title: T.I.

text: Kuvuma kwake kwa, kulipelekea washabiki wake kulichukua jina lake "poa poa", ikamlazimu kulibadilisha na kuliita "T.I.P". Pindi alipotia saini mkataba na studio ya Arista Records inayosaidiwa na studio ya LaFace Records mnamo 2001, akalifupisha jina lake na kuliita T.I. kwa heshima na taazima ya mwanamuziki mwezake aitwaye Q-Tip.


title: T.I.

text: Pia anafahamika kwa mtindo wake wa kutembea na "Rababendi" na kujitangazia kuwa yeye ndiyo "Mfalme wa Kusini" (ambapo imeleta matatizo mengi ya hapa na pale na baadhi ya marapa wengine waishio kusini humo). T.I. ana watoto watano. Majina yao ni Messiah Ya'Majesty Harris, Domani Uriah Harris, Deyjah Harris, Clifford Joseph "King" Harris III, na Major Harris.


title: Septuaginta

text: Septuaginta (neno la Kilatini lenye maana ya "70"; kifupi LXX) ni tafsiri ya Biblia ya Kiebrania (au: Tanakh) kwa lugha ya Kigiriki ililofanywa mjini Aleksandria (Misri) kuanzia karne ya 3 KK hadi karne ya 1 KK.


title: Septuaginta

text:
Jina hilo limetokana na hadithi ya kwamba wataalamu Wayahudi 72 walitafsiri vitabu vya Torati katika muda wa siku 72 wakati wa mfalme Ptolemaio II (285–246 KK).
Idadi ya 72 ilitokana na watu sita kutoka kila moja kati ya makabila 12 ya Wanaisraeli ikafupishwa kwa kuikumbuka kirahisi kuwa "70".


title: Septuaginta

text: Jina hilo liliendelea kutumiwa kwa tafsiri ya Kigiriki ya vitabu vyote vya Tanakh.


title: Septuaginta

text: Wataalamu wa historia huona kwamba wakati wa Ptolemaio II vitabu vitano vya Torati (vitabu vitano ya Musa) vilitafsiriwa, na vingine vilifuata polepole katika muda wa miaka 200 hivi.


title: Septuaginta

text: Kutokana na historia hiyo ndefu kuna tofauti katika lugha ya vitabu mbalimbali.


title: Septuaginta

text:
Septuaginta ina vitabu kadhaa visivyopatikana katika Biblia ya Kiebrania ya leo.
Inaonekana vilitafsiriwa vitabu vyote vilivyotazamwa na Wayahudi wa Aleksandria kuwa Neno la Mungu katika karne ya 3 hadi ya 1 KK, vikiwa ni pamoja na vile visivyokubaliwa katika maeneo mengine.


title: Septuaginta

text: Uelewano kamili kati ya Wayahudi juu ya vitabu vinavyostahili kukubaliwa kama sehemu ya Biblia ulitokea mnamo mwaka 100, ambapo vitabu vichache vilivyotafsiriwa katika Septuaginta viliondolewa na Wayahudi wa Kifarisayo wa shule ya Yamnia walioshika uongozi wa Uyahudi na kushindana na Wakristo.


title: Septuaginta

text:
Azimio hilo lilisambaa polepole katika jumuiya za Wayahudi wa nchi mbalimbali.
Lakini wakati huo Septuaginta ilikuwa tayari Biblia ya kawaida ya Wakristo wa kwanza, hata kabla ya kukamilika kwa kanuni ya Agano Jipya.
Farakano kati ya Wakristo wa kwanza na Uyahudi lilikuwa limekamilika tayari, hivyo Wakristo hawakuona sababu ya kubadilisha vitabu vya Agano la Kale walivyopokea katika Uyahudi.


title: Septuaginta

text:
Sababu muhimu ilikuwa mwelekeo tofauti kuhusu lugha.
Wakristo, walioanza kama kundi la Kiyahudi, waliendelea kupokea watu wengi kutoka dini za kipagani za Dola la Roma wakatumia hasa Kigriki kama lugha ya kimataifa ya mawasiliano.


title: Septuaginta

text: Hata Wayahudi wengi walitumia Kigiriki kati yao lakini karne ya 1 BK iliona pia mkazo mpya kwenye matumizi yao.


title: Septuaginta

text: Baada ya maangamizi ya hekalu ya Yerusalemu mwaka 70 wakati wa vita ya Waroma dhidi ya Wayahudi, Wayahudi wengi waliona haja ya kushikamana zaidi hivyo mkazo kwenye utamaduni na mapokeo ya Kiebrania.


title: Uwanja wa Ndege wa Tan Son Nhat

text: Kiwanja cha Ndege cha Tan Son Nhat ni kiwanja cha ndege cha kimataifa cha Mji wa Ho Chi Minh nchini Vietnam. Ni kati ya nyanja za ndege kubwa ikiwa abiria zaidi ya milioni 11 wanaopita.


title: Uwanja wa Ndege wa Tan Son Nhat

text: Jina kamili kwa Kivietnam ni Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất au kwa Kiingereza Tan Son Nhat international Airport.


title: Uwanja wa Ndege wa Tan Son Nhat

text: Ni kituo kikuu cha Vietnam Airlines.


title: Uwanja wa Ndege wa Tan Son Nhat

text: Kiwanja cha ndege kipo kilomita 7 kusini ya Saigon na safari kwa treni kutoka mjini ni dakika 20.


title: Pamoja Nawe

text: Pamoja Nawe ni wimbo wa Soprano akimshirikisha D-Knob. Wimbo ulitolewa mnamo tarehe 12 Aprili ya mwaka wa 2008. Wimbo ulitayarishwa na kurekodiwa na studio ya Next Level Records, iliyochini ya matayarishaji Maneke. Wimbo unatoka katika albamu ya Akikusimulia.


title: Birdman

text: Bryan "Baby" Williams (amezaliwa tar. 15 Februari 1969) ni rapa, mtayarishaji na mc kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina la "Baby".


title: Birdman

text: Mnamo mwaka 1991, Baby na kaka yake mkubwa - Ronald "Slim" Williams walianzisha studio ya muziki wa hip-hop maarufu kama Cash Money Records. Hapo awali alikuwa akitumuia jina la B-32 (Baby With The 32 Golds) na akatumia jina hilohilo kwa kutoa albamu yake ya kwanza ilioyokwendakwa jina la "I Need a Bag of Dope" kunako mwaka wa 1993.


title: Birdman

text: Miaka ya usoni, akiwa bado anatumia jina la "Baby", Williams alirekodi albamu kadhaa akiwa na mtayrishaji wa muziki huo Bw. Mannie Fresh kama kundi la Big Tymers na kufanya kazi kama studio yake binafsi na kazi alkadharika.


title: Birdman

text: Kunako tarehe 11 Desemba ya mwaka wa 2007, Williams ametoa albamu yake iitwayo 5 Star Stunna.


title: Birdman

text: Mnamo mwezi wa Novemba 2007, Williams alitiwa mbaroni kwa kosa la kukutanika na fulushi la bangi. Aliachia huru kwa faini ya Dola za Kimarekani zipatazo 1,500.


title: Valery Nahayo

text: Valery Twite Nahayo (amezaliwa mjini Bujumbura, 15 Aprili 1984) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa kutoka Burundi.


title: Valery Nahayo

text: Kwa sasa anaichezea klabu ya Kaizer Chiefs katika Ligi Kuu ya Afrika Kusini kama mlinzi. Ndiye kapteni wa timu ya taifa ya Burundi.


title: Valery Nahayo

text: Timu yake ya kwanza kabisa inaitwa Atomic F.C na Muzinga F.C mjini Bujumbura, baada ya hapo alipata fursa ya kujiunga na klabu ya Afrika Kusini ya Jomo Cosmos mwaka 2004. Mwaka 2008 aliweka saini katika klabu huko huko Afrika Kusini. Klabu hiyo ya Kaizer Chiefs ni mashuhuri sana huko Afrika Kusini na barani Afrika kwa ujumla.


title: Valery Nahayo

text: Mechi yake ya kwanza kabisa kwa Kaizer Chiefs ilikuwa dhidi ya Manchester United tarehe 19 mwezi wa 7 mwaka 2008 na alionekana kuwa ni mchezaji mzuri kutokana na maneno aliyoyasema kocha wa Kaizer Muhsin Ertuğral, lakini alibadilishwa dakika 85 baada ya kujeruhiwa, na mechi hiyo ilikwisha sare 1:1.


title: Cash Money Records

text:
Cash Money Records ni studio ya kurekodia muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani. Studio ilianzishwa mnamo mwaka wa 1991, ikiwa chini ya ndugu wawili - Bryan "Baby" Williams na Ronald "Slim" Williams.
Cash Money Records


title: Kisilesia

text: Kisilesia (kwa Kisilesia: "ślůnsko godka", "ślůnski", pia huitwa "pů našymu") ni lugha izungumzwayo na watu wa mkowa wa Upper Silesia nchini Poland, lakini pia kinazungumzwa katika nchi ya Ucheki na Ujerumani. Mnamo mwaka wa 2011, imetangazwa kuwa takriban 509,000 Kisilesia kuwa kama lugha yao fasaha.


title: Kisilesia

text:
Kisilesia kina husiana kwa karibu sana na lugha ya Kipolandi, na ndiyomaana kinafikiriwa na wanasiimu wengi kuwa kina lafudhi ya Kipolandi.
Hakuna herufi moja tu ya Kisilesia. Wazungumzaji wa Kisilesia hutumia kuandika kilugha hiki kwa kufuata taratibu za uandikaji wa Kipolandi. Mnamo mwaka wa 2006 imegunduliwa herufi mpya za Kisilesia, ipo katika misingi ya Kisilesia tu (kuna misingi ipatayo 10). Kina tumika sana katika mtandao wa Internet, kama vile jinsi kinavyotumika katika .


title: Kisilesia

text: Aa Bb Cc Ćć Čč Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn Ńń Oo Pp Rr Řř Ss Śś Šš Tt Uu Ůů Ww Yy Zz Źź Žž


title: Kisilesia

text: Na baadhi ya herufi za ziada: Ch Dz Dź Dž.


title: Kipoland

text: Kipoland (język polski, polszczyzna) ni lugha rasmi kwa nchi ya Poland. Kinafahamika zaidi kwa kuzungumzwa na watu waishio Maghari mwa Slovoni na ni lugha ya pili kwa ukubwa katika orodha ya Lugha za Kislavoni baada ya Kirusi. Ni moja kati ya lugha ngumu kujifunza kutokana na ugumu wa sarufi zake.


title: Kipoland

text: Katika historia, Kipoland kilikuwa lugha muhimu katika Ulaya ya Kati na Mashariki. Leo hii, kinazungumzwa na zaidi ya watu milioni 38.5 ikiwa kama lugha rasmi katika Poland. Pia kinazungumzwa kama lugha ya pili katika sehemu za magharibi mwa nchi ya Belarus, Lithuania, na Ukraine.


title: Kipoland

text:
Kutokana na kuhamahama kwa watu wa Poland wa majira tofauti, mamilion ya waongeaji wa Kipoland wanaweza kupatikana katika nchi nyingi tu kama vile Australia, Kanada, Uingereza, Marekani, na sehemu nyingine nyingi tu. Kuna zaidi ya milioni 50 ya waongeaji wa Kipoland duniani.
Kuna takriban herufi 9 za Kipoland ambazo katika Kiingereza hakuna. Zinaonekana kuwa kama Kiingereza, lakini zenyewe zinaviji alama kwa juu au kwa chini.


title: Kipoland

text: Katika herufi ndogo, herufi tisa ni: ą ć ę ł ń ś ó ź ż


title: Kipoland

text: Katika herufi kubwa, herufi tisa ni: Ą Ć Ę Ł Ń Ś Ó Ź Ż


title: Kipoland

text: Kuna herufi 3 katika Kiingereza ambazo katika Kipoland hazitumiki: q, v, x.


title: Kipoland

text: Kuna mchanganyiko wa herufi 7 katika kila herufi 2 ambazo zote zinaonekana kuwa kama sawa katika kusikika (ambazo sawa na "th" au "qu" katika Kiingereza). Ambazo zimejumlisha herufi kama vile "ch", "cz", "dz", "dź", "dż", "rz", "sz".


title: Kipoland

text: Lugha ya Kipoland ina lafudhi nyingi sana, lakini ni chache mno kuliko lugha zingine za Ulaya. Kuna utofauti mdogo tu katika Kipolanda cha "kawaida", lakini kila mwongeaji anaweza kumwelewa mwenziwake, na wale ambao wao sio wazawa wa lugha hiii kawaida hawezi kujua tofauti zao katika kutamka.


title: Kipoland

text:
ja - mimi
ty - wewe
on - yeye
my - sisi
oni - wao


title: Kipoland

text:
co? - nini?
kto? - nani?
gdzie? - mahali gani?
dokąd? - wapi?
kiedy? - hini?
jak? - vipi?
dlaczego? - kwanini?
który? - ipi?


title: Kipoland

text: Namba:


title: Kipoland

text:
moja - jeden
mbili - dwa
tatu - trzy
nne - cztery
tano - pięć
sita - sześć
saba - siedem
nane - osiem
tisa - dziewięć
kumi - dziesięć
kumi na moja - jedenaście
kumi na mbili - dwanaście
ishirini - dwadzieścia
ishirini na moja - dwadzieścia jeden
thelathini - trzydzieści
arobaini - czterdzieści
hamsini - pięćdziesiąt
mia moja - sto
elfu moja - tysiąc


title: Make It Rain

text: "Make It Rain" ni wimbo pekee kutoka katika albamu ya Fat Joe ya Me, Myself & I. Wimbo umeshirikisha Lil Wayne, ambaye humu kaimba kiitikio tu (lakini pia ameshiriki kuimba katika remix yake). Wimbo umetayarishwa na mtayarishaji machachari - Scott Storch. Wimbo umebahatika kushika nafasi ya 13 katika chati za muziki wa hip hop kwa Billboard Hot 100. Wimbo pia umechukuliwa kuwa kama na athari za mtindo wa maisha ya msanii wa zamani wa muziki huo Bw. Pacman Jones.


title: Make It Rain

text: Waliouza sura katika video hii ya make it rain alikuwa DJ Khaled, Cool na Dre, Scott Storch, Birdman, Diddy, Rick Ross, Oliver Coats, Triple C, Hennessi, na Young Money. Video iliongozwa na Bw. Roboto na VinCock na kutayarishwa na Nicole Acacio kwa kampuni ya utengenezaji wa filamu ya Robot Films.


title: Kitabu cha Tobiti

text: Kitabu cha Tobiti ni kimojawapo kati ya vitabu vya deuterokanoni vya Biblia ya Kikristo.


title: Kitabu cha Tobiti

text: Nakala zilizopatikana katika mapango ya jumuia ya Waeseni huko Qumran zinaonyesha kuwa kitabu hicho kiliandikwa kwanza kwa Kiaramu miaka 200 KK hivi na kutafsiriwa mapema kwa Kigiriki katika Septuaginta.


title: Kitabu cha Tobiti

text: Inaonekana kuwa tafsiri ya Kilatini maarufu kwa jina la Vulgata iliyofanywa na Jeromu inategemea andiko asili.


title: Kitabu cha Tobiti

text: Kitabu hicho kilikubaliwa kama sehemu ya Biblia na mtaguso wa Hippo (393), mtaguso wa Carthago wa mwaka 397 na wa mwaka 419, halafu tena na Mtaguso wa Florence (1442) na Mtaguso wa Trento (1546).


title: Kitabu cha Tobiti

text:
Lakini hakikubaliwi na Wayahudi katika Tanakh, wala na Waprotestanti wengi.
Hadithi hiyo inahusu familia ya kabila la Naftali la taifa la Israeli katika karne ya 7 KK, baada ya uhamisho uliosababishwa na Waashuru.


title: Kitabu cha Tobiti

text: Lengo lake kuu ni kufundisha maadili bora ya Wayahudi


title: Kitabu cha Tobiti

text: Kama vitabu vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.


title: Kitabu cha Yuditi

text: Kitabu cha Yudith ni kimojawapo kati ya vitabu vya deuterokanoni vya Biblia ya Kikristo.


