(61) ድማህ_______ጭንቅላት (62) ጭገር_______ፀጉር (63) ዬን/ኤን______አይን (64) እዝን________ጀሮ (65) አፍ_________አፍ (66) አፍንጫ_____አፍንጫ (67) ሀንገድ______አንገት (68) እንጅ_______እጅ (69) እንግር______እግር (70) ጭፍር(ጭ-ትጠ)___ጥፍር (71) ጣድ_______ጣት (72) ከርስ_______ ሆድ (73) ሀንቀሀ_____ጉበድ (74) ሀንፈሀ______ጨጉዋራ (75) ለህም______ስጋ


የሒሳብ ታሪክ ተብሎ በመጠራት የሚታወቀዉ የጥናት ክፍል በዋናነት የሚያተኩረዉ ስለ ቀድሞ የሂሳብ ግኝቶች ሲሆን ስለ ሂሳባዊ አሰራሮች እና በቀድሞ ጊዜ የነበረዉን የሂሳብ አመለካከቶች ነዉ። ጥንታዊ የሂሳብ ጽሁፎች በተወሰነ ቦታዎች ብቻ መታወቅ ችለዉ ጥቅም ላይ ዉለዉ ነበረ ፤ ከነዚህም ውስጥ የባቢሎን Plimpton 322የባቢሎናውያን (1900 ክ.ል.በ.)የሸክላ ፅሁፎች በቅርፃ ቅርፅ መልክ የተፃፉ-clay tablets Written in Cuneiform script ፤ የጥንታዊ ግብጽጥንታዊ ግብፅ ዕውቅና ያለው ማህደር Rhind Mathematical Papyrus ወይንም(Ahmes Papyrus) (1200 – 1800 ክ.ል.በ.)


ዘ ላየን ኪንግ (በእንግሊዝኛ: The Lion King፣ "አንበሳ ንጉስ") በዲዝኒ በ1994 እ.ኤ.አ. የተፈጠረ አንድ የአሜሪካ አኒሜሽን ፊልም ነው። ይህ የዲዝኒ 32ኛ አኒሜሽን ፊልም።


N / n በላቲን አልፋቤት አሥራ አራተኛው ፊደል ነው። የ«N» መነሻ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት «ኑን» እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የእባብ ስዕል መስለ። የግብጽኛ ተናባቢ ድምጽ ምልክቶች በሚል ጽሕፈት ለዚህ ተመሳሳይ የግብጽ ሀይሮግሊፍ ለድምጹ «ጀ» ነበር፤ በሴማውያን ዘንድ ግን «ን» ሆነ። ቅርጹ ከዚያ በፊንቄ (ከነዓን) ሰዎች ተለማ፣ ከዚህም በግሪክ አልፋቤት "ኑ" (Ν ν) ደረሰ። ከ400 ዓክልበ. ግድም በፊት፣ በጥንታዊ ግሪክ አልፋቤት እንዲሁም በጥንታዊ ኢታሊክ አልፋቤት የ«ም» ቅርጽም እንደ «𐌌» ይምሰል እንደ ነበር የ«ን» ቅርጽ ደግሞ እንደ «𐌍» ይጻፍ ነበር። ከዚያስ የ«𐌌» (ም) ቅርጽ እንደ ዛሬ M እንደ ሆነ፣ እንዲሁም የ«𐌍» (ን) ቅርጽ የዛኔ ወደ N ተቀየረ። በአንዳንድ ቋንቋ በተለይም በእስፓንኛው አልፋቤት ተጨማሪው ፊደል «Ñ» (/ኝ/) ከN የደረሰ ነው። በእስፓንኛ ከ18ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ ይህ Ñ የተለየ ፊደል ሆኖ ተቆጥሯል፤ መጀመርያ ግን በጋሊስኛ ከ1220 ዓም ታውቋል። በግዕዝ አቡጊዳ ደግሞ «ነ» («ነሐስ») የሚለው ፊደል ከቅድመ-ሴማዊው «ኑን» ስለ መጣ፣ የላቲን 'N' ዘመድ ሊባል ይችላል። በ"Wikimedia Commons" (የጋራ ፎቶዎች ምንጭ) ስለ N የሚገኛኙ ተጨማሪ ፋይሎች አሉ።


ደቡብ-ምስራቅ እስያ ማለት ከቻይና ደቡብ፣ ከሕንድ ምሥራቅ፣ ከአውስትራሊያ ስሜንና ከፓፑዋ ኒው ጊኒ ምዕራብ ያሉት አገራት ነው።


ፎርባስ (Φόρβας) በግሪክ አፈ ታሪክ የአርጎስ ከተማ-አገር ንጉሥ ነበር። ካስቶር ዘሩድን የሚጠቅሱት ጸሃፊዎች ጄሮምና አውሳብዮስ እንደሚሉ፣ ፎርባስ የአርጎስ ንጉሥ ሆኖ በአገሩ ለ35 ዓመታት ነገሠ፣ የክሪያሶስ ተከታይና ልጅ ይባላል። ፓውሳኒዮስ ግን የአርጉስ ልጅ ያደርገዋል። ቢብሊዮጤኬ ከክሪያሶስና ከገላኖር መካከል ማንምን አይጠቅስም። በቅዱስ ጀሮም ዜና መዋዕል ለክሪያሶስ ዘመን ከሰጡት ነጥቦች መካከል፦ በፎርባስ ፲ኛው ዓመት፣ አይሞን የተሳልያ መጀመርያ ንጉሥ ሆነ። በ፲፪ኛው ዓመት፣ ፎርባስ ሩድን ደሴት ያዘ። በ፲፱ኛው ዓመት፣ ትሮቂሎስ መጀመርያውን ባለ-አራት ፈረስ ሠረገላ (ኳድሪጋ) አዘጋጀ። በ፳፬ኛው ዓመት ኪውዶን የክሬታ ንጉሥ ሆነ። በ፴፪ኛው ዓመት ኬክሮፕስ ዲፉወስ የአክታ (በኋላ አቲካ) ንጉሥ ሆነ። ቅዱስ አውግስጢኖስ እንደሚለን፣ ፎርባስና እናቱ መላንቶሚኬ ከመሞታቸው በኋላ በአርጎሳውያን ዘንድ እንደ አማልክት ይቆጠሩ ነበር። ደግሞ የፎርባስ ተከታይ የትሪዮፓስ ልጅ ያሱስ ያደርገዋል። በዲዮዶሮስ ሲኩሉስ ታሪክ፣ ፎርባስ «የላፒጤስ ልጅ» ወደ ሩድ ሂዶ እባቦቹን ሁሉ ከደሴቲቱ አጠፋቸው።


ስሜን አየርላንድ በአየርላንድ ደሴት በስተስሜን የሚገኝ የዩናይትድ ኪንግደም ክፍላገር ነው። (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ባደን-ቩርተምቡርግ የጀርመን ክፍላገር ነው። መቀመጫው ስቱትጋርት ነው። https://www.baden-wuerttemberg.de (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ፊንኛ (suomi /ስዎሚ/) በፊንላንድና በስዊድን ክፍል የሚነገር የኡራሊክ ቋንቋዎች ቤተሠብ ቋንቋ ነው። የፊንኛ ውክፔዲያ አለ! (ይህ ቋንቋ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሊትዌንኛ (lietuvių kalba) በተለይ በሊትዌኒያ የሚነገር ባልቲክ ቋንቋ ነው። (ይህ ቋንቋ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ጆሰፍ ስሚስ (1798-1836 ዓም) አሜሪካዊ የሃይማኖት መሪና የሞርሞኒስም መስራች ነበረ። ጆሰፍ ስሚስ በክርስቲያን ኅብረተሠብ የተወለደው ቢሆንም፣ በወጣትነቱ እንደ አስማተኛ ዝነኛ ሆኖ ነበር። በ«ንግርተኛ ድንጋዮች» እርዳታ የጠፉትን ቅርሶች ለማግኘት ችሎታው እንደ ነበረው ማሳመን ቢሞክር፣ በማናቸውም ፈተና ይህ ዘዴ ሐሣዌ መሆን ሲገለጽ፣ ከድፍረቱ ግን አልዞረም ነበር። በ1820 ዓም «ሞሮናይ» የተባለ አንድ መልአክ «የወርቅ ጽላቶችን» እንዳሳዩት ብሎ እነኚህን ጽላቶች ወደ እንግሊዝኛ በ«ንግርተኛ ድንጋዮች» ለማስተርጐም ዋና እቅዱ ሆነ። ስሚስ እንደ ነገረው ጽላቶቹ የተቀረጹበት ቋንቋ «ተሐድሶ ግብጽኛ» እንደ ነበር አለ። ለመሆኑ በዚያ ዘመን ያሕል የታሪካዊ ግብጽኛ ማንበብ ችሎታ እየተፈታ ሲሆን፣ ስሚስ በእውነት ስለ ግብጽኛ ወይም ስለ ቋንቋ ጥናት ያወቀው ብዙ ነገር እንዳልነበረ ግልጽ ነው። የወርቅ ጽላቶቹ በሰዎች መቸም አልታዩም፤ ስሚስ እንዳለው እያስተረጎማቸው አንድላይ ከሱ ጋር መኖራቸው አስፈላጊ አልነበረም፣ በመላዕክት እርዳታ ነው ብሎ ድንጋዮቹን በመመልከት የጽሑፉን እንግሊዝኛ ትርጉም በቃል ያወራ ነበር፤ ጓደኞቹም ከዚያ ያወራውን ይጽፉ ነበር። እንዲህ መጽሐፈ ሞርሞን ተፈጠረ። በዚህ መጽሐፍ ዘንድ አይሁዶች በጥንት ከእስራኤል ወጥተው ወደ አሜሪካ ፈለሱ፤ በኋላም ኢየሱስ ክርስቶስ ደግሞ ወደ እነርሱ በአሜሪካ መጣላቸው ይላል። በስሚስ ኗሪ ክፍላገር በኒው ዮርክ የነበሩት ሕዝብ በአጠቃላይ ስለ ተቃወሙት፣ ከተከታዮቹ ጋር ወደ ምዕራብ ሸሹ። በአዲስ ሃይማኖቱ ከክርስትና ከሚለዩ ትምህርቶች መካከል፣ ሥላሴን አያስተምርም፣ ኢየሱስና እግዚአብሔር የተለያዩ ናቸው፣ ስሚስ ነቢዩ ነው፣ በተጨማሪ «አንድ ባንድ» ሳይሆን አንዱ ሰው አያሌ ሚስቶች ማግባት መልካም እንደ ሆነ ሁሉ የሚያስተምር ሃይማኖት ሆነ። ሌሎችም ስነ ሥርዐቶች በምስጢር ተጠበቁ። አንድ ጊዜ የእውነተኛ ግብጽኛ ብራና ከነጋዴ ገዝቶ ይህን ደግሞ «አስተረጎመ»። በጆሰፍ ስሚስ ትርጉም ጽሑፉ የሞርሞኖች «መጽሐፈ አብርሃም» ሆነ። ይህም ብራና አሁን ለሊቃውንት ታውቆ ግን ምንም ስለ አብርሃም የሚል ነገር ሳይሆን፣ በውኑ የግብጻውያን «መጽሐፈ ሙታን» ቅጂ መሆኑን ገለጹ። ሆኖም ሞርሞኖች እስካሁን የስሚስ ብልሃትና ቅንነት ደጋፊዎች ናቸው። ስሚስ ደግሞ ደብረ ጽዮን እና አዲስ ኢየሩሳሌም በውነት በጣም ለጥ ባለ ቦታ በሚዙሪ ክፍላገር እንደ ተገኙ አስተማረ። በዚህ ስፍራ ግን እጅግ ለጥ ብሎ ምንም ተራራ በፍጹም አይታይም። ያም ሆነ ይህ እስካሁን ድረስ በብዙ ሞርሞኖች እንደ ተቀደሰ ቦታ ይቆጠራል። ስሚስ በመጨረሻ በቁጡ ሕዝብ በእስር ቤት እያለ ተገደለ። ዳሩ ግን ብዙ ሺህ ተከታዮች ስላገኘ አሁንም ሞርሞኒስም በሰፊ ይገኛል።


የመኪና አንጠልጣይ ጣቢያ አንድ መኪና በጎማዎቹ ላይ እየሮጠ መንገዱ ትንሽ ወጣ ገባ ቢሆንም የመኪናው ሁለንተናው በጣም እንዳይንቀሳቀስ የሚከላክለው ጣቢያ ነው። የጣቢያውም ክፍሎች ሁሉ አጥብቀው በሥፍራቸው ሲኖሩ፣ ለመኪናው ተሳፋሪዎች ምቾት ይሻላል። አንጠልጣዮቹን በደንብ ማስተካከል የሚችለው የመኪና ምህንድስና ባለሙያ ይሆናል።


የሎንዶን ታላቅ ቃጠሎ በእንግሊዝ ዋና ከተማ፣ ሎንዶን በ1658 ዓ.ም. የደረሰ ታላቅ ቃጠሎ ነው። በዚህ እሳት ወደ ፲፫ሺህ ቤቶች ወድመዋል። እሳቱ የተነሳው ቅዳሜ እኩለ ሌሊት ላይ ካንድ ዳቦ ቤት ነበር። በዘመኑ የሚሰራበት የእሳት መቆጣጠሪያ ዘዴ፣ የሚቃጠለውን ቤት ከበው ያሉ ቤቶችን ማፈራረስ ነበር። እሳቱ የሚበላው ነገር ሳያገኝ ሲቀር በራሱ ጊዜ የበላውን በልቶ ይጠፋል። እሳት ተከላካዮች በዚህ መንገድ እሳቱን ሊያስቆሙ ሲሞክሩ፣ ከቤት ባለቤቶች ከፍተኛ ተቃውሞ ተነሳባቸው። የነዋሪዎቹን ተቃውሞ በማጠፍ ቤቶቹ እንዲፈርሱ የማዘዝ ስልጣን ያለው የሎንዶን ከንቲባ ተጠራ። እርሱ፣ እሁድ ዕለት በቦታው በደረሰ ጊዜ እሳቱ ከዳቦ ቤቱ ወደ ሌሎች ቤቶች ተዛምቶ ነበር። ልምድ የነበራቸው እሳት ተከላካዮች የአካባቢው ቤቶች በቶሎ እንዲፈርሱ ከንቲባውን ሊያግባቡት ሞከሩ። ከንቲባው ግን ቤቶቹ የኪራይ ቤቶች ስለሆኑና ባልቤቶቹ በቀላሉ ስለማይገኙ የነሱን ፈቃድ ማግኘት ስለማይቻል እንዳይፈርሱ አደረገ። ታሪክ አጥኝዎች፣ ይህ የከንቲባው ወላዋይነት፣ ቀጥሎ ለደረሰው ውድመት ተጠያቂ ነው ይላሉ። እሳትን በመፍራት በከተማው ሳር ክዳን ቤቶች እና ከእንጨት የተሰሩ ቤቶች የተከለከሉ የነበር ቢሆንም፣ ብዙ ሰዎች በህገዎጥ መንገድ እንዲህ ዓይነት ቤቶች ነበሯቸው። በከተማይቱ ውስጥ ከፍተኛ የጥይት ባሩድ ክምችት ነበር። እንዲሁም አብዛኞቹ ቤቶች ተጠጋግተው የተሰሩ ነበሩ። ሌሎች ተቀጣጣይ ዘይቶች፣ ሙጫዎች ወዘተ ተደማምረው፣ የተነሳው እሳት በከፍተኛ ፍጥነት ከቦታ ወደ ቦታ እንዲዛመት አደረገ። በዚህ መንገድ እሳቱ ለ፬ ቀናት በመንደድ፣ ከ80,000 የከተማው ነዋሪ የ70,000 ውን መኖሪያ አወደመ። በአራተኛው ቀን፣ እሳቱን የሚያራግበው ነፋስ ጋብ ብሎ፣ በከተማው ዙሪያ በንጉሱ ወንድም ት ዕዛዝ የፈረሱ ቤቶች እሳቱን ሲከቡት፣ መዛመቱ ቆመ። በሚቀጥለው እሁድ ዝናብ ሲጥል ሙሉ በሙሉ እሳቱ ጠፋ።


ኦፓኛ በኢትዮጵያ እና በደቡብ ሱዳን የሚነገር የናይሎ ሳህራዊ ቋንቋ ነው። ንኡስ የቋንቋ ቤተሰቡ በስነልሳን ምሁራን ዘንድ ኮማን ሲባል ፥ በዚህ ንኡስ የቋንቋ ቤተሰብ ስር ከኦፖ በተጨማሪ በጋምቤላ እና በቤኒ ሻንጉል ክልልሎች የሚነገረው ኮሞኛ፥ በቤኒ ሻንጉል ክልል እና በደቡብ ሱዳን የሚነገሩት ኡዱክኛ እና ደቡብ ሱዳን ውስጥ ይነገር የነበረ ጉሌ የተባለ የሞተ ቋንቋ ይካተተሉ። በተጨማሪም ጉሙዝኛም በዚሁ ንዑስ የቋንቋ ቤተሰብ ሊካተት እንደሚችል ይገመታል። ኦፖ በዋናነት ኢትዮጵያ ውስጥ የሚነገረው በጋምቤላ ክልል፥ ኢታንግ ልዩ ወረዳ፥ ዋንኬ እና ሜራ በተባሉ ሁለት ቀበሌዎች ነው። እነዚህ ቀበሌዎች ከጋምቤላ ከተማ በስተ ሰሜን የሚገኙ ሲሆን በሰሜን ከቤኒ ሻንጉል ክልል፥ ከምዕራብ ደግሞ ከደቡብ ሱዳን ይዋሰናሉ። የኦፖኛ ቋንቋ ተናጋሪዎች እራሳቸውን ኦፓ ቋንቋቸውን ደግሞ «ጣ ኦፓ» ብለው ይጠራሉ። ጣ ኦፓ ማለት «የኦፖዎች ቋንቋ» ማለት ነው። ኦፖኛ በኢትዮጵያ ከሚነገሩና በምጥፋት ላይ ከሚገኙ ቋንቋዎች መሀል አንዱ ነው። ምንም እንኳን የትምህርትን አስፈላጊነት በሚገባ በማህበረሰቡ ውስጥ ግንዛቤ ባለመኖሩ ልጆች በበቂ ሁኔታ በስረዓተ ትምህርቱ ውስጥ እየትሳተፉ ባይሆንም በአሁን ወቅት ስርዓተ ጽህፈት ተዘጋጅቶለት፤ የማስተማሪያ መጽሀፍቶች ተዘጋጅተውለት፤ የትምህርት ቋንቋ ሆኖ ተመሪዎች እየተጠቀሙበት ይገኛል። ኦፖዎች በጋምቤላ ክልል ከሚገኙ ብሄረስቦች መሀከል እጅግ ዝቅተኛ ቁጥር ያላችው ሲሆን አጠቃለይ ቁጥራቸውም በኢትዮጵያ ከ2500 እንደማይበልጥ ይገመታል። ለምሳሌም በ2007 እ.ኤ.አ. የተደረገው የህዝብ ቆጠራ 999 ብቻ እንደሆኑ ይገልጻል። ኦፖዎች በዋናነት የምጣኔ ሀብታቸው የተመሰረተው በግብርና እና በዓሳ ምርት ላይ ሲሆን በተጨማሪነት የማር ምርትም ይጠቀሳል።


ኢትዮጵያ ለኮሜሳ የሃይል አቅርቦት አይነተኛ ሚና አላት። የተፈጥሮ ሀብቷን በጥቅም ላይ በማዋል በአሁኑ ጊዜ ለጅቡቲና ለሱዳን ንፁህ ሀይል እንደምታቀርብ ይታወቃል። የምስራቅ አፍሪካ የሃይል ማእከል ሙሉ ለሙሉ ሲተረጎም ደግሞ፡ የኢትዮጵያ ሀይል ዘጠኝ የምስራቃዊ አፍሪካ አገሮችን ያቆራኛል። እነዚህም ከጅቡቲና ከሱዳን በተጨማሪ፦ ኬንያ፣ ታንዛኒያ፣ ሩዋዳ፣ ዩጋንዳ፣ ቡሩንዲና የኮንጎ ዴሞክራሲያዊ ረፐብሊክ ሲሆኑ፡ ሰሜናዊና ደቡባዊ አፍሪካ ደግሞ ሊካተቱ እንደሚችሉ እቅድ ተደርጎ እንደተያዘ ይታወቃል። የምስራቅ አፍሪካ የሃይል ማእከል ተግባራዊ ሲሆን፡ የኢትዮጵያ ሃይል 45,000MWh ከውሃ፣ 10,000MWh ከንፋስ፣ 7,000MWh ከእንፋሎትና 31MWh ከኤተኖል፤ በአጠቃላይ 62,031MWh በአመት ይሆናል። en:Dams and hydropower in Ethiopia en:Renewable Energy in Ethiopia [1] eappool.org - Eastern Africa Power Pool [2] cleantechnica.com - Ashegoda Wind Farm — Largest Wind Farm In Africa — Now Online [3] thinkgeoenergy.com - Expansion work started at Aluto-Langano plant, Ethiopia [4] www.thewindpower.net - Adama windfarm (Ethiopia) [5] ዋልታ - Adama II Wind Farm to go operational in three months [6] Ethiopian Gilgel Gibe II hydro-electric project begins generating power [7] MetEc to Produce 100mw Electric Power From Waste


ኮሮር በፐላው የሚገኝ መንደር ነው። እስከ መስከረም 27 ቀን 1998ም ድረስ የፓላው ዋና ከተማ ነበር። በዚያ ቀን ግን ዋና ከተማው ወደ ጘልሩሙድ፣ መለከዖክ ተዛወረ። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 11,100 ሆኖ ይገመታል። መንደሩ 07°21′ ሰሜን ኬክሮስ እና 13°31′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል።


1 January 1222 - 4 September 1222 እ.ኤ.ኣ. = 1214 ዓ.ም. 5 September 1222 - 31 December 1222 እ.ኤ.ኣ. = 1215 ዓ.ም.


1 January 1219 - 5 September 1219 እ.ኤ.ኣ. = 1211 ዓ.ም. 6 September 1219 - 31 December 1219 እ.ኤ.ኣ. = 1212 ዓ.ም.


1 January 794 - 1 September 794 እ.ኤ.ኣ. = 786 ዓ.ም. 2 September 794 - 31 December 794 እ.ኤ.ኣ. = 787 ዓ.ም.


1 January 791 - 2 September 791 እ.ኤ.ኣ. = 783 ዓ.ም. 3 September 791 - 31 December 791 እ.ኤ.ኣ. = 784 ዓ.ም.


1 January 782 - 1 September 782 እ.ኤ.ኣ. = 774 ዓ.ም. 2 September 782 - 31 December 782 እ.ኤ.ኣ. = 775 ዓ.ም.


1 January 779 - 2 September 779 እ.ኤ.ኣ. = 771 ዓ.ም. 3 September 779 - 31 December 779 እ.ኤ.ኣ. = 772 ዓ.ም.


1 January 776 - 1 September 776 እ.ኤ.ኣ. = 768 ዓ.ም. 2 September 776 - 31 December 776 እ.ኤ.ኣ. = 769 ዓ.ም.


1 January 1177 - 4 September 1177 እ.ኤ.ኣ. = 1169 ዓ.ም. 5 September 1177 - 31 December 1177 እ.ኤ.ኣ. = 1170 ዓ.ም.


1 January 1174 - 4 September 1174 እ.ኤ.ኣ. = 1166 ዓ.ም. 5 September 1174 - 31 December 1174 እ.ኤ.ኣ. = 1167 ዓ.ም.


1 January 1168 - 4 September 1168 እ.ኤ.ኣ. = 1160 ዓ.ም. 5 September 1168 - 31 December 1168 እ.ኤ.ኣ. = 1161 ዓ.ም.


ፕሽቶ (پښتو) በአፍጋኒስታን በምዕራብ ፓኪስታን እንዲሁም በስሜን ሕንድ አገሮች በሚኖሩት በፓሽቱን ሕዝብ የሚናገር ቋንቋ ነው። ከ1928 ዓ.ም. ጀምሮ ፐሽቶ ከዳሪ ፋርስኛ ጋራ ከአፍጋኒስታን ሁለት ይፋዊ መደበኛ ቋንቋ አንድ ነው። ከአፍጋኒስታን ኗሪዎች በ35 ከመቶ ወይም 22 ሚሊዮን ገደማ ሰዎች እንደሚናገር ይገመታል። ፐሽቶ ከአረብኛና ከቱርክኛ አያሌው ቃሎች ተበድሮዋል። በእስጅንደር ዘመን (ክ.በ. 330) ግሪኮች ይህን አገር ደረሱና አንዳንድ ሊቃውንት ከጥንታዊ ግሪክ ደግሞ የወረዱ ቃላት አሉ ብለው ይገመታሉ። በፓኪስታን ደግሞ ፐሽቶ የሚናገሩ 11-14 ከመቶ ወይም 13 ሚሊዮን ሰዎች ፐሽቶ እንደሚችሉ ይታመናል። በጠቅላላ 40-50 ሚሊዮን ያሕል ፐሽቶ ተናጋሪዎች አሉ። ፕሽቶ በሕንዳዊ-አውሮፓዊ ቋንቋዎች ቤተሠብ ውስጥ ሲካተት በዚያ ላይ በኢራናውያን ቋንቋዎች ዘርፍ ውስጥ ይደመራል። ፐሽቶ እንደ አማርኛ ግሡ በዕረፍተ ነገሩ መጨረሻ የሚሳክበት ቋንቋ ነው። ቅጽል ከስሙ ይቀድማል። ስምና ቅጽል የተባይና የአንስታይ ጾታዎች፥ ነጠላና ብዙ ቁጥር፥ ሳቢና ተሳቢ አይነቶች አሉዋቸው። መስተጻምር የለም። እስልምና ከተነሣ ጀምሮ ፐሽቶ የሚጻፍበት በአረብኛ ጽሕፈት አይነት ሆኗል. አንዳንድ ልዩ ድምጾች ስልላሉት ግን ተጨማሪ ምልክቶች ይኖራሉ። ፊደሉን በሙሉ ለመመልከት ወዲኅ ይሂዱ። ማክታብ ታ ድዛ! (ወይም) ማክታብ ታ ላር ሻ! (ትምህርት ቤት ጋ ሂድ!) ማክታብ ታ ላር ሸይ! (ትምህርት ቤት ጋ ሂዱ!)


ፕሮፌሰር ሙሃመድ ዩኑስ (በቤንጋሊ: মুহাম্মদ ইউনুস ) (ትውልድ በ28 ጁን 1940 እ.ኤ.አ.) የባንግላዴሽ የባንክ ባለሞያና ኤኮኖሚስት ናችው። ማይክሮክሬዲት ተብሎ የሚታወቀውን የአነስተኛ የብድር አገልግሎት በችግር ለሚኖሩ ወገኖች የመስጠትን ስራ የጀመሩትና የስፋፉት ሰው ናችው። ፕሮፌሰሩ እንነኝህ ባንክ አላስተናግድ ብሎ የተዋቸውን ድሆች የሚያገለግለውን ግራሚን ባንክን አቋቁመዋል። በጥቅምት 1999 ፕሮፈሠሩና ባንኩ የሰላም የኖቤል ተሸላሚ ለመሆነ በቅተዋል:: ይህም ሽልማት የልማት እድገትና ማህበረሰባዊ ለውጥ ማምጣት እንደሚቻል በማስመስከራቸውና ይህ ደግሞ ለሰላም ወሳኝነት ያለው መሆኑን ሽልማት ሰጭው ኮሚቴ ስላመነበት ነው። ፕሮፌሰር የበርካታ ሽልማቶች ባለቤት ሲሆኑ ከነዚህም የአለም የምግብ ሽልማት ይገኝበታል። የድሆች አበዳሪ (banker of the poor) በሚል ርዕስ አንድ የስራሳቸውንና የስራቸውን ታሪክ የሚያትት መጽሐፍ ደርሰዋል::


1 January 1108 - 4 September 1108 እ.ኤ.ኣ. = 1100 ዓ.ም. 5 September 1108 - 31 December 1108 እ.ኤ.ኣ. = 1101 ዓ.ም.


ራስ ደጀን (በሌላ አጠራር ራስ ዳሽን) የኢትዮጵያ አንጋፋው ተራራና ከአፍሪካ በከፍታ 4ኛው ተራራ ነው። ^ csa.gov.et


1 January 376 - 29 August 376 እ.ኤ.ኣ. = 368 ዓ.ም. 30 August 376 - 31 December 376 እ.ኤ.ኣ. = 369 ዓ.ም.


1 January 370 - 29 August 370 እ.ኤ.ኣ. = 362 ዓ.ም. 30 August 370 - 31 December 370 እ.ኤ.ኣ. = 363 ዓ.ም.


1 January 1084 - 3 September 1084 እ.ኤ.ኣ. = 1076 ዓ.ም. 4 September 1084 - 31 December 1084 እ.ኤ.ኣ. = 1077 ዓ.ም.


1 January 361 - 29 August 361 እ.ኤ.ኣ. = 353 ዓ.ም. 30 August 361 - 31 December 361 እ.ኤ.ኣ. = 354 ዓ.ም.


1 January 1078 - 3 September 1078 እ.ኤ.ኣ. = 1070 ዓ.ም. 4 September 1078 - 31 December 1078 እ.ኤ.ኣ. = 1071 ዓ.ም.


መጋቢት ፪፣ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፻፹፪ ኛው ዕለት ሲሆን፤ የበጋ ወቅት ፷፯ ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፻፹፬ ዕለታት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፻፹፫ ቀናት ይቀራሉ። ፲፰፻፷፰ ዓ/ም - አሌክሳንደር ግራሃም ቤል ለመጀመሪያ ጊዜ በስልክ ረዳቱን አነጋገረ። ፲፱፻፳፱ ዓ/ም - በልሚ ወቼ ሞሹ የኢትዮጵያ አርበኞችና የፋሺስት ኢጣሊያ ወገኖች ጦር ውጊያ ፲፱፻፴፫ ዓ/ም - ከኮንጎ የመጣ የቤልጅግ ሠራዊት የጣልያንን ሠራዊት አሸንፎ ፩ሺ፭፻ ወታደሮች በመማረክ አሶሳን ያዘ። ፲፱፻፵፱ ዓ/ም - የአሜሪካ ምክትል ፕሬዚዳንት (በኋላ ፕሬዚዳንት) ሪቻርድ ኒክሰን ኢትዮጵያን ጎበኙ ፲፱፻፷፭ ዓ/ም - ኢትዮጵያ እና ሱዳን ድንበራቸውን የሚወስን የጋራ ጉባዔ ለመመሥረት መወሰናቸውን አስታወቁ። ፲፱፻፷፭ ዓ/ም - በኢትዮጵያ ርዕሰ ከተማ፣ አራት ኪሎ ላይ በሰላማዊ ሰልፍ የወጡ ተማሪዎችን ፖሊሶች በጢስ ቦምብ እና በዱላ በታተኑ። ተማሪዎቹ የጠቅላይ ሚኒስትር አክሊሉ ሀብተ-ወልድን የአሻንጉልት ምስል አቃጠሉ። ፲፱፻፷፮ ዓ/ም - በኢትዮጵያ አብዮት ሽብር የአየር በረራ አስተዳደር (Civil Aviation Administration) ሠራተኞች አድማ ተጀመረ። አድማው እስከ መጋቢት ፳፫ ቀን ድረስ ተካሂዷል። ፲፱፻፹፪ ዓ/ም - ሊትዌኒያ እራሷን ከሶቭየት ኅብረት አስተዳደር ውጭ ነጻ መሆኗን አወጀች። ፲፱፻፵፯ ዓ/ም - ፔኒሲሊንን ያገኘው የብሪታኒያ ተወላጁ አሌክሳንደር ፍሌሚንግ (Sir Alexander Fleming )በልብ ምታት አረፈ። መርስዔ ኀዘን ወልደ ቂርቆስ፤ ዕለታዊ የታሪክ ድርጊት - “የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የመጀመሪያው ፓትረያርክ (፲፱፻፶፩ ዓ/ም) ሳምንቱ በታሪክ፤ ኪንና ባህል፡ http://www.ethiopianreporter.com (እንግሊዝኛ) http://en.wikipedia.org/wiki/February_11 (እንግሊዝኛ) P.R.O., FCO 371/1660-ANNUAL REVIEW FOR ETHIOPIA FOR 1973 (እንግሊዝኛ) P.R.O., FCO 371/1829-ANNUAL REVIEW FOR ETHIOPIA FOR 1974 (እንግሊዝኛ) http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/11/newsid_2538000/2538043.stm


