title: 30 Novemba

text: Tarehe 30 Novemba ni siku ya 334 ya mwaka (ya 335 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 31.


title: 30 Novemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha sikukuu ya mtakatifu Mtume Andrea


title: 1 Desemba

text: Tarehe 1 Desemba ni siku ya 335 ya mwaka (ya 336 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 30.


title: 1 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu nabii Nahumu, ya mwenye heri Charles de Foucald, padri, na ya mwenyeheri Klementina Anuarite, bikira na mfiadini


title: 2 Desemba

text: Tarehe 2 Desemba ni siku ya 336 ya mwaka (ya 337 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 29.


title: 2 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu nabii Habakuki na ya mtakatifu Papa Silverio


title: 3 Desemba

text: Tarehe 3 Desemba ni siku ya 337 ya mwaka (ya 338 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 28.


title: 3 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Nabii Sefania na ya mtakatifu Fransisko Saveri, padri


title: 4 Desemba

text: Tarehe 4 Desemba ni siku ya 338 ya mwaka (ya 339 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 27.


title: 4 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Yohane wa Damasko, padri


title: 5 Desemba

text: Tarehe 5 Desemba ni siku ya 339 ya mwaka (ya 340 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 26.


title: 5 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Saba, abati


title: 6 Desemba

text:
Tarehe 6 Desemba ni siku ya 340 ya mwaka (ya 341 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 25.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Nikolasi wa Myra, askofu


title: Tido Mhando

text: Tido Mhando ni mkuu wa Idhaa ya Kiswahili ya BBC.


title: Tido Mhando

text: Tido Mhando ni mmoja wa watangazaji mahiri na wakongwe Tanzania imewahi kuwa nao. Alianzia redio ya taifa, Radio Tanzania Dar Es Salaam, kabla ya kuelekea Kenya ambako alifanya kazi kwa miaka mingi kabla ya kujiunga na shirika la utangazaji la Uingereza, BBC.


title: Tido Mhando

text: Baada ya kuhamishia makazi yake London, Tido Mhando alipewa majukumu ya ukuu wa Idhaa ya Kiswahili ya BBC mwaka 1999. Katika muda wake madarakani, Idhaa ya Kiswahili imepata mafanikio makubwa, ikiwa ni pamoja na idadi ya wasikilizaji kupanda mpaka milioni 19.


title: Tido Mhando

text: Anatarajiwa kustaafu mwishoni mwa mwezi Oktoba 2006, akitarajia kurejea nyumbani Tanzania ambako haijajulikana atapewa majukumu gani.


title: 7 Desemba

text: Tarehe 7 Desemba ni siku ya 341 ya mwaka (ya 342 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 24.


title: 7 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Ambrosi, askofu na mwalimu wa Kanisa, na ya mtakatifu Maria Yosefa Rossello, bikira


title: 8 Desemba

text: Tarehe 8 Desemba ni siku ya 342 ya mwaka (ya 343 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 23.


title: 8 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha sherehe ya Bikira Maria Kukingiwa dhambi ya asili,


title: 9 Desemba

text: Tarehe 9 Desemba ni siku ya 343 ya mwaka (ya 344 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 22.


title: 9 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Juan Diego


title: 10 Desemba

text:
Tarehe 10 Desemba ni siku ya 344 ya mwaka (ya 345 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 21.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Papa Gregori III, na ya mtakatifu Yohane Roberts, padri na mfiadini


title: 11 Desemba

text:
Tarehe 11 Desemba ni siku ya 345 ya mwaka (ya 346 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 20.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Papa Damaso I, na ya mtakatifu Maria Maajabu wa Yesu, bikira


title: 12 Desemba

text: Tarehe 12 Desemba ni siku ya 346 ya mwaka (ya 347 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 19.


title: 12 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya Bikira Maria wa Guadalupe, na ya mtakatifu Korentino, askofu


title: 13 Desemba

text: Tarehe 13 Desemba ni siku ya 347 ya mwaka (ya 348 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 18.


title: 13 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Lusia, bikira na mfiadini


title: 14 Desemba

text:
Tarehe 14 Desemba ni siku ya 348 ya mwaka (ya 349 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 17.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Yohane wa Msalaba, padri na mwalimu wa Kanisa, na ya mtakatifu Nimattullah Kassab Al-Hardini, padri


title: 15 Desemba

text: Tarehe 15 Desemba ni siku ya 349 ya mwaka (ya 350 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 16.


title: 15 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Valeriano wa Avensano, askofu


title: 16 Desemba

text: Tarehe 16 Desemba ni siku ya 350 ya mwaka (ya 351 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 15.


title: 16 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Nabii Hagai, na ya mtakatifu Adelaide wa Italia, malkia


title: 17 Desemba

text: Tarehe 17 Desemba ni siku ya 351 ya mwaka (ya 352 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 14.


title: 17 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Yohane wa Matha, padri


title: 18 Desemba

text: Tarehe 18 Desemba ni siku ya 352 ya mwaka (ya 353 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 13.


title: 18 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Nabii Malaki, na ya mtakatifu Grasyano wa Tours, askofu


title: 19 Desemba

text: Tarehe 19 Desemba ni siku ya 353 ya mwaka (ya 354 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 12.


title: 19 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Papa Anastasio I, na ya mwenye heri Papa Urban V


title: 20 Desemba

text: Tarehe 20 Desemba ni siku ya 354 ya mwaka (ya 355 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 11.


title: 20 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Papa Zefirino, mfiadini


title: 21 Desemba

text: Tarehe 21 Desemba ni siku ya 355 ya mwaka (ya 356 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 10.


title: 21 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Nabii Mika, na ya mtakatifu Petro Kanisi, padri na mwalimu wa Kanisa


title: 22 Desemba

text: Tarehe 22 Desemba ni siku ya 356 ya mwaka (ya 357 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 9.


title: 22 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Flaviano wa Roma, mfiadini, na ya mtakatifu Fransiska Saveri Cabrini, bikira


title: 23 Desemba

text:
Tarehe 23 Desemba ni siku ya 357 ya mwaka (ya 358 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 8.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Yohane wa Kety, padri, na ya mtakatifu Antoni wa Mt. Ana, padri


title: 24 Desemba

text: Tarehe 24 Desemba ni siku ya 358 ya mwaka (ya 359 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 7.


title: 24 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Yakobo-Israeli, babu wa Yesu, ya mtakatifu Raheli, bibi wa Yesu, na ya mtakatifu Gregori wa Spoleto, mfiadini


title: 25 Desemba

text: Tarehe 25 Desemba ni siku ya 359 ya mwaka (ya 360 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 6.


title: 25 Desemba

text: Kwa Wakristo walio wengi 25 Desemba ni sherehe ya Krismasi (au Noeli) inayoadhimisha kuzaliwa kwake Yesu Kristo


title: 26 Desemba

text: Tarehe 26 Desemba ni siku ya 360 ya mwaka (ya 361 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 5.


title: 26 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha sikukuu ya mtakatifu Stefano, mfiadini wa kwanza, pia kumbukumbu ya mtakatifu Papa Dionysius na ya mtakatifu Papa Zosimus


title: 27 Desemba

text: Tarehe 27 Desemba ni siku ya 361 ya mwaka (ya 362 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 4.


title: 27 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha sikukuu ya mtakatifu Yohane, mtume na mwinjili


title: 28 Desemba

text: Tarehe 28 Desemba ni siku ya 362 ya mwaka (ya 363 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 3.


title: 28 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha sikukuu ya watakatifu Watoto wafiadini, na ya mtakatifu Gaspare Del Bufalo, padri


title: 29 Desemba

text: Tarehe 29 Desemba ni siku ya 363 ya mwaka (ya 364 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 2.


title: 29 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Mfalme Daudi, nabii, na ya mtakatifu Thomas Becket, askofu na mfiadini


title: 30 Desemba

text: Tarehe 30 Desemba ni siku ya 364 ya mwaka (ya 365 katika miaka mirefu). Mpaka uishe inabaki siku 1.


title: 30 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Papa Felix I


title: 31 Desemba

text: Tarehe 31 Desemba ni siku ya 365 ya mwaka (ya 365 katika miaka mirefu). Daima ni ya mwisho.


title: 31 Desemba

text: Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Papa Silvester I, na ya mtakatifu Katerina Labouré, bikira


title: 1291

text: Makala hii inahusu mwaka 1291 BK (Baada ya Kristo).bila tarehe


title: 1685

text: Makala hii inahusu mwaka 1685 BK (Baada ya Kristo).


title: 1750

text: Makala hii inahusu mwaka 1750 BK (Baada ya Kristo).


title: Urusi

text: Urusi (kwa Kirusi: Россия, Rossiya) ni nchi ya Ulaya ya Mashariki na ya Asia.


title: Urusi

text: Kwa eneo ni nchi kubwa kuliko zote duniani, ikiwa na km² 17,075,400.


title: Urusi

text: Urusi imepakana na Norway, Ufini, Estonia, Latvia, Lithuania, Poland, Belarus, Ukraine, Georgia, Azerbaijan, Kazakhstan, China, Mongolia na Korea ya Kaskazini.


title: Urusi

text: Iko karibu vilevile na maeneo ya Marekani (jimbo la Alaska liko ng'ambo ya mlango wa Bering) na Japani (kisiwa cha Hokkaido kiko ng'ambo ya mlango wa La Pérouse.


title: Urusi

text: Mji mkuu ni Moscow.


title: Urusi

text: Hadi mwaka 1991 Urusi ilikuwa kiini cha Umoja wa Kisovyeti na kuitwa Shirikisho la Jamhuri ya Kisovyiet ya Kijamii ya Kirusi.


title: Urusi

text: Urusi ilikuwa udikteta chini ya chama cha kikomunisti. Tangu 1990 imekuwa demokrasia.


title: Urusi

text: Muundo wa utawala ni shirikisho la jamhuri chini ya rais mtendaji.


title: Urusi

text: Eneo la Shirikisho la Kirusi linajumlisha sehemu kubwa ya kaskazini ya mabara ya Ulaya na Asia. Umbali kati ya upande wa magharibi na upande wa mashariki kabisa ni karibu kilomita 8,000.


title: Urusi

text: Mkoa wa Kaliningrad haufuatani moja kwa moja na maeneo mengine ya Urusi: umetengwa nayo kijiografia na Lithuania.


title: Urusi

text: Mara nyingi Urusi hutazamwa kama sehemu mbili: Urusi wa Ulaya hadi milima ya Ural na Siberia au Urusi wa Kiasia ambayo ni nchi pana kati ya Ural na Pasifiki.


title: Urusi

text: Sehemu kubwa ya Urusi ni tambarare yenye vilima vidogo tu. Milima mirefu inapatikana kusini na mashariki mwa Siberia.


title: Urusi

text: Bahari mpakani urusi - Bahari Nyeusi, Bahari ya Azov, Bahari Nyeupe, Bahari ya Barents, Bahari ya Kara, Bahari ya Laptev, Bahari ya Mashariki ya Siberia, Bahari ya Chukchi, Bahari ya Bering, Bahari ya Ohotsk na Bahari ya Japani.


title: Urusi

text: Jumla Urusi ina pwani ndefu sana zenye urefu wa kilomita 37,000 kwenye Bahari Aktiki na Pasifiki, pia kwenye Bahari Baltiki, Bahari Nyeusi na Bahari ya Kaspi.[1]


title: Urusi

text: Visiwa vikubwa vya Urusi ni Novaya Zemlya na Kisiwa cha Wrangel kwenye Bahari Aktiki na Sakhalin kwenye Pasifiki. Funguvisiwa muhimu ni Funguvisiwa ya Franz Josef, Severnaya Zemlya, Visiwa vya Siberia Mpya katika Bahari aktiki, halafu Kurili katika Pasifiki.


title: Urusi

text: Eneo kubwa la Urusi hugawiwa kwa macho ya ekolojia kwa kanda asilia tano:


title: Urusi

text: kanda la tundra (ardhi iliyoganda); kanda la taiga (misitu) kanda la mbuga baridi au tambararere nusuyabisi kanda yabisi kanda la milima


title: Urusi

text: Maeneo makubwa ni uwanda, hasa uwanda wa Ulaya ya Mashariki na uwanda wa Siberia ya Magharibi, halafu nyanda za chini za Siberia Kaskazini na Kolyma. Nyanda za juu za Siberia ya Kati na Lena halafu safu za milima kwenye kaskazini-mashariki na kwenye mpaka wa kusini.


title: Urusi

text: Sehemu kubwa za Urusi huwa na vipindi vya majira tofauti sana; joto kubwa inafuatana na baridi kali.


title: Urusi

text: Tabianchi ya Urusi ni hasa ya kibara, kutokana na umbo la nchi na umbali wa sehemu nyingi na bahari. Maeneo mengi yana umbali wa kilomita 400 na zaidi kutoka ufukoni, na kitovu cha nchi kina umbali wa kilomita 3,840 kutoka bahari.


title: Urusi

text: Zaidi ya hayo Urusi ina safu za milima mirefu hasa upande wa kusini na upande wa mashariki ambazo zinazuia kufika kwa urahisi kutoka Bahari Hindi na Pasifiki upepo wenye uwezo wa kupoza halijoto. Kinyume chake upepo kutoka Bahari Aktiki unaweza kuingia bila vizuizi vya aina hii na kuleta baridi kali.


title: Urusi

text: Theluji hufunika uso wa ardhi kati ya siku 40 hadi 200 kwa mwaka katika Urusi ya magharibi, na siku 120 - 200 kila mwaka katika Siberia. Katika kaskazini karibu na Aktiki iko ardhi yenye hali ya jalidi ya kudumu kwa kina cha mita mia kadhaa. Halijoto ya wastani ya sehemu kubwa ya Siberia iko chini ya 0°C.


title: Urusi

text: Sehemu kubwa za Urusi zina majira mawili tu ambayo ni majirajoto na majirabaridi yenye jalidi. Vipindi vya kati ni vifupi sana. Hii inaathiri pia njia za usafiri. Wakati wa majirabaridi, ambako maji yote kwenye mito na maziwa huwa yameganda, barabara zinafunguliwa juu ya barafu ya mito mikubwa au kupitia maziwa makubwa.


title: Urusi

text: Kanda nyembamba la pwani kwenye Bahari Nyeusi huwa na tabianchi ya nusutropiki.


title: Urusi

text: Wakati wa Januari halijoto ni −6°C huko Saint Petersburg, −27°C katika Siberia ya magharibi na −43°C huko Yakutsk katika Siberia ya Kati. Wakati wa majirajoto halijoto inapatikana kati ya wastani ya 4°C kwenye visiwa vya aktiki na wastani ya 20°C katika kusini.


title: Urusi

text: Halijoto ya chini iliyopimwa ilikuwa −68°C huko Siberia ya kaskazini na +45°C kusini mwa nchi.