title: Kitabu cha Yuditi

text: Kimo katika Septuaginta na katika Agano la Kale la Kanisa Katoliki, la Waorthodoksi wengi na la baadhi ya Waprotestanti, lakini si katika Tanakh ya Uyahudi wala katika Biblia ya Waprotestanti.


title: Kitabu cha Yuditi

text: Hadithi hiyo, iliyoandikwa katika karne ya 1 KK inahusu wakati wa mfalme Nebukadreza II, na vita vyake dhidi ya Israeli (karne ya 6 KK).


title: Kitabu cha Yuditi

text: Kinyume cha matarajio, Yudith, ambaye jina lake linamaanisha mwanamke wa kabila la Yuda, aliweza kupata ushindi mkubwa dhidi ya maadui wa taifa la Israeli kwa imani na ushujaa wake.


title: Kitabu cha Yuditi

text: Habari hiyo ya ajabu ilipata mwangwi kwa wingi katika sanaa mbalimbali.


title: Kitabu cha Yuditi

text: Wengi wanaona katika Yuditi kielelezo cha Bikira Maria katika mapambano dhidi ya shetani, hasa kutokana na maneno yafuatayo: "Umebarikiwa, binti yangu, usoni pa Mungu Aliye Juu, kuliko wanawake wote duniani. Na ahimidiwe Bwana Mungu, Muumba mbingu na nchi, aliyekuongoza hata ukampiga kichwa mkuu wa adui zetu" (Yudith 13:18).


title: Kitabu cha Yuditi


title: Kitabu cha Wamakabayo I

text: Kitabu cha kwanza cha Wamakabayo ni kimojawapo kati ya vitabu vya deuterokanoni vya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo.


title: Kitabu cha Wamakabayo I

text: Kinasimulia jinsi Wayahudi, wakiongozwa na familia ya Wamakabayo, walivyopambana kwanza na mfalme Antioko IV (aliyejiita Antioko Epifane) halafu na Wayunani wengine katika karne ya 2 KK (175-135 KK).


title: Kitabu cha Wamakabayo I

text: Kitabu si mbali na matukio kinayoyasimulia, kwa kuwa kiliandikwa kati ya mwaka 140 KK na 130 KK kwa lugha ya Kiebrania, ingawa katika lugha hiyo asili hatuna nakala yoyote, bali tuna tafsiri ya Kigiriki tu katika Septuaginta.


title: Kitabu cha Wamakabayo I

text: Mwandishi wake hajulikani, lakini kitabu kinaonyesha alikuwa Myahudi wa Palestina, alipenda taifa na dini yake ya Uyahudi, na alijua kwa dhati masuala ya teolojia.


title: Kitabu cha Wamakabayo I

text: Mfalme huyo alijaribu kulazimisha Wayahudi kufuata utamaduni na dini ya Kiyunani, jambo ambalo lilipingwa na waamini waadilifu wakiongozwa na Matathia na wanae Yuda Mmakabayo, Yonathani Mmakabayo na Simoni Mmakabayo.


title: Kitabu cha Wamakabayo I

text: Tofauti na kitabu cha Tobiti, kitabu cha Yudith na Kitabu cha Esta, kitabu hiki kinajitahidi kusimulia taratibu za habari za historia, ingawa kinasifu ushujaa wa Wayahudi.


title: Kitabu cha Wamakabayo I

text: Mwandishi hamtaji Mungu, isipokuwa kwa kusema "mbingu"; lakini wapigania uhuru wanategemea sala. Hivyo hatimaye ushindi uliopatikana unahesabiwa ni tunda la msaada wa Mungu.


title: Kitabu cha Wamakabayo I


title: Kitabu cha Wamakabayo II

text: Kitabu cha pili cha Wamakabayo ni kimojawapo katika ya vitabu vya deuterokanoni vya Agano la Kale katika Biblia ya Kanisa Katoliki na ya Waortodoksi wengi.


title: Kitabu cha Wamakabayo II

text: Sawa na Kitabu cha Wamakabayo I kinasimulia upiganaji uhuru wa Wayahudi wakiongozwa na familia ya Wamakabayo katika karne ya 2 KK, lakini hakikuandikwa na mtu yuleyule, ingawa jina lake halijulikani.


title: Kitabu cha Wamakabayo II

text: Anadhaniwa kuwa Myahudi msomi wa Aleksandria (Misri) au aliyeathiriwa na shule ya uandishi ya Misri.


title: Kitabu cha Wamakabayo II

text: Ingawa aliandikwa kwa ufasaha katika lugha ya Kigiriki, anaonekana ameshikilia kabisa Torati ya Uyahudi.


title: Kitabu cha Wamakabayo II

text: Kitabu kinaonekana kimeandikwa mwishoni mwa karne ya 2 KK kwa kufupisha vitabu vitano vya Yasoni wa Kirene (2Mak 2:19-32).


title: Kitabu cha Wamakabayo II

text: Kinasimulia kwa namna nyingine habari za awali za Kitabu cha kwanza cha Wamakabayo (176 KK - 160 KK); hivyo si mwendelezo wake, bali kinakikamilisha na kuzidisha mtazamo wake wa imani hasa upande wa Hekalu la Yerusalemu.


title: Kitabu cha Wamakabayo II

text: Kitabu hicho ni muhimu katika maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa Israeli, kwa kuwa kinafundisha uumbaji kutoka utovu wa vyote, ufufuko wa wafu, maombezi kwa ajili ya marehemu, uwepo wa malaika n.k.


title: Kitabu cha Wamakabayo II

text: Kama vitabu vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.


title: Kitabu cha Hekima

text: Kitabu cha Hekima au Hekima ya Solomoni ni cha mwisho kuandikwa (miaka 50 hivi KK) katika ya vitabu vya deuterokanoni vya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo.


title: Kitabu cha Hekima

text: Hupangwa kati ya vitabu vya hekima, kichwa chake kinavyodokezwa.


title: Kitabu cha Hekima


title: Kitabu cha Hekima

text: Ingawa mwandishi anajidai kuwa mfalme Solomoni ili kutia maanani ujumbe wake, wataalamu wanasema lugha fasaha na mawazo vinaonyesha wazi asili yake katika mazingira ya Kigiriki ya Aleksandria (Misri).


title: Kitabu cha Hekima

text: Alikuwa Myahudi msomi katika dini, falsafa na maadili.


title: Kitabu cha Hekima

text: Uchunguzi makini umeonyesha jinsi mashairi yake yametungwa kwa hesabu kali sana.


title: Kitabu cha Hekima

text: Kati ya michango yake upande wa teolojia kuna fundisho la kutokufa kwa roho, lakini pia utabiri juu ya mateso ya Yesu na umilele wa Hekima ya Mungu.


title: Kitabu cha Hekima

text: "Ee Mungu wa baba zetu, Bwana, mwenye kuihifadhi rehema yako,


title: Kitabu cha Hekima

text: umevifanya vitu vyote kwa neno lako;


title: Kitabu cha Hekima

text: na kwa Hekima yako ukamwumba mwanadamu,


title: Kitabu cha Hekima

text: ili avitawale viumbe vilivyoumbwa nawe,


title: Kitabu cha Hekima

text: na kumiliki ulimwengu katika utakatifu na kwa haki,


title: Kitabu cha Hekima

text: na kutoa hukumu kwa unyofu wa moyo.


title: Kitabu cha Hekima

text: Nakusihi unipe Hekima,


title: Kitabu cha Hekima

text: ambayo huketi karibu nawe katika kiti chako cha enzi,


title: Kitabu cha Hekima

text: wala usinikatae mimi miongoni mwa watumishi wako;


title: Kitabu cha Hekima

text: mimi niliye mtumwa wako, na mwana wa mjakazi wako,


title: Kitabu cha Hekima

text: mtu dhaifu asiye na siku nyingi,


title: Kitabu cha Hekima

text: wala sina nguvu ya kufahamu hukumu na sheria.


title: Kitabu cha Hekima

text: Kwa maana mtu ajapokuwa ni mkamilifu miongoni mwa wanadamu,


title: Kitabu cha Hekima

text: pasipo Hekima itokayo kwako atahesabiwa kuwa si kitu".


title: Kitabu cha Yoshua bin Sira

text: Kitabu cha Yoshua bin Sira ni kimojawapo kati ya vitabu vya deuterokanoni vya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo.


title: Kitabu cha Yoshua bin Sira

text: Mwandishi alikuwa Myahudi wa Yerusalemu aliyetunga kitabu chake kwa Kiebrania mnamo miaka 196 KK - 175 KK huko Aleksandria (Misri).


title: Kitabu cha Yoshua bin Sira

text: Halafu mjukuu wake alikitafsiri kwa Kigiriki akitanguliza dibaji. Wakatoliki na Waorthodoksi wanakubali kama Neno la Mungu tafsiri hiyo, si maandiko asili.


title: Kitabu cha Yoshua bin Sira

text:
Ingawa kitabu hakionyeshi mara moja mpangilio mzuri, kwa kugusagusa mambo mbalimbali, mafundisho yake makuu ni kwamba Hekima, ambayo ni mamoja na Torati, ni sifa maalumu ya Wayahudi;
hao tu wanaweza kumfikia Mungu.


title: Kitabu cha Yoshua bin Sira

text: Kitabu kinatoa hasa maadili yanayofanana na yale ya Kitabu cha Mithali.


title: Kitabu cha Yoshua bin Sira

text: Kama vitabu vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.


title: Kitabu cha Baruku

text: Kitabu cha Baruku ni kimojawapo kati ya vitabu vya deuterokanoni vya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo.


title: Kitabu cha Baruku

text: Kadiri ya utangulizi wake (Bar 1:1-14), kiliandikwa na Baruku, karani wa nabii Yeremia, wakati wa uhamisho wa Wayahudi huko Babuloni katika karne ya 6 K.K..


title: Kitabu cha Baruku

text: Hata hivyo wataalamu wanaona kiliandikwa katika karne ya 2 K.K. moja kwa moja katika lugha ya Kigiriki, isipokuwa labda sehemu ya pili inatokana na andiko asili la Kiebrania.


title: Kitabu cha Baruku

text: Kitabu kinatuingiza katika Uyahudi wa mtawanyiko na kutuonyesha jinsi maisha maadilifu ya kidini yalivyodumishwa kwa kuhusiana na Yerusalemu, kwa kudumisha sala na kushika Torati.


title: Kitabu cha Baruku


title: Kitabu cha Mhubiri

text: Mhubiri (pia: Koheleti) ni kimojawapo kati ya vitabu vya hekima vilivyomo katika Tanakh (Biblia ya Kiebrania) na hivyo pia katika Agano la Kale la Biblia ya Kikristo. Kwa sababu hiyo kilidhaniwa kimeandikwa na mfalme Solomoni, kielelezo cha hekima katika Biblia.


title: Kitabu cha Mhubiri

text: Kitabu hicho kina sura kumi na mbili na kwa kiasi kikubwa kimeandikwa kwa njia ya ushairi.


title: Kitabu cha Mhubiri

text: Katika lugha ya Kiebrania jina lake ni קֹהֶלֶת (Qohelet), maana yake "Mhadhiri": ndivyo anavyojiita mwandishi, ambaye hajulikani kwa jina.


title: Kitabu cha Mhubiri

text: Yeye anakabili masuala ya maisha kwa kuzingatia upande chanya na upande hasi wa kila moja ili kufikia hekima.


title: Kitabu cha Mhubiri

text: Hasa anajiuliza juu ya maana ya maadili wakati ufunuo wa Mungu ulikuwa haujafikia hatua ya kufundisha uzima wa milele na maisha yalikuwa yanaonyesha mara nyingi ustawi wa waovu na hali ngumu ya waadilifu.


title: Kitabu cha Mhubiri

text: Mbele ya utovu wa haki duniani, Mhubiri alikariri, "Ubatili mtupu, ubatili mtupu, mambo yote ni ubatili" (1:2).


title: Kitabu cha Mhubiri

text: Hata hivyo, hatimaye akajumlisha mawazo yake kwa kuhimiza kwa imani, "Mche Mungu, nawe uzishike amri zake, maana kwa jumla ndiyo impasayo mtu. Kwa maana Mungu ataleta hukumuni kila kazi, pamoja na kila neno la siri, likiwa jema au likiwa baya" (12:13-14).


title: Kitabu cha Mhubiri

text: Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.


title: Kitabu cha Mhubiri

text: Maendeleo hayo yataweka wazi kwamba hukumu itafanyika baada ya kifo, na kwamba tuzo na adhabu vitatolewa kwa haki katika uzima wa milele.


title: Wimbo Ulio Bora

text:
Wimbo Ulio Bora (kwa Kiebrania שיר השירים, "Shir ha-Shirim"), ni kitabu kimojawapo cha Tanakh (Biblia ya Kiebrania) na hivyo pia cha Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo.
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.


title: Wimbo Ulio Bora

text: Ingawa mapokeo yanamtaja mfalme Solomoni kama mtunzi, wataalamu wanaona ni kazi ya mwandishi wa karne ya 4 KK aliyekusanya nyimbo mbalimbali za mapenzi.


title: Wimbo Ulio Bora

text: Ni kati ya vitabu vya kishairi na vya pekee zaidi katika Biblia, kwa kuwa kinaimba mahaba ya wapenzi wawili, ambao wanatafsiriwa kama wawakilishi wa Mwenyezi Mungu na taifa lake, kadiri ya moja kati ya mafundisho makuu ya ufunuo, linalotokana na nabii Hosea.


title: Wimbo Ulio Bora

text: Ndio ujumbe wa kitabu: upendo kati ya mume na mke unaweza na kutakiwa kufanana na ule kati ya Yesu Kristo na Kanisa lake.


title: Wimbo Ulio Bora

text: "Nitie kama muhuri moyoni mwako,


title: Wimbo Ulio Bora

text: kama muhuri juu ya mkono wako;


title: Wimbo Ulio Bora

text: kwa maana upendo una nguvu kama mauti,


title: Wimbo Ulio Bora

text: na wivu ni mkali kama ahera.


title: Wimbo Ulio Bora

text: Mwako wake ni mwako wa moto,


title: Wimbo Ulio Bora

text: na miali yake ni miali ya Bwana.


title: Wimbo Ulio Bora

text: Maji mengi hayawezi kuuzimisha upendo,


title: Wimbo Ulio Bora

text: wala mito haiwezi kuuzamisha.


title: Wimbo Ulio Bora

text: Kama mtu angetoa badala ya upendo mali yote ya nyumbani mwake,


title: Wimbo Ulio Bora

text: angedharauliwa kabisa".


title: Kitabu cha Methali

text: Kitabu cha Mithali kimo katika Tanakh (Biblia ya Kiebrania), hivyo pia katika Agano la Kale la Biblia ya Kikristo ambamo ni cha kwanza kati ya vitabu vya hekima.


title: Kitabu cha Methali

text: Kweli kitabu hicho kinaonekana cha zamani kuliko vile vya hekima vinavyofuata; labda kilikamilika katika karne ya 4 KK, kisha kukusanya tafakuri za vizazi kadhaa juu ya maisha kwa mtazamo wa kibinadamu na wa imani.


title: Kitabu cha Methali

text: Kitabu kiliandikwa kwa Kiebrania na kutafsiriwa kwa mara ya kwanza katika lugha ya Kigiriki huko Misri (tafsiri maarufu kama Septuaginta).


title: Kitabu cha Methali

text: Yaliyomo ni maadili ambayo yamuongoze mtu maishani ili awe na heri.


title: Kitabu cha Methali


title: Kitabu cha Yona

text: Kitabu cha Yona ni kimojawapo kati ya vitabu vinavyounda Tanakh (yaani Biblia ya Kiebrania), kwa hiyo pia Agano la Kale, sehemu ya kwanza ya Biblia ya Kikristo.


title: Kitabu cha Yona

text: Tokea zamani kitabu hicho kimepangwa kati ya "Manabii wadogo" kwa sababu mhusika mkuu amepewa jina la nabii mmojawapo wa zamani.


title: Kitabu cha Yona

text: Hata hivyo hakileti ujumbe wa kinabii, bali kinafanana zaidi na hadithi zenye fundisho la imani au maadili, kama vingine vilivyopangwa kati ya "vitabu vya historia".


