Play media አዙሪት ጉልበት አንድ ቁስ ቀጥተኛ ሳይሆን የጎበጠ መንገድ ይዞ እንዲንቀሳቀስ የሚያደርግ የጉልበት አይነት ነው። አዙሪት ጉልበት ምንግዜም ለቁሱ ፍጥነት ቀጤነክ (orthogonal) ነው ፤ ማለት አቅጣጫው ወደ ሚጓዝበት መንገድ ቅጽበታዊ የጉብጠት ማዕከል የሚያመላክት ነው ኢሳቅ ኒውተን አማካሊ ጉልበትን ሲተረጉም «አዙሪት ጉልበት ማለት ቁሶች ወደ ማዕክላዊ ነጥብ እንዲያዘነብሉ የሚገደዱበት ወይም የሚሳቡበት ጉልበት ነው» ሲለው የዚህን ጉልበት ሂሳባዊ ቀመር ለመጀመሪያ ጊዜ ያሰላው የኔዘርላንዱ ሳይንስ አጥኝ ክርስቲያን ሃይጅን በ1651ዓ.ም. ነበር። አንድ ቁስ የግዝፈቱ መጠን m ቢሆንና በv ጥድፈት፣ የ[ጉብጠት ሬዲየስ|


የኢትዮጵያ ቋንቋዎች በኢትዮጵያ ውስጥ የሚነገሩ እና የሚጻፉ ቋንቋዎችን፣ እና የምልክት ቋንቋን ያጠቃልላል። በአገሩ ውስጥ ፺ የሚሆኑ ቋንቋዎች አሉ። በአሁኑ ወቅት በአብዛኛው ኢትዮጵያውያን የሚነገሩት ቋንቋዎች አማርኛ እና ኦሮምኛ ሲሆኑ፤ አማርኛ በተለያዩ የሀገሪቱ ክፍል ያሉ ነዋሪዎች የመማሪያ፤ የመገበያያ እንዲሁም የስራ ቋንቋ ሆኖ የቆየ በመሆኑ በአሁኑ ወቅት የስራ ቋንቋ ነው። በኢትዮጵያ ውስጥ የሚነገሩት ቋንቋዎች አፍሮ-ኤስያዊ እና ናይሎ ሳህራዊ በሚባሉ ሁለት ዋና የቋንቋ ክፍሎች ሊካተቱ ይችላሉ። በአፍሮ-ኤስያዊ የቋንቋ ቤተሰብ ውስጥም ኩሻዊ፣ ኦሞአዊ እና ሴማዊ የሚባሉ ንዑስ ክፍሎች አሉ። አፍሮ እስያዊ ቋንቋዎች ሴማዊ ሰሜን ትግርኛ (በኤርትራም ይነገራል) ግዕዝ (በቤተ ክርስቲያን ብቻ ይነገራል) ደቡብ Transverse አማርኛ አርጎብኛ ሀደሪኛ ወይም ሐረርኛ የምሥራቅ ጉራጌ ቋንቋዎች ስልጤኛ (Ulbareg, Inneqor) ወላኔኛ ዛይኛ Outersouth ጋፋትኛ (የጠፋ) ሶዶኛ ሙኸርኛ ጎጎትኛ የምዕራብ ጉራጌ ቋንቋዎች እኖርኛ መስመስኛ (የጠፋ) መስቃንኛ ቸሃኛ ወይም ቸሃ (ሰባትቤት ጉራጌ) እዣኛ ጉመርኛ ጉራኛ ግይጦኛ ኧንደገንኛ ኧነርኛ ኩሻዊ አገውኛ አውኛ (ኩንፋልኛ ዘዬ ወይም ቀበሌኛ ቋንቋን ጨምሮ) ቅማንትኛ ጫምታንግኛ ምሥራቅ ኩሻዊ አፋርኛ (በኤርትራና ጅቡቲም ይነገራል) አላባኛ አርቦርኛ ባይሶኛ ቡሳኛ ቡርጂኛ ዳሳናችኛ (በኬንያም ይነገራል) ድራሻኛ ጋዋዳኛ ጌድዎኛ ሃድያኛ ከምባትኛ ኮንሶኛ ወይም ሊቢዶኛ ኦሮምኛ (በኬንያም ይነገራል) ሳሆኛ (በኤርትራም ይነገራል) ሲዳሞኛ ሶማልኛ (በሶማሊያም ይነገራል) ጻማይኛ ኦሞአዊ አሪኛ አንፊሎኛ ባምባሲኛ ባስኬቶኛ ቤንችኛ ቦሮኛ ወይም ወይም ሺናሻ ጫራኛ ድሜኛ ዲዚኛ ዳውሮኛ ዶርዝኛ ገንዝኛ ጋሞኛ ጋይልኛ ጎፋኛ ሃመርኛ ሆዞኛ ቃጫማ-ጋንጁልኛ ከፋኛ ቃሮኛ ቁርቴኛ ማሌኛ መሎኛ ናይኛ ኦይዳኛ ሰዜኛ ሸኪቾኛ ሸኮኛ ወላይትኛ የምሳኛ ዛይሴ-ዘርጉላኛ ናይሎ ሳህራዊ አኙዋክኛ (በሱዳንም ይነገራል) በርታኛ ጉምዝኛ ቃጭፖ ባልስኛ (በሱዳንም ይነገራል) ቆሞኛ ቋማኛ ቀውግኛ ማጃንግኛ ምዕንኛ ሙርሌኛ (በሱዳንም ይነገራል) ሙርሲኛ ኩናምኛ (በኤርትራም ይነገራል) ኑርኛ (በሱዳንም ይነገራል) ንያንጋቶምኛ ኦጶውኛ ሻቦኛ ሱሪኛ ኡዱክኛ (በሱዳንም ይነገራል) ወይቶኛ (ወይጦኛ) (የጠፋ)


የሞት በደለኛ አያይዞ በዳኛ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሞት በደለኛ አያይዞ በዳኛ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የሞኝ ገበሬ እርሻ በሰኔ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሞኝ ገበሬ እርሻ በሰኔ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የራስዋ እያረረባት የስው ታማስላለች የአማርኛ ምሳሌ ነው። የራስዋ እያረረባት የስው ታማስላለች የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የሴት ሞቷ በማጀቷ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሴት ሞቷ በማጀቷ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ሌይ ብራኬት (እ.አ.አ. ከ1915-1978) ታዋቂ አሜሪካዊት ደራሲ ነበረች። በዋናነት እንግሊዝኛ: The Secret of Sinharat በተሰኘው ስራዋ ትታወቃለች። የአሜሪካዊ ደራሲያን ዝርዝር (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ላፈርቲ (እ.አ.አ. ከ1914-2002) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: Past Master በተሰኘው ስራው ይታወቃል። የአሜሪካዊ ደራሲያን ዝርዝር (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ጥር የወር ስም ሆኖ በታኅሣሥ ወር እና በየካቲት ወር መሀከል የሚገኝ ከአስራ ሦስቱ ኢትዮጵያ የወራት አቆጣጠር ውስጥ አምስተኛው የወር ስም ነው። «ጥር» ከግዕዙ «ጠሐር / ጠሐረ» ከሚለው ቃል የተባዛ ነው። በቅብጢ አቆጣጠር የዚህ ወር ስም ቶቢ ነው። ይህም በጥንታዊ ግብጽ አረመኔ ሃይማኖት ከጣኦት ስም «ታዓበት» (መሥዋዕት) መጣ። በጎርጎርዮስ አቆጣጠር የጃንዩዌሪ መጨረሻና የፌብሩዌሪ መጀመርያ ነው። ዘመነ ማቴዎስ ዘመነ ማርቆስ ዘመነ ሉቃስ ዘመነ ዮሀንስ ^ The Ethiopic Calendar


የካቲት ፲፬፣ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፻፷፬ ኛው ዕለት ሲሆን፤ የበጋ ወቅት ፵፱ ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፪፻፪ ዕለታት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፪፻፩ ቀናት ይቀራሉ። ፲፱፻፶፯ ዓ/ም - በአሜሪካ ለጥቁር አሜሪካውያን ሰብአዊ መብት በመታግል የሚታወቀው ማልከም X በኒው ዮርክ ከተማ ላይ በጥይት ተደብድቦ ሞተ። ፲፱፻፷፭ ዓ/ም - የኢትዮጵያ አየር መንገድ ወደ ሻንግሃይ፣ ቻይና የበረራ አገልግሎት መስጠት ጀመረ። ፲፱፻፷፭ ዓ/ም - ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ በእንግሊዝ አገር ሕክምና ላይ የነበሩትን አልጋ ወራሽ አስፋ ወሰንን ለመጠየቅ ለአራት ቀን ቆይታ ሎንዶን ገቡ። ፲፱፻፷፮ ዓ/ም - በኢትዮጵያ የፈነዳው አብዮት እየተፋፋመ የአዲስ አበባ ከተማ ተሸብሮ ዋለ። ፲፱፻፶፯ ዓ/ም - ጥቁር አሜሪካዊው የሰብአዊ መብት ታጋይ ማልከም X በጥይት ተደብድቦ ሞተ። ^ መኮንን (ካፕቴን)፤ "አቪዬሽን በኢትዮጵያ -ዕውቀት፣ ጥበብ፣ ጥረትና እድገት" (፲፱፻፺፭) ገጽ ፪፻፹፭ መርስዔ ኀዘን ወልድ ቂርቆስ፤ ዕለታዊ የታሪክ ድርጊት “የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የመጀመሪያው ፓትረያርክ” (፲፱፻፶፩ ዓ/ም)፣ (እንግሊዝኛ) http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/february/21/newsid_2752000/2752637.stm (እንግሊዝኛ) P.R.O., FCO 371/1660 (እንግሊዝኛ) P.R.O., FCO 371/1829


ተወፈሩ ፈጣሪን አይፈሩ ሰውን አያፍሩ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የካ ሚካኤል የአለት ውቅር ቤተክርስቲያን ሲሆን ከአዲስ አበባ ወጣ ብሎ በሚገኘው የየካ አምባ ላይ ይገኛል። ቤተክርስቲያኑ የላሊበላ ውቅር ቤተክርስቲያን አይነት ስልት የያዘ ነበር። ምንም እንኳ የህንጻው አወቃቀር ባልታወቀ ምክንያት ሳይጠናቀቅ የቀረ ቢሆንም ስራው ቢገባደድ ኑሮ ኢትዮጵያ ውስጥ ካሉት የአለት ውቅር ቤተክርስቲያኖች በትልቅነቱ ሁለተኛ ይሆን እንደነበር ተመራማሪዎች ይዘግባሉ (ታላቁ የላሊበላ መድሃኒ አለም ነው)። ከትውፊት አንጻር፣ ቤተክርስቲያኑ የተሰራው በዓፄ አፅብሐትዕዛዝ እ.ኤ.አ በ380 ዓ.ም. ነው። ታሪክ አጥኝው ኤ.ኤፍ.ማቲው ግን ቤተክርስቲያኑ ከላሊበላ ዘመን በኋላና ከግራኝ መነሳት በፊት እንደተመሰረተ ያስረዳል። የቤተክርስቲያኑ ስራ መቋረጥም አካባቢው በግራኝ በመወረሩ እንደሆነ ያስረዳል። 30% የሚሆነው የዋሻ ሚካኤል ህንጻ ሳይጠናቀቅ የቀረ ነው። ከዚያ በላይ ህንጻው የጣሪያና የግድግዳ መፍረስ አጋጥሞት በአሁኑ ዘመን ከሞላ ጎደል የመፈራረስ መልክ ይዞ ይገኛል። ለመፍረሱ ብዙ ምክንያት ይሰጣል፣ አንድ አንዶች በኢጣሊያ ወረራ ወቅት በቦምብ ተደብድቦ ነው ሲሉ ሌሎች ደግሞ በግራኝ ተቃጥሎ ነው ይላሉ። አንድ አንድ ተመራማሪዎች ግን ከራሱ ከቤተክርስቲያኑ ባገኙት መረጃ ተነስተው ህንጻውን ሲያንጹ የነበሩ ሰዎች ባደረጉት የሥነ ህንጻ ስህተት ጣሪያው እንደፈረሰ ያስረዳሉ። በአሁኑ ወቅት፣ ምንም እንኳ ቤተክርስቲያኑ ከአዲስ አበባ ከተማ ትንሽ ወጣ ብሎ ያለ ቢሆንም የከተማው ነዋሪ ትኩረት ስለማይሰጠውና በቱሪስቶችም ዕውቅና ስሌለው በዛፍ ስርና በዝናብ የበለጠ ጉዳት እየደረሰበትና ቀስ በቀስ እየጠፋ ይገኛል። ^ ሀ ለ ሐ መ http://washamikael.wordpress.com/2010/02 የካ ሚካኤል አዲስ አበባ ዋሻ ዳዊት ቡራዩ እንጦጦ ጓሳ የካ አምቢሳ ዶሮ ሚካኤል ቦሌ ጡሉ ቦሎ የረር ጫሎ ደብረዘይት ዱከም አባ ሳሙኤል ጌጃ ኤራ ዝቋላ አዋሽ ወንዝ ሲምቢሮ ጂላ ቂስጣና አዳዲ ማርያም ጉፍቲ ገብርኤል ፭ኪሜ ያልታወቀ አዲስ አለም ለገዳዴ ዋጫጫ መናገሻ


ግሮቨር ክሊቭላንድ (እንግሊዝኛ: Grover Cleveland) የአሜሪካ ሃያ ሁለተኛ እና ሃያ አራተኛ ፕሬዝዳንት ነበሩ። ፕረዝዳንቱ በመጀመሪያ ሥልጣን ላይ የወጡት እ.አ.አ. በ1885 ሲሆን በስልጣን ዘመናቸው ምክትል ፕሬዝዳንት ሁነው የተሾሙት ቶማስ ሄንድሪክስ ነበሩ። የመጀመሪያውን የሥልጣን ዘመን የጨረሡት እ.አ.አ. በ1889 ነበር። የሀገሪቱ ሃያ ሦስተኛ ፕሬዝዳንት የነበሩት ቤንጃሚን ሃሪሰን በእ.አ.አ. 1893 ሥልጣን ከለቀቁ በኋላ ክሊቭላንድ እንደገና በዚሁ አመት የሀገሪቱ ፕሬዝዳንት ለመሆን ችለዋል። በዚህኛው የሥልጣን ዘመናቸው ምክትል ፕሬዝዳንት አድርገው የሾሙት አድላይ ስቲቨንሰንን ነበር። ፕሬዝዳንቱ በሁለቱም የሥልጣን ዘመናቸው እና እንዲሁም በቀሪው ህይወታቸው የዴሞክራቲክ ፓርቲ አባል ነበሩ። የአሜሪካ ፕሬዚዳንት የአሜሪካ ፕሬዝዳንቶች ዝርዝር (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


የማያስተኛ ነግረውት ሳይተኛ አደረ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያስተኛ ነግረውት ሳይተኛ አደረ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የማያውቁት ምን ያውቅ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያውቁት ምን ያውቅ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የማያድግ ልጅ ቅዘን ይበዛዋል የማያጠግብ እንጀራ ከምጣዱ ያስታውቃል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያድግ ልጅ ቅዘን ይበዛዋል የማያጠግብ እንጀራ ከምጣዱ ያስታውቃል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የማያፍር እንግዳ ባለቤቱን ይጋብዛል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያፍር እንግዳ ባለቤቱን ይጋብዛል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የማይመቱት ልጅ ቢቆጡት ያለቅሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማይመቱት ልጅ ቢቆጡት ያለቅሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የማይቀና ባይወለድ የማያስብ ባይነግድ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማይቀና ባይወለድ የማያስብ ባይነግድ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የማይተማመኑ ባልንጀሮች በየወንዙ ይማማላሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማይተማመኑ ባልንጀሮች በየወንዙ ይማማላሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የማይዘልቅ ጸሎት ለቅስፈት የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማይዘልቅ ጸሎት ለቅስፈት የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ያለው ሳይዋደድ ለሞተው መናደድ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለው ሳይዋደድ ለሞተው መናደድ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ያለውን የወረወረ ንፉግ አይባልም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለውን የወረወረ ንፉግ አይባልም የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ያላዋቂ ቆራሽ ማእድ አበላሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያላዋቂ ቆራሽ ማእድ አበላሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ወፍጠጭ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።


አውስትራልያ የአለም ባንዲራዎች ሰንደቅ ዓላማ (ይህ ባንዲራዎች ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ኢንዶኔዥያ የአለም ባንዲራዎች ሰንደቅ ዓላማ (ይህ ባንዲራዎች ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ደሬ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው። በፍቼ በተደረገ አንድ ጥናት ዘንድ፣ የደሬ ሥር ልጥ ለእባብ ነከስ ይኘካል። ^ የፍቼ፣ ኦሮሚያ ባህላዊ መድሃኒት ጥናት 2006 ዓም ከዓቢዩ እኒየው እና ሌሎች፣ ጎንደርና አዲስ አበባ ኡኒቨርሲቲዎች ሥነ ፍጥረት ኮሌጆች


ድምብላል (Coriandrum sativum) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።


ጉጄ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።


ጀርመን የአለም ባንዲራዎች ሰንደቅ ዓላማ (ይህ ባንዲራዎች ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ደረጃ ለፍቶ መሄጃ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ደረጃ ለፍቶ መሄጃ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ደባልና ሹመት ያለሰበብ አይሄድ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ደባልና ሹመት ያለሰበብ አይሄድ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ደጃቸውን ከፍተው ሰውን ሌባ ይላሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ደጃቸውን ከፍተው ሰውን ሌባ ይላሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ደግ አማችን መጦር ክፉ አማችን በጦር የአማርኛ ምሳሌ ነው። ደግ አማችን መጦር ክፉ አማችን በጦር የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ደግነት አይታረስ ልጅነት አይመለስ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ደግነት አይታረስ ልጅነት አይመለስ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ነሐሴ ፴ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፫፻፷ ኛው ዕለት ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በዘመነሉቃስ ፮ ዕለታት ሲቀሩ፤ በዘመነ ዮሐንስ ፣ ማቴዎስ እና ማርቆስ ደግሞ ፭ ዕለታት ይቀራሉ። ፲፮፻፶፰ ዓ/ም - ለሦስት ቀን እና ሦስት ሌሊት የጋየው የሎንዶን “ታላቁ ቃጠሎ” በከተማዋ ፲ ሺህ ሕንጻዎችን ካወደመ በኋላ አቆመ። ፲፯፻፺፪ ዓ/ም - የፈረንሳይ ንጉሠ ነገሥት ናፖሌዎን የማልታን ደሴት በጦር ኃይል ግዴታ ለታላቋ ብሪታንያ ለቀቀ። ፲፱፻፶፪ ዓ/ም - የኮንጎ ፕሬዚደንት ዮሴፍ ካዛቩቡ የአገሪቱን ጠቅላይ ሚኒስትር ፓትሪስ ሉሙምባ ከሥልጣናቸው ሽረው በቁም እሥራት ላይ አዋሏቸው። ፲፱፻፶፪ ዓ/ም - የግጥም ጠቢቡ ሌዎፖልድ ሴዳር ሴንግሆር በሴኔጋል የመጀመሪያ ፕሬዚደንት ሆእው ተመረጡ። ፲፱፻፶፪ ዓ/ም - ቦክሰኛው ሞሀመድ አሊ (የቀድሞው ካሲየስ ክሌይ) በሮማው የበጋ ኦሊምፒክ ውድድር በመለስተኛ ክብደት ወርቅ ተሸለመ። ፲፱፻፷፬ ዓ/ም - ሙኒክ ላይ በተካሄደው የበጋ ኦሊምፒክ ውድድር ላይ “ጥቁር መስከረም” ("Black September") የተባለ የፍልስጥኤም ሽብርተኛ ቡድን የእስራኤልን ተወዳዳሪዎችና አሰልጣኞች በአፈና ከያዘ በኋላ አሥራ አንዱን ገደላቸው። (እንግሊዝኛ) http://en.wikipedia.org/wiki/September_5


ዙር የሥነ አምክንዮ ጽንስ ሐሳብ ሲሆን አንድ የተሰጠ አረፍተ ነገርን ክፍሎች በማዘዋወር አዲስ አረፍተ ነገር የምናገኝበት ዘዴ ነው። ምሳሌ፡ ኢትዮጵያዊ ከሆንክ አፍሪቃዊ ነህ። የዚህ አረፍተ ነገር ዙር፣ አፍሪቃዊ ከሆንክ ኢትዮጵያዊ ነህ። ከላይ እንደሚታይ የአንድ አረፍተ ነገር ዙር ከዋናው አረፍተ ነገር ዙር ጋር ጥገኝነት የለውም። የመጀመሪያው አረፍተ ነገር እውነትም ሆነ ውሸት፣ ሁለተኛው አረፍተ ነገር እንዲሁ እውነትም ሆነ ውሸት ይሆናል። ነገር ግን አንድ መረዳት ያለብን ነገር፣ ዙር የግልባጭ ዙር ግልባጭ መሆኑን ነው። ስለዚህም ዙርና ግልባጭ ምንጊዜም አንድ ላይ እውነት ወይም ውሸት ይሆናሉ። ደግሞ ይዩ፦ ዙር ግልባጭ ግልባጭ ጥገኛ አምክንዮ


ኮሎምቢያ የአለም ባንዲራዎች ሰንደቅ ዓላማ (ይህ ባንዲራዎች ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ቼክ ሪፑብሊክ የአለም ባንዲራዎች ሰንደቅ ዓላማ (ይህ ባንዲራዎች ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ቦረና አምሀራ (ይህ ስለ ብሔር ወይም ሕዝብ የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!) ቦረና ኦሮሞ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።


(ይህ ስለ ብሔር ወይም ሕዝብ የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!) ቃጫማ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።


(ይህ ስለ ብሔር ወይም ሕዝብ የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!) ሸኮ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።


(ይህ ስለ ብሔር ወይም ሕዝብ የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!) ሜ -ኤ -ን የኢትዮጵያ ብሔር ነው።


ኦሮሞ ብሔራዊ ኮንግረስ የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲ ነው።


አሙል በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ቢልባላ ጭርቆስ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ከአለት የተፈለፈ ቤተ ክርስቲያን ነው።


የዓፄ ላሊበላ ተከታይ እና የዛግዌ ሥርወ መንግስት የመጨረሻ ንጉሥ የሆኑት ዓፄ ነዓኩቶ ለአብ አሁን በርሳቸው ስም በሚጠራ መንደር አቅራቢያ በሚገኝ ዋሻ ስር ያሰሩት ቤተከርስቲያን ነው። አቀማመጡም ከላሊበላ በስተደቡብ ምስራቅ 6 ኪሎ ሜትር ርቆ ነው። ቤተርክስቲያኑ በመጠን አነስተኛ ሲሆን ከተሰራበት ጀምሮ እስከአሁን ድረስ ከበላዩ ዋሻ ሳይደርቅ በሚፈስ የምንጭ ውሃው ይታወቃል። እንዲሁም ይህን ውሃ ለማጠራቀም የሚረዱ፣ በጊዜ ሂደት የጎደጎዱ ደንጋዮች ከቤተርክስቲያኑ ጥንታዊ የመጻሕፍት፣ መስቀሎችና ሙዳዮች ቅርስ ተርታ ይመደባሉ። በነዓኩቶ ለአብ ዋሻ ውስጥ ሌላው ጎላ ብሎ የሚታየው ንግሥት ዘውዲቱ በ20ኛው ክፍለ ዘመን ያሰሩት ከቀይ ጡብ የተሰራ አነስተኛ ህንጻ ነው። http://www.nai.uu.se/library/resources/dossiers/local_history_of_ethiopia/l/ORTLAL05.pdf ካርታ


አሸተን ማርያም ትልቁ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ከአለት የተፈለፈ ቤተ ክርስቲያን ነው።


እንዳ ማርያም ውቅሮ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ከአለት የተፈለፈ ቤተ ክርስቲያን ነው።


እንዶት ዋሻ ኮሮማች ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ከአለት የተፈለፈ ቤተ ክርስቲያን ነው።


ዋሻ ሚካኤል ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ከአለት የተፈለፈ ቤተ ክርስቲያን ነው።


ዓፄ ዋሻ ማርያም ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ከአለት የተፈለፈ ቤተ ክርስቲያን ነው።


ፀጉር መሰንጠቅ በአማርኛ ፈሊጣዊ አነጋገር የሆነ ዘይቤ ነው። ሁሉን ነገር እየነቀሱ እያወጡ ስህተት መፈለግ። መጨረሻ የሌለው የቃላት ምርምር። አበበ ፀጉር መሰንጠቅ፣ከቁንጫ ለምድ ማውጣት ይወዳል።


'ሎይንግሰቅ ማክ ኤንጉሶ የ አየርላንድ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


በማር የተለወሰ መርዝ በሬ ወለደ [[መደብ:በረት ገፊ


የሰማይ ገል ስባሪ በአማርኛ ፈሊጣዊ አነጋገር የሆነ ዘይቤ ነው። በጣም ግዙፍ፣ ትልቅ፣ ግብዳ።


ማክ ኲል በአየርላንድ ልማዳዊ አፈ ታሪክ ዘንድ ከቱዋጣ ዴ ዳናን ወገን የአየርላንድ ከፍተኛ ንጉሥ ነበር። የዳግዳ ልጅ ከርማይት ልጅ ሲሆን ከወንድሞቹ ማክ ኬክትና ማክ ግሬን ጋር አይርላንድን ለ ፳፱ ዓመታት በጋርዮሽ ገዛ። ዕውነተኛ ስሙ ኤጡር ሲሆን ስሙን ማክ ኲል ስለ አምላኩ ኰል ወሰደ። በ1434 ዓክልበ. ማክ ኲል የአባቱን የከርማይት ቂም በቅሎ ንጉሡን ሉግን ገደለው። ከመቶ ዓመታት በኋላ በ1334 ዓክልበ. ንጉሡ ፍያካ ማክ ደልበህ በተገደለበት ጊዜ ማክ ኲልና ፪ ወንድሞቹ ለ29 ዓመታት በጋርዮሽ እንደ ገዙ ይባላል። የፍያካና የእናቱ ኤማስ ሦስት ሴት ልጆች፣ ባንባ፣ ፎድላና ኤሪው የከርማይት ልጆች ሚስቶች ሆኑ፤ እነዚህም የአይርላንድ ደሴት ስያሜዎች ሆኑ። የማክ ኲልም ሚስት ባንባ ነበረች። በጥንታዊ ታሪኮች ዘንድ ሦስቱ ወንድማማች እያንዳንዱ የደሴቱን ሲሶ እንደ ገዛ ቢለንም፣ የአይርላንድ ታሪክ የሚባለው መጽሐፍ ግን እንደሚገልጸው፣ እያንዳንዱ ወንድም በመፈራረቅ ከፈተኛ ንጉሥነቱን ለ፩ ዓመት ይይዝ ነበር። በመጨረሻ በ1305 ዓክልበ. ግ. ሚሌሲያን የተባለው ወገን አይርላንድን ከእስፓንያ ወርረው ሦስቱን የቱዋጣ ደ ዳናን ነገሥታት በታይልቲን ውግያ አሸንፈው ገደላቸው፤ የሚሌሲያንም መጀመርያ ነገስታት ኤቤር ፊን እና ኤሪሞን ተከተሉዋቸው።


ሩድራይጌ ማክ ሲጥሪጊ በአይርላንድ አፈ ታሪክ ከ111 እስከ 81 ዓክልበ. ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር። አብዛኞቹ የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት የሩድራይጌ ዘመን ለ70 ዓመታት ቆየ፤ ጥቂቶች ግን 30 ዓመት ይላሉ። የላውድ አቆጣጠሮች (1014 ዓም ተቀነባብሮ) በመከተል፣ ይህ እስከ78 ዓክልበ. ድረስ ይሆናል። (በኋላ የታዩት ታሪኮች ግን ከዚያ በፊት ያደርጉታል።) ዘመኑ 30 ዓመት ከሆነ፣ በተረፈ በሌቦር ጋባላ ኤረን እንደሚለው ኮብጣክ ኮኤል ብሬግ በ314 ዓክልበ. እንደ ሞተ ይስማማል። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


'ሰቅናሳቅ የ አየርላንድ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሴትና ኢናራይድ በአይርላንድ አፈ ታሪክ ከ670 እስከ 650 ዓክልበ. ግድም ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር። የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት የሴትና ዘመን ለ20 ዓመታት ቆየ። የላውድ አቆጣጠሮች (1014 ዓም ተቀነባብሮ) እና የድሮ አቆጣጠር በመከተል፣ ይህ ከ670 እስከ 650 ዓክልበ. ድረስ ይሆናል። (በኋላ የታዩት ታሪኮች ግን ከዚያ በፊት ያደርጉታል።) (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


'ባይታን ማክ ሙይርቀርትታይግ የ አየርላንድ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ዮካይድ ብሬስ በአየርላንድ ልማዳዊ አፈ ታሪክ ዘንድ ከቱዋጣ ዴ ዳናን ወገን የአየርላንድ መጀመርያው ከፍተኛ ንጉሥ ነበር። አባቱ የፎሞራውያን ንጉሥ ኤላጣ ሲሆን እናቱ የቱዋጣ ዴ ልዕልት ኤሪው ነበረች። የቱዋጣ ዴ ዳናን ወገን እንደ ፊር ቦልግ የነመድ ተወላጆች ነበሩ። በ1625 ዓ.ም. አካባቢ የታተመው የሴጥሩን ኬቲን ታሪክ መጽሐፍ የአይርላንድ ታሪክ እንዳለው፤ የነመድ ልጆች ከአይርላንድ ሲበተኑ ቱዋጣ ዴ ዳናን ደግሞ በግሪክ አገር (ቦዮቲያና አቴና አካባቢ) ይቆዩ ነበር። በዚያ ሲኖሩ ጠንቋይና አስማት ተማሩ። በዚያን ጊዜ የሶርያ ሥራዊት በብዙ መርከቦች ውስጥ ለጦርነት በግሪክ ደረሱ። ሶርያውያን የቱዋጣ ዴ ጠንቋይ አሸንፈው ቱዋጣ ዴ ሁላቸው ከግሪክ ወደ «ሎቅላን» (የአሁኑ ኖርዌ) ሸሹ፤ በዚያ ስለ ዕውቀታቸው አራት ከተሞች ከሕዝቡ ዘንድ ተቀበሉ፦ ከተሞቹም ፋልያስ፣ ጎርያስ፣ ፊንያስና ሙርያስ ተባሉ። በያንዳንዱ ከተማ ሕዝቡን ለማስተምር ትምህርት ቤት ከመሠረቱ በኋላ፣ ከኖርወይ ወደ ስኮትላንድ ሔደው እዚያ ለ፯ ዓመት ቆዩ። መሪያቸውናንጉሣቸው ኑዋዳ ነበር። በመጨረሻ በአይርላንድ ደረሱ፤ ነገር ግን ዘመዶቻቸው ፊር ቦልግ ግማሹን ደሴት ለማካፈል ፈቃደኞች አልነበሩም። ስለዚህ በአንድ ታላቅ ውግያ በማግ ቱይረድ ውግያ ፊር ቦልግ ተሸነፉ። የቱዋጣ ዴ ንጉሥ ኑዋዳ እጅ ስለ ተቋረጠ ዮካይድ ብሬስ ለ፯ አመት በአይርላንድ ነገሠ። እርሱ ግን ግማሽ ከፎሞራውያን ወገን ስለሆነ ለነርሱ ጥቅም ገዛቸው። በ፯ኛው ዓመት ኑዋዳ በጠንቋይ አዲስ የብር እጅ ስላገኘ ያንጊዜ እንደገና የቱዋጣ ዴ ንጉሥ ሆነ። ኑዋዳ ለ፳ ዓመታት ገዝቶ በ1474 ዓክልበ.


(ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሆማር፣ ሆመር፣ ወይም እንደ ኦሮምኛ ሮቃ (Tamarindus indica) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ዛፍ ተክል ነው። እስከ 15 m. የሚደርስ ሁሌ ለም ነው። ፍሬው በውስጡ ዘሮቹ አሉት። ዘሮቹ ጉንቆል ለማድረግ ለአጭር ጊዜ ሊፈሉ ይቻላል። ከዚያ ደረቅ ቢቆዩ ለጥቂት ወሮችም ረቢ ይሆናሉ። ዛፉ ረጅም ሕይወት አለው፣ በ3 ወይም 4 አመት ውስጥ ያፈራል። ፍሬው ቡናማ ወይም ቀይ-ቡናማ ሲሆን ይመረታል። አንድ ዛፍ ብቻ በየዓመቱ 1.75 ኩንታል ፍሬ ሊሰጥ ይችላል። በእርጥብ ቆላ ደኖች፣ በወንዝ ዳሮች፣ በጉንዳን ጎጆች መኃል፣ ከ 800-1600 m ከፍታ ይገኛል። በአፍሪካና በየመን በዱር ኗሪ ተገኝቷል፣ በተረፈውም አለም ተለምዷል። በተለይ በሕንድ በሌሎችም አገራት እንደ ሰብለ ገበያ ይታደጋል። ፍሬው ጥሬ ሲሆን ደግሞ ይበላል። ፍሬው በአለም ዙሪያ በብዙ አይነት ጣፋጭ አበሳሰል ውስጥ ይገኛል። በላቲን አሜሪካ አንድ መጠት «ታማሪንዶ» ከተፈላው ፍሬ ይሠራል። ፍሬውም እንደ አቀዝቃዥ፣ ምግብ ፈጪ፣ በሆድ መነፋት ላይ፣ ለሚያስቀምጥ መድሃኒት፣ በእስኩርቪም ላይ ይጠቀማል። ፍሬው ከሞከከ ስለ አሲዱ መዳብንም ሆነ ነሐስን ለማጽዳት ይስማማል። በሎሚ ጭማቂ ፈንታ የሆማር ጭማቂ ቅዝቃዛ መጠት ይሆናል። በአስመራ የደረቀው ፍሬ እና ጭማቂው በሱቅ ተገኝተው ነበር። እንጨቱ ለከሰል ማለፊያ ነው። ቅጠሎቹ ከፍ ያለ አሲድ አለባቸው፣ በብጉንጅ ላይ እንደ አምቅ ያገልግላሉ። የውስጡ ዘሮቹም በተቅማጥ ተጠቅመዋል። ዘይቶቹ በአየሩ ተናኝ ስለሆኑ፣ በዛፉ ጥላ መቀመጥ የሚያረጋ ውጤት እንዳለው ተዘግቧል። በሌሎችም አገራት ፍሬው ለሆድ ድርቆት እንደሚያስቀምጥ መድሃኒት ታውቋል።.


'ኮልማን ሪሚድ የ አየርላንድ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ማጉስ በ1490 ዓ.ም. አኒዩስ ዴ ቪቴርቦ የተባለው ጣልያናዊ መነኮሴ ባሳተመው ዜና ማዋዕል ዘንድ፣ የኬልቶች (በጋሊያ፣ አሁንም ፈረንሳይ አገር) ሁለተኛ ንጉሥ ነበረ። የሳሞጤስ ልጅና ተከታይ ሲሆን ለ49 ዓመት (ምናልባት 2263-2214 ዓክልበ. ግድም) እንደ ነገሠ ተብሏል። ዜና መዋዕሉም በጋሊያ ብዙ መንደሮች እንዳቆመ ይጨምራል። በአሁኑ ፈረንሳይ፣ እንግሊዝ፣ ሆላንድ፣ ምዕራብ ጀርመንና ስሜን-ምዕራብ ጣልያን ብዙ ከተሞች በጥንት ስማቸው ላይ «-ማጉስ» የሚለውን መድረሻ ስለ ነበረ በዚህ ንጉስ ማጉስ እንደ ተመሰረቱ የሚሉ ደራስያን አሉ። ለምሳሌ፣ በፈረንሳይ ሩዋን (ሮቶማጉስ) እና በእንግሊዝ ቸስተር (ኒዮማጉስ) ከተሞች በማጉስ ተሠሩ ብለው ያምናሉ። ከነዚህ በላይ ብዙ ሌሎች ከተሞች ጥንታዊ ሮማይስጥ ስሞች በዚያ ዙሪያ በ -ማጉስ ጨረሱ። እንዲሁም፦ በፈረንሳይ፦ አርጌንቶማጉስ - አሁን አርዠንቶን-ሱር-ክሮይዝ ካሬንቶማጉስ - ካረንታን ብሮኮማጉስ - ብሩማት ካቶማጉስ - ካየን ካሲኖማጉስ - ሻሰኖን ካቱሪጎማጉስ - ሾርዥ ኮንዳቶማጉስ - ሚሎ ኖዊዮማጉስ - ኒዦን ኖዊዮማጉስ ሌክሶዊዮሩም - ሊዜ ኖዊዮማጉስ ዌሮማንዱዎሩም - ኖዮን ኖዊዮማጉስ ትሪካስቲኖሩም - ንዮን ዌርኖማጉስ - ቬርኖን፣ ዑር አውግስጦማጉስ ሲልዋኔክቱም - ሰንሊ፣ ዋዝ ቄሣሮማጉስ በሎዋኮሩም - ቦቬ ዩሊዮማጉስ - አንዤ ዊንዶማጉስ - ለ ቪጋን፣ ጋርድ ብሪዎማጉስ - ብሪሜ በእንግሊዝ፦ ሲቶማጉስ - ጤትፎርድ ኖዊዮማጉስ ካንቲያኮሩም - ክሬይፎርድ ኖዊዮማጉስ ሬጊኖሩም - ቺቸስተር ቄሣሮማጉስ - ቸልምስፎርድ በምዕራብ ጀርመን (ከራይን ወንዝ ምዕራብ)፦ ቦርቤቶማጉስ - ቩርምዝ ኖዊዮማጉስ ትሬዊሮሩም - ኖይማገን-ድሮን ኖዊዮማጉስ ኔሜቱም - ስፓየር ማርኮማጉስ - ዲውረን ሪጎማጉስ - ሬማገን ዱርኖማጉስ - ዶርማገን ድሩሶማጉስ - ሜሚንገን ዩሊዮማጉስ - ፉለንዶርፍ ሌሎች፦ ስኪንጎማጉስ - ኤክሲሌስ፣ ጣልያን ቦዲንኮማጉስ - ሞንቴው ዳ ፖ፣ ጣልያን ካሚሎማጉስ - ሬዳቫሌ፣ ጣልያን ኖዊዮማጉስ ባታዎሩም - ኔመሕን፣ ሆላንድ ማጉስ እጅግ ጥበበኛ ስለ ነበር አንድ የጠቢቦች ክፍል ስለ ስሙ «ማጉስ» (ብዙ ቁጥር፦ ማጊ) ተነሥቶ እነኚህ ማጊዎች ትምህርታቸውን በፋርስ አገር ተስፋፉና ሰብአ ሰገል እንደ ሆኑ የሚሉ ጸሓፊዎች አሉ።


ጋን ማክ ዴላ በአየርላንድ ልማዳዊ አፈ ታሪክ ዘንድ ከፊር ቦልግ የአየርላንድ ከፍተኛ ንጉሥ ነበር። ሚስቱ ኤውዳር ወይም ኤታር ተባለች። 5000 ፊር ቦልግ አይርላንድን በ1130 መርከቦች በወረሩበት ጊዜ (1538 ዓክልበ. ግድም) ጋን ከዴላ ሌላ ልጆች ጋር ሻለቃ ነበረ። ጋንና ወንድሙ ሴንጋን ደሴቱን በእንበር ዱብግላይዝ (አሁን ኮርክ ወደብ) ገቡ። የጋን ክፍል ስሜን መንስተር ሲሆን ሴንጋን ደቡብ መንስተር ተቀበለ። ደግሞ ሩድራይግ ለ፪ አመት ገዝቶ ካረፈ በኋላ፣ ጋንና ወንድሙ ጌናን በጋርዮሽ ከፍተኛ ንጉሦች ሆነው ተከተሉት። ነገር ግን ከአራት አመት በኋላ ሁለቱ ከ፪ ሲህ ሰዎች ጋራ በቸነፈር ሞቱ። የተረፈው ወንድማቸው ሴንጋን ተከተላቸው።


ኣሹት ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።


'ዦው ሢ የ ቻይና ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ጠጣር ጂዎሜትሪ የሶስት ቅጥ ኅዋ ጂዎሜትሪ የሚጠናበት የሒሳብ ክፍል ነው። ሶስት ቅጥ ማለቱ እኛ የምንኖርበትን ኅዋ ቅጥ ማለት ነው። ይሄ አይነት ጂዎሜትር በጥንታውያኑ ግብጾችና ግሪኮች ዳብሮና ተመዝግቦ ይገኛል። ከጠጣር ጅዎሜትሪ ፈጠራዎች ምሳሌ፦


የከለዳውያን ዑር ወይም ዑር ከላውዴዎን (ዕብራይስጥ፦ אוּר כַּשְׂדִים /ኡር ከሥዲም/) በመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት አብርሃም የተወለደበት ከተማ ነበረ። በኦሪት ዘፍጥረት 11:28 ዘንድ ታራ የአብርሃምን ወንድም ሐራንን የወለደበት አገር የከለዳውያን ዑር ነበር፣ በ11:32 ታራ ከአብራም፣ ሎጥና ሦራ ጋር ከከለዳውያን ዑር ወጥተው በካራን ተቀመጡ። በኩፋሌ 10፡24 መሠረት «የከለዳውያን ዑር» በአርፋክስድ ወገን በኬሴድ ልጅ በዑር በ1687 አመተ አለም ተሠርቶ ነበር። ሴሮሕ፣ ናኮርና ታራ ሁላቸው በዛ ይኖሩ ነበር። በቀድሞው አይሁድና አረብ ልማድ ግን «የከላውዴዎን ኡር» በስሜን መስጴጦምያ በ«ኡርፋ» (ኤደሣ) እንደ ተገኘ ይባላል። ሆኖም ይህ ቦታ «ኡርፋ» የሚለውን ስም ያገኘው በኋለኛ ዘመን (ከ300 ዓክልበ. በኋላ) መሆኑ ይታወቃል። የሥነ ቅርስ ሊቅ ሌዮናርድ ዉሊ «የከላውዴዎን ኡር»ና በኤፍራጥስ ላይ በሱመር የነበረው ዑር አንድላይ እንደ ነበሩ አሳመነ።


ፋ (ቻይንኛ፦ 發) በጥንታዊ ቻይና የሥያ ሥርወ መንግሥት ዘመን ንጉሥ ነበር። የቀዳሚው የጋው ልጅ ነበር። የቀርከሃ ዜና መዋዕል በተባለው ጽሑፍ ዘንድ፣ ለዘመኑ የተዘገበው እንዲህ ነው፦ በመጀመርያው ዓመት የተለያዩ ያልሠለጠኑ አሕዛብ ወደ ግቢው በር ለማክበር ተሰበሰቡ። በላይኛ ኩሬ ቦታ ጭፍራዎችን አሳዩ። በ፯ኛው አመት የመሬት መንቀጥቀጥ በደብረ ታይ በሻንዶንግ ሆነና ንጉሥ ፋ ዐረፉ። ልጁ ጄ ተከተለው።


ኤርትሩስ የእስፓንያ ንጉሥ ነበረ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ፕሳፎ የእስፓንያ ንጉሥ ነበረ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


[[ስዕል:|thumb|300px| 2 ፔፒ]] 2 ፔፒ የግብጽ የቀድሞ ዘመነ መንግሥት ፈርዖን ነበረ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


[[ስዕል:|thumb|300px| መንካውሬ]] መንካውሬ የግብጽ የቀድሞ ዘመነ መንግሥት ፈርዖን ነበረ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


[[ስዕል:|thumb|300px| ሳሁሬ]] ሳሁሬ የግብጽ የቀድሞ ዘመነ መንግሥት ፈርዖን ነበረ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


[[ስዕል:|thumb|300px| ቃዓ]] ቃዓ የግብጽ የቀድሞ ዘመነ መንግሥት ፈርዖን ነበረ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


[[ስዕል:|thumb|300px| ነፈረፍሬ]] ነፈረፍሬ የግብጽ የቀድሞ ዘመነ መንግሥት ፈርዖን ነበረ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


አሁን ፡ ወጣች፡ዠምበር። ተሸሽጋ ፡ የነበር። በጣሊያናዊው ኢኛትሲዮ ግዊዲ ተሰብስበው በ1899ዓ.ም. የታተሙ የአማርኛ ቅኔዎችንና ጣሊያናዊ ትርጓሚያቸውን ይመለከታል።


ጋውት ወይም ጋውቲ፣ ጋውትር፣ ጌጣር፣ ጎጡስ በጥንታዊ ጀርመናውያን አፈ ታሪክ የጎታውያን ነገዶች አባት ነበር። የጀርመን መምህር ዮሐንስ አቬንቲኑስ (1515 ዓ.ም. ግድም) እንዳለው በናምሩድ ዘመን ጎጡስ ወደ አውሮጳ ከቱዊስኮን ጋር ከሄዱት 20 መኳንንት መካከል አንዱ ነበር። በቱዊስኮን መንግሥት የራሱ ክፍል ጎጣላንድ (አሁን ደቡብ ስዊድን) ሆነ። በአቬንቲኑስ ዘመን ደግሞ የጻፈው ሊቅ ዮሐንስ ማግኑስ እንዳለው፣ ጌጣር ወይም «ጎጉስ» የማጎግም ልጅ ሲሆን የጎታውያን መጀመርያ ንጉሥ በጎጣላንድ ሆነ። በጥንታዊ ኖርስኛ ልማዶች፣ ጋውቲ ወይም ጋውትር የአረመኔ አምላክ ኦዲን ልጅ ነበር። ብዙ ጊዜ ጋውት ወይም ጋውትር ደግሞ የኦዲን ስያሜ ሆኖ ይታያል። በጥንታዊ እንግሊዝኛ የነገሥታት ዘር ሐረጎች ዘንድ፣ «ጌየት» የተባለ ወላጅ በአረመኔዎች በኩል እንደ አምላክ ይቆጠር ነበር። ይህ ጌየት የ«ታቷ» ልጅ ይባላል። የጎታውያን ታሪክ የጻፈው መምህር ዮርዳኔስ እንደ መዘገበው፣ የአገር ውጭ ጎታውያን አባት «ጋፕት» ተባለ። ይህ በፊድሉ ለ«ጋውት» እንደ ተሳተ ይገመታል። ዳሩ ግን በዮሐንስ ማግኑስ ዝርዝር «ጋፕቱስ» የቤሪክ ልጅ ሲሆን የውጭ አገር ጎታውያን አባት ነው። የማጎግ ልጅ ጌጣር ግን የውስጣዊ ጎታውያን አባት ይባላል።


ሞንዞን (እስፓንኛ፦ Monzón) በእስፓንያ የሚገኝ መንደር ነው። አምባው በእስልምና ግዛት በ8ኛው ክፍለ ዘመን ዓ.ም. ተሠራ። ክርስቲያኖች በ1075 ዓ.ም. መለሱት። ከ1081 እስከ 1135 ዓ.ም. ድረስ ራስ-ገዥ የሞንዞን መንግሥት ዋና ከተማ ነበር። እስላሞች ግን ከ1118 እስከ 1122 እና ከ1128 እስከ 1133 ዓ.ም. ድረስ እንደገና ያዙት። በ1135 ዓ.ም. ከተማው ለቴምፕላርስ ተሸጠ። ከዚያ በኋላ የአራጎን መንግሥት ግቢ፣ ችሎት ወይም ፓርላማ አንዳንዴ በሞንዞን ይገኝ ነበር። (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ቁጠሮ ድረ ገጽ ከ2001 ጀምሮ ግልጋሎት እየሰጠች የምትገኝ ድረ ገጽ ነች። ግልጋሎት መስጠት በጀመረችበት በመጀመሪያ 5 ዓመታት ውስጥ ሙሉ ትኩረቷ በአማርኛ ስነ ጽሁፍ ዙሪያ ማለትም በሥነ- ግጥም፤ ቅኔ፤ አጫጭር ልቦለዶች እና ከስነ ጽሁፍ ጋር ተያያዥነት ባላቸው የፈጠራ ስራዎች ላይ ነበር። ከ2005 ጀምሮ ግን በተለይ በምርጫው እንቅስቃሴና ከዚያ ጋር በተጎዳኙ ጉዳዮች ላይ ዘገባና ጽሁፎችን በማቅረብ ቀስ በቀስም ወደ ነጻው ሚዲያነት አድጋለች፤ ቋጠሮ ከስነ ጽሁፍ ስራዎች ወደ ዜና አውታርነት ለመለወጥ የተነሳሳችው በተለይ ከምርጫ 2005 ዋዜማ ጀምሮ በኢትዮጵያ ህዝብ ላይ ይታይ የነበረው ለለውጥ የመነሳሳት ፍላጎት ያስደነገጠው የወያኔ መንግስት የመረጃውን ፍሰት ለመገደብ ባድረገው ከፍተኛ የአፈና እንቅስቃሴ ሳቢያ የተፈጠረውን ክፍተት ለመሸፈን በማሰብ ነው። በዚህም እንቅስቃሴዋ በአጭር ጊዜ ውስጥ በጸረ ፕሬሱ በወያኔ በመንግስት ኢላማ ውስጥ ገብታ ከ2006 ጀምሮ በኢትዮጵያ እንዳትታይ ታግዳ ቆይታለች። እንሆ ቋጠሮ ላለፉት 16 ዓመታት የድምጽ አልባው ኢትዮጵያዊ ወገን ድምጽ በመሆን የበኩሏን እየተወጣች ትገኛለች። ይሀው ጥረቷ በግፈኞች መዳፍ ውስጥ የሚገኘው መላው ኢትዮጵያዊ ነጻነቱን እስኪጎናጸፍ ድረስ ይቀጥላል። ቁጠሮ


የ2010 እ.ኤ.አ. ፊፋ የዓለም ዋንጫ ጥሎ ማለፍ ደረጃ ከምድብ ደረጃ በኋላ ከሰኔ ፲፱ እስከ ሐምሌ ፬ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም. ተከናውኗል። ሁሉም ሰዓታት በደቡብ አፍሪቃ ሰዓት ናቸው። ^ ሀ ለ "(እንግሊዝኛ) Tactical Line-up – Last 16 – Uruguay-Korea Republic" (PDF). FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. Archived from the original on ሰኔ ፳፰ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም.. በሰኔ ፲፱ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም. የተወሰደ. ^ ሀ ለ "(እንግሊዝኛ) Tactical Line-up – Last 16 – United States-Ghana" (PDF). FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. በሰኔ ፲፱ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም. የተወሰደ. ^ ሀ ለ "(እንግሊዝኛ) Tactical Line-up – Last 16 – Germany-England" (PDF). FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. Archived from the original on ሰኔ ፳፯ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም.. በሰኔ ፳ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም. የተወሰደ. ^ ሀ ለ "(እንግሊዝኛ) Tactical Line-up – Last 16 – Argentina-Mexico" (PDF). FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. Archived from the original on ሰኔ ፳፯ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም.. በሰኔ ፳ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም. የተወሰደ.


ላቲን አሜሪካ ማለት በስሜን አሜሪካ ወይንም በደቡብ አሜሪካ ያሉትና ከሮማይስጥ የደረሱት ልሳናት (እስፓንኛ፣ ፖርቱጊዝኛ ወይም ፈረንሳይኛ) በይፋ የሚነገሩባቸው አገራት ማለት ነው።


ቻርልስ ዳርዊን (1801-1874 ዓ.ም.) የእንግሊዝ ሥነ ፍጥረት ሊቅ ሲሆን ሕያው ዝርያዎች ሁሉ ከጋራ ወላጅ በዝግመተ ለውጥ እንደ ወረዱ የሚያሳየውን ኅልዮት መሠረተ። ይህ ማለት ሰዎች ብቻ ሳይሆን እንስሶችና ተክሎች ሁሉ አንድ ዝርያ ወደ ሌላ ዝርያ በመለወጥ አንድ ወላጅ እንደ ነበራቸው የሚል ነው። መለጠፊያ:መዋቅር-ሰfዎች


ድሩዊስ በ1490 ዓ.ም. አኒዩስ ዴ ቪቴርቦ የተባለው ጣልያናዊ መነኮሴ ባሳተመው ዜና ማዋዕል ዘንድ፣ የኬልቶች (በጋሊያ፣ አሁንም ፈረንሳይ አገር) አራተኛ ንጉሥ ነበረ። የሳሮን ተከታይ ሲሆን ለ14 ዓመት (ምናልባት 2153-2139 ዓክልበ. ግድም) እንደ ነገሠ ተብሏል። ዜና መዋዕሉ በሙያ የተመላ ይለዋል፤ አኒዩስም ባቀረበው ሓረግ ዘንድ አባቱ የሳሮን ልጅ ናምኔስ ነበረ። በሻርትረ አካባቢ በድርው ኮሌጅ ሠርቶ የድሩዊዶች ሥርዓት መስራች እንደ ሆነ ይታመን ነበር። በሻርትረ ዙሪያ ደግሞ በጥንት የተገኘው ካርኑቴስ ወገን አባት እንደ ነበር ተጽፏል።


ብሩናይ በእስያ የሚገኝ አገር ሲሆን ዋና ከተማው ባንዳር ሰሪ ቤጋዋን ነው። (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


መርጡለ ማርያም ከተማ የምትገኘው በአማራ ክልል በምሥራቅ ጎጃም መስተዳደር ዞን እነብሴ ሳር ምድር ወረዳ ሲሆን የወረዳው ርዕሰ ከተማ ነች ፡፡ የተመሰረተችውም ህሩያን ነገስታት አብርሃ ወ አፅብሃ ታላቁን ባለ ፲፪ ቤተ መቅደስ ቤተ ክርስቲያን ሲሰሩ ነው ፡፡


የግብጽ ኖሞች (ጥንታዊ ግብጽኛ፦ /ሰፓት/) በጥንታዊ ግብጽ የነበሩት 42 አስተዳዳሪ ክልሎች ነበሩ። በታችኛ ግብጽ (ስሜን ግብጽ) 20 ኖሞች ከ1 እስከ 20 ይቆጠራሉ። በላይኛ ግብጭ (ደቡባዊ ግብጽ) ደግሞ 22 ኖሞቹ ከ1 እስከ 22 ይቆጠራሉ።


ነቀን (ግሪክኛ፦ Ιεράκων πόλις፤ /ህየራኮን ፖሊስ/ «የጭላት ከተማ») የጥንታዊ ግብፅ ከተማ ነበረ። ከግብጽ ቀድሞ ዘመነ መንግሥት ወቅት አስቀድሞ የላይኛ ግብጽ ቤተ መንግሥት በነቀን ይገኝ ነበር፣ ይህ በአባይ ወንዝ ሸለቆ የነበሩት ሀገራት በአንድ የግብጽ መንግሥት ገና ሳይዋሀዱ ማለት ነው። ከዚሁ ዘመን (3100 ዓክልበ. ግድም) ብዙ ቅርሶች ለምሳሌ የጊንጥ ዱላ እና የናርመር መኳያ ሠሌዳ በነቀን ተገኝተዋል። ከዚህ ዘመን በኋላ በመካከለኛው መንግሥት ደግሞ (2075 ዓክልበ. ግድም) የላይኛ ግብጽ 3ኛ ኖም መቀመጫ ሆኖ ነበር።


