἀρχάγγελος "arkh- + angelos")ni jina la heshima kwa baadhi ya malaika wenye hadhi ya juu kati ya viumbe vya kiroho.


title: Malaika mkuu

text: Msingi wa imani hiyo ni kwamba kila malaika ameumbwa peke yake na tofauti na wengine wote, na kwamba katika kumtumikia Mungu aliyewaumba wanashirikiana kwa ngazi.


title: Malaika mkuu

text: Biblia ya Kikristo inatumia jina hilo mara mbili: katika Waraka wa kwanza kwa Wathesalonike 4:16 na katika Waraka wa Yuda 1:9, ambapo linamhusu malaika Mikaeli.


title: Malaika Mikaeli

text: Malaika Mikaeli (kwa Kiebrania מִיכָאֵל, "Micha'el" au "Mîkhā'ēl", maana yake "Nani kama Mungu"; kwa Kigiriki Μιχαήλ, "Mikhaḗl"; kwa Kiarabu ميخائيل, "Mīkhā'īl") anaheshimiwa kama malaika mkuu katika imani ya dini za Uyahudi, Ukristo na Uislamu.


title: Malaika Mikaeli

text: Katika Biblia ya Kiebrania anatajwa mara tatu katika Kitabu cha Danieli.


title: Malaika Mikaeli

text: Katika Agano Jipya la Biblia ya Kikristo anatajwa katika Waraka wa Yuda na katika Kitabu cha Ufunuo.


title: Malaika Rafaeli

text: Malaika Rafaeli (kwa Kiebrania רָפָאֵל, "Rāfāʾēl", "Mungu anaponya" au "Mungu, ponya!") ni malaika anayetajwa na Kitabu cha Tobiti katika Deuterokanoni. Kwa hiyo anaheshimiwa na madhehebu yanayokubali kitabu hicho kama sehemu ya Biblia.


title: Malaika Rafaeli

text: Katika Uislamu ni sawa na malaika Israfili.


title: Camp Mulla

text: Camp Mulla ni kikundi cha hip hop kutoka Nairobi, Kenya.


title: Camp Mulla

text: Kikundi hiki kimepata mashabiki wengi kwa muda mfupi, kwa sasa wakiwa na zaidi ya mashabiki 30,000 katika Facebook, wafwasi 29,000 Twitter (zaidi kuliko msanii mkenya maarufu yeyote) na zaidi ya wafwasi 150 katika SoundCloud.


title: Vietnam Airlines

text: Vietnam Airlines ni kampuni ya ndege ya taifa ya Vietnam yenye makao makuu jijini Hanoi. Kampuni hii ilianza kufanya kazi zake mwaka 1996 baada ya kuvunjika kwa Tong cong ty hang khong Vietnam kulikopelekea kuvunjika kwa "Hang hang khong Vietnam". Hivi sasa kampuni hii inatoa huduma barani Asia, Ulaya na Australia. Kampuni hii ina safari nyingi za ndege nje ya Asia kuliko kampuni yoyote barani Asia. Kampuni hii ilikuwa ikimilikiwa asilimia 100 na serikali ya Kenya mpaka mwaka 1996.


title: Andrew Garfield

text: Andrew Garfield (amezaliwa tar. 20 Agosti 1983) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani.


title: Kereng'ende (mdudu)

text: Kereng'ende ni wadudu wakubwa wa oda Odonata (odontos = -enye meno) wenye mabawa makubwa maangavu. Kwa asili jina hili limetumika kwa spishi nyekundu. Lakini kwa sababu hakuna jina jingine kwa wadudu hawa, inapendekezwa kutumia jina hili kwa spishi zote za Odonata.


title: Kereng'ende (mdudu)

text: Kereng'ende ni wadudu mbuai ambao huwinda wadudu wengine. Kwa sababu ya hiyo macho yao ni makubwa. Wanaweza kuruka nyepesi sana na kuzingazinga, lakini wanaweza kuangama angani pia.