title: Kitabu cha Yona

text: Habari ni kwamba mtu huyo, alipopata wito wa kinabii kwa faida ya Waashuru wa mji wa Ninawi, maadui wa Israeli, alijaribu kuukwepa.


title: Kitabu cha Yona

text: Baadaye, alipolazimika kuwatangazia adhabu ya Mwenyezi Mungu, alionyesha huzuni kali kwa kuona wametubu na kuhurumiwa na Mungu.


title: Kitabu cha Yona

text: Lengo kuu la kitabu ni kupambana na utaifa wa Wayahudi uliowafanya wadhani Mungu anatakiwa kuwapenda wao tu, hata kusikitikia huruma yake kwa watu wa mataifa.


title: Kitabu cha Yona

text: Yona anatajwa katika Injili kuhusiana na ishara yake iliyomuashiria Yesu.


title: Kitabu cha Yona

text: Kwanza, kwa kuhubiri pasipo miujiza, alionyesha mtu anapaswa kupokea ujumbe wa Mungu bila ya kumdai ishara inayothibitisha ukweli wake.


title: Kitabu cha Yona

text: Pili, kwa kuwemo siku tatu tumboni mwa nyangumi, alifanywa ishara ya Yesu Kristo aliyekaa hadi siku ya tatu ndani ya kaburi.


title: Kitabu cha Yona

text: Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.


title: Ndugu Wadogo wa Afrika

text: Ndugu Wadogo wa Afrika ni wanaume na wanawake Wafransisko wamisionari] wa Kanisa Katoliki wenye makao makuu mjini Morogoro (Tanzania).


title: Ndugu Wadogo wa Afrika

text: Cha kwao ni chama cha maisha yaliyowekwa wakfu kwa Mungu kwa njia ya ahadi ya kushika mashauri ya Kiinjili ya useja mtakatifu, ufukara na utiifu kadiri ya utamadunisho safi wa karama ya udugu na udogo waliyorithi kwa mtakatifu Fransisko wa Asizi.


title: Ndugu Wadogo wa Afrika

text: Kilikubaliwa rasmi na askofu Telesphor Mkude tarehe 9 Julai 1997.


title: Ndugu Wadogo wa Afrika

text: Mwaka 2014 wenye ahadi wako 32 (wanaume 8 na wanawake 24) katika jumuia 5, zote katika jimbo Katoliki la Morogoro.


title: Ndugu Wadogo wa Afrika

text: Mtindo wa maisha yao unakusudiwa kumfuata Yesu kwa kutekeleza kijumuia Injili yake na kushikamana na watu wa leo walio fukara zaidi ili uwe habari njema kwao na kwa wale wote wanaotamani dunia ijae haki, amani na upendo.


title: Ndugu Wadogo wa Afrika

text: Wakiamini kwamba hiyo itabaki ndoto ya mchana tu ikiwa wanaume na wanawake watajaribu kuujenga kwa nguvu zao wenyewe, Ndugu Wadogo wa Afrika wanaikimbilia sala usiku na mchana kusudi uhusiano na maongezi na Baba wa wote vizijalie akili furaha ya ukweli, viunganishe mioyo, vitakase na kuimarisha ndani ya kila mmoja nia ya kutumikia kwa ukarimu watu wenye shida kubwa zaidi na viwafanye wote kuwa vyombo vya amani yake.


title: Ndugu Wadogo wa Afrika

text: Roho Mtakatifu, anayeshirikishwa kwa njia ya Yesu mteswa, mzikwa na mfufuka, ndiye anayegeuza hivyo kila mmoja na wote kwa jumla ili kuwafanya kwa pamoja mashahidi wa Kristo hadi mipaka ya mwisho ya dunia.


title: Ndugu Wadogo wa Afrika

text: Tangazo la jina lake, la maisha yake, la msalaba wake mtukufu, la fumbo lake na la mafundisho yake ndiyo huduma kuu wanayoweza kuwapatia ndugu zao katika ubinadamu.


title: Ndugu Wadogo wa Afrika

text: Hilo linaendana na mipango ya kuendeleza watu na vitendo vidogovidogo vya kila siku ambavyo wanawashirikisha waliyojaliwa na mikono ya Mungu kwa njia ya kazi zao au kwa misaada ya watu wengine waliosogezwa jirani na utandawazi.


title: Ndugu Wadogo wa Afrika

text: Ndugu Wadogo wa Afrika, wakijua kwamba wanachoweza kufanya ni kidogo kweli, wanatia maanani ushirika na viungo vyote vya familia ya Mungu, yaani Kanisa linaloongozwa na Papa na Maaskofu wenzake: ndani yake mchango wao mdogo kwa ustawi wa utawala wa Mungu unaweza kuwafaidisha wengi, kwa sababu upendo unazidishwa na uenezi wake.


title: Ndugu Wadogo wa Afrika

text: Upendo huo unatakiwa kupamba kama moto ili kufuta aina yoyote ya ubinafsi na umimi inayowafunga watu ndani yao wenyewe na ya faida zao, ikiwafanya sio tu wasiweze kuzaa lolote bali waharibu maisha yao na ya wenzao, unavyothibitisha utamaduni wa Magharibi ambao umegeuka utamaduni wa kifo.


title: Ndugu Wadogo wa Afrika

text: Kinyume chake, wao wanataka kudumisha, kustawisha na kueneza tunu bora za makabila ya Afrika ili wachangie utamaduni wa uhai na wa mshikamano usio na mipaka.


title: Ndugu Wadogo wa Afrika

text: Ni kwa Bikira Maria, mama wa Yesu, kwamba wanataka kujifunza unyenyekevu wapokee neema ya moyo safi wenye kuwaka upendo ili kumshangilia Mungu na kumtumikia kila mtoto wake.


title: Get It Poppin

text: "Get It Poppin'" ni wimbo wa rapa Fat Joe akimshirikisha rapa wa po - Nelly na umetoka mnamo mwaka 2005. Wimbo umetolewa ukiwa kama wimbo wa pili kutoka katika albamu yake ya All or Nothing, ya kwanza yake ilikuwa "So Much More," na kuthubutu kushika nafasi ya 9 katika chati za Billboard. Video yake yaonekana watu wakiwa katika kumbi ya starehe ya usiku na Nelly anaonekana wakiwa kifua wazi huku akiwa anachezacheza na Fat Joe. Waliouza sura katika video alikuwa T.I., Ying Yang Twins, Boyz N Da Hood, na Layzie Bone.


title: Jana Sio Leo

text: 'Jana Sio Leo ni wimbo wa Zola D akimshirikisha Dknob na Mez B. Wimbo ulitayarishwa katika studio ya Mandugu Digital ya Dar es Salaam, ikiwa chini ya utayarishaji wake Shark na Back Stage kunako mwaka wa 2003. Wimbo umepata kushika chati kadhaa katika maredio ya Dar - sanasana katika Times Fm redio.


title: Jana Sio Leo

text: Waliouza sura katika video ya jana sio leo alikuwa Mr. Dude, Mtanga na wengineo kibao. Video yake ilifanywa na kampuni utengenezaji wa filamu na video za muziki iitwayo Rav Production. Vilevile nyimbo hii imepata kuwa kama kibwagizo cha filamu ya Nyuma ya Pazia ya mwaka 2003.


title: Jors Bless

text: Johnson Sululu (amezaliwa tar. 26 Julai 1986) ni mtayarishaji, Dj na msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina la kitayarishaji kama Jors Bless au Dj.Jors Bless .


title: Jors Bless

text: Anafanya kazi katika studio ya Sababisha Records na ni mmiliki wa studio hiyo iliyopo jijini Dar na yupo tangu mwaka wa 2004 pale studio ilipoanzishwa. Bless amewahi kufanya kazi na wasanii kadhaa wa Bongo, kama vile Zola D, Mapacha, Joe Makini, Adili, Black, Kanyama, Rama D, Linex na Danny Msimamo, Niki wa pili,G nacko


title: Jors Bless

text: Pia amewahi kufanya kazi katika studio mbali mbali nyinginge ikwemo studio iliyofahamika zaidi kwa kutengeneza muziki wa hip hop tanzania Pasu kwa Pasu ambako ndiko alikoanzia kazi ya utayarishaji wa muziki kwa mara ya kwanza akiwa na umri wa miaka 18 tu ambako alipelekwa na wasanii Mapacha 50-50 baada ya kupata kusikia baadhi ya midundo yake aliyokuwa akiitengezea nyumbani, Jors bless anasema kufanya kazi pasu kwa pasu studios ndiko kulikomfungulia milango mingi ya ndoto zake za kufanya muziki kwani alipata nafasi ya kukutana na watu mbali mbali ambao walionyesha kukubali kazi zake na kumpa moyo akiwemo mtayarishaji mkongwe wa muziki Professor Ludigo ambaye hadi sasa wanafanya kazi pamoja katika studio za Sababisha Records.


title: Rello

text: Rello ni mji mdogo wa mkoa wa Soria katika jimbo la Kastila-Leon la Hispania. Kutokana na sensa iliyofanyika mwaka 2006 na (INE), manisipaa hiyo hadi sasa inaidadi ya wakazi wapatao 31.


title: Alcubilla de las Peñas

text: Alcubilla de las Peñas ni mji mdogo wa mkoa wa Soria katika jimbo la Kastila-Leon la Hispania. Kutokana na sensa iliyofanyika mwaka 2006 na (INE), manisipaa hiyo hadi sasa inaidadi ya wakazi wapatao 67.


title: Alpanseque

text: Alpanseque ni mji mdogo wa mkoa wa Soria katika jimbo la Kastila-Leon la Hispania. Kutokana na sensa iliyofanyika mwaka 2006 na (INE), manisipaa hiyo hadi sasa inaidadi ya wakazi wapatao 93.


title: Arcos de Jalón

text: Arcos de Jalón ni mji mdogo wa mkoa wa Soria katika jimbo la Kastila-Leon la Hispania. Kutokana na sensa iliyofanyika mwaka 2006 na (INE), manisipaa hiyo hadi sasa inaidadi ya wakazi wapatao 1,863.


title: Baraona

text: Baraona ni mji mdogo wa mkoa wa Soria katika jimbo la Kastila-Leon la Hispania. Kutokana na sensa iliyofanyika mwaka 2004 na (INE), manisipaa hiyo hadi sasa inaidadi ya wakazi wapatao 211.


title: Medinaceli

text: Medinaceli ni mji mdogo wa mkoa wa Soria katika jimbo la Kastila-Leon la Hispania. Kutokana na sensa iliyofanyika mwaka 2004 na (INE), manisipaa hiyo hadi sasa ina idadi ya wakazi wapatao 710.


title: Miño de Medinaceli

text: Miño de Medinaceli ni mji mdogo wa mkoa wa Soria katika jimbo la Kastila-Leon la Hispania. Kutokana na sensa iliyofanyika mwaka 2004 na (INE), manisipaa hiyo hadi sasa inaidadi ya wakazi wapatao 99.


title: Villasayas

text: Villasayas ni mji mdogo wa mkoa wa Soria katika jimbo la Kastila-Leon la Hispania. Kutokana na sensa iliyofanyika mwaka 2004 na (INE), manisipaa hiyo hadi sasa inaidadi ya wakazi wapatao 100.


title: Yelo

text: Yelo ni mji mdogo wa mkoa wa Soria katika jimbo la Kastila-Leon la Hispania. Kutokana na sensa iliyofanyika mwaka 2006 na (INE), manisipaa hiyo hadi sasa inaidadi ya wakazi wapatao 58.


title: Jean-Jacques Rousseau

text: Jean-Jacques Rousseau, (28 Juni, 1712 – 2 Julai, 1778) alikuwa mwanafalsafa, mwandishi na mwanasayansi mashuhuri nchini Ufaransa wakati wa kipindi cha mwangaza. Alizaliwa mjini Geneva (Uswisi) akajiona mwenyewe kama mtu wa Geneva maisha yote.


title: Jean-Jacques Rousseau

text: Athira yake ilikuwa muhimu kwa maandalizi ya mapinduzi ya Kifaransa iliyoanza baada ya kifo chake na pia kwa nadharia za kisiasa za karne za 19 na 20.


title: Mambo ya Nyakati I

text: Kitabu cha Mambo ya Nyakati cha Tanakh (yaani Biblia ya Kiebrania) kimegawanywa sehemu mbili katika Biblia ya Kikristo na kupangwa kati ya vitabu vya historia.


title: Mambo ya Nyakati I

text: Sehemu ya kwanza inaitwa Kitabu cha kwanza cha Mambo ya Nyakati kikiishia na kifo cha mfalme Daudi.


title: Mambo ya Nyakati I

text: Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.


title: Mambo ya Nyakati I

text: 1:1-9:34 Orodha za vizazi (nasaba) vya makabila ya Israeli


title: Mambo ya Nyakati I

text: 9:35-22:1 Utawala wa Daudi


title: Mambo ya Nyakati I

text: 22:2-29:30 Maandalizi kwa hekalu


title: Mambo ya Nyakati II

text: Kitabu cha Mambo ya Nyakati katika Tanakh (yaani Biblia ya Kiebrania) kimegawanywa sehemu mbili katika Biblia ya Kikristo na kupangwa katika ya vitabu vya historia.


title: Mambo ya Nyakati II

text: Sehemu ya pili kinaitwa Kitabu cha pili cha Mambo ya Nyakati kikianzia na habari za mfalme Solomoni.


title: Mambo ya Nyakati II


title: Mambo ya Nyakati II

text: 1:1-9:31 Utawala wa Sulemani


title: Mambo ya Nyakati II

text: 10:1-36:23 Wafalme wa Yuda


title: Taizé

text: Jumuia ya Taizé (kwa Kifaransa La communauté de Taizé) ipo kusini mwa mkoa wa Burgundy, Ufaransa. Ndipo nyumba kuu ya jumuiya hiyo ya kimataifa ilipoundwa rasmi na Bruda Roger Schutz (1915-2005) mwaka 1940. Baada ya mwanzilishi kuuawa na kichaa. kiongozi wa jumuia ni Bruda Alois.


title: Taizé

text: Mabruda wanajitolea maisha yao kushirikiana katika mambo ya kiroho na mali (vitu), kuishi kwa useja, ufukara/maisha ya hali ya chini.


title: Taizé

text: Kwa sasa wapo mabruda zaidi ya 100 wanaotoka katika nchi ishirini na tano; wengi wao ni waamini wa Kanisa Katoliki na madhehebu mbalimbali yenye chimbuko la Kiprotestanti ambao wana juhudi za pekee kwa ajili ya ekumeni.


title: Taizé

text: Tangu mwishoni mwa miaka ya 1950 mamilioni ya vijana wenye umri wa utu uzima toka nchi mbali mbali wamefika Taizé kushiriki mikutano ya sala na tafakuri za kila juma.


title: Taizé

text: Pia mabruda wa Taizé hutembelea na kuongoza mikutano/kongamano ya aina mbalimbali, mikubwa na midogo, katika mabara yote ya dunia ikiwa ni aina ya hija inayolenga kujenga misingi ya kuaminiana.


title: Taizé

text: Kutoka jumatatu hadi ijumaa


title: Taizé

text:
8.15 am sala za asubuhi, zikifuatiwa na kifungua kinywa
10.00 am bruda huanzisha somo la siku likifuatiwa na tafakuri ya kimya au ya majadiliano katika makundi madogomadogo
12.20 pm sala ya katikati ya siku, ikifuatiwa na mlo cha mchana
2.00 pm mazoezi ya kuimba kwa wanaopenda
3.30 pm kazi za mikono/ makundi madogo madogo ya kimataifa
5.15 pm chai
5.45 pm warsha kuanzia jumanne
7.00 pm mlo wa usiku
8.30 pm sala za usiku, zikifuatiwa na mkesha pamoja na nyimbo kanisani, na kufuatiwa na kimya


title: Taizé

text:
Ijumaa: sala za jioni hufuatiwa na sala kuuzunguka msalaba.
Jumamosi: sala za jioni pamoja kuwasha mishumaa kusheherekea fumbo la pasaka.
Jumapili:


title: Taizé

text:
8.45 am kifungua kinywa
10.00 am ibada ya misa ya asubuhi
1.00 pm mlo wa mchana
7.00 pm mlo wa usiku
8.30 pm sala ya jioni


title: Mb Dogg

text: Mbwana Mohammed Ali (amezaliwa tar. 28 Agosti 1983) ni mshindi wa Tuzo ya Kili akiwa kama msanii bora wa muziki wa R&B na bongo flava kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama MB Dogg. Pia anafahamika kwa vibao vyake mahili kama vile Latifah, Waja, Mapenzi Kitu Gani, Inamaana na Natamani ya mwaka wa 2008.