ዮሃን ሰባስቲያን ባች (Johann Sebastian Bach, ማርች 21 ፣ 1685 - ሐምሌ 28 ፣ 1750) የባሮክ ዘመን የጀርመን አቀናባሪ ነበር። እሱ በምዕራባዊ ታሪክ ውስጥ ካሉ ታላላቅ ሙዚቀኞች አንዱ እንደሆነ በሰፊው ይታመናል። ባች እንደ ሞዛርት ፣ ቤትሆቨን እና ብራህስ ባሉ ሙዚቀኞች ላይ ተጽዕኖ አሳድሯል ፣ እናም የዘመኑ ሙዚቃን ወደ ከፍተኛ ጥራት እና ፍጽምና አምጥቷል። ባች በምዕራባዊያን ታሪክ ውስጥ በጣም አስፈላጊ ከሆኑት አርቲስቶች መካከል አንዱ ሲሆን የእሱ ሙዚቃ በዓለም ዙሪያ ይከናወናል። (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!) ^ https://www.biography.com/musician/johann-sebastian-bach ^ http://www.classical.net/music/comp.lst/bachjs.php ^ /https://www.oxfordmusiconline.com/grovemusic/view/10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-6002278195


ሞሽቼና (ዩክራይንኛ፦ Мощена) በዩክራይን የሚገኝ መንደር ነው። 581 ሰዎች ይኖሩበታል። መንደሩ ከ1535 ዓ.ም. ይታወቃል።


ዶመኒካ የካሪቢያን ባህር ደሴት አገር ሲሆን ዋና ከተማው ሮዞ ነው። የሀገሩ ዋና ምርት ሙዝ ነው፣ እንዲሁም የኮኮነት፣ ብርቱካን ሌሎችም ፍራፍሬ ይመረታሉ። በቅርብም ጊዜ ቡና፣ ሬት፣ ማንጎ፣ ፓፓያ ተጨምረዋል። የሳሙናም እንዱስትሪ አለ። የአገር ሥራ ቋንቋ እንግሊዝኛ ቢሆንም የሕዝብ መነጋገሪያ የዶመኒካ ፈረንሳይ ክሬዮል ነው። በዶመኒካ ባሕል አበሳሰል አሣ በሊጥ ጥብስ፣ የበቆሎ ገንፎ፣ ሙዝ ጥብስ፣ ስኳር ድንች፣ ድንች፣ አተር በሩዝ፤ ቡናማ ወጥ ዶሮ፣ [[በሬ] በሽንኩርትና ካሮት ወጥ ይወደዳሉ። በአገሩ ታሪክ፣ እስከ 1682 ዓም ድረስ የደሴቶች ኗሪዎች የካሪቦች ብሔር አውሮጳውያን እንዳይሠፍሩባቸው ከለከሉ። በቋንቋቸው ዶመኒካን «ዋይጡ ኩቡሊ» ይሉት ነበር። የፈረንሳይ ሰዎች በ1682 ዓም ሠፈሩበት፣ ዩናይትድ ኪንግደም በጦርነት በ1753 ዓም ያዘው፣ እንደገና ከ1770 እስከ 1775 ዓም ድረስ ወደ ፈረንሳይ ተመለሰ፤ ከዚያም ጀምሮ የዩናይትድ ኪንግደም ቅኝ ግዛት ሆኖ እስከ 1970 ዓም ድረስ ቆይቶ ነበር። በ1970 ዓም አገሩ የዩናይትድ ኪንግደም ንግሥት ትቶ ነፃ ሪፐብሊክ ሆነ። (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ጃኪ ቻን፣ (1946 ዓም ተወለደ) ሆንግ ኮንጋዊ ተዋናይ እና የፍልሚያ ጥበበኛ። ከፍተኛ እንቅስቃሴ ባላቸው ፊልሞቹ ይታወቃል፤ እንደዚ አይነት ፊልሞች ሲሰሩ የሚጠይቁትን የተለየ አቅም ጨምሮ በመስራቱ በአለም ዕውቅና አጊንቷል። ጃኪ ቻን ከቻይና ወይም በሷ ውስጥ ሆና ራሷን ከምታገለዋ ሀገር ሆንግ ኮንግ ቢሆንም በአለም በጣም አሉ ከተባሉ የፊልም ገበያዎችጋ አብሮ በመስራት እና ከፍተኛ እውቅና በማግኘት ይታወቃል። (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ለ ኮርቡዝዬ (ዕውነተኛ ስም ሻል-ኤዷር ዦነሬ፤ 1880-1957 ዓም) ዝነኛ የፈረንሳይ ሥነ ህንፃ ሊቅና ጸሐፊ ነበሩ። (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ዣክ ካርትዬ (ፈረንሳይኛ፦ Jacques Cartier ወይም በብረቶንኛ፦ Jakez Carter ጃከዝ ካርተር፤ 1484-1549) ለፈረንሳይ መንግሥት መጀመርያ ወደ ካናዳ የተጓዘ ብሬቶናዊ ተጓዥ ነበረ። (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!) (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


አንቶኒዮ ቪቫልዲ (ጣልኛ: Antonio Vivaldi) 1670-1733) የጣልያን አቀነባባሪ ነበሩ።


አርጡማ በአፋር ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


ዱለቻ (ወረዳ) በአፋር ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


ጭፍራ (ወረዳ) በአፋር ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


ሲያደበርና ዋዩ እንሳሮ በአማራ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


በሚያዚያ 25 ፣ 2009 ዓ.ም የወጣ ሲሆን በውስጡ 14 ዘፈኖችን ተካተውበታል። አልበሙ በአለም አቀፍ ሙዚቃ ለ አንድ ሳምንት በአንደኝነት መቆየት ችሏል። አልበሙን በመጀመሪያ ዙር ህትመት 500ሺህ ኮፒ ለሽያጭ የቀረበ ሲሆን ለዚህም ቴዎድሮስ ካሳሁን 5ሚሊየን የኢትዮጵያ ብር እንደተከፈለው ገልጿል። ኢትዮጵያ ሳምባሬ ማር እስከ ጧፍ (ፍቅር እስከ መቃብር) አና ኛቱ (ለእኔ ያርድገው) መማፀኔ ታሞልሻል ያምራል እማ ዘንድ ይደር (አምሳለ ጦቢት ቴዎድሮስ 2ኛ ማራኪዬ አሜን አደይ ናት ባሮ ኦላን ይዞ


ዶዶላ (ወረዳ) በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው። {{አቀማመጥ |align=center ዶዶላ (ወረዳ) በኦሮሚያ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


የቢራቢሮ ክፍለመደብ (Lepidoptera) እጅግ ሰፊ የሦስት አጽቄ ክፍለመደብ ነው። ብዙ ዝርያዎች ለቁንጅናቸው ታውቀዋል። ከበርካታ ዝርያዎቹ መካከል ብዙዎች ልብስን የሚበሉ አይነቶች ብል ይባላሉ። ሌሎች ቢራቢሮ ይባላሉ። ቢራቢሮ በሕጻንነቱ በፍጹም የተለየ መልክ አለው፣ ይህም አባ ጨጓሬ ይባላል። እንደ አካለ መጠን ቢራቢሮ ከመሆኑ በፊት ምንም ክንፍ ወይም በረራ የለውም። ከጊዜ በኋላ አባ ጨጓሬ ሲያድግ በልቃቂት ወይም በምድር ተደብቆ ሙሽሬ ይሆናል፤ በኋላም ከዚህ ልቃቂት ወጥቶ አካለ መጠን የሚበርር ቢራቢሮ ነው።


1 January 1703 - 9 September 1703 እ.ኤ.ኣ. = 1695 ዓ.ም. 10 September 1703 - 31 December 1703 እ.ኤ.ኣ. = 1696 ዓ.ም.


ወ/ሮ ሮማን ተስፋዬ የ፫ ሴቶች ልጆች እናት የቀድሞው የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር]] ኃይለማሪያም ደሳለኝ ባለቤትና የቀድሟ የኢትዮጵያ ቀዳሚ ወ/ሮ ናቸው። የትውልድ ቦታ: ሻንቶ: ወላይታ (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ፍሬኄናል ዴ ላ ሲዬራ (እስፓንኛ፦ Fregenal de la Sierra) የእስፓንያ ከተማ ነው። (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


5 March በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም የካቲት 26 ቀን ማለት ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


አልማቲ የካዛክስታን ትልቁ ከተማ ነው። 1,703,481 ኗሪዎች አሉት። ከ1913 ዓም በፊት ስሙ ቨርኒይ ሲሆን በዚያን አመት ወደ አልማ-አታ ተቀየረ። በ1985 ዓም ይህ እንዳሁንም «አልማቲ» ሆነ። በ1989 አም የካዛክስታን ዋና ከተማ ከዚህ ወደ አስታና ተዛወረ።


W / w በላቲን አልፋቤት 23ኛው ፊደል ነው። የW መነሻ ከጎረቤቱ ከ «V» ነበር። ስለዚህ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት «ዋው» ከደረሱት 5 ፊደላት (F, U, V, W, Y) አንድ ነው። በሮማይስጥ ፊደሉ «V» ወይንም /ኡ/ ወይንም /ው/ ሊወከል ይችል ነበር። ከ600 ዓም በኋላ በጀርመናዊ ቋንቋዎች ውስጥ ድምጹን /ው/ ለመጻፍ፣ ይደረብ ነበር እንደዚህ፦ VV። በየጥቂቱ ከ1550 በፊት ይህ የራሱ ፊደል «W» ተቆጠረ። ሆኖም በጣልኛ አይገኝም፣ በእስፓንኛ ወይም በፈረንሳይኛም አልፎ አልፎ በባዕድ ቃላት ይታያል፤ «W» የሚጠቀመው ግን በእንግሊዝኛ (ለ /ው/) እና ጀርመንኛ (ለ /ቭ/) ነው። በ"Wikimedia Commons" (የጋራ ፎቶዎች ምንጭ) ስለ W የሚገኛኙ ተጨማሪ ፋይሎች አሉ።


1 ነፈርሆተፕ ኻሰኸምሬ ግብጽ በ2ኛው ጨለማ ዘመን (13ኛው ሥርወ መንግሥት) ከ1701 እስከ 1690 ዓክልበ. ግድም ድረስ የገዛ ፈርዖን ነበረ። የ3 ሶበክሆተፕ ተከታይ ነበረ። በቶሪኖ ቀኖና ዘንድ ኻሰኸምሬ ነፈርሆተፕ ለ፲፩ ዓመት ገዛ ሲለን ለእርሱ ብዙ ሐውልቶችና ቅርሶች ይታወቃሉ። እንደ ቀዳሚው ፫ ሶበክሆተፕ ከወታደራዊ ቤተሠብ እንደ መጣ ይመስላል። አባቱ ሀዓንኸፍና እናቱ ከሚ ነበሩ፤ የዚህም ሀዓንኸፍ አባት ነሂ እናቱም ሰነብቲሲ ተባሉ። ይህም ነሂ «የከተማ ሻለቃ» የሚመስል ማዕረግ እንደ ነበረው ይታወቃል። የሀዓንኸፍ ፫ ልጆች ሁሉም ፈርዖኖች ስለ ሆኑ በበርካታ ጽላቶች ይከበራል። የነፈርሆተፕ ልጆች ደግሞ ልዑል ሀዓንኸፍና ልዕልት ከሚ ተባሉ። በጌባል (በፊንቄ) የተገኙት ቅርሶች የነፈርሆተፕ «አገረ ገዥ» በጌባል «ያንቲኑ» እንደ ነበር ያስረዳሉ። እሱም ከማሪ ጽላቶች ያንቲን-ዓሙ «የጌባል ንጉሥ» ይባላል። ይህም ነፈርሆተፕ በባቢሎን ንጉሥ ሃሙራቢ ዘመን እንደ ነገሠ ማስረጃ ነው። ወደ ነፈርሆተፕ ዘመን መጨረሻ ወንድሙ ሲሐጦር ከእርሱ ጋራ የጋርዮሽ ፈርዖን ተደርጎ ሲሐጦር በጥቂት ወራት ውስጥ እንደ ሞተ ይመስላል፤ ከዚያም ሌላ ወንድማቸው ካነፈሬ 4 ሶበክሆተፕ የጋርዮሽ ፈርዖን ሆነ። ከዚያም ትንሽ በኋላ ነፈርሆተፕ ዓርፎ ካነፍሬ ሶበክሆተፕ ለብቻ ፈርዖን ሆነ። K.S.B. Ryholt: The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period, c. 1800 – 1550 BC, Carsten Niebuhr Institute Publications, vol. 20.


28 May በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ግንቦት 20 ቀን ማለት ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


6 June በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ግንቦት 29 ቀን ማለት ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


9 June በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሰኔ 2 ቀን ማለት ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


1 January 1646 - 7 September 1646 እ.ኤ.ኣ. = 1638 ዓ.ም. 8 September 1646 - 31 December 1646 እ.ኤ.ኣ. = 1639 ዓ.ም.


24 June በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሰኔ 17 ቀን ማለት ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


ቫንዳሉስ (በጀርመንኛ ቫንድለር) በጀርመን አፈ ታሪክ ዘንድ በጥንት የጀርመን ፱ኛው ንጉሥ ነበረ። ከአባቱ ሷይቩስ ቀጥሎ ለ41 ዓመታት (ምናልባት 1923-1882 ዓክልበ. ግድም) ነገሠ። በተለያዩ ምንጮች ዘንድ ይህ ቫንዳሉስ በጌርማኒያ የኖረውን ቫንዳላውያን ብሔር መሠረተ፤ ከነርሱም አንዳንድ ሕዝቦች፦ ቡርጉንዳውያን፣ አላኖችና ዌንዳውያን ይጠቀሳሉ። በታወቀው ታሪክ፣ ቫንዳሎቹ በ፭ኛው ክፍለ ዘመን በሮሜ መንግሥት ውድቀት ጊዜ ከጌርማኒያ ወጥተው እስከ ዛሬው ቱኒዚያ ድረስ ፈለሱ። አቬንቲኑስ እንደ ጻፈው በዚህ ጊዜ አትላስ ኪቲም በእስፓንያ ገዛ። ስለ ቫንዳሉስ መንግሥት ብዙ ሌላ ዝርዝር አይሰጠም። ከ፵፩ ዓመታት በኋላ በልጁ ቴውታኔስ እንደ ተከተለ ይባላል።


31 July በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሐምሌ 24 ቀን ማለት ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


1 January 1628 - 7 September 1628 እ.ኤ.ኣ. = 1620 ዓ.ም. 8 September 1628 - 31 December 1628 እ.ኤ.ኣ. = 1621 ዓ.ም.


15 August በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ነሐሴ 9 ቀን ማለት ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


18 August በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ነሐሴ 12 ቀን ማለት ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


2 September በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ነሐሴ 27 ቀን ማለት ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


1 January 1607 - 8 September 1607 እ.ኤ.ኣ. = 1599 ዓ.ም. 9 September 1607 - 31 December 1607 እ.ኤ.ኣ. = 1600 ዓ.ም.


1 January 1604 - 7 September 1604 እ.ኤ.ኣ. = 1596 ዓ.ም. 8 September 1604 - 31 December 1604 እ.ኤ.ኣ. = 1597 ዓ.ም.


1 January 1598 - 7 September 1598 እ.ኤ.ኣ. = 1590 ዓ.ም. 8 September 1598 - 31 December 1598 እ.ኤ.ኣ. = 1591 ዓ.ም.


1 January 1589 - 7 September 1589 እ.ኤ.ኣ. = 1581 ዓ.ም. 8 September 1589 - 31 December 1589 እ.ኤ.ኣ. = 1582 ዓ.ም.


28 February በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ የካቲት 21 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ) የካቲት 20 ቀን ላይ ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


1 January 1583 - 8 September 1583 እ.ኤ.ኣ. = 1575 ዓ.ም. 9 September 1583 - 31 December 1583 እ.ኤ.ኣ. = 1576 ዓ.ም.


ላብራዶር ሪትሪቨር ተብለው የሚታወቁት ውሻዎች ላብራዶር እንዲሁም ላብ በሚሉትም ስሞች ይጠራሉ። እነኝህ ውሻዎች ሪትሪቨር (የታደኑ እንስሳትን ወደ አዳኙ የሚያመጡ) ከሚባለዉ ዝርያ ውስጥ የሚካተቱ ናቸው። በባህሪያቸው የተለሳለሱ ሲሆኑ ከህጻናት እና ከአዛውንቶች ጋራ በጥሩ ሁነታ ይግባባሉ። ላብራዶሮች ስፖርት ወዳድና ተጫዋች ሲሆኑ በብዙ የውሻ ባለቤቶች ዘንድ ተመራጭ ናቸው። በብዙ ሃገሮች የእርዳታ ዉሻን ሚና ይሚጫወቱት እነዚህ ውሻዎች በተለይም አይነ-ስውራንን እና ከኦቲዝም ጋራ የሚኖሩ ሰዎችን እንዲሁም የህግ አስከባሪ ባለሙያዎችን እንዲያግዙ ማሰልጠን ይቻላል። ሰውነታቸው ከትላልቆች ተርታ የሚመደበው እነዚህ ውሻዎች በብዛት ክብደታቸው ለወንዶች ከ29-36ኪግ ለሴቶች ድግሞ ከ25-32ኪግ ድረስ ይመዝናል። ለላብራዶሮች ተቀባይ ተብለው የተመዘገቡት ቀለሞች ጥቁር፥ ቢጫ (ከሽሮ እስከ ቀላ ያለ ቀበሮ) እና ቡናማ ግራጫ (ከመካከለኛ እስከ ጥቁር ቡኒ) ናቸው። ^ "Litter Size in Dogs". Crown Partners Scientific Library. Royal Canin. በApril 25, 2011 የተወሰደ. ^ Cassidy, Kelly M. (February 1, 2008). "Breed Weight and Lifespan". Dog Longevity. በApril 25, 2011 የተወሰደ.


ማናማልቴል (ማናባልቴል፣ ማናበልቴኤል፣ ማናባልቲኤል) የማርቱ (አሞራዊ) ንጉሥ ኪሱራ በሚባል ከተማ-አገር በመስጴጦምያ ሲኖር ምናልባት ከ1836 እስከ 1805 ዓክልበ. አካባቢ ነገሠ። ከሥነ ቅርስ ሰነዶች ጥቂት መረጃ ይታወቃል። ማናማልቴል ለዘመናዊ መምህራን መጀመርያ የታወቀው በ1891 ዓ.ም. በታተመ የሥነ ቅርስ መጣጥፍ ነበር። ከባቢሎን መጀመርያ ነጻ ንጉሥ ከሱሙ-አቡም ዘመን አስቀድሞ በዙሪያው ግዛት እንደ ነበረው ታወቀ። ሊቃውንት በፊት ዋና ከተማው ሲፓራ እንደ ነበር ቢመስላቸውም ጽላቶች በየጥቂቱ ሲነበቡ አሁን የኪሱራ ንጉሥ መሆኑ ተረጋገጠ። ለእርሱ ፲ ያህል ልዩ የዓመት ስሞች በሰነዶቹ መካከል ተገኝተዋል፤ ቅድም-ተከተላቸው ግን አይታወቀም። ከነዚህ አንዱ ትኩረት የሚስብ «ኡር-ኒኑርታ ያረፈበት ዓመት» (= 1806 ዓክልበ. ግድም) የሚባለው ነው። ሌላ ከተማ-አገር ኢሊፕ-አኩሱም ደግሞ በንጉሥ ሃሊዩም ሥር ሆኖ ይህን ዓመት ስም «ኡር-ኒኑርታ የተገደለበት ዓመት» አለው። በዚያ ወቅት የካዛሉ ንጉሥ ሱሙ-ዲታና ዓርፎ ያምጺኤል በተከተለው ጊዜ ሱሙ-አቡም በባቢሎን ነጻነት ከካዛሉ አዋጀ። ሱሙ-አቡም ኢሊፕ በያዘበት ጊዜ (1805 ዓክልበ.) ሃሊዩም በአብዲ-ኤራ፣ ማናማልቴልም በሻራሥዩሩም እንደ ተተኩ ይመስላል። ከሁለት ዓመታት በኋላ ግን የላርሳ ንጉሥ ሱሙኤል ካዛሉንና አኩሱምን ያዘ። በዚያን ጊዜ በኪሡራ ሻሩሥዩሩም በንጉሥ ኡባያ እንደ ተተካ ይመስላል። ያንጊዜ ደግሞ በኢሊፕ-አኩሱም አብዲ-ኤራ በንጉሥ ማናና እንደ ተተካ ይመስላል። ይህ ንጉሥ ማናና በኢሊፕ-አኩሱም መንግሥት ከ1803 እስከ 1791 ዓክልበ.


1 January 1488 - 6 September 1488 እ.ኤ.ኣ. = 1480 ዓ.ም. 7 September 1488 - 31 December 1488 እ.ኤ.ኣ. = 1481 ዓ.ም.


1 January 1485 - 6 September 1485 እ.ኤ.ኣ. = 1477 ዓ.ም. 7 September 1485 - 31 December 1485 እ.ኤ.ኣ. = 1478 ዓ.ም.


ሞንቴቪዴዮ ዋንደረረስ በኡራጓይ የሚገኝ የእግር ኳስ ክለብ ነው። የክለቡ መቀመጫ ሞንቴቪዴዮ ሲሆን ከእግር ኳስ በተጨማሪም በቅርጫት ኳስ፣ መረብ ኳስ፣ አትሌቲክስ እና ሌሎችም ስፖርቶች ይሳተፋል። (ይህ ስለ ስፖርት ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ኤስ.ኤስ.ሲ. ናፖሊ (ጣልያንኛ፦ Società Sportiva Calcio Napoli) በናፖሊ፣ ኢጣልያ የሚገኝና በ1926 እ.ኤ.አ. የተመሠረተ እግር ኳስ ክለብ ነው።


1 January 1473 - 6 September 1473 እ.ኤ.ኣ. = 1465 ዓ.ም. 7 September 1473 - 31 December 1473 እ.ኤ.ኣ. = 1466 ዓ.ም.


ክለብ አትሌቲኮ ፔኛሮል (Club Atlético Peñarol) በሞንቴቪዴዎ፣ ኡራጓይ የሚገኝ እግር ኳስ ክለብ ነው። (ይህ ስለ ስፖርት ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሮድሪጎ ማርቲን ሙኞዝ ሳሎሞን (ጥር ፲፬ ቀን ፲፱፻፸፬ ዓ.ም. ተወለደ) ኡራጓያዊ እግር ኳስ ተጫዋች ነው። ለክለብ ሊበርታድ የሚጫወት ሲሆን የኡራጓይ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን አባል ነው። (ይህ ስለ ስፖርት ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


1 January 1412 - 6 September 1412 እ.ኤ.ኣ. = 1404 ዓ.ም. 7 September 1412 - 31 December 1412 እ.ኤ.ኣ. = 1405 ዓ.ም.


1 January 1403 - 7 September 1403 እ.ኤ.ኣ. = 1395 ዓ.ም. 8 September 1403 - 31 December 1403 እ.ኤ.ኣ. = 1396 ዓ.ም.


1 January 1400 - 6 September 1400 እ.ኤ.ኣ. = 1392 ዓ.ም. 7 September 1400 - 31 December 1400 እ.ኤ.ኣ. = 1393 ዓ.ም.


1 January 1397 - 5 September 1397 እ.ኤ.ኣ. = 1389 ዓ.ም. 6 September 1397 - 31 December 1397 እ.ኤ.ኣ. = 1390 ዓ.ም.


1 January 1353 - 5 September 1353 እ.ኤ.ኣ. = 1345 ዓ.ም. 6 September 1353 - 31 December 1353 እ.ኤ.ኣ. = 1346 ዓ.ም.


1 January 1290 - 4 September 1290 እ.ኤ.ኣ. = 1282 ዓ.ም. 5 September 1290 - 31 December 1290 እ.ኤ.ኣ. = 1283 ዓ.ም.


1 January 1287 - 5 September 1287 እ.ኤ.ኣ. = 1279 ዓ.ም. 6 September 1287 - 31 December 1287 እ.ኤ.ኣ. = 1280 ዓ.ም.


1 January 1281 - 4 September 1281 እ.ኤ.ኣ. = 1273 ዓ.ም. 5 September 1281 - 31 December 1281 እ.ኤ.ኣ. = 1274 ዓ.ም.


1 January 1269 - 4 September 1269 እ.ኤ.ኣ. = 1261 ዓ.ም. 5 September 1269 - 31 December 1269 እ.ኤ.ኣ. = 1262 ዓ.ም.


1 January 1263 - 5 September 1263 እ.ኤ.ኣ. = 1255 ዓ.ም. 6 September 1263 - 31 December 1263 እ.ኤ.ኣ. = 1256 ዓ.ም.


አርባ ምንጭ በኢትዮጵያ የደቡብ ብሄር ብሄረስቦችና ሕዝቦች ክልል ከተማ ሲሆን በጋሞጎፋ ዞን (ቀድሞ ሰሜን ኦሞ ዞን)ና በአርባ ምንጭ ዙሪያ ወረዳ ይገኛል። በ1998 ማዕከላዊ የስታትስቲክስ ባለስልጣን እንደተመነው የ72,507 ሰው መኖሪያ ሲሆን ከነሱም 36,296 ወንዶችና 36,211 ሴቶች ይገኙበታል። በሌላ ገለልተኛ ትምና ደግሞ የ68,816 ሰው መኖሪያ ተደርጎ ተገምቷል። የከተማው አቀማመጥ በ6°2′ ሰሜን ኬክሮስ እና 37°33′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ነው። አርባ ምንጭ እንደ ሌሎች የስምጥ ሸለቆ አካባቢዎች ሞቃታማ ከተማ ናት። ሙቀቷን የሚያስረሳ ልምላሜን እና የተፈጥሮ ቸርንት የታደለች ከተማ ነች። አርባ ምንጭ ከስሟ መረዳት እንደሚቻለው በአንድ አከባቢ የሚፈልቁ ከ40 በላይ ምንጮች አሉ። የተለያዩ የቱሪስት መዳረሻ ቦታዎች አሉ።በዋነኛነት የነጭ ሣር ብሔራዊ ፖርክ መገኛ ከተማ ነች። የአዞ ማርቢያ፣ ጫሞና አብያታ ከከተማዋ በቅርብ ይገኛሉ። የኮንስ፣ የዶርዜ እና የሱርሜ ማኅበረሰቦች ደግሞ የበለጠ የሚማርክ ባህሎችን ለተመልካች ማጋራት ይችላሉ። ^ ማዕከላዊ የስታትስቲክስ ባለስልጣን, population.pdf ^ Butler, Rhett A., 2005 population estimates for cities in Ethiopia


ወንድ ወይም ተባዕት የአንድ ፍጥረት ጾታ ነው። ጾታ በሚለዩ ፍጥረታት ዘንድ የሴቷን እንቁላል ማዳበር የሚችሉ ሕዋሶችን የሚያመነጭ ፍጥረት ነው። ወንድ ሴት በሌለችበት በራሱ መራባት አይችልም። ወንድ እና ሴት የሚሉት ባሕርያት ለእንስሳት ብቻ ሳይወሰን ለተክሎች እና ለሌሎችም ፍጥረታት ይሠራል። ወንድ


ራፋኤል ኮሬያ (እስፓንኛ፦ Rafael Correa) ከ1999 ዓ.ም. ጀምሮ የኤኳዶር ፕሬዚዳንት ናቸው። (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ንጃመና (N'Djamena፣ ዓረብኛ نجامينا /ኒጃሚና/) የቻድ ዋና ከተማ ነው። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር (1997 ዓ.ም.) 721,000 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 12°10′ ሰሜን ኬክሮስ እና 14°59′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል። ከተማው 'ፎርት-ላሚ' ተብሎ በፈረንሳዊው አዛዥ ኤሚል ዣንቲ በ1892 ዓ.ም. ተመሠረተ። በ1965 ዓ.ም. ቦታው አፍሪካዊ ስም እንዲኖረው ከቅርቡ መንደር 'ኒጃሚና' የተነሣ ስሙ ንጃመና ሆነ።