title: Urusi

text: Ukali wa baridi una athari kubwa juu ya maisha yote, jinsi gani watu wanaweza kufanya kazi, na kama kilimo kinawezekana au la. Majengo yanapaswa kuwa na tabia za pekee hasa katika maeneo ya jalidi ya kudumu ambako ni lazima kuweka kila jengo juu ya nguzo zinazofikia kina cha jalidi kwa sababu uso wa ardhi unakuwa laini na matope wakati wa joto; mashine zinapaswa kutengenezwa kwa kutumia feleji inayovumilia tofauti kubwa za jalidi na joto.


title: Urusi

text: Miezi ya jalidi ni pia kipindi cha giza, kwa hiyo kuna mahitaji ya pekee ya nishati na nguo.


title: Urusi

text: Usimbishaji katika sehemu nyingi za Urusi si mkubwa kwa sababu maeneo mengi yako mbali na pwani, hivyo hayapokei hewa yenye unyevunyevu kutoka bahari.


title: Urusi

text: Sehemu zinazopokea mvua nyingi ziko karibu na pwani, kama Sochi kwenye Bahari Nyeusi (mm 1500 kwa mwaka) na visiwa vya Kurili (mm 1000 - 1500, hasa theluji). Pwani ya Baltiki inapokea mm 600, Moscow mm 525 kwa mwaka. Maeneo yaliyo karibu na Kazakhstan hupokea mm 20 pekee kwa mwaka, na kwenye sehemu za pwani za Aktiki ni mm 15 pekee.


title: Urusi

text: Kwa jumla kuna mito elfu kadhaa. Mingi iko sehemu ya beseni ya utiririshaji ya Bahari Aktiki ambako kuna watu wachache. Kwa hiyo sehemu kubwa ya maji haina matumizi kwa manufaa ya binadamu. Kinyume chake maeneo ya Urusi ya kusini kwenye vipindi vya joto na wakazi wengi yanaona vipindi vya uhaba wa maji kama vile beseni za mto Don na mto Kuban.


title: Urusi

text: Upande wa mashariki wa Ural kuna mito 40 yenye urefu unaozidi kilomita 1,000. Ni hasa mito 3 inayobeba maji ya Siberia kwenda Bahari Aktiki:


title: Urusi

text: Irtysh na Ob (jumla urefu wa km 5,380), Yenisei (urefu km 4,000) Lena (km 3,630).


title: Urusi

text: Mito hii mitatu humwaga kila sekunde m³ 50,000 kwenye Bahari Aktiki.


title: Urusi

text: Kati ya mito mingine mikubwa kuna:


title: Urusi

text: Volga ambayo ni mto mrefu wa Ulaya ukiishia katika Bahari ya Kaspi Dnepr unaoishia katika Bahari Nyeusi; ni njia ya maji muhimu Kama ni njia muhimu pia Oka Moskva Neva Don Amur


title: Urusi

text: Maziwa ya Urusi hushika takriban robo ya maji matamu yote duniani yasiyo barafu. [2]


title: Urusi

text: Ziwa kubwa ni Ziwa Baikal ambayo ni ziwa yenye maji mengi duniani.[3] Maziwa mengine ni pamoja na Ladoga na Onega ambayo ni kati ya maziwa makubwa zaidi ya Ulaya.


title: Urusi

text: Majiji mawili makuu ni Moscow na Sankt Peterburg. Moscow ni mji mkuu wa kale uliyorudishiwa nafasi yake baada ya mapinduzi ya kikomunisti ya mwaka 1918.


title: Urusi

text: Sankt Peterburg ilikuwa mji mkuu kuanzia mwaka 1703 hadi 1918 kama makao makuu ya tsar au kaisari wa Urusi. Miaka 1924-1989 ikaitwa Leningrad kwa heshima ya Lenin, kiongozi wa mapinduzi.


title: Urusi

text: Miji mingine mikubwa ni pamoja na:


title: Urusi

text: Novosibirsk Nizhniy Novgorod Yekaterinburg Samara Omsk Kazan Ufa Chelyabinsk Rostov Perm Volgograd


title: Urusi

text: Historia ya Urusi kama nchi ya pekee ilianza polepole pale ambako makabila ya wasemaji wa Kislavoni cha Mashariki walipoanza kujenga maeneo yao kuanzia karne ya 8 BK.


title: Urusi

text: Waskandinavia waliunda dola la kwanza katika eneo la Kiev, wakalitawala kama dola la Kislavoni. Wenyewe waliingia haraka katika lugha na utamaduni wa wenyeji, lakini waliacha jina lao kwa sababu "Rus" kiasili ilikuwa jina la Waskandinavia wale kutoka Uswidi ya leo.


title: Urusi

text: Mwaka 988 Kiev ilipokea Ukristo wa Kiorthodoksi kutoka Bizanti. Tukio hilo liliathiri moja kwa moja utamaduni na historia yote iliyofuata.


title: Urusi

text: Dola la Kiev liliporomoka kutokana na mashambulio ya Wamongolia baada ya Jingis Khan, na maeneo madogo zaidi yalijitokeza yaliyopaswa kukubali ubwana wa Wamongolia.


title: Urusi

text: Kubwa kati ya maeneo yale madogo ulikuwa utemi wa Moscow. Watemi wa Moscow walichukua nafasi ya kwanza kuunganisha Waslavoni wa Mashariki dhidi ya Wamongolia na kupanua utawala wao.


title: Urusi

text: Baada ya anguko la Konstantinopoli mwaka 1453 watawala wa Moscow walipokea cheo cha Kaisari wa Roma kilichoitwa "tsar" na kuwa cheo cha watawala wa Urusi hadi mwaka 1917.


title: Urusi

text: Mpaka karne ya 18 eneo la Moscow lilikuwa tayari kubwa likabadilika kuwa Milki ya Kirusi iliyoendelea kupanuka katika Siberia na Asia ya Kati, ikawa kati ya milki kubwa kabisa za historia ikienea kutoka Poland upande wa magharibi hadi bahari ya Pasifiki upande wa mashariki.


title: Urusi

text: Tsar Petro I (1689 - 1725) alitambua ya kwamba nchi yake ilikuwa nyuma upande wa teknolojia na elimu kulingana na mataifa ya Ulaya. Alianzisha mabadiliko mengi ya kuiga mfano wa Ulaya ya Magharibi akahamisha mji mkuu kutoka Moscow kwenda mji mpya aliounda sehemu ya magharibi ya milki yake akauita Sankt Peterburg.


title: Urusi

text: Tangu wakati wa Petro I nchi ilishiriki katika siasa ya Ulaya pamoja na vita vingi vya huko.


title: Urusi

text: Mwanzo wa karne ya 19 milki ikashambuliwa na Napoleon Bonaparte aliyeteka Moscow lakini Warusi walifaulu kuwafukuza maadui kwa msaada wa baridi iliyoua askari wengi wa Ufaransa.


title: Urusi

text: Matsar wa Urusi waliendelea kutawala kwa kuwa na mamlaka zote bila kushirikisha wananchi jinsi ilivyokuwa kawaida katika sehemu nyingine za Ulaya. Miji iliona maendeleo ya viwanda na jamii ya kisasa, lakini sehemu kubwa ya wakulima waliendelea kukaa chini ya utawala wa makabaila.


title: Urusi

text: Katika sehemu ya pili ya karne ya 19 Urusi ulipanua utawala wake juu ya maneo makubwa ya Asia ya Kati na milima Kaukasus ukashindana na Milki ya Osmani, Uajemi na athira ya Uingereza katika Asia.


title: Urusi

text: Mwanzoni mwa karne ya 20 Urusi ukaonekana tena kuwa nyuma ya nchi za magharibi na sababu kuu ilikuwa nafasi kubwa ya serikali iliyojitahidi kusimamia mabadiliko yote katika jamii na kuzuia mabadiliko yaliyoonekana magumu machoni pa Tsar, pa makabaila na pa maaskofu wa Kanisa la Kiorthodoksi.


title: Urusi

text: Mwaka 1904 upanuzi wa Urusi katika Asia uligongana na upanuzi wa Japan. Katika vita dhidi ya Japani Urusi ulishindwa na tukio hili lilisababisha mapinduzi ya Urusi ya 1905. Tsar Nikolas alipaswa kukubali uchaguzi wa bunge la duma kwa mara ya kwanza. Hata hivyo haki za duma zilikuwa chache na mabadiliko yalitokea polepole mno.


title: Urusi

text: Urusi ulijiunga mwaka 1914 na vita kuu ya kwanza ya dunia ukisimama upande wa Uingereza na Ufaransa dhidi ya Ujerumani na Austria-Hungaria. Vita havikuenda vizuri, wananchi wakaona njaa na mapinduzi ya Februari 1917 yakamfukuza Tsar aliyejiuzulu.


title: Urusi

text: Vita vikaendelea na Wajerumani walizidi kusogea mbele. Serikali mpya ya bunge ikapinduliwa katika mwezi wa Oktoba 1917 na mapinduzi ya Bolsheviki chini ya kiongozi wao Vladimir Ilyich Lenin.


title: Urusi

text: Huo ulikuwa mwanzo wa vita ya wenyewe kwa wenyewe. Wakomunisti chini ya Lenin walishinda na kugeuza Urusi kuwa Umoja wa Kisoveti tangu mwaka 1922, wakitawala kwa mfumo wa kiimla wa chama chao. Ili kurahisisha utawala wao Wakomunisti waliamua kutawala Urusi wa awali kwa muundo wa shirikisho, wakaunda jamhuri mbalimbali kufuatana na mataifa ndani ya eneo hilo kubwa.


title: Urusi

text: Urusi lilikuwa sasa jina la jamhuri kubwa katika umoja huu nao ukaitwa Shirikisho la Jamhuri ya Kisovyiet ya Kijamii ya Kirusi.


title: Urusi

text: Kikatiba jamhuri hizo zote zilikuwa nchi huru lakini hali halisi zilitawaliwa zote kutoka makao makuu ya chama cha kikomunisti huko Moscow. Katiba hiyo ilipata umuhimu tangu 1989, wakati wa mwisho wa utawala wa Wakomunisti ambako jamhuri zote zilitafuta uhuru wao zikaachana na Umoja.


title: Urusi

text: Mji mkuu Sant Peterburg ulibadilishwa jina kuwa Leningrad na baadaye makao makuu ya nchi yakahamishwa tena kwenda Moscow.


title: Urusi

text: Kiongozi aliyemfuata Lenin mwaka 1924 alikuwa Josef Stalin aliyeweza kugeuza utawala wa chama kuwa utawala wake mwenyewe akiongoza kwa jina la Katibu Mkuu wa chama cha kikomunisti.


title: Urusi

text: Mwaka 1939, mwanzoni mwa vita kuu ya pili ya dunia Stalin alipatana na Ujerumani wa Adolf Hitler kugawa maeneo ya Poland na nchi za Baltiki kati yao lakini mwaka 1941 Hitler alishambulia pia Umoja wa Kisovyeti.


title: Urusi

text: Warusi walipoteza askari milioni kadhaa, lakini waliweza kuwazuia Wajerumani wasiteke Moscow na Leningrad. Kwa msaada wa Marekani Warusi waliweza kurudisha jeshi la Ujerumani na kusogea magharibi. Umoja wa Kisovyeti ukawa kati ya nchi washindi wa vita kuu ya pili ya dunia.


title: Urusi

text: Tangu mwaka 1945 jeshi la Urusi lilikaa katika nchi zote za Ulaya ya Mashariki hadi katikati ya Ulaya. Katika nchi hizo zote serikali za kikomunisti zilianzishwa na kusimamiwa na ofisi kuu ya chama cha kikomunisti huko Moscow.


title: Urusi

text: Urusi ulikuwa kiongozi wa nchi za kijamaa, ukishindana katika vita baridi dhidi ya nchi za magharibi zilizoongozwa na Marekani. Athira ya Umoja wa Kisovyeti ilipanuka hadi Afrika, Asia na Amerika ya Kati ambako nchi mbalimbali zilianza kuiga mtindo wa kikomunisti.


title: Urusi

text: Utawala wa kikomunisti uliendelea hadi mwaka 1990. Mwishoni matatizo ya uchumi yalizidi kwa sababu mfumo wa uchumi ulioongozwa moja kwa moja na serikali kuu, pamoja na utaratibu wa kiimla uliozuia wananchi kupinga siasa ya viongozi na kuleta hoja tofauti, ulisababisha tena nchi kubaki nyuma.


title: Urusi

text: Tangu mwaka 1990 jamhuri kadhaa za Umoja wa Kisovyeti ziliondoka katika umoja na kutangaza uhuru wao ilhali serikali ilishindwa nguvu ya kuwazuia. Mwaka 1991 jamhuri wanachama za mwisho Urusi, Belarus na Ukraine ziliamua kumaliza Umoja wa Kisovyeti.


title: Urusi

text: Tangu mwaka 1991 Urusi ulipungukiwa na maeneo mengi yaliyotwaliwa katika karne ya 19 na ya 18, ukabaki peke yake ingawa bado ni dola kubwa kuliko yote duniani.


title: Urusi

text: Marais wa Urusi baada ya 1991 walikuwa Boris Yeltsin na Vladimir Putin.


title: Urusi

text: Dmitry Medvedev alichaguliwa kuwa rais wa Urusi mwaka 2008 na mtangulizi wake Vladimir Putin akawa waziri mkuu.


title: Urusi

text: Kulingana na katiba ya nchi, Urusi ni shirikisho na jamhuri ambako rais ni mkuu wa nchi [4]na waziri mkuu ni kiongozi wa serikali.


title: Urusi

text: Shirikisho la Urusi linafuata muundo wa demokrasia yenye mfumo wa vyama vingi. Kuna serikali ya kiraisi yenye mikono mitatu:


title: Urusi

text: Bunge: kuna sehemu mbili ambayo moja ni duma ya Urusi yenye wabunge 450 na Halmashauri ya Shirikisho la Urusi lenye wawakilishi 166 waliochaguliwa na bunge za Maeneo ya Shirkisho la Urusi. Serikali: rais ni Amiri Jeshi Mkuu, anaweza kutoa veto dhidi ya sheria zilizoamuliwa na bunge, na kuteua baraza la mawaziri pamoja na maafisa wengine muhimu. Mahakama: Kuna Mahakama ya kikatiba, Mahakama Mkuu na mahakama nyingine za ngazi za shirikisho na majaji wanachaguliwa na HAlmashauri ya Shirikisho kufuatana na mapendekezo ya rais.


title: Urusi

text: Rais huchaguliwa kwa kura ya wananchi wote kwa kipindi cha miaka sita akiweza kurudishwa mara moja madarakani; anaweza kugombea tena baada ya kupumzika angalau kipindi kimoja. [5]


title: Urusi

text: Baraza la mawaziri lina waziri mkuu na mawaziri wake wanaoteuliwa na rais kulingana na pendekezo ka waziri mkuu. Waziri mkuu anahitaji kukubaliwa na duma.