title: Hua

text: Hua ni ndege wa jenasi mbalimbali katika familia Columbidae. Spishi nyingine huitwa tetere, kuyu au fumvu. Wana rangi kijivu, kahawia na nyupe na spishi nyingi zina rangi pinki. Jenasi ya "Streptopelia" inatoka Afrika lakini spishi kadhaa zimeingia Ulaya na Asia. Hua mkufu wa Ulaya na hua madoa (Spotted Dove) wamewasilishwa katika Marekani. Hua hula mbegu, matunda, mimea na pengine wadudu. Hulijenga tago lao la vijiti kwa miti au miwamba au ardhini kati ya manyasi. Jike huyataga mayai mawili kwa kawaida.


title: Kitabu cha Nahumu

text: Kitabu cha Nahumu (kwa Kiebrania נחום, Nahum) ni kimojawapo kati ya vitabu 12 vya gombo la Manabii wadogo katika Tanakh (yaani Biblia ya Kiebrania) na kwa hiyo pia katika Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo.


title: Kitabu cha Nahumu

text: Kitarehe kinashika nafasi kati ya kile cha nabii Mika na kile cha Habakuki.


title: Kitabu cha Nahumu

text: Katika kitabu hiki Nabii Nahumu anashangilia kwa ufasaha wa ushairi ujio wa maangamizi ya dola la Waashuru na ya makao yao makuu, Ninawi (612 KK): hivyo adui wa taifa na wa Mungu hatimaye ataadhibiwa.


title: Kitabu cha Nahumu

text: Mtunzi anadhaniwa kuwa nabii wa Yerusalemu wakati wa mfalme Yosia wa nchi ya Yuda.


title: Kitabu cha Nahumu

text: Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.


title: Dugary Ndabashinze

text: Dugary Ndabashinze (amezaliwa 8 Oktoba 1989) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa kutoka nchini Burundi. Kwa sasa anaichezea Klabu ya K.R.C. Genk huko Ubelgiji. Klabu hiyo ni katika Klabu kubwa huko Ubelgiji.


title: Dugary Ndabashinze

text: Dugary ni kiungo muhimu katika Timu ya Taifa ya Burundi. Alijiunga na Klabu hiyo ya K.R.C Genk mwaka 2008 na mechi nyingi amecheza dakika nyingi amefaanikisha kufunga goli mbili katika mechi zake zote na timu hiyo msimu uliopita.


title: Dugary Ndabashinze

text: Mechi yake ya kwanza alipoingizwa uwanjani alifunga goli,na hiyo mechi yake ya kwanza magazeti mengi ya Ubelgiji yalizungumzia kua anaonekana ni mchezaji mzuri.


title: Nalenale

text: Hassan Abdallah Jongo (amezaliwa tar. 16 Aprili 1977) ni msanii wa muziki wa hip hop na bongo flava kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Nalenale. Anafahamika zaidi kwa kuwa kama mmoja kati ya waliokuwa waanzilishi na waendelezi wa kundi la muziki wa hip hop ngumu - Free Dogs Camp (F.D.C.). Sasa hivi ni mmoja kati ya wanakundi la muziki wa hip hop maarufu kama Wanaume Halisi.


title: Rosario

text: Rosario ni mji uliopo mashariki-kati mwa nchi ya Argentina, takriban km 300 kutoka mji wa Buenos Aires. Ni makao makuu ya Wilaya ya Santa Fe.


title: Rosario

text: Kwa mwaka wa 2008, mji wa Rosario ulikuwa na wakazi wapatao 1,000,000, na kuufanya uwe mji wa tatu kwa ukubwa katika Argentina. Mji upo katika eneo la mto mashuhuri wa Argentina, mto Parana.


title: Q Jay

text: Joseph Kevin Mapunda (amezaliwa tar. 19 Juni 1985) ni mwimbaji wa R&B na bongo flava kutoka nchi Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Q Jay. Ni mmoja kati ya wanakundi la muziki maarufu wa R&B - Wakali Kwanza. Anafamika zaidi kwa kibao chake mashuhuri kama "Hanifai" alichomshirikisha Joslin. Pia kupata kushirikishwa katika baadhi ya nyimbo maarufu za bongo flava kama vile, Kitu Gani, Nakupa Sifa na I'm for Real.


title: Gianfranco Parolini

text: Gianfranco Parolini (amezaliwa tar. 20 Februari 1925 mjini Roma, Italia) ni mwongozaji wa filamu kutoka nchini Italia. Mara nyingi hutumia jina la Frank Kramer. Miongoni mwa filamu alizoongoza ni ile mifululizo ya filamu ya The Sabata Trilogy na filamu zingine nyingi tu za Spaghetti Westerns.


title: Trilojia ya filamu za Sabata

text: Trilojia ya Sabata ni jina la kutaja aina ya mifululizo ya filamu za Spaghetti Western zilizotolewa mnamo mwaka wa 1969 na 1971. Filamu zilioongozwa na Bw. Gianfranco Parolini na kuchezwa na nyota Lee van Cleef katika sehemu ya kwanza ya Sabata, Yul Brynner katika sehemu ya pili ya Sabata - Adiós, Sabata, na kisha Lee Van Cleef akarudia tena katika mfululizo wa tatu uliojulikana kwa jina la Return of Sabata.


title: Trilojia ya filamu za Sabata

text: Lee Van Cleef amecheza akiwa kama mtu aliye kimya saa zote, mpambanaji pekee aliyepewa mpango na viongozi wadogo wa mji wa Texas kwenda kuwaibia benki yao wenyewe na kwenda kuiuza mjini kunako karibu na njia ya reli. William Berger aliyecheza kama Banjo, alilipinga swala hilo.


title: Trilojia ya filamu za Sabata

text: Katika filamu hii Yul Brynner amechukua nafasi kutoka kwa mwigizaji wa awali bwana Lee Van Cleef, ambaye alicheza katika Sabata ya kwanza na ya tatu.


title: Trilojia ya filamu za Sabata

text: Hapo awali filamu ilibidi iyende kwa jina la Indio Black, lakini jina lilibadilishwa kutokana kwamba filamu ya kwanza ilifanya vizuri kwa jina la Sabata na ikaonekana kuwa na wapenzi wengi kuliko. Filamu hii ilibdi acheze Lee Van Cleef, lakini Cleef hakucheza kwasababu alikuwa anacheza filamu ya The Magnificent Seven Ride, humo alitumia jina lile lile la Chris Adams, ambalo Brynner alibebea umaarufu katika filamu ya awali ya The Magnificent Seven.


title: Trilojia ya filamu za Sabata

text: Ilikuwa ndani ya nchi Mexiko iliyokuwa chini Dola la Maximilian I, Sabata alikodiwa na kiongozi wa guerilla bwana Señor Ocaño kwenda kuiba wagonload (Farasi mwenye kijumba nyuma) wa dhahabu kutoka mikononi mwa majeshi ya Kiaustrian. Sabata na rafiki zake wawili Escudo na Ballantine walifanikiwa kulitwaa wagon, lakini hawakukuta dhahabu bali waliukuta mchanga katika wagon hiyo, na dhabu ilikuwa ishachukuliwa na Amiri jeshi mkuu wa Kiaustria bwana Skimmel. Kwa hiyo Sabata akapanga mpango wa kurudisha dhahabu hizo.


title: Trilojia ya filamu za Sabata

text:
Lee Van Cleef amerudi tena kwa jina la Sabata, ambaye anaelekea zake katika mji mdogo wa Texas kwa lengo la kulipiza kisasi kwa wale wezi waiomgeuka, huku akiwa na wazo la kutaka kuziiba tena zile hela walizomwibia yeye hapo awali.
The Sabata Trilogy ilitolewa katika DVD na MGM/UA mnamo mwezi wa Oktoba katika mwaka wa 2005.
Kama ilivyozoeleka mafanikio ya filamu za Spaghetti Western, kama vile Dollars Trilogy au Django, matoleo mengine mengi ya kuiigizia Sabata yalitolewa. Sabata hizo inaiihusiha Wanted Sabata, iliyongozwa na Bw. Roberto Mauri na kuchezwa na nyota Brad Harris, vilevile Arriva Sabata!, iliyoongozwa na Bw. Tulio Demicheli na kuchezwa na nyota Peter Lee Lawrence, ambayo ilitengenezwa mnamo mwaka wa 1970.


title: Trilojia ya filamu za Sabata

text: Watch Out Gringo! Sabata Will Return, ilitengenezwa mnamo mwaka wa 1972, na iliongozwa na Bw. Alfonso Balcázar na Pedro Luis Ramírez na kuchezwa na nyota George Martin. Hamna hata moja katika hizi zilizojumlisha katika mfululizo wa Sabata asilia.


title: Sabata

text: Sabata (kwa Kitaliano: Ehi amico ... c'è Sabata, hai chiuso!, kwa haraka-haraka inatafsrika kama "Hoya washkaji... huyo ni Sabata, mmekwisha!"), ni filamu ya Spaghetti Western iliyotolewa mnamo 1969. Filamu iliongozwa na Gianfranco Parolini. Ni toleo la kwanza la Mfululizo wa Filamu za Sabata ziilizotengenezwa na Bw. Parolini, na kuchezwa na nyota Lee Van Cleef akiwa kama jina la picha. Kibwagizo cha filamu kinatoka wimbo wa mwaka 1957 ulioimbwa na Bw. Frankie Laine.


title: Sabata

text: Sabata, ni mtu asiyeoongea sana akiwa na silaha mkononi, amewasili katika mji mdogo wa Texas kwenda kuzuiya wizi wa benki, na kugundua kuwa mpango huo umepangwa na vigogo wa mjini hapo, ambao walitaka kuuza mji huo kwa ajili ya njia ya reli.


title: Sabata

text: Sabata akamteka kiongozi wao, Stengel, ambaye baadaye alituma wahuni kadhaa kwenda kumwangamiza Sabata, mmoja kati ya wauaji hao alikuwemo Banjo, aliitwa hivyo kwakuwa alikuwa kibeba kigizo chenye ala za muziki ambacho kilikuwa kimeficha bunduki ndani yake.


title: Return of Sabata

text: Return of Sabata (kwa Kitaliano: È tornato Sabata ... hai chiuso un'altra volta, au kwa tafsri ya haraka-haraka waweza sema "Sabata amerudi ... kuja kumalizia muda uliobaki") ni filamu ya Spaghetti Western ya mwaka wa 1971. Filamu iliongozwa na Gianfranco Parolini. Hii ni filamu ya tatu kutoka katika mfululizo wa filamu za Sabata, inaonyesha kuwa Lee Van Cleef amerudi tena kwa jina lilelile la Sabata, ambalo alitumia katika toleo la kwanza la Sabata, lakini alipokelewa na Yul Brynner katika Sabata sehemu ya pili (Adiós, Sabata), kutokana na mgongano wa ratiba za waigizaji katika filamu.


title: Return of Sabata

text: Lee Van Cleef amerudi tena kwa jina la Sabata, ambaye anaelekea zake katika mji mdogo wa Texas kwa lengo la kulipiza kisasi kwa wale wezi waiomgeuka, huku akiwa na wazo la kutaka kuziiba tena zile hela walizomwibia yeye hapo awali.


title: Jitu Potevu

text: Jitu Potevu ni single ya kwanza kutoka katika kundi la muziki wa hip hop - LG Mobb. Single ilitoka mnamo mwaka wa 2002 ikiwa chini ya utayarishaji wake Miikka Mwamba wakati yupo katika studio ya FM Productions.


title: Jitu Potevu

text: Nyimbo haikubahatika sana kupata chati za muziki wa hip hop ya bongo, hasa kwa upya wa wasanii wenyewe. Kingine, wenye muziki wao hawakuipa msaada wa kuitangaza nyimbo hiyo kwa kuwa bado walikuwa wapya katika medani hiyo ya muziki wa hip hop katika Tanzania.


title: Jitu Potevu

text: Hawakuishia hapo, na mwaka uliofuatia wakatoa kibao chao cha pili kilichokwenda kwa jina la "Bangi Balaa" iliyofanywa katika studio za Bongo Records iliyochini ya P Funk Majani.


title: Ndugu Wadogo

text: Ndugu Wadogo ni jina la Wafransisko wa Utawa wa Kwanza. Hapa inaelezwa historia yao na jinsi walivyogawanyika katika mashirika mbalimbali.


title: Ndugu Wadogo

text: Kifo cha Fransisko wa Asizi kiliwatia Ndugu Wadogo uchungu uliogeuka mapema kuwa mshangao wenye furaha nd. Elia Bombarone alipowaandikia juu ya ajabu la madonda matakatifu mwilini mwake lililobaki siri kwa wote, isipokuwa wachache.


title: Ndugu Wadogo

text: Ajabu hilo lisingestahili kusisitizwa zaidi kama lisingekuwa na maana na matokeo makubwa kwa historia iliyofuata, hasa kwa sababu lilikuwa jipya: hivyo wengi waliona linamtambulisha mwanzilishi wao kama mtakatifu wa pekee aliyerudisha maisha ya Kiinjili ya Yesu ndani ya Kanisa; ilikuwa sawa na kusema hata shirika lake ni la pekee.


title: Ndugu Wadogo

text: Kwanza alitafsiriwa kuwa Kristo wa pili, aliyelingana naye katika mengi, hivi kwamba hana mfano kati ya watakatifu na waanzilishi waliomtangulia.


title: Ndugu Wadogo

text: Halafu alitafsiriwa kuwa malaika wa mhuri wa sita mwenye alama ya Mungu aliye hai (Ufu 7:2), yaani mtu aliyetabiriwa katika Biblia kuwa ataingiza historia ya wokovu katika hatua mpya. Tafsiri zote mbili zilitegemea madonda hayo kama alama ya pekee iliyomtambulisha pamoja na shirika lake.


title: Ndugu Wadogo

text: Tukimchunguza kwa upana katika mazingira yake – ambayo upande mmoja alitokana nayo, na upande mwingine aliyaelekeza kwa nguvu njia mpya – tunaweza kuelewa sababu za msingi za mwangwi mkubwa aliousababisha kwa upya wa mtindo wa maisha yake, na kwa msimamo ambao aliutekeleza mpaka mwisho, akijua thamani na mvuto wa mfano alioutoa, lakini pia akitambua haja ya kundi lake dogo kugeuka shirika halisi la kitawa, lenye kanuni maalumu na miundo ya kufaa.


title: Ndugu Wadogo

text: Ushahidi mkuu wa karama ya pekee ya Fransisko ni jinsi shirika lake lilivyoweza kustawi ajabu bila ya kutegemezwa na uongozi wa Kanisa Katoliki. Lakini uenezi huo wa kasi kwa wingi wa watu na kwa upana wa maeneo ulisababisha masuala mengi mazito kutokana na tofauti za hali na mazingira.


title: Ndugu Wadogo

text: Alipokuwa bado hai, walio wengi kati ya wafuasi wake walimuona mara moja tu au hawakumfahamu kabisa. Hivyo hawakuweza kuelewa zaidi karama yake aliyoifuata kwa ari ambayo tangu aongoke ilikuwa imezidi tu.


title: Ndugu Wadogo

text: Basi, kundi la Watumishi na wasomi wa utawa wake, likisaidiwa na viongozi wa juu wa Kanisa, lilimsonga ili alegeze masharti ya ufukara na kulinganisha zaidi shirika lake na yale ya zamani. Kwa karama yake ya pekee aliweza kukabili upinzani huo wote.


title: Ndugu Wadogo

text: Juhudi yake ya mwisho ya kuzuia shirika lisipotoke ni wasia aliouandika ili kusisitiza msimamo wake, kudai kanuni yake isifafanuliwe, pamoja na kukataza wanashirika wasimuombe Papa hati yoyote.


