title: Kisansi

text: Kisansi ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi na Pakistan inayozungumzwa na Wasansi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kisansi nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu 60,000. Pia kuna wasemaji 16,200 nchini Pakistan (2000). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisansi iko katika kundi la Kiaryan.


title: Sherehe kuu

text: Sherehe kuu 12 (kwa Kigiriki: Δωδεκάορτον, Dodekaorton) za Makanisa ya Kiorthodoksi, tukiacha Pasaka iliyo "sikukuu ya sikukuu zote", zinawaadhimisha Yesu Kristo (8) pamoja na Bikira Maria (4).


title: Sherehe kuu

text: Ni hizi zifuatazo:Mbali ya hizo, Waorthodoksi wana sherehe nyingine tano zinaazohesabiwa kuwa kuu: Tohara ya Kristo , Kuzaliwa kwa Yohane Mbatizaji , Watakatifu Petro na Paulo , Kukatwa Kichwa kwa Yohane Mbatizaji , na Ulinzi wa Mama wa Mungu .


title: Ulinzi wa Mama wa Mungu

text: Ulinzi wa Mama wa Mungu (kwa Kigiriki Σκέπη, Sképē; kwa Kislavi cha Kikanisa Покровъ, Pokrov, yaani "ulinzi") ni sikukuu ya Bikira Maria inayoadhimishwa na Waorthodoksi na Wakatoliki wa Mashariki wanaofuata mapokeo ya Kigiriki.


title: Ulinzi wa Mama wa Mungu

text: Inatokana na imani ya Wakristo wengi katika uwezo wa sala ya Mama wa Mungu kwa ajili ya binadamu.


title: Ulinzi wa Mama wa Mungu

text: Tarehe ya sikukuu hiyo ni 14 Oktoba (1 Oktoba kadiri ya kalenda ya Juliasi).


title: Kisanthali

text: Kisanthali ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi, Bangladesh na Nepal inayozungumzwa na Wasanthali. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kisanthali nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu 5,940,000. Pia kuna wasemaji 225,000 nchini Bangladesh (2011) na wasemaji 49,900 nchini Nepal (2011). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisanthali iko katika kundi la Kimunda.


title: Kisaraiki

text: Kisaraiki ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Pakistan na Uhindi inayozungumzwa na Wasaraiki. Mwaka wa 2013 idadi ya wasemaji wa Kisaraiki nchini Pakistan imehesabiwa kuwa watu milioni ishirini. Pia kuna wasemaji 68,000 nchini Uhindi (2001). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisaraiki iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kisartang

text: Kisartang ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wasartang. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kisartang imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisartang iko katika kundi la Kikho-Bwa.


title: Kisaurashtra

text: Kisaurashtra ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wasaurashtra. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kisaurashtra imehesabiwa kuwa watu 185,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisaurashtra iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kisauria-Paharia

text: Kisauria-Paharia ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi na Bangladesh inayozungumzwa na Wasauria-Paharia. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kisauria-Paharia nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu 54,000. Pia kuna waseaji 7000 nchini Bangladesh (2007). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisauria-Paharia iko katika kundi la Kidravidi ya Kaskazini.


title: Kisavara

text: Kisavara ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wasavara. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kisavara imehesabiwa kuwa watu 253,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisavara iko katika kundi la Kitelugu.


title: Kisentinel

text: Kisentinel ilikuwa lugha ya Kiandamani nchini Uhindi iliyozungumzwa na Wasentinal visiwani mwa Andaman. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kisentinel imehesabiwa kuwa watu 150. Hakuna habari nyingine kuhusu lugha ya Kisentinel kwa vile Wasentinel wanakataa kuhusiana na watu wa nje.


title: Kishekhawati

text: Kishekhawati ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Washekhawati. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kishekhawati imehesabiwa kuwa watu milioni tatu. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kishekhawati iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kishendu

text: Kishendu ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Washendu. Idadi ya wasemaji wa Kishendu haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kishendu iko katika kundi la Kisal.


title: Kisherdukpen

text: Kisherdukpen ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Washerdukpen. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kisherdukpen imehesabiwa kuwa watu 3100. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisherdukpen iko katika kundi la Kikho-Bwa.


title: Kisherpa

text: Kisherpa ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal, Uchina na Uhindi inayozungumzwa na Washerpa. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kisherpa nchini Nepal imehesabiwa kuwa watu 145,000. Pia kuna wasemaji 18,300 nchini Uhindi (2001) na wasemaji 800 nchini Uchina (1994). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisherpa iko katika kundi la Kibodish.


title: Kishina

text: Kishina ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Pakistan na Uhindi inayozungumzwa na Washina. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kishina nchini Pakistan imehesabiwa kuwa watu 337,000. Pia kuna wasemaji 34,400 nchini Uhindi (2001). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kishina iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kisholaga

text: Kisholaga ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Washolaga. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kisholaga imehesabiwa kuwa watu 24,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisholaga iko katika kundi la Kitamil.


title: Kishom-Peng

text: Kishom-Peng ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi inayozungumzwa na Washom-Peng. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kishom-Peng imehesabiwa kuwa watu 400. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kishom-Peng iko katika kundi la Kinikobari.


title: Kishumcho

text: Kishumcho ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Washumcho. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kishumcho imehesabiwa kuwa watu 2170. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kishumcho iko katika kundi la Kibodish.


title: Kisikkim

text: Kisikkim ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wasikkim. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kisikkim imehesabiwa kuwa watu 70,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisikkim iko katika kundi la Kibodish.


title: Kisimte

text: Kisimte ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wasimte. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kisimte imehesabiwa kuwa watu 10,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisimte iko katika kundi la Kisal.


title: Kisindhi

text: Kisindhi ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Pakistan, Uhindi na Singapuri inayozungumzwa na Wasindhi. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kisindhi imehesabiwa kuwa watu 18,500,000 nchini Pakistan na wasemaji 1,700,000 nchini Uhindi. Pia kuna wasemaji 3970 nchini Singapuri (2010). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisindhi iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kisingpho

text: Kisingpho ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wasingpho. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kisingpho imehesabiwa kuwa watu 2500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisingpho iko katika kundi la Kisal.


title: Kisirmauri

text: Kisirmauri ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wasirmauri. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kisirmauri imehesabiwa kuwa watu 400,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisirmauri iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kisora

text: Kisora ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi inayozungumzwa na Wasora. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kisora imehesabiwa kuwa watu 253,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisora iko katika kundi la Kimunda.


title: Kispiti-Bhoti

text: Kispiti-Bhoti ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Waspiti. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kispiti-Bhoti imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kispiti-Bhoti iko katika kundi la Kibodish.


title: Kistod-Bhoti

text: Kistod-Bhoti ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wastod. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kistod-Bhoti imehesabiwa kuwa watu 2500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kistod-Bhoti iko katika kundi la Kibodish.


title: Kisunam

text: Kisunam ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wasunam. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kisunam imehesabiwa kuwa watu 560. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisunam iko katika kundi la Kibodish.


title: Kisurgujia

text: Kisurgujia ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wasurgujia. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kisurgujia imehesabiwa kuwa watu 1,460,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisurgujia iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kisurjapuri

text: Kisurjapuri ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wasurjapuri. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kisurjapuri imehesabiwa kuwa watu 1,220,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisurjapuri iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kisylheti

text: Kisylheti ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Bangladesh na Uhindi inayozungumzwa na Wasylheti. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisylheti nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu milioni tatu, na nchini Bangladesh kuna wasemaji milioni saba. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisylheti iko katika kundi la Kiaryan.


title: Wafiadini wa Mombasa

text: Wafiadini wa Mombasa ni kundi la Wakristo Wakatoliki zaidi ya 280 waliouawa na sultani Jeromino au Yusufu Chingulia huko Mombasa (leo nchini Kenya) tarehe 21 Agosti 1631 kwa sababu ya imani yao, ambayo mwenyewe alikuwa ameikana ili kurudia Uislamu.


title: Wafiadini wa Mombasa

text: Kati yao kuna Wareno wengi (wanaume 47, wanawake 39 na watoto 59), lakini Waafrika labda wengi zaidi (wanaume 72, mbali ya wanawake na watoto) waliomuamini Yesu kwa dhati wasiweze kumkana kwa lolote.


title: Wafiadini wa Mombasa

text: Tarehe 16 Agosti 1631, sultani huyo alikusanya watu kutoka bara akavamia Fort Jesus kwa kujifanya anataka kushiriki ibada. Kumbe alimuua kapteni Mreno kwa kisu, wakati wafuasi wake walipochoma moto mji mzima.


title: Wafiadini wa Mombasa

text: Wakazi walikimbilia nyumba ya wamisionari Waaugustino. Hapo suala halikuwa tena kufukuza Wareno tu, bali kukomesha Ukristo.


title: Wafiadini wa Mombasa

text: Sultani aliwatolea wote nafasi ya kusilimu ili kukwepa kifodini, lakini mmoja tu alikubali. Watu wake walishambulia kanisa tarehe 20 Agosti huku wakiua wote waliolikimbilia.


title: Wafiadini wa Mombasa

text: Kesho yake wanawake wengine pamoja na watoto, wakiwemo Wareno na Waafrika, walipita kati ya mji wakiimba tenzi za Kikristo. Walilazimishwa kupanda boti walioangamizwa kwa visu na mikuki.


title: Wafiadini wa Mombasa

text: Isabel Varella alikataa kuasi, lakini alifanywa mtumwa badala ya kuuawa. Hata mke na binti walifia dini yao.


title: Wafiadini wa Mombasa

text: Sultani Yusufu (Jeronimo) aliondoka Mombasa mwaka 1632 akawa haramia kwenye Bahari ya Shamu.


title: Wafiadini wa Mombasa

text: Siku hizi kesi ya kuwatangaza hao wafiadini kuwa wenye heri na halafu watakatifu inaendelea.


title: Kitamang ya Mashariki

text: Kitamang ya Mashariki ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal na Uhindi inayozungumzwa na Watamang. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitamang ya Mashariki imehesabiwa kuwa watu 1,180,000 nchini Nepal na 17,500 nchini Uhindi. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitamang ya Mashariki iko katika kundi la Kibodish.


title: Kitagin

text: Kitagin ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Watagin. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitagin imehesabiwa kuwa watu 38,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitagin iko katika kundi la Kitani.


title: Kitelugu

text: Kitelugu ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Watelugu. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitelugu nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu sabini na tatu milioni na laki nane. Pia kuna wasemaji 600 nchini Singapuri. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitelugu iko katika kundi lake lenyewe la Kitelugu.


title: Kiteressa

text: Kiteressa ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi inayozungumzwa na Wateressa visiwani mwa Andaman na Nikobari. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kiteressa imehesabiwa kuwa watu 2080. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiteressa iko katika kundi la Kinikobari.