ዕዝራ (ዕብራይስጥ: עֶזְרָא) ወይም ሱቱኤል በመጽሐፈ ዕዝራ ምዕ. 7 በብሉይ ኪዳን ዘንድ በባቢሎን ምርኮ ጊዜ የአይሁድ ካህን ነበረ። የሠራያ ልጅ ሲሆን በፋርስ ንጉስ አርጤክስስ 7ኛው አመት (464 ክ.በ.) ከ5000 ከወገኖቹ ጋራ ወደ ኢየሩሳሌም ለመመለስ ፈቃድ ተቀበለ። ከዚህ 13 አመት በኋላ ነህምያ የከተማውን ቅጥር ሲጠግነው ዕዝራ ኦሪት በሙሉ ለሕዝብ አነበበ (መጽሐፈ ነህምያ ምዕ. 8)። በአይሁዳዊው ታሪክ ጸሐፊ በዮሴፉስ ዘንድ ይህ የፋርስ ንጉስ አርጤክስስ ሳይሆን አሕሻዊሮስ ነበረ። አርጤክስስ የአሕሻዊሮስ ልጅ ሲሆን እነዚህ 2 ነገስታት ስሞች ብዙ ጊዜ በተለያዩ ቅጂዎች ተደናገሩ። ዮሴፉስ ደግሞ ዕዝራ የሞተበት ወራት ኤልያሴብ ታላቁ ካህን በሆኑበት ወቅት ገደማ እንደ ነበር ይመሰክራል። የአሕሻዊሮስ ዘመን ከሆነ 7ኛው አመት 486 ክ.በ. ነበር። ዕዝራ መጽሐፈ ዕዝራንና መጽሐፈ ነህምያ ከመጻፉ በላይ በዲዩትሮካኖኒካል መጽሐፍት ክፍል የሚገኙት መጽሐፈ ዕዝራ ሱቱኤልና መጽሐፈ ዕዝራ ካልዕ እንደ ጻፈ ይባላል። መጽሐፈ ዕዝራ ካልዕ ለመጽሐፈ ዕዝራ በጣም ተመሳሳይ በመሆኑ በዕዝራ ካልዕ 8:1 ግን ሠራያ ሳይል በግድፈት የአዛርያስ ልጅ ይለዋል። ዕዝራ ሱቱኤል በሚባለው ትንቢት ደግሞ በ1:1 የጻፈው ኢየሩሳሌም ከጠፋች 30 አመት በባቢሎን መሆኑን ይላል። ይህም 565 ክ.በ. ማለት ነው። በዚህ መጽሐፍ 13:44 መሠረት 24 መጻሕፍት በ40 ቀን ውስጥ ጻፈ ቢለን፥ በሌሎች ልሣናት ሕትመት ግን ስለ 94 መጻሕፍት እየተናገረ ከነዚህ መሀል ተጨማሪው 70 መጻሕፍት በምስጢር እንዲቆዩ ነበረባቸው ይላል። በእስልምና የዕዝራ ስም ደግሞ በቁርዓን ውስጥ (9:30) 'ዑዛዒር' ተብሎ ሲጻፍ ይገኛል። አይሁዶች ዑዛኢርን የእግዚአብሔር ልጅ በመሳሳት እንዳሉት ይላል። መጽሐፈ ዕዝራ ሱቱኤል ከዲዩተሮካኖኒካል ወይም አዋልድ መጻሕፍት ተቆጥሮ የሱቱኤል ትንቢት ነው።


1 January 973 - 2 September 973 እ.ኤ.ኣ. = 965 ዓ.ም. 3 September 973 - 31 December 973 እ.ኤ.ኣ. = 966 ዓ.ም.


1 January 1501 - 7 September 1501 እ.ኤ.ኣ. = 1493 ዓ.ም. 8 September 1501 - 31 December 1501 እ.ኤ.ኣ. = 1494 ዓ.ም.


1 January 307 - 30 August 307 እ.ኤ.ኣ. = 299 ዓ.ም. 31 August 307 - 31 December 307 እ.ኤ.ኣ. = 300 ዓ.ም.


1 January 961 - 2 September 961 እ.ኤ.ኣ. = 953 ዓ.ም. 3 September 961 - 31 December 961 እ.ኤ.ኣ. = 954 ዓ.ም.


1 January 955 - 3 September 955 እ.ኤ.ኣ. = 947 ዓ.ም. 4 September 955 - 31 December 955 እ.ኤ.ኣ. = 948 ዓ.ም.


1 January 1474 - 6 September 1474 እ.ኤ.ኣ. = 1466 ዓ.ም. 7 September 1474 - 31 December 1474 እ.ኤ.ኣ. = 1467 ዓ.ም.


1 January 926 - 2 September 926 እ.ኤ.ኣ. = 918 ዓ.ም. 3 September 926 - 31 December 926 እ.ኤ.ኣ. = 919 ዓ.ም.


1 January 280 - 28 August 280 እ.ኤ.ኣ. = 272 ዓ.ም. 29 August 280 - 31 December 280 እ.ኤ.ኣ. = 273 ዓ.ም.


1 January 872 - 1 September 872 እ.ኤ.ኣ. = 864 ዓ.ም. 2 September 872 - 31 December 872 እ.ኤ.ኣ. = 865 ዓ.ም.


1 January 262 - 28 August 262 እ.ኤ.ኣ. = 254 ዓ.ም. 29 August 262 - 31 December 262 እ.ኤ.ኣ. = 255 ዓ.ም.


1 January 256 - 28 August 256 እ.ኤ.ኣ. = 248 ዓ.ም. 29 August 256 - 31 December 256 እ.ኤ.ኣ. = 249 ዓ.ም.


1 January 250 - 28 August 250 እ.ኤ.ኣ. = 242 ዓ.ም. 29 August 250 - 31 December 250 እ.ኤ.ኣ. = 243 ዓ.ም.


1 January 247 - 29 August 247 እ.ኤ.ኣ. = 239 ዓ.ም. 30 August 247 - 31 December 247 እ.ኤ.ኣ. = 240 ዓ.ም.


1 January 244 - 28 August 244 እ.ኤ.ኣ. = 236 ዓ.ም. 29 August 244 - 31 December 244 እ.ኤ.ኣ. = 237 ዓ.ም.


1 January 241 - 28 August 241 እ.ኤ.ኣ. = 233 ዓ.ም. 29 August 241 - 31 December 241 እ.ኤ.ኣ. = 234 ዓ.ም.


1 January 1413 - 6 September 1413 እ.ኤ.ኣ. = 1405 ዓ.ም. 7 September 1413 - 31 December 1413 እ.ኤ.ኣ. = 1406 ዓ.ም.


1 January 1410 - 6 September 1410 እ.ኤ.ኣ. = 1402 ዓ.ም. 7 September 1410 - 31 December 1410 እ.ኤ.ኣ. = 1403 ዓ.ም.


1 January 1407 - 7 September 1407 እ.ኤ.ኣ. = 1399 ዓ.ም. 8 September 1407 - 31 December 1407 እ.ኤ.ኣ. = 1400 ዓ.ም.


1 January 1398 - 5 September 1398 እ.ኤ.ኣ. = 1390 ዓ.ም. 6 September 1398 - 31 December 1398 እ.ኤ.ኣ. = 1391 ዓ.ም.


1 January 1395 - 6 September 1395 እ.ኤ.ኣ. = 1387 ዓ.ም. 7 September 1395 - 31 December 1395 እ.ኤ.ኣ. = 1388 ዓ.ም.


1 January 200 - 28 August 200 እ.ኤ.ኣ. = 192 ዓ.ም. 29 August 200 - 31 December 200 እ.ኤ.ኣ. = 193 ዓ.ም.


1 January 194 - 27 August 194 እ.ኤ.ኣ. = 186 ዓ.ም. 28 August 194 - 31 December 194 እ.ኤ.ኣ. = 187 ዓ.ም.


1 January 188 - 27 August 188 እ.ኤ.ኣ. = 180 ዓ.ም. 28 August 188 - 31 December 188 እ.ኤ.ኣ. = 181 ዓ.ም.


1 January 176 - 27 August 176 እ.ኤ.ኣ. = 168 ዓ.ም. 28 August 176 - 31 December 176 እ.ኤ.ኣ. = 169 ዓ.ም.


1 January 173 - 27 August 173 እ.ኤ.ኣ. = 165 ዓ.ም. 28 August 173 - 31 December 173 እ.ኤ.ኣ. = 166 ዓ.ም.


1 January 167 - 28 August 167 እ.ኤ.ኣ. = 159 ዓ.ም. 29 August 167 - 31 December 167 እ.ኤ.ኣ. = 160 ዓ.ም.


1 January 141 - 27 August 141 እ.ኤ.ኣ. = 133 ዓ.ም. 28 August 141 - 31 December 141 እ.ኤ.ኣ. = 134 ዓ.ም.


1 January 138 - 27 August 138 እ.ኤ.ኣ. = 130 ዓ.ም. 28 August 138 - 31 December 138 እ.ኤ.ኣ. = 131 ዓ.ም.


1 January 1710 - 8 September 1710 እ.ኤ.ኣ. = 1702 ዓ.ም. 9 September 1710 - 31 December 1710 እ.ኤ.ኣ. = 1703 ዓ.ም.


1 January 129 - 27 August 129 እ.ኤ.ኣ. = 121 ዓ.ም. 28 August 129 - 31 December 129 እ.ኤ.ኣ. = 122 ዓ.ም.


1 January 120 - 27 August 120 እ.ኤ.ኣ. = 112 ዓ.ም. 28 August 120 - 31 December 120 እ.ኤ.ኣ. = 113 ዓ.ም.


1 January 111 - 28 August 111 እ.ኤ.ኣ. = 103 ዓ.ም. 29 August 111 - 31 December 111 እ.ኤ.ኣ. = 104 ዓ.ም.


1 January 99 - 27 August 99 እ.ኤ.ኣ. = 91 ዓ.ም. 28 August 99 - 31 December 99 እ.ኤ.ኣ. = 92 ዓ.ም.


1 January 93 - 26 August 93 እ.ኤ.ኣ. = 85 ዓ.ም. 27 August 93 - 31 December 93 እ.ኤ.ኣ. = 86 ዓ.ም.


1 January 90 - 26 August 90 እ.ኤ.ኣ. = 82 ዓ.ም. 27 August 90 - 31 December 90 እ.ኤ.ኣ. = 83 ዓ.ም.


1 January 1300 - 5 September 1300 እ.ኤ.ኣ. = 1292 ዓ.ም. 6 September 1300 - 31 December 1300 እ.ኤ.ኣ. = 1293 ዓ.ም.


1 January 1291 - 5 September 1291 እ.ኤ.ኣ. = 1283 ዓ.ም. 6 September 1291 - 31 December 1291 እ.ኤ.ኣ. = 1284 ዓ.ም.


1 January 1285 - 4 September 1285 እ.ኤ.ኣ. = 1277 ዓ.ም. 5 September 1285 - 31 December 1285 እ.ኤ.ኣ. = 1278 ዓ.ም.


ንቡረ ዕድ በጥንቱ ዘመን ኢትዮጵያኖች ይጠቀሙበት የንበረው የማዕረግ አይነት ነው። የዚህ ሰው ድርሻም አክሱምን ማስተዳደር ነበር። በአክሱም ጽዮንና በአዲስ አለም ደብረጽዮን አብያተክርስትያን ላይ ለሚሾሙ የካህናት አለቆች የሚሰጥ የማዕረግ ስም።


ለዋስ አፍ የለው ለጉንዳን ደም የለው የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የዝምድና ትሥሥርን ያሳያል።


ለይቶት አባ ንጉሷ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ሁሉን የተኘ አንዱንም ያጣል ከሚለው ጋር እኩያ ባይሆን ተመሳሳይ ትርጓሜ ይይዛል።


ለድሀ ማን ሰጠው ውሀ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ታኅሣሥ ፮ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፺፬ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ ፪፻፸፪ ቀናት በ ዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፪፻፷፱ ቀናት ይቀራሉ። ፲፱፻፶፫ ዓ/ም በወንድማማቾች መንግሥቱ ንዋይ እና ገርማሜ ንዋይ የተጠነሰሰው የታኅሣሥ ግርግር መፈንቅለ መንግሥትን የሚቃረነው የነጄነራል መርዕድ መንገሻ ኃይል ዝግጅቱን ጨርሶ በዚያው ዕለት ከቀትር በኋላ በዓየር እና በታንክ ጭምር የተፋፋመ ውጊያ ሲጀምር መንግሥቱ ንዋይ መምሪያ ክፍላቸውን ወደ ገነተ ልዑል ቤተ መንግሥት አዛወሩ። (እንግሊዝኛ) http://en.wikipedia.org/wiki/December_15


ይታደሏል እንጂ አይታገሉም ከሚለው አባባል ጋር ይሄዳል። ጥሩ ወይም መጥፎ ተረትና ምሳሌ ይሁን አይሁን እንደ ርዕዮተ አለማችን ይወሰናል።


በገና ጊዜ ጉግስ ጨዋታ ላይ ጌታና ሎሌ ቢጫወቱና ጌታ ቢጎዳ አይቆጣም ምክንያቱም ጨዋታ ነውና።


ክሪስቲና አማ አታ አዪዶ በማርች 23፣ 1942 እ.ኤ.አ. ጋና ውስጥ ተወለደች። ትምህርቷን በዌስሊ የልጃገረዶች ትምህርት ቤት፣ በመቀጠልም በጋና ዩኒቨርስቲ ተከታትላ በ1964 ዓ.ም በእንግሊዝኛ ቋንቋ የመጀመሪያ ዲግሪዋን ተቀብላለች። የመጀመሪያ የድርሰት ስራዋ የሆነውን «The Dilemma of a Ghost»ን በዚያ ዓመት ለማጠናቀቅ የበቃች ሲሆን ይሄው ድርሰቷ በሎንግማን አሳታሚ ድርጅት አማካይነት በቀጣዩ ዓመት ታትሞላታል። አዪዶ በልብ-ወለድ ደራሲነት ብቻ አይደለም እውቅናን ያተረፈችው፤ በጸሃፌ-ተውኔትነት እና ገጣሚነትም እንጂ። ጽሁፎቿ በአብዛኛው የዘመኑ የአፍሪካ ሴቶች ስላላቸው ሚና እና የምእራባዊው ባህል ስለሚያሳድርባቸው ኢርቱእ ተጽኖ ላይ የሚያተኩሩ ናቸው። አዪዶ በ1982 የጋና የትምህርት ሚኒስትር ሆና ብትሾምም በስራው ላይ የቆየችው ለ18 ወራት ያህል ብቻ ነው። በአሁኑ ወቅት በብራውን ዩኒቨርስቲ የአፍሪካ ጥናት ክፍል ውስጥ ተጋባዥ ፕሮፌሰር በመሆን ትሰራለች። Dilemma of a Ghost (1965) Anowa (በጋና አፈታሪክ ላይ ተመስርቶ የተጻፈ ተውኔት፣ 1970) No Sweetness Here (የአጫጭር ታሪኮች መድብል፣ 1970) Our Sister Killjoy (1977) Someone Talking to Sometime (የግጥም መድብል፣ 1986) The Eagle and the Chicken (1986) Birds and Other Poems (የህጻናት መጽሃፍ፣ 1988) Changes: A Love Story (1991) An Angry Letter in January (የግጥም መድብል፣ 1992) The Girl Who Can and Other Stories (1997) (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሰርቢያ (ሰርብኛ: Србија / Srbija)፣ በይፋ የሰርቢያ ሬፑብሊክ (ሰርብኛ፦ Република Србија / Republika Srbija) በደቡብ-ምሥራቅ አውሮጳ የሚገኝ አገር ነው። በ2000 ዓ.ም. ኮሶቮ የሚባል ክፍላገር ነጻነቱን አዋጀ። ይህ አድራጎት በብዙ አገሮች ቢቀበልም በሌሎች አገሮች ግን አልተቀበለም። በተለይ ሰርቢያና ሩሲያ አልተቀበሉም።


ሚካኤል ሾሎኮቭ የሩስያ ጸሐፊ ነበረ። (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


መሄድ በጋ ነው መቀመጥ ክረምት ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው። የክረምትን ለጉዞ አስቸጋሪነት የሚያሳይ ይመስላል።


መልካም ስም ከመቃብር በላይ ይውላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ጥሩ ስራ አይቀበርም፣ ይልቁኑ ሲወደስ ይኖራል።


አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በአዲስ አበባ፣ ኢትዮጵያ የሚገኝ የመጀመሪያውና ትልቁ የመንግሥት የከፍተኛ ትምህርት ተቋም ነው። አዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ በቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዩኒቨርሲቲ ስምነት የኢትዮጵያን የትምህርት ፋናንና ዕርምጃን እንዲያሳይ ታኅሣሥ ፱ ቀን ፲፱፻፶፬ ዓ.ም. ከመመረቁ በፊት፣ መሠረቱ በንጉሠ ነገሥቱ ጥቅምት ፳፫ ቀን ፲፱፻፵፪ ዓ.ም. ተጣለ። ዩኒቨርስቲ ኮሌጅ አዲስ አበባ በመባል ይታወቅ ነበር፤ በኋላም የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዩኒቨርስቲ የሚል ስያሜ የነበረው ሲሆን የዘውዳዊው መንግሥት ሥርዓት ካከተመ በኋላ የተመሠረተው ወታደራዊ መንግሥት አሁን በሚጠራበት ስሙ ሰይሞታል። አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ዋና አስተዳደሩን ሰድስት ኪሎ በሚገኘው በዋናው ግቢ ያደረገ ሲሆን በአምስት ኪሎ (የቴክኖሎጂ ፋኩለቲ-ሰሜን)፣ በአራት ኪሎ የሳይንስ ፋኩልቲ፣ በስድስት ኪሎ (የቢዝነስና ኢኮኖሚክስ ፋኩልቲ እንዲሁም የኢንፎርማቲክስ ፋኩልቲ)፣ በጥቁር አንበሳ (የህክምና ፋኩልቲ ) በልደታ (የቴክኖሎጂ ፋኩለቲ-ደቡብ)፣ የአዲስ አበባ ንግድ ስራ ኮሌጅ፣ የያሬድ ሙዚቃ ትምህርት ቤት፣ የጥርስ ህክምና ትምህርት ቤት፣ እንዲሁም በደብረዘይት ከተማ የእንሰሳት ህክምና ፋኩልቲን ያስተዳድራል። አዲስ አበባ በስሩ የሚከተሉትን ፋኩልቲዎች እና ኢንስቲቲዩቶች ይዟል፦ የኢንፎርማቲክስ ፋኩልቲ በአዲስ መልክ የተመሠረተው በ1994 ዓ.ም. ሲሆን ቀድሞ ሲሳ (ስኩል ኦፍ ኢንፎርሜሽን ስተዲስ ፎር አፍሪካ) በመባል ይታወቅ ነበር። በአሁኑ ሰዓት የኢንፎርማቲክስ ፋኩልቲ በስሩ የኢንፎርሜሽን ሳይንስ ትምህርት ክፍልን እና የኮምፒዩተር ሳይንስ ትምርት ክፍልን ይዞአል። ሁለቱም የትምህርት ክፍሎች የባችለርና የማስተርስ ፕሮግራሞች አሉዋቸው። ኢንፎርሜሽን ሳይንስ ማለት ኢንፎርሜሽን ሳይንስ ማለት ነው?


ሁሉ ቢናገር ማን ይሰማል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁሉ ቢናገር ማን ይሰማል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማድመጥን ጠቃሚነት የሚያሳይ አባባል ነው።


ሁሉን አውቆ አሳውን እሾህ ከስጋው ለይቶ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለመጠን አውቃለሁ ባይ የአሳውን ዋና ክፍል፣ ስጋውን፣ ትቶ እሾሁን እንደአሳው እያየ ይራቀቃል ነው። አዋቂወች ብዙ ጊዜ ዋናውን ነገር ትተው ለሌላው ህዝብ እማይጠቅም የሚመስል ላይ መጠበብ የመውደዳቸውን አባዜ የሚያሳይ ነው።


አሪዞና (Arizona) በምዕራባዊ ዩናይትድ ስቴትስ የሚገኝ ክፍላገር ነው። ኒው ሜክሲኮ ፣ ዩታህ ፣ ኔቫዳ ፣ ካሊፎርኒያ እና ኮሎራዶ ያዋስኑታል። የአሪዞና ሕግ-አውጪ ቅርንጫፍ የ30 ሰው ሴኔት እና የ60 ሰው ምክር-ቤት አለው። የሪፑብሊካን ፓርቲ በስቴቱ ዋነኛው ፓርቲ ነው። በ2002 እ.ኤ.አ. የአሪዞና ስቴት ሕግ-አውጪ ቅርንጫፍ በጀት 14.3 ቢሊዮን ዶላር ሲሆን የሕግ-አስፈጻሚ ቅርንጫፍ በጀት ደግሞ 13.8 ቢሊዮን ዶላር ነው። የስቴቱ ሴኔተሮች እና ምክር-ቤት ተወካዮች ለሁለት-ዓመት ጊዜ ላልተወሰነ ብዛት ይመረጣሉ። ከ4 ጊዜ በላይ በተካካይ መመረጥ ግን አይችሉም። የሕግ-አስፈጻሚ ቅርንጫፍ በአስተዳዳሪ የሚመራ ሲሆን ለ4 ዓመት ሥልጣን ላይ ይቆያል። ያልተወሰነ ጊዜ መወዳደር ሲቻል ከሁለት ጊዜ በላይ ግን በተካካይ መመረጥ አይፈቀድም። ልክ በደቡብ-ምዕራብ እንደሚገኙ ሌሎች ስቴቶች በረሃማ ነው። ባንድ ጊዜ አሪዞና ከአሜሪካ ትልቁ የጥጥ አምራች ነበረ። በ2004 እ.ኤ.አ. አሪዞና 5,743,834 የሚገመት የሕዝብ ብዛት አላት። የዘር ክፍልፍል፦ 63.8% ነጭ 25.3% ላቲን 5% ቀይ-ህንድ 3.1% ጥቁር 1.8% ኤስያን 2.9% ክልስ ቋንቋ ክፍልፍል (እንደ 2000 እ.ኤ.አ.)፦ 74.1% እንግሊዝኛ 19.5% ስፓኒሽ 1.6% ናቫሖ 0.6% ሌሎች ቀይ-ሕንድ ቋንቋዎች 0.5% ጀርመንኛ ጾታ፦ 49.9% ወንድ 50.1% ሴት ሃይማኖት፦ ክርስቲያን - 80% ፕሮቴስታንት - 42% ባፕቲስት - 9% ሜቶዲስት - 5% ሉተራን - 4% ሌላ - 24% ሮማን ካቶሊክ - 31% ሞርሞን - 6% ሌላ ክሪስቲያን - 1% ሌላ ሃይማኖት - 2% ሃይማኖት-የለሽ - 18% ስቴት ዩኒቨርስቲዎች አሪዞና ስቴት ዩኒቨርስቲ ዩኒቨርስቲ ኦፍ አሪዞና ሰሜን አሪዞና ዩኒቨርስቲ


ሆዱ ሲጎድል ሰው ያጋድል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሆዱ ሲጎድል ሰው ያጋድል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ጥቅሙ ሲጓደልበት አንባጓሮ የሚፈጥርን ሰው የሚገልጽ ተርትና ምሳሌ።


ሆዴ ኑር በዘዴ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሆዴ ኑር በዘዴ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ለመኖር ዘዴ ያስፈልገዋል የመስላል ትርጉሙ


ሆድ ለማታ በልቶ ለጠዋት የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሆድ ለማታ በልቶ ለጠዋት የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ሲበሉ አድርሰኝ ሲጣሉ መልሰኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሲበሉ አድርሰኝ ሲጣሉ መልሰኝ


ሆድ የኔ ነው ሲሉት ቁርጠት ሆኖ ይገድላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሆድ የኔ ነው ሲሉት ቁርጠት ሆኖ ይገድላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሆድ/ጥቅም ፍቅር መጨረሻው ሞት ነው ይመስላል ምሳሌው


ሴትና መሬት የማይችሉት የለም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሴት ትዕግስተኛ ናት የሚል ምሳሌ ሴት ሁሉን ቻይ ናት


ሴት ብታውቅ በወንድ ያልቅ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሴቶች ሃሳብ ያፈልቃሉ ወንዶች ይተገብራሉ ከሚል የቆየ አስተያየት የፈለቀ


ቴዎብሰታ የቅዱስ ጊዮርጊስ እናት ናት። በኦርቶዶክስ ተዋሕዶ አብያተ ክርስቲያን ልማድና ትምህርት ከፍልስጥኤም ነበረች፣ ልጇም ሲያድግ እርስዋና አባቱ የቀጴዶቅያ አለቃ አናስታስዮስ አርፈው ነበር። በሮማ ካቶሊክ ቤተ ክርስቶያን ልማድ ግን የወላጆቹ ስሞች ጌሮንቲዩስ እና ፖሊክሮኒያ ተባሉ።


ሮቦት ማለት በምናባዊው አለም ሆነ በተጨባጭ ያለ ሰው ሰራሽ ስራ ፈጻሚ ነው። ይህ አጠቃላይ ትርጉሙ ሲሆን በውኑ አለም ግን ሲተገበር የምናየው በተንቀሳቃሽ የኤሌክትሪክ መሳሪያወች ነው። ሮቦቶች ብዙ ጊዜ በኮምፒውተር የሚታዘዙ ይሁኑ እንጂ በኤሌክትሪክ ትዛዝም ቀልጥፈው እንዲሰሩ የሚደረግበት ጊዜ አለ። ሮቦትን ከሌሎች አይነት የሰው ልጅ መሳሪያወች የሚለየው አንድን ስራ የሚሰራው በራሱ መሆኑ ነው።


በአንድ አገር ወይም ማህበረሰብ ውስጥ ለሸቀጥ (አሰፈላጊ እቃ) ና አገልግሎት መግዢያ እንዲሁም እዳ መክፈያ የሚያገለግ ማንኛውም ነገር ሁሉ ገንዘብ ይባላል። የጥንቱ ገንዘብ ዋጋ ይመነጭ የነበረው ከራሱ ከተሰራበት እቃ ዋጋ ነበር (ለምሳሌ፡ ከወርቅ የተሰራ ሳንቲም) ። በዚህ ምክንያት እንዲህ አይነቱ ገንዘብ የኮሞዲቲ ገንዘብ ይባላል። በአሁኑ በአለማችን የሚሰራባቸው ገንዘቦች በራሳቸው የራሳቸው የሆነ ዋጋ የላቸውም (ለምሳሌ ከተልባ እግር የተሰራው ዶላር በራሱ ዋጋ የለውም) ። ይህ አይነት ገንዘብ ፊያት ገንዘብ ሲባል ዋጋው የሚመነጨው የአንድ አገር መንግስት ህጋዊ መገበባያ ብሎ ስላወጀው ብቻ ነው። ህጋዊ መገበባያ ሲባል ለማንኛውም በዚያ አገር ውስጥ ላለ እዳ ይህ የታወጀው ገንዘብ እንደ ክፍያ ሲቀርብ "አይ! አልቀበልም" ማለት ክልክል ነው። በዚህ ምክንይት የፊያት ገንዘብ ዋጋ ከመንግስት ሃይል ጋር ከፍተኛ ግንኙነት አለው። ያንድ ዘመናዊ ሃገር የገንዘብ አቅርቦት በሁለት ይከፈላል፣ ይኸውም ተጨባጭ የሆነው የታተመው ብርና በማይጨበጥ መልኩ በባንክ ቤት ተጠራቅሞ ያለው በቼኪንግ እና ሴቪንግ የሚከፈለው የባንክ ሒሳብ ነው። ባብዛኛው ጊዜ እኒህ የ ባንክ ሒሳቦች ታትሞ ከቀረበው ብር በላይ ናቸው። በምናባዊ አለም ውስጥ የተቀመጡት እነዚህ የቁጥር ሰነዶች ምንም እንኳ የማይታዩና የማይዳሰሱ ቢሆንም ልክ እንደ ጥሬ ብር እኩል ለመሸጥና ለመለወጥ ያገለግላሉ። የጥንቶቹ ሰወች እቃን በቃ በመለዋወጥ መገበያየት ቻሉ። ይህም በማይተዋወቁ ሰወች ዘንድ ነበር። በሚተዋወቁ ግን የስጦታ ልውውጥ ይደረግ ነበር። ቀስ ብሎ የተለያዩ ባህሎች ኮሞዲቲ ገንዘብ መጠቀም ጀመሩ። ከሁሉ አስቀድሞ ከብትና እህል (ገብስ) መደበኛ ነበሩ። በተለይ ዛጎል በብዙ ህብረተሶቦች ዘንድ እንደ መገበባያ ገንዘብ ይጠቅም ነበር። መዳብ፣ ብረት፣ ብርና ወርቅ በክብደት ለመግዣ ቢጠቀሙም፣ ሰዎች ውዱን ብረታብረት ከርካሹ ጋራ ስላቀላቀሉት በአማካኝ ጥረቱ እየቀነሰ ሄደ። በ660 ዓክልበ.