title: Ndugu Wadogo

text: Maelekezo aliyoyatoa humo ili kufafanua na kusisitiza utekelezaji bora wa kanuni yanaonyesha wazi alivyohisi hatari kubwa ya kuacha au walau kulegeza kipeo cha wongofu wake.


title: Ndugu Wadogo

text: Lakini dalili mbalimbali zinaonyesha pia kwamba hakujidanganya kuhusu kesho. Kwa hisi yake ya hali halisi na ya mabadiliko yanayofuatana, pamoja na mang’amuzi ya maisha yake, alitaka hasa mfano wake na wa wenzake wa kwanza ubaki msingi imara wa kudumu, kama tukio la kukataa moja kwa moja mambo kadhaa ya zamani na la kuumua maisha ya kesho.


title: Ndugu Wadogo

text: Kwa maana hiyo amebaki mhusika mkuu wa historia yote ya shirika: wingi wa vitabu vilivyoandikwa juu yake unatokana na haja ya ndugu zake wote kudumisha uhusiano naye ili kuathiriwa naye kwa namna moja au nyingine, kama ilivyojitokeza katika matawi mbalimbali.


title: Ndugu Wadogo

text: Basi, ndani yake mwenyewe tunaona asili ya mvutano wa kudumu katika historia ya wafuasi wake na ya matawi yote yaliyojitokeza: kuwa na kielelezo kamili cha kufuatwa, lakini pia kukitekeleza kwa kuzingatia madai ya maisha, yaani kujitahidi mfululizo kulinganisha kipeo na hali halisi. Ndipo inapotokea katika historia yote ya Wafransisko ile hali ya kukosa utulivu, ile kani isiyo na mfano katika mashirika mengine yoyote, ambayo ni dalili ya uhai usiozimika.


title: Ndugu Wadogo

text: Kwa sababu hizo ina umuhimu wa pekee karne ya kwanza ya Ndugu Wadogo, ambapo mfano wa mwanzilishi ulikuwa bado wa jirani na mchakato wa kuingia kikamilifu katika maisha ya Kanisa ulikuwa mgumu zaidi, kwa sababu muundo wake wenye miaka elfu na zaidi ulikabiliwa na magumu mengi ya ndani na ya nje.


title: Ndugu Wadogo

text: Miaka michache baada ya kifo cha Fransisko, utawa wake ulijitokeza chachu bora ukapata sura maalumu katika mvutano wa kusisimua kati ya mapokeo, yaliyomzingatia zaidi mwanzilishi, na hali halisi za maisha zilizokuwa zinadai mabadiliko.


title: Ndugu Wadogo

text: Miaka hiyo ilizidi kutokeza tofauti kati ya wale wachache walioshi karibu naye tangu mwanzo na kuambukizwa umotomoto wake, na wale wengi waliojiunga na shirika lililokwishafanikiwa.


title: Ndugu Wadogo

text: Ilikuwa wazi kwamba, kwenye umati wa watawa, ni lazima kuzingatia sheria zaidi na zaidi; lakini wafanye nini ili wasiachane hivyo na nia ya mwanzilishi? Ndilo suala lililowachoma na kuwagombanisha.


title: Ndugu Wadogo

text: Wanahistoria wa leo wanaweza kutambua kwa urahisi kuliko wao kwamba chemchemi ileile moja ilikuwa inabubujikia pande mbili ambazo kwa namna tofauti zikaja kuathiri kwa nguvu kubwa Kanisa la magharibi. Thamani yake inathibitishwa na wale wote waliochota kwa Fransisko na kwa wafuasi wake jambo hili au hili.


title: Ndugu Wadogo

text: Miaka ya mwisho ya maisha yake, pamoja na kuzidi kuheshimiwa, alizidi pia kuonekana anazuia shirika lisifuate mkondo wa historia ndani ya Kanisa. Pamoja na kukiri utakatifu wake na wa karama yake asili, wengi waliona haja ya kuondoa kizuio hicho: ndiyo kazi aliyoikabili ndugu wa kwanza kuchaguliwa mwandamizi wa mwanzilishi baada ya kifo chake: nd. Yohane Parenti (1227-1232).


title: Ndugu Wadogo

text: Uchaguzi wake unaonekana kuwa tokeo la tathmini makini juu ya mahitaji ya shirika: alikuwa mtu mkomavu (aliingia utawani pamoja na mwanae) ambaye alishiriki kwa jirani maisha asili ya Fransisko, lakini pia alipata mang’amuzi mengine kama Mtumishi wa Hispania. Hivyo aliweza kulinganisha mitazamo tofauti na kuchukua maamuzi ya kufaa akitegemea pia ujuzi wake wa sheria.


title: Ndugu Wadogo

text: Tarehe 16 Julai 1228 alifurahia ibada ya fahari ya kumtangaza Fransisko kuwa mtakatifu, akimuachia nd. Elia kazi ngumu ya kumjengea kanisa ambalo lionyeshe alivyoheshimiwa na waamini wote.


title: Ndugu Wadogo

text: Lakini ilimbidi pia kukabili masuala yote yaliyojitokeza shirikani kutoka nchi mbalimbali sana. Hasa lile la msingi lililozidi kusumbua ndugu wengi, kadiri walivyozidi kung’amua ugumu wa kutekeleza kanuni jinsi ilivyo bila ya kuifafanua kama ulivyodai wasia wa mwanzilishi.


title: Ndugu Wadogo

text: Basi, yalizuka mabishano makali kati ya walioshikilia wasia huo na wale waliotaka shirika liweze kushindana na mashirika mengine. Yeye na Watumishi wengine kutoka kanda mbalimbali (mmojawao Antoni wa Padua) wakadhani utatuzi unaweza kutokea kwa Papa tu.


title: Ndugu Wadogo

text: Akipokea ombi lao, Papa Gregori IX (1227-1241) alitoa tamko rasmi la kwanza juu ya kanuni (1230), akitumia mamlaka yake ya Kipapa na hasa ujuzi wake wa nia ya Fransisko (ndiye aliyemsaidia kutunga kanuni alipokuwa bado Kardinali, jina lake Ugolino).


title: Ndugu Wadogo

text: Kuhusu wasia alitamka kuwa si sheria inayowabana Wafransisko wasiweze kufafanua kanuni yao wala kufafanuliwa na Kanisa, wala kuomba wala kupewa hati na fadhili za Papa. Sababu ya msingi ni kuwa Kanisa liko juu kuliko kanuni.


title: Ndugu Wadogo

text: Kwa kukabili suala hilo kwa mtazamo wa sheria, alikata hamu ya mwanzilishi ya kuiona kanuni kama kituo cha kuanzia safari tu, si kituo cha mwisho. Kwa namna hiyo aliwaingiza zaidi Ndugu Wadogo ndani ya kawaida ya Kanisa.


title: Ndugu Wadogo

text: Upande wa ufukara kwa jumla alitetea msimamo wa mwanzilishi (kwa jinsi alivyomheshimu hata akamtangaza mtakatifu karibu bila ya kesi), ila aliulegeza kiasi, kwa lengo la kufanikisha zaidi utume wa Ndugu Wadogo na hivyo kurekebisha Kanisa lililokuwa na hali mbaya kiroho.


title: Ndugu Wadogo

text: Kwa ajili hiyo aliwapa pia hati na ruhusa nyingi za pekee dhidi ya mamlaka ya Maaskofu na maparoko. Hivyo njia ikawa wazi kuligeuza shirika la wadogo wanaohubiri toba kwa unyenyekevu chini ya padri yeyote, liwe shirika imara lililo chini ya Maaskofu kwa machache tu.


title: Ndugu Wadogo

text: Mageuzi hayo, yaliyosababisha kwa muda mrefu upinzani mwingi wa Maaskofu na mapadri wanajimbo, yalichangiwa pia na ustawishaji wa elimu ndani ya shirika uliozidi kuwalinganisha Ndugu Wadogo na watawa wengine na kuongeza idadi ya mapadri kati yao.


title: Ndugu Wadogo

text: Baada ya nd. Yohane Parenti alichaguliwa nd. Elia, ambaye awali aliteuliwa na Fransisko kuwa Mkuu wa utawa. Kwa wakati huo, jamaa ya kwanza ilipogeuka shirika halisi, alihitajika kiongozi mwenye msimamo na pengine ukali pia. Mt. Fransisko alijieleza kwamba hapendi kutesa, ingawa anaweza. Basi, akamuachia nd. Elia ambaye, mwanzilishi akiwa bado hai, alifuata maelekezo yake, ingawa alimueleza maoni yake pia kuhusu utungaji wa kanuni, hasa kwa lengo la kufanya iwezekane kwa kiongozi kudai utekelezaji wake.


title: Ndugu Wadogo

text: Katikati ya vipindi viwili vya uongozi wake (1221-1227, halafu 1232-1239) alimjengea Mt. Fransisko kanisa zuri sana, halafu jirani nalo konventi kubwa mno, ili kushindana na abasia za Wabenedikto. Pia alionyesha ushindani fulani na nd. Yohane Parenti, hata akahamisha masalia yake bila ya kibali chake, akasababisha vurugu kutoka kwa Waasizi.


title: Ndugu Wadogo

text: Ulijitokeza hivyo mvutano kati ya asili ya utawa huko Asizi na hali yake mpya ya kimataifa. Kwa kumchagua tena bradha huyo, shirika lililenga kuleta usuluhisho kati ya pande hizo mbili: si kurudia maisha ya awali, bali kuokoa usawa kati ya makleri na mabradha.


title: Ndugu Wadogo

text: Nd. Elia alimgeuza mwanzilishi kuwa fahari ya shirika kuliko kielelezo cha kufuatwa. Mwenye vipawa na elimu, aliathiri sana viongozi wa dini (Gregori IX) na wa siasa (kaisari Federiko II), alistawisha misheni huko Mashariki na kukuza nyumba za masomo, lakini pia alidhulumu vikali watetezi wa kanuni.


title: Ndugu Wadogo

text: Bila ya kuweza kutembelea kanda za shirika, alishika uongozi wote mikononi mwake, akichagua Watumishi na walinzi, akihamisha ndugu, akituma wawakilishi wake huko na huko wasimamie (pengine bila ya busara) kazi ya Watumishi, na akikataa kuwasikiliza na kuitisha mkutano mkuu.


title: Ndugu Wadogo

text: Pamoja na hayo, fahari zake binafsi, ushuru aliowatoza mfululizo Watumishi (kwa ajili ya ujenzi n.k.), msisitizo wa kwamba kila ndugu ajishughulikie badala ya kusaidiwa na mabradha, vilisababisha hatimaye njama dhidi yake, hadi Gregori IX akaitisha na kuendesha mkutano mkuu ambao ulimuondoa madarakani na kutunga sheria za kupunguza mamlaka ya Mtumishi mkuu.


title: Ndugu Wadogo

text: Badala yake alichaguliwa nd. Alberto wa Pisa (1239-1240), Mtumishi wa Uingereza, kanda ambayo kuliko zote ilikua mbali na Mt. Fransisko na kujali elimu. Ingawa alikufa baada ya miezi michache tu, uchaguzi wake ulionyesha kwamba maendeleo ya shirika, yaliyotakiwa na viongozi wa Kanisa na ndugu walio wengi, yataanza tena kusonga mbele moja kwa moja.


title: Ndugu Wadogo

text: Kwamba maendeleo hayo yalikuwa kinyume cha nia asili ya mwanzilishi (walivyosisitiza wenzake na wengineo waliomfahamu vizuri) haikuwa kizuio kwa umati walioridhika kutekeleza amri za kanuni, kuwa mafukara kuliko watawa wengine na kuheshimiwa na waamini pia kwa niaba ya mzee wao aliyezidi kutazamwa mkuu ajabu.


title: Ndugu Wadogo

text: Baada yake akachaguliwa nd. Aimoni wa Faversham (1240-1244), Mwingereza mwanateolojia aliyeongoza upinzani dhidi ya nd. Elia. Ndiye aliyelipatia shirika sura ya kudumu kufuatana na mfano wa Wadominiko upande wa muundo, utume, masomo na liturujia. Taratibu za maisha zikazidi kufuata mitindo ya kimonaki, pamoja na watawa kujitafutia visingizio vya kisheria wasibanwe nazo. Makao ya kifukara ya upwekeni yalizidi kuachwa ili wanashirika wahamie nyumba kubwa za mijini, zenye makanisa makubwa ambamo wafanye utume, wakiwanyang’anya maparoko waamini na sadaka zao.


title: Ndugu Wadogo

text: Alikubaliwa na Gregori IX kwamba Watumishi wa kanda pia waweze kuruhusu ndugu wakahubiri. Kama alivyofanya mwenyewe huko Paris, Ndugu Wadogo wakazidi kushika nafasi kwenye vyuo vikuu na vinginevyo, na kuwa na uzito mkubwa ndani ya Kanisa, jambo lililowasogeza mbali na udogo uliowapasa.


title: Ndugu Wadogo

text: Badala ya ndugu wote kuwa sawa, mabradha wakanyimwa kabisa nafasi za uongozi na kukubaliwa tu kutoa huduma ndogondogo za nyumbani (bustani n.k.), wakiwaachia raia huduma duni zaidi.


title: Ndugu Wadogo

text: Kazi za mikono nje ya konventi zilikatazwa; badala yake ile ya kuombaomba ikaja kusifiwa na kushika nafasi ya kwanza upande wa uchumi. Zilipangwa pia njia za hakika za kupata mahitaji, hasa kwa nyumba za masomo.


title: Ndugu Wadogo

text: Alipokufa, mvutano ndani ya shirika ulijitokeza kwa nguvu. Mtumishi mkuu aliyechaguliwa, nd. Kreshensi wa Iesi (1244-1247) akiona kwamba Fransisko alitazamwa bado na wote kuwa kielelezo cha wadogo, aliagiza mapema zikusanywe habari zote juu yake, halafu akamuagiza nd. Thoma wa Celano aandike upya maisha ya mwanzilishi.


title: Ndugu Wadogo

text: Waliolilia hali ya awali (wenzi wa Mt. Fransisko na ndugu “wenye ari”) walipoona Mtumishi mkuu hakubaliani nao, walichagua wajumbe 72 wakajieleze kwa Papa Inosenti IV (1243-1254) ili aingilie kati. Lakini Kreshensi aliwasema kwa Papa na kumuomba awaadhibu; mwenyewe aliwatawanya wengine ili awavunje nguvu.


title: Ndugu Wadogo

text: Papa, akiwa mwanasheria mwenye hakika kuhusu ukuu wa mamlaka yake, aliona kanuni ya Ndugu Wadogo, kama kanuni nyingine zote, ni sheria tu ambayo Papa anaweza kuifanyia lolote; vilevile aliona shirika lao kuwa kama mengine yote akalisukuma lizidi kutia maanani elimu. Hivyo alitoa (1245) tamko la pili juu ya kanuni ili kuilegeza: hasa alitamka kuwa vitu vyote ambavyo shirika linavyo, kama si vya wafadhili tena, basi ni vya Papa. Hivyo kwa kutofautisha kutumia vitu na kuvimiliki kisheria, Ndugu Wadogo waliweza kujidai mafukara ingawa wanatumia vingi, eti si vya kwao! Lakini wengi hawakuridhika na ujanja huo, usiolingana na roho ya Kiinjili ya Fransisko, wala na dhuluma za nd. Kreshensi dhidi ya ndugu wenye ari.


title: Ndugu Wadogo

text: Basi, katika mkutano mkuu ulioagizwa na Papa walimuondoa madarakani wakamchagua Yohane wa Parma (1247-1257), mtu wa kufaa sana kwa elimu na utakatifu, aliyeongoza hasa kwa mfano wa maisha yake bora.


title: Ndugu Wadogo

text: Kitu cha kwanza alifuta lawama na adhabu zote dhidi ya ndugu wenye ari. Halafu akatembelea kwa miguu kanda zote akiwa na kanzu moja tu tena kikuukuu na kuamsha nia ya kushika kanuni na wasia.