title: It's a Shame (My Sister)

text: "It's a Shame (My Sister)" ni wimbo wa mwaka wa 1990 uliorekodiwa na mwimbaji wa Kiingereza Monie Love, akishirikiana na True Image. Hii ilikuwa single ya pili kutoka katika albamu yake ya kwanza ya "Down to Earth", na ilitolewa mwishoni mwa miaka ya 1990 huko nchini Ujerumani na Uingereza mwanzoni mwa mwaka wa 1991 na nchi zingine za Ulaya.


title: It's a Shame (My Sister)

text: Wimbo umechukuwa sampuli ya wimbo wa The Spinners' "It's a Shame" uliotungwa kwa ajili ya bendi hiyo ambao ulitungwa na Stevie Wonder, na ulipata mafanikio kadha wa kadha, hasa nchini Switzerland ambapo ilifika nafasi ya 6 na kubakia katika chati hizo kwa majuma yasiyopungua 21. Kwa nchini Marekani, wimbo huu ulikuwa wimbo pekee wa Monie Love kupata kutambulika kisawasawa, umefikia nafasi ya 26. "It's a Shame (My Sister)" pia ulichukua nafasi ya pili katika chati za dance za Marekani.


title: Kirukanjia wa Afrika

text: Virukanjia wa Afrika ni wanyama wadogo wa nusufamilia Myosoricinae katika familia Soricidae wanaofanana na vipanya, lakini virukanjia si wagugunaji (oda Rodentia). Spishi hizi zinatokea Afrika kusini kwa Sahara tu lakini hawa si spishi pekee za Afrika. Kuna spishi nyingi nyingine za virukanjia katika Afrika walio wanafamilia wa nusufamilia Crocidurinae (virukanjia meno-meupe). Hula wadudu na nyungunyungu hasa lakini mbegu na makokwa pia. Meno yao yamechongoka yenye ncha kali. Rangi yao ni nyeusi, kijivu au kahawia.


title: Fransisko Solano

text: Fransisko Solano, O.F.M. (Montilla, Córdoba, 10 Machi 1549 - Lima, 14 Julai 1610) alikuwa mtawa wa urekebisho wa Wareformati wa shirika la Ndugu Wadogo na padri wa Kanisa Katoliki kutoka Hispania alifanya umisionari katika nchi mbalimbali za Amerika Kusini na hatimaye kufariki katika mji mkuu wa Peru ya leo.


title: Fransisko Solano

text: Jina lake kwa kirefu lilikuwa ().


title: Fransisko Solano

text: Anaheshimiwa kama mtakatifu. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Julai.


title: Fransisko Solano

text: Papa Klementi X alimtangaza mwenye heri tarehe 20 Juni 1675, halafu Papa Benedikto XIII alimtangaza mtakatifu tarehe 27 Desemba 1726.


title: Fransisko Solano

text: Yesu mwema, mkombozi na rafiki yangu!


title: Fransisko Solano

text: Nina kitu gani usichonipa wewe? Najua nini usiyonifundisha wewe?


title: Fransisko Solano

text: Nina thamani gani usipokuwa nami?...


title: Fransisko Solano

text: Ndiwe uliyeniumba, tena bila ya kuniuliza. Wewe umeniumba.


title: Fransisko Solano

text:
Elekeza macho yako kwangu, Bwana, na unihurumie,
kwa kuwa mimi ni mkiwa na maskini...


title: Fransisko Solano

text:
Kwa nini, Bwana Yesu wangu, wewe umesulubiwa,
nami nasaidiwa na watumishi wako?


title: Fransisko Solano

text: Kwa nini wewe uchi, nami nina vazi?


title: Fransisko Solano

text:
Kwa nini wewe umepigwa makofi na kutiwa taji la miba,
nami nimepewa vitu vyema na kufarijiwa na fadhili nyingi?...


title: Fransisko Solano

text: Mungu wa roho yangu, utukuzwe kwa yale uliyonijalia!


title: Fransisko Solano

text: Bwana wangu, nafurahi kwamba u Mungu; jinsi hilo lilivyo zuri!