የኡር-ናሙ ሕገጋት እስከ ዛሬ ከተገኙት መንግሥታዊ ሕግ ሰነዶች መኃል ከሁሉ ጥንታዊ የሆነው ሰነድ ነው። ሰነዱ የተጻፈው ከክርስቶስ ልደት ከ1983 ዓመት በፊት (ኡልትራ አጭር) በሱመርኛ ቋንቋ ነበር። በመቅደሙ የኡር ንጉሥ ኡር-ናሙ ስም ቢጠቀስም አንዳንድ ሊቃውንት ግን ምናልባት የልጁ የሹልጊ ሥራ ይሆናል ብለው ያምናሉ። መጀመርያ የተገኘው ቅጂ በተሰበረ ጽላት በኒፑር ፍርስራሽ ሲሆን፣ በ1944 ዓ.ም. ሊቅ ሳሙኤል ክሬመር አስተረጎሙት። ሆኖም ሰባራ ክፍሎች እንደ መሆኑ ከሕጎቹ ሁሉ 5ቱ ብቻ ሊታነቡ ይችሉ ነበር። ዳሩ ግን ሌሎች ቅጂዎች በኡርና በሲፓር ከተገኙ በኋላ አሁን ከ57 ድንጋጌዎች በጠቅላላ፣ 40 ያሕል ሊታወቁ ተቻለ። የኡር-ናሙ ሕገጋት ከሃሙራቢ ሕጎች በ300 አመት አስቀደሙ። ሆኖም ሌሎች የሕገጋት ሰነዶች ከኡር-ናሙ ጊዜ በፊት በሱመር እንደ ኖሩ ይታወቃል። የላጋሽ ንጉሥ ኡሩካጊና የሕግ ማሻሻል እንዳወጣ የሚል ጽላት ተገኝቷልና። በዚህ ሰነድ ሕጎቹ «አንድ ሰው እንዲህ ቢያደርግ፣ እንዲህ ይደረግ» በሚመስል አባባል ይጻፋሉ። ይህም ዘዴ ደግሞ በኋለኛ ሕገ መንግሥታት ይታያል። ከንጉሡ («ሉ-ጋል» ወይም ታላቅ ሰው) በታች፣ ከኅብረተሠቡ 2 አይነት ማእረግ ሰዎች ነበሩ፤ እነርሱም፦ 1) «ሉ» ወይም ነጻ ሰው እና 2) «አራድ» (ባርያ) / «ጌሜ» (ገረድ) ናቸው። የ«ሉ» ወንድ ልጅ ሚስት እስከሚያገባ ድረስ «ዱሙ-ኒታ» ይባል ነበር። የሴት («ሙኑስ») ሁኔታ ከሴት ልጅ («ዱሙ-ሚ») ጀመሮ እስከ ሚስት («ዳም») ከዚያም ከባሏ እረፍት ብትኖር ኖሮ እስከ ጋለሞታ («ኑማሱ») ድረስ ይደርስ ነበር። ደግሞ ይዩ፦ የሕገ መንግሥት ታሪክ። መቅደሙ እንደ ኋለኛ ሕገ መንግሥታት መቅደሞች ይመሳሰላል። ስለኡር-ናሙ መንግሥት አማልክቱን ካመሰገነ በኋላ በሰፊ ምድር ላይ የእኩልነት አዋጅ ያቀርባል። ከታወቁት ህገጋት እነዚህ አሉ፦ 1.


ጥቅምት ፳፫ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፶፫ኛው እና የመፀው ፳፯ኛው ዕለት ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፫፻፲፫ ቀናት ሲቀሩ፣ በዘመነ ዮሐንስ፤ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፫፻፲፪ ቀናት ይቀራሉ። ፲፱፻፯ ዓ.ም. - በመጀመሪያው የዓለም ጦርነት ሩሲያ በኦቶማን ንጉዛት ላይ ጦርነት አወጀች። ፲፱፻፳፫ ዓ.ም. - በኢትዮጵያ፣ ንግሥተ ነገሥታት ዘውዲቱ በድንገተኛ ሞት ከአለፉ በኋላ አልጋ ወራሹ ንጉሥ ተፈሪ መኮንን ተተክተው በመናገሻ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲያን የንጉሠ ነገሥትነት ዘውድ ጭነው ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ተባሉ። ፲፱፻፵፪ ዓ/ም - ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ አራዳ የተገነባውን የአዲስ አበባ ከተማ ማዘጋጃ ቤት ሕንፃ የመሠረት ድንጋይ አስቀመጡ። ፲፱፻፶፯ዓ.ም. - የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን በኢትዮጵያ ለመጀመሪያ ጊዜ፤ በአዲስ አበባ አካባቢ ማሰራጨት ጀመረ። ፲፱፻፶፯ዓ.ም. - በሳውዲ አረብያ ንጉዛት ንጉሥ ሳውድ በቤተሰቦቻቸው ሽምቅ ከዙፋናቸው ተፈንቅለው በግማሽ ወንድማቸው በንጉሥ ፋይሳል ተተኩ። ፲፱፻፷፫ ዓ/ም - የዓመቱ የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ በጎ አድራጎት ድርጅት ሽልማት ከ ፵ሺ የኢትዮጵያ ብር ጋር ለብሪታኒያዊው የታሪክ ምሁር፣ ባዝል ዴቪድሶን (Mr. Basil Davidson) ተሰጠ። ፲፱፻፷፯ ዓ/ም - የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በአዲሱ የኢትዮጵያ ጊዜያዊ ወታደራዊ መንግሥት (ደርግ) የታወጀውን “ብሔራዊ የሥራ ዘመቻ” እንደምትደግፍ አስታወቀች። ፲፱፻፸፮ ዓ.ም. - የአሜሪካው ፕሬዚደንት ሮናልድ ሬጋን በየዓመቱ የማርቲን ሉተር ኪንግ መታሰቢያ ቀን እንዲከበር የሚያስችለውን ብሔራዊ ሕግ ፈረሙ። ፳፻ ዓ.ም. - በሰሜን ሸዋ አስተዳደር፣ በሀገረ-ማርያም ከሰም ወረዳ፣ ኮረማሽ አጥቢያ የሚገኘው የየለጥ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲያን በዘመናዊ መልክ ከተገነባ በኋላ ተመርቆ አገልግሎት ላይ ዋለ። ፲፱፻፱ ዓ/ም - ታዋቂው ደራሲ ክቡር ዶክቶር ከበደ ሚካኤል በደብረ ብርሃን ከተማ፣ ገርም ገብርኤል አጥቢያ ላይ ተወለዱ። (እንግሊዝኛ)http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/20081102.html (እንግሊዝኛ) P.R.O., FO 371/183838 Annual Review of 1964 (እንግሊዝኛ) P.R.O., FCO 371/784 Annual Review of 1970 (እንግሊዝኛ) P.R.O., FCO 371/1660 - ANNUAL REVIEW FOR ETHIOPIA FOR 1973 (እንግሊዝኛ) P.R.O., FCO 371/1829 - ANNUAL REVIEW FOR ETHIOPIA FOR 1974 [* አ.አ. ሚሌኒየም ጽ/ቤት አዲስ አበባ ባለፈውና በአዲሱ ሚሌኒየም ገጽ 10-12]


ሶስቴ ከመፍሳት አንዴ መቅዘን የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ሸማና ምስጥ ወደ ውስጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ሸምበቆ በመርዘሙ ምሰሶ አይሆንም የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ሸኝ ቤት አይገባም የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ሹመት የለመደ ወንዝ ዳር ይወርዳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ግማሽ ኪሎ ግራም ተቀቅሎ በደንብ የተጠነፈፈ ፓስታ 2 የሾርባ ማንኪያ ዘይት 2 መካከለኛ ጭልፋ (200 ግራም) ቺዝ 4 የሾርባ ማንኪያ (100 ግራም) የገበታ ቅቤ 5 መካከለኛ ጭልፋ ቢሻሜል ሶስ 5 መካከለኛ ጭልፋ ቦሎኔዝ ሶስ 3 እንቁላል 1. ፓስታውን ትልቅ ብረት ድስት ውስጥ በማድረግ ቦሎኔዝ ሶስና ሦስት ጭልፋ ቢሻሜል ሶስ መጨመር፤ 2. በጭልፋ አገላብጦ በደንብ ማቀላቀልና እንቁላሉን መትቶ በመጨመር ማዋሃድ፤ 3. የዳቦ መጋገሪያ ትሪ ዘይት ቀብቶ የተዘጋጀውን ውሁድ እንደ ዳቦ መጠፍጠፍ፤ 4. የተረፈውን ቦሎኔዝ ሶስና ቢሻሜል ሶስ በላዩ ላይ በመቀባት መሸፈንና ቺዝ ላዩ ላይ መነስነስ፤ 5. የገበታ ቅቤውን በማንኪያ ቆራርጦ ላዩ ላይ እያራራቁ ማድረግ፤ 6. ዳቦ መጋገሪያ (ፉርኖ ቤት) ውስጥ ከቶ ማብሰል፣ ወይም በትልቅ ብረት ድስት በመጠፍጠፍ በላይና በታች ከሰል አድርጐ መሥራት፤ 7. ወርቃማ ቀለም ሲያመጣ ማውጣት፤ 8. ቀዝቀዝ ሲል እንደ ዳቦ በደንብ አስተካክሎ ስምንት ቦታ ቆርጦ ማቅረብ፡፡


በቼኮዝላቪያ ጸሃፊወች የታተመ የኢትዮጵያ ካርታ


የጣት ቀለበት በጣት ዙሪያ የሚጠለቅ የጌጣጌጥ ዓይነት ነው። by right hand for the fourth finger


ሞና ሊዛ (በ ጣሊያንኛ ፡ Mona Lisa) ወይስ ላ ጆኮንዳ (በ ጣሊያንኛ ፡ La Gioconda ) የ ሌኦናርዶ ዳ ቪንቺ ሥዕል ነው።


ነጭ ሽንኩርት (Allium sativum) የሽንኩርት ዘመድ ሲሆን ለምግብም ሆነ ለመድኅኒት በሰፊ የሚጠቀም ዕፅ አይነት ነው። በጣም ጠንካራ ጣዕም አለው። አስተዳደጉ በጣም ቀላል ነው፤ በእፃዊ ተዋልዶ ይበዛል። የሚተከለው የአኮራቹ ክፍሎች እራሳቸው እንጂ ዘር አያሰፈልግም። በብዙዎች አገራት፣ የአኮራቹ ክፍሎች በመፀው ወራት (ከበረድ ወቅት አስቀድሞ) በላይ አፈር ውስጥ ተቀብረው በሙቀት ጊዜ ይታረሳል። በውርጭ እንዳይበላሽ ቢያንስ በ፫ ኢንች ጥልቀት ይቀበራል። እንግዲህ ከተቀበረው በኋላ በስምንት ወር ያህል ይመረታል። እያንዳንዱ ክፍል በመሬት ውስጥ አዲስ አኮራች እንደ ፈጠረ ይሆናል። ነጭ ሽንኩርት ለማሳደግና ለማብዛት ለሕፃን ቢሆንም እጅግ ቀላል በመሆኑ፣ ምናልባት የሰው ልጅ ከሁሉ በፊት ያስለመደው ተክል ዝርያ ሊሆን ይችላል፤ እንዲሁም የምጣኔ ሀብት መጀመርያ መሠረት ሊባል ይቻላል። በጥንታዊ ግብጽ ሠራተኞች ከፈርዖን መንግሥት የነጭ ሽንኩርት፣ ሌላ ሽንኩርት ወዘተ.


ለማኝ አያማርጥም ማር አይኮመጥጥም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ለማኝ አያማርጥም ማር አይኮመጥጥም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ለማኝ አያማርጥም ማር አይኮመጥጥም የአማርኛ ምሳሌ ነው። የቸገረው እርጉዝ ያገባል። ምንጭ፦ አዲሱ የምሳሌያዊ አነጋገሮች መጽሐፍ፣ ገጽ ፲፱


ለመሄድና ለመላወስ አዛዥ ራስ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ለመሄድና ለመመለስ አዛዥ ራስያህያ ስጋ አልጋ ሲሉት መሬት


ፍራንስ ፕረሸረን (France Prešeren) (3 December 1800 - 8 February 1849 እ.ኤ.አ.) የስሎቪንኛ ባለ ቅኔ ነበር። ከስሎቪንኛ ባለ ቅኔዎች ሁሉ የላቀ ይቈጠራል። (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ካሣ ወልዴ ኢትዮጵያዊ ዘፋኝ ነበር። ካሣ ወልዴ ባደረበት የሙዚቃ ስሜት የተነሣ በአዲስ አበባ ማዘጋጃ ቤት በ፲፱፻፵፬ ዓ.ም. በድምፃዊነት በመቀጠር ተወዳጅነትን አትርፎአል። ናሽናል ቢብሊዮግራፊ ቡድን፣ የአንጋፋ አርቲስቶች መዝገበ የሕይወት ታሪክ፣ መጋቢት ፳፻፣ ገጽ 13 (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ከልደት እስከ ሞት ከደጃዝማች ኪዳኔ ወልደመድኅን የተደረሰ መንፈሳዊና ፍልስፍና መጽሐፍ ሲሆን፤ ግንቦት 17 ቀን 1964 ዓመት ምህረት በትንሳኤ ዘጉባኤ ማተሚያ ቤት ታተመ። http://www.selamta.net/Amharic%20Literature/Keldet%20Eskemot.pdf


ቀሙን ላይቀር ከነጫማቸው የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ተ ቱ ቲ ታ ቴ ት ቶ ቷ ታው (ወይም ታዊ) በጥንታዊ አቡጊዳ ተራ 22ኛው ፊደል ነው። እንዲሁም በከነዓን በአራማያ በዕብራይስጥ በሶርያም ፊደሎች 22ኛው ፊደል "ታው" ይባላል። በዓረብኛ ደግሞ ተመሳሳይ ፊደል "ታእ" ተብሎ በ"አብጃድ" ተራ 22ኛ ነው። በአማርኛ ደግሞ "ቸ ቹ ቺ ቻ ቼ ች ቾ" ከ"ተ..." ትንሽ ተቀይሯል። የታው መነሻ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የመስቀል ስዕል መስለ። ይህን የመሰለው ሃይሮግሊፍ በጥንታዊ ግብጽኛ "ሰውእ" ነበር። የከነዓን "ታው" እንዲሁም ከዚህ ምልክት ተወስዶ በዚያ መንገድ የዕብራይስጥና የአራማያ ታው የአረብኛም "ታእ" ወለደ። ከዚህ በላይ የግሪክ አልፋቤት "ታው" (Τ, τ) አባት ሆነ። እሱም የላቲን አልፋቤት (T t) እና የቂርሎስ አልፋቤት (Т т) ወላጅ ሆነ። ስለዚህ እነዚህ ሁሉ የ"ታው" ሩቅ ዘመዶች ሊባሉ ይቻላል።


ሉዊ ለ ኔን (በ ፈረንሳይኛ ፡ Louis Le Nain) (1585 ? - 1640) ፈረንሳዊ ሠዓሊ ነበሩ።


1920ዎቹ ዓመተ ምኅረት ከ1920 ዓም ጀምሮ እስከ 1929 ዓም ድረስ ያሉት ዓመታት ናቸው። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


1915 ዓመተ ምኅረት መስከረም ፩ - የእንግሊዝ አስተዳደር በፍልስጤም ጀመረ። መጋቢት ፳፫ - የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ታላቁ ሊቅ አለቃ አያሌው ታምሩ በጎጃም ተወለዱ። ነሐሴ ፳፮ - ታላቅ ምድር መንቀጥቀጥ በጃፓን መቶ ሺህ የሚያህሉ ሰዎች ገደለ። እስከ ታኅሣሥ 22 ቀን 1915 ድረስ = 1922 እ.ኤ.አ. ከታኅሣሥ 23 ቀን 1915 ጀምሮ = 1923 እ.ኤ.አ.


ሰኞ በእሑድ እና በማክሰኞ መሀከል የሚገኝ በብዙ አገሮች የሳምንቱ ሁለተኛ ቀን፣ በሌሎች ብዙዎች ዘንድ (ለምሣሌ፦ የአውሮፓ አገሮች) ደግሞ የመጀመሪያ ቀን ነው። የሳምንቱ የመጀመሪያ ቀን እሑድ በሆነባቸው አገሮችም ጭምር ብዙዎች ሰኞን የመጀመሪያ አድርገው ይወስዱታል። ይህም በአብዛኛው ለብዙ ሰራተኞችና ተማሪዎች ከቅዳሜ እና እሑድ እረፍት በኋላ የመጀመሪያው የሥራ ወይም የትምህርት ቀን በመሆኑ ነው። ከዚህም በተጨማሪ ይህ እውነታ ሰኞን በአንዳንዶች ዘንድ እንደ መጥፎ ቀን እንዲቆጠር አድርጎታል። በኢትዮጵያ ውስጥ በአንዳንዶች ዘንድ ሰኔ አንድ ሰኞ ቀን ከዋለ መጥፎ ነው የሚል ምንም ሳይንሳዊም ሆነ ኃይማኖታዊ መሠረት የሌለው አጉል እምነት አለ። "ሰኔና ሰኞ" መነሻው አንድ ሰኞ ቀን በዋለ ሰኔ አንድ ተግባር ላይ በዋለ አዋጅ ሳይሆን እንደማይቀር ይገመታል። አዋጁ በኢትዮጵያ ውስጥ መኪና የሚነዳበትን የመንገዱን ክፍል የቀየረ ነበር፤ በመንገዱ በግራ ክፍል መነዳቱ ቀርቶ በቀኝ ክፍል እንዲነዳ የሚያዝ አዋጅ ነበረ። በተፈጠረው ለውጥ ብዙ አደጋ በመድረሱ፡ ከዚያ ጀምሮ ሰኔና ሰኞ ሲገጣጠሙ እንደመጥፎ እድል ይታያል።[ዋቢ መጻሕፍት ያስፈልገዋል]


ደብተር ወይንም የመማሪያ ደብተር ማንኛውም በትምህርት ቤት ውስጥ የሚሰሩ መልመጃዎችን እና ጠቃሚ ማስታወሻዎችን ለመያዝ የሚረዳ የወረቀጥ ጥራዝ ነው። መልመጃዎቹ እና ማስታወሻዎቹ የሚጻፉት በእርሳስ ወይም ብዕር (እስክርቢቶ) ነው።


1602 አመተ ምኅረት መስከረም 4 ቀን - የስፓንያ ከተማ ቫሌንሲያ ሞሪስቾዎችን (አረብ ክርስቲያን) ሁሉ አባረራቸው። መስከረም 5 ቀን - የእንግሊዝ መርከበኛ ሄንሪ ሀድሰን የሀድሰን ወንዝ (በዛሬው ኒው ዮርክ) አገኘው። ኅዳር 23 ቀን - የስምምነት ውል ተፈራርመው፣ እስፓንያውያን በምሥራቅ ጃፓን ውስጥ አንድ ፋብሪካ ለመሥራት፣ የማዕድን ሠራተኞች ከ"አዲስ ስፓንያ" (ሜክሲኮ) ወደ ጃፓን ለማስገባት፣ የስፓንያ መርከቦች አስፈላጊነት እንደሆነባቸው ጃፓንን ለመጎብኘት ተፈቅደው፣ ደግሞ የጃፓን ተልእኮ ወደ እስፓንያ ቤተ መንግሥት እንዲጓዝ ተወሰነ። ጥር 2 ቀን - ጋሊሌኦ በቴሌስኮፕ አዲስ ጨረቃዎች በጁፒተር ዙሪያ አገኘ። መጋቢት 6 ቀን - የስዊድን ጭፍሮች መስኮብን ማረኩ። ግንቦት 2 ቀን - ፍራንሷ ራቫያክ የፈረንሣይን ንጉሥ 4ኛ አንሪ ገደላቸው። ግንቦት 22 ቀን - በራቫያክ ይሙት በቃ የሚል ፍርድ ተፈጸመበት። ሰኔ 20 ቀን - የሚግማቅ ብሔር ዋና አለቃ መምበርቱ በፈረንሳያውያን ተጠመቁ። ሐምሌ 1 ቀን - ጆን ጋይ ከ39 እንግሊዛውያን ሰፈረኞች ጋራ ወደ ኒውፈንላንድ (የዛሬው ካናዳ) ከእንግሊዝ ወጣ። ሐምሌ 29 ቀን - ሄንሪ ሀድሰን የሀድሰን ባህረሠላጤ (በዛሬው ካናዳ) አግኝቶ ወደ እስያ የሚወስድ ማለፊያ መሰለው። እስከ ታኅሣሥ 25 ቀን 1602 ድረስ = 1609 እ.ኤ.አ. ከታኅሣሥ 26 ቀን 1602 ጀምሮ = 1610 እ.ኤ.አ.


(ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ግብርና ወይም እርሻ ለሰው ልጅም ሆነ ለእንስሶች የሚሆን ምግብን፥ ቃጫንና ሌሎችም በአትክልት ከልማት የሚገኙ ነገሮችን ማምረትና እንስሳ ማርባትን ይሰይማል።


ጳጉሜ ቢለግስ ጎታህን አብስ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ፍየሏን እንደበግ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ሁለት እግር አለኝ ተብሎ ሁለት ዛፍ አይወጣም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ነገሮችን ደረጃ በደርጃ ማስፈጸምን የሚደፍ


በትር ለገና ውሀ ለዋና የአማርኛ ምሳሌ ነው። አስፈላጊ ነገሮችን የሚያሳይ


በእጅ ያለ መዳብ እንደወርቅ ይቆጠራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ብዙ ጊዜ የነገሮች ዋጋን የምናውቀው ከኛ ሲያመልጡ መሆኑን የሚያሳይ። ለምሳሌ አንድ ጤነኛ ሰው ጤናው ምንም ዋጋ አይኖረውም ነገር ግን ሲታመም የጤንነቱ ዋጋ የቱን ያክል እንደነበር ይረዳል።


በውሻ ሆድ ቅቤ አያድርም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ለአህያ ማር አይጥማትም


አርጎት ማለት የተውሰኑ የህብረተሰብ ክፍሎች በምስጢር እርስ በርሳቸው የሚግባቡበት ቋንቋ ማለት ነው። በኢትዮጵያ ውስጥ በአማርኛ ቋንቋ ውስጥ ጎላ ብለው የሚታወቁት አርጎቶች የነጋዴ ቋንቋ፣ የአዝማሪ ቋንቋ፣ የአራዳ ቋንቋ፣ የዛር ቋንቋናቸው። ሙውይት ቋንቋ ተብሎ የሚታወቀው የሴቶች አርጎት ደግሞ በጫሃ እና ጎጎት የጉራጊኛ ቋንቋ ተናጋሪወች ዘንድ ይጠቀሳል። ^ wolf lesalu, An Ethiopian Argot of People Possessed by a Spirit, Africa: Journal of the International African Institute Vol. 19, No. 3 (Jul. 1949), pp. 204-212 ^ Wolf Leslau , An Ethiopian Minstrels' Argot :Journal of the American Oriental Society Vol. 72, No. 3 (Jul. - Sep., 1952), pp. 102-109


ሁለት ስብስቦች ሊቀናነሱ ይችላሉ። A \ B (ወይም A − B) ማለቱ ማናቸውም በA ውስጥ ኖረው ነገር ግን በ B የማይገኙ አባላት ስብስብ ማለቱ ነው። በአንድ አንድ ስሌቶች ማናቸውም ስብስቦች የአቃፊያቸው አለም አቀፍ ስብስብ አባል እንደሆኑ ተደርገው ሊወሰዱ ይችላሉ። ይህ ሁሉን አቃፊ ስብስብ እንዲህ ይወከላል፡ U ። በዚህ ጊዜ U \ A የ A ውጭ ወይንም የ Aተቃርኖ ይሰኛል። ምሳሌ: {1, 2} \ {ቀይ፣ ነጭ} = {1, 2}. {1, 2, አረንጓዴ} \ {ነጭ፣ ቀይ፣ አረንጓዴ} = {1, 2}. {1, 2} \ {1, 2} = ∅. {1, 2, 3, 4} \ {1, 3} = {2, 4}. አለም አቀፉ ስብስብ U የመቁጠሪያ ቁጥሮችን ቢወክል, E ደግሞ ተጋማሽ ቁጥሮችን, O ኢተጋማሽ ቁጥሮችን ቢወክል, E′ = O. መሰረታዊ የውጭ ስብስብ ጸባዮች: A \ B ≠ B \ A. A ∪ A′ = U. A ∩ A′ = ∅. (A′)′ = A.


ለእንስሳ ዝርያ፣ ቆርኬን ይዩ። ቆርኪ የኢትዮጵያ ህጻናት ከድንጋይና ከቆርኪ የሚጫወቱት ጨዋታ ነው። ቆርኪ ደግሞ የመጠጥ ጠርሙሶች የቆርቆሮ መክደኛ ነው። ይህ ጨዋታ ብዙን ጊዜ በልጆች የሚተገበረው በክረምት ወቅት ትምህርት ቤት ሲዘጋ ነው። ብዙ አይነት የቆርኪ ጨዋታወች ሲኖሩ ሁሉም ግን ቆርኪን በመደርደር ከቆርኪው ለመራቅ ጠፍጣፋ ድንጋይ በመጣል ድንጋዩን አርቆ የጣለው/ጣለቸው የመጀመሪያ እድሉን ይወስድና የተደረደረውን ቆርኪ ለመምታት ይሞክራል። በመታቸው ቆርኪዎች ልክም ይሰበስባል ማለት ነው። ብዙ ቆርኪዎችን የሰበሰበ ወይም በልጆች ቋንቋ የበላ የጫዋታው አሸናፊ ይሆናል። የቆርኪ ጨዋታ ፉክክርን፣ እቅድ ማውጣትን፣ ስልት አወጣጥና አተገባበርን ለህጻናት ያስተምራል። (ይህ ባሕል ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ተልባ በቅባ ኑግ ለሰሚው ግራ ለበይው መልካም ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ዲዮዶሮስ ሲኩሉስ (ግሪክ፦ Διόδωρος Σικελιώτης /ዲዮዶሮስ ሲከሊዮቴስ/) በ1ኛው ክፍለ ዘመን ዓክልበ. የኖረ የግሪክ ታሪክ ጸሐፊ ነበረ። ዲዮዶሮስ በጻፈው የዓለም ታሪክ (50 ዓክልበ. ገደማ) ስለ ኢትዮጵያ (አይቲዮፒያ) መረጃ ይሰጣል። የአባይ ወንዝ መነሻ በኢትዮጵያ ተራሮች ስለ መገኘቱ በብዙ ገጽ ጽፏል። ሜሮዌ የኢትዮጵያ ከተማ ቢሆንም፣ ከሜርዌ በቀር ብዙ ሌሎች አገሮች በ«ኢትዮጵያ» (ከሳሃራ በረሃ ደቡብ ያለው ሁሉ) እንዳሉ ይገልጻል። በፈርዖን 1 ፕሳምቲክ ዘመን (650 ዓክልበ. ገደማ) 200 ሺህ የግብጽ ወታደሮች አገራቸውን ከደው በኢትዮጵያውያን መካከል እንደ ሰፈሩ ይላል። የኒኑስ ንግስት ሰሚራሚስ በጥንት ኢትዮጵያን እንደ ወረረች ይጨምራል። ስለ ኢትዮጵያ ጽሕፈት ሲያብራራ ማለቱ የመርዌ ጽሕፈት እንደ ሆነ ይመስላል። በቀይ ባሕር ዳርቻ ወይም በአሁኑ ኤርትራ፣ ጂቡቲና ሶማሊላንድ ውስጥ፣ አንድ «አሣ በል» የሚባል የኢትዮጵያ ብሔር እንደሚኖር ይጽፋል። ደግሞ ሌሎች የኢትዮጵያ (የአፍሪካ) ብሔሮች «ሥር በል»፣ «ፍሬ በል»፣ «ቅጠል በል»፣ «አዳኞች»፤ «ዝሆን በል»፤ ሲሞዌስ፣ «ሰጎን በል»፣ ኩኖሞኔስ እና «ዋሻ አደሮች» ናቸው። ከዚህ የበለጠ ስለ ኢትዮጵያ (ስለ አፍሪካ ከሳሃራ ደቡብ) ሁኔታ በሰፊው ይገልጻል።


የ ትረካዎች በታዋቂዋ እንግሊዛዊ ደራሲ ሮውሊንግ (J. K. Rowling) የተፃፉ ትረካዎች ናቸው። የሀሪ ፖተር መፅሐፎች ሰባት ተከታታይ ትረካዎች ሲሆኑ የሚያጠነጥኑትም በአንድ አስማት የሚማር ልጅ ላይ ነው። የሰባቱም ተከታታይ ክፍሎች ርዕስ እንደሚከተለው ነው። Harry Potter and the Philosopher's Stone - በተለይም በአሜሪካ ውስጥ በHarry Potter and the Sorcerer's Stone ርዕስ የተሸጠ Harry Potter and the Chamber of Secrets Harry Potter and the Prisoner of Azkaban Harry Potter and the Goblet of Fire Harry Potter and the Order of the Phoenix Harry Potter and the Half-Blood Prince Harry Potter and the Deathly Hallows ሃሪ ፖተር (ተከታታይ ፊልሞች) በሰባቱም የትረካ መጽሐፎች ላይ በመመስረት በተለያዩ አመታት ወጥተዋል። እነዚህም፡ ሃሪ ፖተር ክፍል አንድ (ፊልም)፣ ሃሪ ፖተር ክፍል ሁለት (ፊልም)፣ ሃሪ ፖተር ክፍል ሦስት (ፊልም)፣ ሃሪ ፖተር ክፍል አራት (ፊልም)፣ ሃሪ ፖተር ክፍል አምስት (ፊልም)፣ ሃሪ ፖተር ክፍል ስድስት (ፊልም) እና ሃሪ ፖተር ክፍል ሰባት (ፊልም) ናቸው።


እንኳን ዘንቦብሽ ድሮም ጤዛ ነሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እንኳንስ ዘንቦብሽ እንዲየውም ጤዛ ነሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እንደ በሶ አንቆ እንደ እርጉዝ አስጨንቆ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ተምሮ የማይጽፍ አክፍሎ የማይገድፍ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የተማረ መጻፍ መቻል አለበት አለበለዚያ ካልተማረ ቁጥር ነው።


ኔፓል በእስያ የሚገኝ አገር ነው። ዋና ከተማው ካትማንዱ ነው። ኔፓል Kathmandu Budhanilkantha Bhaktapur Patan Himalaya Mustang Rice Transport (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ተስፋ መስጠት እያዩ እዳ መግባት የአማርኛ ምሳሌ ነው። ተስፋ መስጠት እዳ መግባት


እከከኝ ልከክህ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እውር ሲቀናጣ ምርኩዙን ይጥላል ብሬክ ይደንሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እውር በዘንጉ ነጋዴ በወርቁ የአማርኛ ምሳሌ ነው። እውር በዘንጉ ነጋዴ በወርቁ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ተቁመቱ ማጠር የልቡ መጠጠር የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እውነተኛ ሚስት ባሏን ትወዳለች የአማርኛ ምሳሌ ነው። እውነተኛ ሚስት ባሏን ትወዳለች የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ባሮኛ በኢትዮጵያ የሚነገር ኦሟዊ ተብሎ በሚታወቀው የቋንቋ መደብ የአፍሮ-እስያ ቤተሰብ የሚካለል ቋንቋ ነው።


ዛይሴ - ዘርጉላኛ በኢትዮጵያ የሚነገር ኦሟዊ ተብሎ በሚታወቀው የቋንቋ መደብ የአፍሮ-እስያ ቤተሰብ የሚካለል ቋንቋ ነው።


ጫራኛ በኢትዮጵያ የሚነገር ኦሟዊ ተብሎ በሚታወቀው የቋንቋ መደብ የአፍሮ-እስያ ቤተሰብ የሚካለል ቋንቋ ነው።


ኦጶውኛ በኢትዮጵያ የሚነገር ናይሎ ሳህራዊ ተብሎ በሚታወቀው የቋንቋ መደብ ነው።


ታገስ ወንዝ (እስፓንኛ፦ Tajo /ታሖ/፤ ፖርቱጊዝኛ፦ Tejo /ቴኁ/) በአውሮፓ ውስጥ የሚገኝ ታላቅ ወንዝ ነው። ይህ ወንዝ 1,006 ኪ.ሜ. ያህል የሚረዝም ሲሆን ዓለማችን ከሚገኙ ወንዞች 173ኛ ረዥሙ ወንዝ ነው። ወንዙ በዚህ ርዝመቱ ስፔን እና ፖርቹጋል ውስጥ 80,100 ኪ.ሜ. ካሬ ያህል ስፋት ያካልላል። ይህንን ያህል ርዝመት እና ስፋት በሀገራቱ ላይ ካካለለ በኋላ የወንዙ መዳረሻ አትላንቲክ ውቅያኖስ ነው።