1 January 1221 - 4 September 1221 እ.ኤ.ኣ. = 1213 ዓ.ም. 5 September 1221 - 31 December 1221 እ.ኤ.ኣ. = 1214 ዓ.ም.


1 January 1218 - 4 September 1218 እ.ኤ.ኣ. = 1210 ዓ.ም. 5 September 1218 - 31 December 1218 እ.ኤ.ኣ. = 1211 ዓ.ም.


1951 አመተ ምኅረት መስከረም 22 ቀን - ጊኔ ከፈረንሣይ ነጻ ወጣ። ኅዳር 16 ቀን - 'ፈረንሳያዊ ሱዳን' (ዛሬ ማሊ) በፈረንሳያዊ ማሕበረሠብ ውስጥ 'ራስ-ገዥ ሁኔታ' አገኝታለች። መጋቢት 26 ቀን - ማሊ ከሴኔጋል ጋር አንድላይ የማሊ ፌደሬሽን ሆኑ። ሰኔ 21 ቀን - የቅብጥ ቤተ ክርስቲያን አቡና 6ኛ ቂርሎስ ለኢትዮጵያ የራሱን አቡነ እንዲኖሩት ፈቀዱለት።


1 January 1188 - 4 September 1188 እ.ኤ.ኣ. = 1180 ዓ.ም. 5 September 1188 - 31 December 1188 እ.ኤ.ኣ. = 1181 ዓ.ም.


1 January 1185 - 4 September 1185 እ.ኤ.ኣ. = 1177 ዓ.ም. 5 September 1185 - 31 December 1185 እ.ኤ.ኣ. = 1178 ዓ.ም.


ዌሊንግተን (Wellington) የኒው ዚላንድ ዋና ከተማ ነው። ማዖሪ ነገድ ከ10ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ በሥፍራው ሲኖሩ በማዖሪ ቋንቋ ስሙ ቴ ፋንጋንዊ-አ-ታራ ይባላል። በ1831 ዓ.ም. እንግሊዞች ሠፈሩትና በ1857 ዓ.ም. ዋና ከተማው ከአውክላንድ ወደ ዌሊንግቶን ተዛወረ። የሚኖርበት ህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 379,000 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 189,700 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 41°17′ ደቡብ ኬክሮስ እና 174°47′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል።


1 January 1179 - 5 September 1179 እ.ኤ.ኣ. = 1171 ዓ.ም. 6 September 1179 - 31 December 1179 እ.ኤ.ኣ. = 1172 ዓ.ም.


1 January 1170 - 4 September 1170 እ.ኤ.ኣ. = 1162 ዓ.ም. 5 September 1170 - 31 December 1170 እ.ኤ.ኣ. = 1163 ዓ.ም.


ይህ መጣጥፍ ማጣቀሻዎችን ይፈልጋል እና አንዳንድ ምንጮችን ለማግኘት እና ወደ መጣጥፉ ማከል ይችላሉ ሞስኮ (/ ˈmɒskoʊ/ MOS-koh፣ የዩኤስ ዋና ዋና / ˈmɒskaʊ/ MOS-kow፤ ራሽያኛ: Москва, tr. Moskva, IPA: [mɐˈskva] (የድምጽ ተናጋሪ iconlisten)) ዋና ከተማ እና ትልቁ የሩሲያ ከተማ ናት። ከተማዋ በማዕከላዊ ሩሲያ ውስጥ በሞስኮቫ ወንዝ ላይ ትቆማለች ፣ ነዋሪዎቿ በከተማው ወሰን ውስጥ 12.4 ሚሊዮን ነዋሪዎች ፣ በከተማው ውስጥ ከ 17 ሚሊዮን በላይ ነዋሪዎች ፣ እና በሜትሮፖሊታን አካባቢ ከ 20 ሚሊዮን በላይ ነዋሪዎች ይገመታሉ። የከተማው የቆዳ ስፋት 2,511 ስኩዌር ኪሎ ሜትር (970 ካሬ ሜትር) ሲሆን የከተማው ስፋት 5,891 ስኩዌር ኪሎ ሜትር (2,275 ካሬ ሜትር) የሚሸፍን ሲሆን የሜትሮፖሊታን ስፋት ከ26,000 ስኩዌር ኪሎ ሜትር (10,000 ካሬ ሜትር) በላይ ይሸፍናል። ሞስኮ በዓለም ትልቁ ከተሞች መካከል ነው; ሙሉ በሙሉ በአውሮፓ ውስጥ በጣም በሕዝብ የሚኖርባት ከተማ፣ በአውሮፓ ትልቁ የከተማ እና የሜትሮፖሊታን አካባቢ፣ እና በአውሮፓ አህጉር ላይ በመሬት ስፋት ትልቁ ከተማ ነች። በ 1147 ለመጀመሪያ ጊዜ የተመዘገበው ሞስኮ እያደገች የበለጸገች እና በስሟ የተሸከመው የግራንድ ዱቺ ዋና ከተማ ሆና አገልግላለች። የሞስኮ ግራንድ ዱቺ በዝግመተ ለውጥ ወደ ሩሲያ ዛርዶም ሲቀየር፣ ሞስኮ አሁንም ለአብዛኛው የ Tsardom ታሪክ የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ማዕከል ሆና ቆይታለች። ዛርዶም ወደ ሩሲያ ኢምፓየር ሲቀየር ዋና ከተማዋ ከሞስኮ ወደ ሴንት ፒተርስበርግ ተዛወረች የከተማዋን ተፅእኖ ቀንሷል። የጥቅምት አብዮት ተከትሎ ዋና ከተማዋ ወደ ሞስኮ ተመለሰች እና ከተማዋ የሩስያ ኤስኤፍኤስአር እና ከዚያም የሶቪየት ህብረት የፖለቲካ ማዕከል ሆና ተመለሰች.


ሳን ማሪኖ ከተማ የሳን ማሪኖ ዋና ከተማ ነው። ከተማው የተመሠረተ በቅዱስ ማሪኑስ በ293 ዓ.ም. ነበር። ስለዚህ ክርስትና ቶሎ ከተቀበሉት አገራት አንዷ ነች። በዚያን ጊዜ እንኳን ክርስትና በሮሜ መንግሥት ገና ሕጋዊ እምነት አልነበረም። በሳን ማሪኖ በተራራማ ቦታ የሰፈሩት ክርስቲያኖች ስደተኞች ነበሩና። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 4,493 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 43°56′ ሰሜን ኬክሮስ እና 12°26′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል።


ልዩብልያና (Ljubljana) የስሎቬኒያ ዋና ከተማ ነው። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 258,000 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 46°04′ ሰሜን ኬክሮስ እና 14°30′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል።


ሊዝቦን የፖርቱጋል ዋና ከተማ ነው። በጥንት የከተማው ስም ኦሊሲፖ ሆኖ በአንድ ግሪክ አፈ ታሪክ መሠረት፣ ግሪኩ ጀግና ኦድሴውስ (ወይም ኡሊሴስ) ከትሮያስ (በትንሹ እስያ) ወጥቶ ባሕሮቹን ሲዞር እስከ አትላንቲክ ውቅያኖስ ድረስ ሄዶ ከተማውን ሠራ። ይሁንና ከግሪኮች በፊት የነበረ የፊንቄ ተጽእኖ በስነ ቅርስ ይታወቃል። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 2,618,100 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 559,400 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 38°44′ ሰሜን ኬክሮስ እና 09°08′ ምዕራብ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል። ሊዝቦን - Lisboa


1 January 790 - 1 September 790 እ.ኤ.ኣ. = 782 ዓ.ም. 2 September 790 - 31 December 790 እ.ኤ.ኣ. = 783 ዓ.ም.


ባንግኮክ (ጣይኛ፦ กรุงเทพฯ /ክሩንግ ጠፕ/) የታይላንድ ዋና ከተማ ነው። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 6,320,174 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 13°44′ ሰሜን ኬክሮስ እና 100°30′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል። ባንግኮክ ከ1400 ዓ.ም. አካባቢ ጀምሮ መንደር ሆኖ «ጦንቡሪ» ተብሎ ይታወቃል። ይህ በ1769 ዓ.ም. የጦንቡሪ መንግሥት ዋና ከተማ ሆነ። በ1774 ዓ.ም. ስሙ ከጦንቡሪ ወደ ክሩንግ ጠፕ ተቀየረ፣ የአገሩም ስም ደግሞ «የራታናኮሲን መንግሥት» ሆነ። «ክሩንግ ጠፕ» እስካሁን ይፋዊ ስሙ ሆኗል፤ «ባንግኮክ» የሚለው ስያሜ እንዲያውም መጠሪያ ሲሆን በተለይ የውጭ አገር ሰዎች እንዲህ ይሉታል።


1 January 781 - 1 September 781 እ.ኤ.ኣ. = 773 ዓ.ም. 2 September 781 - 31 December 781 እ.ኤ.ኣ. = 774 ዓ.ም.


ዋሽንግተን ዲሲ፣ በመደበኛነት የዲስትሪክት ኦፍ ኮሎምቢያ፣ እንዲሁም ልክ ዋሽንግተን ወይም ልክ ዲሲ በመባልም የሚታወቀው፣ ዋና ከተማ እና የዩናይትድ ስቴትስ የፌደራል ወረዳ ብቻ ነው። በፖቶማክ ወንዝ ምሥራቃዊ ዳርቻ ላይ ትገኛለች፣ እሱም ደቡብ ምዕራብ እና ደቡብ ድንበሯን ከዩናይትድ ስቴትስ ቨርጂኒያ ግዛት ጋር ያዋስናል፣ እና ከዩናይትድ ስቴትስ የሜሪላንድ ግዛት በቀሪዎቹ ጎኖቹ የመሬት ድንበር ይጋራል። ከተማዋ የተሰየመችው ለጆርጅ ዋሽንግተን መስራች አባት እና የዩናይትድ ስቴትስ የመጀመሪያ ፕሬዝደንት ሲሆን የፌደራል ዲስትሪክት በኮሎምቢያ የተሰየመው የሀገሪቱ ሴት አካል ነው። የዩኤስ ፌደራል መንግስት መቀመጫ እና የበርካታ አለም አቀፍ ድርጅቶች ከተማ እንደመሆኗ መጠን ከተማዋ አስፈላጊ የአለም የፖለቲካ ዋና ከተማ ነች። በ2016 ከ20 ሚሊዮን በላይ ጎብኝዎችን በማየት በአሜሪካ ውስጥ በብዛት ከሚጎበኙ ከተሞች አንዷ ነች። የዩኤስ ሕገ መንግሥት በኮንግረስ ልዩ ስልጣን ስር ያለ የፌደራል ዲስትሪክት ይሰጣል። ስለዚህ ወረዳው የየትኛውም የአሜሪካ ግዛት አካል አይደለም (ወይም ራሱ አይደለም)። በጁላይ 16, 1790 የመኖሪያ ህጉን መፈረም በሀገሪቱ ምስራቅ የባህር ዳርቻ አቅራቢያ በፖቶማክ ወንዝ አጠገብ የሚገኝ ዋና ከተማ አውራጃ እንዲፈጠር አፅድቋል. የዋሽንግተን ከተማ የተመሰረተችው በ1791 እንደ ብሄራዊ ዋና ከተማ ሲሆን ኮንግረስ በ1800 የመጀመሪያውን ስብሰባ አካሄደ። በ1801 የሜሪላንድ እና የቨርጂኒያ አካል የነበረው ግዛት (የጆርጅታውን እና የአሌክሳንድሪያ ሰፈራዎችን ጨምሮ) በይፋ እውቅና አገኘ። እንደ ፌዴራል አውራጃ.


1 January 243 - 29 August 243 እ.ኤ.ኣ. = 235 ዓ.ም. 30 August 243 - 31 December 243 እ.ኤ.ኣ. = 236 ዓ.ም.


1 January 237 - 28 August 237 እ.ኤ.ኣ. = 229 ዓ.ም. 29 August 237 - 31 December 237 እ.ኤ.ኣ. = 230 ዓ.ም.


1 January 234 - 28 August 234 እ.ኤ.ኣ. = 226 ዓ.ም. 29 August 234 - 31 December 234 እ.ኤ.ኣ. = 227 ዓ.ም.


1 January 231 - 29 August 231 እ.ኤ.ኣ. = 223 ዓ.ም. 30 August 231 - 31 December 231 እ.ኤ.ኣ. = 224 ዓ.ም.


1 January 208 - 28 August 208 እ.ኤ.ኣ. = 200 ዓ.ም. 29 August 208 - 31 December 208 እ.ኤ.ኣ. = 201 ዓ.ም.


1 January 1969 - 10 September 1969 እ.ኤ.ኣ. = 1961 ዓ.ም. 11 September 1969 - 31 December 1969 እ.ኤ.ኣ. = 1962 ዓ.ም.


2 ዚዳንታ ምናልባት ከ1473 እስከ 1458 ዓክልበ ድረስ ዓክልበ. አካባቢ ከአጎቱ 2 ሐንቲሊ በኋላ በሐቱሳሽ (በሐቲ አገር ወይም የኬጥያውያን መንግሥት) የገዛ ንጉሥ ነበር። አባቱ ሐሹዊሊ የቀዳሚው የሐንቲሊ ወንድምና የንጉሣዊ ዘበኞች አለቃ እንደ ነበር ይታመናል። የዚዳንታ ንግሥት ያያ ተባለች። የዚዳንታም ኩኔይፎርም ማኅተም ይታወቃል። በዚህ ዘመን እንደገና የወዳጅነትና ስምምነት ውል ከጎረቤቱ አገር ከኪዙዋትና ጋራ ከንጉሡም ፒሊያ ጋር ተዋዋለ። ይህ ፒሊያ ደግሞ ከጥቂት ዓመት በኋላ ከአላላኽ (ሙኪሽ አገር) ገዢ ከኢድሪሚ ጋራ ውልን እንደ ተዋወለ ይታወቃል። በዚያው ውል ኢድሪሚ የሚታኒ ገዥ ባራታርና ሊሆን ነበር፣ ኪዙዋትናም ያንጊዜ ከሐቲ ወዳጅነት ወደ ሚታኒ ወዳጅነት አለፈ። ስለ ሆነም ሐቲ ደግሞ ድካም ስለ ሆነች ይህ ኢድሪሚ ከዚያ በሐቲ ላይ ሊዘምት ቻለ። የኢድሪሚ ጽሑፍ እንዳለ፣ «ጭፍሮች ወስጄ በሐቲ አገር ላይ ተነሣሁ፣ ከአምባዎቻቸውም ሰባት አጠፋሁ፤ አምባዎቹም እነዚህ ናቸው፦ ፓሻሔ፣ ዳማሩት-ርዒ፣ ሑላሓን፣ ዚሴ፣ ዬ፣ ኡሉዚና፣ እና ዛሩና ናቸው። ሐቲ አገር በኔ ላይ አልገሠገሠም፤ እንደ ልበ ማድረግ ቻልኩ። ምርከኞች ወሰድኩባቸው፣ ሃብታቸውን ንብረታቸውን፣ ርስታቸውንም ዘረፍኩ፣ ለጭፍሮቼ፣ ለቀጥረኞቼ፣ ለወንድሞቼና ለጓደኞቼ አከፋፈልኩት። እኔም እንደነሱ ድርሻዬን ወሰድኩ። ከዚያ ወደ ሙኪሽ አገር ተመልሼ ወደ ከተማዬ አላላኽ በክብር ገባሁ።» (ANET 557f.) ይኸው የሙኪሽ ወረራ በሐቲ አምባዎች ላይ የተከሠተው በ፪ ዚዳንታ ዘመን እንደ ሆነ ይታስባል።


የኮሚ ሪፐብሊክ በሩሲያ ውስጥ የሚገኝ ክፍላገር («ሪፐብሊክ») ነው።


1 January 306 - 29 August 306 እ.ኤ.ኣ. = 298 ዓ.ም. 30 August 306 - 31 December 306 እ.ኤ.ኣ. = 299 ዓ.ም.


1 January 303 - 30 August 303 እ.ኤ.ኣ. = 295 ዓ.ም. 31 August 303 - 31 December 303 እ.ኤ.ኣ. = 296 ዓ.ም.


1 January 300 - 29 August 300 እ.ኤ.ኣ. = 292 ዓ.ም. 30 August 300 - 31 December 300 እ.ኤ.ኣ. = 293 ዓ.ም.


1 January 297 - 28 August 297 እ.ኤ.ኣ. = 289 ዓ.ም. 29 August 297 - 31 December 297 እ.ኤ.ኣ. = 290 ዓ.ም.


ጣልያንኛ የጣልያን ሃገር ብሄራዊ የመግባቢያ ቋንቋ ነው። በጣልያን ብቻ 60 ሚሊዮን ዋና ተናጋሪዎች ሲኖሩት በውጭ ሃገር 10 ሚሊዮን ተናጋሪዎች አሉት። በአጠቃላይ 70 ሚሊዮን ዋና ተናጋሪዎች እና ከ125 ሚሊዮን በላይ ሰዎች እንደ የውጭ ቋንቋቸው ይናገሩታል። ለምሳሌ በዋናነት ስዊትዘርላንድ ውስጥ ከሚነገሩ አራት ትልልቅ ቋንቋዎች አንዱ ነው። ቋንቋው በግሪክ፣ ሊቢያ፣ ክሮሽያ እና ኢትዮጵያን ጨምሮ ሌሎች በጣልያን ቅኝ ግዛት ውስጥ የነበሩ ሃገሮችም ውስጥ ቀላል የማይባሉ ተናጋሪዎች አሉት። በዋና ተናጋሪ ብዛት ከአለማችን 20ኛ ደረጃን ይይዛል። ^ Berloco 2018 Berloco, Fabrizio (2018). The Big Book of Italian Verbs: 900 Fully Conjugated Verbs in All Tenses. With IPA Transcription, 2nd Edition. Lengu. ISBN 978-8894034813. https://books.google.it/books?id=DYynDwAAQBAJ&pg=PA1#v=onepage&q&f=false.  Serianni, Luca; Castelvecchi, Alberto (1997). Italiano. Grammatica, sintassi, dubbi.. Milan: Garzanti.  Berruto, Gaetano (1987). Sociolinguistica dell'italiano contemporaneo. Roma: Carocci.


1 January 1805 - 9 September 1805 እ.ኤ.ኣ. = 1797 ዓ.ም. 10 September 1805 - 31 December 1805 እ.ኤ.ኣ. = 1798 ዓ.ም.


1 January 1802 - 9 September 1802 እ.ኤ.ኣ. = 1794 ዓ.ም. 10 September 1802 - 31 December 1802 እ.ኤ.ኣ. = 1795 ዓ.ም.


ር ምንድን ነው ? " በዛሮች ቁጥጥር ስር ምድር ወድቃለች " ከእለታት በአንዱ ቀን የእግዚአብሔር መልእክት ወደ አዳምና ሔዋን መጣ:: ከገነት ተባረው በመሬት ላይ መመላለስ ከጀመሩ በኃላ ከመጡና የሰው ልጅ እጣፈንታ ከቀየሩ መልእክቶች አንዱ ነው:: እነኝህ ሁለት ጥንዶች 30 ጥንድ ልጆች ነበሯቸው:: እግዚአብሔር እነኝህን ልጆች ሊጎበኝ እንደሚሻ መልእክት አደረሳቸው:: የፍቃድ አምላክ ነውና:: እነርሱም ቆም ብለው ደካማ ሀሳብ አሰቡ:: " አሁን ለእግዚአብሔር ቆንጆዎቹን ልጆቻችንን ብናሳየው መርጦ ለእርሱ አገልግሎት ይወስድብናል:: ስለዚህ አስራ አምስቱን ቆንጆዎቹን ከዋሻ ውስጥ እንደብቃቸውና አስራ አምስቱን እናሳያየው " ብለው መከሩ:: አሉኝ የሚሏቸውን ልጆች ሁሉ እርሱ እንደሰጣቸው አላስተዋሉም ነበር:: እንደመከሩትም አደረጉና አስራ አምስቱን ቆንጆዎቹን መርጠው ከዋሻ ደብቀው ያልተጋነነ ውበት ያላቸውን ወደእርሱ ወሰዱ:: እግዚአብሔርም በምክራቸው አዘነ:: ከዋሻ የተደበቁት አስራአምስት ልጆችና የልጅ ልጆች እንደተሰወሩ እንዲቀሩ ረገማቸው:: ከዛች ቅፅበት አንስቶ አዳምና ሔዋን ልጆቻቸውን ማየት ተሳናቸው:: ተሰወሩ:: መንፈስ ሆኑ:: ዛር ተብለውም ተጠሩ:: ዛሮች በእኛ በምንታየው የሰው ልጆች ላይም ቅናት ያደረባቸው ከዚያን ጊዜ አንስቶ ነው:: ዛሮች እንደኛው የራሳቸው ስልጣኔ አላቸው:: ይዋለዳሉ:: ስሜት አላቸው:: ያፈቅራሉ ይጠላሉ ያዝናሉ ይደሰታሉ:: በእኛና በእነርሱ መካከል ያለው ልዩነት እኛ እንታያለን እነርሱ መናፍስት ናቸው:: እኛ ስለምድር ያለን እውቀት አናሳ ነው:: ምክንያቱም ግዝፈታችን ይገድበናል:: እነርሱ ግን የማይታየን የምድር አካል ወይንም Dimension ስለሚመለከቱ ከእኛ ይልቅ የሚያውቁት አለ:: በተለይም በምድር ላይ ስላሉ ሀብቶች ጥልቅ እውቀት አላቸው:: ዛሮች


የጀርባ ዐጥንት:- ማለትም ከጎድን ዐጥንት ጋር የሚገናኝ ሆኖ፣ በጀርባ ላይ መሀል ለመሀል እስከ ዥበር አንጓ ድረስ የሚወርድ ዐጥንት አከርካሪ ይባላል። የአከርካሪ አጥንቶች እርስ በእርስ ተሰካክተው የሰረሰር መተላለፊያን የሚፈጥሩ 33 አጥንቶች ናቸው። ደንደስ ^ አቢሲኒካ መዝገበ ቃላት


መስፍን ሃብተማርያም (በ1945 እ.ኤ.አ. በሞጆ የተወለዱ) ደራሲ ናቸው። ሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን ጨርሰው ለ3 አመት በኤርትራ አስተምረዋል። ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቴ በ1970 እ.ኤ.አ. ተመርቀው በካናዳ አገር አጠኑ። The rich man and the singer (በእንግሊዝኛ) (1971 እ.ኤ.አ.) የቡና ቤት ስዕሎችና ሌሎችም ወጎች (1984 እ.ኤ.አ.) አባ ደፋርና ሌሎች አጫጭር ታሪኮች (1977 ዓ.ም.) አዜብና ሌሎችም አጫጭር ልብ ወለዶች (1981 ዓ.ም.) አውዳምትና ሌሎችም ወጎች የሌሊት ድምጾች


ቪንድሁክ (Windhoek) የናሚቢያ ዋና ከተማ ናት። የሚኖርበት ሕዝብ በዛቷ 221,000 - 230,000 ሆኖ ይገመታል። ከተማዋ ዋና የበግ ቆዳ መሸጫ ማዕከል ናት። የሄሬሮ ጎሣ የሥፍራው መጀመርያ ኗሪዎች ሲሆኑ በቋንቋቸው ኦቾሞይዝ ተባለ። ከዚያ የናማ ሕዝብ ቦታውን አይጋምስ አሉት። የአሁኑ ከተማ በ1883 ዓ.ም. በጀርመኖች ተሠራ። የከተማዋ ከንቲቫ አሁን (በ1999 ዓ.ም.) ማቲውስ ሺኮንጎ ነው። ከተማው 22°34′ ደቡብ ኬክሮስ እና 17°06′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል።


ጅጅጋ በምስራቅ ኢትዮጵያ የሚገኝ ከተማ ነው። ከተማው ከሐረር 80 ኪ.ሜ. ይርቃል። በቀድሞው ሐረርጌ ክፍለ-ሀገር የሚገኝ ከተማ ሲሆን አሁን የሶማሌ ክልል ዋና ከተማ ነው። በ1994 እ.ኤ.አ. ከተማው 56,821 ሰዎች ነበሩት። በ1998 ማዕከላዊ የስታትስቲችስ ባለስልጣን እንደተመነው ጅጅጋ የ98,076 ሰው መኖሪያ ስትሆን ከነሱም 50,355 ወንዶችና 47,721 ሴቶች ይገኙበታል። ከተማው በ9°10' ሰሜን ኬክሮስ እና 42°48' ምስራቅ ኬክሮስ ይገኛል። [[


ቤንሻንጉል ጉሙዝ ከኢትዮጵያ 9 ክልሎች አንዱ ነው። ዋና ከተማው አሶሳ ነው። 50,248 ካሬ ኪ.ሜ. ቦታ ሲሸፍን በ1991 የሕዝብ ብዛቱ 523,000 ነበር። ^ ሀ ለ "፳፻፬ ዓ.ም. ብሔራዊ ስታቲስቲክስ". ማዕከላዊ ስታቲስቲክስ ኤጀንሲ. በሰኔ ፳፪ ቀን ፳፻፮ ዓ.ም. የተወሰደ.


ድሬ ዳዋ ከሁለቱ የኢትዮጵያ አስተዳደር አካባቢዎች አንዷ ናት (ሌላዋ አዲስ አበባ ናት)። በ1994 እ.ኤ.አ. የድሬዳዋ ሕዝብ ብዛት 164,851 ነበር። አቶ መርሻ ናሁሰናይ የድሬዳዋ ቆርቋሪና የመጀመሪያ አስተዳዳሪ (1894 - 1898 እንድ ኢትዮጵያ አቆጣጠር) (1902 - 1906 እንድ አውሮጳ አቆጣጠር) ኢትዮ-ጅቡቲ ምድር ባቡር ድርጅት


የኒካራጓ ምልክት ቋንቋ (ISN, Idioma de Señas de Nicaragua ወይም Idioma de Signos Nicaragüense) በ1970ዎቹና በ1980ዎቹ በምዕራብ ኒካራጓ የመስማት መሳን ባለባቸው ተማሪዎች የተለማ የምልክት ቋንቋ ነው። የተለማው ከቆዩት እጅ ቋንቋዎች ሳይሆን በተማሪዎች እራሳቸው በድንገት ነበር። ስለዚህ ለቋንቋ ሊቃውንት "የመነጋገር ልደት" ወይም የመንስኤው ሁኔታ ለማጥናት ያስችላል። ከ1969 ዓ.ም. በፊት በመስማት የተሳናቸው ሰዎች ኅብረተሠብ አልነበራቸውም። ከቤተሠቦቻቸው ጋራ ለመነጋገር ይቻሉ ቀላል በሆነ እጅ ንቅናቄ ብቻ ነበር። በ1969 ዓ.ም. ግን ጆሯቸው ለማይስማ ተማሪዎች ልዩ ተምህርት ቤት በዋና ከተማ በማናጓ ስለ ተመሠረተላቸው 50 ተማሪዎች ወዲያው ትምህርታቸውን ጀመሩ። የሳንዲኒስታ አብዮት በሆነበት ወቅት (1971 ዓ.ም.) መቶ ተማሪዎች ነበሩ። በ1972 ሁለተኛ ልዩ ትምህርት ቤት ተከፍቶ በ1975 ዓ.ም. የተማሪዎች ቁጥር 400 ደረሰ። በመጀመርያ ትምህርት ቤቶቹ የከንፈር ማንበብና የጣት ፊደል ብቻ ለማስተማር አስበው ይህ ዘዴ ግን አልተከናወንም። ዳሩ ግን ተማሪዎቹ በትርፍ ጊዜያቸው በቤተሠቦቻቸው የተጠቀሙትን እጅ ምልክቶች እርስ በርስ ስለተማማሩ በትንሽ ጊዜ የራሳቸውን ቋንቋ ፈጠሩ። የትምህርት ቤት አስተማሪዎች ግን ስለዚህ ልማት አላወቁም ነበር። የእጅ ምልክቶቻቸው እንደ ጨዋታ ብቻ መስሏቸው እስፓንኛ መማር ስለማይችሉ ይሆናል በማሰብ ገመቱ። እንዲግባቡ ከቶ ስላልቻሉ በመጨረሻ በ1978 ዓ.ም. ከአሜሪካ አንዲት የአሜሪካ ምልክት ቋንቋ መምህር ጁዲ ኬግል አስመጥተው እሷ ምልክቶቻቸውን በድንብ ለማጥናት ወሰነች። ያልታወቀ አዲስ ቋንቋ መሆኑን የገለጠች እርሷ ሆነች። (ይህ ቋንቋ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


የጀርመን ዳግመኛ መወሐድ (Deutsche Wiedervereinigung ዶይቸ ቪድርፈራይንገንግ) በ መስከረም 23 ቀን 1983 ዓ.ም. (Oct. 3, 1990 እ.ጎ.አ.) የሆነው የጀርመን ዴሞክራቲክ ሬፑብሊክ (ወይም ምስራቅ ጀርመን) ወደ የጀርመን ፌዴራል ሬፑብሊክ (ወይም ምዕራብ ጀርመን) ሲጨመር ነበር። GDR መጀመርያ ጊዜ እውነተኛ ምርጫ (ማለት ከአንድ ወገን በላይ መምረጥ) ከተደረገው ከመጋቢት 9 ቀን 1982 (Mar. 18) በኋላ ሁለቱ መንግሥታት የመወሐድ ውል ተፈራርመው ከ2ኛ አለማዊ ጦርነት ቀጥሎ ባለሥልጣን በሆኑት ሀያላት ተፈቅደው አንድ መንግሥት ፈጠሩ። ይህ የተወሐደ ጀርመን አገር የተባባሪ መንግሥታትና የናቶ አባል ሆኖ ቆየ። ዳግመኛ መወሐድ የሚባለው በ1863 ዓ.ም. መጀመርያ መወሐድ ስለተደረገ ነው። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


1996 አመተ ምኅረት፦ መስከረም 3 ቀን - ስዊድን በምርጫ ለዩሮ እምቢ አለች። ጥር 18 ቀን - አማርኛ ውክፔዲያ ተጀመረ። ቆጵሮስ፣ ቼክ ሪፑብሊክ፣ ኤስቶኒያ፣ ሀንጋሪ፣ ላትቪያ፣ ሊትዋኒያ፣ ማልታ፣ ፖላንድ፣ ስሎቫኪያ፣ ስሎቬኒያ ወደ አውሮፓ ህብረት ተጨመሩ። እስከ ታኅሣሥ 21 ቀን 1996 ድረስ = 2003 እ.ኤ.አ. ከታኅሣሥ 22 ቀን 1996 ጀምሮ = 2004 እ.ኤ.አ.