title: Urusi

text: Vyama vya kisiasa muhimu ni Urusi wa Umoja, Chama cha Kikomunisti cha Urusi, Chama Huria cha Urusi na Urusi wa Haki.


title: Urusi

text: Kuna Maeneo ya Shirikisho la Urusi 85.


title: Urusi

text: Kulingana na katiba ya nchi kuna maeneo 85 yanayofanya shirikisho lake [6] pamoja na eneo la Krim na mji wa Sevastopol.[7]


title: Urusi

text: Maeneo ya shirikisho yanawakilishwa sawa katika bunge na kila moja linapewa wawakilishi wawili. [8] Lakini hali halisi yana viwango tofauti vya madaraka ya kujitawala katika siasa ya ndani.


title: Urusi

text: Jamhuri za shirikisho 22 ambazo kwa jina zinajitawala, zina katiba zao zikiwa na gavana na bunge wanaochaguliwa na wakazi wake moja kwa moja. Sheria ya Urusi inaamuru uchaguzi wa moja kwa moja wa wakuu wa jamhuri lakini hao hawaruhusiwi tena kutumia cheo cha "rais".[9] Jamhuri ina haki ya kujiamulia kuhusu lugha rasmi. Hadhi ya jamhuri ilianzishwa kutokana na kuwepo kwa kabila kubwa au taifa lenye utamaduni usio wa Kirusi. Hali halisi jamhuri nyingi zina wakazi wengi Warusi kutokana na historia ya uhamiaji zamani za Umoja wa Kisovyeti. Mikoa ya Urusi 55, ila kuna majina mawili kwa mikoa hiyo. Mingi inaitwa oblast ambayo ni hali ya kawaida na 9 inaitwa krai kwa sababu za kihistoria; zote zina gavana na wabunge wanaochaguliwa na wakazi moja kwa moja. Majiji ya Shirikisho 3 ambayo ni majiji yaliyopewa hadhi ya pekee kutokana na umuhimu wao wa kitaifa (Moscow, Sankt Petersburg na Sevastopol) Maeneo huru 5 ambayo ni maeneo makubwa yenye watu wachache yaliyopewa hadhi ya pekee kwa sababu ni maeneo ya kidesturi ya wakazi asilia wasio Warusi; siku hizi kote Warusi wamekuwa wengi lakini hadhi ya eneo huru ni jaribio la kuonyesha heshima kwa utamaduni wa pekee wa wenyeji. "Uhuru" katika mengi ni kwa jina tu, unahusu zaidi utamaduni na kutunza lugha ya wenyeji asilia: mengi hutawaliwa na mkoa wa jirani. Maeneo manne huitwa "okrug huru" na moja "oblast huru" ambayo ni Oblast huru ya Kiyahudi)


title: Urusi

text: Maeneo yote ya Shirikisho yamepangwa katika kanda 9. Kila moja huwa na Mkuu wa Kanda anayeteuliwa na rais na jukumu lake ni kusimamia na kuangalia kazi ya serikali za maeneo.


title: Urusi

text: Warusi asilia ni 81%, lakini kuna makabila mengine 160 katika shirikisho, ambayo yanatumia lugha 100 hivi[10] (angalia orodha ya lugha za Urusi).


title: Urusi

text: Kufuatana na sensa ya mwaka 2002 kulikuwa na watu milioni 142.6 wasemaji wa Kirusi, wakifuatwa na wasemaji wa Kitatari milioni 5.3 na Kiukraina milioni 1.8.[11]


title: Urusi

text: Lugha rasmi na ya kawaida ni Kirusi kwenye maeneo yote ya Shirikisho la Kirusi lakini katiba ya nchi inatoa kibali kwa Jamhuri za shirikisho kujiamulia lugha rasmi ya nyongeza kwa eneo lao pamoja na Kirusi.[12]. Kuna pia "maeneo huru" ya pekee yenye lugha zao pamoja na Kirusi.


title: Urusi

text: Warusi wengi kabisa walikuwa wafuasi wa Ukristo wa Kiorthodoksi hadi mapinduzi ya 1917/18. Katika mapokeo yao wenyewe ni Mtume Andrea aliyeleta mara ya kwanza imani hiyo hadi Urusi.[13].


title: Urusi

text: Mnamo mwaka 988 mtemi wa Kiev Vladimir Mkuu alipokea ubatizo kutoka kwa mapadre wa Kanisa la Bizanti uliofuatwa na ubatizo wa familia na wananchi wa Kiev[14]).


title: Urusi

text: Kanisa la Kiorthodoksi liliendelea kuwa dini rasmi katika milki za Kirusi hadi mapinduzi ya 1917. Wakomunisti walioshika utawala mwaka ule walikataa dini zote [15] Urusi pamoja na Umoja wa Kisovyeti ilikuwa nchi ya kwanza iliyoamua kufuata uatheisti kama itikadi kuu[16] [17][18] Serikali ya kikomunisti ilinyang'anya mali na majengo ya Kanisa, magazeti yake yalishambulia mafundisho ya dini, uatheisti ukafundishwa shuleni na waumini wakahangaishwa.[19] Makanisa mengi yaligeuzwa kwa matumizi ya ghala, ukumbi wa michezo na kadhalika au kubomolewa.


title: Urusi

text: Mapadre, maaskofu na maimamu mara nyingi walikamatwa, kutupwa gerezani au kutumwa kwenye makambi ya GULAG. Kati ya miaka 1922 hadi 1926 jumla ya maaskofu 28 na mapadre zaidi ya 1,200 waliuawa. Wengi sana zaidi walidhulumiwa.[20]


title: Urusi

text: Dini za awali ziliendelea chini ya ukomunisti lakini kwa matatizo makubwa. Waumini waliweza kusali kwao nyumbani na katika makanisa na misikiti michache iliyobaki. Wakati wa Vita Kuu ya Pili mateso yalipungua kidogo kwa sababu Joseph Stalin alitaka kuwaunganisha wananchi wote chini ya uongozi wake katika juhudi za vita.


title: Urusi

text: Baada ya ukomunisti kuanguka mnamo 1990 jumuiya za kidini zimepata uhai mpya. Wafuasi wa dini hawahesabiwi katika sensa, hivyo kuna makadirio tu. Mnamo Agosti 2012 kulikuwa na kadirio la asilimia 46.8 za Warusi kuwa Wakristo [21] na asilimia 25 waliamini uwepo wa Mungu lakini bila kufuata dini yoyote. Makadirio mengine yalitaja asilimia 76 za Warusi kuwa Wakristo [22] au asilimia 65 [23].


title: Urusi

text: Upande wa Wakristo, wengi wanakadiriwa kuwa Waorthodoksi (kati ya hao wengi hawashiriki kwenye ibada za mara kwa mara) na wachache ni Wakatoliki na Waprotestanti.[24]


title: Urusi

text: Uislamu ni dini yenye wafuasi wengi baada ya Kanisa la Kiorthodoksi.[25] Ni dini kuu kati ya watu wengi wa Kaukazi kama vile Wachecheni, Waingushi na Wacherkesi, pia kati ya wasemaji wengi wa Lugha za Kiturki kama vile Watatari na Wabashkiris. Kwa jumla kuna kadirio la kuwepo kwa milioni 9,400,000 Waislamu ambao ni sawa na asilimia 6.5% ya wananchi wote. Walio wengi ni Wasunni, pamoja na wafuasi wachache wa Shia na Ahmadiya. Sehemu kubwa wanajihesabu kuwa Waislamu bila madhehebu.[26] [21][27]


title: Urusi

text: Katika maeneo matatu kuna wafuasi wa Ubuddha ambayo ni Buryatia, Tuva na Kalmykia.


title: Urusi

text: Dini za jadi hufuatwa bado katika sehemu za Siberia na Mashariki ya Mbali kama vile Yakutia na Chukotka.


title: Urusi

text: Kwa jumla Waslavi mara nyingi ni Wakristo wa Kiorthodoksi, wasemaji wa lugha za Kiturki ni zaidi Waislamu, na wenye lugha za Kimongolia mara nyingi hufuata Ubuddha.[28]


title: Urusi

text: Kuhusu watu wasio na dini kuna makadirio kuwa kati ya 16% na 48% ya wananchi wote.[29]


title: Urusi

text: Idadi ya watu wanaojihesabu kuwa Waatheisti ni asilimia 7 na idadi yao imeendelea kupungua. [30]


title: Urusi

text: at Curlie Wikimedia Atlas of Russia at UCB Libraries GovPubs from the BBC News at Encyclopædia Britannica


title: Urusi

text: from the International news project about Russia International news project about Russia Moscow and Russia through Muscovite's eyes.


title: Urusi

text: Jamii:Nchi za Ulaya Jamii:Nchi za G8 Jamii:Nchi za G20


title: 1799

text: Makala hii inahusu mwaka 1799 BK (Baada ya Kristo).


title: 1798

text: Makala hii inahusu mwaka 1798 BK (Baada ya Kristo).


title: 1797

text: Makala hii inahusu mwaka 1797 BK (Baada ya Kristo).bila tarehe


title: 1796

text: Makala hii inahusu mwaka 1796 BK (Baada ya Kristo).


title: 1795

text: Makala hii inahusu mwaka 1795 BK (Baada ya Kristo).


title: 1794

text: Makala hii inahusu mwaka 1794 BK (Baada ya Kristo).


title: 1793

text: Makala hii inahusu mwaka 1793 BK (Baada ya Kristo).


title: 1792

text: Makala hii inahusu mwaka 1792 BK (Baada ya Kristo).


title: 1791

text: Makala hii inahusu mwaka 1791 BK (Baada ya Kristo).


title: 1790

text: Makala hii inahusu mwaka 1790 BK (Baada ya Kristo).


title: 1789

text: Makala hii inahusu mwaka 1789 BK (Baada ya Kristo).


title: 1788

text: Makala hii inahusu mwaka 1788 BK (Baada ya Kristo).


title: 1787

text: Makala hii inahusu mwaka 1787 BK (Baada ya Kristo).


title: 1786

text: Makala hii inahusu mwaka 1786 BK (Baada ya Kristo).


title: 1785

text: Makala hii inahusu mwaka 1785 BK (Baada ya Kristo).


title: 1784

text: Makala hii inahusu mwaka 1784 BK (Baada ya Kristo).


title: 1783

text: Makala hii inahusu mwaka 1783 BK (Baada ya Kristo).


title: 1782

text: Makala hii inahusu mwaka 1782 BK (Baada ya Kristo).


title: 1781

text: Makala hii inahusu mwaka 1781 BK (Baada ya Kristo).


title: 1780

text: Makala hii inahusu mwaka 1780 BK (Baada ya Kristo).


title: 1779

text: Makala hii inahusu mwaka 1779 BK (Baada ya Kristo).


title: 1778

text: Makala hii inahusu mwaka 1778 BK (Baada ya Kristo).


title: 1777

text: Makala hii inahusu mwaka 1777 BK (Baada ya Kristo).


title: 1776

text: Makala hii inahusu mwaka 1776 BK (Baada ya Kristo).


title: 1775

text: Makala hii inahusu mwaka 1775 BK (Baada ya Kristo).


title: 1774

text: Makala hii inahusu mwaka 1774 BK (Baada ya Kristo).


title: 1773

text: Makala hii inahusu mwaka 1773 BK (Baada ya Kristo).


title: 1772

text: Makala hii inahusu mwaka 1772 BK (Baada ya Kristo).


title: 1771

text: Makala hii inahusu mwaka 1771 BK (Baada ya Kristo).


title: 1770

text: Makala hii inahusu mwaka 1770 BK (Baada ya Kristo).


title: 1769

text: Makala hii inahusu mwaka 1769 BK (Baada ya Kristo).


title: 1768

text: Makala hii inahusu mwaka 1768 BK (Baada ya Kristo).


title: 1767

text: Makala hii inahusu mwaka 1767 BK (Baada ya Kristo).


title: 1766

text: Makala hii inahusu mwaka 1766 BK (Baada ya Kristo).


title: 1765

text: Makala hii inahusu mwaka 1765 BK (Baada ya Kristo).


title: 1764

text: Makala hii inahusu mwaka 1764 BK (Baada ya Kristo).


title: 1763

text: Makala hii inahusu mwaka 1763 BK (Baada ya Kristo).


title: 1762

text: Makala hii inahusu mwaka 1762 BK (Baada ya Kristo).


title: 1761

text: Makala hii inahusu mwaka 1761 BK (Baada ya Kristo).


title: 1760

text: Makala hii inahusu mwaka 1760 BK (Baada ya Kristo).


title: 1759

text: Makala hii inahusu mwaka 1759 BK (Baada ya Kristo).


title: 1758

text: Makala hii inahusu mwaka 1758 BK (Baada ya Kristo).


title: 1757

text: Makala hii inahusu mwaka 1757 BK (Baada ya Kristo).


title: 1756

text: Makala hii inahusu mwaka 1756 BK (Baada ya Kristo).


title: 1755

text: Makala hii inahusu mwaka 1755 BK (Baada ya Kristo).


title: 1754

text: Makala hii inahusu mwaka 1754 BK (Baada ya Kristo).


title: 1753

text: Makala hii inahusu mwaka 1753 BK (Baada ya Kristo).


title: 1752

text: Makala hii inahusu mwaka 1752 BK (Baada ya Kristo).


title: 1751

text: Makala hii inahusu mwaka 1751 BK (Baada ya Kristo).


title: 1540

text: Makala hii inahusu mwaka 1540 BK (Baada ya Kristo).


title: 1559

text: Makala hii inahusu mwaka 1559 BK (Baada ya Kristo).


title: 1478

text: Makala hii inahusu mwaka 1478 BK (Baada ya Kristo).


title: 1667

text: Makala hii inahusu mwaka 1667 BK (Baada ya Kristo).


title: 1721

text: Makala hii inahusu mwaka 1721 BK (Baada ya Kristo).


title: 1716

text: Makala hii inahusu mwaka 1716 BK (Baada ya Kristo).


title: Wimbo wa Taifa

text:
Wimbo wa Taifa kwa kawaida ni wimbo (wakati mwingine pia musiki maalumu bila uimbaji) ulioteuliwa na serikali au kwa njia ya sheria na kutumiwa wakati wa nafasi maalumu kama alama au ishara ya taifa, nchi dola na kadhalika. Matumizi yake mara nyingi hufanana na matumizi ya bendera la taifa.
Nyimbo za taifa zilianza kuwa kawaida katika karne ya 19 katika madola ya Ulaya zikaenea polepole kote duniani pamoja na wazo la "utaifa".