title: Kithachanadan

text: Kithachanadan ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wathachanadan. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kithachanadan imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kithachanadan iko katika kundi la Kidravidi ya Kusini.


title: Kithangmi

text: Kithangmi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal, Uhindi na Uchina inayozungumzwa na Wathangmi. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kithangmi nchini Nepal imehesabiwa kuwa watu 23,200. Pia kuna wasemaji 300 nchini Uchina (2002) na wasemaji 500 nchini Uhindi. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kithangmi iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kitharu ya Chitwania

text: Kitharu ya Chitwania ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Nepal inayozungumzwa na Watharu. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitharu ya Chitwania nchini Nepal imehesabiwa kuwa watu 285,000. Pia kuna wasemaji wachache nchini Uhindi. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitharu ya Chitwania iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kitharu ya Dangaura

text: Kitharu ya Dangaura ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Nepal inayozungumzwa na Watharu. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kitharu ya Dangaura nchini Nepal imehesabiwa kuwa watu 500,000. Pia kuna wasemaji 174,000 nchini Uhindi (2007). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitharu ya Dangaura iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kitharu ya Kathariya

text: Kitharu ya Kathariya ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Nepal inayozungumzwa na Watharu. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kitharu ya Kathariya nchini Nepal imehesabiwa kuwa watu 106,000. Pia kuna wasemaji wachache nchini Uhindi (2007). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitharu ya Kathariya iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kitharu ya Kochila

text: Kitharu ya Kochila ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Nepal inayozungumzwa na Watharu. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kitharu ya Kochila nchini Nepal imehesabiwa kuwa watu 258,000. Pia kuna wasemaji wachache nchini Uhindi (2007). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitharu ya Kochila iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kitharu ya Rana

text: Kitharu ya Rana ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Nepal inayozungumzwa na Watharu. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kitharu ya Rana nchini Nepal imehesabiwa kuwa watu 336,000. Pia kuna wasemaji 150,000 nchini Uhindi (2003). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitharu ya Rana iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kithulung

text: Kithulung ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal na Uhindi inayozungumzwa na Wathulung. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kithulung nchini Nepal imehesabiwa kuwa watu 20,700. Pia kuna wasemaji wengine nchini Uhindi. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kithulung iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kitibeti

text: Kitibeti ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina, Uhindi na Nepal inayozungumzwa na Watibeti. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kitibeti nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu 1,070,000. Pia kuna wasemaji 85,300 nchini Uhindi (2001) na wasemaji 4450 nchini Nepal (2011). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitibeti iko katika kundi la Kibodish.


title: Kitinani

text: Kitinani ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Watinani. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitinani nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu 22,600. Pia kuna wasemaji 450 nchini Uchina (1977). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitinani iko katika kundi la Kikinauri.


title: Kitiwa

text: Kitiwa (au Kilalung) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Watiwa. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitiwa imehesabiwa kuwa watu 27,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitiwa iko katika kundi la Kisal.


title: Kitoda

text: Kitoda ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Watoda. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitoda imehesabiwa kuwa watu 1560. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitoda iko katika kundi la Kidravidi ya Kusini.


title: Kitoto

text: Kitoto ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Watoto. Mwaka wa 2012 idadi ya wasemaji wa Kitoto imehesabiwa kuwa watu 1400. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitoto iko katika kundi la Kisal.


title: Kitshangla

text: Kitshangla ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Bhutan, Uhindi na Uchina inayozungumzwa na Watshangla. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kitshangla nchini Bhutan imehesabiwa kuwa watu 140,000. Pia kuna wasemaji 7000 nchini Uchina (2000) na wasemaji 11,200 nchini Uhindi (2007). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitshangla iko katika kundi la Kibodish.


title: Kitukpa

text: Kitukpa ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Watukpa. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitukpa imehesabiwa kuwa watu 210 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitukpa iko katika kundi la Kibodish.


title: Kitulu

text: Kitulu ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Watulu. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitulu imehesabiwa kuwa watu 1,720,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitulu iko katika kundi la Kidravidi ya Kusini.


title: Kituri

text: Kituri ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi inayozungumzwa na Waturi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kituri imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kituri iko katika kundi la Kimunda.


title: Kiturung

text: Kiturung ilikuwa lugha ya Kitai-Kadai nchini Uhindi iliyozungumzwa na Waturung. Siku hizi Waturung wote huzungumza lugha ya Kisingpho, yaani lugha yao ya asili ya Kiturung imetoweka kabisa, ila maneno machache katika utumiaji wao wa Kisingpho. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiturung iko katika kundi la Kitai ya Kusini-Magharibi.


title: Kiullatan

text: Kiullatan ilikuwa lugha ya Kidravidi nchini Uhindi iliyozungumzwa na Waullatan. Mwaka wa 2001 idadi ya Waullatan imehesabiwa kuwa watu 16,700, lakini hakuna walioendelea kutumia lugha ya Kiullatan; badala yake, Waullatan huzungumza Kimalayalam siku hizi, yaani Kiullatan imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiullatan iko katika kundi la Kimalayalam.


title: Kiurali

text: Kiurali ilikuwa lugha ya Kidravidi nchini Uhindi iliyozungumzwa na Waurali. Mwaka wa 2001 idadi ya Waurali imehesabiwa kuwa watu 6440, lakini hakuna walioendelea kutumia lugha ya Kiurali; badala yake, Waurali huzungumza Kimalayalam siku hizi, yaani Kiurali imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiurali iko katika kundi la Kikannada.


title: Kivaagri-Booli

text: Kivaagri-Booli ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wavaagri-Booli. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kivaagri-Booli imehesabiwa kuwa watu 9300. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kivaagri-Booli iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kivaiphei

text: Kivaiphei ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wavaiphei. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kivaiphei imehesabiwa kuwa watu 40,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kivaiphei iko katika kundi la Kisal.


title: Kivarhadi-Nagpuri

text: Kivarhadi-Nagpuri ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wavarhadi-Nagpuri. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kivarhadi-Nagpuri imehesabiwa kuwa watu 6,970,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kivarhadi-Nagpuri iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kivarli

text: Kivarli ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wavarli. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kivarli imehesabiwa kuwa watu laki sita. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kivarli iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kivasavi

text: Kivasavi ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wavasavi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kivasavi imehesabiwa kuwa watu 1,200,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kivasavi iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kivishavan

text: Kivishavan ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wavishavan. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kivishavan imehesabiwa kuwa watu 150 tu. Miaka ya 1980 Wavishavan wengi walifia maradhi ya ndui, na tangu pale lugha yao imeendelea kufifia. Uainishaji wa lugha ya Kivishavan kwa ndani zaidi haujulikani.


title: Kiwaddar

text: Kiwaddar ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wawaddar. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kiwaddar imehesabiwa kuwa watu 172,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwaddar iko katika kundi la Kitelugu.


title: Kiwagdi

text: Kiwagdi ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wawagdi. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kiwagdi imehesabiwa kuwa watu 2,510,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiwagdi iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kiwar-Jaintia

text: Kiwar-Jaintia ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi na Bangladesh inayozungumzwa na Wawar-Jaintia. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kiwar-Jaintia nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu 25,900. Pia kuna wasemaji 16,000 nchini Bangladesh (2003). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiwar-Jaintia iko katika kundi la Kikhasi.


title: Kiyakkha

text: Kiyakkha ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wayakkha. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiyakkha nchini Nepal imehesabiwa kuwa watu 19,600. Piakuna wasemaji 810 nchini Uhindi (2000). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiyakkha iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kiyerukula

text: Kiyerukula ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wayerukula. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kiyerukula imehesabiwa kuwa watu 69,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyerukula iko katika kundi la Kitamil.


title: Kizakhring

text: Kizakhring ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina na Uhindi inayozungumzwa na Wazakhring. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kizakhring nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu 600. Pia kuna wasemaji 300 nchini Uhindi (2002). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kizakhring iko katika kundi la Kikeman.


title: Kizangskari

text: Kizangskari ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wazangskari. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kizangskari imehesabiwa kuwa watu 12,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kizangskari iko katika kundi la Kibodish.


title: Kizo

text: Kizo (au Kizou nchini Uhindi) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Myanmar na Uhindi inayozungumzwa na Wazo. Mwaka wa 2012 idadi ya wasemaji wa Kizo nchini Myanmar imehesabiwa kuwa watu 61,000. Pia kuna wasemaji 20,900 nchini Uhindi (2001). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kizo iko katika kundi la Kisal.


title: Madonda matakatifu

text: Madonda matakatifu (kwa Kilatini na Kiingereza Stigmata, wingi wa "stigma", kutoka Kigiriki στίγμα) ni jina linalotumiwa na Wakristo kutaja majeraha au maumivu katika viungo vya mwili ambapo Yesu alipatwa na madonda 5 wakati wa kusulubiwa, yaani mikono, miguu na ubavu, lakini pia kichwa na sehemu nyingine alipotiwa taji la miiba au kupigwa mijeledi.


title: Madonda matakatifu

text: Mtume Paulo mwishoni mwa Barua kwa Wagalatia aliandika, "Mimi nachukua mwilini mwangu chapa (stigmata) za Yesu." kama zile zinazotiwa juu ya mwili wa wanyama au watumwa ili kutambua ni mali ya nani. Inafikiriwa kwamba alikuwa anadokeza alama za mapigo aliyoyapata kwa ajili ya imani yake.


title: Madonda matakatifu

text: Watu waliopata alama za namna hiyo lakini bila mapigo ya kawaida walitokea hasa katika watawa wa Kanisa Katoliki kama vile Wadominiko na Wafransisko.


title: Madonda matakatifu

text: Wa kwanza kujulikana ni shemasi Fransisko wa Asizi. Padri wa kwanza ni Pio wa Pietrelcina.


title: Madonda matakatifu

text: Asilimia 80 ni wanawake.


title: Masalia

text: Masalia ni mabaki ya mwili au ya vitu vya mtu anayeheshimika hasa kwa msingi wa dini.


title: Masalia

text: Masalia ni muhimu hasa katika baadhi ya madhehebu ya dini, kama vile ya Uhindu, Ubuddha na Ukristo.


title: Masalia

text: Katika dini hiyo ya mwisho, heshima kwa masalia ilianza na maiti ya wafiadini, na umuhimu wake ulifikia kilele chake katika Karne za Kati.


title: Fathi Hassan

text: Hassan Fathi (kwa Kiarabu فتحي حسن) (alizaliwa 10 Mei 1957) ni msanii kutoka Afrika, mzaliwa wa familia ya Misri na Sudan, maarufu sana kwa ajili anayewakilisha kisasa ya sanaa African, anaishi kati ya Marekani na Italia.


title: Fathi Hassan

text: Ni mmoja wa wasanii maarufu wa Afrika katika Ulaya, msanii wa kwanza wa Afrika katika Biennale ya Venice, aliyefungua njia ya ahadi mpya ya bara la Afrika kuwa hivi karibuni kukubaliwa na kupewa kipaumbele na maslahi zaidi na zaidi.