title: Ndugu Wadogo

text: Ingawa aliwahi kufundisha katika vyuo vikuu vitatu, alikusudia hasa kurudisha shirika katika hali ya mwanzoni, kwa kukataa fadhili za Papa na kwa kuheshimu Maaskofu na mapadri. Hivyo mkutano mkuu (1254) ulisimamisha utumiaji wa fadhili kadhaa.


title: Ndugu Wadogo

text: Lakini, alivyosema Egidi wa Asizi (+1262), juhudi hizo nzuri zilikuwa zimechelewa zisiweze kurekebisha shirika lote. Wapinzani walimshtaki Yohane kwa Papa, akalazimika kujiuzulu. Mkutano mkuu ulitaka aendelee, lakini mwenyewe hakurudi nyuma. Hatimaye aliombwa amchague mwandamizi wake, naye akamtaja Bonaventura wa Bagnoregio akaenda kuishi upwekeni kwa miaka 30, akikataa mara mbili ukardinali.


title: Ndugu Wadogo

text: Bonaventura aliweza kuongoza muda mrefu (1257-1274) kuliko waliomtangulia. Kufuatana na tabia na malezi yake (alijiunga na shirika huko Paris), yeye alikubali hali ilivyo na kujitahidi kuepusha shirika na hatari za nje na za ndani alizoziona mapema.


title: Ndugu Wadogo

text: Upande wa ndani, kielelezo cha Fransisko kilitakiwa kuzingatiwa na wote kwa umoja, bila ya kupishana kuhusu namna ya kukitazama. Kwa ajili hiyo Mt. Bonaventura alitunga kitabu rasmi cha maisha yake kilichopitishwa na mkutano mkuu hata ukaagiza maandishi yote yaliyotangulia yateketezwe. Ndivyo shirika lilivyopotewa kwa muda mrefu na habari nyingi muhimu juu ya mwanzilishi.


title: Ndugu Wadogo

text: Kitabu alichokiandika, bila ya kusema uongo, kinasisitiza mang’amuzi yake bora ya kiroho kwa kuficha mambo fulanifulani kuhusu kipeo cha udogo. Kinaleta baadhi tu ya matendo na mafundisho ya Fransisko yaliyochaguliwa kwa makini ili kumchora kama mfano kamili wa Kristo msulubiwa, na hasa kama yule malaika wa mhuri wa sita mwenye alama (madonda matakatifu) ya Mungu aliye hai aliyetabiriwa na Ufu 7:2 kuwa ataleta Injili ya milele, yaani kanuni yake!


title: Ndugu Wadogo

text: Ndugu Wadogo walimuona hivyo mwanzilishi wao wakajiona ndio shirika jipya ambalo lilete Kanisa la Kiroho lenye kufuata ufukara kadiri ya unabii na mafundisho yaliyolaaniwa ya abati Yohakimu wa Fiore (+1202).


title: Ndugu Wadogo

text: Mt. Bonaventura aliheshimu ufukara kama sifa kuu na utukufu wa shirika, ingawa alifurahia baadhi ya mabadiliko yaliyotokea. Kwake elimu pamoja na utume ni sehemu ya lazima ya utendaji wa Kifransisko ndani ya Kanisa. Kwa ajili hiyo alikubali bila ya wasiwasi matamko ya Mapapa juu ya kanuni kama ufafanuzi rasmi wa wachungaji wakuu wa Kanisa na wa shirika pia, pamoja na ruhusa walilolipatia shirika, ingawa kwa udogo alipenda kupatana na Maaskofu na maparoko.


title: Ndugu Wadogo

text: Alijipangia kulinganisha uaminifu kwa kanuni na mabadiliko ya shirika, akionyesha hayo hayaendi kinyume cha nia ya mwanzilishi. Ili athibitishe hayo ilimpasa kuziondolea lawama msingi wowote kwa kuadhibu vikali waliovunja kanuni.


title: Ndugu Wadogo

text: Basi, chini ya uongozi wake shirika likatulia, kwa jinsi alivyoweza kulinganisha upendo kwa Fransisko na furaha kwa mabadiliko, hamu ya kuishi upwekeni na utetezi wa konventi za mijini.


title: Ndugu Wadogo

text: Kwa nje shirika likazidi kuheshimiwa na kushika nafasi katika maisha ya Kanisa (utume mbalimbali, uchaguzi wa Papa, Mtaguso mkuu). Lakini mafanikio hayo yalizidisha kiburi cha wanashirika na upinzani wa Maaskofu na maparoko dhidi yao.


title: Ndugu Wadogo

text: Alipokuwa bado Paris huo ulikuwa umeungwa mkono na chuo kikuu: hapo hazikupingwa tu ruhusa kadhaa walizopewa Ndugu Wadogo na Wadominiko, bali msingi wenyewe wa mtindo wa maisha yao. Baada ya yeye na Thoma wa Akwino kuutetea, Papa alilaani upinzani na kusifu sana mtindo huo wa Kiinjili. Mwalimu huyo kuchaguliwa kuwa Mtumishi mkuu kukawa ushindi mwingine mkubwa chuoni.


title: Ndugu Wadogo

text: Katika miaka yake ya mwisho ilimbidi tena kutetea shirika lake kwa maandishi pia.


title: Ndugu Wadogo

text: Bonaventura akafa akiwa Kardinali askofu, wakati wa Mtaguso II wa Lyon, ambao ulihatarisha mashirika ya Ombaomba, lakini hatimaye ulipitisha tu hati ya kuyafuta yote isipokuwa Wadominiko na Wafransisko, pamoja na Waaugustino na Wakarmeli. Hata hivyo iliwabidi hao wapatane na wanajimbo kwa kujinyima baadhi ya ruhusa walizopewa.


title: Ndugu Wadogo

text: Mapapa waliofuata wakaendelea kuwarudishia au kuwanyang’anya tena, mpaka Mtaguso wa Vienne (1311-1312) ulipofaulu kuwatungia sheria ya kudumu: kwamba kuhusu maisha yao ya ndani na uongozi wawe chini ya Papa moja kwa moja, ila kuhusu utume nje ya makanisa yao wawe chini ya Maaskofu na maparoko.


title: Ndugu Wadogo

text: Watumishi wakuu waliofuata hawakujaribu kuacha nyayo za Bonaventura; hata ushindani ulipozuka tena ndani ya shirika, hakuna aliyethubutu kukanusha ubora wa kazi yake.


title: Ndugu Wadogo

text: Hata hivyo mambo yakawa magumu kiasi kwamba suala la ndugu “wa Kiroho” (yaani wenye nia ya kushika kanuni kadiri ya Roho Mtakatifu) likawa zito kwa Kanisa lote. Wakati wa Mtaguso II wa Lyon, baadhi ya ndugu walijiandaa kukataa maagizo waliyoambiwa watapewa kinyume cha haki. Upinzani wao ukalipuka hasa baada ya Papa Nikola III (1277-1280) kutoa hati nyingine juu ya kanuni (1279) ili kuwaondolea Ndugu Wadogo wasiwasi wowote kuhusu namna ya kuitekeleza, pamoja na kuwatetea dhidi ya maadui wa nje.


title: Ndugu Wadogo

text: Hati hiyo inafuata kabisa msimamo wa Bonaventura kuhusu matumizi ya kifukara kweli: Ndugu Wadogo hawana haki ya kutumia vitu, ila wanaruhusiwa kuvitumia kadiri ya ufukara na uduni.


title: Ndugu Wadogo

text: Ingawa hati hiyo ilitungwa kwa busara sana, baada ya kamati kabambe kuiandaa kwa miezi miwili, utekelezaji wake ukaja kusababisha mabishano makubwa kwa miaka mingi, kuanzia Ufaransa Kusini na Italia ya Kati.


title: Ndugu Wadogo

text: Mwakilishi bora wa msimamo mkali ni nd. Petro wa Yohane Olivi (+1298), aliyeunganisha pande hizo mbili tofauti: wa kwanza ulitegemea ujuzi mkubwa ukaathiri zaidi Kanisa kwa ufundishaji, uchungaji na uanzishaji wa jumuia za waamini zilizowaunga mkono; wa pili ulitegemea zaidi kumbukumbu chungu za wenzi wa Mt. Fransisko na matabiri juu ya dhuluma utawani ukaishia kuathiri shirika (hata kwa utunzi wa vitabu muhimu, hasa cha Ubertino wa Casale +1329), lakini pia kufanya umisionari mkubwa hadi India na kuuchochea kama sehemu ya uaminifu wao kwa kanuni.


title: Ndugu Wadogo

text: Mabishano yalichangiwa na Mtumishi mkuu kukosekana muda mrefu au kulemewa na majukumu mengine kutoka kwa Papa.


title: Ndugu Wadogo

text: Viongozi waliofuatana katika ngazi mbalimbali, mara walijaribu kukomesha vikali msimamo mkali, mara waliuunga mkono. Mapapa kadhaa walitumia nguvu, isipokuwa Papa Selestini V (1294), aliyetazamwa kuwa “Papa wa kimalaika” atakayeanzisha Kanisa la Kiroho. Yeye aliwaruhusu waliotaka wajitenge na “jumuia” (walivyojiita umati wa ndugu waliopenda maendeleo) wakaishi upwekeni wakifuata kanuni na wasia bila ya kujali matamko ya Kanisa. Ilikuwa mara ya kwanza kwa shirika kugawanyika.


title: Ndugu Wadogo

text: Alipojiuzulu, mwandamizi wake Papa Bonifasi VIII (1295-1303) alifuta mara maamuzi yake yote, na katika miezi michache iliyofuata aliwaagiza hao Waselestini warudi shirikani, akamuondoa madarakani Mtumishi mkuu aliyewatetea, akamweka mwingine kinyume chao, akawakatalia wasikate rufaa kwake dhidi ya dhuluma.


title: Ndugu Wadogo

text: Viongozi wao, nd. Liberato wa Fossombrone (+1307) na nd. Anjelo Klareno (+1337), walikimbilia Ugiriki wasije wakafungwa tena (waliwahi kukaa gerezani zaidi ya miaka 10).


title: Ndugu Wadogo

text: Jina la ndugu “wa Kiroho” likawa na maana mpya baadhi yao walipopinga uongozi wa Kanisa, wakitangaza ubatili wa kujiuzulu kwa Selestini V na wa kuchaguliwa Bonifasi VIII; halafu wakadai Mapapa waliotoa matamko juu ya kanuni kuwa wazushi.


title: Ndugu Wadogo

text: Kinyume na mtangulizi wake, Papa Klemensi V (1305-1314) alipenda kusikiliza wote, halafu akatoa (1312) tamko jipya juu ya kanuni ili kuondoa wasiwasi hasa kwa kubainisha amri za kanuni na kiasi ambacho zinawabana Ndugu Wadogo. Ingawa hakukubali msimamo wa ndugu “wa Kiroho” kuhusu mamlaka ya Kanisa juu ya kanuni, aliwaweka chini ya ulinzi wake; viongozi waliowadhulumu waliondolewa, na makosa dhidi ya ufukara yalirekebishwa ili kukwepa farakano. Lakini ikawa bure.


title: Ndugu Wadogo

text: Kiburi kilichowapata Ndugu Wadogo katika karne yao ya kwanza, kutokana na mafanikio yao na mashindano na Maaskofu, kikafikia upeo walipopingana na Papa pia, ambaye mamlaka yake ilikuwa imeanza kupunguza. Ndipo shirika lilipopitia hatari kubwa kuliko zote za historia yake.


title: Ndugu Wadogo

text: Mara baada ya kuchaguliwa, Papa Yohane XXII (1316-1334), akisukumwa na Mtumishi mkuu nd. Mikaeli wa Cesena (1316-1328), alifululiza kutoa amri zilizolenga kukomesha ndugu “wa Kiroho”, mpaka 4 kati yao walichomwa moto sokoni. Hapo uasi wa wengi ukawa wazi usijali kutengwa na Kanisa wala kuhukumiwa adhabu ya kifo.


title: Ndugu Wadogo

text: Hasa Waklareno wakaendelea hivyo zaidi ya miaka mia mpaka Yohane wa Capestrano na Yakobo wa Marka walipowapatanisha na Kanisa (1430 hivi), hata wakarudi chini ya Mtumishi wa shirika lote (1473) wakiwa na Makamu maalumu wa kwao.


title: Ndugu Wadogo

text: Mwaka 1323 Papa, akiendelea na vita vyake, alitoa hati ya kulaani dhana ya Ndugu Wadogo wote (iliyokubaliwa na mkutano mkuu 1322) kuwa Kristo na mitume hawakumiliki chochote wala binafsi wala kwa pamoja.


title: Ndugu Wadogo

text: Badala ya kukubali tamko hilo, Mtumishi mkuu na wanashirika karibu wote walilikataa hata kumtangaza Yohane XXII kuwa mzushi. Mfalme mkuu wa Ujerumani, ili apate nguvu dhidi ya Papa, akawapokea Ndugu Wadogo chini ya ulinzi wake akafanya mmojawao atangazwe kinyume cha sheria kuwa ni Papa badala ya Yohane XXII (bado hai).


title: Ndugu Wadogo

text: Baadaye kidogo uasi huo ukaisha, lakini matokeo ya kwazo kubwa hivi yalichangia sana kudidimia kwa shirika.


title: Ndugu Wadogo

text: Matukio mengine ya nje yaliyochangia ni: vita vya miaka mia (1339-1453) katika sehemu kubwa ya Ulaya; tauni (1348-1350) iliyoua thuluthi mbili za wanashirika (matokeo yake waliobaki walikusanyika katika konventi kubwa zenye hali nzuri zaidi kiuchumi, walipunguza utume na kupokea miito bila ya kuichuja); farakano la Kanisa la Magharibi (1378-1418) lililoleta fujo na utovu wa nidhamu; hatimaye kufifia kwa tunu bora za karne za kati. Upande wa ufukara uamuzi wa Yohane XXII wa kulinganisha Ndugu Wadogo na mashirika mengine ulisababisha hao wasimamie mali na kutumia pesa (hata za binafsi) kinyume cha kanuni. Kilele cha fujo kikawa miaka ya farakano la Magharibi, ambapo kwa wakati mmoja kulikuwa na Watumishi wakuu wawili au watatu, kila mmojawao akimfuata Papa wa Roma, au yule wa Avinyoni au hatimaye yule wa Pisa. Hata hivyo baadhi yao waliongoza vizuri na kuchangia amani ya Kanisa hadi ulipopatikana umoja wake na wa shirika mwaka 1418.


title: Ndugu Wadogo

text: Pamoja na matatizo hayo yote, kuanzia mwaka 1334 baadhi ya wanashirika Italia, halafu Hispania na Ufaransa, walijiombea ruhusa ya Mtumishi mkuu au ya Papa waweze kuishi kijumuia kadiri ya kanuni, bila ya kutumia fadhili za kuilegeza. Wakati huo marekebisho ya namna hiyo yalitokea hata katika mashirika mengine, ingawa kwa kiasi kidogo zaidi. Ni kwamba kati ya Wafransisko kuna utata wa kudumu kuhusu namna ya kulinganisha kipeo asili na maisha halisi, au sehemu mbalimbali za karama ileile: katika karne XIV-XV utata huo ulisababisha mapambano ya kishujaa. Walioanzisha urekebisho walikuwa watawa (wengi wao mabradha wasio na elimu) wasioridhika na hali ya shirika. Wakililia hali ya mwanzoni, walilaumu maisha ya wenzao na uongozi wa Watumishi. Hao waliitikia kwa ukali wakijisingizia wanapaswa kudumisha nidhamu na kutetea haki ya walio wengi ya kutumia ruhusa za Kanisa. Kwa kawaida waanzilishi wa marekebisho hawakuwa watakatifu, bali nia yao ilichanganyikana na upungufu wa unyenyekevu na utiifu. Wakidai haki ya kufuata kanuni “Kiroho” kadiri ya sura ya 10, walikimbilia ngazi za juu kwa msaada wa wanasiasa ambao – sawa na watu wa kawaida – kila mara walipendelea urekebisho. Kisha kukubaliwa, marekebisho yakavuta miito bora: k.mf. kati ya mwaka 1402 na 1416 walijiunga na Waoservanti Bernardino wa Siena, Yohane wa Capestrano, Alberto wa Sarteano na Yakobo wa Marka ambao wanaitwa “nguzo nne za Oservansya (= kushikakanuni)”. Marekebisho yote, pamoja na kusisitiza ufukara, yalijali sana kimya na sala ya moyo upwekeni. Kama tunda la maisha ya namna hiyo yalifanya pia kazi kubwa tena bora ya kuhubiri, na hivyo kurudisha ule uwiano aliokuwa nao mwanzilishi. Mwishowe haki ya kushika kanuni kiaminifu ikatambulikana na Kanisa.