title: Nusukipenyo

text: Nusukipenyo au rediasi ni mstari unaonyoka kati ya kitovu cha duara na mzingo wake. Ni nusu ya urefu wa kipenyo.


title: Nusukipenyo

text: Uhusiano kati ya mzingo na rediasi ni formula_1


title: Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

text: Orodha ya Wafalme Wakuu ("Tenno") wa Japani inataja wafalme wanaohesabiwa rasmi. Kwa wafalme 28 wa kwanza hatuna miaka ya uhakika, kwa hiyo hawajaorodheshwa humo.


title: Hirohito wa Japani

text: Hirohito (29 Aprili 1901 – 7 Januari 1989) alikuwa mfalme mkuu wa 124 ("Tenno") wa Japani. Alimrithi baba yake Yoshihito tarehe 25 Desemba 1926 na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni mwanaye Akihito.


title: Hirohito wa Japani

text: Ingawa alijulikana sana nje ya Japan kwa jina lake la kwa Kijapani, kwa sasa anatambulika zaidi kwa jina la Shōwa.


title: Hirohito wa Japani

text: Neno "Shōwa" linamaanisha mtu mkarimu; ni jina la nyakati za Kijapani zilizoambatana na watawala wa nchi hiyo walioitwa Matenno wa Japani .


title: Hirohito wa Japani

text: Hironito alizaliwa katika ikulu ya Tokyo (wakati wa utawala wa babu yake Meiji). Baba yake aliitwa Yoshinito ambaye jina la utawala lake aliitwa Taishō) na mama yake aliitwa Sadako ambaye jina lake la utawala aliitwa Teimei.


title: Hirohito wa Japani

text: Mwanzoni mwa utawala wake, Japan tayari ilikuwa moja kati ya mataifa yenye nguvu duniani na ilikuwa nchi ya tisa kwa maendeleo ya uchumi duniani na moja kati ya nchi nne wanachama wa kudumu wa Shirikisho la Mataifa ambalo lilikuwa shirikisho tangulizi la ya Umoja wa Mataifa.


title: Yoshihito

text: Yoshihito (31 Agosti 1879 – 25 Desemba 1926) alikuwa mfalme mkuu ("Tenno") wa Japani. Alimfuata baba yake, Mutsuhito, tarehe 13 Juni 1912 na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni mwana wake Hirohito.


title: Mutsuhito

text: Mutsuhito (3 Novemba 1852 – 30 Juni 1912) alikuwa mfalme mkuu wa 122 ("Tenno") wa Japani. Pia anajulikana kama "Meiji". Mwaka wa 1867 alimfuata baba yake, Komei, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni mwana wake Yoshihito.


title: Komei

text: Komei (22 Julai 1831 – 30 Januari 1867) alikuwa mfalme mkuu wa 121 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Osahito". Tarehe 10 Machi 1846 alimfuata baba yake, Ninko, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni mwana wake Mutsuhito.


title: Ninko

text: Ninko (16 Machi 1800 – 21 Februari 1846) alikuwa mfalme mkuu wa 120 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Ayahito". Mwaka wa 1817 alimfuata baba yake, Kokaku, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni mwana wake, Komei.


title: Kokaku

text: Kokaku (23 Septemba 1771 – 11 Desemba 1840) alikuwa mfalme mkuu wa 119 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Morohito". Mwaka wa 1780 alimfuata mfalme mkuu Go-Momozono, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 7 Mei 1817. Aliyemfuata ni mwana wake, Ninko.


title: Go-Momozono

text: Go-Momozono (5 Agosti 1758 – 16 Desemba 1779) alikuwa mfalme mkuu wa 118 ("Tenno") wa Japani. Alikuwa mtoto wa Mfalme Mkuu Momozono. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Hidehito". Tarehe 23 Mei 1771 alimfuata shangazi yake, Go-Sakuramachi, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni Kokaku.


title: Go-Sakuramachi

text: Go-Sakuramachi (23 Septemba 1740 – 24 Desemba 1813) alikuwa mfalme mkuu wa 117 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Satoko". Tarehe 15 Septemba 1762 alimfuata kaka yake, Momozono, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu mwaka wa 1771. Aliyemfuata ni mpwa wake, Go-Momozono.


title: Momozono

text: Momozono (14 Aprili 1741 – 31 Agosti 1762) alikuwa mfalme mkuu wa 116 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Toohito". Tarehe 9 Juni 1747 alimfuata baba yake, Sakuramachi, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni dada yake, Go-Sakuramachi.


title: Sakuramachi

text: Sakuramachi (8 Februari 1720 – 28 Mei 1750) alikuwa mfalme mkuu wa 115 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Teruhito". Tarehe 13 Aprili 1735 alimfuata baba yake, Nakamikado, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 9 Juni 1747. Aliyemfuata ni mwana wake, Momozono.


title: Nakamikado

text: Nakamikado (14 Januari 1702 – 10 Mei 1737) alikuwa mfalme mkuu wa 114 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Yasuhito". Tarehe 27 Julai 1709 alimfuata baba yake, Higashiyama, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 13 Aprili 1735. Aliyemfuata ni mwana wake, Sakuramachi.


title: Higashiyama

text: Higashiyama (21 Oktoba 1675 – 16 Januari 1710) alikuwa mfalme mkuu wa 113 ("Tenno") wa Japani. Tarehe 6 Mei 1687 alimfuata mfalme mkuu Reigen, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 27 Julai 1709. Aliyemfuata ni mwana wake, Nakamikado.


title: Reigen

text: Reigen (9 Julai 1654 – 24 Septemba 1732) alikuwa mfalme mkuu wa 112 ("Tenno") wa Japani. Baba yake alikuwa mfalme mkuu Go-Mizunoo. Tarehe 5 Machi 1663 alimfuata mfalme mkuu Go-Sai, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 2 Mei 1687. Mwaka wa 1713 akawa mtawa wa Buddha. Aliyemfuata kama mfalme ni mwana wake Higashiyama.


title: Bezaleli

text: Bezaleli (kwa Kiebrania בצלאל) alikuwa fundi na msanii wa kabila la Yuda (Israeli).


title: Bezaleli

text: Anatajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Kutoka, sura ya 35 kuanzia mstari wa 30.


title: Oholiabu

text: Oholiabu (kwa Kiebrania אהליאב) alikuwa fundi na msanii wa kabila la Dani (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Kutoka, sura ya 35 kuanzia mstari wa 34.


title: Abidani

text: Abidani alikuwa kiongozi wa kabila la Benyamini anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 22.


title: Abigaili

text: Abigaili (kwa Kiebrania אביגיל) alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Kileabu.


title: Abigaili

text: Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, kwa mfano sura ya 3, mstari wa 3.


title: Abihu

text: Abihu alikuwa mwana wa kuhani mkuu Aroni ambaye pamoja na kaka yake Nadabu alifanya kosa mbele ya Mungu na kuteketezwa na moto katika jangwa la Sinai.


title: Abihu

text: Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Walawi, kwa mfano sura ya 10 kuanzia mstari wa 1.


title: Abitali

text: Abitali alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Shefatia.


title: Abitali

text: Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 4.


title: Absalomu

text: Absalomu (kwa Kiebrania אבשלום) alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Maaka.


title: Absalomu


title: Adoniya

text: Adoniya alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Hagithi.


title: Adoniya


title: Ahiezeri

text: Ahiezeri alikuwa kiongozi wa kabila la Dani (Israeli).


title: Ahiezeri

text: Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 25.


title: Ahinoamu

text: Ahinoamu alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Amnoni.


title: Ahinoamu

text: Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 2.


title: Ahira

text: Ahira alikuwa kiongozi wa kabila la Naftali (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 29.


title: Amnoni

text: Amnoni (kwa Kiebrania אמנון) alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Ahinoamu.


title: Amnoni


title: Egla

text: Egla alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Ithreamu.


title: Egla

text: Anatajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 5.


title: Eliabu

text: Eliabu ni jina la watu watatu katika Biblia.


title: Eliabu

text: Mmoja alikuwa kiongozi wa kabila la Zebuluni (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 7.


title: Eliabu

text: Mwingine alikuwa mwana wa Palu na baba wa Nemuel, Dathan, and Abiram katika kitabu hicho, 26:8-9.


title: Eliabu

text: Mwingine tena alikuwa mtoto wa kwanza wa Yese, na hivyo kaka wa mfalme Daudi (Kitabu cha Kwanza cha Samueli 16:7).


title: Eliasafu

text: Eliasafu alikuwa kiongozi wa kabila la Gadi (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 14.


title: Elishama

text: Elishama alikuwa kiongozi wa kabila la Efraimu (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 18.


title: Elisuri

text: Elisuri alikuwa kiongozi wa kabila la Reubeni (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 10.


title: Gamalieli

text: Gamalieli alikuwa kiongozi wa kabila la Manase anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 20.


title: Gamalieli

text: Muhimu zaidi ni Gamalieli mwingine, Gamalieli I au Gamalieli mzee, kiongozi wa Mafarisayo katika karne ya 1 B.K. Anatajwa katika Agano Jipya, ambayo ni sehemu ya pili ya Biblia ya Kikristo, kama mwalimu wa mtume Paulo aliyewatetea mitume wa Yesu. Mapokeo ya Ukristo yanamheshimu kama mtakatifu). Katika Talmud ya Uyahudi anatajwa kwa heshima kama Rabban Gamliel.


title: Gamalieli

text: Gamalieli pia ametajwa Mdo 5:34-39 Farisayo Mwalimu wa Totati wakuheshimika aliye mwokoa Paulo kati ya kundi la Mafarisayo walio mgeukia Paulo ila kwa ushauri wa Gamaliel wakawaamuru wale mitume waitumie tena jina la Yesu


title: Hagithi

text: Hagithi alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Adoniya.


title: Hagithi

text: Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 4.


title: Ithreamu

text: Ithreamu alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Egla.


title: Ithreamu

text: Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 5.


title: Kileabu

text: Kileabu () alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Abigaili.


title: Kileabu

text: Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 3.


title: Maaka

text: Maaka alikuwa mke wa mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Absalomu.


title: Maaka


title: Nadabu

text: Nadabu alikuwa mwana wa Aroni anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania (na hivyo pia katika Agano la Kale la Biblia ya Kikristo), katika kitabu cha Walawi, kwa mfano sura ya 10 kuanzia mstari wa 1.


title: Nadabu

text: Pamoja na kaka yake Abihu alifanya kosa mbele ya Mungu na kuteketezwa na moto katika eneo la Sinai.


title: Nashoni

text: Nashoni (kwa Kiebrania נחשון) alikuwa kiongozi wa kabila la Yuda (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 3.


title: Nethaneli

text: Nethaneli alikuwa kiongozi wa kabila la Isakari (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 5.


title: Pagieli

text: Pagieli alikuwa kiongozi wa kabila la Asheri (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 27.


title: Shefatia

text: Shefatia alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Abitali.


title: Shefatia


title: Shelumieli

text: Shelumieli alikuwa kiongozi wa kabila la Simeoni (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 12.


title: Muundo wa dunia

text: Muundo wa dunia unafanana na tufe kubwa yenye rediasi ya 6370 km kwa wastani. Tufe la dunia yetu imeundwa kwa tabaka mbalimbali. Sayansi ina njia kuzitofautisha kufuatana na tabia zao.


title: Muundo wa dunia

text:
Mara nyingi mgawanyo wa matabaka matatu hutumiwa:
Kiini cha dunia ni joto sana, sayansi inakadiria sentigredi 6000 C°. Joto hili linapungua hadi uso wa dunia tunapoishi. Nishati kutokana na joto kutoka ardhi inaweza kutumiwa na binadamu kwa manufaa yake.


title: Muundo wa dunia

text: Hili ni ganda la nje na sehemu ya dunia tunayoona kama uso wake. Sisi na viumbehai vyote huishi juu ya ganda la dunia. Unene wake ni km 40 tu; chini ya bahari ni nyembamba zaidi. Ganda hili limevunjika katika vipande mbalimbali vinavyoitwa mabamba ya gandunia. Vipande hivi vinaelea juu ya mwamba moto rojorojo wa chini. Kati yao vinaweza kusuguana na kusababisha mishtuko tunayosikia kama mitetemeko ya ardhi.


title: Muundo wa dunia

text: Miamba yake ni hasa gumawesi (basalti) na itale (granite). Kwa jumla ni nyepesi zaidi kuliko tabaka za chini hivyo ganda linaelea juu. Kuna aina mbili za ganda: ganda la kibara na ganda la kibahari. Ganda la kibara linafanya mabara. Ganda la kibahari linafanya misingi ya bahari.


title: Muundo wa dunia

text: Koti ni tabaka la mwamba lenye unene wa 2,900 km linalofunika kiini cha dunia. Iko chini ya ganda nyembamba la nje la dunia ikianza takriban 30-40 km chini ya uso wa dunia na kufikia kina cha 2,900 km. Mwamba wa koti ya dunia si imara. Kutokana na joto kubwa miamba ya koti imeyeyuka inakaa katika hali ya rojorojo. Sehemu hii ni joto zaidi kuliko ganda la juu. Katika koti ya juu ina halijoto ya sentigredi mamia kadhaa; karibu na kiini halijoto hufikia 3,200 °C hadi 4,000°C.


title: Muundo wa dunia

text: Koti ina sehemu mbili zilizo tofauti za juu na chini halafu tabaka la katikati.


title: Muundo wa dunia

text: Koti ya juu ina kiasi kikubwa cha olivino (ambayo ni mwamba wa silikati ya chuma na magnesi (Mg,Fe)2SiO4)). Katika kina kikubwa zaidi mwamba huu unazidi kubadilikabadilika kutokana na joto na shindikizo kubwa.


title: Muundo wa dunia

text: Shindikizo hili kubwa linazuia pia miamba ya koti kuwa kiowevu kabisa ingawa halijoto inapita kiwango cha kuyeyuka kwa mwamba kwenye uso la dunia. Katika kina cha dunia uzito wa mawe ya juu unasababisha shindikizo la kutosha ili miamba hii isiyeyuke.


title: Muundo wa dunia

text: Katika koti ya juu miamba iko kwa jumla katika hali imara. Tabaka hili pamoja na ganda la nje huitwa pia "tabakamwamba". Kikemia ganda na koti ya juu ziko tofauti lakini zina tabia hii moja la kuwa na mwamba imara.


title: Muundo wa dunia

text: Chini ya tabakamwamba kuna takabalaini ambako mwamba una hali ya geli yaani kuwa kiowevu kiasi. Tabakalaini inaanza ndani ya koti chini tabaka ya juu.


title: Muundo wa dunia

text: Mwendo wa mata katika tabakalaini husababisha kuvunjika kwa mwamba imara ya tabakamwamba na kuwa na mabamba mbalimbali.


title: Muundo wa dunia

text: Kiini cha dunia ni hasa chuma pamoja na nikeli.