ወንድ ልጅ ተወልዶ ካልሆነ እንዳባቱ ስጡት አመልማሎ ይፍተል እንደናቱ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ወንድ ልጅ ተወልዶ ካልሆነ እንዳባቱ ስጡት አመልማሎ ይፍተል እንደናቱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ወዛም ገማ ቢለው የነጭ ወሬ ነው አለው የአማርኛ ምሳሌ ነው። ወዛም ገማ ቢለው የነጭ ወሬ ነው አለው የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ወደሽ ነው ቆማጢት ንጉስ ትመርቂ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ወደሽ ነው ቆማጢት ንጉስ ትመርቂ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እጅግ ማግኘት ያመጣል ትእቢት የአማርኛ ምሳሌ ነው። እጅግ ማግኘት ያመጣል ትእቢት የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እገሌ የዋለበት ሸንጎ አይጥ የገባበት እርጎ እርጎውንም ለውሻ እርሱንም ለውርሻ የአማርኛ ምሳሌ ነው። እገሌ የዋለበት ሸንጎ አይጥ የገባበት እርጎ እርጎውንም ለውሻ እርሱንም ለውርሻ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ውሀ መልሶ ውሀ ቀልሶ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ውሀ መልሶ ውሀ ቀልሶ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ውሀ ቢደርቅ አሳ ያልቅ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ውሀ ቢደርቅ አሳ ያልቅ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ነገር በእርቅ ወይፈንን በድርቅ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እጸድቅ ብየ ባቅፋት አንቀላፋች የአማርኛ ምሳሌ ነው። እጸድቅ ብየ ባቅፋት አንቀላፋች የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ኧረ ሳቄ ናልኝ ጥርሴስ አመሉ ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው። ኧረ ሳቄ ናልኝ ጥርሴስ አመሉ ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ዓፄ እስክንድር ወይም ዳግማዊ ቆስጠንጢኖስ (ከ፲፬፻፸፩ እስከ ፲፬፻፹፯ ዓ.ም. ነገሡ) ከዓፄ በእደ ማርያም በኋላ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ነበሩ። ^ ሐሪ አትክንስ፣ የኢትዮጵያ ታሪክ፣ ገፅ 14 (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ከሞኝ ደጃፍ ሞፈር ይቆረጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ከሞኝ ደጃፍ ሞፈር ይቆረጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ግንቦት ፰ ቀን፣ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፪፻፵፰ኛው ዕለት ሲሆን፤ የፀደይ (በልግ)ወቅት ፵፫ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፻፲፰ ዕለታት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፻፲፯ ቀናት ይቀራሉ። ፲፱፻፴ ዓ/ም - ኢትዮጵያዊው የሙዚቃ ምሑር፤ አስተማሪ፤ ደራሲ እና የቅዱስ ያሬድ የሙዚቃ ትምሕርት ቤት መሥራች ዶክቶር አሸናፊ ከበደ በዛሬው ዕለት አዲስ አበባ ተወለዱ። ፲፰፻፷ ዓ/ም - የዓፄ ቴዎድሮስ ሚስት እና የልዑል ዓለማየሁ እናት፤ እቴጌ ጥሩነሽ በዚህ ዕለት አረፉ። ፲፱፻፺ ዓ/ም - ኢትዮጵያዊው የሙዚቃ ምሑር፤ አስተማሪ፤ ደራሲ እና የቅዱስ ያሬድ የሙዚቃ ትምሕርት ቤት መሥራች ዶክቶር አሸናፊ ከበደ በዛሬው ዕለት በተወለዱ በስልሳ ዓመታቸው አረፉ። (እንግሊዝኛ) http://en.wikipedia.org/wiki/Ashenafi_Kebede (እንግሊዝኛ) STANLEY, HENRY M.; THE STORY OF THE ABYSSINIAN CAMPAIGN OF 1866-7 (1896)


ግንቦት ፳፩ ቀን፣ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፪፻፷፩ኛው ዕለት ሲሆን፤ የፀደይ (በልግ)ወቅት ፶፮ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፻፭ ዕለታት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፻፬ ቀናት ይቀራሉ። ፲፮፻፺፭ ዓ/ም - የሩሲያ ቄሳር ታላቁ ጴጥሮስ (Tsar Peter the Great) በስሙ የሠየማትን የፔትሮግራድን ከተማ ቆረቆረ። ፲፰፻፸ ዓ/ም አፄ ዮሐንስ እና የሸዋው ንጉሥ ምኒልክ በተገኙበት በወሎው ቦሩ ሜዳ ላይ የተካሄደው የሃይማኖት ክርክር እልባት አገኘ፡፡ ፲፰፻፺፪ ዓ/ም - የቻድ ርዕሰ ከተማ ንጃሜና በፈረንሳዩ አዛዥ ኤሚል ጀንቲል ፎርት ላሚ ተብላ ተቆረቆረች። http://www.ethiopianreporter.com ኪንና ባህል፡ ሳምንቱ በታሪክ (እንግሊዝኛ) http://en.wikipedia.org/wiki/May_29


ኦዶዋከር (425-486 ዓም የኖረ) በምዕራባዊው ሮሜ መንግሥት መጨረሻ ዘመን (468 ዓም) አንድ ጀርመናዊ አለቃ ሆኖ ጀርመናውያን ቅጥረኞች ሥራዊቱ በዓመጽ ተነስተው «የጣልያን ንጉሥ» የሚለውን ማዕረግ የወሰደው ነው። መጨረሻውን የምዕራባዊ ግዛት ንጉሥ (ቄሳር) ሮሙሉስ አውግስጦስ ዙፋኑን እንዲተው ካደረገ በኋላ የድሮ ሮማናውያን ሥልጣን በምሥራቅ (ቢዛንታይን) መንግሥትና ለጥቂት ዓመታት በሷሶን ግዛት ብቻ ቀረ። ኦዶዋካር በይፋ የምሥራቁ ቄሳር የዜኖ እንደራሴ ቢባልም፣ በተግባር ሮማ ከተማ እራሷ እንዲሁም መላው ጣልያን ከዚህ ጀምሮ በጀርመናውያን ቅጥረኞቹ (ሄሩላውያንና ስኪራውያን ነገዶቹ) ትገዛ ጀመር። የታሪክ ጸሐፊ ዮርዳኔስ እንደሚለን ከዚያ በፊት በሕዝቡ ዘንድ የኦዶዋከር ማዕረግ «የቱርኪሊንጊ ንጉሥ» ተብሎ ነበር፤ እነዚህም «ቱርኪሊንጊ» ባብዛኛው ሊቃውንት አስተያየት በጀርመናዊ ቅጥረኞቺ ነገዶች መካከል አንድ ጥቃቅን ጎሣ ሲሆኑ፣ ዳሩ ግን ከዚህ መረጃ ኦዶዋከር ከቱርኪክ ዘር እንደ ነበር የሚያስቡ መምህሮች ደግሞ ተገኝተዋል። የድሮ ጸሐፊዎች በተጨማሪ እንደሚመሰክሩልን፣ የኦዶዋከር አባት ኤዴኮ ሲሆን ለሁኖች አለቃ ለአቲላ ልዩ ተልእኮ ሆኖ ነበር፤ ይህ ግን ጀርመናዊ አለመሆኑን ምንም አያስረዳም። በመጀመርያው ኦዶዋካር ለዜኖ በቁስጥንጥንያ ወዳጅ መልክ ቢያሳይም፣ ከ476 ዓም በኋላ ግን የዜኖ አለቃ ኢሉስ ባመጸበት ጊዜ፣ ኦዶዋከር ለኢሉስ እርዳታውን ስለ ሰጠ፣ ዜኖ በፈንታው ሌሎች ተወዳዳሪ ጀርመናውያን ብሔሮች፣ ሩጋውያን ከዚያም ኦስትሮጎታውያን ጣልያንን እንዲወርሩ ላካቸው። ከብዙ ትግል በኋላ በ486 ዓም የኦስትሮጎታውያን ንጉሥ ጤዮደሪክ ጣልያንን ይዞ ኦዶዋከርን በገዛው እጁ ገደለው።


አይጊያሌዎስ 2360-2308 ዓክልበ. ግ. ኤውሮፕስ 2308-2263 ዓክልበ. ግ. ቴልቂን 2263-2243 ዓክልበ. ግ. ጤልክሲዮን 2243-2191 ዓክልበ. ግ. አይጊሮስ 2191-2157 ዓክልበ. ግ. ጡሪማቆስ 2157-2112 ዓክልበ. ግ. ሌውኪፖስ 2112-2059 ዓክልበ. ግ. አፒስ 2059-2034 ዓክልበ. ግ. መሣፖስ 2034-1987 ዓክልበ. ግ. ፐራቶስ 1987-1941 ዓክልበ. ግ. ፕሌምናዮስ 1941-1893 ዓክልበ. ግ. ኦርጦፖሊስ 1893-1830 ዓክልበ. ግ. ማራጦኒዮስ 1830-1800 ዓክልበ. ግ. ማራጦስ 1800-1780 ዓክልበ. ግ. ኤቂውረውስ 1780-1725 ዓክልበ. ግ. ኮራክስ (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ጥቁር ሰው በቴዲ አፍሮ በ፳፻፬ ዓ.ም. የወጣ የሙዚቃ አልበም ነው። ፦


ኢሻር-ዳሙ ከ2109-2074 ዓክልበ. ግድም የኤብላ መጨረሻ ንጉሥ ነበር። የኤብላ ጽላቶች የተባሉት ሰነዶች ክምችት ይህን ዘመን ይጠቅላል። የኢሻር-ዳሙ አባት ኢርካብ-ዳሙ ሲሆን እናቱ ንግሥት ዱሲጉ ተባለች። በ2111 ዓክልበ. ግ. ኢብሪዩም ዋና ሚኒስትር ወይም አማካሪ ሆኖ ነበር። ንጉሡ ሕጻን እንደ ነበር ይመስላል፣ የእናቱና የኤብሪዩም ስሞች በሰነዶቹ ላይ ከስሙ ይቀድማሉና። አሦር አሁን ነጻ እንደ ነበር ይታያል፤ የአሦር መጀመርያ ንጉሥ ቱዲያ ከኤብሪዩም ጋር የስምምነት ውል ተዋዋለ። በ2100 ዓክልበ. ግድም የኤብላ ጎረቤት ናጋር በማሪ ንጉሥ ተያዘ። ኤብሪዩም ከማሪ ጋር ደግሞ ስምምነት ተዋውሎ ነበር፣ የናጋር አልጋ ወራሽ ኡልቱም-ሁሁ ግን የኢሻር-ዳሙ ሴት ልጅ ልዕልት ታግሪስ-ዳሙን አግብቶ ነበር። በ2095 ዓክልበ. ግድም ኢሻር-ዳሙ ሚስቱን ታቡር-ዳሙን አገባ። ልጆቹ ግን ከዚህ በፊት ከሌላ ቁባት ተወለዱ። በ2092 ዓክልበ. ግ. የኤብሪዩም ልጅ ኢቢ-ዚኪር በአማካሪነቱ ተከተለው። በ2089 የኢሻር-ዳሙ እናት ዱጊሱ ዓረፉ። በ2077 ዓክልበ. ግ. ኢቢ-ዚኪር የማሪ ንጉሥ ሒዳዓርን አሸነፈ። በ2074 ዓክልበ. ግ. የአካድ ንጉሥ ታላቁ ሳርጎን ኃያላት ኤብላን አቃጠሉ።


ጋላጤስ በፈረንሣይ አፈ ታሪክ የኬልቶች (በጋሊያ፣ አሁንም ፈረንሳይ አገር) ንጉሥ ነበረ። ስለርሱ አገሩ አዲስ ስሙን «ጋሊያ» አገኘ፤ ሕዝቡም ከእርሱ በግሪክኛ «ጋላቴስ» ተባሉ። ጋላጤስ የኬልቴስ ተከታይ ሲሆን በአብዛኛው ምንጭ የሄርኩሌስ ሊቢኩስ ልጅ ይባላል፤ ይህ ሄርኩሌስ ሎምኒኒን ገድሎ ከኢቤሪያ ወደ ጣልያን በጋሊያ ሲያልፍ የኬልቴስን አንድያ ሴት ልጅ ጋላጤያ አግብቶ ጋላጤስን ወለደችለት ይባላል። የሄርኩሌስ ልጅ ጋላጤስ በጋሊያ ከነገሠ በኋላ ሄርኩሌስ የጣልያን ዙፋን ለሌላው ልጅ ቱስኩስ ትቶ ወደ ኢቤሪያ መንግሥት ተመለሠ። ይህ ቱስኩስ ለወንድሙ ለጋላጤስ ስጦታ እንዲሆን ሲኪልያ ደሴት ሰጠው። ጋላጤስም ሰፈረኞች ወደዚያ ሲኪሊያ ወሰደ ይባላል። አንዳንድ የድሮ ፈረንሳይኛ ደራስያን ነገሩን ስተው የዚህ ጋላጤስ ሰፈረኞች ደግሞ ሳርማትያንና አናቶሊያን ወረሩ፣ በአናቶሊያም ገላትያ የተባለውን ክፍላገር መሠረቱ ይላሉ። ነገር ግን ኬልቶች ወደ ሳርማትያና ወደ ገላትያ የወረሩት ከዚህ በኋላ በ300 ዓክልበ. አካባቢ እንደ ነበር ይታወቃል። «ገላትያ» አገር በአናቶሊያ በዚያን ጊዜ ስሙን ያገኘው ኬልቶቹ በግሪክኛ «ጋላቴስ» ስለ ተባሉ ነው። በሌሎች ታሪኮች ዘንድ ሄርኩሌስ እራሱ ለጥቂት አመት ከኬልቴስ ቀጥሎና ከልጁ ጋላጤስ በፊት «ኦግሚዮስ» ተብሎ በጋሊያ ነገሠ። «የበልጅግ ክፍላገር ጥንታዊና ዘመናዊ ታሪክ» (1798 ዓ.ም. ተጽፎ) ስለ ጋላጠስ አስተዳደር ዝርዝር ያቀርባል። ሴት ልጅ እድሜዋ ፳ ዓመት ሲሆን በገዛ ፈቃድዋ ባልዋን እንድትመርጥ፣ ምርጫዋን የሙሉ ጋን ውሃ ለርሱ በመስጠትዋ እንድታመልከት ደነገገ። ባልዋም ቢሞት ሚስት ግማሽ ነዋዩን እንድትቀበል ደነገገ። ደግሞ የአገሩን ሥርዓተ ንግሥ መሠረተ፤ ንጉሡን በጋሻ ላይ እንዲያንሡት ልዩ ምልክታቸው ጦር እንዲሰጡት የሚል ነበር። ^ 1798 ዓም የቤልጅግ ታሪክ


ጉሞሶ በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ግየውንግሱን በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሉጋይድ ላይግዴክ በአይርላንድ አፈ ታሪክ ከ510 እስከ 503 ዓክልበ. ግድም ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር። አብዛኛው የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት የሉጋይድ ዘመን ለ7 ዓመታት ቆየ። በተለይ የላውድ አቆጣጠሮች (1014 ዓም ተቀነባብሮ) እና የድሮ አቆጣጠር በመከተል፣ ይህ ከ510 እስከ 503 ዓክልበ. ድረስ ይሆናል። (በኋላ የታዩት ታሪኮች ግን ከዚያ በፊት ያደርጉታል።) (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ልውውጠ ሰብል በግብርና ማለት ልዩ ልዩ ምርቶች በተከታታይ ወራቶች በልዩ ልዩ እርሻዎች የማዛወር ዘዴ ነው። አንድ ሰብል በአንዱ እርሻ በየዓመቱ ከመተክል ይልቅ የልውውጠ ሰብል ዘዴ ለመሬቱ (ላይ አፈር) እንዳይደክምበት እጅግ ይሻላል። በአውሮፓ ከ800 ዓ.ም. በፊት የሁለት እርሻ ልውውጠ ሰብል በሰፊ ይጠቀም ነበር። በዚህ ዘዴ ግማሹ መሬት በአንድ አመት ሲተክል ሌላው ግማሽ አርፎ አደር ይቀራል። በሚከተለውም አመት ይገለበጡ ነበር። ከ800 ዓ.ም. በኋላ የሦስት እርሻ ልውውጠ ሰብል ይስፋፋ ጀመር። አንዱ እርሻ በስንዴ፣ ሁለተኛውም በአተር ምስር ወይም ባቄላ፣ ሦስተኛውም አርፎ አደር ቀረ። በሚከተለው አመት የእርሻ ሚናዎች ተለዋወጡ። አተር ምስርና ባቄላ በተለይ ለአፈሩም ሆነ ለሰዎች የተሻለ ምግብ ይሰጣሉ። ስንዴ የአፈር ናይትሮጅን ሲፈጅ፣ ባቄላ ግን ናይትሮጅን ይመልሰዋል። ከ1500 እስከ 1900 ዓ.ም. ድረስ በአውሮፓ ገበሬዎች የ3 እርሻ ልውውጠ ሰብል ሲጠቀሙ በአንዱ እርሻ ስንዴ፣ በአንዱም ገብስ ወይም ኣጃ፣ ሦስተኛውም አርፎ አደር ይለዋወጡ ነበር። በዚህ ዘመን ደግሞ የአራት እርሻ ልውውጠ ሰብል ይስፋፋ ጀመር። በዚህ ዘዴ አራቱ ሰብሎች ይለዋወጣሉ፣ እነርሱም ስንዴ ዱባ ገብስና ሣር (ለመኖ) የሚመስል ናቸው። ይህ ለግብርና ዘዴ ለምርት ትልቅ ማሻሻል ሆነ።


ፊት ፡ አውራሪ ፡ አየለ ፡ ተሰማ 1 ፊታ አውራሪ አየለ ተሰማ ‹‹ ዳዊት ፡ ዘጎንደር ፡ ዘምትዉልደ ፡ ጌድዮን ፡ ዘገበዘ ፡ አክሱም፡፡ ›› 2 ዳዊት ፡ ዘጎንደር ፡ ዘምትዉልደ ፡ ጌድዮን ፡ ዘገበዘ ፡ አክሱም፡፡ ‹‹ ጀግና ፡ ሚታወሰው ፡ ወይም ፡ ከሞተ ፡ ወይም ፡ ከተለየ! ›› ያሉት አበው እውን ሁኖ ያሄዉ አሁን አንድ ስመ ጥር ጀግና ልናነሳ ተገደድን ‹‹ ፊት ፡ አውራሪ ፡ አየለ ፡ ተሰማ! ›› የጀግና ባህሪው ብዙ ቢሆንም ‹‹ ጀግናን ፡ ከደረቱ ፡ አበባን ፡ ከአናቱ ፡ ይለዩ! ›› እንደ ተባለ አየለም የጀግንነት ባህሪው የተለየ ገና በንጭጩ በደረቱ ነው፡፡ ‹‹ የማይችሉት ፡ ድንጋይ ፡ ሲያወጡት ፡ ደረት ፡ ሲያወርዱት ፡ ጉልበት ፡ ይመታል! ›› እንደ ተባለ አየለም በልጅነቱ ለሸክም አይመችም ነበረ ሲያወጡት ደረት ሲያወርዱት ጉልበት ይጎነትላል፡፡ አገሬውም ‹‹ እግሩ ፡ ለጠጠር ፡ ደረቱ ፡ ለጦር ፡ የተመቸ ፡ ነው! ›› ይለዋል፡፡ አሱም እራሱ መጀገን አምሮት ፋሺስት ጣሊያን ኑሮዉን ሊኖር ሀገር ሲገባ ‹‹ አይ! ፡ ጣሊያን ፡ አንተ ፡ ያየኸኝ ፡ ከጉልበት ፡ እኔ ፡ ያየሁህ ፡ ከደረት! ›› ሰላለ ፡ ጀግነቱ ፡ የተለየ ፡ ከደረቱ ፡ ነው ፡ የተባለዉም ፡ ለዚያ ፡ ነው፡፡ እና አየለ ለሀገሩ ዳር ድንበር ፤ ለሀገሩ ነፃነት ፤ ‹‹ ነፍጥ!


ጤሪ አንሪ (ፈረንሳይኛ፦ Thierry Henry) ታዋቂ ፈረንሳይ የእግር ኳስ ተጫዋች ነው። (ይህ ስለ ስፖርት ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሞሊዬር (ፈረንሳይኛ፦ Molière፤ ጃንዩዌሪ 15, 1622 - ፌብሩዋሪ 17, 1673 እ.ኤ.አ.) የፈረንሳይ ቴያትር ጻህፊና ተዋናይ ነበሩ። (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ኒያል ኖይጊያላቅ ከ370 እስከ 397 ዓም ድረስ የአየርላንድ ንጉሥ ነበር። የአራት ሊቃውንት ዜና መዋዕል (1608 ዓም ታትሞ) እና ክሮኒኮን ስኮቶሩም (1142 ዓም) በዚህ አቆጣጠር ይስማማሉ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


አይሊል ፊን በአይርላንድ አፈ ታሪክ ከ566 እስከ 557 ዓክልበ. ግድም ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር። የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት የአይሊል ዘመን ለ9 ወይም 11 ዓመታት ቆየ። የላውድ አቆጣጠሮች (1014 ዓም ተቀነባብሮ) እንዳለው 9 ነበር፤ እርሱንና እና የድሮ አቆጣጠር በመከተል፣ ይህ ከ566 እስከ 557 ዓክልበ. ድረስ ይሆናል። (በኋላ የታዩት ታሪኮች ግን ከዚያ በፊት ያደርጉታል።) (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


አይድ ኦይርድኒዴ ከ789 እስከ 811 ዓ.ም. ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


'ኢሬሬዮ የ አየርላንድ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ኤቴርስኬል ሞር (ሞር ማለት «ታላቁ») በአይርላንድ አፈ ታሪክ ከ16 እስከ 21 ዓም ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር። የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት የኤቴርስኬል ዘመን ለ፭ ዓመታት ቆየ። የላውድ አቆጣጠሮች (1014 ዓም ተቀነባብሮ) በመከተል፣ ይህ ከ16 እስከ 21 ዓም ድረስ ይሆናል። በኋላ የታየው ሌቦር ጋባላ ኤረን እንደ ቆጠረው ግን የክርስቶስ ልደት (1 እ.ኤ.አ. እንደ ታሠበ ወይም በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር 8 ዓክልበ.) በኤቴርስኬል ዘመን ሆነ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ከርምና ፊን በአይርላንድ አፈ ታሪክ ከ1149 እስከ 1109 ዓክልበ. ግድም ድረስ ከወንድሙ ሶባይርከ ጋር የአየርላንድ ጋርዮሽ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር። የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት የከርምናና የሶባይርከ ዘመን ለ40 ዓመታት ቆየ። የላውድ አቆጣጠሮች (1014 ዓም ተቀነባብሮ) እና የድሮ አቆጣጠር በመከተል፣ ይህ ከ1149 እስከ 1109 ዓክልበ. ድረስ ይሆናል። (በኋላ የታዩት ታሪኮች ግን ከዚያ በፊት ያደርጉታል።) ከርምና በደቡቡ፣ ሶባይርከ በስሜን ሲገዙ ሁለቱ በአንድ አመት እንደ ተገደሉ ይባላል። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


'ካይርብሬ ኪንካይት የ አየርላንድ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


አሳም በምሥራቅ የምትገኝ የሕንድ ክልል ናት።


ኮንቆባር ማክ ዶንቃዳ ከ811 እስከ 825 ዓ.ም. ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ክርስትማስ ደሴት (እንግሊዝኛ፦ Christmas Island) በሕንድ ውቅያኖስ የሚገኝ የአውስትራሊያ ደሴት ግዛት ነው። መጀመርያ የተገኘው በእንግሊዞች በ1636 ዓም ሲሆን እስከ 1880 ዓም ድረስ ማንም ሰው ያልኖረበት ነበር። አሁን 2000 ሰዎች ይኖሩበታል፣ ከነዚህ 65% ከቻይናዊ ዘር እና 75% የቡዲስም ተከታዮች ናቸው። (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ነጀሚብሬ ላይኛ ግብጽ በ2ኛው ጨለማ ዘመን (13ኛው ሥርወ መንግሥት) በ1796 ዓክልበ. ግድም የገዛ ፈርዖን ነበረ። የሰዋጅካሬ ተከታይ ነበረ። ስሙ ከቶሪኖ ቀኖና ነገሥታት ዝርዝር ብቻ ይታወቃልና ሕልውናውን የሚያስረዳ ቅርስ ገና አልታወቀም። ሆኖም በአንዳንድ ምንጭ ዘንድ ሁለት የጢንዚዛ ዕንቁዎች፣ አንዱ ከሜምፎስ አንዱም ከኢየሩሳሌም ስሙን ያሳያሉ። በዝርዝሩም «ነጀሚብሬ ለ፯ ወርና ለ<...> ቀን ነገሠ» ይላል። ተከታዩ ኻአንኽሬ ሶበክሆተፕ ነበር። በዚሁም ወቅት ባጭር ጊዜ ውስጥ አያሌ ፈርዖኖች እንደ ጠፉ ይመስላል። ^ Revue d'égyptologie, Volumes 29-30፣ 1978, p. 163. K.S.B. Ryholt: The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period, c. 1800 – 1550 BC, Carsten Niebuhr Institute Publications, vol. 20. Copenhagen: Museum Tusculanum Press, 1997 (እንግሊዝኛ)


አሙ አሆተፕሬ ግብጽን በ፪ኛው ጨለማ ዘመን (14ኛው ሥርወ መንግሥት) ምናልባት ከ1791 እስከ 1786 ዓክልበ. ግድም ድረስ የገዛ ፈርዖን ነበረ። የግብጽ ታሪክ ሊቅ ኪም ራይሆልት ከሥነ ቅርስ እንደሚያስረዳው፣ ከቃረህ ኻዎሰሬ ቀጥሎ አሙ አሆተፕሬ በአባይ ወንዝ አፍ ዙሪያ ለጤቤስ ፈርዖኖች ተገዥ ሆኖ ነገሠ። ሕዝቡ ከከነዓን የደረሱ ሴማዊ እረኞችና ነጋዴዎች ነበሩ። አያሌ (60 ያህል) የ«አሙ» ወይም የ«አሆተፕሬ» ጢንዚዞች በዚያ ወቅት በዙሪያው እንደ ገዛ ይገልጻሉ፤ እነዚህም ስያሜዎች አብረው ባይታዩም ለአንዱ ፈርዖን መሆናቸው ይታስባል። ከነዚህ ቅርሶች ጥቂቶች በከነዓን፣ በአቢዶስ ወይም በኩሽ መንግሥት (ሰምና) በመገኘታቸው የንግድ ተቀባዮቹን ያመልክታል። ሆኖም በአንዳንድ ሊቃውንት አስተሳሰብ ዘንድ፣ አሆተፕሬ በኋላ በ16ኛው ሥርወ መንግሥት ውስጥ ነበር የነገሠ። ^ Kim Ryholt, 1997, The Political Situation in Egypt During the Second Intermediate Period p. 365.