title: Fathi Hassan

text:
Alihitimu katika 1984 na maandishi juu ya ""Ushawishi wa Kiafrika Sanaa katika Cubism"".
Katika 1988, mhakiki wa sanaa Achille Bonito Oliva alimleta kwenye Biennale ya Venice ya XXIII, ambapo alishiriki katika "Open Space 1988", ambayo ikampa mafanikio .


title: Fathi Hassan

text: Katika makumbusho ya Smithsonian mjini Washington DC, yeye ni miongoni mwa wasanii wa "Textures, neno na alama ya sanaa ya kisasa Afrika."


title: Fathi Hassan

text: Makumbusho Metropolitan ya Sanaa ya jiji la New York yuko katika catalogs "Kizazi Vijana".


title: Fathi Hassan

text: Baba Hassan ni Sudan, mama yake Fatma awali kutoka Toshka. Mafuriko makubwa kabisa kuugeuza maisha ya familia na ni kwa kuingilia kati kwa UNESCO kwamba maeneo kuharibiwa ni sehemu kupona. Ni utamaduni matriarchal ya eneo hili asili ya mawazo ya wasanii wa Fathi (Akkij). Cairo itakuwa mahali ambapo wataishi familia yake na babu: kutoka vizuri-off wamiliki wa ardhi itakuwa wafanyakazi rahisi. Udhamini mwaka 1979 ni fursa kwa ajili ya kuingia kwa Chuo cha Sanaa katika Naples, ambako waliojiunga.


title: Fathi Hassan

text:
Kazi za Fathi Hassan zipo katika makumbusho kadhaa, yakiwa ni pamoja na:2017
2016
2015
2014
2010
2009
2007
2006
2002


title: Fathi Hassan

text:
2010
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1997
1996
1995
1994
1992
1991
1990
1989
1988
1986
1984


title: Kichuuk

text: Kichuuk ni lugha ya Kiaustronesia nchini Mikronesia inayozungumzwa na Wachuuk. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kichuuk imehesabiwa kuwa watu 45,900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kichuuk iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kikapingamarangi

text: Kikapingamarangi ni lugha ya Kiaustronesia nchini Mikronesia inayozungumzwa na Wakapingamarangi. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kikapingamarangi imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikapingamarangi iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kikosrae

text: Kikosrae ni lugha ya Kiaustronesia nchini Mikronesia inayozungumzwa na Wakosrae. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikosrae imehesabiwa kuwa watu 8000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikosrae iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kimokil

text: Kimokil ni lugha ya Kiaustronesia nchini Mikronesia inayozungumzwa na Wamokil. Mwaka wa 1979 idadi ya wasemaji wa Kimokil imehesabiwa kuwa watu 1050. Pia kuna wasemaji 450 nchini Marekani (2010). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimokil iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kimortlock

text: Kimortlock ni lugha ya Kiaustronesia nchini Mikronesia inayozungumzwa na Wamortlock. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kimortlock imehesabiwa kuwa watu 5,900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimortlock iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kinamonuito

text: Kinamonuito ni lugha ya Kiaustronesia nchini Mikronesia inayozungumzwa na Wanamonuito. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kinamonuito imehesabiwa kuwa watu 940. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinamonuito iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kinukuoro

text: Kinukuoro ni lugha ya Kiaustronesia nchini Mikronesia inayozungumzwa na Wanukuoro. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kinukuoro imehesabiwa kuwa watu 860. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinukuoro iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kipaafang

text: Kipaafang ni lugha ya Kiaustronesia nchini Mikronesia inayozungumzwa na Wapaafang. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kipaafang imehesabiwa kuwa watu 1320. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipaafang iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kipingelap

text: Kipingelap ni lugha ya Kiaustronesia nchini Mikronesia inayozungumzwa na Wapingelap. Idadi ya wasemaji wa Kipingelap imehesabiwa kuwa watu 2500 nchini Mikronesia, na wasemaji 500 katika nchi nyngine. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipingelap iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kipohnpei

text: Kipohnpei ni lugha ya Kiaustronesia nchini Mikronesia inayozungumzwa na Wapohnpei. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kipohnpei imehesabiwa kuwa watu 29,000 nchini Mikronesia, na wasemaji 2350 katika nchi nyngine. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipohnpei iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kipuluwat

text: Kipuluwat ni lugha ya Kiaustronesia nchini Mikronesia inayozungumzwa na Wapuluwat. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kipuluwat imehesabiwa kuwa watu 1360. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipuluwat iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kisatawal

text: Kisatawal ni lugha ya Kiaustronesia nchini Mikronesia inayozungumzwa na Wasatawal. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kisatawal imehesabiwa kuwa watu 460. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisatawal iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kiulithi

text: Kiulithi ni lugha ya Kiaustronesia nchini Mikronesia inayozungumzwa na Waulithi. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kiulithi imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiulithi iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kiwoleai

text: Kiwoleai ni lugha ya Kiaustronesia nchini Mikronesia inayozungumzwa na Wawoleai. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kiwoleai imehesabiwa kuwa watu 1630. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwoleai iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kiyap

text: Kiyap ni lugha ya Kiaustronesia nchini Mikronesia inayozungumzwa na Wayap. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kiyap imehesabiwa kuwa watu 6590 nchini Mikronesia, na wasemaji 800 katika nchi nyngine. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyap iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Bahati

text: Bahati (au sudi) inatafsiriwa kwa namna tofauti na hata kukanushwa kadiri ya utamaduni, falsafa, dini na hisia za watu.


title: Bahati

text: Kamusi ya Noah Webster inafafanua ni ""nguvu isiyo na lengo, isiyotabirika na isiyotawalika inayosababisha matukio mazuri au mabaya kwa mtu binafsi au kundi la watu"".


title: Bahati

text: Kumbe Max Gunther inatafsiri hivi: ni "matukio ambayo yanaathiri maisha ya mtu na "yanaonekana" kuwa nje ya udhibiti wake".


title: Yehu

text: Yehu (kwa Kiebrania יֵהוּא, Yēhû, maana yake: "YHWY ni mwenyewe" ) alikuwa mfalme wa kumi wa Israeli baada ya Yeroboamu I.


title: Yehu

text: Ni maarufu kwa kuangamiza ukoo wa Ahabu ili kuokoa imani ya Mungu pekee iliyokaribia kutoweka kwa juhudi za malkia Jezebeli. Hivyo alikamilisha kazi ya manabii Elia na Elisha.


title: Yehu

text: Hata hivyo Biblia inamlaumu kama waandamizi wote wa Yeroboamu I kwa kuvumilia mahekalu mbadala ya Betel na Dan.


title: Yehu

text: Alikuwa mwana wa Yehoshafati, na mjukuu wa Nimshi.


title: Yehu

text: William F. Albright alikadiria ufalme wake kudumu miaka 842–815 KK, wakati E. R. Thiele alikadiria miaka 841–814 KK.


title: Yehu

text: Chanzo kikuu cha historia yake ni Kitabu cha pili cha Wafalme, sura 9-10.


title: Yeroboamu I

text: Yeroboamu I (kwa Kiebrania ירבעם השני au יָרָבְעָם; kwa Kigiriki Ιεροβοάμ; kwa Kilatini Jeroboam) alikuwa mwana wa Nebati akatawala kwa miaka 22 Ufalme wa Israeli baada ya makabila 10 ya kaskazini kuasi ukoo wa Daudi wakati wa mjukuu wake Rehoboamu.


title: Yeroboamu I

text: Biblia inamhukumu hasa kwa kuanzisha sera ya kidini iliyowataka Waisraeli wamuabudu YHWH kwa sura ya fahali ya dhahabu katika mahekalu ya Dani na Beteli ili wasiende Yerusalemu, mji mkuu wa ufalme wa ukoo wa Daudi


title: Yeroboamu I

text: William F. Albright alikadiria ufalme wake kudumu tangu mwaka 922 KK – hadi 901 KK, wakati E. R. Thiele alisema kuwa alitawala tangu 931 KK hadi 910 KK.


title: Yeroboamu I

text: Agano la Kale linamtaja mara nyingi kama chanzo cha dhambi kuu ya Waisraeli ambayo hatimaye ilisababisha ufalme uangamizwe na Waashuru katika karne ya 8 KK.


title: Kiaustral

text: Kiaustral ni lugha ya Kiaustronesia nchini Polinesia ya Kifaransa inayozungumzwa na Waaustral. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kiaustral imehesabiwa kuwa watu 3000 nchini Polinesia ya Kifaransa. Waaustral wengi, hasa vijana, wanatumia lugha ya Kitahiti badala ya lugha yao ya asili, yaani lugha ya Kiaustral iko hatarini mwa kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiaustral iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kimangareva

text: Kimangareva ni lugha ya Kiaustronesia nchini Polinesia ya Kifaransa inayozungumzwa na Wamangareva. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kimangareva imehesabiwa kuwa watu 600. Wamangareva wengi wanatumia lugha ya Kitahiti badala ya lugha yao ya asili, yaani lugha ya Kimangareva iko hatarini mwa kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimangareva iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kitahiti

text: Kitahiti ni lugha ya Kiaustronesia inayozungumzwa na Watahiti nchini Polinesia ya Kifaransa amapo ni lugha ya taifa. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kitahiti imehesabiwa kuwa watu 63,000 nchini Polinesia ya Kifaransa na wasemaji 5260 katika nchi nyingine. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitahiti iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kimarkesa ya Kaskazini

text: Kimarkesa ya Kaskazini ni lugha ya Kiaustronesia nchini Polinesia ya Kifaransa inayozungumzwa na Wamarkesa, hasa kwenye visiwa vya Nuku Hiva, Ua Huka na Ua Pou. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kimarkesa ya Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 5390. Wamarkesa ya Kaskazini wengi wanatumia lugha ya Kitahiti badala ya lugha yao ya asili, yaani lugha ya Kimarkesa ya Kaskazini iko hatarini mwa kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimarkesa ya Kaskazini iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kirapa

text: Kirapa ni lugha ya Kiaustronesia nchini Polinesia ya Kifaransa inayozungumzwa na Warapa kwenye kisiwa cha Rapa Iti. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kirapa imehesabiwa kuwa watu 300. Warapa wengi wanatumia lugha ya Kitahiti badala ya lugha yao ya asili, yaani lugha ya Kirapa iko hatarini mwa kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kirapa iko katika kundi la Kioseaniki. Wataalamu wengine huiangalia kama lahaja ya Kiaustral.