title: Muundo wa dunia

text: Kiini cha nje kina hali ya kiowevu kutokana na joto kali. Mnato wake huuaminiwa kufanana na maji, halijoto yake ni kati ya 4,000 - 5,000 °C.


title: Muundo wa dunia

text: Kiini cha ndani ni sehemu yenye joto kushinda yote duniani. Kiwango cha halijoto kinapita 5,000 °C. Lakini chuma kinaaminiwa kuwa imara si kiowevu kwa sababu ya shindikizo kubwa.


title: Nikeli

text: Nikeli ni dutu sahili ya metali na elementi. Namba atomia yake ni 28 katika mfumo radidia, uzani atomia ni 58.6934. Katika mazingira ya kawaida ni metali ngumu yenye rangi nyeupe. Alama yake ni Ni.


title: Nikeli

text: Nikeli huyeyuka kwa 1728 K (1455 °C) na kuchemka kwa 3186 K (2913 °C).


title: Nikeli

text: Inaonyesha uchumasumaku kama chuma. Haijibutiki rahisi na oksijeni hivyo inatumiwa sana pamoja na chuma au metali kwa mchanganyiko au kama ganda la nje kwa kusidi la kuzuia kutu.


title: Nikeli

text: Ina hatari zake kwa afya ya kibinadamu. Watu wasio wachache hupata mziro wakigusa nikeli mara kwa mara. Kwa sababu hiyo vifaa vya kiganga vilivyokuwa vya nikeli siku hizi vinatengenezwa ama na nikeli kidogo au bila.


title: Nikeli

text: Kiasi cha miligramu 50 kinatosha kumdhuru au hata kumwua mtu.


title: Benito Mussolini

text: Benito Amilcare Andrea Mussolini (Dovia di Predappio, Romagna, 29 Julai 1883 - Dongo, Lombardia, 28 Aprili 1945) alitawala Italia kidikteta kati ya miaka 1922 na 1943.


title: Benito Mussolini

text: Alisoma ualimu lakini alijiunga na siasa na kuwa mwanachama wa chama cha kijamaa (soshalisti) cha Italia. Akawa mhariri mkuu wa gazeti la chama.


title: Benito Mussolini

text: Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia alidai ya kwamba Italia ijiunge na vita dhidi ya Ujerumani akafukuzwa katika chama kilichopinga vita. Mussolini akawa mwanajeshi.


title: Benito Mussolini

text: Baada ya vita akatunga itikadi yake ya "ufashisti" akaunda harakati ya "Fasci di Combattimento" (Maungano ya mapambano). Wafuasi wake mara nyingi waliwahi kuwa wanajeshi wasioridhika na matokeo ya vita na siasa ya nchi. Mussolini aliwavalisha sare nyeusi na kuwapanga katika vikosi kwa utaratibu wa kijeshi. Idadi yao iliendelea kukua haraka hadi kufikia 200,000 mwaka 1922. "Mashati meusi" walishambulia Wakomunisti na Wasoshalisti na kuvunja migomo ya wafanyakazi wakipokea pesa kutoka kwa wenye viwanda au mashamba makubwa.


title: Benito Mussolini

text: Kwenye uchaguzi mkuu wa mwaka 1921 Wafashisti walipata wabunge 34. Mussolini alibadilisha "fasci" kuwa chama cha kifashisti cha kitaifa (PNF). Wakati huohuo "mashati meusi" waliendela kupigana na wafanyakazi na Wasoshalisti kwenye barabara za Italia.


title: Benito Mussolini

text: Hali ya vurugu ilisababisha kuanguka au kujiuzulu kwa serikali kadhaa. Mfalme Vittorio Emanuele III aliogopa vita vya wenyewe kwa wenyewe akampatia Mussolini wito wa kuanzisha serikali mpya. Hivyo tarehe 31 Oktoba 1922 Mussolini alikuwa waziri mkuu wa Italia na kiongozi wa serikali.


title: Benito Mussolini

text: Tangu mwaka 1924 aliimarisha utawala wake. Kwa sheria maalumu alibadilisha utaratibu wa uchaguzi akajipatia wabunge wengi. Sheria zilizofuata zilipiga marufuku vyama vya upinzani. Wanahabari wote walipaswa kuwa wanachama wa chama cha kifashisti. Kufikia mwaka 1928 udikteta wa chama kimoja ulikuwa umesimama imara.


title: Benito Mussolini

text: Dikteta Mjerumani Adolf Hitler alikuwa amevutwa na siasa ya Mussolini akamwiga katika mengi. Lakini Mussolini hakumpenda Hitler, hasa itikadi yake ya kimbari. Alikuwa na wasiwasi kuhusu mipango ya Hitler dhidi ya Austria. Mwaka 1934 alituma wanajeshi mpakani mwa Austria akiogopa uvamizi wa Wajerumani katika nchi ya jirani.


title: Benito Mussolini

text: Katika siasa ya nje Mussolini alikuwa na ndoto ya kujenga upya Dola la Roma la Kale. Mwaka 1935 alishambulia Ethiopia akitaka kujipatia koloni jipya na pia kulipiza kisasi cha ushindi wa Ethiopia dhidi ya Italia katika mapigano ya Adowa ya mwaka 1896. Italia ikafukuzwa katika Shirikisho la Madola lakini ilifaulu kutawala Ethiopia yote kwa kutumia hata silaha za kikemikali.


title: Benito Mussolini

text: Katika Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania tangu mwaka 1936 Mussolini alichukua upande wa jenerali Francisco Franco. Kufukuzwa katika Shirikisho la Madola na msaada kwa Franco kulisababisha hali ya kuwa karibu zaidi na Hitler. Tarehe 25 Oktoba 1936 Mussolini na Hitler walitia sahihi mkataba wa ushirikiano kati ya Italia na Ujerumani.


title: Benito Mussolini

text: Katika Aprili 1939 - kabla ya mwanzo wa Vita Kuu - Italia ilivamia Albania. Jeshi la Italia lilipata matatizo makubwa kushinda nchi hii ndogo. Hivyo Mussolini alipomwona Hitler kushambulia Poland tarehe 1 Septemba 1939, mwanzoni alitulia.


title: Benito Mussolini

text: Alikaa kimya pia Hitler alipovamia Ufaransa. Mwishoni tu, siku chache kabla ya ushindi wa Ujerumani kukamilika, Mussolini aliamua kuingia katika vita akateka sehemu ndogo ya Ufaransa kusini.


title: Benito Mussolini

text: Tarehe 28 Oktoba 1940 Mussolini aliamrisha jeshi lake kushambulia Ugiriki. Lakini Wagiriki walijitetea kwa nguvu Waingereza wakawasaidia. Jeshi la Wagiriki liliingia katika Albania. Hitler alipaswa kuingilia kati na kutuma wanajeshi Wajerumani Ugiriki waliofaulu kuwashinda Wagiriki na Waingereza nchini.


title: Benito Mussolini

text: Mussolini alikuwa na matumaini ya kwamba ingekuwa rahisi kuvamia na kuteka makoloni ya Uingereza katika Afrika. Alipanga kuwashambulia Waingereza kutoka makoloni ya Italia ya Libya, Ethiopia na Somalia akilenga Misri, Somalia ya Kiingereza na Kenya. Lakini mipango hii pia ilishindikana.


title: Benito Mussolini

text: Wakati huohuo Uingereza ilizamisha manowari nyingi za Italia. Mwaka 1943 Waingereza na Wamarekani -waliowahi kuteka Afrika ya Kaskazini- walivamia Italia ya kusini.


title: Benito Mussolini

text: Mussolini aliangushwa na halmashauri ya chama chake pamoja na mfalme akatupwa katika jela. Wajerumani walimwokoa gerezani lakini hakuweza kutawala Italia tena. Alikuwa na eneo dogo katika Italia ya Kaskazini.


title: Benito Mussolini

text: Katika siku za mwisho wa vita kuu Mussolini alijaribu kujiokoa mbele ya jeshi la Wamarekani waliokaribia kwa kukimbilia Uswisi. Tarehe 27 Aprili 1945 Mussolini pamoja na wasaidizi wake na mpenzi wake Clara Petacci walikamatwa na wanamgambo Waitalia Wakomunisti waliomwua siku iliyofuata, tarehe 28 Aprili.


title: Benito Mussolini

text: Jamii:Waliozaliwa 1883 Jamii:Waliofariki 1945 Mussolini, Benito Mussolini, Benito Jamii:Wanasiasa wa Italia Jamii:Historia ya Ethiopia Jamii:Historia ya Ulaya


title: 1640

text: Makala hii inahusu mwaka 1640 BK (Baada ya Kristo).


title: Maungano ya kifalme

text: Maungano ya kifalme ni hali ya kisiasa na kisheria ambako nchi mbili zinashirikiana mtu yuleyule kama mfalme wao au mkuu wa dola.


title: Maungano ya kifalme

text: Nchi zote mbili zinaendelea kuwa madola ya pekee lakini mfalme ni yeye yule.


title: Maungano ya kifalme

text: Maungano ya aina hii hupatikana katika utaratibu wa utawala wa kifalme lakini haipatikani katika utaratibu wa kijamhuri.


title: Maungano ya kifalme

text: Mifano ni siku hizi hasa Jumuiya ya Madola. Nchi nyingi za jumuiya hii zinamtambua malkia Elizabeth II kama mkuu wa dola kufuatana na katiba ya nchi. Malkia anamteua gavana mkuu kama mwakilishi wake nchini. Katika utaratibu huu nchi hizi zitamtambua pia mfalme au malkia atakayemfuata Elizabeth II kufuatana na sheria za Uingereza kuwa mkuu mpya wa nchi yao.


title: Maungano ya kifalme

text: Nchi ndogo ya Andorra kati ya Ufaransa na Hispania ni mfano wa pekee ambako rais wa jamhuri anakuwa mkuu wa dola wa nchi nyingine. Tangu mwaka 1607 nafasi ya mkuu wa dola wa Andorra hushirikishwa kati ya askofu wa Urgel (Hispania) na mfalme wa Ufaransa. Baada ya mapinduzi ya Ufaransa mwaka 1789 rais wa jamhuri alichukua nafasi ya mfalme wa awali.


title: Maungano ya kifalme

text: Historia ina mifano mingi ya maungano ya kifalme kati ya nchi mbili zilizoendelea na taratibu zao za pekee lakini kumshirikiana mfalme yeye yule.


title: Novemba

text:
Mwezi wa Novemba ni mwezi wa kumi na moja katika Kalenda ya Gregori. Jina lake
limetokana na neno la Kilatini "novem", maana yake ni "tisa", kwa vile katika kalenda
ya kale ya Warumi, mwezi huo ulikuwa wa tisa. Mwaka wa 153 KK lakini,
mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka Machi kwenda Januari, na maana ya
jina lake Novemba ilipotea.


title: Novemba

text:
Novemba ina siku 30, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Machi, na pia na
Februari ila katika miaka mirefu yenye siku 366.


title: Oktoba

text: Mwezi wa Oktoba ni mwezi wa kumi katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na neno la Kilatini "octo", maana yake ni "nane", kwa vile katika kalenda ya kale ya Warumi, mwezi huo ulikuwa wa nane. Mwaka wa 153 KK lakini, mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka Machi kwenda Januari, na maana ya jina lake Oktoba ilipotea.


title: Oktoba

text: Oktoba ina siku 31, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Januari ila katika miaka mirefu yenye siku 366.


title: Septemba

text: Septemba ni mwezi wa tisa katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na neno la Kilatini "septem", maana yake ni "saba". Mwaka wa 153 KK, mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka Machi kwenda Januari, na maana ya jina lake Septemba ilipotea.


title: Septemba

text: Tarehe 20, mwezi huo wa Septemba, ni siku mlingano (au ikwinoksi kutoka Kiingereza "equinox") ambapo jua huvuka mstari wa ikweta, na muda wa usiku na mchana unalingana duniani kote (ila maeneo ya ncha ambapo nusu ya jua hubaki chini ya upeo wa macho na nusu nyingine juu kwa siku nzima).


title: Septemba

text: Septemba ina siku 30, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Desemba.


title: Agosti

text: Mwezi wa Agosti ni mwezi wa nane katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la Kaisari Augustus wa Warumi. Kwa asili, mwezi huo wa Agosti ulikuwa mwezi wa sita katika kalenda ya Warumi, na jina lake lilikuwa "Sextilis" kulingana na neno la Kilatini "sextus", maana yake ni "wa sita". Mwaka wa 153 KK, mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka Machi kwenda Januari, na maana ya jina "Sextilis" ilipotea.


title: Agosti

text: Agosti ina siku 31, na katika mwaka mrefu (wenye siku 366), inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Februari.


title: Julai

text: Mwezi wa Julai ni mwezi wa saba katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la Julius Caesar wa Warumi (angalia pia Kalenda ya Juliasi). Kwa asili, mwezi huo wa Julai ulikuwa mwezi wa tano katika kalenda ya Warumi, na jina lake lilikuwa "Quintilis" kulingana na neno la Kilatini "quintus", maana yake ni "wa tano". Mwaka wa 153 KK, mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka Machi kwenda Januari, na maana ya jina "Quintilis" ilipotea. Mwaka wa 44 KK, "Quintilis" ilibadilika kuitwa Julai (kwa Kilatini "Julii").


title: Julai

text: Julai ina siku 31, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Aprili; na katika mwaka mrefu (wenye siku 366), siku yake ya kwanza pia ni sawa na mwezi wa Januari.


title: Juni

text: Mwezi wa Juni ni mwezi wa sita katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la mungu wa Warumi "Juno".


title: Juni

text: Tarehe 21 ya mwezi huo wa Juni (katika miaka mingine inawezekana kuwa tarehe 20 au 22) ni siku ya solistasi ya Kaskazini (kutoka Kiingereza "solstice"), yaani wakati jua linapokuwa kaskazini kabisa mwa Ikweta.


title: Juni

text: Juni ina siku 30, na hakuna mwezi mwingine unaoanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Juni katika mwaka uleule.


title: Mei

text: Mwezi wa Mei ni mwezi wa tano katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la mungu wa Warumi "Maia".


title: Mei

text: Mei ina siku 31, na hakuna mwezi mwingine unaoanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Mei katika mwaka uleule.


title: Aprili

text: Mwezi wa Aprili ni mwezi wa nne katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na neno la Kilatini "aperire", maana yake ni "kuchanua". Inafikiriwa kwamba linahusu majira ya kuchanua kwa maua.


title: Aprili

text: Aprili ina siku 30, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Julai; na katika mwaka mrefu (wenye siku 366), siku yake ya kwanza pia ni sawa na mwezi wa Januari.


title: Machi

text: Mwezi wa Machi ni mwezi wa tatu katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la mungu wa vita wa Warumi "Mars".