'ፍላን ሲና የ አየርላንድ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


የረጅም ልቦለድን ምንነት በቀላሉ እንዲህ ነው ብሎ ለመግለጽ ያስቸግራል። የተለያዩ ምሁራን እንደየ እውቀታቸው፣ አመለካከታቸው እና ፍልስፍናቸው እንዲሁም እንደሚከተሉት ርዕዮተ አለም በተለያዩ ጊዜያት የተለያዩ ብያኔዎችን ሰጥተዉታል። ረጅም ልቦለድ ከተሰጡት የተለያዩ ፍቾችን መሠረት በማድረግ የሚከተለዉን ሀሳብ ጠቅለል አርጎ ማቅረብ ይቻላል። 'ረጅም ልቦለድ ብዛት ካላቸዉ ቃላትና ሀረጋት÷እንዲሁም አንድ አበይት ርዕስ ይዞ በዛ ርዕሰ ስር ሌሎች ንዑስ-አርዕስት በማካተት የፀሀፊዉን ልቦለዳዊ ስነ-ፅሁፍ የሚቀርብበት የ ልቦለድ ዓይነት ነዉ'በማለት በcherubseven (ኪሩቤል) ቀርቦል።


ፕትስበርግ (እንግሊዝኛ፦ Pittsburgh) የፔንስልቬኒያ ከተማ ነው። በ1750 ዓም ተመሠረተ። የሕዝብ ቁጥር (2016 እ.ኤ.አ.) 303,625 ያህል ነው።


ፕሩሲያ ከ1517 እስከ 1939 ዓም ድረስ የጀርመን ድሮ ክፍላገር ነበር። ከዚያ በፊት ጥንታዊ ፕሩሲያ ከ500 ዓም ያህል (በትውፊት ዘንድ) ጀምሮ እስከ 1216 ዓም ድረስ የተገኘ አረመኔ አገር ሆኖ ነበር። ቋንቋቸው ጥንታዊ ፕሩስኛ የባልቲክ ቋንቋዎች አባል ነበር። ከ1216 እስከ 1275 ዓም ያህል ድረስ፣ ቴውቶኒክ ሥርዓት የተባለው የመስቀለኞች ሥራዊት በጦርነት አሸነፋቸው፣ በክርስትና እንዲጠመቁ አስገደዳቸውና መሬታቸውን ያዙ። አገሩ እስከ 1517 ዓም ድረስ ቴውቶኒክ ግዛት ተባለ። በ1517 ዓም በፕሮቴስታንት ተሃድሶ ንቅናቄ ዘመን፣ የቴውቶኒክ ግዛት አለቃ አልቤርት ዘፕሩሲያ የፕሮቴስታንት ሉተራን ቤተ ክርስቲያን ምዕመን ሆነና ከሮሜ ፓፓ ነጻነት ስለ አዋጀ፣ ግዛቱ ያንጊዜ የፕሩሲያ መስፍንነት ተባለ። ይህ በ«ቅዱስ ሮማዊ መንግሥት» (ጀርመን) ውስጥ ክፍላገር ነበረ። ፕሮቴስታንቶች ከብዙ አገራት በስደት ወደ ፕሩሲያ ፈለሱ፤ የክፍላገሩም ዋና ቋንቋ ጀርመንኛ ነበር። ጥንታዊ ፕሩስኛ ቀስ በቀስ እየጠፋ ከ1700 ዓም በኋላ በሙሉ ተረሳ። የፕሩሲያ ጀርመናዊ አለቆች ደግሞ ግዛታቸውን በጀርመን ውስጥ እጅግ ለማስፋፋት ስለ ቻሉ፣ ከ«ቅዱስ ሮማዊ መንግሥት» ዘመን ቀጥሎ ጀርመን እንደ ዘመናዊ መንግሥት በማዋኸድ አንጋፋ ሚና ያለው ክፍላገር ሆነ። በናዚ ጀርመን አዶልፍ ሂትለር በ1925 ዓም ወደ ሥላን ሲመጣ የክፍላገሩን ነጻ መንግሥት አጠፋ፤ ሆኖም በይፋ እንደ ክፍላገር እስከ 1939 ዓም ቆየ፤ በ1939 ዓም በጦር ጓደኞቹ አዋጅ ፕሩሲያ በይፋ ተጨረሰ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ታገባዋት ሚስቴ ሊያውም በሰማኒያ ትቅፍቅፍ ብለን ስንሄድ ገበያ ነገሬም ሣንለው ያን የገበያ ሰዉ ስንጣላ ውለን ታርቀን ስናበቃ ደሞ በኩለ ሌት ወጥተን በጨረቃ ያልታሠበ ድንጋይ ከቤታችን ጣራ ዱብ ያለ ሲመስለኝ በዚያ አዚማም ለሊት ፖሊስ መጣና አፈፍ ሲያደርገን በድንገት በድንጋጤ መንፈስ በፍርሃት ስሜት ልቤ ሲንሰፈሰፍ አፌ ሲርበተበት እሷ ግን ብሶባት ይብስ ስታሽሟጥጥ ፖሊስዬ እያለች ስታቆለማምጥ ልቡ እየፈለገ ሊማታ እየዳዳው እንዳይሰነዝር ህጉ እምቢ እያለው አያይዞ ሲነዳን ልንደርስ ለፍርድ አመል ያመል ነገር ደሞ ተያያዝን እዛው ከዳኛው ስር እንግዴህ ዘመኑ ነው ዘመኑ የሠጣት ብሎ ሊፈርድላት እንዴት ይፍረድላት ዕሷ ከላይ ሆና ስትወቃኝ ዕያያት።


1 January 1654 - 7 September 1654 እ.ኤ.ኣ. = 1646 ዓ.ም. 8 September 1654 - 31 December 1654 እ.ኤ.ኣ. = 1647 ዓ.ም.


1 January 1648 - 7 September 1648 እ.ኤ.ኣ. = 1640 ዓ.ም. 8 September 1648 - 31 December 1648 እ.ኤ.ኣ. = 1641 ዓ.ም.


1 January 1645 - 7 September 1645 እ.ኤ.ኣ. = 1637 ዓ.ም. 8 September 1645 - 31 December 1645 እ.ኤ.ኣ. = 1638 ዓ.ም.


1 January 1639 - 8 September 1639 እ.ኤ.ኣ. = 1631 ዓ.ም. 9 September 1639 - 31 December 1639 እ.ኤ.ኣ. = 1632 ዓ.ም.


1 January 1630 - 7 September 1630 እ.ኤ.ኣ. = 1622 ዓ.ም. 8 September 1630 - 31 December 1630 እ.ኤ.ኣ. = 1623 ዓ.ም.


1 January 1627 - 8 September 1627 እ.ኤ.ኣ. = 1619 ዓ.ም. 9 September 1627 - 31 December 1627 እ.ኤ.ኣ. = 1620 ዓ.ም.


ሳን ማሪኖ (አገር) ሳን ማሪኖ (ከተማ) - የሳን ማሪኖ ዋና ከተማ


ደማስቆ (ወይም ደማስቆስ፤ አረብኛ፦ دمشق) የሶርያ ዋና ከተማ ነው። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 2,381,800 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 1,861,900 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 33°30′ ሰሜን ኬክሮስ እና 36°19′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል። በአንዳንድ ሊቃውንት ዘንድ፣ ደማስቆ ከሁሉ ይልቅ ረጅሙ እድሜ ያለው ከተማ ነው። በመጽሐፍ ቅዱስ ዘንድ በአብርሃም ዘመን ይገኝ ነበር። በፍላቪዩስ ዮሴፉስ ዘንድ በአራም ልጅ በዑፅ ተሠራ። ሚካኤል ሶርያዊው (12ኛው ክፍለ ዘመን) እና ባር ሄብራዩስ (አቡል-ፋራጅ) (13ኛው ክፍለ ዘመን) እንዳሉ ግን ዮሴፉስ ተሳተና «ሞርፎስ» ወይም «ሙሪፖስ» በተባለ ኬጢያዊ ሰው ተሠርቶ ነበር። ደማስቆ በኤብላ በተገኙት የኤብላ ጽላቶች (2100 ዓክልበ. ግድም) «ደማሽኪ» ተብሎ ይጠቀሳል። የሁክሶስ ሕዝብ በ17ኛ ክፍለ ዘመን ዓክልበ. ግብጽን በገዙበት ወቅት፣ ደማስቆ በአሙሩ ግዛት ውስጥ ነበር። በአማርና ደብዳቤዎች (1350 ዓክልበ. ገዳማ) ዲማስቁ ተብሎ በንጉሱ ቢርያዋዛ እንደ ተገዛ ይጻፋል። ከ1100 እስከ 740 ዓክልበ. ድረስ የአራም ከተማ-አገር ነበር። በዚያን ጊዜ የአሦር ንጉስ 3 ቴልጌልቴልፌልሶር ያዘው።


ኑኩአሎፋ (Nuku'alofa) የቶንጋ ዋና ከተማ ነው። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር (1998 ዓ.ም.) 22,400 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 21°09′ ደቡብ ኬክሮስ እና 17°14′ ምዕራብ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል። ኑኩአሎፋ በ1787 ዓ.ም. በቱኢ ካኖኩፖሉ ሙሙኢ ለመኖሪያቸው ተመረጠ። ይሁንና የቤተ መንግሥት ግቢ በሙዓ ከተማ ስለ ቀረ ኑኩአሎፋ ዋና ከተማ እስከ 1837 ዓ.ም. ድረስ አልሆነም።


ሀራሬ (Harare) የዚምባብዌ ዋና ከተማ ነው። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢው ኗሪ ሲጨመር 2,800,111 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 1,600,000 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 17°50′ ደቡብ ኬክሮስ እና 31°03′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል። በ1883 ዓ.ም. በእንግሊዝ ወታደሮች ተሠርቶ ምሽግ ሆኖ ስሙ 'ፎርት ሳሊስቡሪ' ተባለ። በ1889 ዓ.ም. በምሽጉ ዙሪያ ከተማ ስላደገ ስሙ ሳሊስቡሪ ሆነ። በ1974 ዓ.ም. ስሙ ሃራሬ ሆነ።


1 January 1597 - 7 September 1597 እ.ኤ.ኣ. = 1589 ዓ.ም. 8 September 1597 - 31 December 1597 እ.ኤ.ኣ. = 1590 ዓ.ም.


1 January 1591 - 8 September 1591 እ.ኤ.ኣ. = 1583 ዓ.ም. 9 September 1591 - 31 December 1591 እ.ኤ.ኣ. = 1584 ዓ.ም.


1 January 1579 - 8 September 1579 እ.ኤ.ኣ. = 1571 ዓ.ም. 9 September 1579 - 31 December 1579 እ.ኤ.ኣ. = 1572 ዓ.ም.


1 January 1576 - 7 September 1576 እ.ኤ.ኣ. = 1568 ዓ.ም. 8 September 1576 - 31 December 1576 እ.ኤ.ኣ. = 1569 ዓ.ም.


1 January 1570 - 7 September 1570 እ.ኤ.ኣ. = 1562 ዓ.ም. 8 September 1570 - 31 December 1570 እ.ኤ.ኣ. = 1563 ዓ.ም.


1 January 1520 - 7 September 1520 እ.ኤ.ኣ. = 1512 ዓ.ም. 8 September 1520 - 31 December 1520 እ.ኤ.ኣ. = 1513 ዓ.ም.


1 January 1517 - 7 September 1517 እ.ኤ.ኣ. = 1509 ዓ.ም. 8 September 1517 - 31 December 1517 እ.ኤ.ኣ. = 1510 ዓ.ም.


1 January 1505 - 7 September 1505 እ.ኤ.ኣ. = 1497 ዓ.ም. 8 September 1505 - 31 December 1505 እ.ኤ.ኣ. = 1498 ዓ.ም.


1 January 1502 - 7 September 1502 እ.ኤ.ኣ. = 1494 ዓ.ም. 8 September 1502 - 31 December 1502 እ.ኤ.ኣ. = 1495 ዓ.ም.


ማልታ በሜድትራኒያን ባሕር ውስጥ የሚገኝ ደሴት አገር ነው። (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ናንጋ ፓርባት (በሌላ አጠራሩ ናንጋፓርባት ጫፍ ወይም ዲያሚር) ከባህር በላይ ባለው ከፍታ ካለም 9ኛ ደረጃ ላይ ሲሆን ከፓኪስታን 2ኛ ነው።


1 January 1472 - 6 September 1472 እ.ኤ.ኣ. = 1464 ዓ.ም. 7 September 1472 - 31 December 1472 እ.ኤ.ኣ. = 1465 ዓ.ም.


1 January 1253 - 4 September 1253 እ.ኤ.ኣ. = 1245 ዓ.ም. 5 September 1253 - 31 December 1253 እ.ኤ.ኣ. = 1246 ዓ.ም.


1 January 1250 - 4 September 1250 እ.ኤ.ኣ. = 1242 ዓ.ም. 5 September 1250 - 31 December 1250 እ.ኤ.ኣ. = 1243 ዓ.ም.


1 January 1247 - 5 September 1247 እ.ኤ.ኣ. = 1239 ዓ.ም. 6 September 1247 - 31 December 1247 እ.ኤ.ኣ. = 1240 ዓ.ም.


1 January 1408 - 6 September 1408 እ.ኤ.ኣ. = 1400 ዓ.ም. 7 September 1408 - 31 December 1408 እ.ኤ.ኣ. = 1401 ዓ.ም.


1 January 1405 - 6 September 1405 እ.ኤ.ኣ. = 1397 ዓ.ም. 7 September 1405 - 31 December 1405 እ.ኤ.ኣ. = 1398 ዓ.ም.


1 January 1399 - 6 September 1399 እ.ኤ.ኣ. = 1391 ዓ.ም. 7 September 1399 - 31 December 1399 እ.ኤ.ኣ. = 1392 ዓ.ም.


1 January 1232 - 4 September 1232 እ.ኤ.ኣ. = 1224 ዓ.ም. 5 September 1232 - 31 December 1232 እ.ኤ.ኣ. = 1225 ዓ.ም.


1 January 1229 - 4 September 1229 እ.ኤ.ኣ. = 1221 ዓ.ም. 5 September 1229 - 31 December 1229 እ.ኤ.ኣ. = 1222 ዓ.ም.


1 January 1343 - 6 September 1343 እ.ኤ.ኣ. = 1335 ዓ.ም. 7 September 1343 - 31 December 1343 እ.ኤ.ኣ. = 1336 ዓ.ም.


1 January 1340 - 5 September 1340 እ.ኤ.ኣ. = 1332 ዓ.ም. 6 September 1340 - 31 December 1340 እ.ኤ.ኣ. = 1333 ዓ.ም.


1 January 1304 - 5 September 1304 እ.ኤ.ኣ. = 1296 ዓ.ም. 6 September 1304 - 31 December 1304 እ.ኤ.ኣ. = 1297 ዓ.ም.


1 January 1298 - 4 September 1298 እ.ኤ.ኣ. = 1290 ዓ.ም. 5 September 1298 - 31 December 1298 እ.ኤ.ኣ. = 1291 ዓ.ም.


1 January 1295 - 5 September 1295 እ.ኤ.ኣ. = 1287 ዓ.ም. 6 September 1295 - 31 December 1295 እ.ኤ.ኣ. = 1288 ዓ.ም.


1 January 831 - 2 September 831 እ.ኤ.ኣ. = 823 ዓ.ም. 3 September 831 - 31 December 831 እ.ኤ.ኣ. = 824 ዓ.ም.


1 January 1163 - 5 September 1163 እ.ኤ.ኣ. = 1155 ዓ.ም. 6 September 1163 - 31 December 1163 እ.ኤ.ኣ. = 1156 ዓ.ም.


1 January 1160 - 4 September 1160 እ.ኤ.ኣ. = 1152 ዓ.ም. 5 September 1160 - 31 December 1160 እ.ኤ.ኣ. = 1153 ዓ.ም.


1 January 1151 - 5 September 1151 እ.ኤ.ኣ. = 1143 ዓ.ም. 6 September 1151 - 31 December 1151 እ.ኤ.ኣ. = 1144 ዓ.ም.


1 January 1148 - 4 September 1148 እ.ኤ.ኣ. = 1140 ዓ.ም. 5 September 1148 - 31 December 1148 እ.ኤ.ኣ. = 1141 ዓ.ም.


1 January 1145 - 4 September 1145 እ.ኤ.ኣ. = 1137 ዓ.ም. 5 September 1145 - 31 December 1145 እ.ኤ.ኣ. = 1138 ዓ.ም.


1 January 1142 - 4 September 1142 እ.ኤ.ኣ. = 1134 ዓ.ም. 5 September 1142 - 31 December 1142 እ.ኤ.ኣ. = 1135 ዓ.ም.


1 January 783 - 2 September 783 እ.ኤ.ኣ. = 775 ዓ.ም. 3 September 783 - 31 December 783 እ.ኤ.ኣ. = 776 ዓ.ም.


1 January 1995 - 11 September 1995 እ.ኤ.ኣ. = 1987 ዓ.ም. 12 September 1995 - 31 December 1995 እ.ኤ.ኣ. = 1988 ዓ.ም.


1 January 777 - 1 September 777 እ.ኤ.ኣ. = 769 ዓ.ም. 2 September 777 - 31 December 777 እ.ኤ.ኣ. = 770 ዓ.ም.


1 January 1965 - 10 September 1965 እ.ኤ.ኣ. = 1957 ዓ.ም. 11 September 1965 - 31 December 1965 እ.ኤ.ኣ. = 1958 ዓ.ም.


1 January 1958 - 10 September 1958 እ.ኤ.ኣ. = 1950 ዓ.ም. 11 September 1958 - 31 December 1958 እ.ኤ.ኣ. = 1951 ዓ.ም.


1 January 598 - 30 August 598 እ.ኤ.ኣ. = 590 ዓ.ም. 31 August 598 - 31 December 598 እ.ኤ.ኣ. = 591 ዓ.ም.


1 January 1911 - 11 September 1911 እ.ኤ.ኣ. = 1903 ዓ.ም. 12 September 1911 - 31 December 1911 እ.ኤ.ኣ. = 1904 ዓ.ም.


1 January 592 - 30 August 592 እ.ኤ.ኣ. = 584 ዓ.ም. 31 August 592 - 31 December 592 እ.ኤ.ኣ. = 585 ዓ.ም.


1 January 1899 - 10 September 1899 እ.ኤ.ኣ. = 1891 ዓ.ም. 11 September 1899 - 31 December 1899 እ.ኤ.ኣ. = 1892 ዓ.ም.


1 January 563 - 31 August 563 እ.ኤ.ኣ. = 555 ዓ.ም. 1 September 563 - 31 December 563 እ.ኤ.ኣ. = 556 ዓ.ም.


1 January 548 - 30 August 548 እ.ኤ.ኣ. = 540 ዓ.ም. 31 August 548 - 31 December 548 እ.ኤ.ኣ. = 541 ዓ.ም.


1 January 392 - 29 August 392 እ.ኤ.ኣ. = 384 ዓ.ም. 30 August 392 - 31 December 392 እ.ኤ.ኣ. = 385 ዓ.ም.


1 January 386 - 29 August 386 እ.ኤ.ኣ. = 378 ዓ.ም. 30 August 386 - 31 December 386 እ.ኤ.ኣ. = 379 ዓ.ም.


1 January 383 - 30 August 383 እ.ኤ.ኣ. = 375 ዓ.ም. 31 August 383 - 31 December 383 እ.ኤ.ኣ. = 376 ዓ.ም.


1 January 380 - 29 August 380 እ.ኤ.ኣ. = 372 ዓ.ም. 30 August 380 - 31 December 380 እ.ኤ.ኣ. = 373 ዓ.ም.


1 January 377 - 29 August 377 እ.ኤ.ኣ. = 369 ዓ.ም. 30 August 377 - 31 December 377 እ.ኤ.ኣ. = 370 ዓ.ም.


1 January 947 - 3 September 947 እ.ኤ.ኣ. = 939 ዓ.ም. 4 September 947 - 31 December 947 እ.ኤ.ኣ. = 940 ዓ.ም.


1 January 944 - 2 September 944 እ.ኤ.ኣ. = 936 ዓ.ም. 3 September 944 - 31 December 944 እ.ኤ.ኣ. = 937 ዓ.ም.


1 January 933 - 2 September 933 እ.ኤ.ኣ. = 925 ዓ.ም. 3 September 933 - 31 December 933 እ.ኤ.ኣ. = 926 ዓ.ም.


ስሙሮቢ ገላሎ በአፋር ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


1 January 1780 - 8 September 1780 እ.ኤ.ኣ. = 1772 ዓ.ም. 9 September 1780 - 31 December 1780 እ.ኤ.ኣ. = 1773 ዓ.ም.


1 January 335 - 30 August 335 እ.ኤ.ኣ. = 327 ዓ.ም. 31 August 335 - 31 December 335 እ.ኤ.ኣ. = 328 ዓ.ም.


ኢትቢራ ፦ይህ ቃል ሁለት ጥምር ቃላትን በአንድ ላይ የያዘ ስሆን ስነጣጠል <iitto=biiraa>ወይም ኢቶ=ቢራ የሚል ነው። እና ይህ ትርጉሙ ምን ማለት እንደሆነ እና እንዴት እንደተቀየረ እንመልከት። ቦተው የሚገኛው በደቡብ ቤሔር ቤሔረሰቦችና ህዝቦች ክልላዊ መንግስት በሀድያ ዞን በጊቤ ወረዳ ውስጥ ሲሆን የስሙም ትርጉም [Itto-ፍቅር; biira አደባባይ] ማለት ነው። እውነትም የፍቅር አደባባይ ለመባል ያበቁ ምክኒያቶች አሉት። ስፍረው የፍቅር አደባባይ ከመባል በፊት የእሾህ አደባባይ ተብለው ነበር ሲጠራ የነበረው። ስሙ ኢትቢራ እንዲባል ያደረጉ ምክኒያት _ቤተክርስቲያን _ትምህርት ቤት _ገበያ በኢትዮጵያውያን አቆጣጠር በ1987 ዓም ላይ በአቶ ኤርጡሞ ደምሴ ደጅ ቤተ ክርስቲያን ተመሰረተ። በአጠቃላይ ሶስቱ ንኡስ ማለትም የአሁኑ ኢትቢራ፣ ጎዶዶና ዋለሜ በአንድ ላይ ከሚያመልኩበት ለሁለት ተከፍሎ ከጎዶዶ ወደ ኢትቢራ እንዲመጣ ሶስት ምክኒያቶች ነበሩ። 1፦ የቦታው ርቀት __>> ከላይኛው ኢትቢራ ምእመኑ ለአንልኮ በእግር ተጉዘው ለመሄድ ትራብስፖርት የሚጠይቅ ርቀት አለው ያን ለማድረግ ደግሞ ትራንስፖርት አለመኖሩ!! 2፦የአዳራሹ ጥበት __>> ሶስቱ ንኡስ በኣንድ አዳራሽ ለመቀመጥ ቦታ በቂ አልነበረም አብዛኛው ሰው በውጭ ይቀመጥ ነበት። በወቅቱም ላይ ብዙ ጌታን የሚቀበሉ አዳዲስ ሰው ቁጥርም በጣም እየጨመረ ስለነበረ ። 3፦ቤተክርስትያኑ የተቋመው በግለሰብ መሬት መሆኑ ሌሎችም ግን በነዝህ በ3 ዋና ጉዳይ ላይ ባተኮሩ የግለሰብ ግፊት ነው ከጎዶዶ ወጥተው ራሱን የቻለ ኢትቢራ ሊመሰረት የቻለው። የቤተክርስቲያኑ ክልል በምስራቅ በኩል ከነዋሪው ከኤርደዶ ባዴ በምእራብ በዶሬ ሃብቴ በሰሜንና በደቡብ ሁለት ወንዞች አሉት ባጣቃላይ ከአንድ ሺህ በላይ አባላት አሉኣት። በመጀመሪያ ሲቋቋም ግን በጣም ጥቂት ሰዎች እንቅስቃሴ ነበር የተቋቋመው። በእለቱ ሲንቀሳቀሱ የነበሩ ሰዎች፦ •ደንታሙ ኃብቴ •ደሳለኝ አበበ •በዛብህ ሰዎሬ •ኦሰቦ ፍሪሶ •ኤርጎጎ ጮጫቶ •ኤርጡሞ ደምሴ...


ጠሩ በአፋር ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


1 January 1732 - 8 September 1732 እ.ኤ.ኣ. = 1724 ዓ.ም. 9 September 1732 - 31 December 1732 እ.ኤ.ኣ. = 1725 ዓ.ም.


1 January 1723 - 9 September 1723 እ.ኤ.ኣ. = 1715 ዓ.ም. 10 September 1723 - 31 December 1723 እ.ኤ.ኣ. = 1716 ዓ.ም.


ሰቆጣ (ወረዳ) በአማራ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


1 January 305 - 29 August 305 እ.ኤ.ኣ. = 297 ዓ.ም. 30 August 305 - 31 December 305 እ.ኤ.ኣ. = 298 ዓ.ም.


1 January 1690 - 7 September 1690 እ.ኤ.ኣ. = 1682 ዓ.ም. 8 September 1690 - 31 December 1690 እ.ኤ.ኣ. = 1683 ዓ.ም.


2009 አመተ ምኅረት፦ የካቲት 14 - ዕውቅና ያልተሰጠው ሀገር ናጎርኖ-ካራብቅ ስሙን ወደ «አርጻኽ ሪፐብሊክ» በይፋ ቀየረው።


2015 አመተ ምኅረት፦


1 January 201 - 28 August 201 እ.ኤ.ኣ. = 193 ዓ.ም. 29 August 201 - 31 December 201 እ.ኤ.ኣ. = 194 ዓ.ም.


የኢትዮጵያ መልክዐ ምድር (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሩሚ (1207 እ.ኤ.አ.-1273 እ.ኤ.አ. የኖረ) ስመ ጥሩ የፋርስ ባለቅኔ ነበረ። (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


አለም ገና (ወረዳ) በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው። {{አቀማመጥ |align=center አለም ገና (ወረዳ) በኦሮሚያ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


አረሮ በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው። {{አቀማመጥ |align=center አረሮ በኦሮሚያ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


ኢባንቱ በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው። {{አቀማመጥ |align=center ኢባንቱ በኦሮሚያ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


ኮኮሳ (ወረዳ) በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው። {{አቀማመጥ |align=center ኮኮሳ (ወረዳ) በኦሮሚያ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


ሆደኖሾኒ («የረዘመው ቤት ሕዝብ») ወይም በእንግሊዝኛ ኢሮኳ የተባለው ብሔር በአሁኑ አሜሪካና ካናዳ የተገኙ የጥንታዊ ኗሪዎች ትብብር ናቸው። ጥንታዊ ሕገ መንግሥታቸው ጋያነሸጎዋ ምናልባት በ1100 ዓም ግድም እንደ ተመሠረተ ተብሏል። እስከ 1714 ድረስ ሌላ ስማቸው «አምስቱ ብሔሮች» ከዚያ በኋላ «ስድስቱ ብሔሮች» ሆነ። (ይህ ስለ ብሔር ወይም ሕዝብ የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ኢየሱስ (በዕብራይስጥ: ሲጻፍ ישוע ፣ ሲነበብ፡ የሹዓ፣ ትርጉሙም፡ የሚያድን ማለት ነው) የክርስትና ሃይማኖት መሰረት ነው። ክርስቶስ ማለት በግሪክ ቋንቋ Χριστός ነው፤ ይህም መሢሕ ማለት ነው (በዕብራይስጥ ማሺያሕ ወይም 'የተቀባ' ማለት ሲሆን በተጨማሪም አማኑኤል ይባላል ትርጉሙም እግዚአብሔር ከኛ ጋር ሆነ) ማለት ነው። እየሱሰ በክርስትና ሃይማኖት አንድ አምላክ ከሚሆኑት አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ አንዱ ወልድ እሱ ነው ፤ ይህም ወልድ ፣ ከእመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ተወልዶ እንደ ሰው በምድር ተመላልሶ የአባቱን መንግሥት አስተምሮ ለሰው ልጅ መዳን ሲል ራሱን አሳልፎ የሰጠ በመጨረሻም ከሞት ተነስቶ መንፈስ ቅዱስ እንዲተካው አድርጎ ወደ ሰማይ አርጎ በአባቱ ቀኝ የተቀመጠ ይህን ዓለም ለመፍረድ ዳግም ምፃቱ የሚጠበቅ አምላክ እና ፈጣሪ ነው ። ስለኢየሱስ የበለጠ ለመረዳት አዲስ ኪዳንን በተለይ ወንጌልን በአራቱ ሐዋርያት ፣ በቅዱስ ማርቆስ ፣ቅዱስ ሉቃስ ፣ ቅዱስ ዮሐንስ ፣ ቅዱስ ማቴዎስ የተፃፈውን ያንብቡ ። እንዲሁም አንዳንድ ሃይማኖቶች ደግሞ የእግዚአብሔር መልዕክተኛ ነው ሲሉ አንዳንዶቹ ደግሞ ነቢይ ነው ብለው ያምናሉ። «ኢየሱስ» የሚለው ስም ፦ በግሪክኛ «ኤሱስ» Ἰησοῦ በቀዳማይ እብራይስጥ «ያህሹአ» יְהוֹשֻׁעַ ፣ በደሃራይ እብራይስጥ «ያሱአ» יֵשׁוּעַ ፣ በአረማይክ «ዔሳዩ» ܝܫܘܥ ፤ በቀዳማይ አረብኛ «ዒሳ» عيسى ፤ በደሃራይ አረቢኛ «የሱዐ» يسوع ሲሆን ትርጉሙ ከእብራይስጥ «ያህዌ መድሃኒት ነው» ማለት መድኃኒያለም የሚል ፍቺ አለው፤ በተለይ ኢየሱስ ሰዎች ሲጠሩበት የነበረ የሰው ስም መሆኑን ለማሳየት ለሌሎች ሰዎች አገልግሎት ላይ ውሏል። የማርያም ልጅ ኢየሱስ ከሌሎች ኢየሱሶች ለመለየት ባደገበት አገር ስም በናዝሬት የናዝሬቱ ኢየሱስ ይባላል፦ ሉቃስ 18፥37። ከዚህም በቀር «ኢያሱ» (ወይም በግዕዝ «ኢየሱስ»፣ በግሪክ «ኢዬሶውስ»፣ በዕብራይስጥም «ያህሹዓ») የተባሉት ሌሎች ግለሠቦች ከብሉይ ኪዳን እና ከአዲስ ኪዳን ማየት ይቻላል፦ 1.


ጎላ ኦዳና መዩሙልኬ በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው። {{አቀማመጥ |align=center ጎላ ኦዳና መዩሙልኬ በኦሮሚያ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


ጠና (ወረዳ) በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው። {{አቀማመጥ |align=center ጠና (ወረዳ) በኦሮሚያ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


ጮሌ በኦሮሚያ ክልል አርሲ ዞን የሚገኝ ወረዳ ነው።


ገነተ ማርያም ቤተ ክርስቲያን በዓፄ ይኩኖ አምላክ የታነጸ፣ እንደ ላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት ከወጥ ድንጋይ የተቀረጸ ነው። የሚገኘውም ከላሊበላ በሰሜን-ምሥራቅ አቅጣጫ፣ ፳፬ ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ፣ በድሮው የወልዲያ- ላሊበላ መንገድ አጠገብ ነው። ቤተ ክርስቲያኑ ፳፬ የውጭ እና ፬ የውስጥ አምዶች፣ ፳፬ መስኮቶች እና ፫ በሮች አሉት። በዚህ ቤተ ክርስቲያን የሚገኙት ስዕሎች በጥንታዊነታቸው ቀደምትነት ያላቸው ሲሆን በትክክልም ጊዜያቸው ይህ ነው ተብሎ ለመታወቅ ይመቻሉ። ^ http://beteabrahaminn.com/Genete%20Mariam.htm


ደም ማነስ በእንግሊዝኛ ኣኒሚያ በመባል የታወቀው በደም የቀይ ሴሎች ማነስ የሚከሰት ሁኔታ ነው።


ኤንመባራገሲ (ወይም መ-ባራገሲ፣ ኤን-መን-ባራገ-ሲ፣ ኤንመባራጊሲ) በ24ኛው ክፍለ ዘመን አክልበ. ግድም የኪሽ ንጉሥ (ሉጋል) በሱመር ነበረ። በሱመር ነገሥታት ዝርዝር ዘንድ፣ «የኤላምን ጦር ያጠፋው» ሲባል 900 ዓመታት (?) ከነገሠ በኋላ በኡሩክ ንጉሥ በዱሙዚድ፣ አሣ አጥማጁ እጅ እንደ ተማረከ ይላል። እንዲያውም ከ2384-2383 ዓክልበ. ያሕል በኪሽ ላይ እንደ ነገሠ ይመስላል። የኤንመባራገሲ መንግሥት ለመስጴጦምያ መጀመርያው በሥነ ቅርስ የተረጋገጠው ነው። በኒፑር ከተማ ፍርስራሽ ስሙ በአራት የአልቤስጥሮስ ስብርባሪ ላይ «መባራግሲ ሉጋል ኪሽ» ተብሎ ተገኝቷል፤ እርሱም በዚያ ከተማ መጀመርያውን ቤተ መቅደስ እንዳሠራ የቱማል ዜና መዋዕል የተባለው ሱመርኛ ሰነድ ይለናል። የኤንመባራገሲ ስም እንደገና በ«ቢልጋመሽና አጋ» (ከሱመርኛው የጊልጋመሽ ትውፊት አንድ ምዕራፍ) ይገኛል፤ በዚህ ጽላት ኡሩክን የከበበው የኪሽ ንጉሥ አጋ አባት ይባላል። የአጋ መንግሥት ደግሞ ከሥነ ቅርስ ተረጋግጧል። የሱመር ነገሥታት ዝርዝር እና የቱማል ዜና መዋዕል በዚህ ይስማማሉ፤ በሁላቸው ዘንድ የኤንመባራገሲ ተከታይ ልጁ አጋ ነው ይላሉ። የኪሽ ንጉሥ ኤንመባራገሲ በኡሩክ ንጉሥ በዱሙዚድ እጅ ከተማረከ፣ ከዚያም የዱሙዚድ ተከታይ ጊልጋመሽ ከልጁ ከአጋ ጋር ከታገለ፣ እንግዲህ የኡሩክ ነገሥታት ዱሙዚድና ጊልጋመሽ ታሪካዊ ኅልውና እንደነበራቸው መገመት ይቻላል። በኋላ ዘመን፣ የኡር ንጉሥ ሹልጊ በጻፈ መዝሙር ጊልጋመሽን በማመስገን ሲሄድ፣ ጊልጋመሽ እራሱ ኤንመባራገሲን የማረከውና ያሸነፈው ነበር ይላል። ይህ ግን ከሌላው ምንጭ ጋር አይስማማም፤ ኤንመባራገሲ የተማረከው ጊልጋመሽን በቀደመው በዱሙዚድ መሆኑ ስለሚባል። በጊልጋመሽ ትውፊት በሌላ ምዕራፍ፣ ጊልጋመሽ «እኅቱን» ኤንመባራገሲ ለአስፈሪው አውሬ ለሁምባባ እንደ ሚስት ያቀርባል። ስለዚህ ስለ ኤንመባራገሲ ጾታ ትንሽ ክርክር ቢነሣም፣ በአብዛኛው ዘንድ ይህ ለቀልድ የተጻፈው አይቀርም። ^ የኤንመባራገሲ ቅርሶች ^ "The Electronic Text Corpus of Sumerian Literature;