title: Gemma Galgani

text: Gemma Galgani ni jina fupi la Maria Gemma Umberta Pia Galgani (Borgo Nuovo, Camigliano, 12 Machi 1878 - Lucca 11 Aprili 1903), msichana mlei wa Italia aliyejitokeza kama Mkristo bora mwenye karama za pekee. Ameitwa "Binti wa Mateso" kwa jinsi alivyoshiriki yale ya Yesu.


title: Gemma Galgani

text: Anaheshimiwa kama mtakatifu. Sikukuu yake ni tarehe 11 Aprili.


title: Gemma Galgani

text: Papa Pius XII alimtangaza mwenye heri tarehe 14 Mei 1933 halafu mtakatifu tarehe 2 Mei 1940.


title: QRpedia

text: QRpedia ni mfumo wenye msingi kwenye Mtandao ambao unatumia kodi za QR kutoa makala ya Wikipedia kwa watumiaji, katika lugha ambazo wanapendelea.Kodi ya QR inazalishwa kwa urahisi kutoka kwa KISARA (Kioneshi Sanifu Rasilimali) lakini mfumo wa utendaji wa QRpedia anaongeza zaidi.


title: QRpedia

text: QRpedia ilianzishwa na Roger Bamkin, aliyekuwa mwenyekiti wa Wikimedia Uingereza, programu tumizi hii iliandikwa na Terence Edeni, na ilizinduliwa mwezi Aprili 2011. Kwa sasa inatumika katika jumba za makumbusho kadhaa ikiwa ni pamoja na makumbusho nchini Uingereza, Marekani na Hispania. Kodi ya programu hii ya inaweza kutumika tena chini ya leseni ya MIT


title: QRpedia

text: Wakati mtumiaji anaskani kodi ya QR ya QRpedia kwenye kifaa chao cha mkononi, kifaa kinasimbua kodi ya QR kuelekea kwa KISARA (Kioneshi Sanifu Rasilimali) kwa kutumia jina la kikoa "qrwp.org" na ambacho njia (sehemu ya mwisho) ni kichwa cha makala ya Wikipedia, na inatuma ombi kwa ajili ya makala maalum katika KISARA (Kioneshi Sanifu Rasilimali) kwenye seva ya mtandao ya QRpedia.Pia inarusha mpangilio wa lugha ya kifaa.


title: QRpedia

text: Seva ya QRpedia halafu inatumia API ya Wikipedia kuamua kama kuna toleo la makala maalum ya Wikipedia kwa lugha inayotumiwa na kifaa, na kama ni hivyo, inarudisha katika fomati yenye urafiki kwa simu.Kama hakuna toleo la makala linapatikana katika lugha iliyopendelewa, basi seva ya QRpedia inatoa chaguo la lugha inayopatikana, au tafsiri ya Google.


title: QRpedia

text: Kwa njia hii, QRcode moja inaweza kutoa makala hayo katika lugha nyingi,hata wakati jumba la makumbusho haliwezi kufanya tafsiri zake lenyewe. QRpedia pia inarekodi takwimu za matumizi.


title: QRpedia

text: QRpedia ilianzishwa na Roger Bamkin, aliyekuwa mwenyekiti wa Wikimedia Uingereza, na Terence Edeni ambaye ni mshauri wa mtandao wa simu, na QRpedia ilizinduliwa tarehe 9 Aprili 2011 katika jumba la makumbusho na sanaa la Derby katika tukio la pasi za bure, sehemu ya ushirikiano wa Glam/Derby kati ya jumba la makumbusho na Wikipedia, wakati ambapo zaidi ya 1,200 makala Wikipedia, katika lugha kadhaa, pia ziliundwa. Jina la mradi ni neno la portmanteau, kuchanganya herufi "ya QR" kutoka kodi ya QR (Quick Response)" na "pedia" kutoka "Wikipedia".


title: QRpedia

text: Ingawa iliumbwa nchini Uingereza, QRpedia inaweza kutumika katika sehemu yoyote ambapo simu ya mtumiaji ina ishara ya data (au na chombo cha kuskani kinachoweza kukumbuka URL mpaka ishara itakapopatikana) na, hadi Machi mwaka 2012, QRpedia inatumika katika:QRpedia pia ina inatumika nje ya taasisi hizo. Kwa mfano, Occupy movement inaitumia katika mabango ya kampeni.