title: Machi

text: Tarehe 20, mwezi huo wa Machi, ni siku mlingano (au ikwinoksi kutoka Kiingereza "equinox") ambapo jua huvuka mstari wa ikweta, na usiku na mchana ziko sawasawa kimuda duniani popote (ila maeneo ya ncha ambapo nusu ya jua hubaki chini ya upeo wa macho na nusu nyingine juu kwa siku nzima).


title: Machi

text: Machi ina siku 31, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Novemba, na pia katika miaka ya kawaida isiyo mirefu, siku yake ya kwanza ni sawa na mwezi wa Februari.


title: Februari

text: Mwezi wa Februari ni mwezi wa pili katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na neno la Kilatini "februare", maana yake ni "kusafisha". Mwanzoni ilikuwa mwezi wa mwisho katika kalenda ya Warumi, na kalenda hiyo ni asili ya kuongeza siku kwa mwezi wa Februari ili kusawazisha mwaka. Ndiyo maana, Februari ina siku 28 lakini katika mwaka mrefu ina siku 29. Ilitokea mara tatu katika historia Februari ilikuwa hata na siku 30.


title: Februari

text: Mwezi huo wa Februari unaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Machi na wa Novemba; ila katika mwaka mrefu (wenye siku 366), siku yake ya kwanza ni sawa na mwezi wa Agosti.


title: Januari

text: Mwezi wa Januari ni mwezi wa kwanza katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la mungu "Ianus" wa Warumi. Kwa Kilatini, "ianua" maana yake ni "mlango".


title: Januari

text: Januari ina siku 31, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Oktoba; ila katika mwaka mrefu (wenye siku 366), siku yake ya kwanza ni sawa na mwezi wa Aprili na wa Julai.


title: Kalenda ya Gregori

text: Kalenda ya Gregori ni kalenda ambayo leo inatumiwa zaidi kimataifa. Jina limetokana na Papa Gregori XIII aliyeamua kutumia kalenda hiyo tangu tar. 15 Februari 1582 badala ya Kalenda ya Juliasi.


title: Kalenda ya Gregori

text: Kalenda inahesabu mwaka wa siku 365. Mwaka huu una miezi 12. Miaka inahesabiwa tangu "kuzaliwa kwake Kristo" kufuatana na makadirio ya Dionysius Exiguus. Siku hizi ni kawaida kuanzisha mwaka tarehe 1 Januari lakini hii ni mapatano ya baadaye si utaratibu wa kalenda ya Gregori yenyewe.


title: Kalenda ya Gregori

text: Utaratibu wa wiki (au: juma) ya siku saba umeendelea hauna uhusiano na utaratibu wa mwaka.


title: Kalenda ya Gregori

text: Kalenda ya Gregori inashika vizuri muda wa mwaka mwenyewe. Muda kamili wa mzunguko mmoja wa dunia kwenye mzingo wake ni siku 365.2425 kwa hiyo unazidi muda wa mizunguko 365 wa dunia kwenye kipenyo chake. Hivyo Kalenda ya Gregori inatumia utaratibu ufuatao wa kupatanisha tofauti hiyo:


title: Kalenda ya Gregori

text: kila mwaka wa nne utakuwa na siku 366 badala ya 365 kwa kuongeza tarehe 29 Februari. Mifano: 1892, 1996; 2004, 2008, 2012 kila mwaka ambao namba yake inagawiwa kwa 100 utakuwa na siku 365 (siyo 366 kwa sababu miaka hii inagawiwa kwa 4 pia!). Mifano: 1700, 1800, 1900, 2100 kila mwaka ambao namba yake inagawiwa kwa 400 utakuwa tena na siku 366 (siyo 365 kwa sababu miaka hii inagawiwa kwa 100 pia!). Mifano: 1600, 2000, 2400, 2800


title: Kalenda ya Gregori

text: Papa Gregori XIII kama kiongozi wa kiroho wa dunia ya kikatoliki (sehemu kubwa ya Ulaya) alitaka kusahihisha kasoro zilizoonekana katika kalenda ya awali. Tangu zamani za Waroma wa Kale hesabu ya wakati ilifuata Kalenda ya Juliasi iliyoanzishwa na Julius Caesar mwaka 46 KK. Kalenda hii ilikuwa na tatizo la kuwa urefu wa mwaka wake ulipita muda kamili ya mwaka wa jua kwa dakika 11 na sekondi 14 yaani mwaka wa kalenda hii ilikuwa mrefu mno muda wa dakika 11 kila mwaka. Kosa lilikuwa ndogo mwanzoni lakini lilizidi kuongezeka.


title: Kalenda ya Gregori

text: Tatizo kwa maisha ya kanisa lilikuwa ya kwamba tarehe ya Pasaka liliendelea kusogea nyuma polepole na haikufuata tena utaratibu uliowekwa na mtaguso wa Nikea. Azimio hili katika mwaka 325 BK lilisema ya kwamba Pasaka itasheherekewa Jumapili ya kwanza baada ya mwezi mpevu wa kwanza baada ya 21 Machi (tarehe ya sikusare machipuo ambayo ni siku ya usawa wa mchana na usiku hivyo mwanzo wa majira ya kuchipua katika kaskazini ya dunia). Wakati wa Papa Gregori XIII tarehe ya sikusare ilikuwa imewahi siku 10 na kufika tayari 11 Machi! Kwa sababu hiyo mtaguso wa Trento wa kanisa katoliki katika mwaka 1563 uliamua kusahihisha kalenda.


title: Kalenda ya Gregori

text: Ni Papa Gregori XIII aliyeita wataalamu waliofanya makadirio mapya. Alifuata mapendekezo ya mtabibu Mwitalia Aloisius Lilius pamoja na padre na mwanahisabati Mjerumani Christopher Clavius.


title: Kalenda ya Gregori

text: Utaratibu wa mwaka mrefu (tazama juu) ulipokelewa.


title: Kalenda ya Gregori

text: Pendekezo lingine lilikuwa namna ya kusahihisha kosa lililoingia tangu siku za kale. Wataalamu walipendekeza kufuta siku 10 ambazo tarehe ya sikusare machipua ilikuwa imesogea mbele.


title: Kalenda ya Gregori

text: Kosa lilinyoshwa kwa kufuta siku kati ya 4 Oktoba ya 15 Oktoba mwaka 1582. Watu walienda kulala usingizi jioni ya 4 Oktoba 1582 wakaamka kesho yake tarehe 15 Oktoba 1582.


title: Kalenda ya Gregori

text: Mwanzoni palikuwa na nchi chache tu zilizofuata kalenda mpya. Nje ya Italia zilifuata Hispania na Ureno katika Oktoba 1582, Ufaransa mwisho wa 1582.


title: Kalenda ya Gregori

text: Menginevyo ilikuwa swali la siasa kama nchi zilipokea utaratibu mpya haraka au la. Kwa jumla nchi za kikatoliki ziliwahi kutumia kalenda mpya lakini nchi za kiprotestant zilichelewa kukubali zilizo nyingi zikapokea kalenda mpya kuanzia mwaka 1700. Kwa karne nyingi kalenda hii ilikuwa jambo la Ulaya ya Magharibi tu lakini ilienea pamoja na ukoloni.


title: Kalenda ya Gregori

text: Nchi za kiorthodoksi za Ulaya ya Mashariki zilikataa kalenda mpya hadi karne ya 20.


title: Kalenda ya Gregori

text: Kwa jumla kipindi tangu kuanzishwa kwa kalenda hadi kupoklewa katika nchi nyingi kilikuwa karibu miaka 300. Kipindi hiki cha kuwepo kwa kalenda mbili zilizofanana sana kinahitaji uangalifu mkubwa kwa upande wa wataalamu wa historia. Mara nyingi watu wa vijijini waliendelea kutumia hesabu ya zamani hata kama serikali kuu imeshatangaza matumizi ya kalenda ya Gregori. Hivyo hati mbalimbali zinaweza kutumia tarehe ambazo hazieleweki mara moja.


title: Kalenda ya Gregori

text: Mfano bora la matatizo haya ni mapinduzi ya Urusi ya 1917. Chama cha Bolsheviki kilichukua utawala wa Urusi katika mchakato unaoendelea kuitwa "Mapinduzi ya Oktoba". Lakini sikukuu yake husheherekewa mwezi wa Novemba. Sababu yake ni ya kwamba mapinduzi yalitokea wakati kalenda ya kale bado ilikuwa kalenda rasmi ya Urusi ikatokea kwenye usiku wa 24/25 Oktoba 1917 kufuatana na kalenda ya Juliasi. Mwaka uliofuata 1918 Urusi ulijiunga na mfumo wa Kalenda ya Gregori. Kwa hiyo tarehe ya kumbukumbu ya mapinduzi ilisogezwa kufika mwezi wa Novemba.


title: Kalenda ya Gregori

text: Katika historia ya kipindi cha mabadiliko kuna maajabu kadhaa.


title: Kalenda ya Gregori

text: Theresa wa Avila (mtakatifu wa kanisa katoliki) aliaga dunia mwaka 1582 katika usiku kati ya 4 Oktoba kwenda 15 Oktoba yaani katika usiku ambako Hispania ilibadilisha kalenda yake. Washairi Mwingereza William Shakespeare na Mhispania Miguel de Cervantes walikufa wote tarehe 23 Aprili 1616 ingawa Shakespeare alikufa siku 11 baada ya Cervantes - lakini mmoja alikufa nchini Hispania (iliyotumia tayari kalenda ya Gregori) na mwingine nchini Uingereza (bado ilifuata kalenda ya Juliasi)


title: Kalenda ya Gregori

text: Compare Old and New Style dates 1582–2100. Gregorian Calendar adoption dates for many countries.


title: Dionysius Exiguus

text: Dionysius Exiguus (aliishi takriban 470 - 544) ni jina la mmonaki Mkristo aliyeishi mjini Roma mnamo mwaka 500 BK. Anajulikana zaidi kama mtaalamu aliyeanzisha hesabu ya miaka "baada ya Kristo".


title: Dionysius Exiguus

text: Dionysio alikuwa mwenyeji wa Scythia (Romania ya leo) akawa mmonaki na kuhamia Roma alipoheshimiwa kwa sababu ya elimu yake. Alitafsiri maandiko mengi kutoka lugha ya Kigiriki mkwa Kilatini.


title: Dionysius Exiguus

text: Aliandika pia vitabu juu ya hisabati na hasa namna ya kupigia hesabu tarehe ya Pasaka.


title: Dionysius Exiguus

text: Wakati wake ilikuwa jambo gumu kukadiria tarehe za kihistoria. Watu walitumia mahesabu mbalimbali. Wengi waliendelea na desturi ya zamani ya kutaja mwaka wa "konsuli" iliyokuwa cheo kikuu Roma mjini. Lakini makonsuli walibadilika kila mwaka ikawa utaratibu mgumu kwa kazi ya kihistoria. Wakristo wengi walifuata desturi ya Misri wakihesabu miaka tangu Diokletiano aliyekumbukwa kwa sababu mateso yake makali dhidi ya Wakristo. Lakini Dionysio hakupenda kukumbuka mtawala aliyedhulumu Wakristo. Hivyo alikadiria mwaka wa kuzaliwa kwake Yesu.


title: Dionysius Exiguus

text: Hesabu hii inaitwa "anno Domini" yaani "katika mwaka wa Bwana (Yesu)" (anno= kilat. "mwaka"; Domini = Kilat. "Bwana"). Kifupi chake ni "AD".


title: Dionysius Exiguus

text: Haijulikani jinsi alivyofikia hesabu hii. Leo hii inajulikana ya kwamba kadirio lake lilikuwa na kosa ndogo.


title: Dionysius Exiguus

text: Mwanzoni hesabu ya Dionysio haikujulikana isipokuwa kati ya wataalamu wachache. Wafalme wa Ulaya walipendelea kuhesabu miaka ya utawala wao wakiiga mfano wa Waroma wa Kale.


title: Dionysius Exiguus

text: Lakini kanisa katoliki lilianza polepole kutumia hesabu yake. Mnamo mwaka 1000 ilikuwa kawaida katika hati rasmi za Ulaya.


title: Dionysius Exiguus

text: Hesabu ya Dionysio ina kosa la miaka kadhaa. Wakati wake Dola la Roma lilikuwa limeshakwisha katika Italia, Kaisari alikaa Bizanti au Roma ya Mashariki. Kumbukumbu za Roma yenyewe hazikutunzwa tena tangu miaka mingi. Leo hii wataalamu wengi hukubaliana ya kwamba kasoro la Dionysio ni takriban miaka 4 - 8; yaani mwaka halali wa kuzaliwa kwake Yesu ulikuwa kama miaka nne hadi nane kabla ya mwaka ambao tumezoea kuhesabu kama "1".


title: Dionysius Exiguus

text: Wengi walijaribu kusahihisha kosa hili lakini habari kamili kabisa hazipatikani tena.


title: Dropping Knowledge

text: Dropping Knowlege ni shirika lisilo la kiserikali lenye lengo la kuleta majadiliano dunia nzima kuhusu matatizo makubwa yanayomkabili mwanadamu.


title: Dropping Knowledge

text: Tarehe 9 Septemba 2006 shirika hili liliandaa tukio linaloitwa "Meza ya Sauti Huru" (the Table of Free Voices), ambapo watu 112 toka katika nyanja mbalimbali kama za sayansi, teknolojia, utamaduni, na sanaa hukaa pamoja na kujibu maswali 100. Maswali haya huchujwa toka katika maswali ambayo huulizwa na watu mbalimbali duniani kupitia tovuti ya shirika hili.


title: Dropping Knowledge

text: Majibu ya maswali haya hurekodiwa na kuandikwa na kuhifadhiwa ili kwa msingi wa baraza liitwalo "Maktaba Hai" (Living Library) ambapo ushiriki utakuwa wazi kwa mtu yeyote yule.


title: Dropping Knowledge

text: Kampuni ya bima ya Munich, Ujerumani, Allianz inatoa msaada wa fedha kwa shirika hili kwa miaka miwili, toka mwaka 2005 - 2007.


title: Dropping Knowledge

text: Sehemu kubwa ya mradi huu unaoendeshwa na shirika la Dropping Knowledge ni maswali yanayotumwa na watu toka sehemu mbalimbali duniani kupitia tovuti yao. Shirika hili linaamini kuwa tukiuliza maswali sahihi na tukayajibu, huo utakuwa ni mwanzo wa kujenga jamii bora zaidi duniani.


title: Dropping Knowledge

text: Tarehe 9 Septemba 2006 watu toka katika nyanja mbalimbali duniani watakutaka August-Bebel-Platz, Berlin, mahali ambapo serikali ya Kinazi ya Ujerumani ilichoma moto vitabu mwaka 1933 ili kujibu maswali 100 yaliyochaguliwa. Maswali haya yataulizwa na kujibiwa na washiriki wote 112 kwa wakati mmoja. Kila mshiriki atakuwa na kamera mbele yake itakayorekodi jibu lake. Majibu haya baadaye yataweka kwenye Intaneti.