title: Kituamotu

text: Kituamotu (au Kipa'umotu) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Polinesia ya Kifaransa inayozungumzwa na Watuamotu, hasa kwenye visiwa vya Tuamotu na Tahiti. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kituamotu imehesabiwa kuwa watu 4000 katika kisiwa cha Tuamotu na wasemaji 2000 katika kisiwa cha Tahiti. Watuamotu wengi wanatumia lugha ya Kitahiti badala ya lugha yao ya asili, yaani lugha ya Kituamotu iko hatarini mwa kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kituamotu iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Kimarkesa ya Kusini

text: Kimarkesa ya Kusini ni lugha ya Kiaustronesia nchini Polinesia ya Kifaransa inayozungumzwa na Wamarkesa, hasa kwenye visiwa vya Hiva Oa, Tahuata na Fatu Hiva. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kimarkesa ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 2700. Wamarkesa ya Kusini wengi wanatumia lugha ya Kitahiti badala ya lugha yao ya asili, yaani lugha ya Kimarkesa ya Kusini iko hatarini mwa kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimarkesa ya Kusini iko katika kundi la Kioseaniki.


title: Nuku Hiva

text: Nuku Hiva ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Ua Huka. Eneo la kisiwa ni 339 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Taiohae. Mwaka wa 2007, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 2660. Watu wakaao kisiwani kwa Nuku Hiva huongea Kimarkesa ya Kaskazini na Kitahiti.


title: Ua Huka

text: Ua Huka ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Nuku Hiva. Eneo la kisiwa ni 83 km². Kuna vijiji vitatu kisiwani viitavyo Vaipaee, Hane na Hokatu. Mwaka wa 2007, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 571. Watu wakaao kisiwani kwa Ua Huka huongea Kimarkesa ya Kaskazini na Kitahiti.


title: Ua Pou

text: Ua Pou ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Nuku Hiva. Eneo la kisiwa ni 106 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Hakahau. Mwaka wa 2007, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 2157. Watu wakaao kisiwani kwa Ua Pou huongea Kimarkesa ya Kaskazini na Kitahiti.


title: 1260 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1260 KK (kabla ya Kristo).


title: 1261 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1261 KK (kabla ya Kristo).


title: 1262 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1262 KK (kabla ya Kristo).


title: 1269 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1269 KK (kabla ya Kristo).


title: 1263 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1263 KK (kabla ya Kristo).


title: 1264 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1264 KK (kabla ya Kristo).


title: 1265 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1265 KK (kabla ya Kristo).


title: 1266 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1266 KK (kabla ya Kristo).


title: 1267 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1267 KK (kabla ya Kristo).


title: 1268 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1268 KK (kabla ya Kristo).


title: 1250 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1250 KK (kabla ya Kristo).


title: 1251 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1251 KK (kabla ya Kristo).


title: 1252 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1252 KK (kabla ya Kristo).


title: 1253 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1253 KK (kabla ya Kristo).


title: 1254 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1254 KK (kabla ya Kristo).


title: 1255 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1255 KK (kabla ya Kristo).


title: 1256 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1256 KK (kabla ya Kristo).


title: 1257 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1257 KK (kabla ya Kristo).


title: 1258 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1258 KK (kabla ya Kristo).


title: 1259 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1259 KK (kabla ya Kristo).


title: 1240 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1240 KK (kabla ya Kristo).


title: 1241 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1241 KK (kabla ya Kristo).


title: 1242 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1242 KK (kabla ya Kristo).


title: 1243 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1243 KK (kabla ya Kristo).


title: 1244 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1244 KK (kabla ya Kristo).


title: Kiathpariya

text: Kiathpariya ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Waathpariya. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiathpariya imehesabiwa kuwa watu 5530. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiathpariya iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kibahing

text: Kibahing ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wabahing. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kibahing imehesabiwa kuwa watu 11,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kibahing iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kibaram

text: Kibaram (au Kibaraamu) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wabaram. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kibaram imehesabiwa kuwa watu 160 tu, na lugha imekaribia kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kibaram iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kibelhariya

text: Kibelhariya ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wabelhariya. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kibelhariya imehesabiwa kuwa watu 600. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kibelhariya iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kibhujel

text: Kibhujel (au Kibujhyal) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wabhujel. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kibhujel imehesabiwa kuwa watu 27,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kibhujel iko katika kundi la Kihimalaya.


title: 1245 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1245 KK (kabla ya Kristo).


title: Kichepang

text: Kichepang ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wachepang. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kichepang imehesabiwa kuwa watu 48,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kichepang iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kichhintang

text: Kichhintang ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wachhintang. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kichhintang imehesabiwa kuwa watu 3710. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kichhintang iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kichhulung

text: Kichhulung ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wachhulung. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kichhulung imehesabiwa kuwa watu 2050. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kichhulung iko katika kundi la Kihimalaya.


title: 1246 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1246 KK (kabla ya Kristo).


title: Kichukwa

text: Kichukwa ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wachukwa. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kichukwa imehesabiwa kuwa watu 100 ambao watano wao tu waliweza kuzungumza Kichukwa vizuri, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kichukwa iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kidumi

text: Kidumi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wadumi. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kidumi imehesabiwa kuwa watu 7640. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kidumi iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kidungmali

text: Kidungmali ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wadungmali. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kidungmali imehesabiwa kuwa watu 6260. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kidungmali iko katika kundi la Kihimalaya.


title: 1247 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1247 KK (kabla ya Kristo).


title: 1248 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1248 KK (kabla ya Kristo).


title: 1249 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1249 KK (kabla ya Kristo).


title: 1230 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1230 KK (kabla ya Kristo).


title: 1231 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1231 KK (kabla ya Kristo).


title: 1232 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1232 KK (kabla ya Kristo).


title: 1233 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1233 KK (kabla ya Kristo).


title: 1234 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1234 KK (kabla ya Kristo).


title: 1235 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1235 KK (kabla ya Kristo).


title: 1399 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1399 KK (kabla ya Kristo).


title: Hiva Oa

text: Hiva Oa ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Nuku Hiva. Eneo la kisiwa ni 316 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Atuona. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 2190. Watu wakaao kisiwani kwa Hiva Oa huongea Kimarkesa ya Kusini na Kitahiti.


title: 1390 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1390 KK (kabla ya Kristo).


title: 1391 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1391 KK (kabla ya Kristo).


1391 KK


title: 1392 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1392 KK (kabla ya Kristo).


title: 1393 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1393 KK (kabla ya Kristo).


title: 1394 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1394 KK (kabla ya Kristo).


title: 1395 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1395 KK (kabla ya Kristo).


title: Tahuata

text: Tahuata ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Hiva Oa. Eneo la kisiwa ni 69 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Vaitahu. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 703. Watu wakaao kisiwani kwa Tahuata huongea Kimarkesa ya Kusini na Kitahiti.


title: 1396 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1396 KK (kabla ya Kristo).


title: 1397 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1397 KK (kabla ya Kristo).


title: 1380 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1380 KK (kabla ya Kristo).


title: 1381 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1381 KK (kabla ya Kristo).


title: 1398 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1398 KK (kabla ya Kristo).


title: Fatu Hiva

text: Fatu Hiva ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kusini-mashariki wa visiwa vya Hiva Oa na Tahuata. Eneo la kisiwa ni 85 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Omoa. Mwaka wa 2007, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 587. Watu wakaao kisiwani kwa Fatu Hiva huongea Kimarkesa ya Kusini na Kitahiti.


title: 1382 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1382 KK (kabla ya Kristo).


title: 1383 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1383 KK (kabla ya Kristo).


title: 1384 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1384 KK (kabla ya Kristo).


title: 1385 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1385 KK (kabla ya Kristo).


title: 1386 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1386 KK (kabla ya Kristo).


title: 1387 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1387 KK (kabla ya Kristo).


title: 1388 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1388 KK (kabla ya Kristo).


title: 1389 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1389 KK (kabla ya Kristo).


title: 1370 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1370 KK (kabla ya Kristo).


title: 1372 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1372 KK (kabla ya Kristo).


title: 1371 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1371 KK (kabla ya Kristo).


title: 1373 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1373 KK (kabla ya Kristo).


title: 1374 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1374 KK (kabla ya Kristo).


title: Onesimo

text: Onesimo (kwa Kigiriki Ὀνήσιμος, Onēsimos, yaani "Wa kufaa"; alifariki Roma, Italia, mwaka 68 hivi), alikuwa mtumwa wa Filemoni, Mkristo tajiri wa Kolosai.


title: Onesimo

text: Anaheshimiwa na madhehebu mbalimbali ya Ukristo kama mtakatifu.


title: Onesimo

text: Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 au 16 au 28 Februari, au tarehe 22 Novemba.


title: Onesimo

text: Jina "Onesimo" linatajwa katika Nyaraka 2 za Mtume Paulo: Waraka kwa Wakolosai 4:9 na Waraka kwa Filemoni ambao uliandikwa wote ili kumtetea.


title: Onesimo

text: Ni kwamba Onesimo alikuwa amemkimbia Filemoni na labda alimuibia pia. Lakini baadaye alikutana na Mtume Paulo (ama Roma ama Kaisarea) akaongokea Ukristo. Paulo, aliyekuwa amekwisha kumuongoa Filemoni pia, aliamua kuwapatanisha kwa barua iliyomo sasa katika Agano Jipya.).


title: 1375 KK

text: Makala hii inahusu mwaka 1375 KK (kabla ya Kristo).


title: Rapa Iti

text: Rapa Iti (au Rapa) ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Tubuai. Eneo la kisiwa ni 40 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Ahurei. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 515. Watu wakaao kisiwani kwa Rapa Iti huongea Kirapa na Kitahiti.


title: Tuamotu

text: Tuamotu ni funguvisiwa la Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Tahiti. Ni funguvisiwa kubwa kabisa duniani. Mwaka wa 2002, idadi ya watu visiwani imehesabiwa kuwa 15,862. Watu wakaao visiwani kwa Tuamotu huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Tuamotu

text: Funguvisiwa ya Tuamotu ina makundi manane ya visiwa yafutayo:


title: Puka-Puka

text: Puka-Puka ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa funguvisiwa ya Tuamotu. Eneo la kisiwa ni 5 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Te One Mahina. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 166. Watu wakaao kisiwani kwa Puka-Puka huongea Kimarkesa ya Kusini na Kitahiti.


title: Napuka

text: Napuka ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Puka-Puka. Eneo la kisiwa ni 8 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tepukamaruia. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 299. Watu wakaao kisiwani kwa Napuka huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Tepoto (Kaskazini)

text: Tepoto (Kaskazini) ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Napuka. Eneo la kisiwa ni 4 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tehekega. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 61. Watu wakaao kisiwani kwa Tepoto (Kaskazini) huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Tahiti

text: Tahiti ni kisiwa kikuu cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kusini-magharibi wa funguvisiwa ya Tuamotu. Eneo la kisiwa ni 1045 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Faaa. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 183,645. Watu wakaao kisiwani kwa Tahiti huongea Kitahiti.