title: QRpedia

text: Mnamo Januari 2012, QRpedia ilikuwa kati ya miradi minne (kutoka washiriki 79) ilitangazwa kuwa kampuni bunifu zaidi ya simu nchini Uingereza ya mwaka 2011 na mradi wa "Smart UK", na hivyo kuchaguliwa kushindana katika ya Mobile World Congress huko Barcelona, tarehe 29 Februari 2012. Vigezo vilikuwa "kuwa na ufanisi, rahisi kuelewa na uwezo wa kuwa na athari dunia nzima".


title: Ajali ya Helikopta ya Polisi 2012, Kenya

text: Ajali ya Helikopta ya Polisi 2012 nchini Kenya ilihusisha ndege iliyoanguka ya aina ya helikopta iliyomilikiwa na polisi ya Kenya mnamo 10 Juni, 2012. AS350 Eurocopter ilianguka katika eneo la Ng'ong, na kuua abiria wote sita na wafanyakazi waliokuwepo. Kati ya walioaga dunia ni aliyekuwa Waziri wa mambo ya ndani na Usalama wa Kenya George Saitoti na Waziri wake Msaidizi Joshua Orwa Ojode.


text: AS350 Eurocopter iliondoka kutoka Uwanja wa Ndege wa Wilson, jijini Nairobi kwa safari kuelekea Ndhiwa ikiwa na usaidizi kamili wa Maafisa wawili wa Polisi wa Kenya kama marubani na abiria wanne: maafisa wawili wa serikali na maafisa wa Polisi waliofanya kazi kama walinzi wao. Mawasiliano ya mwisho ya redio na helikopta yalikuwa dakika tano baada ya kuondoka uwanja wa ndege wa Wilson saa 8:32 asubuhi masaa ya Kenya, halafu ndege hiyo ikatoweka kutoka kwa rada na baada ya dakika nyingine tano baadaye saa 8:42 asubuhi.Ilikuwa imeanguka katika eneo la Kibiku kwenye msitu wa Ngong nje tu ya Nairobi na kushika moto. Abiria wote sita waliuawa katika ajali;ndege ilikuwa imeharibika kabisa baada ya ajali, moto ulizuka baada ya kuanguka na kuchoma wahasiriwa "zaidi ya utambuzi". Waziri wa Usafiri, Amos Kimunya alitoa taarifa kuwa hali ya hewa ilikuwa "ya kawaida" wakati wa kuanguka kwa ndge hiyo na kulikuwa na muonekano wa kilomita 8 (5.0 mi).


text: Helikopta iliyoanguka, Eurocopter AS350 mkia nambari 5Y-CDT iliyotengenezwa viwandani mwaka 2011, ilikuwa imeenda safari kwa takriban masaa chini ya 100 wakati iliingia kuhudumia Polisi wa Kenya mwezi Januari mwaka 2012 na alikuwa kusanyiko la zaidi ya masaa 240 ya kusafiri angani tangu wakati huo.Ilikuwa imenunuliwa ili kuchukua nafasi ya helikopta nzee Mil Mi-17 za tawi la Polisi wa Kenya wa Angani.


text: Helikopta ilikuwa katika safari kutoka Nairobi hadi kijiji cha Ratang'a katika eneo la mbunge la Ndhiwa, Wilaya ya Homa Bay. Mawaziri wawili walikuwa wameabiri - Waziri wa mambo ya Ndani na Usalama George Saitoti, ambaye alikuwa ametangaza nia yake ya kugombea urais nchini Kenya, na Naibu wake Joshua Orwa Ojode - walikuwa wamepanga kuhudhuria mchango wa fedha katika Kanisa Katoliki la Nyarongi . Wawili hao walikuwa wahudhuria Misa, ambayo ilikatishwa na mkuu wa Wilaya na mkuu wa polisi Homa Bay, baada kutoa Habari kuhusu vifo vya wale wanaosubiri kuwasili kwao, ikiwa ni pamoja na mama na ndugu wengine wa karibu wa Joshua Orwa Odoje.