የሻንሺ ምድር መንቀጥቀጥ በጥር 15 ቀን 1548 ዓ.ም. በቻይና የደረሰባት ታላቅ የምድር መንቀጥቀጥ ነበር። 830,000 ያሕል ሰዎች በመግደሉ ይህ ከታሪክ መዝገብ ሁሉ እስካሁን ድረስ አንደኛው ታላቅ መንቀጥቀጥ ነበር። ያንጊዜ ብዙ ሕዝብ በዋሻ ውስጥ ስለ ኖሩ በአወዳደቁ ወዲያው ጠፉ። ይህ የሆነበት ወቅት በሚንግ ሥርወ መንግስት በጅያጂንግ ንጉሥ ዘመን ነበር። ዛሬ የመሬት ጥናት ሊቃውንት ታላቅነቱ በመጠን 8 እንደ ደረሰ ይገምታሉ። በቻይና ዜና መዋዕል (ታሪካዊ መዝገቦች) እንዲህ ተጽፎ ይገኛል፡- «በ1548 ዓ.ም. በጋ፣ የምድር መንቀጥቀጥ መቅሠፍት በሻንሺ እና ሻንሺ* አውራጆች ሆነ። በኛ ኋ ወረዳ ልዩ ልዩ መጥፎ ዕድል ደረሰ። ተራሮችና ወንዞች ተለዋወጡ መንገዶችም ጠፉ። በአንዳንድ ስፍራ መሬቱ ከድንገት ተነሥቶ አዲስ ኮረብታ ተፈጠረ፣ ወይም ብርግድ ብሎ አዲስ ሸለቆ ሆነ። በሌላ ዙሪያ ፈሳሽ ከመቅፅበት ፈለቀ፣ ወይም ምድር ተሰብራ አዲስ ጉድጓዶች ታዩ። ጎጆዎች፣ መሥሪያ በቶች፣ መቅደሶችና ቅጥሮች ሁሉ በድንገት ፈረሱ።» (* - በቻይና ሁለት ጎረቤት አውራጆች "ሻንሺ" ሲባሉ በድምጽ ጣዕመ ዜማ ግን ይለያያሉ፡፡)


ሠ ሡ ሢ ሣ ሤ ሥ ሦ ሧ ሠውት (ወይም ሣውት) በጥንታዊ አቡጊዳ ተራ 21ኛው ፊደል ነው። እንዲሁም በከነዓን በአራማያ በዕብራይስጥ በሶርያም ፊደሎች 21ኛው ፊደል "ሺን" ይባላል። በዓረብኛ ደግሞ ተመሳሳይ ፊደል "ሺን" ተብሎ በ"አብጃድ" ተራ 21ኛ ነው። በአማርኛ አጻጻፍ ብዙ ጊዜ "ሠውት" ከ"ሳት"(ሰ) ጋራ ሊለዋውጥ ይችላል። ቀድሞ ግን በግዕዝ የ"ሠውት" ድምጽ "ሸ" ለማመልከት ይጠቅም ነበር። የሠውት መነሻ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የጥርስ ስዕል መስለ። የከነዓን "ሺን" እንዲሁም ከዚህ ምልክት ተወስዶ በዚያ መንገድ የዕብራይስጥና የአራማያ የአረብኛም "ሺን" ወለደ። ከዚህ በላይ የግሪክ አልፋቤት "ሲግማ" (Σ, σ/ς) አባት ሆነ። እሱም የላቲን አልፋቤት (S s) እና የቂርሎስ አልፋቤት (С с) እና (Ш ш) ወላጅ ሆነ። ስለዚህ እነዚህ ሁሉ የ"ሠውት" ሩቅ ዘመዶች ሊባሉ ይቻላል።


ደጋ እስጢፋኖስ ጎጃም ጣና ሃይቅ ውስጥ በሚገኘው ደጋ ደሴት ውስጥ የሚገኝ ቤ/ክርስቲያን ሲሆን ወደ200 የሚጠጉ መነኮሳትን ያስተዳድራል። ቤ/ክርስቲያኑ የተቆረቆረው በ13ኛው ክፍለ ዘመን፣ በአጼ ይኩኖ አምላክ የወንድም ልጅ በሂሩተ አምላክ ነበር። ሂሩተ አምላክ ከአቡነ ተክለ ሃይማኖት ጋር በወሎ በሚገኘው ሃይቅ እስጢፋኖስ በአስተማሪያቸው እየሱስ ሞዓ የተማሩ የአንድ ክፍል ሰወች ናቸው። ቀደምቱ ደጋ እስጢፋንኖስ በ19ኛው ክፍለ ዘመን በእሳት ሲቃጠል አሁን የቆመው ቤ/ክርስቲያን በምትኩ ተሰርቷል። በዚህ ምክንያት ከታሪክ አንጻር የቤ/ክርስቲያኑ ዋና መስዕብ ሆኖ የሚቀርበው ሳይቃጠል የተረፈው ቤተ-መዘክሩ ነው። በዚህ መዘክር የይኩኖ አምላክ፣ ቀዳማዊ ዳዊት፣ ዘርአ ያዕቆብ፣ ዘድንግል፣ ፋሲለደስና ባካፋ የደረቁ ቅሬቶች ይገኛሉ። አጼ ሃይለ ስላሴ በ1951 ደሴቲቱን ከጎበኙ በኋላ የነገስታቱ እሬሳ በመስታውት ሳጥን እንዲቀመጥ አደረጉ። የፋሲለደስ ቅሪት ከሌሎቹ ነገስታት በበለጠ መልኩ እስካሁን ብዙ ሳይበላሽ በመቆየቱ የፊቱን መልክ ከቅሪቱ መገንዘብ ይቻላል።


ማርቆስ የሚለው ስም ልዩ ልዩ ትርጉሞች አሉት። የማርቆስ ወንጌል - ሃዋርያው የጻፉት ወንጌል በአዲስ ኪዳን ቅዱስ ማርቆስ - የኢየሱስ ተከታይ፣ ሃዋርያው ዘመነ ማርቆስ - በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር ዓመታት ሁሉ በ4 መደባት ይዞራሉ፤ እነሱም ስለ ሃዋርያት ስሞች ዘመነ ማቴዎስ፣ ማርቆስ፣ ሉቃስ (ተጨማሪ የጳጉሜ ቀን የሚቀበለው) እና ዮሐንስ ይባላሉ። ማርቆስ (ስም) - ሌሎች ማርቆስ የሚባሉ ሰዎች


አጼ ጅን አሰገድ የአጼ ይግባ ጽዮን ልጅ የአጼይኩኖ አምላክ የልጅ ልጅ ሲሆኑ ከ1297-1298 ለአንድ አመት የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ነበሩ። ታሪክ ጻህፍት እንደሚሉት አባታቸው ይግባ ጽዮን 5 ወንድ ልጆች ስለነበሩዋቸውና የትኛው ንጉስ እንዲሆን መምረጥ ስላልቻሉ እያንዳንዱ ወንድ ልጅ አንድ አንድ አመት እንዲነግስ ቃል ስላስገቡዋቸው 1 አመት ብቻ ነግሰዋል ዋሊስ በድጅ የተሰኘው የታሪክ ተመራማሪ ተፎካካሪ የንጉሳዊ ቤተሰቦችን አምባ ግሸን ማሰር የጀመሩት እኒሁ ንጉስ ናቸው ይላል። ይህንም ያደረጉት አስቸጋሪ ወንድማቸውን ሳባ ሰገድን ከራሳቸው ለማራቅ ነበር ይላል ዋሊስ። ከሳባ ሰገድ በተጨማሪ ሶስቱ ወንድሞቻቸውንና የራሳቸውን ልጅ አምባው ላይ እንዳሰሩ ዋሊስ ያትታል። ሆነም ቀረም ጅን አሰገድ የነገሱት ለአንድ አመት ብቻ ነበር። ^ Paul B. Henze, Layers of Time, A History of Ethiopia (New York: Palgrave, 2000), p. 60. ^ ታደሰ ታምራት, Church and State in Ethiopia (Oxford: Clarendon Press, 1972), p. 72. ^ E. A. Walis Budge, A History of Ethiopia: Nubia and Abyssinia, 1928 (Oosterhout, the Netherlands: Anthropological Publications, 1970), p. 287. According to G.W.B Huntingford, this information comes from the Jesuit historian Pedro Páez, who was told this story by Emperor Susenyos (The Historical Geography of Ethiopia [London: The British Academy, 1989], p. 75).


ቶጎ የምዕራብ አፍሪካ ሀገር ነው። ይፋዊ ብሔራዊ ቋንቋ ፈረንሳይኛ ሲሆን ከ39 ኗሪ ቋንቋዎች በላይ ይገኛሉ። ከነዚህም ሁለቱ ኤዌኛ እና ካቢዬኛ እንደ አገራዊ ልሳናት ዕውቅና ተቀብለዋል። ከኗሪዎቹ 51% ያህል የባህላዊ አረመኔነት ተከታዮች ናቸው፤ 29% ያህል የክርስትና፣ 20% ያሕል የእስልምና አማኞች ናቸው። የባህላዊ ተከታዮቹ ብዙ የእጅ ሥራዎች፣ የጣኦት ምስል፣ ስጋጃ፣ የወገብ ጨርቅ፣ ሌላ ሥነ ጥበብ ይፈጥራሉ። ብሔራዊ መጠጡ ሶዳቢ ወይም የኮኮነት ዘምባባ አረቄ ይባላል። ከሁሉ የተወደደ እስፖርት እግር ኳስ ሲሆን ብሔራዊ የቅርንጫት ኳስ ቡድን ደግሞ አለ። ወደ ውጭ አገር የሚላኩ ሸቀጦች በተለይ ካካው፣ ቡና፣ ጥጥ፣ ፎስፌት፣ ኦቾሎኒ፣ ሲሚንቶ ናቸው። ^ (PDF) Demographic Yearbook – Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density. United Nations Statistics Division. 2012. http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012/Table03.pdf በ3 September 2017 የተቃኘ.  http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012.htm በ"Wikimedia Commons" (የጋራ ፎቶዎች ምንጭ) ስለ ቶጎ የሚገኛኙ ተጨማሪ ፋይሎች አሉ። (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ወ/ሮ ብርቱካን በሪሁን በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ1936-1987 አ.ም የቆየች ከዚያም ከ1987 ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር ኮሪጎሃና ቀበሌ ቸዋሲ ኪ/ምህረት ልዩ ጎጥ ስሙ ዋሪ ከአባታቸው አቶ በሪሁን ታምር እና ከእናታቸው ወ/ሮ ደስታየሁ አድማስ ይካቲት 16 ቀን 1980 ዓ.ም ተወለች። የብርቱካን ብቻኛው ቅልቋ ወንድም ደሳለው በሪሁን ይባላል። ወ/ሮ ብርቱካን በሪሁን ተወለዶ አቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች 9 አመቷ ትዳር መሰረተች። ትዳር ከመሰረተች በሆላም በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤በባንጃ ወረዳ፤በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ1936-1987 ዓ.ም የቆየች ከ1987 ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር ገዘሃራ አዊዲ ቀበሌ አዊዲ ጊዮርጊስ ልዩ ጎጥ ሳሙሲ ኑሮዋን ከትዳር በለቤታቸው ጋር መስርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው።


ለተረታው ያበደረ እሳት ጨመረ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ለትኋን ልጓም ማጉረስ ላፈኛ ሰው መመለስ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ለትኋን ልጓም ማጉረስ ላፈኛ ሰው መመለስ አይቻልም


ለአህያ ማር አይጥማትም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ማር የሚጥም ነገር ሲሆን በተፈጥሮዋ አህያ የሚጥም ነገርን አይገባትም። ስለዚህ አብዛኛው ህ/ሰብ የተስማማበትን ጥሩ ነገር ናቅ የሚያደርግን ሰው ለመግለጽ የሚረዳ ነው።


ለአፉ ለከት የለውም የአማርኛ ምሳሌ ነው። አስቦ ከመናገር ይልቅ ተናግሮ የሚያስብን ሰው የሚገልጽ ነው።


ለእበጥ ፍላት ለእንጨት እሳት የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ለእጅ ርቆ ለአይን ጠልቆ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ጀርመንኛ የምዕራብ-ጀርመናዊ ቋንቋዎች ቤተሠብ ሲሆን ወደ 120 ሚሊዮን የሚጠጋ ሕዝብ እንደሚጠቀምበት ይገመታል። ጀርመንኛ በዋነኝነት የሚነገረው ግን በ ጀርመን፣ ስዊትዘርላንድ እና ኦስትሪያ ሲሆን በአጠቃላይ ግን 38 በሚሆኑ አገሮች ውስጥ ይነገራል። (ይህ ቋንቋ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ለውሻ ሞት ፊት አይነጩለትም የአማርኛ ምሳሌ ነው።


1955 አመተ ምኅረት መስከረም 29 - ዑጋንዳ ከእንግሊዝ ነጻነት አገኘ። ግንቦት 17 - የአፍሪቃ አንድነት ድርጅት (OAU) በአዲስ አበባ ተመሠረተ። ነሐሴ 22 - ዶ/ር ማርቲን ሉጠር ኪንግ «እኔ ሕልም አለኝ» ያለበትን ለሰላማዊ ሰልፍ አናገረ።


ለደህና ሰው ውሸት ለጅብ እሸት የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ነገርክን ለሚመለከተው አስታውቅ እንጂ ለማንም አትንገር


ጎንደር ቀደም ሲል የጎንደር ጠቅላይ ግዛት ዛሬ የጎንደር ክፍለ ሐገር እና የጥንትዋ ኢትዮጵያ ዋና ከተማ ነበር። ጎንደር ክፍለህገር በሰባት አውራጅዎች ይከፈላል። እነዚህም አውራጃዎች ከነዋና ከተማቸው የሚከተሉት ናቸው፤ ወገራ አውራጃ ዋና ከተማው ዳባት፣ ሰሜን አውራጃ ዋና ከተማው ደባርቅ፣ ደብረታቦር አውራጃ ዋና ከተማው ደብረታቦር፣ ሊቦ አውራጃ ዋና ከተማው አዲስ ዘመን፣ ጋይት አውራጃ ዋና ከተማው ንፋስ መውጫ፣ ጭልጋ አውራጃ ዋና ከተማው አይክል፣ ጎንደር ዙሪያ አውራጅ ዋና ከተማው ጎንደር ናቸው።ዛሬ በስሜን ጎንደር ዞን በአማራ ክልል ሲገኝ ከጣና ሃይቅ ሰሜን አንገረብ ወንዝ ላይ ከሰሜን ተራራ ወደ ደቡብ ምእራብ ሰፍሮ ይገኛል። በ12°36′ ሰሜን ኬክሮስ እና 37°28′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ነው። አጼ ፋሲለደስ ጎንደርን እንደ ዋና ከተማነት ለመጀመሪያ ጊዜ ይጠቀሙ እንጂ ከዚያ በፊት በአካባቢው ሰወች ይኖሩበት እንደነበር ታሪክ አለ። ሆኖም ግን ከተማው በታሪክ የገነነው አጼ ፋሲለደስ በአሁኑ ፋሲል ግቢ ወይም የነገሥታት ግቢ ውስጥ የፋሲል ግንብን በ1636 ሲያንጽ ነበር። የማእከላዊ እስታቲስቲክ ባለስልጣን በ1998 ቁጥሩ ጎንደር 194,773 የህዝብ ብዛት ስትይዝ ከነሱም 97,625 ወንዶች ሲሆኑ 97,148 ሴቶች ናችው። የጎንደር ከተማ በ1808 የጎንደር ከተማ በ1854 የጎንደር ከተማ በ1876 የጎንደር ከተማ በ1876 የጎንደር ከተማ በ1877 የጎንደር ከተማ በ1927 የጎንደር ግምብ አንድ አንድ ክፍሉ ሳይፈራርስ


ለፈሪ ይበቃል ፍርፋሪ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ከስህተትህ ተማር ብሎ የሚገስጽ ምሳሌ።


ርጉሙ፡ ስንፍናን የሚቃወም፣ ነገሮችን በጊዜውና አስቀድሞ መስራትን የሚመክር አባባል ነው።


ትርጉሙ፡ የልባም ሴትን ጥቅም ያሳያል። የንጉሥ ሰሎሞን ምሳሌ ነው (12:4)።


ልጅም ከሆነ ይገፋል ድንችም ከሆነ ይጠፋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ርጉሙ፡ አሳዳጊ የበደለው ልጅ ሲያድግ መልካም ሁኔታ አይገጥመውም። በጥሩ ሁኔታ ሰወች ልጆቻቸውን እንዲያሳድጉ የሚመክር።


ልግመኛ አጋዥ ብታገኝ መጅ ደበቀች የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ልፋ ያለው በህልሙ ሲሸከም ያድራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ልፋ ያለው በህልሙ አቅማዳ ያለፋል


ላሊበላ ሄደሽ ከህንጻው ብትሰፍሪ አይገኝም ጽድቅ አለ ባህሪ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዋናው ባህርይ ነው ለይስሙላ የሚሰሩት ስራ አይደለም።


ላም ከወንዝ ልጅ ከቦዝ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ልጅን ከቦዝ ላምን ከወንዝ


የየኢትዮጵያ ካርታ 1459 ካርታ በፍራ ማውሮ የተሳለው መረጃ በዘመናዊ ካርታ ተተርጉሞ በታሪክ ተመራማሪወች እንደቀረበ።


ግሸን ደብረ ከርቤ ማርያም በአሁኑ ወሎ ክፍለ ሃገር፣ አምባሰል ወረዳ ውስጥ ግሸን ተራራ አናት ላይ የምትገኝ ቤ/ክርስቲያን ናት። ለዚች ቤ/ክርስቲያን መግቢያ አንድ መንገድ ብቻ ነው። እንደ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ትውፊት ይች ቤተ ክርስቲያን በየዘመኑ የተለያየ ስያሜን አግኝታለች። ከአጼ ድልናአድ ዘመን (866 ዓ.ም) እስከ 11ኛው ክፍለ ዘመን በአሁኑ ስያሜ (ደብረ ከርቤ) ትታወቅ ነበር። በ11ኛው ክፍለ ዘመን አጼ ላሊበላ ከቋጥኝ ድንጋይ ፈልፍለው እግዚአብሔር አብ የተሰኘ ቤ/ክርስቲያን በዚሁ ቦታ ሲያሰሩ ደብረ እግዜአብሔር በሚል ስም ታወቅፕች። ብዙ ሳይቆይ ግን ደብረ ነገስት ተባለች። በ1446 አጼ ዘርአ ያዕቆብ ግማደ መስቀሉን በዚህ ስፍራ ሲያርፍ ደብረ ነገስት መባሏ ቀርቶ ደብረ ከርቤ ተባለች። በዚህ ጊዜ የነበረው የቤ/ክርስቲያኑ አስተዳዳሪ መምህረ እስራኤል ዘ ደብረ ከርቤ ይባል ነበር። አጼ ዘርዓ ያዕቆብ ግማደ መስቀሉን ይዘው እየገሰገስገሱ ስለመጡ በግዕዙ "ገሰ" ወይም በአማርኛው "ገሰገሰ" የሚለው ቃል ለቦታው ስያሜ ሆነ። በዘመናት ሂደት ገስ ወደ ግሸን የሚለው ስያሜ ተዛወረ። አካባቢው በዚህ ስም ታወቀ። እንደ ቤተ ክርስቲያኒቱ ትውፊት፣ የግሸንን ደብር የመሰረታት አንድ ጻድቅ መነኩሴ ነበር። ይኽውም በ514 ዓ.ም፣ ከዘርዓ ያዕቆብ መነሳት 900 አመት በፊት ነበር። የሆኖ ሆኖ አካባቢው በአሁኑ ዘመን የሚታውቀው የኢየሱስ ክርስቶስን ግማደ መስቀል በማኖሩ ነው። አጼ ዘርአ ያዕቆብ በነገሱ ዘመን ወደ ፉንግ ስናር ሄደው ግማደ መስቀሉንና ሌሎች ብዙ የቤ/ክርስቲያን ውድ ንዋያትን አምጥተው መስከርም 21፣ 1446 ዓ.ም ወደ ደብሩ በመውጣት በዘመኑ የነበሩትን አብያተ ክርስቲያናት እንደገና በማነጽ፤ በኋላም በእግዚአብሔር አብ ቤ/ክርስቲያን ጥግ በጥንቃቄ ጉድጓድ አስቆፍረው መስቀሉን በማስቀበርና ባለቤታቸው ንግስት እሌኒ ደብረ ከርቤ ማርያም ቤ/ክርስቲያንን እንደገና በማሳነጽ ከፍተኛ ስራ አከናወኑ። ከ5 አመት በኋላ መስከርም 21፣ 1449 ጀምሮ የመስቀል በዓል በዚህ ዕለት መከበር ተጀመረ። [የቤተርክርስቲያኑ ካርታ]


መልከ ጥፉ በስም ይደግፉ የአማርኛ ምሳሌ ነው። መጥፎ ተግባር ያለውን ነገር በስም ሲያሞካሹ ያንን ጉዳይ ለመተችት የሚያገለግል


መልካም አባት ለልጆቹ እጁን ኪሱ ይከታል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ጥሩ አባት ለልጆቹ ሲል ገንዘቡን አያባክንም።


ሸማ ማዋስ ለባላገር በቅሎ ማዋስ ለወታደር የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁለቱም የተዋሱትን በጣም ይጠቀሙበታል ነው።


መካር የሌለው ንጉስ አለ አንድ አመት አይነግስ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ለንጉስ ሳይቀር የምክርን አስፈላጊነት የሚመክር ምሳሌ


ሹመት ላወቀው ይከብደዋል ላላወቀው ያሳብደዋል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሹመት ሁለት ሰይፍነት የሚያሳይ


ሹመትና ቁመት አይገኝም በምኞት የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁለቱም በዕድል የሚገኙ ናቸው የሚል ይመስላል።


International Society of City and Regional Planners (ISOCARP) በየከተማ ፕላን ዝግጅት የሚሰሩ ዓለም አቀፍ ማህበር ነው። የተፈጠረው በ1965 ዓም ነበር። አሁን ከ80 በላይ ሃገራት አባላት አሉት። ISOCARP በየተባበሩት መንግስታት እና በአውሮፓ ምክር ቤት በይፋ እውቅና ተሰጥቶታል። ከዩኔስኮ ጋር ይሠራል። በየትኛውም መንግስት ቁጥጥር ስር አይደለም። በ"Wikimedia Commons" (የጋራ ፎቶዎች ምንጭ) ስለ International Society of City and Regional Planners የሚገኛኙ ተጨማሪ ፋይሎች አሉ። ISOCARP (ይህ ትምህርት ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ቁና በሂሳብ ጥናት በሁለት ጠፍጣፋወች መካከል የሚገኝ የሾጣጣ ክፍል ማለት ነው። በሌላ አነገጋገር ቁንጮው የተቆረጠበት ሾጣጣ ማለት ነው። ሁለቱ ከላይና ታች ያሉ ጠፍጣፋወች መሰረት ይሰኛሉ። መሰረቶቹ ክብ የሆኑ ቁና "ክባዊ ቁና"፣ የቁናው አክሲስ ሁልቱን መሰረቶች በ900 ሰንጥቋቸው ካለፈ፣ "ቀጥተኛ ቁና" ይባላል አለዚያ የተንጋደደ ይባላል። የቁናው ቁመት የሚባለው በሁለቱ ጠፍጣፋወች (መሰረቶች) መካከል ያለው ፔርፔንዲኩላር ርዝመት ነው። አንድ ቁና የአንደኛው መሰረቱ ክብ ወገብ ስፋት 20 ሳንቲ ሜቲር ቢሆን እና ሁለተኛው መሰረቱ ክብ ወገብ 40 ሳንቲ ሜትር ቢሆን፣ በሁለቱ መሰረቶች ያለው ቁመት 5 ሳንቲ ሜትር ቢሆን፣ ስንት ኪሎ ስንዴ መያዝ ይችላል? ይህንና መሰል ጥያቄወችን ለመመለስ የሂሳብ ጥናት ግድ ይላል። የመጀመሪያውን የቁናን ይዘት ቀመር ያገኘው ሄሮን የተባል የጥንቱ አሌክሳንድሪያ፣ ግብጽ ነዋሪ ነበር። V = h 3 ( B 1 + B 2 + B 1 B 2 ) {\displaystyle V={\frac {h}{3}}(B_{1}+B_{2}+{\sqrt {B_{1}B_{2}}})}


'ፍካሬ ዞራስተር: ወደ ሁሉምና ወደ ማንም' በፍሬድሪች ዊልሄልም ኒሺ የተደረሰ የፍልስፍና ልቦለድ* ነው። መጽሐፉ በ1883 እና 1885 (እ.ኤ.አ) መካከል በ4 ክፍል የተደርሰ ሲሆን በጊዜው ይሰራበት ከነበረው የአስተሳሰብ ዘዴ ለየት ባለ መልኩ የፍልስፍናን እና የግብረገብን ጥናቶች መርምሯል። የመጽሃፉ አትኩሮቶች፡ የዘላለማዊ ምልልስ፣ ኃይልን መፍቀድ (*ፈቃድ እዚህ ላይ ጠንካራ ፍላጎት ማለት ነው)፣ የአዳዲስ ዋጋ ወይም ህግጋት አስፈላጊነት፣ የአምላክ በጊዜው በነበሩ አውሮጳውያን ልብ ውስጥ መሞት፣ የበላይ ሰው (*በኒሺ አስተሳሰብ የሰው ልጅ በጦጣወችና በበላይ ሰው መካከል ያለ ፍጡር ነው) መምጣት ትምቢቶች ነበሩ። ጽሁፉ የመጽሐፍ ቅዱስ አጻጻፍ ስልት ይከተል እንጂ የውስጡ ፍሬ ነገር ግን የክርስትናና አይሁድ ሃይማኖቶችን መሰረታዊ እምነቶች የሚጻረር ነበር። ኒሺ ይህን መጽሐፍ " ከሰወችና ከጊዜ 6000 ጫማ" እርቆ እንደጻፈ ይናገራል፣ ማለቱም የመጽሃፉን ሃሳቦች በተራራ ላይ እያለ እንዳገኛቸው ለማስገንዘብ ነበር። ኒሺ ይህን "ፍካሬ ዞራስተር" ብሎ የሰየመውን መጽሃፍ "ስርዓት አልባ"(ጥራዝ ነጠቅ) ወይም ስርዓት ይለሽ በሆነ ዘዴ ስለጻፈው ለተመራማሪወች እጅግ አስቸጋሪ ሆነ። ይሁንና ተመራማሪወች አንድ አንድ ቋሚ የሆኑ የመጽሃፉን ይዘቶች ማስተዋላቸው አልቀረም፦ የበላይ ሰው፡ ለኒሺ የበላይ ሰው ማለት በራሱ ላይ ሙሉ ቁጥጥር ያለው ግለሰብ፣ እምቅ ኃይሉን ወደ ስራ የተርጎመ ሰው ማለት ነው። አሁን ያለው የሰው ልጅ (በኒሺ አሰተያየት) በእንስሳ እና በዚህ በበላይ ሰው መካከል ያለ ፍጡር ነው። የዘላለም ምልልስ፡ ማናቸውም የተከሰቱ ነገሮች እንደገና ይከሰታሉ፣ አሁን የሚከሰቱ ነገሮች ድሮም ተከስተው ነበር ለወደፊቱም እልፍ አዕላፍ ጊዜ ይከሰታሉ!