title: Kijerung

text: Kijerung ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wajerung. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kijerung imehesabiwa kuwa watu 1760. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kijerung iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kikaike

text: Kikaike ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wakaike. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kikaike imehesabiwa kuwa watu 50 tu, yaani lugha iko hatarini mwa kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikaike iko katika kundi la Kibodish.


title: Kikham ya Gamale

text: Kikham ya Gamale ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wakham. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikham ya Gamale imehesabiwa kuwa watu 13,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikham ya Gamale iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kikham ya Parbate-Magharibi

text: Kikham ya Parbate Magharibi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wakham. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kikham ya Parbate Magharibi imehesabiwa kuwa watu 24,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikham ya Parbate Magharibi iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kikham ya Parbate-Mashariki

text: Kikham ya Parbate Mashariki ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wakham. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kikham ya Parbate Mashariki imehesabiwa kuwa watu 7500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikham ya Parbate Mashariki iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kikham ya Sheshi

text: Kikham ya Sheshi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wakham. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kikham ya Sheshi imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikham ya Sheshi iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kikoi

text: Kikoi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wakoi. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kikoi imehesabiwa kuwa watu 1270. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikoi iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Hereheretue

text: Hereheretue ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-magharibi wa kisiwa cha Anuanuraro. Eneo la kisiwa ni 4 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Otetou. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 56. Watu wakaao kisiwani kwa Hereheretue huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Anuanuraro

text: Anuanuraro ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Hereheretue. Eneo la kisiwa ni 2 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Anuanuraro.


title: Anuanurunga

text: Anuanurunga ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Anuanuraro. Eneo la kisiwa ni 7 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Anuanurunga.


title: Nukutepipi

text: Nukutepipi ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande mashariki wa kisiwa cha Anuanurunga. Eneo la kisiwa ni 2 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Nukutepipi.


title: Fangatau

text: Fangatau ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Napuka. Eneo la kisiwa ni 6 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Teana. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 145. Watu wakaao kisiwani kwa Fangatau huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Fakahina

text: Fakahina ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Fangatau. Eneo la kisiwa ni 8 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tarione. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 155. Watu wakaao kisiwani kwa Fakahina huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Tatakoto

text: Tatakoto ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Fakahina. Eneo la kisiwa ni 7 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tumukuru. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 287. Watu wakaao kisiwani kwa Tatakoto huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Akiaki

text: Akiaki ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Hao. Eneo la kisiwa ni 1.3 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tepukamaruia. Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Akiaki.


title: Vahitahi

text: Vahitahi ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini wa kisiwa cha Nukutavake. Eneo la kisiwa ni 2.5 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Mohitu. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 105. Watu wakaao kisiwani kwa Vahitahi huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Nukutavake

text: Nukutavake ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Vahitahi. Eneo la kisiwa ni 5.5 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tavananui. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 188. Watu wakaao kisiwani kwa Nukutavake huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Naim Süleymanoğlu

text: Naim Süleymanoğlu (amezaliwa 23 Januari 1967) ni mwanamichezo katika kitengo cha uzani kutoka Uturuki.


title: Naim Süleymanoğlu

text: Naim ana urefu wa mita 1 na sentimita 47 na alijipatia ushindi wake wa kwanza akiwa na umri wa miaka 15.


title: Naim Süleymanoğlu

text: Alikuwa mshindi wa kimataifa mwaka 1985 akiwa na umri wa miaka 18. Naim alishinda katika michezo ya Olimpiki ya Atlanta mwaka 1992 na mwaka 1996.


title: Naim Süleymanoğlu

text: katika mashindano ya kimataifa ya mwaka 1993 alijinyakulia medali tatu za dhahabu baada ya kuwaangusha washindani wenzake.


title: Naim Süleymanoğlu

text: Katika mashindano ya Ulaya ya mwaka 1994 alivunja rekodi kwa kuchukua medali 3.


title: Naim Süleymanoğlu

text: Naim aliangushwa na mwenziwe kutoka Ugiriki aliposhindwa 145.


title: Vairaatea

text: Vairaatea ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Nukutavake. Eneo la kisiwa ni 3 km². Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 57. Watu wakaao kisiwani kwa Vairaatea huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Pinaki

text: Pinaki ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Nukutavake. Eneo la kisiwa ni 1.3 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Pinaki.


title: Manase (babu)

text: Manase (kwa Kiebrania מְנַשֶּׁה, Menaše) alikuwa, kadiri ya Kitabu cha Mwanzo 41:50-52, mtoto wa kwanza wa Yosefu na Asenath, binti Potifera, kuhani wa On.


title: Manase (babu)

text: Manase alizaliwa nchini Misri kabla Yakobo Israeli na wanae hawajahamia huko kutoka Kanaani (Mwa 48:5).


title: Efraimu (babu)

text: Efraimu (kwa Kiebrania אֶפְרַיִם/אֶפְרָיִם, "Efráyim") alikuwa, kadiri ya Kitabu cha Mwanzo 41:50-52, mtoto wa pili wa Yosefu na Asenath, binti Potifera, kuhani wa On.


title: Efraimu (babu)

text: Efraimu alizaliwa nchini Misri kabla Yakobo Israeli na wanae hawajahamia huko kutoka Kanaani (Mwa 48:5).


title: Kilohorung

text: Kilohorung (pia Kilorung ya Kaksakazini) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Walohorung. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kilohorung imehesabiwa kuwa watu 3720. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kilohorung iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kilumba-Yakkha

text: Kilumba-Yakkha ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Walumba-Yakkha. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kilumba-Yakkha imehesabiwa kuwa watu 1200. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kilumba-Yakkha iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kimagar ya Magharibi

text: Kimagar ya Magharibi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wamagar. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kimagar ya Magharibi imehesabiwa kuwa watu 308,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimagar ya Magharibi iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kimewahang ya Magharibi

text: Kimewahang ya Magharibi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wamewahang. Mwaka wa 2011 idadi ya Wamewahang, yaani wasemaji wa lugha zote mbili, ya Magharibi na ya Mashariki, imehesabiwa kuwa watu 4650. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimewahang ya Magharibi iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kimewahang ya Mashariki

text: Kimewahang ya Mashariki ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wamewahang. Mwaka wa 2011 idadi ya Wamewahang, yaani wasemaji wa lugha zote mbili, ya Mashariki na ya Magharibi, imehesabiwa kuwa watu 4650. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimewahang ya Mashariki iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kimugali

text: Kimugali ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wamugali. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kimugali imehesabiwa kuwa watu 1500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimugali iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kinachering

text: Kinachering ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wanachering. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kinachering imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinachering iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Reao

text: Reao ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Pukarua. Eneo la kisiwa ni 9 km². Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 379. Watu wakaao kisiwani kwa Reao huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Pukarua

text: Pukarua ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Tatakoto. Eneo la kisiwa ni 7 km². Kijiji cha pekee kisiwani huitwa Marautagaroa. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 227. Watu wakaao kisiwani kwa Pukarua huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Vanavana

text: Vanavana ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Tureia. Eneo la kisiwa ni 5 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Vanavana.


title: Tureia

text: Tureia ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Pinaki. Eneo la kisiwa ni 8 km². Kijiji cha pekee kisiwani huitwa Hakamaru. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 243. Watu wakaao kisiwani kwa Tureia huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Mohamed Said

text: Mohamed Said Salum (amezaliwa tar. 25 Februari, 1952, Gerezani, Dar es Salaam) ni mwandishi na mwanahistoria kutoka nchini Tanzania. Ametunga vitabu mbalimbali, lakini anafahamika zaidi kwa kitabu chake cha "Maisha na Nyakati za Abdulwahid Sykes" kilichotolewa kwa lugha ya Kiingereza kwa mara ya kwanza 1998. Baadaye kikatafsiriwa kwa Kiswahili na kutolewa tena mnamo mwaka wa 2002.


title: Mohamed Said

text: Sheikh Mohamed Said Abdallah alizaliwa mnamo tarehe 25 Februari katika mwaka wa 1952 huko Gerezani jijini Dar es Salaam - ambapo ndiko kulikokuwa na asili ya upinzani dhidi ya ukoloni wa Waingereza katika Tanganyika. Babu yake, Mzee Salum Abdallah Popo alikuwa muasisi wa harakati za vyama vya wafanyakazi na alikuwa mmoja kati ya watu wa awali kabisa kuanzisha upinzani na kuunga mkono hoja ya kupinga utawala wa kikoloni. Mwaka wa 1947, Mzee Popo aliongoza mgomo wa kwanza nchini Tanganyika katika majimbo ya kati nchi uliopangwa na wafanyakazi wa Tanganyika Railways. Tanganyika ilipopata uhuru wake mwaka 1961, Mzee Popo aliachana na mkono wa Nyerere kama jinsi wengi walivyofanya na alitiwa kizuizini na serikali kwa ajili ya msimamo wake wa kuwa vyama vya wafanyakazi sharti viwe huru. Akiwa mwenyekiti wa Tanganyika Railways African Union (TRAU) alipinga vyama vya wafanyakazi kuwekwa chini ya Tanganyika African National Union (TANU) chini ya Rais Julius Nyerere. Sheikh Mohamed Said ana shahada katika masuala ya Sayansi ya Siasa kutoka katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Vilevile ana Stashahada katika masuala ya Maritime Studies kutoka katika Chuo Kikuu cha Wales huko mjini [[Cardiff, Uingereza na nyingine ya BIMA kutoka katika Chuo cha Usimamizi wa Fedha cha Dar es Salaam (IFM).


title: Mohamed Said

text: Mohamed Said amefanya utafiti mwingi sana juu ya historia ya uhuru wa Tanganyika, historia ambayo kabla ya utafiti wake ilichukuliwa kama iliyohitimishwa na ameweza kufukua mambo muhimu ambayo yalifichwa katika historia iliyokuwa ikitambulikana rasmi. Alianza kufahamika zaidi katika miaka ya themanini kupitia makala zake za kusisimua zilizokuwa zinahangaisha fikra za wasomaji kwa kufichua yale yaliyofichwam zilizoelezea mchango muhimu wa Waislamu na Uislamu katika harakati za kupinga ukoloni katika Tanganyika na khiyana waliofanyiwa Waislamu na serikali zote mbili, yaani, kabla ya uhuru na baada ya uhuru - jambo ambalo kwa wakati ule lilikuwa mwiko kufanyiwa utafiti au kuandikwa. Makala hizo zilipata kuchapishwa katika magazeti na majarida maarufu barani Afrika na katika magazeti ndani na nje ya Tanzania. Baadhi tu ya makala zake za utafiti ni pamoja na "In Praise of Ancestors" (1988), "Africa Events (London), "Abdulwahid Sykes: Founder of a Political Movement" Africa Events - London (1988), "Islam and Politics in Tanzania" (1989), Al Haq Internation (Karachi), "The Plight of Tanzania Muslim" (1993) Change (Dar es Salaam) na "The Secular Unsecular State" (1995) Change (Dar es Salaam).