title: Dropping Knowledge

text: Maktaba Hai ni baraza ambapo watu wataweza kushiriki katika mijadala itakayotokana na majibu ya maswali 100 yaliyojibiwa.


title: Uajemi

text: Iran - ايران, pia Uajemi (kutokana na Kiarabu العجم- al-'ajam) ni nchi ya Asia ya Magharibi.


title: Uajemi

text: Jina rasmi ya nchi ni Jamhuri ya Kiislamu ya Iran au Uajemi. Uajemi imejulikana tangu kale kama nchi iliyochangia mengi katika historia ya binadamu.


title: Uajemi

text: Imepakana na Afghanistan, Armenia, Azerbaijan, Iraq, Pakistan, Uturuki na Turkmenistan.


title: Uajemi

text: Upande wa kusini kuna mwambao wa Ghuba ya Uajemi (Bahari Hindi) na upande wa kaskazini ni mwambao wa Bahari ya Kaspi.


title: Uajemi

text: Tehran ni mji mkuu, pia mji mkubwa nchini.


title: Uajemi

text: Tangu mwaka 500 KK makabila madogo ya nchi yaliunganishwa, na hii ilikuwa mwanzo wa milki ya Uajemi. Mfalme Koreshi II aliunganisha Uajemi wote chini ya mamlaka yake akavamia sehemu za Uturuki wa leo na Babeli na kuunganisha nchi hizo.


title: Uajemi

text: Waandamizi wake walipanua milki hadi Misri, Uhindi na Ugiriki.


title: Uajemi

text: Milki hiyo ilikwisha baada ya kushindwa na Aleksanda Mkuu; lakini nasaba za Waparthia na Wasasanidi waliendelea kufufua milki ya Uajemi tena na tena.


title: Uajemi

text: Baada ya uvamizi wa Waarabu Ujaemi wkatawaliwa kwa muda kama sehemu ya ukhalifa wa Uislamu lakini baada ya karne kadhaa nasaba za kieneo zilichukua utawala kwa jina la khalifa ila hali halisi kama watawala wa kujitegemea.


title: Uajemi

text: Baada ya uvamizi wa Wamongolia nasaba ya wana wa Timur iliunganisha Uajemi pamoja na Afghanistan na Asia ya Kati.


title: Uajemi

text: Tangu mwaka 1600 kitovu cha utawala kilirudi Uajemi wenyewe chini ya nasaba za Safawi na Khadjari.


title: Uajemi

text: Baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia afisa wa kijeshi Reza Khan alimaliza utawala wa Wakhadjari akaanzisha nasaba ya Pahlavi. Alijaribu kuleta matengenezo ya kimaendeleo nchini akaiga katika mengi mfano wa Atatürk katika Uturuki jirani.


title: Uajemi

text: Utawala wa kifalme ulikwisha mwaka 1979 wakati wa mapinduzi ya Kiislamu chini ya uongozi wa Ayatollah Khomeini yaliyoanzisha Jamhuri ya Kiislamu.


title: Uajemi

text: Kipindi kifupi baada ya mapinduzi Uajemi ilishambuliwa na Iraki na vita vya miaka 8 ilisababisha vifo vingi.


title: Uajemi

text: Uhusiano na nchi za magharibi, na hasa Marekani, umekuwa mgumu tangu mapinduzi, hasa baada ya wanafunzi Waajemi kushambulia ubalozi wa Marekani mjini Teheran na kuwateka Wamarekani kama makole. Fatwa ya Ayatollah Khomeini kudai kifo cha mwandishi Salman Rushdie iliongeza sifa za ukali za Uajemi.


title: Uajemi

text: Tangu uchaguzi wa Rais Mahmoud Ahmadinejad mwaka 2006 aliyetamka matishio dhidi ya nchi ya Israeli kuna mashaka juu ya mipango ya Uajemi kupanua teknolojia yake ya kinyuklia kwa hofu ya kwamba serikali yake inalenga kujenga bomu ya nyuklia. Mapatano yalichukua miaka hadi kufikiwa mwaka 2015.


title: Uajemi

text: Uajemi ni Jamhuri ya Kiislamu inayoongozwa na katiba yenye sehemu za kidemokrasia na sehemu za kidini.


title: Uajemi

text: Mamlaka kuu iko mikononi mwa Kiongozi Mkuu wa Mapinduzi anayesimamia siasa ya nchi kwa jumla; yeye ni amiri jeshi mkuu na msimamizi mkuu wa huduma ya usalama; pia anaratibu siasa ya nje. Anateua wakuu wa jeshi, redio na televisheni, viongozi wa salat wa msikiti mkuu katika kila mji, jaji mkuu na mwendesha mashataka mkuu halafu nusu ya wajumbe wa Halmashauri ya Walinzi wa Katiba wanaokubali au kukataa sharia zote zilizopitishwa bungeni wakiwa na mamlaka kusimamisha wagombea kwa uchaguzi wa kitaifa. Anaweza kumwachisha rais. Kiongozi mkuu huchaguliwa na Mkutano wa Wataalamu wa Uongozi kwa muda wa maisha yake. Ayatollah Khamenei ni Kiongozi Mkuu wa pili tangu mapinduzi ya Kiislamu.


title: Uajemi

text: Serikali inayoongozwa na rais wa Uajemi aliye na nafasi ya pili baada ya Kiongozi Mkuu. Huchaguliwa na wananchi wote kwa kipindi cha miaka 4 na anaweza kuchaguliwa upya. Wagombea wanahitaji kukubaliwa na Halmashauri ya Walinzi wa Katiba. Rais anaongoza serikali na kazi yake. Katika mambo ya siasa ya nje, jeshi na siasa ya nyuklia yuko chini ya mamlaka ya kiongozi mkuu.


title: Uajemi

text: Bunge inayoitwa "majlis" ina wabunge 290 waliochaguliwa kwa muda wa miaka 4. Wagombea wote wanahitaji kibali cha Halmashauri ya Walinzi wa Katiba. Majlis inatunga sheria za nchi na kukubali makisio ya serikali na mikataba ya kimataifa. Sheria zote zilizopita bungeni zinahitaji tena kibali cha halmashauri ya walinzi.


title: Uajemi

text: Halmashauri ya Walinzi wa Katiba ni chombo muhimu sana kinachohakikisha mamlaka kuu ya kiongozi mkuu. Ina wajumbe 12 ambao ni wanasheria. 6 wanateuliwa moja kwa moja na Kiongozi Mkuu. 6 wengine wanachaguliwa na bunge kati ya majina wanaopelekwa mbele na jaji mkuu - anayeteuliwa na Kiongozi Mkuu. Kwa hiyo kiongozi mkuu anaamua juu ya wajumbe wote waliomo katika halmashauri hii, hakuna anayeweza kuwa mjumbe bila kibali chake ama moja kwa moja au kupitia jaji mkuu aliyeteuliwa naye.


title: Uajemi

text: Uajemi umegawiwa kwa mikoa 31 inayoitwa "ostan" chini ya gavana anayeteuliwa na rais. Kila mkoa huwa na wilaya (shahrestan) na ngazi ya chini zaidi ni mitaa (bakhsh). Chini ya mitaa kuna kata (dehestan) zinazojumlisha vijiji kadhaa.


title: Uajemi

text: Iran ina mchanganyiko wa makabila na dini uliounganishwa na utamaduni na lugha ya Kiajemi, ambayo inatumiwa na wananchi walio wengi na ndiyo lugha rasmi, ikifuatwa na lugha nyingine za jamii ya Kihindi-Kiulaya, lakini pia za jamii nyingine kama Kiazeri (16%) na Kiarabu (2%) (angalia orodha ya lugha za Uajemi).


title: Uajemi

text: Uajemi iliwahi kuwa na dini zake za Uzoroasta na Umani.


title: Uajemi

text: Kuanzia karne ya 4 BK idadi ya Wakristo ilikua.


title: Uajemi

text: Tangu karne ya 7 Waarabu Waislamu walivamia Uajemi na kuifanya polepole kuwa nchi ya Kiislamu. Katika karne ya 16 Uislamu wa Kishia ulitangaziwa kuwa dini rasmi nchini.


title: Uajemi

text: Leo hii takriban asilimia 90 za wakazi ni Waislamu Washia. Karibu 10% ni Wasunni, hasa katika maeneo karibu na mipaka; kiutamaduni Wasunni wengi ni Wakurdi, Wabaluchi au Waturkomani.


title: Uajemi

text: Wafuasi wa dini nyingine kwa jumla ni kama 1% ya wakazi wote. Kundi kubwa ni Bahai lakini dini yao ilipigwa marufuku baada ya mapinduzi ya Kiislamu. Kundi linalofuata ni Wakristoː kati hao kundi kubwa ni Waarmenia, halafu Wakaldayo. Wayahudi wa Uajemi ni kundi kubwa kati ya nchi zote za Kiislamu wa mashariki ya kati (0.01%). Wazoroasta wamebaki pia (0.03%). Kundi dogo sana ni Wamandayo wanaoitwa pia wafuasi wa Yohane Mbatizaji.


title: Uajemi

text: Orodha ya nchi kufuatana na wakazi


title: Uajemi

text: at Curlie Wikimedia Atlas of Iran


title: Uajemi

text: Jamii:Uajemi Jamii:Nchi za Asia Jamii:Maeneo ya Biblia Jamii:Mashariki ya Kati


title: Tehran

text:
Tehran (au Teheran - تهران kwa Kifarsi) ni mji mkuu wa Uajemi (Iran). Idadi ya wakazi inakadiriwa kuwa
kati ya milioni 9 hadi 14.


title: Tehran

text: Siku hizi mji umeenea kwenye mtelemko wa kusini wa milima ya Elburs kwenye kimo kati ya mita 1000 hadi 1700 juu ya UB. Kwa jumla mitaa maskini zaidi iko kusini ya mji katika tambarare inayoelekea jangwa la Dasht-e-kavir. Mitaa tajiri iko upande wa kaskazini kwenye mitelemko ya milima.


title: Tehran

text: Tehran ilijulikana mara ya kwanza kama kijiji upende wa kaskazini wa mji wa Ray uliokuwa mji wa biashara kwenye barabara ya hariri na pia mji mkuu wa watawala juu ya sehemu za Uajemi. Baada ya kuharibiwa kwa Ray mwaka 1220 na Wamongolia Teheran ilianza kupanuka. Tangu karne ya 17 mji ulipanushwa na watawala mbalimbali na kuviringishwa na ukuta. Mwaka 1789 mfalme mpya Lotf Ali Khan wa nasaba ya Khajari alihamisha mji mkuu kutoka Shiraz kwenda Teheran iliyokuwa karibu na maeneo ya kabila yake. Mnamo mwaka 1800 mji ulikuwa na wakazi 15,000.


title: Tehran

text: Mfalme aliyemfuata Fath Ali Shah (1762−1834) alijenga msikiti na madarsa nyingi pia ikulu ya Golestan. Mtawala Naser al-Din Shah (1831−1896) aliongeza eneo la mji mara tano. Mwaka 1883 Teheran ilikuwa na wakazi zaidi ya 100,000 ikawa mji mkubwa wa Uajemi.


title: Tehran

text: Tangu utawala wa Reza Shah Pahlavi (1925 - 1941) barabara na reli zikajengwa Teheran ikawa kitovu cha njia za mawasialiano nchini. Mji ukaendelea kukua haraka. Reza Shah alibomoa kuta zake na kuongeza mpango wa barabara pana; yeye mwenyewe alijijengea ikuli mpya kaskazini ya mji miguuni pa milima.


title: Tehran

text: Mwaka 1943 Stalin, Winston Churchill na John D. Rockefeller viongozi wa mataifa ya ushirikiano ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia walikutana hapa kwa Mkutano wa Teheran walipopatana kuhusu mipango yao ya vita.


title: Tehran

text: Chini ya utawala wa Mohammad Reza Pahlavi katika miaka ya 1960 na 1970 barabara ziliendelea kupanushwa na karahani nyni kujengwa. Mji ukaendelea kukua; mwaka 1966 walikuwepo wakazi milioni 2.7, mwaka 1876 walikuwepo tayari milioni 4.5.


title: Tehran

text:
Wakati wa vita ya Iraq dhidi Uajemi (1980-1998) mji ulishambuliwa kwa makombora ya kiiiraqi lakini hazikuweza kusimamisha upanuzi wa mji. Leo hii idadi ya wakazi inakadiriwa kuwa zaidi ya milioni 10.
Piranshahr


title: Kiajemi

text: Kiajemi au Farsi (فارسی) ni lugha ya taifa ya Uajemi. Ni kati ya lugha za Kihindi-Kiajemi, ambazo tena ni kati ya lugha za Kihindi-Kiulaya. Inaandikwa kwa herufi za Kiarabu ambamo herufi nne za ziadi zimeongezwa kwa kutaja sauti zizizoweza kuonyeshwa kwa Kiarabu asilia. Hizi herufi za ziada ni p, , tsh, zh na ɡ.


title: Kiajemi

text: Kiajemi ilikuwa na athira kubwa juu ya lugha mbalimbali hasa Kiarabu na Kituruki.


title: Kiajemi

text: Inatumiwa hasa katika nchi zifuatazo:Kuna wasemaji wa lugha ya kwanza milioni 70, na takriban wasemaji wengine milioni 60 kama lugha ya pili.Kutokana na uhamiaji wa karne ya 20 lugha inapatikana katika nchi nyingi za dunia.


title: Gandunia

text: Gandunia "(kutoka maneno "ganda" na "dunia"; )" ni mafundisho ya sayansi za jiolojia na jiofizikia kuhusu tabia za ganda la dunia na miendo ya sehemu zake.


title: Gandunia

text: Inaanza na hoja ya kuwa muundo wa dunia ni wa tabaka mbalimbali. Tabaka imara ni ganda la nje la dunia pamoja na sehemu ya juu ya koti ya dunia chini ya ganda hilo. Tabaka hiyo -inayoitwa "tabakamwamba"- inakaa juu ya tabaka moto na laini.


title: Gandunia

text: Ndani ya tabaka hilo laini kuna mwamba katika hali ya geli yaani ni kati ya hali imara na hali kiowevu. Kwa hiyo vipande vyake havikai mahali pamoja lakini vina mikondo ndani yake kufuatana na mikondo ya joto kali inayopanda juu kutoka kiini cha dunia ambacho ni chuma cha moto katika hali kiowevu.


title: Gandunia

text: Mikondo hii inasukuma tabakamwamba ya nje na kuivunjavunja katika vipande au mabamba mbalimbali.