መምበርቱ (መስከረም 10 ቀን 1604 ዓ.ም. የሞቱ) ፈረንሳያውያን በአካዲያ (የዛሬው ኖቫ ስኮሺያ፣ ካናዳ) መጀመርያ በሠፈሩበት ወቅት የሚግማቅ ብሔር ሳግሞው (አለቃ) ነበሩ። መጀመርያ የገስፑጒትክ ክፍላገር ሳግሞው ሆነው፣ በኋላ የሌሎቹ 6 ሚግማቅ ክፍላገሮች ሳግሞዎች ዋና ሳግሞው እንዲሆኑ መረጡዋቸው። መምበርቱ ከስሜን አሜሪካ ኗሪዎች መጀመርያ የተጠመቁት በመሆናቸው በተለይ ይታወቃሉ። በሰኔ 20 ቀን 1602 ዓ.ም. ቄሱ አቤ ዠሴ ፍሌሼ ለመተባበር ምልክት እሳቸውን ስለ ፈረንሳይ ንጉሥ 4ኛ አንሪ ስም «አንሪ» ሰይሟቸው ከቤተሠባቸው ጋር አጠመቃቸው። ፈረንሳያውያን መጀመርያ በደረሱ ጊዜ በ1597 ዓ.ም. ዕድሜያቸው ከ100 አመት እንደ በለጠ ተብሎዋል። በወጣትነታቸው የፈረንሳይ ዠብደኛ ዣክ ካትዬን በ1526 ዓ.ም. ጉዞ ላይ መገኛነቱን ትዝ እንዳሉ ነገሯቸው። ፈረንሳያውያን ምሽግ በመምበርቱ አገር በፖርት ሮያል ሠርተው በ1599 ዓ.ም. ሁለት ሰዎች ብቻ ትተው ወጡ። በ1602 ዓ.ም. ወደ መምበርቱ እስከተመለሱ ድረስ እሳቸው ለምሽጉና ለ2ቱ ፈረንሳውያን ሰዎች ኅላፊና ታማኝ ነበሩ። ከተጠመቁ አስቀድሞ «ሳግሞው» ወይም ፖለቲካዊ መሪ ከመሆናቸው በላይ፣ መምበርቱ ደግሞ «ኦትሟን» ወይም መንፈሳዊ መሪ ሆነው ነበር፤ ነገዳቸው የሕክምናና የትንቢት ችሎታ እንደነበራቸው ያመን ነበር። በዛሬው ሜን ክፍላገር የኖረው ፓሣማኰዲ (አርሙሺኳ) ብሔር ሌላውን የሚግማቅ ሳግሞው ፓኖኒያክን በ1598 ዓ.ም. ከገደሉ በኋላ፣ መምበርቱ ሥርዓተ ቀብር ሲያካሔዱለት ፈረንሳያውያን አዩ። ቂሙን ለመበቀል፣ መምበርቱ በዘመቻ በሐምሌ 1599 ዓ.ም. 500 ጎበዞችን ወደ አርሙሺኳ መንደር ወደ ሿኮወት (የዛሬ ሳኮ፣ ሜን) መሯቸው፣ ከጠላቶቻቸውም 20፣ ከነመሪዎቻቸው ኦንመሻንና ማርሻን ገደሏቸው። ኢያሱሳዊው ቄስ ፒዬር ቢያርድ እንደ ጻፈው፣ እንደ ሌሎች የተነጩ ሚግማቅ ወንዶች ሳይሆን፣ መምበርቱ ባለ-ጺም ነበሩ። ከሌሎቹም ትልቅ ነበሩ፣ የመቶ አመት ሽማግሌ ቢሆኑም፣ ምንም ሽበት አልነበራቸውም። አብዛኞቹ ሳግሞዎች ከአንድ ሚስት በላይ ቢያገቡም፣ መምበርቱ ግን አንዲት ሚስት ብቻ ነበረቻቸው፤ እርሷም «ማሪ» ተብላ ተጠመቀች። የበኲር ልጃቸውም ስም መምበርቱጂች ሲሆን የጥምቀት ስም «ሉዊ መምበርቱ» ተቀበለ። ሁለተኛው ወንድ ልጅ (አክቶዲን) በጥምቀት ጊዜ አልተገኘም፤ ሦስተኛውም አክቶዲጂች «ፖል መምበርቱ» ተብሎ ተጠመቀ። ደግሞ የሴት ልጃቸው ጥምቀት ስም «ማርገሪት» ነበረ። አባ ቢያርድ እንደ ጻፈው፣ የመምበርቱ ልጅ አክቶዲን በብርቱ በታመመ ጊዜ፣ ለማማለጃ 2 ወይም 3 ውሾች ለመሠዋት ዝግጁ ሲሆኑ፣ ቢያርድ ግን ይህ ስህተት ነው ሲላቸው አልሠዋቸውምና ወዲያው አክቶዲን ዳነ። ከዚህ ትንሽ በኋላ፣ በ1603-4 ዓ.ም.፣ መምበርቱ እራሳቸው ታመሙ፤ በመስከረምም ዐረፉ። በመጨረሻ ቃላቸው፣ ልጆቻቸው በክርስትና ጸንተው እንዲተጉ አስጠነቀቋቸው።


ሀረጉን ሳብ ዛፉ እንዲሳሳብ የአማርኛ ምሳሌ ነው። - ከባድ ነገርን ለመስራት የግዴታ ከከባዱ ነገር ጋር መጋፈጥ አያስፈልግም። ይልቁኑ ከነገሩ ጋር የተያያዘውን ሃረግ/ቀላል ነገር በመጠቀም ከባዱን ማንቀሳቀስ ይቻላል። ምናልባትም የዘምድናን ስራን የሚያበረታታ ተረትና ምሳሌ ሊሆን ይችላል።


ሀሰተኛ በቃሉ ስደተኛ በቅሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው። -


ጥር ፪ ቀን፣ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፻፳፪ ኛው ዕለት እና የበጋ ወቅት ፯ተኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በዘመነ ዮሐንስ ፪፻፵፬ ዕለታት ሲቀሩ፤ በዘመነ ማቴዎስ፤ ማርቆስ እና ሉቃስ ደግሞ ፪፻፵፫ ዕለታት ይቀራሉ። ፲፱፻፷፮ ዓ/ም - የ ፬ኛ ክፍለ ጦር አባላት ነገሌ ቦረና ላይ አምጸው አለቆች መኮንኖቻቸውን በቁጥጥራቸው ስር አዋሉ። ፲፱፻፷፯ ዓ/ም - በገጠሪቱ ኢትዮጵያ የሚገኘውን ሕዝብ ለመርዳትና ለማስተማር፣ የመጀመሪያዎቹ "የእድገት በኅብረት የእውቀትና የሥራ ዘመቻ" ወጣቶች ከአዲስ አበባ ወደ ደቡብ ኢትዮጵያ ዘመቱ። ፲፱፻፹፮ - መሃመድ አማን ሪፖርተር፣ ኪንና ባህል - “ሳምንቱ በታሪክ”


ሀስት እያደር ይቀላል እውነትና ውሀ እያደር ይጠራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። - ውሸት እየቆየ ይጋለጣል፣ እውነቱ ደግሞ እያደር እየጠራና እየጎላ ይሄዳል።


ሀሳብ ከፊት አይፈታ ሙት አይመታ የአማርኛ ምሳሌ ነው። - የሰው ልጅን የውስጥ ሃሳብ ለማግኘት እንደማይቻል ያሳያል።


ሀብታም ሊሰጥ የደሀው ሙርጥ ያብጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው። - ምቀኝነትን የሚተች ተረትና ምሳሌ።


ጨዋ በ2019 እ.ኤ.አ. የወጣ የአስቴር አወቀ አልበም ነው።


ኢትዮጵያ ውስጥ የሚሰራ የምግብ አይነት ሲሆን፣ የሚሰራውም ከጤፍ ነው። የእንጎቻ አዘገጃጀት ማንኛውም ለእንጀራ የተዘጋጀ ዱቄት (የጤፍ የማሽላ የገብስ የስንዴ የዳጉሳ) ተቦክቶ ከሰነበተ ማለትም 3 እና 4 ቀን ከአለፈው ቡኃላ እንጀራ ለመጋገር አብሲት ይጣላል። አብሲቱ ከሊጡ ጋር ይለወሳል።ሊጡም ኩፍ(ለመጋገር ዝግጁ) ይላል። ምጣዱ ተጥዶ የምጣዱን መስማት(መጋም) የሊጡን ቅጠን እና መወፈር ለማወቅ በትንሹ ምጣዱ መሀል ላይ እንጎቻ ትሰፋለች። እንጎቻ መቅመሻ ምን መስተካከል እንዳለበት ለማወቅ ነው። ይህ ድርጊት ከዘረ ቤተ እስራኤላውያን ሴቶች የተወረሰ ነው።


ኖቬምበር (እንግሊዝኛ: November) በጎርጎርያን ካሌንዳር ውስጥ 11ኛው ወር ነው። በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር ይህ ወር የጥቅምት መጨረቫና የኅዳር መጀመርያ ነው።


ቺሌ በደቡብ አሜሪካ የሚገኝ አገር ነው። ዋና ከተማው ሳንቲያጎ ነው። ThisisChile.cl - Official Chile website (EN) (ES) (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ለተራበ በግብር ለተበደለ በነገር የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁለቱም ከእንቅርት ላይ ጆሮ ደግፍ ናቸው።


Play media የሜዳ ቀይ ሕንዳውያን እጅ ምልክት ቋንቋ (Plains Indian Sign Language ወይም PISL) በዩናይትድ ስቴትስ ታላቅ ሜዳዎች ላይ በኖሩት በስሜን አሜሪካ ኗሪዎች (ቀይ ሕንዳውያን) የተፈጠረ የእጅ መነጋገሪያ ነበረ። በአሜሪካና በካናዳ በሮኪ ተራሮች ምሥራቅና በሚሲሲፒ ወንዝ በስተ ምዕራብ ያለው አገር በብዛት ሰፊ ሜዳዎች ነው። በነዚህ ላይ ብዙ የተለያዩ የአገር ኗሪ ሕዝቦች ወይም ጎሣዎች ጎሽን እያደኑ ይመላለሱ ነበር። እነዚህም አገሮች ሁሉ የየራሳቸው ቋንቋ ነበራቸው። ከዚህ በላይ ልሳናታቸው ባልተዛመዱ ቤተሠቦች ውስጥ ስለሆነ እርስ በርስ በመነጋገር ትንሽ ተቸገሩ። በዚህ ምክንያት ጎሣዎቹ ሁሉ የሚጠቀሙበት የእጅ መነጋገሪያ ቋንቋ ተለማና ተስፋፋ። ይህ ዘይቤ በአውሮፓውያን መጀመርያ በ1533 ዓ.ም. በስፓንያዊው አለቃ ኮሮናዶ ታየ። በ1877 ዓ.ም.፣ ቋንቋውን የቻሉት ኗሪዎች ቁጥር በ110፣000 ተገመተ። እነዚህ ከአልጎንኲን ቤተሠብ የሲክሲካ (ብላክፉት)፣ የጺጺስታ (ሻየን)፣ የሂኖኖኧይኖ (አራፓሆ) ተነጋሪዎች፣ እንዲሁም የካወጉ (ካዮዋ) እና የላኮታ (ሱ) ተነጋሪዎች ይጠቀልል ነበር። ነገር ግን በ1960ዎቹ 'ከዚህ ቁጥር በጣም ጥቂት ከመቶ' ቀሩ። ዛሬም ጥቂት PISL የሚችሉ አሉ። PISL ልዩ ስዋሰው አለው። አንተ የሕንዳውያን ምልክት ቋንቋ ትችላለህ? (ምልክቶች፦) <ጥያቄ> - <አንተ> - <ማወቅ> - <ቀይ ሕንዳዊ> - <ምልክት ቋንቋ> - <መናገር> ^ ሀ ለ Tomkins, William: Indian sign language.


ለእብለት ስር የለው ለእባብ እግር የለው የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ለእግር የፈሩት ለቂጥ ይተርፋል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ለእግሩ የተጠየፈ ለቂጡ አተረፈ


^ Andriveau-Goujon’s Atlas classique et universel de géographie ancienne et moderne (Paris, 1858). [Historic Maps Collection]


ጳጳስ የቤተ ክርስቲያን አገልጋይ ሲሆኑ ከቅስና በሆዋላ የሚመጣ ማዕረግ ነው። : ይህ ፡ አጭር ፡ ሃይማኖት ፡ ነክ ፡ ጽሑፍ ፡ መሠረት ፡ ወይም ፡ መዋቅር ፡ ነው። እርስዎ ፡ ሊያስፋፉት ፡ ይችላሉ!


ያዉንዴ የካሜሩን ዋና ከተማ ነው። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር (1997 ዓ.ም.) 1,430,000 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 03°52′ ሰሜን ኬክሮስ እና 11°31′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል። በ1880 ዓ.ም. በጀርመን ዝሆን ጥርስ ነጋዴዎች ተመሠረተ።


ምክንያቱም መጋለጥ ይመጣል።


ሐይቆች/lakes ማለት በደረቅ መሬት የተከበበና ውሃ የያዘ መሬት ክፍል ነው


ለፈረስህ አንገት ለጋሻህ እንብርት የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ማሳመንና መተማመን እስከ ተወሰነ ቦታ ድረስ ነው።


የምጣዱ እያለ የዕንቅቡ ተንጣጣ


የዳንቴ መርከብ (በ ፈረንሳይኛ ፡ La Barque de Dante ፣ « ላ ባርክ ደ ዳንቴ » ) የ እዤን ደላክሯ ሥዕል ነው።


ሌባ ላመሉ ንግድ ይላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሌባ ላመሉ ዳቦ ይልሳል


ርጉሙ፡ አስተዋይ ልቡና የወርቅ ቁልፍ ነው ከሚለው ጋር ይሄዳል።


ጥቅምት ፴ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የሁለተኛው ወር መጨረሻ፤ የዓመቱ ፷ኛ እና የመፀው ወቅት ፴፭ተኛ ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ ፫፻፮ ቀናት በ ዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፫፻፭ ቀናት ይቀራሉ። ይሄ ዕለት በጀርመን አገር በ፲፰፻፵፩፤ ፲፱፻፲፩፤ ፲፱፻፲፮፤ ፲፱፻፴፩ እና ፲፱፻፹፩ ዓመተ ምሕረታት በተፈጸሙት ብሔራዊ ታሪኮች ምክንያት የአገሪቱ “የጦስ ቀን” (Schicksalstag (day of fate)) ይባላል። ፲፱፻፲፩ ዓ.ም. - የጀርመን ቄሳር ዳግማዊ ዊልሄልም ከዙፋናቸው እንደሚወርዱ በይፋ አሰታወቁ። ፲፱፻፲፮ ዓ.ም. - የጀርመን ፖሊሶችና ወታደሮች በሙኒክ ከተማ የቢራ አዳራሽ በናዚዎች ቅስቀሳ የተጀመረውን ያልተሳካ መፈንቅለ መንግሥት ደመሰሱ። ፲፱፻፴፩ ዓ.ም. - በጀርመን እና በአውስትሪያ አገሮች ናዚዎች የይሁዳውያን መቅደሳትና መደብሮችን በዝብዘው በእሳት አጋዩ። ይሄም ታሪካዊ ምዕራፍ “Kristallnacht” የመስተዋት መስበሪያ ምሽት በመባል ይታወቃል። ፲፱፻፵፮ ዓ.ም. - በደቡብ ምሥራቅ እስያ የምትገኘው የፈረንሳይ ቅኝ ግዛት ካምቦዲያ ነጻነቷን ተቀዳጀች። ፲፱፻፵፰ ዓ/ም - በአዲስ አበባ ከተማ የሚገኙ የሕንድ ተወላጆች በማኅትማ ጋንዲ ስም ያቋቋሙት የማዋለጃ ሆስፒታል በቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ተመርቆ ተከፈተ። ፲፱፻፶፰ ዓ.ም. - በሰሜን ምሥራቅ አሜሪካ ግዛቶችና በካናዳ ለአሥራ ሦስት ሰዐት ተኩል ያህል ጊዜ የኤሌክትሪክ ኃይል ተቋርጦ ስምንት መቶ ሺህ ሰዎች በኒው ዮርክ ውስጠ መሬት ባቡር ላይ ተደንቅረው አመሹ። ችግሩ በግምት የሃያ አምስት ሚሊዮን ሕዝቦችን ኑሮ አዛብቷል። ፲፱፻፹፪ ዓ.ም. - በኮሙኒስታዊ የምሥራቅ ጀርመን ሪፑብሊክ የበርሊን ግንብ ፈረሰ። አገሪቷም ዙሪያ ድንበሮቿን በመክፈት ሕዝቦቿ ወደምዕራብ በነፃ እንዲጓዙ አመቻቸች። ፲፰፻፵፰ ዓ/ም - የሸዋ ንጉሥ ኃይለ መለኮት ሣህለ ሥላሴ በድንገተኛ ኅመም አርፈው በደብረ በግዕ ተቀበሩ። ፲፱፻፴ ዓ.ም. - የብሪታንያ ጠቅላይ ሚኒስቴር ራምሲ ማክዶናልድ ፲፱፻፴፫ ዓ.ም. - የብሪታንያ ጠቅላይ ሚኒስቴር ኔቭል ቻምበርሌይን ፲፱፻፵፮ ዓ.ም. - የመጀመሪያው የሳውዲ አሬቢያ ንጉሥ አብዱላዚዝ አል ሳውድ ፲፱፻፷፫ ዓ.ም. - በሁለተኛው የዓለም ጦርነት የአገራቸውን አርበኞች የመሩ እና ታዋቂው የፖለቲካ ሰው፣ የፈረንሳይ ፕሬዚደንት ሻርል ደጎል በተወለዱ በ ሰባ ዘጠኝ ዓመታቸው አረፉ። ^ መርስዔ ኀዘን ወልደ ቂርቆስ፤ "ፍሬ ከናፍር። ዘ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ንጉሠ ነገሥት ዘኢትዮጵያ።" ፫ኛ መጽሐፍ (፲፱፻፶፯ ዓ/ም) ገጽ ፩ሺ ፬፻፷፮፮ (እንግሊዝኛ) http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/big/1109.html (እንግሊዝኛ) http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/november/9/newsid_4275000/4275206.stm መርስዔ ኀዘን ወልደ ቂርቆስ፤ ዕለታዊ የታሪክ ድርጊት - የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የመጀመሪያው ፓትረያርክ (፲፱፻፶፩ ዓ/ም)


ለቀላል ምስጢር መንገር በቀዳዳ ጤፍ መቋጠር የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁለቱም አይቋጥሩም ነው ነገሩ:


ላላወቀው ፎገራ ዱር ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው። ፎገራ ለጥ ያለ ሜዳ አገር ነው። ስለዚህም አባባሉ አባይን ያላየ ምንጭ ያመሰግናል ከሚል ጋር ይሄዳል።


^ Carte d'Ethiopie et de l'Empire des Abyssins, autrement du Prestre-Jan [cartographic material faite sur les lieux par les PP. Manoel d'Almeida ... [et al.].


ቀረፃ ድርጊትን የመያዝ ወይም የመተርጎም ሂደት ሲሆን ይህም የሚቀመጠው በማጠራቀሚያ ወይም መቅረጫ ውስጥ በመረጃ መልክ ነው። ታሪካዊ ክስተቶች ለብዙ ሺህ አመታት በተለያዩ ዓይነት መንገዶች ተቀርጸው ሲቀመጡ ኖረዋል። የድምፅ ቀረፃ የፅሁፍ ቀረፃ ዲጂታል ቀረፃ


ዊሊያም ሼክስፒር (ታህሳስ ወር 1564 - ታህሳስ 23 ቀን 1616 እ.ኤ.አ.) በብዙወች ዘንድ ታላቁ የእንግሊዝኛ ጸሃፊ ተብሎ የሚገመት በእንግሊዝ አገር የኖረ ገጣሚ፣ ተውኔት ደራሲ፣ ድራማ አዘጋጅ ነበር። አብዛኛው ተውኔቶቹ ትራጄዲንና ታሪክን የተመረኮዙ ነበሩ። የኮሜዲ ጽሁፎችንም አቅርቧል። የግጥሞቹና ተውኔቶቹ አንኳር ሃሳቦች የሚያጠነጥኑት የፍቅር፣ ቅናት፣ ንዴትና መሰል ጠንካራ ስሜት ያለው ሰው ሰው ስለመሆን ናቸው። ሼክስፒር ጽሁፎቹን የመዘገባቸው በ1590 እና 1613 እ.ኤ.አ. መካከል ነበር። ስለሼክስፒር ህይወት ብዙ የተመዘገበ ባይኖርም ሚስቱ አና ሃዘዋይ ትባል እንደነበርና ከርሱ በ5 ወይም 6 አመት ትበልጠው እንደነበር ይነገራል። ሼክስፒር 3 ልጆች ነበሩት፣ ሱዛና ሆል፣ ሃምነት ሼክስፒርና ጁዲት ቅኔይ ። በ1592 እ.ኤ.አ. ሼክስፒር ተዋናይ የነበረ ሲሆን፣ በዚሁ ወቅት በተውኔት ደራሲነቱ እውቅናን እያተረፈ የመጣበት ዘመን ነበር። በ1616 እ.ኤ.አ. ሲሞት ሼክስፒር አንዳቸውንም ጽሁፉን አላሳተመመ ነበር፣ ምክንያቱም አይታወቅም። ተውኔቶቹ የታተሙት ከሞተ በኋላ ነበር። Romeo and Juliet Macbeth King Lear Hamlet Othello Titus Andronicus Julius Caesar Antony and Cleopatra Coriolanus Troilus and Cressida Timon of Athens The Comedy of Errors All's Well That Ends Well As You Like It A Midsummer Night's Dream Much Ado About Nothing Measure for Measure The Tempest Taming of the Shrew Twelfth Night or What You Will The Merchant of Venice The Merry Wives of Windsor Love's Labour's Lost The Two Gentlemen of Verona Pericles Prince of Tyre Cymbeline The Winter's Tale Richard III Richard II Henry VI, part 1 Henry VI, part 2 Henry VI, part 3 Henry V Henry IV, part 1 Henry IV, part 2 Henry VIII King John Love's Labour's Won Cardenio ሼክስፕሪ ከሞተ 150 ዓመት በኋላ ድርሰቶቹን እርሱ አልጻፋቸውም የሚል አስተያየት ብቅ አለ። ለዚህ ምክንያቱ ሼክስፒር ከእንግሊዝ ውጭ ብዙ ስላልተዘዋወረና በድርሰቶቹ ደግሞ ሌሎች አገሮችን፣ ለምሳሌ ጣሊያንን፣ ስፔንን ወዘተ በጥልቅ እንደሚዋቅ ስለሚያሳይ ነበር። ብዙ ተመራማሪወች የሼክስፒርን ድርሰቶች ሼክስፒር እንደጻፋቸው ቢያምንም አሁን ድረስ እርሱ አልጻፈውም የሚል ክርክር ይነሳል። ^ Koontz Terri፣ Mark Sidwell, World Studies for Christian Schools፣ Bob Jones University Press Greenville, South Carolina፣ pages 59


ኦክሌይ ሃል (እ.አ.አ. 1920) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: Warlock በተሰኘው ስራው ይታወቃል። የአሜሪካዊ ደራሲያን ዝርዝር (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


አርተር ሸርቡርኔ ሃርዲ (እ.አ.አ. ከ1847-1930) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: The Wind of Destiny በተሰኘው ስራው ይታወቃል። የአሜሪካዊ ደራሲያን ዝርዝር (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ኢዲ ላሲ (እ.አ.አ. ከ1911-1968) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: Room To Swing በተሰኘው ስራው ይታወቃል። የአሜሪካዊ ደራሲያን ዝርዝር (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ዋሊ ላምብ (እ.አ.አ. 1950) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: She's Come Undone በተሰኘው ስራው ይታወቃል። የአሜሪካዊ ደራሲያን ዝርዝር (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሳያሽ የበላ ዝንጀሮ ሲስል ያድራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። መሰራት ያላበትን ነገር ያልሰራ ሰው በኋላ ላይ መጎዳቱ አይቀርም።


ባሪ ማልዝበርግ (ትውልድ 1939 እ.አ.አ.) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: Beyond Apollo በተሰኘው ስራው ይታወቃል። የአሜሪካዊ ደራሲያን ዝርዝር (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ጎትሎብ ፍሬገ (Friedrich Ludwig Gottlob Frege ) (1848 - 1925) ጀርመናዊ ፈላስፋ፣ ስነ አምክንዮ ተመራማሪ፣ እና ሂሳብ አጥኝ ነበር። ፍሬገ ከጥንቱ ግሪካዊ አሪስጣጣሊስ ሲወርድ ሲዋረድ የመጣውን የአምክንዮ ትምህርት ሙሉ በሙሉ የለወጠና ፕሪዲኬት ካልኩሉስ የተባለውን የአምክንዮ ርዕዮት አለም ያበረከት ነው። በዚህ አዲሱ አምክንዮ ስርዓት የተወሰኑ አባባሎች እንዴት በአምክንዮ እንደሚፈቱና አንድን ማረጋገጫ (proof) በርግጥ ትክክል ነው የሚባልበትን ስልት ያቋቋመ ነው። ከዚህ በመነሳት ማናቸውም የሂሳብ ርዕዮቶች ወደ ቀልል ያሉ የአምክንዮ አባባሎች እንደሚቀየሩ ማሳየት ችሏል። ምንም እንኳ አጠቃላዩን የሂሳብ ትምህርት ወደ ስነ-አምክንዮ ለመቀየር ያደረገው ሙከራ በአንዲት ያልተረጋገጠች ዕውነታ (axiom) ምክንያት በተነሳች ስርዓታዊ ቅራኔ ለውድቀት ቢበቃም ስለ ትርጉም እና ስለ ዘዴ ባቀረበው ጥናቱ ግን እስካሁን የሚሰራባቸውን እውነታወች ለማግኘት ችሏል። ስለቋንቋም ያስቀመጠው አጠቃላይ ርዕዮት እስካሁን ድረስ በፈላስፎች ሲሰራበት ይገኛል። ሆኖም ግን ህይወቱን በሙሉ ሂስባን ወደ ስነ-አምክንዮ የመቀየር ትልሙ ሳይሳካለት ቀርቷል።


የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሲሮጡ የታጠቁት ሲሮጡ ይፈታል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይህ ማለት በችኮላ ይተሰራ ነገር ኣያዋጣም ወይም ኣይበረክትም ማለት ነው:: ሁልግዜ ልብ ብለህ ስራ:: Direct translation in English is: "That which is buckled while running, will become undone while running." Meaning: something done in a hurry will be precarious and not long lasting. የነቶል ቶሎ ቤት ግድግዳው ሰንበሌጥ


ሳይሰሙ ወሬ ሳይገሉ ጎፈሬ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያልሰሙትን ሰማን ያልሆኑትን ሆንን ለሚሉ ሰወች መግለጫ


ሴት ሲበዛ ልማት ይፋጠናል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለሴቶች ተሳትፎ አብዮቱ ግቡን አይመታም ከሚል መፈክር ጋር ተመሣሣይ ይዘት አለው።


አንድ የተበለተ ዶሮ አንድ ኩባያ ደርቆ የተፈረፈረ ዳቦ አንድ የሻይ ማንኪያ የነጭ ሽንኩርት ዱቄት (ደቅቆ የተከተፈ) አንድ የሻይ ማንኪያ የደረቀ ጦስኝ ግማሽ የሻይ ማንኪያ የተፈጨ ቃሪያ አንድ ኩባያ ማዮኒዝ 1. ኦቨኑን በ350 ዲግሪ ወይም በ175 ዲግሪ ሴሊሸስ ማሞቅ፣ 2. በጎድጓዳ ሳህን የዳቦውን ፍርፋሪ፣ የነጭ ሽንኩርቱን ዱቄት፣ ጨው፣ ቁንዶ በርበሬ፣ ጦስኝ እና የተፈጨ ቃሪያውን መደባለቅ፣ 3. የተቆራረጡትን የዶሮ ብልቶች ማዮኒዝ ውስጥ እየነከሩ ጎድጓዳ ሰሃን ውስጥ በደንብ እስኪዳረስ ድረስ ማንደባለል፤ ከዚያም በስሱ የማብሰያ ትሪውን ዘይት ለቅልቆ ለ5 ደቂቃ ያህል ወይም መረቁ እስኪጠፋ ድረስ ማብሰል። በዚህ መልክ የተዘጋጀው ዶሮ ለአምስት ሰው ይበቃል።


አስፈላጊ ጥሬ ዕቃዎች - 8 የሾርባ ማንኪያ (200 ግራም) የገበታ ቅቤ - 3 መካከለኛ ጭልፋ (300 ግራም) የተገረደፈ ቀይ ሽንኩርት - 2 መካከለኛ ጭልፋ (200 ግራም) በስሱ የተቆረጠ ባሮ ሽንኩርት - 1 መካከለኛ ጭልፋ (150 ግራም) የደቀቀ ሴለሪ (የሾርባ ቅጠል) - 2 መካከለኛ ጭልፋ (200 ግራም) የተገረደፈ ጥቅል ጐመን - 1 መካከለኛ ጭልፋ (100 ግራም) የተገረደፈ ቲማቲም - 2 ፍሬ ነጭ ሽንኩርት - 1 የላውሮ ቅጠል - 12 ሊትር ቀዝቃዛ ውሃ - 1 የሾርባ ማንኪያ ጨው አዘገጃጀት 1. በትልቅ ብረት ድስት ቅቤውን ማቅለጥ፤ 2. ቀይ ሽንኩርት፣ ባሮና ሴለሪውን ጨምሮ በነጩ ማቁላላት፤ 3. ጥቅል ጎመኑን፣ ቲማቲሙን፣ ነጭ ሽንኩርቱንና ላውሮውን ጨምሮ ትንሽ ማማሰል፤ 4. ውሃውንና ጨዉን ጨምሮ ለሰስ ባለ እሳት ላይ ለአንድ ሰዓት ማንተክተክ፤ 5. አውጥቶ ትንሽ ቀዝቀዝ ሲል በንጹሕ አቡጀዲ ማጥለል፤ 6. አቀዝቅዞ በተገቢው ዕቃ ማቀዝቀዣ ውስጥ ማስቀመጥ፡፡ (ደብረ ወርቅ አባተ፤ የውጭ ምግቦች አዘገጃጀት፣ 1993)


የወንዶች ጉዳይ የኢትዮጵያ አስቂኝ የፍቅር ፊልም ነው። ፊልሙ በኢትዮጵያ ሲኒማ ቤቶች ረዥም ጊዜ የቆየ ሲሆን በህዝብ ዘንድ ከፍተኛ ተቀባይነትን አግኝቷል። የፊልሙ ፀሀፊ አድማሱ ከበደ ሲሆን ፊልሙ በሁለት ተከታታይ ክፍሎች የተሰራ እና ከፍተኛ ተመልካች በሁለቱም ክፍል ያገኘ ፊልምነው። በዚሕ ፊልም ላይ፡ ሸዋፈራው ደሳለኝ፤ሸዊት ከበደ፣ረቂቅ ተሾመ፤ሚካኤልሚሊዮን፤ዘሪሁን አስማማው፤ደራሲው አድማሱ ከበደ እና ሌሎችም ተሳትፈውበታል። ብዙ ሰዎች አሁን ድረስ ቢቀጥል ጥሩ ነው ይላሉ ፊልሙ አዝናኝ እና ምርጥ አስተማሪ ፊልም ነው ምርጥ ፊልም