title: Mohamed Said

text: Maisha na Nyakati za Abdulwahid Sykes Sheikh Ilunga Hassan Sheikh Suleiman Takadir Abdulwahid Sykes Ally Sykes Azimio la Tabora TANU Titi Mohamed Ali Msham


title: Mohamed Said

text: Jamii:Waandishi wa Tanzania Jamii:Waliozaliwa 1952 Jamii:Watu walio hai Jamii:Wanahistoria wa Tanzania


title: Tematangi

text: Tematangi ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-magharibi wa kisiwa cha Vanavana. Eneo la kisiwa ni 8 km². Kijiji kikuu kisiwani huitwa Tuihana. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 58. Watu wakaao kisiwani kwa Tematangi huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Moruroa

text: Moruroa ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Tureia. Eneo la kisiwa ni 15 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Moruroa, sababu yake kwamba kati ya 1966 na 1996, Wafaransa walitumia kisiwa cha Moruroa kama mahali pa jaribio kwa bomu la nyuklia.


title: Fangataufa

text: Fangataufa ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Moruroa. Eneo la kisiwa ni 5 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Fangataufa, sababu yake kwamba kati ya 1966 na 1996, Wafaransa walitumia kisiwa cha Fangataufa kama mahali pa jaribio kwa bomu la nyuklia.


title: Rekareka

text: Rekareka ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Nihiru. Eneo la kisiwa ni 1.6 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Rekareka.


title: Tauere

text: Tauere ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-magharibi wa kisiwa cha Amanu. Eneo la kisiwa ni 2 km². Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa watatu tu. Watu wakaao kisiwani kwa Tauere huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Amanu

text: Amanu ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini wa kisiwa cha Hao. Eneo la kisiwa ni 9.6 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Ikitake. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 192. Watu wakaao kisiwani kwa Amanu huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Hao

text: Hao ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Amanu. Eneo la kisiwa ni 47 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Otepa. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 1066. Watu wakaao kisiwani kwa Hao huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Paraoa

text: Paraoa ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Hao. Eneo la kisiwa ni 4 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Paraoa.


title: Nengonengo

text: Nengonengo ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-magharibi wa kisiwa cha Hao. Eneo la kisiwa ni 9 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Nengonengo.


title: Manuhangi

text: Manuhangi ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa la Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Paraoa.


title: Manuhangi

text: Eneo la kisiwa ni km² 1. Wakati wa sensa wa mwaka wa 2012, hakukuwa na wakazi.


title: Ahunui

text: Ahunui ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Paraoa. Eneo la kisiwa ni 5.7 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Ahunui.


title: Tanganyika (maana)

text: Tanganyika ni


title: Kiphangduwali

text: Kiphangduwali ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Waphangduwali. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiphangduwali imehesabiwa kuwa watu 290 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiphangduwali iko katika kundi la Kihimalaya. Wataalamu wengine huiangala kama lahaja ya Kiyakkha, pamoja na Kimugali.


title: Kipuma

text: Kipuma ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wapuma. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kipuma imehesabiwa kuwa watu 6690. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kipuma iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kiraji (Nepal)

text: Kiraji ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Waraji. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiraji imehesabiwa kuwa watu 3760. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiraji iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kiraute

text: Kiraute ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Waraute. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiraute imehesabiwa kuwa watu 460. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiraute iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kisaam

text: Kisaam ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wasaam. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kisaam imehesabiwa kuwa watu 530. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisaam iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kisampang

text: Kisampang ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wasampang. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kisampang imehesabiwa kuwa watu 18,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisampang iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kisunwar

text: Kisunwar ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wasunwar. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kisunwar imehesabiwa kuwa watu 38,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisunwar iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kitilung

text: Kitilung ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Watilung. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kitilung imehesabiwa kuwa watu 1420, na lugha imekaribia kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitilung iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kiwaling

text: Kiwaling ilikuwa lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal iliyozungumzwa na Wawaling. Hkuna wasemaji wa Kiwaling, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiwaling iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kiwambule

text: Kiwambule ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wawambule. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiwambule imehesabiwa kuwa watu 13,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiwambule iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kiwayu (Nepal)

text: Kiwayu ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wawayu. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiwayu imehesabiwa kuwa watu 1520. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiwayu iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kiyamphu

text: Kiyamphu ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wayamphu. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiyamphu imehesabiwa kuwa watu 9210. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiyamphu iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Kiyamphu ya Kusini

text: Kiyamphu ya Kusini (au Kilorung ya Kusini) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wayamphu. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiyamphu ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 2500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiyamphu ya Kusini iko katika kundi la Kihimalaya.


title: Tekokota

text: Tekokota ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Hikueru. Eneo la kisiwa ni 0.9 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Tekokota.


title: Hikueru

text: Hikueru ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Marutea. Eneo la kisiwa ni 8 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tupapati. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 150. Watu wakaao kisiwani kwa Hikueru huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Reitoru

text: Reitoru ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-magharibi wa kisiwa cha Hikueru. Eneo la kisiwa ni 1.4 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Reitoru.


title: Marokau

text: Marokau ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Hikueru. Eneo la kisiwa ni 14.7 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Vaiori. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 91. Watu wakaao kisiwani kwa Marokau huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Ravahere

text: Ravahere ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Marokau. Eneo la kisiwa ni 7 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Ravahere.


title: Mwaramoni

text: Miaramoni ni miti mikubwa wa jenasi "Castanea" katika familia Fagaceae. Matunda, yanayoitwa maramoni, yana rangi ya kahawianyekundu au aramoni na hugubikwa na gamba lenye miiba mingi (kupula kwa kisayansi). Maramoni hupikwa au huchomwa kabla ya kokwa yao haijaliwa.


title: Ahe

text: Ahe ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Manihi. Eneo la kisiwa ni 12 km². Kijiji cha pekee kisiwani huitwa Tenukupara. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 552. Watu wakaao kisiwani kwa Ahe huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Maisha na Nyakati za Abdulwahid Sykes

text: Maisha na Nyakati za Abdulwahid Sykes ni jina la kitabu kinachoelezea maisha na harakati zilizokuwa zinafanywa na hayati Abdulwahid Sykes katika kupigania uhuru wa Tanganyika kutoka mikononi mwa wakoloni katika miaka ya 1950. Harakati ambazo katika historia ya Tanzania leo hii haijawekwa wala kugusiwa. Kitabu kinaelezea historia iliyofichwa kuhusu Waislamu dhidi ya ukoloni wa Waingereza katika Tanganyika.


title: Maisha na Nyakati za Abdulwahid Sykes

text: Wakati wa utawala wa Julius Nyerere kama rais wa Tanzania mambo matatu yalikuwa mwiko kuelezea: kuwa historia ya kudai uhuru wa Tanganyika ilianza kabla yake; kuwa Waislamu ndio waliokuwa katika mstari wa mbele katika harakati za kupambana na wakoloni; kuwa kutokana na historia ya kudai uhuru Waislamu walikuwa na kinyongo na serikali kwa kutothamini mchango wao na kutotekeleza ahadi iliyowekwa wakati wa kudai uhuru.


title: Maisha na Nyakati za Abdulwahid Sykes

text: Mwandishi ameelezea na kufanya utafiti wa kina katika masuala hayo yote. Kupitia maisha ya marehemu Abdulwahid Sykes na kumbukumbu za baba yake Kleist Sykes, mwandishi anamfunulia msomaji majina na juhudi za wazalendo wa mwanzo waliopambana na wakoloni na kumkutanisha na waasisi na viongozi wa kisiasa katika African Association mnamo miaka ya 1920.


title: Maisha na Nyakati za Abdulwahid Sykes

text: Hali kadhalika kitabu kinaelezea michango chanya na adimu kuhusu wazalendo na viongozi vijana walioanzisha TANU mwaka 1954 kudai uhuru wa Tanganyika chini ya uongozi wa Julius Nyerere. Katika kufanya hivi, kitabu kimewatoa hofu wale waliokuwa wakidhani ya kwamba kuandika historia inayopingana na "historia rasmi" ni kukosa uzalendo na mapenzi kwa nchi yao.


title: Manihi

text: Manihi ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Takaroa. Eneo la kisiwa ni 13 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Paeua. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 685. Watu wakaao kisiwani kwa Manihi huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Takaroa

text: Takaroa ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Takapoto. Eneo la kisiwa ni 20 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Teavaroa. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 882. Watu wakaao kisiwani kwa Takaroa huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Takapoto

text: Takapoto ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-magharibi wa kisiwa cha Takaroa. Eneo la kisiwa ni 15 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Fakatopatere. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 380. Watu wakaao kisiwani kwa Takapoto huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Tikei

text: Tikei ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Takaroa. Eneo la kisiwa ni 4 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Tikei.


title: Mbungo

text: Mibungo ni aina za vichaka au mimea mbaachi inayopanda juu ya miti. Ina mafundo ya maua meupe na matunda ya ukubwa wa machungwa yanayoitwa mabungo. Maji yao ni machungu sana lakini yana vitamini C nyingi.


title: Uwezo wa kusoma na kuandika

text: Uwezo wa kusoma na kuandika (ing. "literacy") ni elimu muhimu katika jamii za kisasa.


title: Uwezo wa kusoma na kuandika

text: Katika jamii za kijadi mawasiliano kati ya watu yalitokea hasa kwa njia ya kimdomo au njia nyingine za kuelewana uso kwa uso.


title: Uwezo wa kusoma na kuandika

text: Lakini tangu kutokea kwa madola yanayounganisha watu wengi katika eneo kubwa habari muhimu huhifadhiwa kwa njia ya maandishi. Uwezo wa kusoma na kuandika umekuwa msingi kwa kushiriki kikamilifu katika jamii za aina hii.


title: Uwezo wa kusoma na kuandika

text: Kwa kawaida watu hujifunza kusoma na kuandika katika shule.


title: Uwezo wa kusoma na kuandika

text:
Tamko la shirika la UNESCO lasema:
“Kujua kusoma na kuandika ni haki ya kila mtu, jambo hilo linasaidia mtu kuwa na uwezo, na ni njia yenye kumwezesha kufanya maendeleo katika maisha yake na pamoja na watu wengine.”


title: Polisi

text: Polisi (kutoka neno la Kiingereza "police" lilikopwa kutoka Kifaransa "police" ambalo awali lilikuwa la Kilatini "politia", na kabla yake tena la Kigiriki πολιτεία, "politeia", "uraia, usimamizi, ustaarabu wa mjini". Msingi ni neno πόλις, "polis", "mji".) ni idara ya serikali ambayo lengo lake ni kutekeleza sheria, kulinda mali kudumisha usalama na kupunguza vurugu.