Agence Nationale de l'Aviation Civile et de la Météorologie de l'Union des Comores al maruf kama (ANACM) "National Civil Aviation and Meteorological Agency" ni mamlaka ya asasi ya anga ya Komori. Pia ndiyo inasimamia uchunguzi wa ajali za ndege na matukio mengine. Ofisi zake kuu ziko Moroni.


title: Scarborough

text: Scarborough ni mji kwenye pwani ya North Yorkshire, Uingereza. Ni moja ya makazi kubwa katika kanda, na wakazi zaidi ya 50,000, na pana mijini karibu kanda ya watu 100,000, na kubwa zaidi bahari mapumziko katika Pwani ya Mashariki.


title: Scarborough

text: Kuna sehemu nyingi duniani jina lake baada ya Scarborough ya Uingereza, wengi hasa wa kitongoji cha Toronto ni jina Scarborough pia (Canada).


title: Peter Kenneth

text: Peter Kenneth (aliyezaliwa 27 Novemba 1965) ni mwanasiasa wa Kenya. Yeye anatoka katika jamii ijulikanayo kama "Muhuni" (kwa kikikuyu) ya eneo la Kirwara katika eneo bunge la Gatanga huko kaunti ya Murang'a


title: Peter Kenneth

text: Peter Kenneth alihudhuria Shule ya Msingi ya Uhuru (CPE) huko Bahati na baadaye akajiunga na shule ya upili ya Starehe Boys kwa masomo yake ya ngazi ya 'O' al maruf "O levels". Yeye ni mmiliki wa shahada ya sheria kutoka Chuo Kikuu cha Nairobi, na Mtendaji wa Taasisi ya Mpango wa Kimataifa wa Maendeleo ya Usimamizi cha Lausanne, Uswisi. Yeye pia alisomea uhasibu na uana benki pamoja na masomo ya bima.Baada ya kufuzu kama mwanabenki alifanya kazi katika taasisi kadhaa.


title: Peter Kenneth

text: Alianza kufanya kazi katika kampuni ya Nationwide Finance katika mnamo 1985 hadi 1986.


title: Peter Kenneth

text: Hapo baadaye, alifanya kazi katika benki ya prudential kwa takriban miaka kumi na moja kuanza 1986 hadi 1997. Wakati wa kukaa kwake hapa, alipanda vyeo hadi akafikia kuwa meneja.


title: Peter Kenneth

text: Alichaguliwa kuwa mwenyekiti wa Shirikisho la Soka Kenya mnamo 1996 nafasi ambayo alihudumia mpaka mwaka wa 2000.


title: Peter Kenneth

text: 1997, alijiunga na kampuni ya Kenya Reinsurance na akafanya kazi hadi 2002.


title: Peter Kenneth

text: Mkurugenzi wa biashara kutoka 1998 hadi 2001


title: Peter Kenneth

text: Alikuwa mwenyekiti wa kampuni ya Zep rensurance tangu 1998 hadi 2009.


title: Peter Kenneth

text: Kenneth alichaguliwa mara ya kwanza mbungeni kama mwakilishi wa eneo la mbunge Gatanga mnamo Desemba mwaka wa 2002 kwa tiketi ya National rainbow coalition. Ameshudumu kataika wadhifa huu hadi sasa.


title: Peter Kenneth

text: Amehudumu katika wizara kadhaa kama waziri msaidizi zikiwemo ni pamoja na; Wizara ya maendeleo ya ushirika na masoko kati ya Novemba 2003 hadi 2005, wizara ya fedha kati ya Desemba 2005 na 2007 na wizara ya nchi ya mipango, maendeleo ya Taifa na "Vision 2030" ambapo amehudumu tangia mwaka wa 2008 hadi sasa.


title: Peter Kenneth

text: Chini ya uongozi wa Peter Kenneth, eneo mbunge la Gatanga lilichaguliwa kama lililotumia pesa za Constituency Development Fund (CDF) kwa njia iliyo bora zaidi katika mwaka wa fedha wa 2011/2012.