አላዳንኩሽም የኢትዮጵያ ፊልም ነው። ፊልሙ በሀገሪቱ ሲኒማ ቤቶች ረዥም ጊዜ የቆየ ሲሆን በህዝብ ዘንድ ከፍተኛ ተቀባይነትን አግኝቷል።


መጋቢት ፲ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የ ዓመቱ ፻፺ ኛው ዕለት ሲሆን፤ የበጋ ወቅት ፸፭ ኛው ቀን ነው።ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ ፻፸፮ ቀናት፣ በዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፻፸፭ ቀናት ይቀራሉ። ፲፱፻፴፮ ዓ/ም - ስመ ጥሩው አርበኛ ደጃዝማች ዑመር ሰመተር አረፉ፡፡ ፲፱፻፶፩ ዓ/ም - የናዝሬት ትምህርት ቤት አዲስ አበባ ላይ ተከፈተ፡፡ ፲፱፻፷፭ ዓ/ም አዲስ አበባ ላይ ለ አሥራ አምስት ቀናት የተካሄደ የቻይና የኢኮኖሚና ንግድ ትርዒት ተከፈተ። (እንግሊዝኛ) P.R.O., FCO 371/1660 - ANNUAL REVIEW FOR ETHIOPIA FOR 1973 (እንግሊዝኛ) ኪንና ባህል፡ ሳምንቱ በታሪክ http://www.ethiopianreporter.com


ሚያዝያ ፬፣ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፪፻፲፬ኛው ዕለት ሲሆን፤ የፀደይ (በልግ)ወቅት ፱ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፻፶፪ ዕለታት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፻፶፩ ቀናት ይቀራሉ። ፲፱፻፶፫ ዓ/ም - የሶቪዬት ሕብረት የመጀመሪያውን ጠፈርተኛ፣ የ፳፯ ዓመት የአየር ኃይል ዓባሉን ዩሪ ጋጋሪንን በመኖራኩር ተኮሰች። ጋጋሪን ከባቢ አየርን ሰንጥቆ፣ በኅዋ ምድርን ለአንድ ሰዓት ከአርባ ደቂቃ ያህል ከዞረ በኋላ ወደመሬት ተመልሷል። ፲፱፻፸፫ ዓ/ም - የአሜሪካ የበረራ እና የጠፈር አስተዳደር ድርጅት (NASA) ‘ስፔስ ሻትል’ በመባል የሚታወቀውን አየር ዠበብ/የጠፈር መንኮራኩር ለመጀመሪያ ጊዜ ወደጠፈር ተኮሰ። ይኽ የመጀመሪያው አየር ዠበበ/መንኮራኩር ‘ኮለምቢያ’ (Columbia) የተባለው ሲሆን ሃያ ሰባት ጊዜ ወደጠፈር ተተኩሶ ከተመለሰ በኋላ ጥር ፳፬ ቀን ፲፱፻፺፭ ዓ/ም ተመልሶ ወደምድር ሲገባ ተቃጥሎ ተሰባበረ። ፲፱፻፴፯ ዓ/ም ለአሥራ ሁለት ዓመታት አገራቸውን በፕሬዚደንትነት የመሩት አሜሪካዊው ፍራንክሊን ዴላኖ ሩዝቬልት በዛሬው ዕለት አለፉ። ሩዝቬልት የአሜሪካ ፴፪ኛው ፕሬዚደንት ነበሩ። (እንግሊዝኛ) http://www.thepeoplehistory.com/april12th.html


በእውቀቱ ስዩም በኢትዮጵያ ውስጥ ከሚገኙ ገጣሚያንና ደራሲያን አንዱ ነው። በተለይም ኮሜዲ አዘል በሆኑ መጣጥፎቹ ይታወቃል። በአዲስ ላይቭ ኢንተርኔት ሬዲዮ በሚያቀርባቸው ትረካዎቹም ታዋቂነትን አትርፏል። በሲዲ በተለቀቁ የኮሜዲ ሥራዎች ላይም እንደ ደረጀ? እና ሌሎች ታዋቂ ኮሜዲያን ጋር ተሳትፎ አለው። “ኗሪ አልባ ጎጆዎች”፣ “በራሪ ቅጠሎች” እና “የእሳት ዳር ሀሳቦች” የተባሉ የግጥም መጻኅፍት ሲኖሩት እነዚህን በአንድ ላይ አሰባስቦ “ስብስብ ግጥሞች” ብሎ አሳትሟል። ከዚህ በተጨማሪ “መግባትና መውጣት”፣ “እንቅልፍና እድሜ” እንዲሁም በ2008 ዓ.ም. ባወጣው “ከአሜን ባሻገር” በተሰኙ ሥራዎቹ ይታወቃል።


ባንግላዴሽ የአለም ባንዲራዎች ሰንደቅ ዓላማ (ይህ ባንዲራዎች ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ጆሃንስበርግ (Johannesburg) የደቡብ አፍሪቃ ትልቁ ከተማ ናት። በ"Wikimedia Commons" (የጋራ ፎቶዎች ምንጭ) ስለ Johannesburg የሚገኛኙ ተጨማሪ ፋይሎች አሉ። (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ኦስትሪያ የአለም ባንዲራዎች ሰንደቅ ዓላማ (ይህ ባንዲራዎች ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ቤኒን የአለም ባንዲራዎች ሰንደቅ ዓላማ (ይህ ባንዲራዎች ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ኤልያስ መልካ በኢትዮጵያ ሙዚቃ ከፍተኛ አስተዋጽዎ ያበረከተ አቀናባሪ እንዲሁም የዘፈን ግጥም ደራሲ ነው፡፡


አለም በብዙ ነገሮች የተሞላች ናት። የአለማችን ትልቁ ውሻ ዞርባ የሚባል ሲሆን 156.5 ኪ.ግ. ነው።


ሃሌሉያ ማለት ምስጋና ለእግዚአብሄር ማለት ነው። ሃሌሉያ = ሃሌሉ+ያህ ሃሌሉ = ምስጋና ስጡ / እልል በሉ ያህዌ = እግዚአብሄር ይህ ቃል ከእብራይስጥ በቀጥታ የተወሰደ ነው። «ሃሌሉ» የሚለው ጥንታዊ ሴማዊ ፊደል፣ የ«ሃ» አያት ሆነ።


International Avenue (ኢንተርናሽናል ጎዳና) በካናዳ አልበርታ ካልጋሪ ውስጥ የሚገኝ «የንግድ እድሳት ዞን» ነው ። የተመሰረተው በ1993 እ.ኤ.አ. ካልጋሪ. ሲሆን በከተማው ደቡብ ምስራቅ ማእዘን ውስጥ ይገኛል ። ዓለም አቀፉ ጎዳና የአደንዛዥ ዕፅ እና የወንጀል መጠለያ ሆና የቆየች “Forest Lawn” (የጫካ ሣር) ጎረቤትን ለማነቃቃት ሙከራ የነበረች ሲሆን “ዓለም አቀፍ ጎዳና” በብዙ ባህሎች ዕውቅና ያገኘች እንደነበረችና ስኬታማም ሆኖ ተገኝቷል ለካልጋሪ ነዋሪዎችም ሆነ ወደ ታዋቂ የቱሪስት መዳረሻ ቀስ ብሎ ወደ ዋና መድረሻ እያደገ ። ዓለም አቀፍ ጎዳና በኢትዮጵያ ባህል እና በጎነት ዙሪያ የሚነደፉ በርካታ የንግድ ሥራዎች አሉት ፣ ከፋርማሲዎች ፣ የእግረኛ ሱቆች ፣ እና ከምግብ ቤቶችም ሆነ ከበርካታ ሕንፃዎች ጋር በአማርኛ እና በሌሎች በአፍሪካ ቋንቋዎች የተፃፉ ምልክቶች አሉባቸው ፣ አካባቢው የእስያ ምግብ የሚያቀርቡ እና ከሌሎች. የሌሎች ክፍሎች የመጡ የማስታወሻ ዕቃዎችም አሉት ። ዓለም አቀፍ ጎዳና <ግሎባል ፌስት» ተብሎ ለሚጠራው ሁለገብ ክስተትም አስተናጋጅ ነው GlobalFest (ዓለም አቀፍ ፌስቲቫል) በኤ Elliston Park (ሊስተንፓርክ) ። ውስጥ በየአመቱ ነሐሴ መጨረሻ ላይ በየዓመቱ ይከበራል ። ዓለም አቀፍ ጎዳና ኦፊሴላዊ ድር ጣቢያ (በእንግሊዝኛ ብቻ) ሱቅ 17 ኛ አቬኑ ኮሚቴ (በእንግሊዝኛ ብቻ) ^ "History".


ላይቤሪያ የአለም ባንዲራዎች ሰንደቅ ዓላማ (ይህ ባንዲራዎች ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሞናኮ የአለም ባንዲራዎች ሰንደቅ ዓላማ (ይህ ባንዲራዎች ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሀይድሮጅን Play media እያንዳንዱ የውሃ ሞለኪዩን ከሁለት የሃይድሮጅን አተም ና ከአንድ የኦክሲጅን አተም የተሰራ ነው። ነገር ግን እኒህ አተሞች በከፍተኛ ጉልበት ስለተጣበቁ እርስ በርሳቸውን አላቆ አተሞቹን ለማግኘት ጉልበት ያስፈልጋል። ለዚህ ተግባር የሚውሉ ብዙ መንገዶች ቢኖሩም፣ በጣም ቀላሉና ማንም ሰው እቤቱ እኒህን ጋዞች (ኦክሲጅን እና ሃይድሮጅን) ለማግኘት ሊጠቀምበት የሚችል መንገድ ቢኖር ኤሌክትሮላይሲስ ይባላል። አንድ ወይም ከዚያ በላይ ባትሪ ድንጋይ ሁለት መካከለኛ ርዝመት ያላቸው የኤሌክትሪክ ገመዶች ሁለት ፊኛወች ሁለት፣ ከጎን በሚታየው ስዕል መሰረት የተያያዙ ቱቦወች ጨው የሟሟበት ውሃ ጨው የሟሟበት ውሃ በቱቦወቹ ከተሞላ በኃላ፣ የኤሌክትሪክ ገመዶቹ ውሃው ውስጥ በስዕሉ በሚታየው መልኩ ይቀመጣሉ። ከባትሪው ጋር ገመዱ ሲገናኝ ውሃው አረፋ መድፈቅ ይጀምራል። ይህ ከመሆኑ በፊት ግን የቱቦወቹን አፎች በፊኛወች መዝጋት በጣም ጠቃሚ ነው። በዚህ ሁኔታ ከባትሪው ፖዚቲቭ በሚመጣው ገምድ ጎን ባለው ቱቦ ላይ የተገጠመው ፊኛ በሃይድሮጅን ጋዝ ይነፋል። በኔጌቲቩ ጎን ደግሞ ንጹህ ኦክሲጅን ፊኛውን ይሞላል። በዚህ መንገድ እኒህን ሁለት ጋዞች ከውሃ ይመረታሉ። ማስጠንቀቂያ <font color = red> ሃይድሮጅን እጅግ ተቀጣጣይ ጋዝ ስለሆነ በጥንቃቄ መያዝ አለበት! ንጹህ ኦክሲጅን እንዲሁ እሳት ሲያገኝ ቦግ ብሎ የሚቀጣጠል አደገኛ ጋዝ ነው </font> የጥንተ፡ንጥር ጥናት (ኬሚስትሪ) (ይህ ሳይንስ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ክሪፕተን (Krypton) የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ ውስጥ ኬሚካዊ ውክሉ Kr ነው። አቶማዊ ቁጥሩም 36 ነው። የጥንተ፡ንጥር ጥናት (ኬሚስትሪ) በ"Wikimedia Commons" (የጋራ ፎቶዎች ምንጭ) ስለ ክሪፕተን የሚገኛኙ ተጨማሪ ፋይሎች አሉ። (ይህ ሳይንስ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ባሌ ዞን በኦሮሚያ ክልል ከሚገኙ 12 ዞኖች አንዱ ነው። (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ተጠቃሚ ከአገልግሎት ሰጭ ጋር በሚፈፅመው የገንዘብ ወይም የዓይነት ክፍያ ተገቢውን አገልግሎት የሚያገኝ የግብይት አካል ነው።


ግርማ በየነ ታዋቂ ኢትዮጵያዊ ዘፋኝ ነው። ግርማ በየነ አዲስ አበባ ተወልዶ ያደገ ሲሆን ትምህርት ቤት ሲዘጋ በጊዜያዊነት በቀ.ኃ.ሥ.ቲ በድምፃዊነት በመቀጠር በ፲፱፻፶፪ ዓ.ም. ለመጀመሪያ ጊዜ ለህዝብ ታየ። ከዚያም እንደገና የአስረኛ ክፍል ትምህርቱን በማቋረጥ እስከ ፲፱፻፶፫ ዓ.ም. ድረስ በራስ ባንድ በሙዚቃ ክፍል በድምፃዊነት ሲያገለግል ከቆየ በኋላ የራሱን ባንድ በማቋቋም በራሱ ፍቃድ ሥራውን ለቆ ወጣ። ናሽናል ቢብሊዮግራፊ ቡድን፣ የአንጋፋ አርቲስቶች መዝገበ የሕይወት ታሪክ፣ መጋቢት ፳፻፣ ገጽ 12


ባለጌ ያለበት ሸንጎ ዝንብ የገባበት አርጎ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዋጋ የላቸውም


'መሀመድ ሀከና'


ሜልንልኬ (ስዊድኛ፦Mölnlycke) የወስትራ ዬታላንድ፣ ስዊድን ከተማ ነው። 14,439 ሰዎች ገደማ ይኖሩበታል። ከተማው በስካገራክ ወሽመጥ ዳር ይገኛል። Härryda kommun ዌንዴልስቤርግ አውደ ምህር


ቅልጥ አለት (እንግሊዝኛ Magma የሚባለው በመሬት ውስጠኛው ክፍል የሚገኝ እና በከፍተኛ የሙቀት መጠን የቀለጠ አለት ነው። ይህ ቅልጥ አለት በሌሎች እንደ መሬት ባሉ ቋጥኛዊ ይዘት ያላቸው ፕላኔቶችም ውስጥ እንደሚኖር ይገመታል።


ወጡ ሳይወጠወጥ ወስከምቢያው ቂጢጥ


ቀለም ሲበጠበጥ ብርእ ሲቀረጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ቀሊል አማት ሲሶ በትር አላት የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ቀልደኛ ጎረምሳ እያራ ያፏጫል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ቀን ቢረዝም ልብ ያደክም የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ቀን አይጥለው ጠጅ አያስክረው የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ቀን እስኪያልፍ ያለፋል የአማርኛ ምሳሌ ነው። መታገስ ጥሩ ነው የሚል ምክር


ባስኬቶኛ በኢትዮጵያጠ በደቡብ ክልል የሚነገር ኦሟዊ ተብሎ በሚታወቀው የቋንቋ መደብ የአፍሮ-እስያ ቤተሰብ የሚካለል ቋንቋ ሲሆን የባስኬት ብሄረሰብ "ባስኬት ኖና" ወይም የባስኬቲኛ ቋንቋ ነዉ፡፡ የባስኬት ቋንቋ የሚጠቀምባቼዉ ፊደላት የኢትዮጲያ ሳባ ፊደላትን ነዉ፡፡ ፊደል ወይም የድምፅ ወካይ ምልክቶች አንድ ማህበረሰብ ድምፆችን እንዲወክልሀት በመስማማት የሚፈጥረዉ ወይም ከሌሎች ቋንቋዎች የሚዋሰዉ ምልክት ወይንም የድምፅ ወካይ ነዉ፡፡ በባስኬት የፊደል ገበታ ላይ የግዕዝ ሆሄያት የሉም ይህም በባስኬተኛ ቋንቋ ዉስጥ የግዕዝ ሆሄያት አይገለፁም ስለዚህ የባስኬት ፊደል ገበታ የሚጀምረዉ በካዕብ ሆሄ ነዉ ......... ምንጭ፡ አንተነህ እና ፀደቀ


ኦይዳኛ በኢትዮጵያ የሚነገር ኦሟዊ ተብሎ በሚታወቀው የቋንቋ መደብ የአፍሮ-እስያ ቤተሰብ የሚካለል ቋንቋ ነው።


ገንዝኛ በኢትዮጵያ የሚነገር ኦሟዊ ተብሎ በሚታወቀው የቋንቋ መደብ የአፍሮ-እስያ ቤተሰብ የሚካለል ቋንቋ ነው።


ነገር ከመጀመሪያ ፍለጋ ከመሻገሪያ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ጠረር አድርገሽ ቅጂው (63)አለቃ አንድ ጊዜ መንደር ጠላ ቤት ይገቡና ሲጠጡ አሳላፊዋ አንዴ እሳቸው ጋር ስትደርስ የተፈጥሮ ነገር ሆኖ ፈስዋ ያመልጣትና ጠርር ታድርገዋለች እየቀዳች። ይህን የሰሙ አለቃ አንድ ጊዜ እሳቸው ጋር መጥታ «አለቃ ጠላ ልጨምርልዎት እንዴ?» ስትላቸው። «አዎዋ እስቲ እንደ ቅድሙ ጠረረ አድርገሽ ቅጂው» አሉ ይባላል።


ጆዋኔ ጆ ሮውሊንግ (በእንግሊዝኛ: Joanne "Jo" Rowling) (31፣ ጁላይ 1965 እ.አ.አ. ተወለደች) የእንግሊዝ ተወላጅ የሆነች ታዋቂ ደራሲ ናት። ይች ደራሲ በይበልጥ ሮውሊንግ (J. K. Rowling) በሚለው መጠሪያዋ የምትታወቅ ሲሆን በሃሪ ፖተር መፅሐፍ ተከታታይ ድርሰቶቿ ታላቅ ዝናን አትርፋለች። እነዚህ መፅሐፎቿ የተለያዩ ሽልማቶችን አስገኝተውላታል፤ ከ400 ሚሊዮን በላይ ቅጅዎች ተሽጠዋል በተጨማሪም በመፅሐፎቹ ላይ የተመሠረቱ ሰባት ተከታታይ ፊልሞች ተሰርተዋል። በእነዚህ ፊልሞች ላይም በደራሲነት እና በአዘጋጅነት እንድትሳተፍ አስችሏታል። በፅሐፍቶቹ የተጠነሰሱት በ1990 እ.አ.አ. ከማንችስተር ወደ ለንደን በተደረገ የባቡር ጉዞ ነበር። የሃሪ ፖተር ተከታታይ መጽሐፎች ሃሪ ፖተር ተከታታይ ፊልሞች


ዳርዊን የ ሰሜን ግዛት የ አውስትራሊያ ዋና ከተማ ነው።


ኤልበሪ (እንግሊዝኛ: Albury, New South Wales) አውስትራልያ ውስጥ የሚገኝ ከተማ ነው። የአውስትራልያ ከተሞች ዝርዝር አውስትራልያ


የመጻሕፍት ቤትና የመረጃ ጥናት (Library science) የሚባለው የጥናት መስክ የተለያዩ እንደ አመራር፣ የመረጃ ጥናት እና ትምህርት የመሳሰሉ የጥናት ዘርፎችን ከ[[በተ መጻሕፍት ጥናት ጋር የሚያዛምድ ሳይንስ ነው።


በአረብ ጂዖግራፊ ተማሪ ፣ መሐመድ አል-እድሪስ በ12ኛው ክፍለ ዘመን (እ.ኤ.አ. 1154 ዓ.ም.) ከተሳለው የአለም ካርታ የተወሰደ። አል እድሪስ ለሲስሊው ንጉስ ዳግማዊ ሮጀር ከ1138 ጀምሮ ለ15 አመት ያለማቋረጥ በጻፈው "ወደ ሩቅ አገራት የተደረጉ መልካም ጉዞወች መጽሃፍ " ኢትዮጵያን "አል አበሻ" በማለት ይሰይመዋል። በእንግሊዝኛ የመጀመሪያው መጽሃፍ ^ Muḥammad ibn Muḥammad al-Idrīsī. Nuzhat al-muštāq fī iḫtirāq al-āfāq.፣ Idrīsī, Muḥammad ibn Muḥammad al-Šarīf Abū ʿAbd Allâh al- (1100?-1165?)፤Al-Ǧuġrāfiyā wa-al-buldān wa-al-ʿağāʾib፤ Géographie et voyages


ጥር ፴ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፻፶ኛው ቀን እና የበጋ ፴፭ኛው ዕለት ነው። ከዚህ ቀን በኋላ እስከ ዓመት መባቻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፪፻፲፮ ቀናት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፤ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፪፻፲፭ ቀናት ይቀራሉ። ፲፰፻፴፬ ዓ/ም - በዘመነ መሣፍንት፣ የራስ አሊ አሉላ ሠራዊት ደብረ ታቦር ላይ ከሰሜኑ ገዥ ደጃዝማች ውቤ ኃይለ ማርያም ሠራዊት ጋር በጦርነት ገጥሞ ድሉ የራስ አሊ ሆነ። ፲፱፻፴፮ ዓ/ም - የኢትዮጵያ የቁርጥ ቀን ልጅ ጀግናው ደጃዝማች በላይ ዘለቀ ከዘውዳዊው አገዛዝ ጋር በነበረው ተቃርኖ አቋም እንዲገደል ተወሰኖ በዚህ ዕለት መርካቶ ላይ ተሰቀለ። ፲፱፻፵፱ ዓ/ም - በፍልውሃ አቅራቢያ በዘመናዊ ዕቅድ አዲስ የተሠራው ኢዮቤልዩ (የአሁኑ ብሔራዊ) ቤተ መንግሥት ተመረቀ ፲፱፻፶፫ ዓ/ም - የአፍሪቃ ኢኮኖሚ ኮሚሲዮን ዋና መሥሪያ ቤትና በአዲስ አበባ ከተማ ለሚደረገው ልዩ ልዩ የአፍሪቃ መንግሥታት ጉባኤዎች መሰብሰቢያ፣ በኢዮቤልዩ ቤተ መንግሥት ፊት ለፊት የተሠራውን የአፍሪካ አዳራሽ፣ በቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ተመርቆ ተከፈተ። የሕንፃው ግንባታ አምስት ሚሊይን አምስት መቶ አሥራ-አምስት ሺህ ብር ፈጀ። ፲፱፻፸፭ ለባንኮች የስፖርት ክለብ የእግር ኳስ ቡድን እና ለኢትዮጵያ ብሔራዊ የእግር ኳስ ቡድን በመሀል ሜዳ መደብ የሚጫወተው ተሾመ አዳሙ ጌጡ በዚህ ዕለት ተወለደ። ተሾመ ወደ ባንኮች ከመዛወሩ በፊት ለመብራት ኃይል የእግር ኳስ ክለብ ይጫወት ነበር።


ጥንጅት ከምስማር፣ ሽቦ፣ ማጠፊያ ወይም የጥይት ቀለሀ እና ከቀላጭ ኢትዮጵያ ውስጥ ህጻናት የሚሰሩት ለቡሄና ለመስቀል በዓላት ክብሪት ወይም ድኝ በማፈንዳት ዝማሬን በከፍተኛ ድምጽ ለማጀም የሚያገለግል መሳሪያ ነው፡ ደግሞ ይዩ፡ ጥንጁት


ተርቢየም (Terbium) የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ ውስጥ ኬሚካዊ ውክሉ Tb ነው። አቶማዊ ቁጥሩም 65 ነው። የጥንተ፡ንጥር ጥናት (ኬሚስትሪ) በ"Wikimedia Commons" (የጋራ ፎቶዎች ምንጭ) ስለ ተርቢየም የሚገኛኙ ተጨማሪ ፋይሎች አሉ። (ይህ ሳይንስ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


አክቲኖይድ በንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ ውስጥ አቶማዊ ቁጥራቸው ከ90 እስከ 113 የሆኑትን 14 ንጥረ ነገሮች (ከቶሪየም እስከ ላውረንሲየም ማለት ነው) የያዘ ምድብ ነው። የጥንተ፡ንጥር ጥናት (ኬሚስትሪ)


ደብረ ፀሐይ ቍስቋም ከጎንደር ከተማ በስተ ስሜን ምዕራብ ወጣ ብሎ በሚገኘው ደብረ ፀሐይ የተባለ ተራራ ላይ የተሰራ የቤተክርስቲያንና ቤተመንግስት ግቢ ነው። ደብረ ፀሓይ ቁስቋም በእቴጌ ምንትዋብ፣ ከ1725 ዓ.ም. እስከ በ1738 ዓ.ም. ተገንብቶ የተጠናቀቀ ሲሆን ዙሪያው በግምብ የታጠረና በ8 እንቁላል ግንቦች የተከበበ ነው። ግቢውን ሰንጥቆ የሚያልፍ ግምብ ደብሩን ለሁለት ሲከፍል አንዱ ጎን ቁስቋም ማርያም የተባለውን ቤተክርስቲያን ሲይዝ ሌላው ጎን ደግሞ የብርሃን ሞገሴን (ምንትዋብን) ቤተመንግስት፣ ስዕል ቤት የተባለውን የምትጸልይበትን ክብ ጸሎት ቤት፣ እንግዶች መጋበዣ ዕልፍኝ፣ ሰፊ የሰራተኞች ግምብ፣ የጄምስ ብሩስቤተመጻሕፍት ተብሎ የሚታወቀው ግምብና ለልዩ ልዩ ግልጋሎት የተመደቡ እንቁላል ግንቦችን ይይዛል። ደብረ ፀሐይ በተመሰረተበት ዘመን የራሱ ጉልት የነበረው ሲሆን ይኼውም በእብናት፣ በለሳ እና አርማጭሆ ተሰባጥሮ ይገኝ ነበር፤ ስለሆነም 260 ቀሳውስትን በስሩ ያስተዳድር ነበር፡፡ ግቢው ሦስት ጊዜ ጉዳት ደርሶበታል። በመጀመሪያ በ1858፣ ዓፄ ቴዎድሮስ መቅደላ ሊያሰሩት ላሰቡት ቤተ ክርስቲያን ከቤተክርስቲያኑ የተለያዩ ንዋያትን መውሰዳቸው ነበር። ሁለተኛው ጉዳት የደረሰው በ1870ወች፣ የሱዳን ደርቡሾች ግቢውን በእሳት በማጋየት ያደረሱት ዋናው ጉዳት ነበር። በዚህ ቃጠሎ ቁስቋም ማርያም እንዳለ ሊቃጠል ችሏል። በ1932ዓ.ም. የእንግሊዝ ጦር በአውሮፕላን ቦምብ ስለጣለበት፣ እንዲሁ ተጨማሪ አደጋ ደረሰበት። ስለሆነም በአሁኑ ወቅት ብዙ ጉዳት ሳይደርስበት ከሞላ ጎደል ተርፎ የሚገኘው አጥሩና እልፍኙ ነው። ^ Stuart C. Munro-Hay, Ethiopia, the unknown land: a cultural and historical guide,I.B.Tauris, London, 2002 Page 156 ^ Donald Crummey, Land and society in the Christian Kingdom of Ethiopia: from the thirteenth, page 168 ^ Briggs, Philip, Blatt, Brian, Ethiopia, Legoprints SPA, Italy, 2009 በ"Wikimedia Commons" (የጋራ ፎቶዎች ምንጭ) ስለ Category:Kuskwam የሚገኛኙ ተጨማሪ ፋይሎች አሉ።


ተንኮለኛ ገደል ዝንጀሮ ይጥላል በሬ ያሳልፋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ተከተማ ወደዱር ተአልጋ ወደምድር የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ተወገብ በላይ ጥጋብ ተወገብ በታች ራብ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


አሪስጣጣሊስ በግሪኩ Ἀριστοτέλης ከክርስቶስ ልደት በፊት ከ384 ዓ.ዓ. እስከ ታህሳስ7፣ 322ዓ.ዓ. የኖረ የጥንቱ ግሪክ ፈላስፋ ነበር። በምዕራቡ አለም ስልጣኔ ከፍተኛ ግምት ያለው ፈላስፋ ነበር። ምንም እንኳ አሪስጣጣሊስ ብዙ መጻሕፍትን የጻፈ ቢሆንም ዘመናትን አልፈው ተርፈው የሚገኙት መጻሕፍት ጥቂት ናቸው። የፕላቶ ተማሪ የሆነው አሪስጣጣሊስ በተራው የንጉሱ ታላቁ እስክንድር አስተማሪ የነበርና ንጉሱ በእድሜ ጎልምሶ የዚያን ዘመን አለም በሚገዛ ወቅት በስሩ ከሚያስገብራቸው እንግዳ አገሮች እጽዋትንና እንሣትን ለፈላስፍው መምህሩ ይልከለት ነበር። አባቱ ኒቆማቀስ የመቄዶንያ ንጉስ የነበረው ንጉስ አሚንታስ ሐኪም ነበር። ከ18 እስከ 37 አመት እድሜው፣ ኑሮውን በአቴና ያደረገው አሪስጣጣሊስ በወቅቱ የፕላቶ ተማሪና እንደ ጸጉረ ልውጥነቱ ለአቴና ሜቲክ የነበረ ነበር። አሪስጣጣሊስ ፕላቶ በ347ዓ.ዓ. እስከሞተ ድረስ ከአስተማሪው ሳይለይ ለ20 አመት በፕላቶ አካዳሚ ህይወቱን አሳልፏል። ከዚህ በኋላ ከዜኖክራቴስ ጋር በመሆን ትንሹ እስያን በመጎብኘት ስለአካባቢው አትክልትና እንሣት ምርምር ቢያደርግም በካከሉ የመቄዶንያው ንጉስ ዳግማዊ ፊሊጶስ ልጅን ታላቁ እስክንድርን እንዲያስተምር በ343 ዓ.ዓ. ግብዣ አደርገለት። በመቄዶንያ አካዳሚ እራስነት የተሾመው ፈላስፋ እስክድንርን ብቻ ሳይሆን ሌሎች ሁለት ነግስታትን፡ [[ቀዳማዊ ቶሎሚ]ንና ካሳንደርን ለማስተማር በቅቷል። አሪስጣጣሊስ እስክንድር ወደ ምስራቃዊ የዚያ ዘመን አለም እንዲስፋፋ፣ ፋርስንም እንዲያስገብር ይገፋፋው ነበር። ለወደፊቱን ንጉስ እንዲህ ሲል ይመክረው ነበር፡ "ለግሪኮች መልካም መሪ ሁን፣ ለአረመኔወቹ ግን አምባ ገነን ሁን" በማለት። p58 335 ዓ.ዓ. ላይ አሪስጣጣሊስ ወደአቴና በመመለስ ሊሲየም የተስኘውን የራሱን ትምህርት ቤት ከፈት። ለሚቀጥሉት 12 አመታት በዚሁ ትምህርት ቤቱ አብዛኛውን ጽሁፎችን እንደጻፈ ይገመታል .