title: Polisi

text: Polisi pekee inaruhusiwa kutumia nguvu katika jamii.


title: Polisi

text: Kwa kawaida polisi hutofautiana na jeshi ambao kazi yao ni kulinda nchi dhidi ya wavamizi kutoka nje.


title: Polisi

text: Mara nyingi polisi wanajulikana kuathiriwa na ufisadi kwa kiasi tofauti tofauti.


title: Fakarava

text: Fakarava ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Toau. Eneo la kisiwa ni 15 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Rotoava. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 806. Watu wakaao kisiwani kwa Fakarava huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Niau

text: Niau ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-magharibi wa kisiwa cha Toau. Eneo la kisiwa ni 20 km². Kijiji cha pekee kisiwani huitwa Tupana. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 226. Watu wakaao kisiwani kwa Niau huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Toau

text: Toau ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-magharibi wa kisiwa cha Fakarava. Eneo la kisiwa ni 12 km². Kijiji kikuu kisiwani huitwa Maragai. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 18 tu. Watu wakaao kisiwani kwa Toau huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Arutua

text: Arutua ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Rangiroa. Eneo la kisiwa ni 15 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Rautini. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 680. Watu wakaao kisiwani kwa Arutua huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Apataki

text: Apataki ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Arutua. Eneo la kisiwa ni 20 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Niutahi. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 350. Watu wakaao kisiwani kwa Apataki huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Kaukura

text: Kaukura ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Arutua. Eneo la kisiwa ni 11 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Raitahiti. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 475. Watu wakaao kisiwani kwa Kaukura huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Mataiva

text: Mataiva ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Tikehau. Eneo la kisiwa ni 25 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Pahua. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 280. Watu wakaao kisiwani kwa Mataiva huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Tikehau

text: Tikehau ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Rangiroa. Eneo la kisiwa ni 20 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tuherahera. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 529. Watu wakaao kisiwani kwa Tikehau huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Rangiroa

text: Rangiroa ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Arutua. Eneo la kisiwa ni 79 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Avatoru. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 2567. Watu wakaao kisiwani kwa Rangiroa huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Makatea

text: Makatea ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Tikehau. Eneo la kisiwa ni 24 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Moumu. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 68. Watu wakaao kisiwani kwa Makatea huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Anaa

text: Anaa ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-magharibi wa kisiwa cha Tahanea. Eneo la kisiwa ni 38 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tukuhora. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 497. Watu wakaao kisiwani kwa Anaa huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Utajiri

text: Utajiri (kutoka neno la Kiarabu) ni wingi wa vitu vya thamani na wa vyanzo vya mapato ambavyo nchi au mtu wanamiliki.


title: Utajiri

text: Ingawa kimsingi ni suala la uchumi, unahusika sana na maadili, kwa kuwa mali zinaweza kutumika vizuri au vibaya, hasa upande wa haki za watu wengine, ambao pia wanahitaji kiasi fulani cha vitu ili kuishi.


title: Utajiri

text: Umoja wa Mataifa umepitisha kauli ya Kiingereza "inclusive wealth" kwa kujumlisha humo hata mambo yenye faida ambayo ni ya kiuasilia (kama vile ardhi na vyote vilivyomo), ya kibinadamu (watu pamoja na elimu, vipawa n.k. walivyonavyo) n.k. (k.mf. miundombinu: mashine, majengo n.k.)


title: Utajiri

text: Karibu 90% za mali duniani zimo mikononi mwa wakazi wa Amerika Kaskazini, Ulaya na nchi tajiri za Asia na Australia (si India).


title: Utajiri

text: Mwaka 2008, 1% ya watu wazima walikadiriwa kumiliki 40% za utajiri wote duniani. Kumbe mwaka 2013, 1% hiyohiyo ilikadiriwa kumiliki 46%.


title: Utajiri

text: Mwaka 2013 Qatar ilikuwa nchi tajiri zaidi duniani kwa kigezo cha wastani wa mapato ya wakazi.


title: Utajiri

text: Utafiti juu ya uhusiano wa utajiri na dini umeonyesha kwamba kwa kawaida kadiri nchi ilivyo tajiri wakazi wake hawajali dini.


title: Utajiri

text: Pamoja na hayo, Wakristo ni matajiri kuliko wafuasi wa dini nyingine zote, wakimiliki 55% za mali zote duniani.


title: Faaite

text: Faaite ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Fakarava. Eneo la kisiwa ni 9 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Hitianau. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 401. Watu wakaao kisiwani kwa Faaite huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Tahanea

text: Tahanea ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Faaite. Eneo la kisiwa ni 7.7 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Tahanea.


title: Motutunga

text: Motutunga ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa la Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Tahanea.


title: Motutunga

text: Eneo la kisiwa ni km² 1.4. Wakati wa sensa ya mwaka wa 2012, hakukuwa na wakazi.


title: Takume

text: Takume ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Raroia. Eneo la kisiwa ni 5 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Ohomo. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 116. Watu wakaao kisiwani kwa Takume huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Raroia

text: Raroia ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Fangatau. Eneo la kisiwa ni 41 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Garumaoa. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 233. Watu wakaao kisiwani kwa Raroia huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Homa ya Zika

text: Homa ya Zika (kwa Kiingereza Zika fever) ni ugonjwa unaosababishwa na virusi vya Zika, jamii ya jenasi "Flavivirus".


title: Homa ya Zika

text: Dalili zake zinafanana na zile za virusi vingine vya jenasi hiyo, kama vile Homa ya dengue au alfavirusi chikungunya, lakini ni afadhali kidogo na kwa kawaida zinadumu siku 4 hadi 7 tu. Asilimia kubwa (60–80%) hazina dalili za pekee.


title: Homa ya Zika

text: Wagonjwa wenye dalili wana homa kidogo, conjunctivitis, maumivu ya muda kwenye jointi (hasa zile ndogo za mikononi na miguuni) na mwasho ambao mara nyingi unaanza usoni na kuenea katika mwili wote.


title: Homa ya Zika

text: Pamoja na kwamba ugonjwa huo hauna dalili za kutisha, wataalamu wa afya wanauhusisha na tatizo la microcephaly kwa mimba za wanawake wanaopatwa, kama ilivyoonyeshwa na mlipuko wa mwaka 2015 nchini Brazil ambao mwaka 2016 unazidi kuenea barani Amerika.


title: Homa ya Zika

text: Katika mlipuko uliotokea huko Polinesia ya Kifaransa kulikuwa na ongezeko la Guillain–Barré syndrome.


title: Homa ya Zika

text: Ugonjwa unaenezwa na mbu wa jenasi "Aedes", hasa "Aedes aegypti", lakini pia "A. africanus", "A. coargenteus", "A. luteocephala", "A. vitattus" na "A. furcifer". During the 2007 outbreak on Yap Island in the South Pacific, "Aedes hensilli" was the vector, while "Aedes polynesiensis" spread the virus in French Polynesia in 2013.


title: Homa ya Zika

text: Pia zimethibitishwa habari za kwamba ngono inaweza kusababisha ambukizo, na vilevile uchangiaji wa damu na uzazi (wakati wa kujifungua).


title: Homa ya Zika

text: Mnamo Desemba 2016, mhusika mkuu wa udhibiti wa maradhi ya namna hii nchini Tanzania aliripoti kuhusu idadi ya wakazi ambao walipimwa na kuonekana kupatwa na homa ya Zika pamoja na idadi ya watoto wachanga waliozaliwa na ulemavu kutokana na homa hiyo. Mara moja rais John Magufuli alimuengua.


title: Ugonjwa wa akili

text: Ugonjwa wa akili ni tabia ya kuwaza na kutenda namna ambayo ama inasababisha mateso ama walau haifai kukabili maisha halisi. Namna hiyo inaweza kuwa ya kudumu, au kujitokeza mara moja tu au kwa kwikwi au kurudi tena baada ya kuonekana imekwisha.


title: Ugonjwa wa akili

text:
Aina nyingi za ugonjwa wa akili zimefafanuliwa na kuorodheshwa, kila moja ikiwa na dalili zake za pekee.
Sababu za ugonjwa mara nyingi hazieleweki. Nadharia zinaweza kutegemea utafiti wa aina tofautitofauti. Kwa kawaida ugonjwa wa akili unaelezwa kuchangiwa na jinsi mtu anavyohemka, anavyotenda, anavyowaza na anavyohisi watu, vitu na matukio. Hiyo inaweza kuwa na chanzo katika sehemu fulani ya ubongo, na katika maisha ya kijamii. Fani inayochunguza maradhi hayo inaitwa saikopatolojia.
Huduma kwa wenye ugonjwa wa akili zinatolewa katika hospitali maalumu au katika jumuia chini ya madaktari wa akili, wanasaikolojia na wanasosholojia, wanaotumia mbinu mbalimbali, hasa kutazama na kuuliza maswali. Dawa zinatolewa kadiri ya maagizo ya madaktari hao.


title: Mfumo wa uzazi

text: Mfumo wa uzazi ni mfumo wa ogani za kijinsia ndani ya mwili zinazofanya kazi pamoja katika kulenga uzazi wa kijinsia.


title: Mfumo wa uzazi

text: Mbali na ogani hizo, dutu mbalimbali zisizo hai, kama vile viowevu, homoni n.k., ni muhimu katika kukamilisha mfumo wa uzazi na kuuwezesha kufanikiwa.


title: Mfumo wa uzazi

text: Tofauti na mifumo mingine mbalimbali ya viumbe hai, mara nyingi jinsia za spishi zenye tofauti za kijinsia zina tofauti muhimu ambazo zinawezesha urithi wa wazazi kuchanganyikana kwa faida ya afya ya watoto.


title: Kifafa

text: Kifafa (kwa Kiingereza "Epilepsyis", kutoka kitenzi cha Kigiriki ἐεπιλαμβάνειν, eepilambanein, "kuteka" au "kutesa") ni kundi la maradhi ya neva yanayofanana kwa dalili za matukio ya kupatwa, ambayo yanaweza kudumu muda mfupi sana karibu bila kugundulika hadi muda mrefu wa kutikisika kwa nguvu mwili mzima. Matukio hayo yanaelekea kurudiarudia bila sababu inayoeleweka kwa kila tukio wakati matukio ya namna hiyo yenye sababu inayoeleweka si ya kifafa kweli.


title: Kifafa

text: Sababu ya kesi nyingi haijulikani, ingawa baadhi ya watu wanapatwa na kifafa kutokana na jeraha la ubongo, kiharusi, saratani ya ubongo na matumizi mabaya ya dawa. Mabadiliko ya DNA yanahusiana moja kwa moja na asilimia ndogo za kesi zote.