title: Peter Kenneth

text: Alikuwa wa kwanza kati ya wagombeaji wote wa urais katika uchaguzi mkuu ujao wa Kenya unaotarajiwa kufanyika mwaka wa 2013.Wakati wa uzinduzi wa kampeni zake hapo 2011, alisema angeweza kuwania kiti cha urais kwa tiketi ya chama cha Kenya National Congress. Aliahidi kuwa atahakikisha kwamba serikali yake itaangazia maswala kumi na tatu muhimu akichaguliwa kuwa rais wa nne wa Kenya.Maswala haya ni; Usalama wa Taifa, usalama wa chakula na miundombinu ya ajira, huduma za afya, elimu, utalii, kuboresha makazi duni, maji, kilimo, Waafrika wanaoishi ulaya, mazingira na viwanda.


title: Peter Kenneth

text: Ata mgombezi wa kwanza wa kiti cha urais amabaye hana jina la Kiafrika. Wakazi wa eneo mbunge la Gatanga katika siku za hapo awali walikuwa wanamwita muthungu (mzungu katika lugha ya kiswahili) kwa sababu ya kuwa yeye hukutana na kamati ya bunge ya Maendeleo saa 7:00 asubuhi.


title: Peter Kenneth

text: Anapenda Kilimo, Bima,biashara ya kujenga nyumba na Viwanda. Yeye pia ina mengi yanayo mhusisha na michezo, baada ya kuwa mwenyekiti wa Shirikisho la Soka Kenya mnamo 1996 hadi 2000 na kuwa mwakilishi katika Kamati ya FIFA (futsal) kuanzia mwaka 1998 hadi 2000.Kenneth alikuwa kipa alipokuwa bado katika shule na hata alikwenda kucheza katika Ligi Kuu ya Kenya kwenye timu ya Reunion FC. Baadaye alilazimishwa kujiuzulu kutoka kucheza kandanda baada ya kuvunjika kwenye mkono wake wa kulia.


title: Peter Kenneth

text: Jimbo la Uchaguzi la Gatanga


title: Kirukanjia Meno-meupe

text: Virukanjia meno-meupe au virukanjia-zabadi ni wanyama wadogo wa nusufamilia Crocidurinae katika familia Soricidae wanaofanana na vipanya, lakini virukanjia si wagugunaji (oda Rodentia). Spishi hizi zinatokea Afrika, Asia na Ulaya ya kusini. Nusufamilia hii ina spishi ndogo kuliko virukanjia wote (kirukanjia wa Etruski aliye na 3.5 sm) na ile kubwa kuliko wote (Kirukanjia-kaya wa Asia aliye na sm 15). Spishi za Crocidurinae zina meno meupe, kinyume na zile za Soricinae ambazo zina meno mekundu, na zina harufu ya zabadi pia. Zina miiba mgongoni inayoonekana zikiogopa au zikikasirika. Rangi yao ni nyeusi, kijivu au kahawia. Hula wadudu, konokono na nyungunyungu hasa lakini mbegu na makokwa pia.


title: Kirukanjia Meno-meupe

text: Kama ni lazima watoto wahamishwe, mama na watoto huunda mnyororo au msafara, kila mnyama akishikilia yule mbele yake. Mwenendo huu umeonwa pia miongoni mwa spishi kadhaa za jenasi "Sorex". Virukanjia meno-meupe wana akili kama ile ya mbwa. Wameonwa wakishirikiana katika kundi.


title: P. T. Barnum

text: Phineas Taylor Barnum (* 5 Julai 1810 Connecticut; † 7 Aprili 1891 Connecticut) alikuwa mfanyabiashara kutoka nchini Marekani.