ዳዊት መለስ የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ ሲሆን ብዙ ዘመናዊ የሙዚቃ ስራወችን በማቅረብ ይታወቃል። በጣም ደስ የሚል ዘፋኝ ነው አልቻልኩም እንዴት ልቻል ሎተሪ (ፍቅር በሎተሪ) አንድ ቀን (2003 እ.ኤ.አ.)


በዚህ የመጽሃፉ ክፍል የዞራስተር ዋና ነጥቦች በስድስት ዋና ዋና ሃሳቦች ይጠቃላል። የመጀመሪያው የዞራስተር ነጥብ አጠቃላይ ሜታፊዝክን መካድ ነው። ሜታፊዚክ ማለት በተጨባጩ አለም ጀርባ የማናየው፣ የማንዳሰሰው፣ የማናሸተው እውነተኛ አለም አለ በማለት ይህን አለም ለማግኘት የሚጥር የፍልስፍና ዘርፍ ነው። በዞራስተር አስተያየት አንድ አለም ብቻ አለ፡ እርሱም ተጨባጩ አለም ነው። ሁለተኛው የዞራስተር ነጥብ የአይምሮና አካል ክፍፍልን መካድ ነበረ። በተለምዶ ሰው አካል አለው ብንልም በዞራስተር አስተያየት ሰው እራሱ አካል ነው። የሰው ልጅ ከማይጨበጥ ምናባዊ ነገር (አዕምሮ) እና ከተጨባጭ ነገር (አካል) የተሰራ ሳይሆን ሙሉ በሙሉ ከአካል የተሰራ ነው። በነደካርት የተነሳው ቀልበኛ ፍልስፍና የስውን ልጅ ከሁለት (አዕምሮና ሰወነት) ከከፈለ ወዲህ የስው ልጅ የስራ ውጤቶች ብዙ አመርቂ አልሆኑ፣ ይልቁኑ የጥንቶቹ ከያኒያን በ"ደማቸው የጻፉዋቸው መጽሃፎች" (በአይምሮ ከተጻፉ ዘመናዊ መጽሃፎች) በተለየ መልኩ ስሜት የሚነኩ እንደነበሩ አስተማረ። የሰው ልጅ "አዕምሮ" ከሆነ ወዲህ ስራው ሁሉ በቀመር የተወጠረና ምንም ስሜት የማይቀስቀስ ሆነ። ዞራስተር ሙሉ በሙሉ የግለሰብ ነጻነትን ይደግፋል። ግብረገብ፣ የጋራ ሰላምና፣ ይሉኝታ ለዞራስተር ደንታው አይደሉም። የህይወት ኃይሎች በምንም አይነት መታፈን የለባቸውም። የተመረጡ ነፍሶች የመንጋወችን ግብረ ገብና ስርዓቶች ወደጎን ትተው የራሳቸውን ዋጋ/ህግ አውጥተው የራሳቸውን አላማ ለማስፈጸም ይታገላሉ። ትክክለኛው የህይወት ጣዕም በህግጋትና ግብረገብ የተጋረደ ሳይሆን ከኃጢያትና ጽድቅ ወዲያ ርቆ የሚገኝ ነው። ሙሉው የግለሰብ ነጻነት "ሁሉ በሁሉ ላይ" ጦር እንዲያነሳ ሊያደርግ ይችላል። ይህ ግን በዞራስተር አይን ምንም አይደለም ምክንያቱም ሁሉም ህይወት ያለው ነገር "ኃይልን ይፈቅዳል"፡ ሁሉም ህይወት ያለው ነገር እራሱን ያረጋግጣል፣ ለመኖሩም ምልክት ትግል ያካሂዳል። ሄራክሊተስ እንደጻፈ "ጦርነት የሁሉ ነገር አባት ነው"፣ በዞራስቱራ አስተያየት ያለፍልሚያ ምንም ጥቅም ያለው ነገር አይመጣም። ዞራስተር ለጓደኞቹ የሚመክረውም "በአደጋ ኑር!"


ፍቅር ሲጠና ቆሎ ያጓርሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


በትረ ሎሚ በሰብትሮፒክ ክፍል የሚያድግ መራራ የሎሚ አይነት ፍራፍሬ ነው። ብዙ ጊዜ በትረ ሎሚ ከሌሎች የሎሚ አይነቶች ተለቅ ይላል፣ መራራነቱም ከሎሚ ያነሰ ግን ከብርቱካን የበዛ ነው።


በሂሳብ ትምህርት የሾጣጣ ክፍሎች የምንላቸው መስመሮች ቀጥተኛ ክብ ሾጣጣን በጠፍጣፋ ስንከትፍ የምናገኛቸውን ቅርጾች ነው። እኒህ መስመሮች በሌላም መንገድ ሲተረጎሙ የሾጣጣ ክፍሎች ማለት ከአንድ ነጥብ (ፎከስና ከአንድ መስመር (ዳይሬክትሪክስ) ያላቸው ርቀት በቋሚ ውድር ላይ የተመሰረቱ ማናቸውንም መስመሮች ያጠቃልላል። በነገራችን ላይ የሾጣጣ ክፍሎች ከዛሬ 2200 አመታት በፊት በግሪካዊው አፖሎኒየስ ዘፐርጋ ስልታዊ በሆነ መንገድ ተጠንተዋል።


ጨረቃ ላይ መውጣት የምንለው ማናቸውም ሰው ሰራሽ መንኮራኩሮች ጨረቃ ገጽ ላይ ሲያርፉ ያለውን ክንውን ነው። ይህ እንግዲህ ሰውንም ሆነ ያለሰው የተደረጉ በጨረቃ የማረፍ ክንውኖችን ይጠቀላላል። ለመጀመሪያ ጊዜ ሰው ሰራሽ የሆነ ነገር ጨረቃ ላይ ያረፈው በመስከረም 13፣ 1959 እ.ኤ.አ. ሲሆን ይኸውም የሶቭዬት ህብረት ሉና 2 ሚሲዮን ነበር። ለመጀመሪያ ጊዜ የሰው ልጅ እራሱ ጨረቃ ላይ የወጣው ሐምሌ 20፣ 1969 እ.ኤ.አ. ሲሆን ይኸውን በአሜሪካው የአፖሎ 11 ሚሲዮን መንኮራኩር ነበር። ባጠቃላይ 24 አሜሪካውያን ወደጨረቃ ተጉዘዋል፣ 12ቱ የጨረቃን ምድር በእግራቸው ረግጠዋል። በዝ አልድሪን ጨረቃ ላይ፣1969 አለን ቢን የአፖሎ 12 ፓይለት ጨረቃ ላይ አፖሎ 15 የትዕዛዝ ሞጁል በጨረቃ ገጽ ዙሪያ ሲሽከረከር Play media የአፖሎ 14 መሪ የነበረው አለን ሼፐርድ ጨረቃ ላይ የአሜሪካን ባንዲራ ሲተክል የሚያሳይ ቪዲዮ በዚህ ወቅት ሶቪየት ህብረትም የራሷን ጠፈርተኞች ለመላክ ሞክራለች። ለዚህ እንዲረዳት ጨረቃ ላይ አራፊ LK የተሰኘ መንኮራኩር ሰራች፣ ሆኖም ግን ይህን መንኮራኩር ወደ ጨረቃ የሚወስድ ከባድ ሃይል ያለው ሮኬት ከአሜሪካ ቀድማ መስራት ስላልቻለች ተቀደመች። ይህም በነበራት የጨረቃ ላይ ማረፍ ፍላጎት ቀዝቃዛ ውሃ ቸለሰበት። ከዚህ በታቸ ለጨረቃ ጉዞ ሶቪየቶች አዘጋጅተውት የነበረ ልኬ የተሰኘው መንኮራኩር ይታያል። ^ Apollo 13 - A Successful Failure


አጠቃላይ የኑሮ ዘዴ መደብ ዝርዝር


የ1982 የኢትዮጵያ ሶማሊያ ድንበር ጦርነት የሚታወቀው ዘመቻ በነሐሴ 1982 እ.ኤ.አ. የተካሄደ ሲሆን፣ በኢትዮጵያ ሰራዊት የሚደገፉ የሶማሊ ሽምቅ ተዋጊወች መካከለኛው ሶማሊያን ወረው ብዙ ከተሞችን የተቆጣጠሩበት ግጭት ነበር። ይህ ጦርነት በአሜሪካ ጣልቃ ገብነት ሊቆም ችሏል። ^ http://www.historyguy.com/ethiopia_somali_wars.html The History Guy: Ethiopia-Somalia Wars and Conflicts ^ Somalia SOMALIA'S DIFFICULT DECADE, 1980-90 - Flags, Maps, Economy, Geography, Climate, Natural Resources, Current Issues, International Agreements, Population, Social Statistics, Political System


ስምሽ ማነው ሲሏት ቂጤ ትልቅ ነው አለች የአማርኛ ምሳሌ ነው። ፍየል ወዲህ ቅዝምዝም ወዲያ


ስራ ለሰሪው ምርጫ ለመራጭ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ስራ ለሰሪው እሾህ ላጣሪው


ስራ ያጣ መነኩሴ "አደገኛ ቦዘኔ" ተብሎ ታሰረ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ስራ ያጣ መነኩሴ ቆቡን ቀዶ ይሰፋል


ቁም እንዳላማ ጥልቅ እንደጫማ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የአጼ በእደ ማርያም ዜና መዋዕል በግዕዝ እንደተጻፈና ወደ (ፈረንሳይኛ) እንደተተረጎመ ከጎን ቀርቧል። ዜና መዋዕሉ የአጼበእደ ማርያምን ብቻ ሳይሆን የአጼ ዘርአ ያዕቆብንም ውሎ ያትታል።


በሻህ ተክለማርያም ኢትዮጵያዊ የሙዚቃ ዜማ ደራሲ እና አቀናባሪ እንዲሁም የባህልና የዘመናዊ ሙዚቃን ያደራጁ ቀዳሚ ሰው ነበሩ። ብዙ ዜማዎችን ያቀናበሩ ሲሆኑ ፣ በገናናት የሚታወቁት፣ ሙሽራዬንና ያይኔ ተስፋ የተባሉትን ዜማና ጽሁፍ ያቀረቡ ነበሩ። በኢትዮጵያ ለሚገኙ ቲያትር ቤቶችና የኪነ ጥበብ ተቋማት የተቀናበረ የሀገረሰብ ሙዚቃ የመጀመሪያው ዘር የዘሩ ነበሩ። አቶ በሻህ ተክለማርያም ከአባታቸው ከግራዝማች ተክለማርያም አጥናፈ ሰገድ እና ከእናታቸው ከወ/ሮ የሺወርቅ ወልደ ጻዲቅ መጋቢት ፲፱፻፲፪ ዓ.ም. በባሌ ክፍለ ሀገር በጎባ ከተማ ተወለዱ። በ፬ ዓመት ዕድሜያቸው ወደ አዲስ አበባ በመምጣት የቤተ ክህነት ትምህርታቸውን ጀምረው ሳይጨርሱ በ፰ ዓመት ዕድሜያቸው በዳግማዊ ምኒልክና በተፈሪ መኮንን ትምህርት ቤት በመግባት ዘመናዊውን ትምህርት ገብይተዋል። በድምጸ ሸጋነታቸው የሚታወቁት በሻህ ተክለማርያም በዳግማዊ ምኒልክ ትምህርት ቤት ዘመናዊ የሚዚቃ ትምህርት ሲጀመር ትምህርታቸውን በመከታተል ቫዮሊንና ፒያኖን መጫወት ቻሉ። ጣልያን ኢትዮጵያን ሲወር በሻህ ተክለማርያም ከፍተኛ እሥርና እንግልት ደርሶባቸው ነበር። ከወረራው በኋላም አቶ በሻህ አርቲስቶችን በመመልመል የተለያዩ የኪነ ጥበብ ትርኢቶችን ከማዘጋጀታቸውም ባሻገር ለአገራችን ኪነ ጥበብ መዳበር ከፍተኛ አስተዋጽኦ አድርገዋል። በፈረስይ ሐገር ለሙዚቃ ትምህርት ተልከው በቫዬሊን ክላሲካል ሙዚቃ ተመርቀዋል። ማስታወቂያ ሚኒስቴር ድምጽ መቅረጫ /ቴፕ ሪኮርደር/ ባልነበረው ጊዜ የዜማና የውዝዋዜ መሪ በመሆናቸው ተጫዋቾችን ስቱዲዮ ድረስ በመውሰድ በቀጥታ ዘፈኑን ለሕዝብ እንዲተላለፍ ያደረጉ ሲሆን በኋላም ማስታወቂያ ሚኒስቴር ቴፕ ሪኮርደር ሲያመጣ ዘፈኖችን በማሰባሰብ ቀርጸው ለትውልድ እንዲቆዩ ታሪካዊ አስተዋጽኦ አበርክተዋል። ናሽናል ቢብሊዮግራፊ ቡድን፣ የአንጋፋ አርቲስቶች መዝገበ የሕይወት ታሪክ፣ መጋቢት ፳፻፣ ገጽ 21 የኢትዮጵያ ቴሌቭዥን ሽልማት 1984


ቂል ያገኘው ፈሊጥ ውሻ የደፋው ሊጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ወረቀትና ጅል የያዙትን አይለቁም


ቂጥ ቢወድል ፈስ አያድን የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ነጭ ድሀ ነጭ ማር ይከፍላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ነፍጥ ቢያጓር የጌታውን ጎን ይሰብር የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ነገር ፈጣሪውን እሾህ አጣሪውን የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ንብ ሲሰማራ አጥሩን ተመልከት የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የዘርአ ያዕቆብ ደብዳቤ በቫቲካን ቤተ መጻህፍት የዘርአ ያዕቆብ ቤተ መንግስት አጥር፣ ከአዲስ አበባ 2 ኪሎ ሜትር፣ በድሮው ቢራራ፣ አምባ ውጫጫ፣ አምባ ነገስት በፍራ ማውሮ ካርታ ላይ ሰፍሮ የሚታየው አምባ ነገስት ሊሆን ይችላል ተብሎ የሚገመተው የዘርዓ ያዕቆብ ቤተ መንግስት [1]


ንጉስ በግንቡ ገበሬ በርስቱ ቢገቡባቸው ቀናተኞች ናቸው የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ቆዳ (skin) በዋናነት የጀርባ አጥንት ያላቸው እንስሳት ላይ የሚገኘው ለስላሳ የአካል ሽፋን ነው። ጆሮ ዓይን አፍ ጥርስ አፍንጫ እግር እጅ ጸጉር (ይህ ሳይንስ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


በራቸውን ክፍት ትተው ሰውን ሌባ ነው ብለው ያማሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ንጉስ ይሞግትልህ ንጉስ አይሞግትህ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


በሽታውን የደበቀ ተፋተሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እብድ ለእብድ ቀን ይባጅ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


^ 1867፣ Huot፣ egypt


ጥር ፳፯ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፻፵፯ኛው ቀን እና የበጋ ፴፪ኛው ዕለት ነው። ከዚህ ቀን በኋላ እስከ ዓመት መባቻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፪፻፲፱ ቀናት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፤ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፪፻፲፰ ቀናት ይቀራሉ። ፲፱፻፶፯ ዓ.ም. የአዲስ አበባ ማዘጋጃ ቤት ሕንፃ ተመረቀ። በሕንፃው መግቢያ ላይ የተለጠፈው ሰሌዳ እንዲህ ይላል፤ «ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ለመናገሻው ከተማ ለአዲስ አበባ ሕዝባቸው፣ ለማኅበራዊ ኑሮው፣ ለኤኮኖሜውና ለባህሉ ዕድገት አማካይ የአገልግሎት ቤት ይሆን ዘንድ ፈቅደው ያሠሩትን ይህን ሕንፃ፣ በሠላሳ አራተኛው ዘመነ መንግሥታቸው መርቀው ከፈቱ።» ፲፱፻፷፫ ዓ/ም - የቻይና ሕዝባዊ ሪፑብሊክ በአዲስ አበባ ኤምባሲ ከፈተች።


እናያለን ሲሉ ይታያሉ እናማለን ሲሉ ይታማሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እኔ በልጄ ሳዝን ልጄ በልጁ ያዝን የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እኔ ከሞትኩ ሰርዶ አይብቀል አለች አህያ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እኔ የምበላው ሳጣ ልጄ ጥርስ አወጣ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እንኳን ተልባ ሽቶሽ እንዲያም ዘጠኝ ቂጣ ትፈጃለሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እንኳን ከፎከረ ያድናል አምላክ ከወረወረ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የ1986 እ.ኤ.አ. ፊፋ የዓለም ዋንጫ ፲፫ኛው የፊፋ የዓለም ዋንጫ የነበረ ሲሆን ውድድሩ ከግንቦት ፳፫ እስከ ሰኔ ፳፪ ቀን ፲፱፻፸፰ ዓ.ም. በሜክሲኮ ተካሄዷል። ፊፋ በመጀመሪያ ኮሎምቢያ ውድድሩን እንድታዘጋጅ የመረጣት ቢሆንም በኢኮኖሚያዊ ችግሮች ምክንያት ወደ ሜክሲኮ ተላልፏል። ውድድሩን ያሸነፈው አርጀንቲና ሲሆን የማራዶና ታዋቂ የእግዚአብሔር እጅ ጎልም በዚሁ ውድድር ላይ በእንግሊዝ ቡድን ላይ ነው የገባው።


ዩኔንትሪየም (ununtrium) በየንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ ውስጥ ጊዜያዊ ኬሚካዊ ውክሉ Uut እና አቶማዊ ቁጥሩ 113 ለሆነ ሲንተቲክ ንጥረ ነገር የተሰጠ ጊዜያዊ ስያሜ ነው። የጥንተ፡ንጥር ጥናት (ኬሚስትሪ) (ይህ ሳይንስ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


በቅሎ ማሰርያዋን በጠሰች ለራስዋ አሳጠረች የአማርኛ ምሳሌ ነው።


በበጋ እሞኝ ቤት ተንጋጋ በክረምት እቤትህ ተከተት የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እንደ ጴጥሮስ ብጽላሎተ ርእስ እንደ ጳውሎስ በዘፈረ ልብስ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እንዲህ ነድጄ ልሙት የፊቱን በኋላ አድርጎት የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ፈሪ ከውሀ ውስጥ ያልበዋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ጁምፓ ላሂሪ (እ.አ.አ. 1967) ታዋቂ አሜሪካዊት ደራሲ ነች። በዋናነት እንግሊዝኛ: The Namesake በተሰኘው ስራዋ ትታወቃለች። የአሜሪካዊ ደራሲያን ዝርዝር (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ጄን ሌንግተን (እ.አ.አ. 1922) ታዋቂ አሜሪካዊት ደራሲ ነች። በዋናነት እንግሊዝኛ: The Transcendental Murder በተሰኘው ስራዋ ትታወቃለች። የአሜሪካዊ ደራሲያን ዝርዝር (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


እንግዳ ይጋብዛል ባለቤት ሲያፍር የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ማርጋሬት ማረን (ትውልድ 19?? እ.አ.አ.) ታዋቂ አሜሪካዊት ደራሲ ነች። በዋናነት እንግሊዝኛ: Bootlegger's Daughter በተሰኘው ስራዋ ትታወቃለች። የአሜሪካዊ ደራሲያን ዝርዝር (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ዊልሰን ራውልስ (እ.አ.አ. ከ1913 – 1984) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: Where the Red Fern Grows በተሰኘው ስራው ይታወቃል። የአሜሪካዊ ደራሲያን ዝርዝር (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


በዚህ ዝርዝር ውስጥ የተካተቱት የአሜሪካ ፕሬዝዳንቶች የካቲት ፳፯ ቀን ፲፯፻፹፩ ዓመተ ምሕረት ( እ.አ.አ. በማርች 4፣ 1789) በወጣው የአሜሪካ ሕገ መንግሥት መሠረት ሀገሪቱን መምራት የቻሉ ፕሬዝዳንቶች ብቻ ናቸው። ከዚህ እወጃ በፊት ያሉትን ለማየት ይዩ ። የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ዴሞክራቲክ ፓርቲ (አሜሪካ) ሪፐብሊካን ፓርቲ (አሜሪካ) ^ [http://www.harrold.org/rfhextra/PresidentsForgotten.html


ጆን ኩይንሲ አዳምስ (እንግሊዝኛ: John Quincy Adams) የአሜሪካ ስድስተኛ ፕሬዝዳንት ነበሩ። ፕረዝዳንቱ ሥልጣን ላይ የወጡት እ.አ.አ. በ1825 ሲሆን በስልጣን ዘመናቸው ምክትል ፕሬዝዳንት የነበሩት ጆን ሲ ካልሆውን ነበሩ። ፕሬዝዳንቱ የዴሞክራቲክ - ሪፐብሊካን እና ናሽናል ሪፐብሊካን ፓርቲ አባል የነበሩ ሲሆን ከሥልጣን የወረዱት እ.አ.አ. በ1829 ነበር። የአሜሪካ ፕሬዚዳንት የአሜሪካ ፕሬዝዳንቶች ዝርዝር (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


እድል ተርታውን እጣ ፈንታውን የአማርኛ ምሳሌ ነው። እድል ተርታውን እጣ ፈንታውን የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የሁለት አገር ስደተኛ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሁለት አገር ስደተኛ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እጁ ተበትር አፉ ከነገር የአማርኛ ምሳሌ ነው። እጁ ተበትር አፉ ከነገር የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የለመደ ለማኝ ቁርንጮዬን ቀማኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የለመደ ለማኝ ቁርንጮዬን ቀማኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የለመደች ጦጣ ሁልጊዜ ሽምጠጣ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የለመደች ጦጣ ሁልጊዜ ሽምጠጣ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


መገዘዝ ተራራ በሰሜን ሸዋ ከደብረ ብርሃን-ደሴ መስመር ላይ የሚገኝ ትልቁ ተራራ ነው። በጣም ብርዳማ ነው። የማይረሳ ጊዜ በአሳግርት ቡልጋ። መገዘዝ ተራራ ከ3596 ሜትር ከባህር ጠለል በላይ ይገኛል። ይህ ተራራ በጣልያን ወረራ ወቅት አጼ ሀይለስላሴ የሬድዮ መገናኛ በዚህ ተራራ ላይ አስተክለው ይጠቀሙ እንደነበር ታሪክ ያስረዳል።


የደንቆሮ ሰርግ በሽብሸባ ያልቃል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የደንቆሮ ሰርግ በሽብሸባ ያልቃል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የጅብ ችኩል ቶሎ ያፏጫል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የጅብ ችኩል ቶሎ ያፏጫል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


እጸድቅ ብዬ ባዝላት ተንጠልጥላ ቀረች የአማርኛ ምሳሌ ነው። እጸድቅ ብዬ ባዝላት ተንጠልጥላ ቀረች የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የጎረምሳ መልኩ እንጂ አነጋገሩ አያምርም የአማርኛ ምሳሌ ነው። የጎረምሳ መልኩ እንጂ አነጋገሩ አያምርም የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የጨረቃ ሂያጅ የምስክር ፈራጅ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የጨረቃ ሂያጅ የምስክር ፈራጅ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ከቁንጫ መላላጫ ያወጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ከቁንጫ መላላጫ ያወጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ከባልሽ ባሌ ይበልጣል ሽሮ አበድሪኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ከባልሽ ባሌ ይበልጣል ሽሮ አበድሪኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


መጽሐፈ ዕዝራ ሱቱኤል በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተከርስቲያን መጽሐፍ ቅዱስ ከብሉይ መጻሕፍት የሚፈረጅ ነው። ለማንበብ እታች ይጫኑ።


የመከራ ልጅ ሁል ጊዜ መከራ መስሎ ይታያል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የመከራ ልጅ ሁል ጊዜ መከራ መስሎ ይታያል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የመዝሙር መጀመሪያ ሀሌታ የዘፈን መጀመሪያ እስክስታ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የመዝሙር መጀመሪያ ሀሌታ የዘፈን መጀመሪያ እስክስታ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ወንዝ ለወንዝ ሩዋጭ የሰው በግ አራጅ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ወንዝ ለወንዝ ሩዋጭ የሰው በግ አራጅ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የሚሰጥም እሾህ ይጨብጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚሰጥም እሾህ ይጨብጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የሚስት ዘመድ የማር አንገት የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚስት ዘመድ የማር አንገት የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የሚከርመውም የማይከርመውም ባንድነት ዝናብ ይለምናል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚከርመውም የማይከርመውም ባንድነት ዝናብ ይለምናል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የሚወዱትን አቅፎ የሚጠሉትን ነቅፎ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚወዱትን አቅፎ የሚጠሉትን ነቅፎ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የሚዛንን አባይ ለእሳት የዳኛን አባይ ለሰንሰለት የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚዛንን አባይ ለእሳት የዳኛን አባይ ለሰንሰለት የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ታልቸኮሉ ቀስ በቀስ ይገኛል ሁሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ትግስትን የሚመክር ተረትና ምሳሌ


ላዮናርድ ኦይለር ሩስል ፍሬጄ ጋውስ ማንዴልብሮት ሌብኒዝ ኒውተን


የግል ማተሚያ ባለንብረት የነበሩና በማተሚያ ቤታቸው ልዩልዩ የጸሎት መጵሐፍትን፥የአማርኛ ማስተማርያ ፊደሎችንና መጵሐፍት እያተሙ ያቀርቡ ነበር ።