ፈሪ የናቱ ልጅ ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው። ፈሪ ለናቱ ጀግና ለጀግንነቱ


ፈሷን ፈስታ ቂጧን ጨበጠች የአማርኛ ምሳሌ ነው። ውሃ ከፈሰሰ አይታፈስ


ፈትል ሲረዳዳ አንበሳ ያስቀራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ድር ቢያብር አንበሳ ያስር


ፈጭታ የነበረች ላመልማሎ ኮራች የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ቁስቋም ዕቃ ቤት በደብረ ፀሐይ ቁስቋም የሚገኝ ህንጻ ሲሆን በዘመኑ የተለያዩ መገልገያ እቃወችን ይዞ ይገኝ ነበር። በ1889፣ ከደርቡሽ ቃጠሎ የተረፉ የእቴጌ ምንትዋብ መገልገያ እቃዎችና የእርሷንና የልጅ ልጇን አጽማት ይዞ የሚገኝ ሳጥን በዚሁ ቦታ አሁን ይገኛል። 1 2 3 4 5 6 7 8 9 11


ገላን ተሰማ ታዋቂ ኢትዮጵያዊ ዘፋኝ ነው። ገላን ተሰማ ተወልዶ ያደገው በወለጋ ኖኖ ሲሆን ወደ አዲስ አበባ የመጣው በአስር ዓመቱ ነው። በ፲፱፻፵፯ ዓ.ም. በክብር ዘበኛ ጋራዥ ክፍል ተቀጥሮ ሲሰራ ቆይቶ ከሶስት ዓመታት በኋላ ወደ ቲያትር ክፍሉ ተዛውሮ በመሰልጠን ዳንኪረኛ ለመሆን ችሏል። ገላን እስከ ዛሬ ድረስ የተለያዩ ዜማዎችን ተጫውቷል። ከእነርሱም መካከል «እንደ ተመኘኋት» የተባለችውን ዜማ በይበልጥ ይወዳታል፤ ገላን በወቅቱ የክብር ዘበኛ አርቲስቶች የዳንኪራ መምህር ነበር። ገላን በዳንኪርተኛነቱ እጅግ የተደነቀና የተፈጥሮ ስጦታ ያለው ነው። ^ ሀ ለ ናሽናል ቢብሊዮግራፊ ቡድን፣ የአንጋፋ አርቲስቶች መዝገበ የሕይወት ታሪክ፣ መጋቢት ፳፻፣ ገጽ 24 (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ጳጉሜ ሲወልስ ጎተራህን አብስ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ዘመን የሚወልደውን ንጉስ የሚፈርደውን የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዘመን የሚወልደውን ንጉስ የሚፈርደውን የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ሶረን ኬርከጋርድ(5 ግንቦት, 1813 – 11 ህዳር, 1855) የነበረ ዴንማርካዊ ፈላስፋ እና ሥነ መለኮት ተማሪ ነበር። በብዙወች ዘንድ የመጀመሪያው የኅልውነት ፍልስፍና አፍላቂ ተደርጎ ይወሰዳል። ኬርከጋር ብዙ ስለ እመንት፣ ኅልውነት፣ ስሜት የሚያትቱ የፍልስፍና መጻሕፍትን ጽፏል። ኬርከጋር ክርስትናን ፖለቲካዊ አቋም እንዲይዝ የሚተጉትን አጥብቆ ተቃውሟል፣ የግለሰብን ነጻነት በቡድን ነጻነት ለመወሰን የሚጥሩንም እንዲሁ ይቃወም ነበር፡፡ ስራው በብዙወች ዘንድ አድናቆትን ያተረፈለት ሲሆን ሉድቂግ ዋይንሳታይን የተሰኘው የሃያኛው ክፍለ ዘመን ፈላስፋ "ካይከጋርድ" የአ19ኛው ክፍለ ዘመን ስር ነቀል አሳቢ እንደነበር ይገልጸዋል። ኬርከጋርድ ኮፐንሃገን፣ ዴንማርክ ሲወለድ፣ በኮፐንሃገን ዩኒቨርሲቲ ትምህርቱን ተከታትሎ በ1841 ዲግሪውን አግኝቷል። ከሴት ጓደኛው ጋር ከተለያየ በኋላ ብዙ መጻህፍትን ሲደርስ፣ እኒህ መጽሃፎች በዘመኑ ያልተወደዱ በ20ኛውና በ21ኛው ክፍለ ዘመን ግን ተደናቂነትን ያገኙ ናቸው።


ዘመድና መድሀኒት የተቸገሩ ለት የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዘመድና መድሀኒት የተቸገሩ ለት የአማርኛ ምሳሌ ነው።


መጋቢት ፲፫፣ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፻፺፫ ኛው ዕለት ሲሆን፤ የበጋ ወቅት ፸፰ ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፻፸፫ ዕለታት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፻፸፪ ቀናት ይቀራሉ። ፲፰፻፵፱ ዓ/ም - በጃፓን የተከሰተ የመሬት እንቅጥቅጥ የ ፻ ሺህ ሰዎችን ነፍስ አጠፋ። ፲፰፻፺፰ ዓ/ም - ልዑል ራስ መኮንን ቁልቢ ላይ አርፈው ቀብራቸው ሐረር ላይ እሳቸው በተከሉት በቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን ተከናወነ። (እንግሊዝኛ) http://en.wikipedia.org/wiki/March_21 (እንግሊዝኛ) FCO 371/1829 - ANNUAL REVIEW FOR ETHIOPIA FOR 1974


ኢማጅን እና ፖኤሲያ (ጣልኛ፦ IMMAGINE&POESIA) በቶሪኖ፣ ኢጣልያ በ2007 እ.ኤ.አ. የተመሠረተ ዓለም አቀፋዊ የሥነ-ጥበብ እንቅስቃሴ ነው። የእንቅስቃሴው ደጋፊ ኤዮሮንዊ ቶማስ ናት። የእንቅስቃሴው ቻርተር አባላት የሚከተሉት ናቸው፦ ኤዮሮንዊ ቶማስ፣ ገጣሚና ፀሐፊ ጂያንፒየሮ አክቲስ፣ ሠዓሊ ሲልቫና ጋቲ፣ ሠዓሊ ሳንድሪና ፒራስ፣ ገጣሚ ሊዲያ ቺያሬሊ ሎውረንስ ፈርሊንጌቲ፣ ዩጎ ኔስፖሎ እና ቤቨርሊ ማተርኒም የኮሚቴው የክብር አባላት ናቸው። The Object፣ አልፋ ቲያትሮ አዳራሽ፣ ቶሪኖ፣ ኢጣልያ፣ 2007 እ.ኤ.አ. I Colori delle Parole: Gianpiero Actis responds to Aeronwy Thomas፣ ዲላን ቶማስ ማዕከል፣ ስዋንሲያ፣ ዌልስ፣ 2007 እ.ኤ.አ. Streetlamp & Moon, Arte Città Amica፣ ቶሪኖ፣ ኢጣልያ፣ 2008 እ.ኤ.አ. The Door፣ ቶሪኖ የጥበብ ጋለሪ፣ ቶሪኖ፣ ኢጣልያ፣ 2009 እ.ኤ.አ. Omaggio alla poesia di Lawrence Ferlinghetti, Arte Città Amica፣ ቶሪኖ፣ ኢጣልያ፣ 2010 እ.ኤ.አ. Colors of shadow and other works፣ ክሊፍተን የጥበብ ማዕከል፣ ክሊፍተን፣ ኒው ጀርዚ፣ አሜሪካ፣ 2011 እ.ኤ.አ. Immagine & poesia a Monte Carlo, mostra permanente, Hôtel Olympia, Monte Carlo , 2011 እ.ኤ.አ. Rhythms...


ሰንሰለት ማለት በተርታ የተያያዙ የብረት ቀለበቶች ማለት ነው። አንድ ሰንሰለት ሁለት ወይም ከዚያ በላይ ቀለበት ሊኖረው ይችላል። ሰንሰለቶች በሁለት አይነት መንገድ ትልማቸው ይከናወናል። ፩- በሁለት ቅጥ መተጣጠፍ የሚችሉ። እኒህ እንግዲህ አብላጫውን ጊዜ የቀለበት ሰንሰለት ሲሆኑ እቃ ለማንሳት እና ነገሮችን ለማሰር ይረዳሉ። ስለሆነም በሁለት ቅጥ አቅጣጫወች መልመጥመጥ እንዲችሉ ተደርገው ይሰራሉ። ፪- በአንድ ቅጥ ብቻ መታጠፍ የሚችሉ። እኒህ ብዙ ጊዜ ሃይልን ከአንድ ማሽን ወደ ሌላ ማሽን ለማስተላለፍ ሆን ብለው የሚሰሩ ናቸው። ስለሆነም ትልማቸው የሌላ ማሽን ጥርስን ለመንከስ እንዲችሉ ተደርገው ነው። ለምሳሌ የብስክሌት ፔዳል ሰንሰለት አንዱ ነው። እኒህ አይነቶቹ ሰንሰለቶች በአንድ ቅጥ ብቻ ይልመጠመጣሉ።


ያለ ዘመድ ነግሶ ያለ አቡን ቀስሶ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለ ዘመድ ነግሶ ያለ አቡን ቀስሶ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ያለ ይበዛል አለ ወፍጮ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለ ይበዛል አለ ወፍጮ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ንጉስ የቆረጠው እጅ ካለ ይቆጠራል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የሌሊት ግስገሳ የቀን ዘለሳ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሌሊት ግስገሳ የቀን ዘለሳ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


አተሚክ ስዓት በጣም ትክክለኛ የሆነ ሰዓት ቆጣሪ ሲሆን ጊዜ የሚቆጥረው በተንቀሳቃሽ ግዙፍ ቁሶች ሳይሆን በአቶሞች ነው። የሰዓቱ ድግግሞሽ የሚመነጨው ከኤሌክትሮኖች ጨረር መቋረጥ ነው። በአለንበት ዘመን አተሚክ ሰዓቶች ከማንኛውም የሰአት ቆጣሪዎች በበለጠ ትክክል ነው። በአለም ላይ 260 የአተሚክ ሰዓቶች 60 ቦታወች ላይ ይገኛሉ። ከነዚህ የሚመነጩ መረጃዎች ፓሪስ፣ ፈረንሳይ ተጠራቅመው ይቀመራሉ። አለም አቀፉ የአተሚክ ሰዓት በዚያው በፓሪስ ይሰላል። የአተሚክ ሰዓት ትልም የተደራጀው በኢሳዶር ራቢ ነው። ^ "The primary clocks" (በጀርመንኛ). በ1-12-2009 የተወሰደ. ^ "BIPM". በ1-12-2009 የተወሰደ. ^ Fritz von Osterhausen (1999). Callweys Uhrenlexikon. München: Callwey. pp. 24. ISBN 978-3766713537.


ታላረፉ መከራ ነው ትርፉ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ምከረው ምከረው እምቢ ካለ መከራ ይምከረው


ደብረ ሰላም ቅዱስ እስጢፋኖስ ቤተ ክርስቲያን፣ ለመጀመሪያ ጊዜ በንግሥት ዘውዲቱ ዘመነ መንግሥት በ፲፱፻፱ ዓ/ም ተመሠረተ። በዚያን ጊዜም ዘመኑ በፈቀድው መልክ የቤተ ክርስቲያኑ ሕንጻ ተጠናቆ ሲወደስበት ሳለ፤ በጣልያን የወረራ ዘመን፣ በ፲፱፻፴፪ ዓ/ም ባልታወቀ ምክንያት የእሳት አደጋ ደርሶበት ሕንጻው ተቃጠለ። ኢትዮጵያ ከ ፋሺስት የወረራ ቀንበር ከተላቀቀች በኋላ፤ የግንባታው ሥራ በሥራ ሚኒስቴር ኃላፊነት በዘመናዊ መልክ እንዲሠራ በተሰጠው ትዕዛዝ መሠረት ሚኒስትሩ ባላምባራስ (በኋላ ብላቴን ጌታ) ማኅተመ ሥላሴ ወልደ መስቀል በአንድ በኩል የአካባቢውም ኗሪ እና የቤተ ክርስቲያኑ ምእመን በመሆናቸው እና በሚኒስቴራዊ ኃላፊነታችው፤ ሥራውን በቅርብ እየተከታተሉና እየተቆጣጠሩ አሠርተውት የአሁኑ ሕንጻ ግንባታ ፍጻሜ አግኝቶ ጥቅምት ፲፯ ቀን ፲፱፻፶፫ ዓ/ም ቅዳሴ ቤቱ የግብጽ ኮፕት ቤተ ክርስቲያን ፓትረያርክ፣ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ቄርሎስ ፮ኛ በተገኙበት ተባረከ፡፡ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ሐዋርያዊ ድርጅት፣ “ትንሣኤ፡ የሃያ አምስት ዓመታት መንፈሳዊ እርምጃ” (፲፱፻፶፱ ዓ/ም) ብርሃንና ሰላም ማተሚያ ቤት።


እንብዛም ስለት ይቀዳል አፎት የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እንኳን ለእህቴ ለሌላውም ይዘፍናል አንገቴ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እንኳን እናቴ ሙታ እንዲያውም አልቅስ አልቅስ ይለኛል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እንደ መረብ ሸፍኖ እንደ እንቁላል ደፍኖ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የማያልፍለት ዘበኛ ከዋርካ ስር አይጠፋም የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያልፍለት ዘበኛ ከዋርካ ስር አይጠፋም የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ያሞሌ ጥጃ በወንዙዋ ትነፋ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያሞሌ ጥጃ በወንዙዋ ትነፋ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ጅራትና ጉድ ከወደኋላ ብቅ ይላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ጅራትና ጉድ ከወደኋላ ብቅ ይላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ጅብ አጥንት ባየበት ይመላለሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ጅብ እንኳን ጓደኛውን ይጣራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ጅብ እንኳን ጓደኛውን ይጣራል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የማይተች አይፍረድ የማያተርፍ አይነግድ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማይተች አይፍረድ የማያተርፍ አይነግድ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


Script error: The function "infoboxTemplate" does not exist.


እጅ እያጠቡት ያድፋል ልጅ እየነገሩት ያጠፋል የአማርኛ ምሳሌ ነው። እጅ እያጠቡት ያድፋል ልጅ እየነገሩት ያጠፋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እጅና አፍ አይተጣጣም የአማርኛ ምሳሌ ነው። እጅና አፍ አይተጣጣም የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እሪ በከንቱ ማን ሊሰማ ነው ጩኸቱ የአማርኛ ምሳሌ ነው። እሪ በከንቱ ማን ሊሰማ ነው ጩኸቱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እግሩን ለጠጠር ግንባሩን ለጦር የአማርኛ ምሳሌ ነው። እግሩን ለጠጠር ግንባሩን ለጦር የአማርኛ ምሳሌ ነው።


አባ ክረንጻ ሚካኤል ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ከአለት የተፈለፈ ቤተ ክርስቲያን ነው።


ደጉ ነገር ሳያልቅ ክፉ መናገር የአማርኛ ምሳሌ ነው። ደጉ ነገር ሳያልቅ ክፉ መናገር የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ሰኮሩ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።


ሽነት (Morella serrata) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።


ቀሰም ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።


ከገሙ አይቀር ቅርንት ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው። ከገሙ አይቀር ቅርንት ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ወሬ ቢነግሩህ መላ ጨምር የአማርኛ ምሳሌ ነው። ወሬ ቢነግሩህ መላ ጨምር የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ወርቅ የያዘ ቀበዝባዛ እህል የያዘ ፈዛዛ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ወርቅ የያዘ ቀበዝባዛ እህል የያዘ ፈዛዛ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


አዳብ የሱመር ጥንታዊ ከተማ ነበር። ዛሬው ሥፍራው ቢስማያ ተብሎ በዘመናዊው አገር ኢራቅ ውስጥ ይገኛል። ብዙ ሥነ ቅርስ በዙሪያው ተገኝቷል። የዱሙዚድ ሕልም በተባለ ሱመራዊው ትውፊት ሰነድ መሠረት፣ ረሃብተኛ ሰዎች ከአዳብና ከሌሎች ከተሞች በአመጽ ወጥተው የኡሩክን ንጉስ ዱሙዚድ፣ አሣ አጥማጁን ከዙፋኑ አወደቁት። በኋላ ዘመን የኪሽ ንጉሥ መሲሊም አዳብን ገዛ። የአዳብ ንጉሥ ሉጋል-አኔ-ሙንዱ ደግሞ የመላ ሱመርን ላዕላይነት እንደ ያዘ ተመዝገቧል። አንድ ታሪካዊ ጽላት እንደሚለን ይህ ሉጋል-አኔ-ሙንዱ ግዛት በሱመር ላይ ብቻ ሳይሆን በኤላም፣ ጉቲዩም፣ ሱባርቱ፣ ሊባኖስ፣ ማርቱና ሱትዩም ላይ ስለ ሸፈነ፣ «የ4 ሩቦች ንጉሥ» በመባል ታወቀ። ያንጊዜ አዳብ ወደ ስሜን ካለው ከተማ ከኤብላ ጋር በወንዝ ይነግድ ነበር። በሉጋል-አኔ-ሙንዱ መሞት ግን የአዳብ ላዕላይነት ተሰብሮ ወደ ማሪ ተዛወረ። የአካድ ንጉሥ ሪሙሽ (2050 ዓክልበ. ግድም) አዳብን ስለ አመጽ እንዳጠፋው ይመዘገባል። ቢሆንም አዳብ እስከ ኩሪጋልዙ ዘመን ድረስ (1330 ዓክልበ.) ይቆይ ነበር።


የተስፋ ቁልፍ በ1924 ዓ.ም. ግድም በጃማይካዊው ሰባኪ ሌናርድ ፒ ሃወል የተጻፈ የራስታፋራይ እንቅስቃሴ ጽሑፍ ነው። ይሄ ጽሁፍ መጀመርያው «ራስታፋራይ» ሊባል የሚችለው ሰነድ ነው፤ ሃወልም ከቅድመኞቹ የራስታፋራይ ሰባኪዎች መካከል አንዱ ነበር። የጻፈው በብዕር ስም «ጎንግ ጉሩ ማራግ» ሥር ነበር። የጃማይካ ቅኝ አገር ባለሥልጣናት እንደ ረባሽ አሠሩት፣ ምናልባት ታስሮ ሳለ ጽሑፉን ያዘጋጀው ይሆናል። ብዙዎች ዐረፍተ ነገሮች አስቀድሞ (1918 ዓ.ም) በፊፅ ባልንታይን ፐተርስቡርግ በተጻፈው «የጥቁር ላዕላይነት ንጉሣዊ ጥቅል ብራና» (ሮያል ፓርችሜንት ስክሮል ኦቭ ብላክ ሱፕሬማሲ) ተወስደዋል፤ ለምሳሌ፣ በሁለቱ ሥራዎች ውስጥ «አስቀያሚ ውበት በገሐነም ንግሥት ነች!» የሚለው መፈክር የምዕራባውያንን ሥነ ውበት ሲሳድብ ይገኛል። በ«ንጉሣዊ ጥቅል ብራና» ዘንድ ግን የ«ንጉሥ አልፋ» እና የ«ንግሥት ኦሜጋ» መታወቂያዎች ፊፅ ባልንታይን ፐተርቡርግ እራሱ እና ሚስቱ ሲሆኑ፣ በሃወል ድርሰት ግን የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ እና የእቴጌ መነን መታወቂያዎች መሆናቸውን መጀመርያ ገለጸ። ስለ ኢትዮጵያ ጥንታዊነትና ክርስትና እና ስለ ጃንሆይ ሥራተ ነግሥም ይገልጻል። ጃንሆይ በራሳቸው እግዚአብሔር ወልድ ተመልሰው ስለ ሆኑ አዲስ ሃይማኖት መመሥረት እንደሚያስፈልግ የሚል ጽሑፍ ነው። እነዚህ እምነቶች እስካሁንም ድረስ በራስታፋራይ (ራስተፈሪያውያን) እንቅስቃሴ አማኞች በኩል ተቀብለዋል። በጽሑፉ ደግሞ ጥቁሮች ከሌሎች ዘሮች ብልጫ አንዳላቸው ይላልና ስለ ነጮች በተለይም ስለ እንግሊዝ ዘር ብዙ ስድቦች ሲኖሩበት፣ ዛሬው ግን ስለ ጃንሆይ እራሳቸው ቃላት እጅግ በማጥናት፡ አብዛኛው ራስታዎች በዘሮች እኩልነት የሚያምኑ ናቸው። ጥቅስ፦ «በንጉሥ አልፋ መዝገበ እውቀት፣ ዓለሞች እንዴት እየተሠሩና በምን ቃታ ላይ መንግሥታት እንደሚቀመጡ ለሁላችን ይገልጻሉ። የትውልዳትን ችሎታዎች ደግሞ ይገልጹልናል።» ጽሑፉ በእንግሊዝኛ


ጆን ግሪንሊፍ ዊቲየር አሜሪካዊ ጸሓፊ ነበረ። (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


(ይህ ድርጅት ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!) ቃና ቲቪ፣ ተከታታይ ፊልሞች ማሳያ የተለቭዥን ጣቢያ ሲሆን ለመጀመሪያ ጊዜ ራሱን ለህዝብ የከፈተው በሁለት ሺ ስምንት ነው። በውጭ ሀገር ድርጅትና በሶስት ኢትዮጵያዊ ስራ ፈጣሪያን የተከፈተው ይህ የተለዥን ጣቢያ በብዛት የቱርክ ሀገር ተከታታይ ፊልሞችን በአማሪኛ ቋንቋ አዘጋጅቶ ያሳያል። ቃና ቲቪ ዋና ድረ ገጽ


13 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ጥቅምት 3 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ) ጥቅምት 2 ቀን ላይ ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


23 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ጥቅምት 13 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ) ጥቅምት 12 ቀን ላይ ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


31 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ጥቅምት 21 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ) ጥቅምት 20 ቀን ላይ ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


የኢትዮጵያ እርስ በርስ ጦርነት ከኅዳር ፲፱ ቀን ፲፱፻፷፯ እስከ ግንቦት ፲፫ ቀን ፲፱፻፹፫ ዓ.ም. ተካሄዷል። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሳራ በርናርት (ፈረንሳይኛ፦ Sarah Bernhardt) ከ1837 እስከ 1915 ዓም ድረስ የኖረች የፈረንሳይ ተዋናይት ነበረች። (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ካሮሉስ ማግኑስ (ታላቅ ካርል ወይም እንደ ዘመናዊ ፈረንሳይኛ ሻርልማኝ) ከ761 እስከ 806 ዓም. ድረስ የፍራንኮች ንጉሥ ነበረ። በተጨማሪ ከ766 ዓም ጀምሮ የሎምባርዶች ንጉሥ፣ ከ793 ዓም የ«ቅዱስ ሮማዊ መንግሥት» መጀመርያው ቄሣር ሆነ። እስከ 777 ዓም ድረስ በጥምቀት ሥርዓት ወደ ክርስትና የገቡት በጠቅላላ በፈቃደኝነትና በሰላም ነበር። በ777 ዓም ግን ካሮሉስ የሳክሶኖች ብሔር (በጀርመን የቀሩትን ሕዝብ) በግድና በዛቻ አስጠመቁዋቸው። እምቢ አንጠምቅም ከሚሉት አረመኔዎች ሳክሶኖች ብዙ ሺህ አስገደለ። (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


18 November በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ኅዳር 9 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ) ኅዳር 8 ቀን ላይ ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


24 November በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ኅዳር 15 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ) ኅዳር 14 ቀን ላይ ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


4 December በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ኅዳር 25 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ) ኅዳር 24 ቀን ላይ ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


የ2010 እ.ኤ.አ. ፊፋ የዓለም ዋንጫ ምድብ ኢ ከሰኔ ፯ እስከ ሰኔ ፲፯ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም. ተካሄዷል። በዚህ ምድብ ውስጥ የኔዘርላንድስ፣ ጃፓን፣ ዴንማርክ እና ካሜሩን ቡድኖች ነበሩ። ሁሉም ሰዓታት በደቡብ አፍሪቃ ሰዓት (UTC+2) ናቸው። ^ ሀ ለ ሐ መ ሠ ረ ሰ ሸ ቀ በ "(እንግሊዝኛ) Referee designations for matches 1-16" (PDF). FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. Archived from the original on ሰኔ ፳፰ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም.. በግንቦት ፳፰ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም. የተወሰደ. ^ ሀ ለ "(እንግሊዝኛ) Tactical Line-up – Group E – Netherlands-Denmark" (PDF). FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. Archived from the original on ሰኔ ፳፰ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም.. በሰኔ ፯ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም. የተወሰደ. ^ ሀ ለ "(እንግሊዝኛ) Tactical Line-up – Group E – Japan-Cameroon" (PDF). FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. በሰኔ ፯ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም. የተወሰደ. ^ ሀ ለ "(እንግሊዝኛ) Tactical Line-up – Group E – Netherlands-Japan" (PDF). FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association.


የፈረንጅ ልምጭ (Betula) በውጭ አገር የሚገኝ ሰፊ የዛፎች ወገን ነው። በኢትዮጵያ «ልምጭ» የሚባል ዛፍ ግን ከዚህ መደብ አይደለም።


የአውርስያ ዓቅዓቅ (Pica pica) በተለይ በውጭ አገር (አውርስያ) የተገኘ የአዕዋፍ ዝርያ ነው። ወፊቱ በኢትዮጵያ ባትገኝም ስያሜው «ዓቅዓቅ» በአማርኛ እንግሊዝኛ መዝገበ ቃላት 1833 ተመዘገበ። በጣም አስቸጋሪ «ዓቅ ዓቅ» የሚል ድምጽ ስላላት ነው።


በ 6 ኛው ምዕተ ዓመት 501 እ.ስ.ከ. የጋራ ውስጥ በጁሊያን የቀን መቁጠሪያ መሠረት 600 እ.ስ.ከ. ዓ.ም ድረስ ባለው ጊዜ ውስጥ ነው ዘመን። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


1 January 6 - 26 August 6 እ.ኤ.ኣ. = 3 ዓክልበ. ዓ.ም. 27 August 6 - 31 December 6 እ.ኤ.ኣ. = 2 ዓክልበ. ዓ.ም.


ደብረ-ዕንቁ ወይብላ ማርያም በደቡብ ጎንደር ዞን ፡ በደብረ ታቦር ከተማ የምትገኝ ጥንታዊት ቤተ ክርስቲያን ናት።


ነሕሴት ናይስ በጥንታዊ የኢትዮጵያ ነገሥታት ዝርዝር ዘንድ ከንጉሥ አሜን 1ኛ ቀጥላና ከንጉሥ ሖርካም አስቀድማ ለ30 ዓመታት የኩሽ (ኢትዮጵያ) ንግሥት ነበረች። የነገሠችበት ዘመን በየምንጩ የሚለያይ ነው፤ ለምሳሌ በተክለጻድቅ መኩሪያ ዝርዝር ከ2434 እስከ 2404 ዓክልበ. ነበረ። በሌላ ቁጠራ ከ2154 እስከ 2124 ዓክልበ. ነገሠች። አለቃ ታዬ እንደ ጻፈው ንግሥት ካሲዮኒ ሲላት በ3ኛ (13ኛ) ዓመትዋ የከነዓን ልጅ ሲኒ ልጆች ወደ ኩሽ ገቡ፤ እነዚህም የሻንቅላ ጎሣ ወላጆች እንደ ነበሩ ይለናል። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ፎገራ በደቡብ ጎንደር የሚገኝ ወረዳ ሲሆን፣ የወረዳው አስተዳደር ማዕከል ወረታ ይሰኛል። በዚህ ወረዳ ውስጥ ከሚገኙ ታዋቂ ትናንሽ ከተሞች ውስጥ አመድ በር እና አውራአምባ ይገኛሉ። ጉማራ እና ርብ ወንዝ ይህን ክፍል ሲያካልሉት ለጣና ሐይቅ ያለው ቅርበት ደግሞ የውሃ ሃብቱን ያጎላዋል። 490 ስኩየር ኪ.ሜ. እሚያክለው የዚህ ወረዳ መሬት በየአመቱ በጣና ሐይቅ ሙላት ምክንያት የጎርፍ ተጠቂ ነው። ጤፍ፣ ማሽላ፣ ዳጉሳ፣ ጥጥ፣ ሰሊጥ ዋናዎቹ የዚህ ወረዳ ምርቶች ናቸው። የፎገራ ላም ለየት ያለ የላም ዝርያ ዓይነት ሲሆን በግዙፍነቱና በከፍተኛ የወተት ምርቱ ይታወቃል። ሆኖም በበጋ ወራት ከከምከም እና ደራ ወረዳዎች ላሞች ወደዚህ ወረዳ ለግጦሽ ስለሚመጡ የዚህ ዝርያ ላም በመዳቀል ኅልውናው አስጊ ሆኗል። ፎገራ የአለቃ ገብረሃና የትውልድ ቦታ በመሆኑም ይታዎቃል። ^ Ethiopia-Sudan Power Systems Interconnection Project, ESIA Final Report, p. 55 (Ethiopian Electric Power Corporation website) This was based on information provided by the woreda in 2006. ^ "Tana & Beles Integrated Water Resources Development: Project Appraisal Document (PAD), Vol.1", World Bank, 2 May 2008 (accessed 5 May 2009) ^ Census 2007 Tables: Amhara Region, Tables 2.1, 2.4, 2.5, 3.1, 3.2 and 3.4. ^ 1994 Population and Housing Census of Ethiopia: Results for Amhara Region, Vol. 1, part 1, Tables 2.1, 2.7, 2.10, 2.13, 2.17, Annex II.2 (accessed 9 April 2009)


እብናት ከ1950ዎቹ ጀመሮ በወረዳነት የተዋቀረ፣ በደቡብ ጎንደር የሚገኝ ክፍል ሲሆን የአስተዳደር ማዕከሉ በተመሳሳይ ስም እብናት ከተማ ነው። እብናት ወረዳ ውስጥ 35 የገጠር ቀበሌዎች እና 1 የከተማ ቀበሌ ይገኛል። ጥር 12፣ 1600 ዓ.ም. ዓፄ ሱሰንዮስ ወደዚህ አካባቢ በዘመተ የኦሮሞ ቡድን ላይ ድንገት ጦርነት በመክፈት ወደ 12፣000 የቡድኑ አባሎችን በመግደል እና በራሱ ላይ ደግሞ 400 ጉዳት በማድረስ በታሪክ ተጠቅሶ ይገኛል። ምንም እንኳ በግል እና በአካባቢያዊ ጥቅም ምክንያት መጀመሪያ ላይ የአርበኞች ትግል እብናት ውስጥ የቀዘቀዘ የነበር ቢሆንም በኋላ ግን የበጌምድር የአርበኞች ትግል ማዕከል በመሆን በጣሊያን ወራሪ ሃይል ላይ ብዙ ትግል በዚህ ቦታ ተካሂዷል። በ1974 ዓ.ም. እብናት ውስጥ የርሃብተኞች መርጃ ካምፕ የተቋቋመ ሲሆን፣ ካምፑ በመጀመሪያ 7፣000 ሰዎችን ሲያስተናግድ በ1977 ዓ.ም እስከ 50፣000 ሰዎችን አስጠልሎ ነበር። በ'77 ዓ.ም. በደርግ ባለስልጣን ትዕዛዝ ካምፑ ፈርሶ ሰዎቹ ያልምንም ርህራሄ ወደ መጡበት ወሎ ክፍለሃገር እንዲሄዱ የታዘዙ ሲሆን፣ በተባበሩት መንግስታት ሰራተኞች ጣልቃ ገብነት፣ ከካምፑ ተሰደው ከተደበቁበት ያካባቢው ተራራ እንደገና ተመልሰው በዚሁ ካምፕ ኑሮ እንደጀመሩ የተባበሩት መንግስታት ሰነዶች ያስታውቃሉ። አወ እብናት ታሪካዊ ቦታናት ^ "Local History in Ethiopia" The Nordic Africa Institute website (accessed 6 November 2007) ^ James Bruce, Travels to Discover the Source of the Nile (1805 edition), vol. 3, pp.