title: Gandunia

text: Kufuatana na nadharia ya gandunia, ganda la nje limevunjika na vipande vya ganda vyaitwa mabamba. Mabamba hayo yakaa juu ya koti moto kama majani yanayofunika maji katika sufuria inayopashwa moto. Maji ya moto huzunguka ndani ya sufuria na kusababisha majani usoni kutembea. Hivyo mabamba ya gandunia yana mwendo wakati wote.


title: Gandunia

text: Mwendo huo husababishwa na kupaa juu kwa magma (yaani mwamba moto wa kiowevu) inayotoka nje kwenye migongo iliyoko katikati ya sakafu ya bahari. Migongo hii ni safu ya milima ya kivolkeno chini ya maji, kwa mfano mgongo kati wa Atlantiki.


title: Gandunia

text: Magma hii inapoa kuwa mwamba mpya na kusukuma nusu mbili za bamba la kibahari kwenda nje. Pale ambapo bamba la kibahari linakutana na bamba la kibara linajisukuma chini yake kwa sababu miamba ya mabara ni myepesi na miamba ya bamba la kibahari ni zito zaidi. Hivyo pembizo la bamba la kibahari linazama chini na kuyeyuka katika joto la koti ya dunia. Eneo la kuzama chini linanonekana mara nyingi kama mfereji chini ya bahari.


title: Gandunia

text: Shindikizo hilo la sakafu ya bahari linasababisha pia mwendo wa bamba la kibara pamoja na kuvunjika kwa mabamba ya kibara.


title: Gandunia

text: Miendo ya gandunia imeunda uso wa dunia jinsi ulivyo na jinsi unavyoendelea kutokea na kubadilika.


title: Antili Ndogo

text: Antili Ndogo ni kikundi cha visiwa vidogo katika Atlantiki mbele ya pwani la Amerika ya Kati. Ni sehemu ya kusini Visiwa vya Karibi. Antili ndogo ina umbo la pinde kati ya pwani la Venezuela na kisiwa kikubwa cha Puerto Rico.


title: Antili Ndogo

text: Pinde hufuata mstari wa mpaka wa bamba la Karibi. Visiwa vyote ni ya asili ya kivolkeno. Volkeno hai na mitetemeko ya ardhi ni kawaida. Visiwa karibu na pwani la Venezuela:


title: Visiwa vya Virgin vya Marekani

text: Visiwa vya Virgin vya Marekani (United States Virgin Islands) ni visiwa katika Bahari ya Karibi ambavyo ni visiwa chini ya Marekani, wakazi ni raia wa Marekani lakini hawashiriki katika uchaguzi wa Rais wala wa bunge la Washington DC. Viko takriban 80 km upande wa mashariki ya Puerto Rico.


title: Visiwa vya Virgin vya Marekani

text: Ni sehemu ya funguvisiwa vya Visiwa vya Virgin iliyogawiwa kati ya Uingereza na Marekani. Kisiwa cha Saint John cha Marekani ni karibu sana na kisiwa cha Tortola upande wa Kiingereza. Pande zote mbili za funguvisiwa kuna ushirikiano wa kiuchumi zikitumia dollar ya Marekani.


title: Visiwa vya Virgin vya Marekani

text: Ni hasa visiwa 4 vya St. Thomas, St. John, St. Croix na Kisiwa cha Maji (Water Island) pamoja na visiwa vingi vidogo.


title: Visiwa vya Virgin vya Marekani

text: Eneo lao kwa jumla ni 346.36 km². Sensa ya mwaka 2002 ilihesabu wakazi 108,612.


title: Visiwa vya Virgin vya Marekani

text: Visiwa hivi ni sehemu ya pekee ya Marekani ambako magari yanatembea upande wa kushoto ya barabara.


title: Visiwa vya Virgin vya Marekani

text: Visiwa vilikuwa koloni ya Denmark vikauzwa 17 Januari 1917 kwa Marekani.


title: Saint Thomas (Visiwa vya Virgin vya Marekani)

text: Saint Thomas ni kisiwa kikubwa cha Visiwa vya Virgin vya Marekani katika bahari ya Karibi. Kuna wakazi 51,181 na eneo la kisiwa ni 80.9 km². Mji mkuu pia makao makuu ya utawala wa Kimarekani wa eneo hili ni mji wa Charlotte Amalie.


text: St. Thomas ilikuwa kisiwa kikuu cha India ya Magharibi ya Kidenmark kati ya 1672 - 1917. Tangu 1917 visiwa vimeuzwa kwa Marekani. Siku hizi ni eneo la Marekani, wakazi ni raia wa Marekani lakini hawashiriki katika uchaguzi wa rais au bunge la Washington.


title: Lugha za Kihindi-Kiulaya

text: Lugha za Kihindi-Kiulaya ni jamii kubwa ya lugha duniani. Kuna wasemaji bilioni 2.5 katika mabara yote.


title: Lugha za Kihindi-Kiulaya

text: Uenezi huo umetokana hasa na historia ya ukoloni wa Kizungu uliopeleka lugha za Ulaya pande zote za dunia.


title: Lugha za Kihindi-Kiulaya

text:
Jina la Kihindi-Kiulaya limepatikana tangu karne ya 19. Wataalamu walitambua ya kwamba lugha za kale zinazotunzwa kimaandishi kama Kilatini, Kigiriki, Kisanskrit na Kiajemi cha Kale zinafanana kati yake pia na lugha zingine za kisasa za Ulaya na Uhindi wa Kaskazini.
Lugha za jamii ya Kihindi-Kiulaya zinafanana katika msamiati na sarufi.


title: Lugha za Kihindi-Kiulaya

text: Inaaminika ya kwamba lugha hizi zilikuwa na asili ya pamoja katika lugha isiyojulikana tena ya Kihindi-Kiulaya asilia.


title: Lugha za Kihindi-Kiulaya

text: Wasemaji wake wanaaminiwa kuwa walisambaa takriban miaka 6.000 iliyopita kutoka sehemu za Asia ya Magharibi. Sehemu ilihamia kwenda magharibi na kuingia Ulaya, sehemu nyingine ilihamia kwenda Uajemi na Bara Hindi.


title: Lugha za Kihindi-Kiulaya

text: Kuna nadharia mbalimbali kuhusu historia hiyo.


title: Lugha za Kihindi-Kiulaya

text: Kati ya lugha hizi kuna zifuatazo:


title: Martinique

text: Martinique ni kisiwa cha Antili Ndogo katika Bahari ya Karibi. Ni eneo la ng'ambo la Ufaransa na mkoa (departement) wa Ufaransa. Hivyo ni sehemu ya Umoja wa Ulaya.


title: Martinique

text: Eneo lake ni km² 1,128.


title: Martinique

text: Makao makuu ni Fort-de-France. Miji mingine ni pamoja na Sainte-Anne na St. Pierre (iliyoharibiwa na mlipuko wa volkeno ya Mont Pelee mwaka 1902).


title: Martinique

text: Idadi ya wakazi ni 386,486. Takriban 90% ni wa asili ya Afrika au machotara wa aina mbalimbali. Wazee wao waliletwa huko kama watumwa kwa ajili ya kazi katika mashamba ya miwa. Kikundi kikubwa cha pili ni Wazungu (5%). Waliobaki ni Wahindi, Waarabu na Wachina.


title: Martinique

text: Lugha rasmi ni Kifaransa, lakini wengi wanaongea pia Krioli.


title: Martinique

text: Upande wa dini, 95% ni Wakatoliki.


title: Martinique

text: Martinique ni maarufu kwa muziki wake wa zouk. Mwanamuziki mashuhuri wa aina hii ni Kassav.


title: Ujerumani ya Magharibi

text: Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani ni jina rasmi ya nchi ya Ujerumani tangu 3 Oktoba 1990.


title: Ujerumani ya Magharibi

text: Kati ya 1949 na 1990 ilikuwa jina la dola katika magharibi na kusini ya Ujerumani. Iliundwa katika maeneo ya kanda za utawala wa nchi washindi wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia Marekani, Uingereza na Ufaransa.


title: Ujerumani ya Magharibi

text: Dola hili lilijulikana pia kama "Ujerumani ya Magharibi". Wajerumani wengi hawakupenda jina hili kwa sababu katika lugha ya Kijerumani ni jina la kijiografia kwa kutaja eneo la magharibi la nchi hasa maeneo karibu na mto Rhine. Watu wa kusini na kaskazini kama wakazi wa Bavaria au Hamburg hawakujisikia kama "Wajerumani ya Magharibi".


title: Ujerumani ya Magharibi

text: Mji mkuu ulikuwa Bonn.


title: Ujerumani ya Magharibi

text:
Kanda la Kirusi la Ujerumani ilikuwa dola la pili katika Ujerumani kwa jina la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani.
Baada ya mwisho wa ukomunisti mikoa yake yote yalijiunga tar. 3 Oktoba 1990 na Shirikisho la Jamhuri.


title: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani

text: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani (JKK) ilikuwa jina la dola katika mashariki ya Ujerumani kati ya 1949 - 1990. Iliundwa 7 Oktoba 1949 katika eneo la ukanda wa utawala wa Kirusi kama nchi mshindi wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia.


title: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani

text: Dola hili lilijulikana pia kama "Ujerumani wa Mashariki". Sehemu ya wakazi wake hawakupendezwa na jina hili kwa sababu katika historia na utamaduni wa nchi maeneo makubwa yalihesabiwa zaidi kuwa "Ujerumani wa Kati" au "Ujerumani wa Kaskazini".


title: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani

text: Mji mkuu ulikuwa Berlin lakini sehemu ya kiutawala iliyokuwa chini ya Urusi pekee.


title: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani

text: Dola nyingine ya Kijerumani ilianzishwa katika maeneo ya kanda za utawala ya Marekani, Uingereza na Ufaransa kwa jina la Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani (SJU): Ujerumani ya Magharibi.


title: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani

text: Wakazi wengi wa nchi hii hawakupendezwa na utaratibu wa kisiasa na maendeleo ya kiuchumi chini ya muundo wa ukomunisti.


title: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani

text: Mwaka 1989 utawala wa chama cha kikomunisti uliporomoka. Serikali iliyochaguliwa katika uchaguzi huru ilianza majadiliano na serikali ya SJU kwa kusudi la kuunganisha pande zote mbili za Ujerumani. Mwishowe mikoa yote ya JKK iliamua kujiunga na SJU tarehe 3 Oktoba 1990.


title: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani

text: Jamii:Historia ya Ujerumani U


title: Jonas Savimbi

text: Jonas Malheiro Savimbi alikuwa ni kiongozi wa vita vya msituni nchini Angola. Savimbi alizaliwa 3 Agosti 1934 na kufariki 22 Februari 2002. Mwaka 1966 alianzisha vuguvugu la UNITA ("kireno:" União Nacional para a Independência Total de Angola) kama harakati ya kukomboa Angola kutoka ukoloni wa Ureno.


title: Jonas Savimbi

text: UNITA ilikuwa moja kati ya harakati tatu zilizoshindana. UNITA ilianza kama kikundi chenye itikadi ya kikomunisti kufuatana na itikadi ya Mao Zedong. Uadui kati ya wakomunisti wa Uchina na Urusi ulionekana katika mashindano ya UNITA dhidi ya MPLA iliyosaidiwa na Urusi. Baada ya uhuru mwaka 1975 MPLA ilitawala mji mkuu na serikali rasmi lakini Savimbi aliendelea kuipinga.


title: Jonas Savimbi

text: Savimbi alipata a kupokea baadaye usaidizi kutoka maadui wote wa MPLA bila kujali itikadi. UNITA ilipata misaada toka serikali mbalimbali duniani ili kuiondoa madarakani serikali ya MPLA ("kireno:" Movimento Popular de Libertação de Angola - Partido do Trabalho).


title: Jonas Savimbi

text: Savimbi alikuwa akipata misaada ya fedha na silaha toka serikali za Marekani, China, Afrika Kusini, Ivory Coast, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (wakati huo ikijulikana kama Zaire), Moroko, n.k. Serikali ya Angola ilikuwa ikipata misaada toka Urusi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani, Kuba, na Nicaragua.


title: Jonas Savimbi

text: Savimbi aliuawa vitani 22 Februari 2002.


title: Moshi

text: Moshi ni jina la kutaja mahali katika Tanzania kaskazini-mashariki:


title: Moshi

text: Kwa lugha ya kila siku ni wingu linalotokea juu ya moto


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: China (pia: Uchina, Sina; kirefu: Jamhuri ya Watu wa China) ni nchi kubwa ya Asia ya Mashariki ambayo ndiyo nchi yenye watu wengi kuliko zote duniani.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: China imepakana na Vietnam, Laos, Myanmar, India, Bhutan, Nepal, Pakistan, Afghanistan, Tajikistan, Kyrgyzstan, Kazakhstan, Urusi, Mongolia, Korea ya Kaskazini.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Kuna pwani ndefu kwenye Bahari ya Kusini ya China na Bahari ya Mashariki ya China ambazo ni bahari ya kando ya Pasifiki.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: China kuna makabila 56 tofauti. Wahan ndio kabila kubwa zaidi nchini China kwa idadi ya watu ikiwa na asilimia 92.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Lugha rasmi ni Kichina cha Mandarin kinachotumiwa na asilimia 70 za wananchi.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Siasa inatawaliwa na chama cha kikomunisti.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Mji mkuu ni Beijing lakini Shanghai ndio mji mkubwa zaidi.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Hong Kong iliyokuwa koloni la Uingereza na Macau iliyokuwa koloni la Ureno ni maeneo ya China yenye utawala wa pekee.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Taiwan na visiwa vingine vya Jamhuri ya China vinatazamwa na serikali ya Beijing kuwa majimbo yake lakini vimekuwa kama nchi ya pekee tangu mwaka 1949.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: China ina eneo la kilomita za mraba milioni 9.6 hivyo ni nchi ya tatu au ya nne[1] kwa ukubwa duniani.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Sura ya nchi inaonyesha tabia tofautitofauti.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Upande wa kaskazini, mpakani mwa Siberia na Mongolia, kuna maeneo yabisi pamoja na jangwa la Gobi.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Kinyume chake upande wa kusini, mpakani mwa Vietnam, Laos na Burma, hali ya hewa ni nusutropiki yenye mvua nyingi inayolisha misitu minene.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Sehemu za magharibi zina milima mingi ambayo ni kati ya milima mirefu duniani kama Himalaya na Tian Shan.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Mashariki ya nchi huwa na tambarare zenye rutuba na hapa ndipo kanda lenye wakazi wengi.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Upana wa China kati ya kaskazini na kusini ni kilomita 4,200 na kati ya mashariki na magharibi ni kilomita 4,200.


title: Jamhuri ya Watu wa China

text: Pwani ina urefu wa kilomita 14,400.