title: Kifafa

text: Matukio ya kifafa yanatokana na utendaji mkubwa mno wa neva za ubongo.


title: Kifafa

text: Ili kusema ni kifafa, daktari anapaswa kwanza kutambua hakuna sababu zinazoeleweka za dalili kama hizo, kwa mfano kuzimia. Mara nyingi kifafa kinaweza kuthibitishwa na electroencephalogram (EEG).


title: Kifafa

text: Katika 70% za matukio inawezekana kuyadhibiti. Isipowezekana tiba, pengine upasuaji, uchocheaji wa neva na mabadiliko ya ulaji vinatumika. Si kila mara kifafa kinadumu maisha yote: kuna watu wanaopata nafuu kiasi cha kutohitaji tena dawa.


title: Kifafa

text: Karibu 1% ya watu wote duniani (milioni 65) wana kifafa, na karibu 80% za kesi zinatokea katika nchi zinazoendelea.


title: Kifafa

text: Mwaka 2013 vilitokea vifo 116,000, ambavyo ni vingi kuliko vile 112,000 vya mwaka 1990.


title: Kifafa

text: Kifafa kinazidi kutokea kadiri watu wanavyokua.


title: Taenga

text: Taenga ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Makemo. Eneo la kisiwa ni 20 km². Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 113. Watu wakaao kisiwani kwa Taenga huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Nihiru

text: Nihiru ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Marutea. Eneo la kisiwa ni 20 km². Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 11. Watu wakaao kisiwani kwa Nihiru huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Makemo

text: Makemo ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-magharibi wa kisiwa cha Marutea. Eneo la kisiwa ni 56 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Pouheva. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 832. Watu wakaao kisiwani kwa Makemo huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Katiu

text: Katiu ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Tahanea. Eneo la kisiwa ni 10 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Toini. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 250. Watu wakaao kisiwani kwa Katiu huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Kichantyal

text: Kichantyal ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wachantyal. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kichantyal imehesabiwa kuwa watu 4280. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kichantyal iko katika kundi la Kibodish.


title: Kidolpo

text: Kidolpo ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wadolpo. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kidolpo imehesabiwa kuwa watu 1670. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kidolpo iko katika kundi la Kibodish.


title: Kidura

text: Kidura ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal iliyozungumzwa na Wadura. Mwaka wa 2011 idadi ya Wadura imehesabiwa kuwa watu 2160, lakini hawakutumia lugha yao ya asili yaani lugha ya Kidura imatoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kidura iko katika kundi la Kibodish.


title: Kighale ya Kaskazini

text: Kighale ya Kaskazini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Waghale. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kighale ya Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 4440. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kighale ya Kaskazini iko katika kundi la Kibodish.


title: Kighale ya Kusini

text: Kighale ya Kusini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Waghale. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kighale ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 21,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kighale ya Kusini iko katika kundi la Kibodish.


title: Kigurung ya Mashariki

text: Kigurung ya Mashariki ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wagurung. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kigurung ya Mashariki imehesabiwa kuwa watu 227,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kigurung ya Mashariki iko katika kundi la Kibodish.


title: Kihelambu

text: Kisherpa ya Helambu (au Kihelambu kwa kifupi) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Washerpa. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kisherpa ya Helambu imehesabiwa kuwa watu 10,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisherpa ya Helambu iko katika kundi la Kibodish.


title: Kihumla

text: Kihumla ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wahumla. Mwaka wa 2014 idadi ya wasemaji wa Kihumla imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kihumla iko katika kundi la Kibodish.


title: Kijirel

text: Kijirel ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wajirel. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kijirel imehesabiwa kuwa watu 4830. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kijirel iko katika kundi la Kibodish.


title: Kikagate

text: Kikagate ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wakagate. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kikagate imehesabiwa kuwa watu 100 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikagate iko katika kundi la Kibodish. Wengine huiangalia kama lahaja ya Kisherpa ya Helambu.


title: Kiloke

text: Kiloke (pia Kilowa) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Waloke. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiloke imehesabiwa kuwa watu 3030. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiloke iko katika kundi la Kibodish.


title: Kimanangba

text: Kimanangba ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wamanangba. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kimanangba imehesabiwa kuwa watu 390. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimanangba iko katika kundi la Kibodish.


title: Kinaaba

text: Kinaaba ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wanaaba. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kinaaba imehesabiwa kuwa watu 770. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinaaba iko katika kundi la Kibodish.


title: Kinar-Phu

text: Kinar-Phu ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wanar na Waphu. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kinar-Phu imehesabiwa kuwa watu 600, yaani Wanar 400 na Waphu 200. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinar-Phu iko katika kundi la Kibodish.


title: Kinubri

text: Kinubri ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wanubri. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kinubri imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinubri iko katika kundi la Kibodish.


title: Kiseke (Nepal)

text: Kiseke ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Waseke. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiseke imehesabiwa kuwa watu 700. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiseke iko katika kundi la Kibodish.


title: Tuanake

text: Tuanake ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-magharibi wa kisiwa cha Hiti. Eneo la kisiwa ni 6 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Tuanake.


title: Hiti

text: Hiti ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Makemo. Eneo la kisiwa ni 3 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Hiti.


title: Tepoto (Kusini)

text: Tepoto ya Kusini ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Tahanea. Eneo la kisiwa ni 0.6 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Tepoto ya Kusini.


title: Marutea ya Kaskazini

text: Marutea ya Kaskazini ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Makemo. Eneo la kisiwa ni 2.7 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Marutea ya Kaskazini.


title: Haraiki

text: Haraiki ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Makemo. Eneo la kisiwa ni 4 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Haraiki.


title: Aratika

text: Aratika ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini wa kisiwa cha Fakarava. Eneo la kisiwa ni 8.3 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Paparara. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 160. Watu wakaao kisiwani kwa Aratika huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Kauehi

text: Kauehi ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Fakarava. Eneo la kisiwa ni 15 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tearavero. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 257. Watu wakaao kisiwani kwa Kauehi huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Taiaro

text: Taiaro ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Kauehi. Eneo la kisiwa ni 6 km². Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa wanne tu. Watu wakaao kisiwani kwa Taiaro huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Raraka

text: Raraka ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Fakarava. Eneo la kisiwa ni 7.2 km². Kijiji cha pekee kisiwani huitwa Motupapu. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 110. Watu wakaao kisiwani kwa Raraka huongea Kituamotu na Kitahiti.


title: Kibote

text: Kibote ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Nepal inayozungumzwa na Wabote. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kibote imehesabiwa kuwa watu 8770. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kibote iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kidanuwar

text: Kidanuwar (au Kidhanwar) ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Nepal inayozungumzwa na Wadanuwar. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kidanuwar imehesabiwa kuwa watu 45,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kidanuwar iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kidarai

text: Kidarai ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Nepal inayozungumzwa na Wadarai. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kidarai imehesabiwa kuwa watu 11,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kidarai iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kijumli

text: Kijumli ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Nepal inayozungumzwa na Wajumli. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kijumli imehesabiwa kuwa watu 850. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kijumli iko katika kundi la Kiaryan.


title: Kikayort

text: Kikayort ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Nepal inayozungumzwa na Wakayort. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kikayort imehesabiwa kuwa watu 22,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikayort iko katika kundi la Kiaryan. Wengine huiangalia kama lahaja ya Kibengali.


title: Nondo (mdudu)

text: Nondo ni wadudu wa oda ya Lepidoptera (lepidos = gamba, ptera = mabawa) ambao wanabeba vigamba juu ya mabawa yao. Nondo wanafanana na vipepeo lakini wanatofautiana kwa umbo la vipapasio. Vile vya vipepeo ni kama nyuzi zenye kinundu mwishoni kwao lakini vile vya nondo vina maumbo mbalimbali bila kinundu. Juu ya hiyo takriban nondo wote hukiakia wakati wa usiku na vipepeo hukiakia wakati wa mchana. Kuna zaidi ya spishi 160,000 za nondo.


title: Nondo (mdudu)

text: Kama ilivyo kwa vipepeo mzunguko wa maisha wa nondo huwa na sehemu nne: yai, kiwavi (lava), bundo na ndumili (imago). Takriban spishi zote huruka wakati wa usiku lakini nyingine huruka jioni na spishi kadhaa wakati wa mchana. Mabawa yakiwa yamefungwa rangi za nondo ni kahawia na/au kijivu hasa na mara nyingi wana rangi za kamafleji. Lakini wakifungua mabawa yale ya nyuma yana rangi kali mara nyingi au mabaka yanayofanana na macho. Hii inashtua mbuai wao kama ndege na mijusi.


title: Nondo (mdudu)

text: Takriban nondo wapevu wote hawali, lakina kadhaa hula mbochi. Viwavi vya spishi nyingi vinakula mimea ya mazao. Kwa kawaida wakulima hutumia dawa za kikemikali kuua viwavi hivi. Lakini siku hizi vimekuwa sugu dhidi ya dawa hizi. Kwa hivyo ni bora kutumia dawa za kibiolojia, kama "Bt" au virusi au kuvu viuawadudu.


title: Nondo (mdudu)

text: Katika sehemu mbalimbali za Afrika viwavi vya spishi kubwa huliwa, k.m. nondo wa mopani katika Afrika Kusini, Botswana, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Namibia, Zambia na Zimbabwe.


title: Nondo (maana)

text: Nondo inaweza kumaanisha


title: Kialbania

text: Kialbania (kwa Kialbania "shqip" au kirefu "gjuha shqipe") ni lugha ya pekee kati ya lugha za Kihindi-Kiulaya.


title: Kialbania

text: Kinatumiwa na watu milioni 5 hivi hasa Ulaya Kusini. Ni lugha rasmi nchini Albania, Masedonia na Kosovo.


title: Kifriuli

text: Kifriuli (kwa lugha hiyo Furlan; kwa Kiitalia Friulano) ni mojawapo ya lugha za Kihindi-Kiulaya inayotumiwa na watu 600,000 hivi, ambao kati yao 300,000 ndiyo lugha mama yao, wakiwemo hasa Waitalia wa mkoa wa Friuli-Venezia Giulia, kaskazini mashariki mwa rasi ya Italia.


title: Kiladino

text: Kiladino ni lugha ndogo ya jamii za Lugha za Kirumi katika jamii kubwa ya Lugha za Kihindi-Kiulaya. Inafanana na Kifriuli na Kiromansch.


title: Kiladino

text: Wasemaji ni kama 31,000 tu upande wa kaskazini wa Italia.


title: Kisardinia

text: Kisardinia (kwa lugha yenyewe: Sardu au Limba sarda; kwa Kiitalia: Lingua sarda) ni mojawapo ya lugha za Kirumi, jamii ya lugha za Kihindi-Kiulaya.


title: Kisardinia

text: Kinatumiwa na wasemaji 1,000,000 hivi katika kisiwa cha Sardinia, nchini Italia.