title: Ndugu Wadogo

text: Mahali pa kwanza walipokusanyika ni makao ya upwekeni ya Brogliano karibu na Asizi. Aliyestawisha zaidi kwanzia mwaka 1368 ni Paolucho Trinci (+1390), bradha aliyefanywa mkurugenzi wa jumuia zilizofuata urekebisho Italia, akiwa na haki ya kupokea wanovisi na kuanzisha nyumba nyingine. Dhidi ya upinzani wa Watumishi, Mtaguso wa Konstans (1415) uliwaruhusu Waoservanti kuenea katika kanda zote za shirika, kupokea wanashirika wote watakaopenda kujiunga nao, tena kuwa na kiongozi maalumu, yaani Watunzaji wao wawe chini ya mmojawao kama makamu wa Mtumishi mkuu badala ya kubaki chini ya Watumishi wa kanda. Hata hivyo marekebisho mengine yaliyokwishaanza (Wavilyakresi, Wakoleta, Waamadei na Waklareno) hayakupenda kujiunga na Waoservanti. Wakonventuali walipinga vikali uamuzi wa Mtaguso, na juhudi za Mapapa hazikuweza kurudisha amani, kwa kuwa hao hawakukubali kurekebishwa, wala Waoservanti kukaa chini yao. Wakati majaribio mbalimbali yalipoendelea kushindikana, Oservansya ikaenea na kustawi, hadi Papa Eugenio IV (1431-1447) alipoiruhusu kujifanyia mikutano mikuu na ya kanda ili kujichagulia viongozi (1446). Ushindi mwingine ukawa tangazo la kuwa Bernardino wa Siena, Mkuu wake wa kwanza, ni mtakatifu (1450).


title: Ndugu Wadogo

text: Papa Leo X (1513-1521) alifanya jaribio la mwisho alipoitisha mkutano mkuu wa wote pamoja (1517), wakiwa na viongozi wa marekebisho mengine. Wakonventuali wakakataa tena shirika lote lisifuate urekebisho wala kuongozwa na Mwoservanti. Basi, Papa akaamua kuwatenganisha moja kwa moja, na kupindua uhusiano kati yao: Waoservanti wawe na hadhi ya kuwa ndio shirika halisi (OFM), wakati waliotetea maisha yaliyofuatwa katika konventi kubwa wakakubaliwa kuendelea nayo kwa kutumia fadhili halali walizopewa, lakini kama tawi tu (OFMConv). Alimlazimisha Mtumishi mkuu wa Wakonventuali kujiuzulu na kukabidhi mhuri wa shirika kwa Waoservanti, ambao Mtumishi wao aitwe Mtumishi mkuu wa shirika lote, likiwa ni pamoja na marekebisho mengine. Wakonventuali wasishiriki tena uchaguzi wa Mtumishi mkuu, wala kiongozi wao asiitwe Mtumishi bali Mwalimu mkuu tu! Hata hivyo wasisumbuliwe kwa kutumia fadhili walizopewa na Kanisa. Waoservanti wabaki na nyumba zao, na Wakonventuali na nyumba zao, bila ya kuvuka toka upande mmoja kwenda upande mwingine.


title: Ndugu Wadogo

text:
Ingawa hakuna takwimu ya wanashirika kabla ya karne XVII, tunaweza kuwakadiria kutokana na idadi ya nyumba na ya wastani wa ndugu walioishi katika nyumba:
mwaka 1226: ndugu 5000; mwaka 1300: ndugu 40000; mwaka 1400: ndugu 25000; mwaka 1517: ndugu 50000 na zaidi (elfu 20 au 25 Wakonventuali na 30 au 32 Waoservanti)


title: Ndugu Wadogo

text: Kujua maisha ya ndani ya shirika lolote ni muhimu kuliko kujua matukio makuu ya miundo yake. Basi, tuone jamaa ya Ndugu Wadogo ilivyoendelea kwa ndani katika karne tatu za kwanza tulizokwishaziona.


title: Ndugu Wadogo

text: Baada ya kifo cha mwanzilishi wanashirika walizidi kumiminika mijini, katika konventi kubwa zaidi na zaidi, na zenye sura ya kimonaki zaidi na zaidi (kanisa kubwa, ukumbi wa mikutano, ua, bustani na kuta za kandokando…). Kanuni iliendelea kuzingatiwa, lakini kwa mtazamo wa kisheria, kufuatana na matamko ya Mapapa juu yake. Ufukara mkuu ukaja kuwa sifa maalumu za kujitangazia shirika bora kuliko mengine, pamoja na kujipongeza kwa kuwa na mwanzilishi aliye Kristo wa pili, mtakatifu kuliko wengine (tazama ngao ya shirika ya karne XV yenye msalaba iliposulibiwa pamoja mikono ya Kristo na Fransisko). Lakini utekelezaji ukawa wa kinafiki sana, k.mf. tendo la ndugu kusafiri na boi ambaye amchukulie pesa asije akazigusa mwenyewe lilihukumiwa tayari na katiba ya Narbona (1260) iliyotungwa kama kinga ya kanuni, halafu ikarekebishwa mara nyingi ili kudhibiti makosa yaliyojitokeza pamoja na kudumisha usawa katika sura ya nje ya watawa na katika matumizi ya kila siku.


title: Ndugu Wadogo

text: Kimya kilichosisitizwa na Fransisko kama sharti la sala, kikaja kuratibiwa kwa mfano wa monasteri: kwamba kimya kikuu kiwe cha kudumu katika kanisa, maktaba, vyumba vya kulala, ua na mezani wakati wa kula. Zaidi ya hicho, kitunzwe daima na popote kimya cha Kiinjili, yaani kukwepa maneno yoyote yasiyofaa (Mathayo 12:36). Katiba haikuzungumzia maburudisho, lakini sikukuu zilikuwa na nafasi za kufurahia udugu (vyakula na divai, nyimbo, maigizo na michezo), ingawa ilikatazwa mara nyingi ndugu wasipite kiasi. Hatujui vitendo vya toba vya kijumuia vilipoanza; lakini mwanzoni mwa karne XIV Ndugu Wadogo walikuwa wakijipiga mijeledi kila siku ya Kwaresima, halafu mara tatu kwa juma nyakati nyingine. Adhabu alizozitoa mwanzilishi zikaja kuongezwa chini ya Elia hata kuratibiwa na sheria. Mapema ulifuatwa mfano wa Wadominiko wa konventi zote kuwa na magereza, ila yajali utu. Wasiojirekebisha wafukuzwe shirikani.


title: Ndugu Wadogo

text: Mpaka mwaka 1239 ndugu wakleri na mabradha waliishi kwa usawa alivyotaka Fransisko. Baadaye shirika likabadilika na kuwa la kikleri. Sababu ni mbalimbali: heshima kubwa ya mwanzilishi kwa mapadri, ongezeko la mapadri kwa idadi na ubora, chuki ya wengi kwa sera ya Elia aliyependelea mabradha wenzake katika uongozi. Miaka miwili tu baada ya kumuondosha, mabradha wakajikuta hawaruhusiwi tena kuwa na cheo chochote, halafu ikakatazwa wasipokewe tena shirikani, isipokuwa kwa sababu ya pekee. Pia mabradha walifungiwa kabisa mlango wa ukleri kwa kufafanua visivyo maneno ya kanuni yasemayo, “wasio na elimu wasijisumbue kusudi waipate”. Basi, baada ya katazo la kufanya kazi za mikono nje ya konventi kama zamani, sura ya bradha Mfransisko ikawa kwa karne nyingi ile ya mtu ambaye hana sauti wala kura, amekusudiwa kutoa huduma za konventini na kuombaomba, ambaye heshima yake kubwa ni kuwatumikia wanashirika mapadri. Hivyo miito ya namna hiyo haikutoka tena kwa watu wenye elimu wenye kulenga utakatifu wa Kifransisko, bali kwa watu wadogo, wasiojua kusoma, wasio na mbele wala nyuma, ambao wengi wao waliingia utawani kujitafutia tu maisha ya hakika. Hapo ilibidi wachujwe sana. Kwa njia hiyo sura ya ndani ya jamaa ilibadilika sana, kwa kuwa na matabaka yenye kazi tofauti, haki tofauti na malezi tofauti. Ila marekebisho yakajaribu kurudia hali ya mwanzoni.


title: Ndugu Wadogo

text: Baadaye ikatokea migawanyiko mingine kati ya waliopewa na wasiopewa fadhili, yaani ruhusa za pekee. Kwanza zilitolewa kwa walimu na wanafunzi ili kustawisha masomo katika ngazi za juu, halafu katika ngazi ya kati na ya chini. Wakaja kuongezwa waliowahi kuwa na vyeo, wazee na hatimaye wahubiri. Malalamiko yakawa mengi, hasa walionyimwa walipokosa hata mahitaji yao, ingawa wagonjwa waliendelea kushughuliwa vizuri, na haki zao zilitetewa na sheria. Utaratibu wa kimonaki wa kuwapanga watawa kufuatana na muda wa kukaa utawani, uliokataliwa mwanzoni ukajipenyeza shirikani; hata katika hilo, na katika kuwapa viongozi heshima kubwa za nje, marekebisho yakarudia usahili wa mwanzoni.


title: Ndugu Wadogo

text: Fransisko aliwazoesha wafuasi wake kuwa wazi kati yao, kuelezana habari za safari, kujishtaki kwa unyenyekevu na kuomba msamaha. Ndiyo asili ya “mkutano wa makosa” ambao uliagizwa na katiba (1260) mara moja kwa wiki, ukifuatwa na mkutano wa jumuia uliojadili masuala ya pamoja. Mpango wa mwanzilishi wa kuwatuma wafuasi wake ulimwenguni wawiliwawili uliendelea, ila kwa shabaha ya kulindana bila ya kuaminiana, badala ya kushuhudia umoja wa kidugu na kusaidiana. Malezi kwa jumla yalilenga zaidi maisha ya ndani kuliko kwenda ulimwenguni, jambo lililotarajiwa kuwa la nadra tu. Mipango ya kwanza kwa malezi iliratibiwa na katiba (1260). Walezi walisaidiwa na vitabu kadhaa, hasa “Kielelezo cha Nidhamu” cha Bernardo wa Besse (+1300 hivi) ambacho kinalenga nidhamu, adabu njema, usafi na taratibu za kimonaki kuliko mitindo ya Kifransisko. Baada ya kumaliza unovisi, watawa wapya waliendelea kulelewa walau miaka mitatu, ingawa kazi hiyo ilionekana mapema kuwa ngumu sana. Sehemu mbalimbali (hasa Wakonventuali) walianza kupokea watoto wadogo kama walivyofanya wamonaki.


title: Ndugu Wadogo

text: Toka mwanzo kazi za Ndugu Wadogo zilikuwa tatu: sala, kazi za mikono na mahubiri; uvivu ulikuwa tishio kwa mwanzilishi na viongozi wengine. Bonaventura alipochaguliwa aliwaandikia mara wanashirika wote ili kuwaonyesha hatari hiyo kubwa, lakini alipinga kabisa watawa kufanya kazi za mikono zenye malipo. Badala yake walitafutiwa kazi nyingine mbalimbali: kusoma, kuimba Zaburi, kutoa huduma za nyumbani, kuombaomba n.k.


title: Ndugu Wadogo

text: Mchango muhimu mmojawapo wa mashirika ya Ombaomba ni kujenga daraja kati ya liturujia ya monasteri na ya makanisa makuu na mahitaji ya kidini ya jamii yenye kubadilika. Ndugu Wadogo, wakitumia haki ya wakati huo ya kila shirika kujitengenezea liturujia yake, walistawisha kalenda na taratibu zao, pamoja na kufuata kimsingi zile za Roma. Walizifupisha kwa faida ya sala ya moyo, na kuzisogeza jirani na haja za mtu binafsi. Ingawa wapinzani walisema kufanya hivyo ni kuvuruga liturujia, Mapapa wakaja kueneza breviari ya Kifransisko katika Kanisa lote la Kilatini. Hata misale ya Kiroma iliyotumiwa na kurekebishwa na Ndugu Wadogo ikaja kuenea: taratibu nyingi za ibada, nyimbo na sikukuu mpya ziliingizwa nao kabla hazijakubaliwa kwa Kanisa lote. Kwa juhudi na mafanikio ya pekee zilistawishwa ibada kwa Ekaristi, jina la Yesu, kuzaliwa kwake na kuteseka (Njia ya Msalaba), Bikira Maria (Kukingiwa Dhambi ya Asili). Kwa ajili hiyo, nje ya ibada walitumia pia maigizo, wakisaidiwa na Utawa III. Baada ya jumuia zote kupata kanisa la kitawa ambapo iliwabidi waadhimishe Sala ya Kanisa, ibada zilizidi kuwa za fahari, hasa kwa lengo la kuwapa kazi ya kufanya ndugu wasiosoma wala kuhubiri. Kwa sababu hiyohiyo, juu ya Sala ya Kanisa vikaongezwa vipindi vingine kwa ajili ya wafu, kwa heshima ya Bikira Maria n.k. Hoja ya msingi ilikuwa kwamba walio wengi wasingefanya bidii katika sala ya binafsi. Kama kawaida, marekebisho yalirudia kusisitiza sala ya moyo na kusoma tu Zaburi, pamoja na kuadhimisha Misa pasipo fahari katika makanisa madogomadogo. Wasio mapadre walihudhuria Misa, ila ilikuwa kawaida kupokea Ekaristi kila baada ya wiki mbili. Kumbe maungamo yalikuwa mara mbili kwa juma.


title: Ndugu Wadogo

text: Kati ya walimu wa kiroho Bonaventura alishika nafasi ya kwanza. Maandishi yake yote yalilenga maisha ya kiroho, na kuathiri sana shirika na Kanisa lote hadi leo; ndiyo sababu akatangazwa mwalimu wa Kanisa kwa jina la “mwalimu wa kiserafi”. Tukiacha waandishi wengine bora na kuzingatia waliofaulu kuyatekeleza kikamilifu maisha ya kiroho, tunakuta katika karne tatu za kwanza walifariki watakatifu 25 na wenye heri 61: ndio ushahidi bora wa jinsi kipeo cha Kifransisko kinavyofaa. Wa kwanza ni wafiadini wa Moroko (5 wa mwaka 1220, na 7 wa mwaka 1227). Kufuatana na mfano wao alijiunga na shirika Antoni wa Padua (+1231), “mwalimu wa Kiinjili” mwenye utakatifu usiosemeka kulingana na moyo wa mwanzilishi. Baada ya Bonaventura kuna askofu mwingine, Ludoviko wa Tolosa (+1297), aliyekufa kijana kama alivyotamani. Karne XIV, iliyojaa wamisionari na wafiadini, ina ndugu wanne kutoka nchi mbalimbali waliotangazwa watakatifu: Nikola Tavelic na wenzake waliouawa Yerusalemu (1391). Watakatifu wote sita wa karne XV ni Waoservanti ambao walipigania kanuni na kufanya utume mkubwa: Bernardino wa Siena (+1444), Yohane wa Capestrano (+1456) na Yakobo wa Marka (+1476) toka Italia, Petro Regalado (+1456) na Didakus wa Alkala (+1463) toka Hispania, halafu Yohane wa Dukla (+1484) toka Polandi.