title: P. T. Barnum

text: Barnum Makumbusho tovuti rasmi


title: Uwezo Mia Mia

text:
Uwezo Mia Mia ni wimbo ulioimbwa na Solo Thang akiwa na Godzillah. Wimbo unatoka katika albamu ya I Am Travellah iliyotoka mwaka wa 2011. Ni moja kati ya albamu alizotoa kiwa nchini Uingereza. Humu anamshirikisha msanii wa nyumbani Godzillah ambaye kwa sasa anaonekana kutingisha medani ya muziki wa hip hop kwa Tanzania. Hasa alisifika kwa mtindo wake wa freestyle.
Katika wimbo wanazungumzia mambo kadha wa kadha yanahusu uhalisia au uhakika wa kufanya jambo unalotaka kwa asilimia 100.


title: Motorhead

text: Motörhead ni kundi la muziki wa rock kutoka nchini Uingereza. Kundi linaunganishwa na watu kama Ian "Lemmy" Kilmister, Phil Campbell na Mikkey Dee. Walivuma sana miaka ya 1970 na 1980.


title: Kimaninkakan-Mashariki

text: Kimaninkakan-Mashariki ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Guinea, Sierra Leone na Liberia inayozungumzwa na Wamalinke. Mwaka wa 1986 idadi ya wasemaji wa Kimaninkakan-Mashariki nchini Guinea imehesabiwa kuwa watu karibu milioni mbili. Pia kuna wasemaji 108,000 nchini Sierra Leone (2006) na wengine nchini Liberia. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimaninkakan-Mashariki iko katika kundi la Kimande.


title: Gregori wa Nisa

text: Gregori wa Nisa (Neocaesarea, 335 – Nisa, 395) alikuwa askofu wa Nisa miaka 372 - 376, 378 hadi kifo chake.


title: Gregori wa Nisa

text: Anaheshimiwa kama mtakatifu na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki, Walutheri na Waanglikana siku tofautitofauti.


title: Gregori wa Nisa

text: Gregori, pamoja na kaka yake Basili Mkuu na rafiki yao Gregori wa Nazianzo wanatajwa kama Mababu wa Kapadokia.


title: Gregori wa Nisa

text: Gregori hakuwa na kipaji cha uongozi cha kaka yake Basili, wala hakuathiri Kanisa kama Gregori wa Nazianzo, lakini alikuwa na akili na elimu kubwa zilizomwezesha kuchangia sana teolojia kuhusu Utatu na maisha ya kiroho.


title: Gregori wa Nisa

text:
Ee Mchungaji mwema, unakwenda wapi kuchunga,
wewe unayebeba mabegani kundi lako lote?


title: Gregori wa Nisa

text:
Kwa kuwa kondoo yule pekee
anawakilisha ubinadamu wote uliobeba mabegani mwako.


title: Gregori wa Nisa

text:
Unionyeshe mahali pa pumziko,
unifikishe kwenye majani mema ya kunilisha,
uniite kwa jina, ili mimi pia, niliye kondoo, niweze kusikia sauti yako
na kwa hiyo niweze kupata uzima wa milele:
“Unionyeshe mpenzi wa roho yangu”.


title: Gregori wa Nisa

text:
Ndivyo ninavyokuita, kwa kuwa jina lako liko juu ya kila jina na uelewa,
wala ulimwengu wote wa viumbe wenye akili hauwezi kulitaja nakulielewa.


title: Gregori wa Nisa

text:
Basi, jina lako, ambamo wema wako unajitokeza,
unawakilisha upendo wa roho yangu kwako.


title: Gregori wa Nisa

text:
Kwa kuwa ningewezaje kutokupenda, baada ya wewe kunipenda mno?
Ulinipenda hivi hata ukatoa uhai wako kwa kundi la malisho yako.


title: Gregori wa Nisa

text:
Haiwezekani kufikiria upendo mkuu kuliko huo.
Umelipa wokovu wangu kwa uhai wako.Maandishi yake yote katika lugha asili ya Kigiriki pamoja na ufafanuzi wa Kilatini yanapatikana katika mfululizo "Gregorii Nysseni Opera":


title: Mababu wa Kapadokia

text: Mababu wa Kapadokia ni jina linalojumlisha maaskofu watatu wa karne ya 4 kutoka mkoa huo (leo nchini Uturuki): Basili Mkuu (330-379), mdogo wake Gregori wa Nisa na rafiki yao mkubwa Gregori wa Nazianzo.