ሥነ-ሥርዓት ምህንድስና የብዙ ምህንድስና ዘርፎችን ያካተተ ውስብስብ የምህንድስና ስራዎች እንዴት በጥሩ ሁኔታ ተጀምረው እንደሚጠናቀቁ የሚያጠና ዘርፍ ነው። ሥነ-ሥርዓት ምህንድስና የተጀመረው አሜሪካን አገር በሚገኘው ቤል የስልክ ላብራቶሪ በ1940ዎቹ ነው። (ይህ ሳይንስ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ዶሮ ሲሉ ሰምታ ሞተች እጢስ ገብታ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዶሮ ሲሉ ሰምታ ሞተች እጢስ ገብታ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ያለ የሚኖር ይመስላል የሞተ ያልነበረ ይመስላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለ የሚኖር ይመስላል የሞተ ያልነበረ ይመስላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ዶሮ ብታልም ጥሬዋን የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዶሮ ብታልም ጥሬዋን የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ዶሮ ከቆጥ በሬ ከጋጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዶሮ ከቆጥ በሬ ከጋጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ዶሮን ሲያታልሏት ጥምር መንግስት አሏት የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዶሮን ሲያታልሏት ጥምር መንግስት አሏት የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የማያበላ ቢገላምጥ አያስደነግጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያበላ ቢገላምጥ አያስደነግጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የማያድግ ልጅ ባራስ ቤቱ ዳንኪራ ይመታል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያድግ ልጅ ባራስ ቤቱ ዳንኪራ ይመታል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ፓራጓይ የአለም ባንዲራዎች ሰንደቅ ዓላማ (ይህ ባንዲራዎች ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሚያዝያ ፳፭፣ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፪፻፴፭ኛው ዕለት ሲሆን፤ የፀደይ (በልግ)ወቅት ፴ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፻፴፩ ዕለታት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፻፴ ቀናት ይቀራሉ። ፲፱፻፶፪ ዓ/ም - የፋሺስት ኢጣልያ መንግሥት ኢትዮጵያን ወሮ ለአምሥት ዓመታት በጦር ኃይል ላጠቃበት በከፈለው ካሣ ገንዘብ የተገነባው የቆቃ የመብራት ኃይል ማመንጫ ግድብ በንጉሠ ነገሥቱ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ተመረቀ። (እንግሊዝኛ) P.R.O., FO 371/154836 Annual Report from Ethiopia for 1960


ምወሕርኛ በኢትዮጵያ የሚነገር ቋንቋ ሲሆን የሴማዊ ቋንቋዎች (ሰባትቤት) አባል ነው። (ይህ ቋንቋ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ያልታደለ ከንፈር ሳይሳም ያረጃል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያልታደለ ከንፈር ሳይሳም ያረጃል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ጆሮ በላ ሆድ ጦሙን አደረ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ጋዋዳኛ በኢትዮጵያ የሚነገር ኩሺቲክ ተብሎ በሚታወቀው የቋንቋ መደብ የአፍሮ-እስያ ቤተሰብ የሚካለል ቋንቋ ነው።


ሳሆኛ በኢትዮጵያና በኤርትራ የሚነገር ኩሺቲክ ተብሎ በሚታወቀው የቋንቋ መደብ የአፍሮ-እስያ ቤተሰብ የሚካለል ቋንቋ ነው።


የምሮጥበት ሜዳ የምወጣበት ቀዳዳ የለም የአማርኛ ምሳሌ ነው። የምሮጥበት ሜዳ የምወጣበት ቀዳዳ የለም የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የምትለብሰው የላት ሻንጣ ቆለፈች የአማርኛ ምሳሌ ነው። የምትለብሰው የላት ሻንጣ ቆለፈች የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ዶ/ር ቀለሙ ደስታ ኢትዮጵያ ከኣሏት ጥቂት የፕላስቲክ ቀዶ ጥገና ባለሙያዎች አንዱ ናቸው። (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ያባ ጎፍናኔ ቤቱ በሪድ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያባ ጎፍናኔ ቤቱ በሪድ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ያባት እርግማን ሲዳሩ ማልቀስ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያባት እርግማን ሲዳሩ ማልቀስ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ነብር ባየለበት ዘመን ድመት ይኮርታል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የሞኝ በትር ሆድ ይቀትር የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሞኝ በትር ሆድ ይቀትር የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ነገር ሲጀመር እህል ሲከመር የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ነገር በቀጠሮ ዘፈን በከበሮ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ነገር በዋስ እህል በነፋስ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ያወረደ መአቱን ያመጣ ምህረቱን የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያወረደ መአቱን ያመጣ ምህረቱን የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የሴት ረዥም የማቅ ውዥምዥም እንብዛም አያስጎመጅም የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሴት ረዥም የማቅ ውዥምዥም እንብዛም አያስጎመጅም የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የሴት አመዳም የአሮጌ ሆዳም የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሴት አመዳም የአሮጌ ሆዳም የአማርኛ ምሳሌ ነው።


የሽሮ ድንፋታ እስኪቀርብ ድረስ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሽሮ ድንፋታ እስኪቀርብ ድረስ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ያገባሽስ ይፈታሻል ይብላኝ ለወለደሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያገባሽስ ይፈታሻል ይብላኝ ለወለደሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ከፊቾ የኢትዮጵያ ብሔር ነው። (ይህ ስለ ብሔር ወይም ሕዝብ የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ይህን ብትሰጥ ምን ትውጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይህን ብትሰጥ ምን ትውጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ይሉሽን በሰማሽ ገበያም ባልወጣሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይሉሽን በሰማሽ ገበያም ባልወጣሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ጌራርዶ ቶራዶ ዲዬዝ ዴ ቦኒላ (ሚያዝያ ፳፪ ቀን ፲፱፻፸፩ ዓ.ም. ተወለደ) ሜክሲካዊ እግር ኳስ ተጫዋች ሲሆን በአሁኑ ጊዜ የክሩዝ አዙል አምበል ነው። (ይህ ስለ ስፖርት ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሰኔ ፲ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፪፻፹ኛው ቀን ሲሆን የፀደይ (በልግ)ወቅት ፸፭ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ ፹፮ ቀናት፣ በዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፹፭ ቀናት ይቀራሉ። ፲፱፻፶፭ ዓ/ም - የሃያ ስድስት ዓመቷ መቶ ዓለቃ ቫለንቲና ተሬሽኮቫ (Valentina Tereshkova) በሶቪዬት ኅብረት የጠፈር መንኮራኩር ‘ቮስቶክ ስድስተኛ’ ወደጠፈር ስትተኮስ በዓለም የመጀመሪያዋ ሴት ሆነች። ፲፱፻፷፰ ዓ/ም - በደቡብ አፍሪቃ ሶዌቶ ከተማ ውስጥ በተካሄደው ሕዝባዊ ሰልፍ፣ በፖሊሶችና ወጣት ጥቁሮች መኻል የተከተለው ግጭት ምክንያት አሥራ ሁለት ሰዎች ሞተዋል። (እንግሊዝኛ) http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/june/16/newsid_2514000/2514467.stm (እንግሊዝኛ) http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/june/16/newsid_2685000/2685283.stm


(ይህ ስለ ብሔር ወይም ሕዝብ የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!) ወይጦ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።


(ይህ ስለ ብሔር ወይም ሕዝብ የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!) ከፋ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።


(ይህ ስለ ብሔር ወይም ሕዝብ የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!) ኢሳ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።


(ይህ ስለ ብሔር ወይም ሕዝብ የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!) አዩፕ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።


(ይህ ስለ ብሔር ወይም ሕዝብ የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!) ኒሞቲክ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።


(ይህ ስለ ብሔር ወይም ሕዝብ የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!) ሶክ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።


አባ ሳሙኤል ወደ አለቱ ውስጥ የተፈለፈለ ቤተክርስቲያን ሲሆን ከአባ ሳሙኤል ሐይቅ በስተደቡብ ይገኛል። በ1955 ዓ.ም. ዋሻውን ጎብኝቶ የነበረው ሮጀር ሳተር ትልቅ ሃውልት እንደነበርው ሳይመዘግብ አላለፍም። ሆኖም ግን ይህ ሃውልት በአሁኑ ወቅት ብዙ ጉዳት ደርሶበታል። ታሪክ አጥኝው ሪቻርድ ፓንክኸርስት የአንበሳ፣ ዝሆን እና ሁለት ቀጭኔዎች፣ ምናልባትም ሁለት ጠመንጃ የተሸከሙ ሰዎች የሚመስሉ ምስሎች በዋሻው ውስጥ እንደነበሩ በ1966 ያካሄደው ጥናት ይዘግባል። ግድግዳው ላይ ያሉ ሊጠፉ ይደርሱ ጽሑፎች ግን ምንነታቸው በውል እንደማይለይ ሳይጠቅስ አላለፈም። ይሁንና ሁሉም መረጃዎች ከየትኛው ዘመን እንዲመነጩ አይታወቅም። ኢንተርኔት</ref>። የካ ሚካኤል አዲስ አበባ ዋሻ ዳዊት ቡራዩ እንጦጦ ጓሳ የካ አምቢሳ ዶሮ ሚካኤል ቦሌ ጡሉ ቦሎ የረር ጫሎ ደብረዘይት ዱከም አባ ሳሙኤል ጌጃ ኤራ ዝቋላ አዋሽ ወንዝ ሲምቢሮ ጂላ ቂስጣና አዳዲ ማርያም ጉፍቲ ገብርኤል ፭ኪሜ ያልታወቀ አዲስ አለም ለገዳዴ ዋጫጫ መናገሻ


አንድነት የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲ ነው።


ዘጋመል ማርያም ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ከአለት የተፈለፈ ቤተ ክርስቲያን ነው።


ድሀ ምን ትሰራለህ እንጂ ምን ትበላለህ የሚለው የለም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ድሀ ምን ትሰራለህ እንጂ ምን ትበላለህ የሚለው የለም የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ድሀ ሲቆጣ እግሩ መንገድ ያሰልጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ድሀ ሲቆጣ እግሩ መንገድ ያሰልጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ድሀ ቢናገር አያደምቅ ቢጨብጥ አያጠብቅ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ድሀ ቢናገር አያደምቅ ቢጨብጥ አያጠብቅ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ድሀና ድመት ሊሞት ሲል ያምርበታል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ድሀና ድመት ሊሞት ሲል ያምርበታል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ድሪያ የዝሙት ዋዜማ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ድሪያ የዝሙት ዋዜማ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ድርጎ የለመደች መበለት ወተት ያየች ድመት የአማርኛ ምሳሌ ነው። ድርጎ የለመደች መበለት ወተት ያየች ድመት የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ታቦተ ክፉ አጸደ መልካም የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ቤተ ደበርሲና ውስጥ በርካታ ክፍሎች ሲገኙ ልክ እንዲሁ ብዙ ታቦታትንም ይዟል። እነርሱም ታቦተ ሥላሴ ፣ ታቦተ እየሱስ፣ ታቦተ ኪዳነ ምህረት ፣ ታቦተ ቅዱስ ሚካኤል፣ ታቦተ ቅዱስ ላሊበላ ናቸው። ስለሆነም ቤተ ደበረሲና ብዙ ጊዜ በተለያዩ ስሞች ይታወቃል፣ ከነዚህ ውስጥ ቤተ ሚካኤል አንዱ ነው። ይሁን እንጂ ቤተ ሚካኤል ቤተ ደበረሲና ውስጥ የሚገኝ እራሱን ይቻለ መንበሬ ታቦት ያለው ቤተ መቅደስ ነው፣ ቤተ ደበረ ሲናም እንዲሁ እራሱን የቻለና 9.5 ስፋት በ3 ሜትር ከፍታ ያለው ቤተ መቅደስ ነው። ቤተ መስቀል ቤተ ሚካኤል ቤተ ጎለጎታ ቤተ ማርያም ቤተ ደናግል ቤተ መድኃኔ ዓለም ቤተ አማኑኤል ቤተ መርቆሬዎስ ቤተ ገብርኤል ወሩፋኤል ቤተ አባ ሊባኖስ ቤተ ጊዮርጊስ


ሰኔ ፲፭ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፪፻፹፭ኛው ቀን ሲሆን የፀደይ (በልግ)ወቅት ፹ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ ፹፩ ቀናት፣ በዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፹ ቀናት ይቀራሉ። ፲፱፻፫ ዓ/ም - ግርማዊ ጆርጅ ፭ኛ እና ንግሥት ሜሪ የታላቋ ብሪታኒያን ዘውድ ጭነው ሲነግሡ ደጃዝማች (በኋላ ልዑል ራስ) ካሣ ኃይሉ የዳግማዊ ዓፄ ምኒልክ ተወካይ ሆነው በሥነ ሥርዓቱ ላይ ተገኝተዋል። ፲፱፻፴፫ ዓ/ም - የአዶልፍ ሂትለር ናዚያዊ ሠራዊት የሶቪዬት ሕብረትን ወረረ። (እንግሊዝኛ) http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/june/22/newsid_3526000/3526691.stm


የዳግማዊ ዓፄ ኢያሱ ('ታሪክ፡ ዘንጉሠ፡ ነገሥት፡ አድያም፡ ሰገድ ወንግሥት፡ ብርሃን፡ ሞገሳ) በዘመናቸው በነበረው ፀሐፊ በግዕዝ እንደተጻፈና በኢኛትስዮ ግዊዲ (ኢግናጦስ ጉዲ) በ1895 ፣ በጣሊያን አገር እንደታተመ ከጎን ቀርቧል። ይህ መጽሃፍ የዳግማዊ ዓፄ ኢያሱንና የእናቱን ንግሥት ምንትዋብ ዜና ውሎ ይተርካል። በተጨማሪ የዓፄ ኢያሱን ልጅ የዓፄ ኢዮአስን ዜና መዋዕል በተከታዩ ገጽኦች አካቶ ይዟል።


ቅል (Lagenaria siceraria) ኢትዮጵያና አለም ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው። የቅል ወገን (Lagenaria) 5 ሌሎች የተዛመዱ ዝርያዎች አሉበት፤ እነዚህ የዱር ቅሎች ግን አይበሉም። ከዚህም ወገን ውጭ አንዳንድ ሌሎች ተክሎች «ቅሎች» ተብለዋል፣ ለምሳሌ የበረሃ ቅል (ከCitrullus የበጢሕ ወገን) ወይም የአመድ ቅል (Benincasa) አሉ። እነዚህም ሁሉ በዱባ አስተኔ ውስጥ (Cucurbitaceae) ይመደባሉ።


ቈማጤ (Anogeissus) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ የዛፍ ወገን ነው። ክርክራ (A. leiocarpus) በዚሁ ወገን ነው።


ሎሌ መስሎ ቢሰሩ ጌታ መስሎ ይበሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሎሌ መስሎ ቢሰሩ ጌታ መስሎ ይበሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


በጋ ቢዳምን ይዘንብ ይመስላል ሽማግሌ ቢያጐብብ ይወጋ የመስላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። በጋ ቢዳምን ይዘንብ ይመስላል ሽማግሌ ቢያጐብብ ይወጋ የመስላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ኣላያ ወይም ነጭ አዞ ሐረግ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው። ይህ ሓረግ ዘመድ (Clematis longicauda) ከኢትዮጵያ ብቻ ታወቋል፣ አሁንም ለጌጥ በኬንያ ታርሷል። በክፍት ተራራ ደን፣ በጫካ ዳር፣ በመንገድ፣ ፈሳሽ ወይም አጥር ላይ ይበቅላል። የተክሉ አገዳ ለገመድ ተጠቅሟል። አበቦቹ ለላሞች ትኩሳት ለማከም እንደ ተጠቀሙ ተነግሯል። ^ African plants database, ኤርምያስ ዳኘ


ከእግዚያብሔር ወዲያ ፈጣሪ ከዳኛ ወዲያ መርማሪ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ከእግዚያብሔር ወዲያ ፈጣሪ ከዳኛ ወዲያ መርማሪ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ፈሪ ለባልንጀራው አይሸሽም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ፈሪ ለባልንጀራው አይሸሽም የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ወንድሜ ከዝንጀሮና ከሪያ ማናቸው ያምሩ ቢለው ዝንጀሮ በሙርጡ እሪያስ በግንጭሉ ሁሉስ ምን ቅጥ አላቸው አለ። ወንድሜ ከዝንጀሮና ከሪያ የአማርኛ ምሳሌ ነው።


ለቴዬ መነን ሙላው ሲነሣ አንፈራጠጠ እምቢ አለ ካሳ፡


ሕይወት ወይም ሂወት ሊባል ይችላል፣ ነገሮች ራሳቸውን ችለው እና የህይወት ክንውን አድርገው በራሳቸው እንዲኖሩ የሚያደርግ እና ህይወት ከሌላቸው እንዲለዩ የሚያደርግ ነው። ይህ ሁኔታ ሞት እስከሚከተል ድረስ ወይም ይህንን ሂደት እንዳያደርጉ እክል እስከሚገጥማቸው ድረስ ይቀጥላል። ሥነ-ህይወት የሚባለው የሳይንስ ዘርፍ ስለ ህይወት እና ህይወት ያላቸው ነገሮች የሚያጠና የትምህርት ዘርፍ ነው። የህይወት ያላቸው ነገሮች ህልውና በዋናነት የሚረጋገጠው የነርሱ መሰረት በሆነው ህዋስ መኖር ነው። ቫይረስ ሕዋስ ስለሚያጣ ባብዛኛው እንደ ሕይወት አይቆጠርም። ይህን የሚከራክሩ ግን አሉ።


2 ናቡከደነጾር የባቢሎን ንጉሥ ነበረ። ናቡከደነጾር በመጽሐፍ ቅዱስ (፪ ነገሥት 24–25 እና ትንቢተ ኤርሚያስ. 4:7፣ 39:1–10፣ 52:1–30) ተጠቅሶ የሚገኘው ንጉስ ነው። ኢየሩሳሌምን ከባቢሎንሁለት ጊዜ እንደወረረ በዚሁ መጽሐፍ ተጠቅሶ ይገኛል። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሄቢዴስ የእስፓንያ ንጉሥ ነበረ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሲካኑስ (የማሎት ታገስ ልጅ) - የጣልያን አፈታሪካዊ ንጉሥ ሲካኑስ (የሲኮሩስ ልጅ) - የእስፓንያ አፈታሪካዊ ንጉሥ


ብሪጉስ በእስፓንያ አፈ ታሪክ ዘንድ ከዩቤልዳ ቀጥሎ የኢቤሪያ 4ኛው ንጉሥ ነበረ። የዩቤልዳ ልጅ ሆኖ ለ52 ዓመታት እንደ ነገሠ ይባላል (ምናልባት 2162-2109 ዓክልበ. ግድም)። በአንዳንድ ምሁር ዘንድ እሱ መጀመርያ ወርቃማ አምባ በቀይ ጋሻ ላይ የነበረው በኋላ የካስቲል መንግሥት አርማ ፈጠረ። ዮሐንስ አቬንቲኑስ በጀርመንኛ ባሳተመው ዜና መዋዕል ዘንድ፣ ዩባልዳ ያለ ወራሽ ወንድ ልጅ አርፎ ነበር፣ የጀርመን ንጉሥ የኢንጋይዎን አለቃ ብሪጉስ ወይም ብሪጎ ግን ሴት ልጁን አግብቶ የኢቤሪያን ዙፋን ወሰደ። እርሱ የመሳይ (ሞሳሕ) ልጅ ፣ የብሪጋውያን አባትና በቱዊስኮን ዘመን የሞይስያ አገረ ገዥ ሆኖ ይለዋል። በኢንጋይዎን ዘመን ታላቅ ከተማ በአርጽቡርግ (አሁን ቬልተንቡርግ ገዳም በኬልሃይም ጀርመን) ሠርቶ ነበር፣ እንዲሁም ብሪጋንቲዮን (ብሬገንጽ) በኮንስታንጽ ሃይቅ በኦስትሪያ ሠራ። በብሪጉስ ዘመን በኢቤሪያ ላይ፣ አማዞኖች የታባሉት ሴት ወታድሮች በንግሥታቸው ሚሪና ሥር ከሊብያ ዘምተው ዛቻ በኢቤሪያ ላይ እንዲሁም በመላው አውሮፓ ላይ ጣሉ ይለናል። በእስፓንያና በፖርቱጋል ብዙ ቦታዎች በጥንት -ብሪጋ የሚለው መድረሻ በስማቸው ላይ ስለ ነበር፣ በብሪጉስ ዘመን እንደ ተሠሩ የሚል ልማድ አለ። ከነዚህም ውስጥ፦ አቦብሪጋ - ባዮና ኔሜቶብሪጋ - አ ፖብራ ዴ ትሪቬስ ብሪጌኩም - ቤናቬንቴ፣ ዛሞራ አማሎብሪጋ - ሜዲና ዴ ሪዮ ሴኮ ዴሶብሪጋ - ኦሶርኖ ላ ማዮር ዴዮብሪጉላ - ታርዳሖስ ቄሣሮብሪጋ - ታላቬራ ዴ ላ ሬና ሴጎብሪጋ - ሴሊሴስ ኔርቶብሪጋ - ላ አልሙኒያ ዴ ዶኛ ጎዲና ኔርቶብሪጋ ኮንኮርዲያ ዩሊያ - ፍሬኄናል ዴ ላ ሲዬራ አርኮብሪጋ - ሞንሬያል ዴ አሪዛ ኬንቶብሪጋ - ብሪዌጋ?


[[ስዕል:|thumb|300px| ሁለት ጭላቶች]] ሁለት ጭላቶች የግብጽ የቀድሞ ዘመነ መንግሥት ፈርዖን ነበረ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ማኔጦን የግብጽ ታሪክ ጸሐፊ ነበረ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


[[ስዕል:|thumb|300px| ሳናኅት]] ሳናኅት የግብጽ የቀድሞ ዘመነ መንግሥት ፈርዖን ነበረ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


[[ስዕል:|thumb|300px| ኁፉ]] ኁፉ የግብጽ የቀድሞ ዘመነ መንግሥት ፈርዖን ነበረ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


[[ስዕል:|thumb|300px| ነፈሪርካሬ]] ነፈሪርካሬ የግብጽ የቀድሞ ዘመነ መንግሥት ፈርዖን ነበረ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


[[ስዕል:|thumb|300px| ኡናስ]] ኡናስ የግብጽ የቀድሞ ዘመነ መንግሥት ፈርዖን ነበረ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


[[ስዕል:|thumb|300px| ጀት]] ጀት የግብጽ የቀድሞ ዘመነ መንግሥት ፈርዖን ነበረ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


1 ሻርማ-አዳድ በአሦር ነገሥታት ዝርዝር ዘንድ ለ12 ዓመታት (ከ1645 እስከ 1634 ዓክልበ. ገደማ) የአሦር ንጉሥ ነበረ። የሊባያ ልጅና ተከታይ ይባላል፤ ተከታዩም ልጁ ኢፕታር-ሲን ይባላል። ስለዚሁ ዘመን ግን አንዳችም ተጨማሪ መረጃ አይታወቅም።


1 አሹር-ኒራሪ በአሦር ነገሥታት ዝርዝር ዘንድ 26 ዓመታት (ከ1524 እስከ 1499 ዓክልበ. ገደማ) የአሦር ንጉሥ ነበረ። ቀዳሚው 3 ሻምሺ-አዳድ ወንድሙ ነበር። ። በአሹር (አሦር) ከተማ አንዳንድ አረመኔ ቤተ መቅደስ እንዳሳደሰ ይታወቃል። ወደ ተለመዱት ማዕረጎች «የአሦር ገዥና የአሦር እንደራሴ» አዳዲስ ማዕረጎቹን «የአሦር አሳዳሽና የአሦር ገንቢ» ጨመረ። ሆኖም ከዚህ ዘመን ብዙ ሌላ መረጃ የለም። ተከታዩ ልጁ 3 ፑዙር-አሹር ነበር።


1 ኤሪሹም የአሹር ንጉሥ ነበር። ምናልባት 1881-1842 አካባቢ ገዛ። የኢሉሹማ ልጅና ተከታይ ይባላል። የአሦር ነገሥታት ዝርዝር ቅጂዎች ስለ ዘመናቸው ቁጥር ይለያያሉ፣ ወይም ፴ ወይም ፵ ዓመታት እንደ ገዛ የሚሉ ቅጂዎች አሉ። በቅርብ ጊዜ በካነሽ በተገኘው ጽላቶች ክምችት ውስጥ የዓመቶቹ ስሞች ዝርዝር ታውቋል፤ ከዚህ ለ፵ ዓመታት እንደ ገዛ ማወቅ አሁን ችሏል። በካነሽ አንድ አሦራዊ ካሩም (የንግድ ጣቢያ) ስለ መሠረተ ከዘመኑ ብዙ ሰነዶች በዚያ ተገኙ። ከዚህ ዘመን ጀምሮ የአሦር ዓመት ስሞች በዝርዝር ይታወቃሉ። የያንዳንዱ ዓመት ስም ለዚያ የተሾመው የሊሙ ስም ነበረ። ከዚህ በታች የዓመቱ ሊሙ እና ብዙ ጊዜ የሊሙ አባት ስም እንደ ኡልትራ አጭር አቆጣጠር ይዘርዝራሉ። 1881 ዓክልበ. - ሹ-ኢሽታር፤ አቢላ ልጅ 1880 ዓክልበ. - ሹኩቱም፤ ኢሹሁም ልጅ 1879 ዓክልበ. - ኢዲን-ኢሉም፤ ኩሩብ-ኢሽታር ልጅ 1878 ዓክልበ. - ሹ-አኑም፤ ኢሳሊያ ልጅ 1877 ዓክልበ. - ኢናህ-ኢሊ፤ ኪኪ ልጅ 1876 ዓክልበ. - ሱዊታያ፤ ኢርኢቡም ልጅ 1875 ዓክልበ. - ዳያ፤ ኢሹሁም ልጅ 1874 ዓክልበ. - ኢሊ-ኤላት 1873 ዓክልበ. - ሻማሽ-ጣብ 1872 ዓክልበ. - አጉሳ 1871 ዓክልበ. - ኢድናያ፤ ሹዳያ ልጅ 1870 ዓክልበ. - ቁቃዱም፤ ቡዙ ልጅ 1869 ዓክልበ. - ፑዙር-ኢሽታር፤ በዳኪ ልጅ 1868 ዓክልበ.