title: Ndugu Wadogo

text: Tangu mashirika ya Wafransisko na Wadominiko yaanzishwe, Mapapa walitambua yanavyohitajika na kufaa kutegemezea Kanisa la Roma ambalo, baada ya kufikia kilele cha fahari na mamlaka wakati wa Papa Inosenti III (1198-1216), lilianza kukabiliana na upinzani mpya wa viongozi wa siasa. Ili waweze kuwatumia watawa hao bila ya pingamizi, Mapapa walijiwekea kuwasimamia wasikae chini ya Maaskofu, wakawapendelea katika tume nyingi. Hivyo toka mwanzo Ndugu Wadogo walifanya kazi katika ofisi za Papa na kupewa vyeo mbalimbali, kinyume cha matakwa ya Fransisko aliyetaka wabaki “wadogo”. Hasa baada ya Gregori IX, Mapapa waliona ustawi wa Kanisa unastahili uzingatiwe kuliko udogo wa Kifransisko. Ingawa shirika lilijitahidi kuzuia ongezeko la vyeo, katika karne XIII waliishi Maaskofu Wafransisko 250, katika karne XIV 746, katika karne XV 791, na miaka 17 ya kwanza ya karne XVI 70. Mabalozi wa Papa jumla walikuwa zaidi ya 300, Makardinali 29, na wawili wakawa Papa Nikolasi IV (1288-1292) na Papa Sixtus IV (1471-1484). Ndugu Wadogo walichangia sana Mitaguso mikuu yote ya karne hizo tatu: Lyons I (1245), Lyons II (1274), Vienne (1311-1312), Konstans (1414-1418), Firenze (1431-1445) na Laterano V (1512-1517). Vilevile ndugu wengine walitetea haki za Papa dhidi ya upinzani, na zaidi ya 200 walipokea hata kazi ya kuwahukumu wazushi, ingawa hiyo haikuwapendeza sana.


title: Ndugu Wadogo

text: Kazi ya kawaida zaidi ilikuwa ile ya kuhubiri. Waliokubaliwa na Watumishi wakaja kuunda tabaka la juu kuliko mapadri wa kawaida (waliosoma Misa tu) na ya mabradha. Ilipobaki kazi ya wasomi tu, ikarudia mitindo ya vyuoni na kuachana na usahili wa mwanzo alioutumia na kuutaka mwanzilishi. Mhubiri mkuu wa kwanza ulikuwa Antoni ambaye kwa miaka 10 alichangamsha Italia na Ufaransa Kusini akishinda uzushi. Pamoja na kuhubiri, wengine wametuachia kwa maandishi hotuba zao, mifano mingi na maelekezo juu ya namna ya kuhubiri.


title: Ndugu Wadogo

text: Karne XV ndiyo bora kwa mahubiri ya Kifransisko, ambapo “nguzo za Oservansya” walitoka upwekeni wakawashirikisha wote utajiri waliojipatia katika sala. Makanisa hayakutosha kukusanya wasikilizaji; wote waliguswa na wengi wakaongoka. Kutoka Italia wakahubiri nchi mbalimbali hadi Norwe. Tunda mojawapo la utume wa Yohane wa Capestrano ni ushindi wa Wakristo juu ya Waturuki waliotishia kuvamia Ulaya yote (1456). Huko Italia mahubiri hayo yalipinga mwelekeo mpya wa kuweka pembeni Ukristo katika maisha ya kila siku na kujali ustawi wa kidunia tu. Kitubio kilifuatana na mahubiri; hasa baada ya Mapapa kuruhusu watawa kutoa huduma hiyo, ikaja kuwa mojawapo ya kazi zao kuu.


title: Ndugu Wadogo

text: Shirika likiwa na uhusiano wa pekee na watu wadogo toka mwanzo, daima ni jepesi kutambua hali na haja zao upande wa roho na wa mwili, na kuziitikia vizuri, hata kupitia Utawa III. Kipindi hicho watu walielekea sana kujiundia makundi kadiri ya fani zao n.k. Ndugu Wadogo waliwaelekeza kufanya hivyo bila ya kusahau dini, katika jina na taratibu walivyoyapatia. Walipatanisha mara nyigi wanasiasa wa miji au vyama tofauti, walisaidia maskini na wagonjwa (hata wenye ukoma na tauni), walianzisha hospitali, walilaumu hadharani dhuluma n.k. Kwa ajili hiyo, bila ya kujali upinzani wowote, walianzisha pia benki ambazo zikopeshe pesa kwa riba ndogo sana ili kukomesha waliodai riba pasipo kiasi (hasa Wayahudi).


title: Ndugu Wadogo

text:
Kabla hatujaeleza umisionari wa Ndugu Wadogo, tuangalie juhudi zao kwa ajili ya umoja kati ya Waortodoksi na Kanisa la Roma. Kabla Konstantinopoli haujatekwa na Waturuki (1453), udhaifu wa Wagiriki upande wa siasa na jeshi uliwaelekeza kutafuta msaada wa Wakristo wa Magharibi. Hivyo zilipatikana fursa nyingi za kukaribiana na kujaribu kuungana, ambazo Mapapa kila mara waliwatumia Wafransisko na Wadominiko. Kwa namna ya pekee Mtaguso II wa Lyons, kwa juhudi hasa za Bonaventura, ulifanikiwa kutangaza umoja, ingawa baadaye ukashindikana kwa sababu mbalimbali.
Juhudi nyingine kulingana na mitazamo ya nyakati hizo zilifanywa na Ndugu Wadogo waliosambaa kotekote Mashariki na kutoa mifano bora ya maisha yao, pamoja na kutangaza kwa sauti na kwa maandishi ukweli wa Kanisa Katoliki ili kuwavuta Waortodoksi mmojammoja au makundimakundi kuingia katika ushirika kamili nalo. Sehemu fulanifulani matunda yaliridhisha, lakini wengine waliuawa, hasa baada ya Waturuki kuteka Ulaya Mashariki Kusini. Nje ya eneo hilo, utume huo ulifanyika pia Urusi, Georgia, Armenia, Irani, Lebanoni, Misri hata Ethiopia.


title: Ndugu Wadogo

text: Kazi ngumu zaidi ilifanyika kwa wasio Wakristo. Karne XIII ilikuwa mwanzo wa umisionari wa aina mpya, ambao unaongozwa na Mapapa kwa kutumia mashirika ya Ombaomba (yaliyofaa sana kwa utayari wa kutumwa na kwa umoja wa miundo yake), unapata wamisionari mchanganyiko kutoka nchi yoyote, unaenea katika bara lote la Asia (ambalo linakuja kujulikana na Wazungu wakati huo) na hauna faida ya uchumi. Fransisko alichochea hayo kwa mifano na mafundisho yake ambayo alisisitiza kuwa wito huo ni wa Kimungu, kwa hiyo hautakiwi kuzuiwa. Kwa mang’amuzi yake alielekeza kutoa kwanza ushuhuda wa maisha ya Kikristo, halafu tu, kadiri ya mapenzi ya Mungu, kuhubiri wazi imani. Wafuasi wake hawakufuata daima maelekezo hayo, kwa maana wengi waliwachokoza Waislamu ili kuuawa.


title: Ndugu Wadogo

text:
Katika historia ya misheni za Kifransisko, tunaona kwanza uenezi mkubwa upande wa Mashariki, halafu karne nyingine ya kufifia, halafu katika karne XV msukumo mpya toka kwa Waoservanti, lakini kuelekea maeneo mapana ambayo yalivumbuliwa na Wazungu miaka ya mwisho ya karne hiyo na kuhitaji Injili.
Kuanzia mwaka 1217 Wafransisko wametunza mahali patakatifu pa nchi ya Yesu, ingawa iliwabidi kuvumilia magumu mengi, dhuluma na vifodini; wengi walikufa pia kwa kuwashughulikia wenye tauni. Kuanzia mwaka 1219 wengine walitumwa Afrika Kaskazini, ambapo baadhi walifia dini. Shirika lilianza kupata Maaskofu kwa ajili ya Moroko, ingawa hawakuweza kukaa huko. Kumbe Tunisia na Libya waliruhusiwa kuwaongoa Waislamu wakachuma matunda kwa muda fulani, ingawa vipindi vingine waliweza tu kuwahudumia Wakristo wageni.


title: Ndugu Wadogo

text: Mwaka 1241 Wamongolia, baada ya kujitwalia Asia karibu nzima, walivamia Ulaya na kufadhaisha Wakristo wote, kwa sababu hakuna aliyeamini uwezekano wa kuwashinda. Mapapa walijaribu kuwasimamisha kwa kutuma Wafransisko na Wadominiko (wa kwanza ni Yohane wa Pian del Carpine) waombe masharti ya amani. Ujumbe huo uliposhindikana, walianza kupenya kama wamisionari upande wa Ulaya Mashariki, wakasambaa kwa ruhusa ya watu hao wakatili sana katika utawala wao wote. Nikola IV alimtuma (1291) Yohane wa Montecorvino, mwanzilishi wa misheni za China na Askofu wa kwanza wa Beijing, mwenye majimbo sita chini yake katika ufalme mzima (hadi Urusi). Nyumba za kitawa katika eneo hilo lote likafikia kuzidi 50, baadhi zikiwa na ndugu wasiopungua 20. Papa Inosenti VI (1352-1362) aliomba mkutano mkuu wa mwaka 1353 uongeze wamisionari alivyotaka mfalme wa Mongolia, lakini itikio likawa hafifu, kwa kuwa tauni iliyoua wamisionari wengi, iliua pia watawa wengi Ulaya. Hivyo misheni zikaendelea kwa shida tu mpaka ikaja kufa China ilipojikomboa. Pia, Ndugu Wadogo waliongoa Walitwania, taifa la mwisho la Ulaya kuingia Ukristo (karne XIII na XIV).


title: Ndugu Wadogo

text: Karne XV ilielekeza umisionari upande mwingine, na Waoservanti waliuchangamkia kuanzia visiwa vya Kanaria vilivyopokea Ukristo haraka kwa juhudi za ndugu waliofikia kuwa 200, mmojawao Didakus wa Alkala. Kutoka huko umisionari ulienea pwani za Afrika Magharibi. Mzunguko wa Afrika hadi Rasi ya Tumaini Jema (Bartolomeo Dias, 1488) na India (Vasko Da Gama, 1497-1498), na hasa uvumbuzi wa Amerika (Kristoforo Columbus, 1492) ulisisimua sana umisionari kwa maeneo, miundo na mbinu mpya. Wakati ambapo uenezi wa Waturuki Waislamu ulikuja kuzuia njia za Asia, na misheni zilizokuwa chini ya utawala wao zilidumaa, Ndugu Wadogo walistawisha upeo umisionari wao Amerika na Asia Mashariki kupitia baharini (wakati huo Asia Mashariki ilikuwa chini ya Askofu wa Funchal, katika kisiwa cha Afrika Magharibi!). Upande wa miundo wafalme wa Ureno na wa Hispania walipogawana ulimwengu kwa baraka ya Papa Alexander VI (1492-1503) walipewa pia usimamizi wa kazi zote za misheni, pamoja na haki ya kuchagua na kutuma wamisionari katika maeneo yao. Hivyo karne XVI idadi ya wamisionari OFM ilifikia 6,000, wengi wao wakitokea nchi hizo mbili, kwa sababu mataifa mengine waliweza wakabaguliwa na hata kurudishwa nyumbani.


title: Ndugu Wadogo

text: Ndugu Wadogo 6 wa kwanza walifika Amerika (kisiwa cha Hispaniola, leo Dominikana/Haiti) mwaka 1493 na kuanza kuwahubiria wazalendo. Wengine wakafuata mapema na kuenea kadiri vilivyovumbuliwa visiwa vingine. Kufikia mwaka 1500 walikuwa wameshabatizwa wazalendo 3,000 Hispaniola na wengi zaidi Kuba. Mwaka 1504 yaliundwa majimbo matatu na mwaka 1505 kanda ya shirika. Mwaka 1511 alitawazwa Askofu wa kwanza wa Amerika visiwani (Dominikana) na mwaka 1513 wa bara (Panama), wote wawili wakiwa Wafransisko. Ila barani hatari zikawa nyingi. Waliohamia Brazili (1503) waliuawa baada ya miaka miwili, na wengi wa waliowafuata wakauawa pia. Hata hivyo Wafransisko wakaendelea na umisionari huko, wakiwa peke yao hadi 1549.


title: Ndugu Wadogo

text: Vilevile Ndugu Wadogo ndio wamisionari wa kwanza kufika India kwa meli (1500, baada ya kupitia Brazili); wengine wakafuata. Mabanyani waliwaua 3, lakini wengine waliongoka jumla wakabatizwa pasipo mafundisho kutokana na uhaba wa wamisionari. Safarini, wengine walihubiri kisiwani Sokotra (karibu na Somalia) na kuongoa karibu wote, hata wakageuza msikiti kuwa kanisa la Bikira Maria; lakini Waarabu wakakiteka (1510) wakaharibu kila kitu.


title: Ndugu Wadogo

text: Uenezaji wa Injili unatimia unapopenya utamaduni wa watu. Tuone basi Ufransisko ulivyoathiri Kanisa na jamii, kuanzia elimu, fasihi na sanaa.


title: Ndugu Wadogo

text: Fransisko hakuwa msomi, tena alihisi uchu wa elimu unavyoweza kuzuia udogo na usawa wa wafuasi wake. Lakini, akitambua njia hiyo haiepukiki, alielekeza namna ya kuifuata bila ya kudhurika. Kwake Antoni wa Padua ndiye kielelezo, kwa jinsi alivyokuwa tayari kuweka pembeni usomi. Ndiyo sababu alimruhusu kuwafundisha ndugu teolojia huko Bologna mradi isizimishwe roho ya sala na ibada. Mwaka 1231 shirika lilikuwa na nyumba za masomo hata Paris na Oxford karibu na vyuo vikuu ili kuwaandaa walimu ambao wafundishe katika konventi muhimu zaidi za kila kanda. Ndipo walipojipatia sifa ya elimu na nafasi mpya za utume, ingawa Egidi na wengineo walizidi kulaumu Paris kwamba imeharibu shirika. Tangu karne XIV katika konventi karibu zote kulikuwa na vipindi vya lazima kwa wasio mabradha. Pia yalianzishwa masomo kwa waliotarajia kupata daraja takatifu. Mitindo ya kufundisha ilikuwa sawa na ile ya mashirika mengine na ya vyuo vikuu: vipindi asubuhi na jioni, mijadala, mahubiri ya walimu na ya wanafunzi vilevile.


title: Ndugu Wadogo

text: Shirika halikuwa na mwalimu maalumu na mafundisho ya lazima, ila tabia na mazingira yake yote vilielekeza Ndugu Wadogo kuwaza namna fulani, yaani kusisitiza upendo kuliko ujuzi, na utashi kuliko akili; pia kumuona Mungu kama Wema kuliko kama Ukweli. Falsafa ya Wafransisko ilifuata ile ya Plato kumpitia Augustino (Antoni alitoka shirika lake). Kati ya walimu wa vyuo vikuu aliyeelekeza njia ni Aleksanda wa Hales (+1245), aliyemfundisha Bonaventura huko Paris. Kwa mtakatifu huyo, mwalimu ni Kristo tu, na elimu ni moja tu, ile inayotuunganisha naye, hasa Maandiko Matakatifu, ambayo peke yake yanawafaa Ndugu Wadogo. Baada yake teolojia ikabili mababu wa Kanisa na maandishi ya walimu wa teolojia. Wanafalsafa na waandishi wengine wasomwe tu kwa mpito kadiri wanavyosaidia kuelewa Biblia. Ndiyo njia ya kufikia elimu, lakini mtu akitaka hekima anapaswa kuwa na maisha matakatifu.


title: Ndugu Wadogo

text: Oxford iliwatoa hasa: Roger Bacon (+1292), mtaalamu wa mambo mengi na mwanzilishi wa mtindo wa upimaji kama msingi wa sayansi; Yohane Duns Scoto (+1308), mwalimu mwenye uchambuzi mkali, anayesifiwa kwa kuonyesha Kristo kuwa kiini cha uumbaji, na kwa kutetea sifa ya Maria kukingiwa dhambi ya asili (Wafransisko wakaendelea kuitetea hadi ikatangazwa na Papa Pius IX, wa Utawa III, mwaka 1854, kuwa dogma); na Wiliamu wa Ockham (+1347) aliyepotosha falsafa akadai eti, akili haiwezi kujua yanayopita malimwengu: msimamo wake ukaenea sana, ukampa Martin Luther silaha dhidi ya imani katoliki, ukaathiri utamaduni wa Magharibi hadi leo.