2 ሻርማ-አዳድ በአሦር ነገሥታት ዝርዝር ዘንድ ለ3 ዓመታት (ከ1576 እስከ 1573 ዓክልበ. ገደማ) የአሦር ንጉሥ ነበረ። የቀዳሚው የሹ-ኒኑዓ ልጅ ይባላል፣ ተከታዩም 3 ኤሪሹም ወንድሙ እንደ ነበር ይላል። ከዚህ ዘመን ምንም ሥነ ቅርስ ወይም ሌላ መረጃ የለንም።


ፒተር ሴፖ ማሲሌላ (ሚያዝያ ፳፯ ቀን ፲፱፻፸፯ ዓ.ም. ተወለደ) ደቡብ አፍሪካዊ እግር ኳስ ተጫዋች ነው። በአሁኑ ጊዜ ለማካቢ ሃይፋ እና የደቡብ አፍሪካ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን በተከላካይነት ይጫወታል። (ይህ ስለ ስፖርት ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


19ኛው ክፍለ ዘመን የግራኝና የልብነ ድንግል ታሪክ በአማርኛ ማለቱ በ19ኛው ክፍለ ዘመን የተደረሰ፣ የአህመድ ግራኝንና የአፄ ልብነ ድንግልን ታሪክ የሚያትት ድርሰት። እንዲሁም ስለ ኦሮሞ ታሪክ የሚዳስስ ታሪክ። በኮንቲ ሮሲኒ በ1899ዓ.ም. እንደታተመ ቀርቧል። [[መደብ:19ኛ ክፍለ ዘመን አማርኛ ሥነ ጽሑፍ


'አይድ ፊንድሊያጥ የ አየርላንድ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሊሙ በአሦር መንግሥት የተሾመ የአመት በዓል ሹም ነበር። የሹሙም ስም በአሦራዊ መቆጣጠር የዓመቱ ስም ሆነ። እስከ 1123 ዓክልበ. ድረስ ፣ አሦራዊው የዓመት መቆጣጠሪያ ጨረቃዊ ዓመት ስለ ነበር፣ ዓመቱ 365 ቀኖች ሳይሆን 354 ቀኖች ብቻ ነበሩበት። ከ1187 ዓክልበ. ጀምሮ ደግሞ ሊሙዎቹ በየፀሐያዊ ዓመት ይመረጡ ነበር። ከ1187 አስቀድሞ ሊሙዎቹ የተመረጡት በየጨረቃዊ ዓመቱ በመሆን፣ ከየፀሐያዊው ዓመት ፲፩ ቀኖች ይጠፋሉ። ስለዚህ ከዚያው ዓመት በፊት፣ ለየ፴፪ ዓመታት፣ ፴፫ የሊሙ ስሞች አሉ። ለየመቶውም አመታት ሦስት ተጨማሪ የሊሙ ስሞች አሉ ማለት ነው። ከሥነ ቅርስ የተነሣ፣ የሊሙ ስሞች ዝርዝር በሙሉ ከ918 ዓክልበ. እስከ አሦር ውድቀት እስከ 617 ዓክልበ. ድረስ ታውቋል። እንዲሁም ከ13ኛው ክፍለ ዘመን ዓክልበ.አካባቢ፣ አብዛኖቹ የሊሙ ስሞች ሊታወቁ ታቻለ። የማሪ ዜና መዋዕል የሊሙ ስሞችና የዓመቱን ድርጊቶች ከ1781 እስከ 1691 ዓክልበ. ግ. ድረስ ይሰጣል። በቅርብም ጊዜ ውስጥ ተጨማሪ ዝርዝሮች በካነሽ ተገኝተው፣ ከ1880 እስከ ምናልባት 1628 ዓክልበ. ግ. ድረስ ያሉት ሊሙዎች ሁሉ ታውቀዋል። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


'ኪምባይጥ የ አየርላንድ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ቬልተንቡርግ ገዳም በኬልሃይም ጀርመን አካባቢ የሚገኝ ጥንታዊ ገዳም ነው። የአይርላንድ ወይም የስኮትላንድ መነኮሴዎች በ612 ዓ.ም. ግድም መጀመርያ እንደ መሠረቱት ይታሥባል። ገዳሙ አሁን የጠላ መጥመቅያና የግል ምግብ ቤት አለው። በገዳሙ የሚሠራው ቢራና አይብ እምግብ ቤቱ ውስጥ ይገኛል። በሙቀት ወራት ደንበኞች እንደ ጀርመን ልማድ ከቤት ውጭ በግቢው ይቀመጣሉ።


21 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ጥቅምት 11 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ) ጥቅምት 10 ቀን ላይ ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


ፖ ወንዝ በስሜን ጣልያን አገር የሚፈስ ወንዝ ነው። ስሙ በሮማይስጥ ፓዱስ ወይም ኤሪዳኑስ ተባለ፣ ከዚያም በፊት በጥንታዊ ሊጉርኛ ቦዲንኩስ ተባለ። (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


29 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ጥቅምት 19 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ) ጥቅምት 18 ቀን ላይ ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


ሄርኩሌስ ሊቢኩስ፣ አፈ ታሪካዊ ጀግና ሰው ሄራክሌስ - ይህ ሰው በግሪክ አፈታሪክ ሄርኩሌስ ጌርማኒኩስ - ሁለተኛ ሄርኩሌስ


ኖህ (ዕብራይስጥ፦ /ኖዋሕ/፤ አረብኛ፦ /ኑሕ/) በኦሪት ዘፍጥረት በብሉይ ኪዳን መሠረት ከማየ አይኅ ጥፋት ውኃ ከቤተሠቡ ጋር መርከብ ያመለጠው ጻድቅ ሰው ነበረ። ከመጽሐፍ ቅዱስ በቀር ስለ ኖኅ ብዙ ሌሎች ትውፊቶች ተጽፈዋል። ለምሳሌ በጣልያናዊ መኖኩሴ አኒዩስ ዴ ቪቴርቦ ባሳተመው ዜና መዋዕል ዘንድ፣ ኖህ ከጥፋት ውኃ በኋላ በጣልያን ሀገር ሠፈረ። የኖህ መርከብ የኖህ ልጆች ሚስቶች በኖህ መርከብ ላይ : ይህ ፡ አጭር ፡ ሃይማኖት ፡ ነክ ፡ ጽሑፍ ፡ መሠረት ፡ ወይም ፡ መዋቅር ፡ ነው። እርስዎ ፡ ሊያስፋፉት ፡ ይችላሉ!


2 December በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ኅዳር 23 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ) ኅዳር 22 ቀን ላይ ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


ዉቃቢ የሚለዉ ቃል አቃቢ ለወንድ አቃቢት ለሴት ከሚል የግእዝ ቃል የመጣ ሲሆን ትርጉሙም "ከልካይ" "ጠባቂ" "ዘብ" ማለት ነው። ይህ ቃል እንደስም ሆኖ በሰዉ ላይ ለሚናገር የቅዱሳን መላእክት መንፈስ ያገለልላል። በኢትዮጵያም የአብዛኛዉ ህዝብ እምነት ሲሆን ከኦሪት የአምልኮ ስርአት ጋር የተያያዘ መልክ አለዉ። በታሪክ ዉርርስ ብቻ የተላለፈ እምነት ነዉ። ከራማ፤ ቃሉ፤ አወልያ፤ ቆሌ፤ የአባት እና የእናት-አምላክ የሚሉ መጠሪያዎችም ተለምዶአዊ ስሞች ናቸዉ። በኢትዮጵያ የባህል እምነት አምልኮ ዉስጥ ወሳኝ የእምነቱ አስፈጻሚ ነው።በተዋቀረ ስርአት የኦሮሞ ህዝብ ዋቄፈና ብሎ ያከብረዋል።


'ዦው ሊ የ ቻይና ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


'ዦው ሥየን የ ቻይና ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


'ዦው ኊ የ ቻይና ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


'ዦው ካው የ ቻይና ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


29 February በጎርጎርያን ካሌንዳር የስግር ቀን ስም በእንግሊዝኛ ነው። በዘመነ ዮሐንስ ብቻ ይጨመራል። ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) የካቲት 22 ላይ ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


ቱሚል በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


አሰግድ ገብረእግዚአብሔር በማስታወቂያ ሚኒስቴር በልዩ ልዩ ክፍሎች ሰርቷል በጋዜጠኛነትም የሰንደቃላማችን ጋዜጣ ምክትል አዘጋጅ እስከመሆን ደርሷል። በብሄራዊ ትያትር ቤትም የህዝብ ግንኙነት ክፍል ምክትል ሀላፊም ነበር። እንደዛሬው የትያትር ጥበብ ሳይስፋፋ በቴሌቪዥን መስኮት ብቅ ከሚሉ ጥቂት ተዋናዮች መካከል አንዱ አሰግድ ነበር። አምስት ለዜሮ፣ ግደይ ግደይ አለኝ፣ ሳይቋጠር ሲተረተር፣ ብቀላና ሁለት ወዶ በተባሉት ተውኔቶች ላይ ተጫውቷል። ሀምሌትና በቀይ ካባ ስውር ደባ ደግሞ በመድረክ ላይ ከሰራቸው መካከል የሚጠቀሱ ናቸው። በዛን ዘመን በኢትዮጵያውያን አርቲስቶች ከተሰሩት የውጪ ፊልሞች ደግሞ ፈረንጅ በተባለው ፊልም ላይ ተሳትፎ ችሎታውን አስመስክሯል።


ክዊን (እንግሊዝኛ፦ Queen) በለንደን የተመሠረተ እጅግ ስመ ጥሩ የሆነ የሮክ ሙዚቃ ቡድን ነበረ። አባሎቹ ፍሬዲ መርኩሪ፣ ብራይን መይ፣ ጆን ዲኮን እና ሮጀር ተይለር ነበሩ።


ሪዮ ዴ ጃኔይሮ (በፖርቱጋልኛ: Rio de Janeiro፣ ሲተረጎም፦ የጃንዋሪ ወንዝ) የብራዚል ሪዮ ዴ ጃኔይሮ ክፍላገር ዋና ከተማ ነው። ከ6 ሚሊዮን በላይ ነዋሪዎች አሉት። ከ1755 እስከ 1952 ዓ.ም. ድረስ የብራዚል ዋና ከተማ ሲሆን በ1952 ዓ.ም. የብራዚል መንግሥት ወደ ብራዚሊያ ተዛወረ።


ኢንዲያና ከአሜሪካ 50 ክፍላገራት 1ዱ ነው።


ድውንጎል በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ጃንግህየ በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ጋሙል በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ጎሆል በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሉጋይድ ማክ ኮን ከ210 እስከ 240 ዓም ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር። የቲገርናቅ ዜና መዋዕል (1080 ዓም ተቀነባብሮ) ዘንድ የሉጋይድ ዘመን በ210 ዓም እንደ ጀመረ፣ ለ፴ ዓመት እንደ ገዛ ይዘግባል። ሌሎቹም ምንጮች ፴ ዓመታት ገዛ በማለት ይስማማሉ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሎጋይር ማክ ኒል ከ420 እስከ 454 ዓም ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ንጉሥ ነበር። በአይርላንድ ዜና መዋዕሎች ዘንድ፣ ሰባኪው ቅዱስ ፓትሪክ በዚህ ዘመን በ424 ዓም ክርስትናን ለማስፋፋት በአይርላንድ ደረሰ። ንጉሡ ሎጋይር በአረመኔነት ቀረ፤ በመጨረሻ ሳይሞት እንደ ተጠመቁ ወይም እንዳልተጠመቁ ታሪኮቹ ይለያያሉ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


'ሙይርቀርታቅ ማክ ኤርካይ የ አየርላንድ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ኒው ሃምፕሸር ወይም ኒው ሃምሸር (New Hampshire) ከአሜሪካ 50 ክፍላገራት 1ዱ ነው።


አባታችን ሆይ (ግዕዝ፦ አቡነ ዘበሰማያት) ወይም የጌታ ጸሎት በማቴዎስ ወንጌል 6 እና በሉቃስ ወንጌል 11 ኢየሱስ ለደቀ መዛሙርቱ ያስተማረው ጸሎት ነው። ጸሎት የግል መሆኑን ካስረዳ በኋላ፥ ጸሎት ግን በገሃድ ስትፈልጉ፥ እግዜር የምትፈልጉትን ገና ስላወቀ፥ እንዲህ ብላችሁ ጸለዩ በማለት አስተማራቸው። በማቴዎስ ወንጌል 6፦ በሰማያት የምትኖር አባታችን ሆይ፣ ስምህ ይቀደስ፤ መንግሥትህ ትምጣ፣ ፈቃድህ በሰማይ እንደ ሆነች እንዲሁ በምድር ትሁን፤ የዕለት እንጀራችንን ዛሬ ስጠን፤ እኛም ደግሞ የበደሉንን ይቅር እንደምንል በደላችንን ይቅር በለን፣ ከክፉም አድነን እንጂ ወደ ፈተና አታግባን፤ መንግሥት ያንተ ናትና ኃይልም ክብርም ለዘለዓለሙ አሜን። በሉቃስ ወንጌል 11 ከማቴዎስ ትንሽ ይለያል፦ በሰማያት የምትኖር አባታችን ሆይ፣ ስምህ ይቀደስ፤ መንግሥትህ ትምጣ፣ ፈቃድህ በሰማይ እንደ ሆነች እንዲሁ በምድር ትሁን፤ የዕለት እንጀራችንን ዕለት ዕለት ስጠን፤ ኃጢአታችንንም ይቅር በለን፣ እኛ ደግሞ የበደሉንን ሁሉ ይቅር ብለናልና፣ ከክፉም አድነን እንጂ ወደ ፈተና አታግባን። በአብያተ ክርስቲያናት በጋራ በአማርኛ ሲጸለይ ከጥቃቅን ልዩነቶች ጋራ እንዲህ ነው፦ አባታችን ሆይ! በሰማያት የምትኖር ስምህ ይቀደስ መንግስትህ ትምጣ ፈቃድህ በሰማይ እንደሆነች እንዲሁም በምድር ትሁን የዕለት እንጀራችንን ስጠን ለዛሬ በደላችንንም ይቅር በለን እኛም የበደሉንን ይቅር እንድንል አቤቱ ወደ ፈተና አታግባን ከክፉ ሁሉ አድነን እንጂ መንግሥት ያንተ ናትና ኅይል ክብር ምስጋና ለዘለዓለሙ አሜን!


'ሱይብኔ መን የ አየርላንድ ንጉሥ ነበር። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሴንጋን በአየርላንድ ልማዳዊ አፈ ታሪክ ዘንድ ከፊር ቦልግ የአየርላንድ ከፍተኛ ንጉሥ ነበር። ሚስቱ አኑስት ተባለች። 5000 ፊር ቦልግ አይርላንድን በ1130 መርከቦች በወረሩበት ጊዜ (1538 ዓክልበ. ግድም) ሴንጋን ከዴላ ሌላ ልጆች ጋር ሻለቃ ነበረ። ሴንጋንና ወንድሙ ጋን ማክ ዴላ ደሴቱን በእንበር ዱብግላይዝ (አሁን ኮርክ ወደብ) ገቡ። የሴንጋን ክፍል ደቡብ መንስተር ሲሆን ጋን ስሜን መንስተር ተቀበለ። ወንድሞቹ ጋንና ጌናን ለ፬ አመት በጋርዮሽ ገዝተው በቸነፈር ካረፉ በኋላ፣ ሴንጋን ከፍተኛ ንጉሥ ሆኖ ተከተላቸው። ነገር ግን ከአምስት አመት በኋላ ሴንጋን በወንድሙ ሩድራይግ ልጅ ስታርን ልጅ በፍያካ ኬንፊናን እጅ በውግያ ተገድሎ ፍያካ ያንጊዜ ከፍተኛ ንጉሥነቱን ያዘ።


ቴትሪስ (በሩሲይኛ: Тетрис፣ በእንግሊዝኛ: Tetris) በ1984 እ.ኤ.አ የሶቭየት ኅብረት ቪዲዮ ጌም ነው።


ጎ ወይም በቻይንኛ፦ ወይጪ እጅግ ጥንታዊ የሠንጠረዥ አይነት ጨዋታ ነው። በአፈታሪካዊ ልማድ በኋሥያ ንጉሥ ያው ልጁን ዳንዡ ለማስደሰት ተፈጠረ። በሠንጠረዥ 19 x 19 መስመሮች አሉ። የተቃዋሚውን ድንጋዮች በሙሉ በመክበብ ይጠፋሉ (ከሠንጠረዡ ይወገዳሉ።) ከጥንት ጀምሮ በጣም የሚወደድ ጨዋታ ሆኖአል። ዛሬ በተለይም በኢንተርኔት ላይ እጅግ ብዙ የ«ጎ» ድረ ገጾች ይገኛሉ። በነዚህ ድረገጾች ማንም ሰው በኮምፒውተር ላይ ከሌላ ተጫዋች ጋር ወይንም ከኮምፒውተር ተጫዋች ጋር ሊጫወት ይችላል። የጎ ጨዋታ ምሳሌ - መጀመርያ 60 ለውጦች አንድ የኮርያ ባልና ሚስት ከአሁን 100 ዓመት በፊት ጎን ሲጫወቱ ብዙ የጎ ድረገጾች ተዘርዝረው (ይህ ባሕል ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ማሮኔያ (ግሪክኛ፦ Μαρώνεια) እስካሁን የሚገኝ ጥንታዊ የግሪክ ከተማ ነው። (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


«የምዕራብ ንጉሥ እናት» (ቻይንኛ፦ «ሺ ዋንግሙ») በቻይና አፈ ታሪክ ትገኛለች። በቀርከሃ ዜና መዋዕል ዘንድ፣ በንጉሥ ሹን ፱ኛው ዓመት (2052 ዓክልበ. ግድም) መልዕክተኞች ከምዕራብ ንጉሥ እናት (ሺ ዋንግሙ) ወደ ሹን ግቢ መጥተው «የነጭ ድንጋይ ቀለበቶችና የዕንቁ የቀስተኛ ጣት ቤዛዎች» ስጦታ አቀረቡ። በሌላ ምንጭ (ሹንዝዕ) የሹን ተከታይ ዳ ዩ የሺ ዋንግሙ ተማሪ ነበረ። ከዚህ በኋላ በቻይና አረመኔ ሃይማኖት ሺ ዋንግሙ እንደ ሕያው ሴት አምላክ ተቆጠረች። በሥነ ቅርስ ከሻንግ ሥርወ መንግሥት (1700 ዓክልበ. ግድም) የተቀረጸ አጥንት በጸሎት ይጠቅሳታል። በ950 ዓክልበ. አካባቢ የነገሠው ዦው ሙ እንዳገኛት በትውፊት ይባላል። በ4ኛው ክፍለ ዘመን ዓክልበ. ላውዝዕ ያስተማረው የዳው ሃይማኖት ደግሞ እስካሁን እንደ ሴት አምላክ ያያታል። በተጨማሪ የቻይና ነገሥታት ጪን ሽኋንግ (250 ዓክልበ. ግድም) እና ሃን ዉ (100 ዓክልበ. ግድም) እንዳገኙአት በትውፊት ይባላል።


2 ባርዱስ (ትንሹ ባርዱስ) በ1490 ዓ.ም. አኒዩስ ዴ ቪቴርቦ የተባለው ጣልያናዊ መነኮሴ ባሳተመው ዜና ማዋዕል ዘንድ፣ የኬልቶች (በጋሊያ፣ አሁንም ፈረንሳይ አገር) ሰባተኛ ንጉሥ ነበረ። የሎንጎ ልጅና ተከታይ ሲሆን ለ37 ዓመት (ምናልባት 2053-2016 ዓክልበ. ግድም) እንደ ነገሠ በሌላ አፈታሪካዊ ምንጭ ተብሏል። ሎንጎ እና ልጁ 2 ባርዱስ አብረው ሎንጎባርዲ የተባለውን ወገን እንደ መሠረቱ የሚያምኑ ጸሐፊዎች አሉ። ሆኖም ሎንጎባርዲ እራሳቸው በጻፉት ታሪክ መጻሕፍት ዘንድ፣ መጀመርያ ከስካንዲናቪያ ወጥተው ሎንጎባርዲ ወይም «ረጅም ጺሞች» ከተባሉ በኋላ ነው በስሜን ጣልያን በ6ኛው ክፍለ ዘመን ዓ.ም. የሠፈሩ። ስለዚህ ሎንጎባርዲ ከሎንጎ እና ከባርዱስ እንዳልተሰየሙ የስሞቹም ተመሳሳይነት አጋጣሚ እንደ ሆኑ የሚጽፉም አሉ። በትንሹ ባርዱስ ዘመን የኦጊጌስ ጐርፍ በግሪክ አገር ስለ ደረሰ፣ አዲስ ከተማ የኦጊጌስን ስም ለማስታወስ «ቦርግ-ኦጊጌስ» እንደ ተሠራ የሚሉ መጻሕፍት አሉ፣ ይህም የአሁን ቡርዥ፣ ፈረንሳይ ማለት ነው። ከዚህ ሌላ ልማድ ቦርዥ በዚህ ዘመን ተሠርቶ ቢሆንም ስያሜ ከባርዱስ ስም ግንኙነት እንዳለው ይላል። በብዙ ምንጮች ዘንድ ከባርዱስ ቀጥሎ ልጁ ሉኩስ ተከተለው። አንዳንድ መጽሐፍ ግን የባርዱስ አንድያ ልጅ ኬልቴስ ሕጻን ስለ ሆነ አካለ መጠን እስከሆነበት ወቅት ድረስ ሉኩስ በእንደራሴነት ገዛ ይለናል። በዚህ ዘመን ፈርዖን ኦሲሪስ አፒስ የልጁን ኔፕቱን ልጅ አልቢዮን በታላቅ ብሪታንያ ደሴት ላይ፣ የኔፕቱንም ሌላ ልጅ ቤርጊዮን በአየርላንድና በኦርክኒ ደሴቶች ላይ ሾማቸው፤ ይህን ሁሉ ከባርዱስ ግዛት ያዙ። ^ የ1677 ዓም ፈረንሳይኛ ታሪክ ^ የ1642 ዓም ፈረንሳይኛ ታሪክ


ሰካ ጨርቆሳ (ወረዳ) በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው። {{አቀማመጥ |align=center ሰካ ጨርቆሳ (ወረዳ) በኦሮሚያ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


ሳሲጋ በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው። {{አቀማመጥ |align=center ሳሲጋ በኦሮሚያ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


ሽርካ በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው። {{አቀማመጥ |align=center ሽርካ በኦሮሚያ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


ቁኒ (ወረዳ) በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው። {{አቀማመጥ |align=center ቁኒ (ወረዳ) በኦሮሚያ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


ቢላ ሰዮ በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው። {{አቀማመጥ |align=center ቢላ ሰዮ በኦሮሚያ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


ቦቄ (ወረዳ) በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው። {{አቀማመጥ |align=center ቦቄ (ወረዳ) በኦሮሚያ ክልል የሚገኝ ወረዳ ነው።


የተከበሩ አቶ አባዱላ ገመዳ ከ2003-2010 ዓም የኢትዮጵያ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈ ጉባዔ ናቸው።


ጂጂ (እንግሊዝኛ፦ Gigi) በ፲፱፻፺፫ ዓ.ም. የወጣ የጂጂ አልበም ነው። ^ http://www.amazon.com/Gigi/dp/B00005NNOP


ምድያም (ዕብራይስጥ፦ מִדְיָן /ሚድያን/፣ አረብኛ፦ مدين /ማድያን/፣ ግሪክኛ፦ Μαδιάμ /ማዲያም/) በመጽሐፍ ቅዱስና በቁርዓን የሚጠቀስ አገርና ሕዝብ ነው። በአብዛኛው ሊቃውንት ዘንድ የምድያም ሥፍራ «በስሜን-ምዕራብ አረባዊ ልሳነ ምድር፣ በአቀባ ወሽመጥ ምሥራቅ ዳር፣ በቀይ ባሕር ላይ» ተገኘ። ፕቶሎመይ ደግሞ «ሞዲያና» የተባለ ሠፈር በዚህ አካባቢ አለው። የምድያም ሰዎች ከአብርሃምና ኬጡራ ልጅ ምድያም ተወለዱ (ዘፍ. ፳፭፡፪)። በዘፍ.


ያዕቆብ-ሃር ግብጽን በ፪ኛው ጨለማ ዘመን (14ኛው ሥርወ መንግሥት) በ1742 ዓክልበ. ግድም የገዛ ፈርዖን ነበረ። ያዕቆብ-ሃር በነገስታት ዝርዝሮች አልተዘረዘረም። የሚታወቀው ከ፳፯ የጥንዚዛ ማህተሞች ነው። እነዚህ ማኅተሞች በከነዓንና በኩሽ ሲገኙ የንግድ ተጽእኖ ስፋት ያሳያል። መምህር ኪም ራይሆልት እንዳሰረዳው፣ ያዕቆብ-ሃር የሂክሶስ (፲፭ኛው ሥርወ መንግሥት) ፈርዖን ሳይሆን መጨረሻ ቅርስ የተገኘለትየ፲፬ኛው ሥርወ መንግሥት ፈርዖን ነበር። ከእርሱ በኋላ ፈርዖኖች ለጌሤም እንደተፈቀዱ አይመስልም። የ ዐ ቀ በ ሀ ረ በግብጽኛ ሃይሮግሊፍ


ኑቨል ካሌዶኒ (Nouvelle Calédonie) በፓሲፊክ ውቅያኖስ የሚገኝ የፈረንሳይ ደሴቶች ልዩ ግዛት ነው። (ይህ አጭር መልክዐ ምድር ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ታላላቁ ሃይቆች በአሜሪካና በካናዳ መካከል የሚገኙ አምስት ታላላቅ ሐይቆች ናቸው።


ሳን ሆዜ፣ ኮስታ ሪካ ሳን ሆዜ፣ ካሊፎርኒያ


ዳውሮኛ በደቡብ ኢትዮጵያ ዳውሮ የሚነገር ቋንቋ ነው። (ይህ ቋንቋ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ሲከሌውስ በእስፓንያ አፈ ታሪክ ዘንድ ከአባቱ ሲካኑስ በኋላ በኢቤሪያና (እስፓንያ) በሲኪሊያ ላይ ንጉሥ ነበር። ስሙን ለሲኪሊያ ደሴት እንደ ሰጠ ይጻፋል። በሲኪሌውስ ዘመን በጣልያን አገር በኩል አንድ ጠብና ብሔራዊ ጦርነት በተነሣበት ጊዜ፣ ሲኪሌውስ ንጉሣቸውን ያሲዩስ ያኒጌናን በወንድሙ በዳርዳኑስና በጓደኛው በሮማነሦስ (የአቦሪጌኔስ አለቃ) ላይ ደገፈው። በ1758 ዓክልበ. ግድም ዳርዳኑስ ወንድሙን ያሲዩስን በተንኮል በቬቱሎኒያ ውግያ ገደለው፤ ወዲያው ግን ሲኪሌውስ ደርሶ ዳርዳኑስን ከጣልያን አባረረው። ዳርዳኑስም ወደ ሳሞትራቄ ሸሸ፣ ከጊዜ በኋላ በ1736 ዓክልበ. አካባቢ ይህ ዳርዳኑስ ትሮያን በማዮንያ የመሠረተው ይባላል። ሲኪሌውስ ዳርዳኑስን ከጣልያን ባባረረውበት ዓመት እርሱም ዓረፈ፤ ልጁም ሉሱስ በሂስፓንያ ዙፋን ተከተለው። በጣልያንም የያሲዩስ ልጅ ኮሪባንቱስ ተከተለው።


መልበርን (እንግሊዝኛ: Melbourne) አውስትራልያ ውስጥ የሚገኝ ታላቅ ከተማ ነው። የአውስትራልያ ከተሞች ዝርዝር


ግዳንስክ (ፖሎንኛ፡-Gdańsk /ግዳኝስክ/) በፖሎኝ የሚገኝ ከተማ ነው። 460,815 ሰዎች ይኖሩበታል።


ሮማንስ ቋንቋዎች ከሮማይስጥ ከ600 ዓም አካባቢ ጀምሮ የደረሱት ቋንቋዎች ናቸው። ሮማይስጥ እራሱ የጣልያናዊ ቋንቋዎች አባል ስለሆነ፣ ሁላቸው የሕንዳዊ-አውሮፓዊ ቋንቋዎች ቤተሠብ አባላት ናቸው። በጋሎ-ሮማንስ ውስጥ ሌላ ቅርንጫፍ ራይቶ-ሮማን (ሮማንሽ፣ ላዲን፣ ፍሪዩልያን) ደግሞ አለ።


ሕይወቴና የኢትዮጵያ እርምጃ አፄ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ የጻፉት የሕይወታቸው ታሪክ ነው። በሁለት መጻሕፍት ታትሟል። መጀመርያው መጽሐፍ ስለ ሕይወታቸው ከልደታቸው ከ1885 ዓም ጀምሮ እስከ 1929 ዓም እስከ ፋሺስት ወረራ ድረስ ይተርካል። በባስ፣ እንግላንድ በስደት ሳሉ ጽፈውት ከዚያው በፊት ስለ ነበረው የኢትዮጵያ አስተዳደርና ሥልጣኔ ደረጃ ከፍ ከፍ ማለቱን ገልጸዋል። በአንዱ ወሳኝ ምዕራፍ ፴ «የሕገ መንግሥትን ትርጓሜ ስለ ማስረዳት።» የበጅሮንድ ተክለ ሐዋርያትን ቃላት በሙሉ ጠቀሱዋቸው። ሁለተኛው መጽሐፍ ከ1929 እስከ 1934 ዓም ያለውን ወቅት ይዘርዝራል፤ ይህም ኢትዮጵያ ከጣልያን ነጻ ሆና ወደ ዙፋናቸው የተመለሱበት ዘመን ነው። የታተመው በ1965 ዓም ነበር። ከመቅደም፣ የጻፉባቸው ምክንያቶች በሙሉ ይዘርዝራሉ፣ ለምሳሌ፦ «ማናቸውም ሥራ ቢሆን በጊዜና በዕድሜ ይፈጸማል እንጂ ፡ በምኞትና በችኰላ ሊፈጸም የማይቻል መሆኑን ሰው ሁሉ እንዲያውቀውና እንዲረዳው ነው። » ከምዕራፍ ፳፱ «ሕገ መንግሥት ስለ ማቆማችን» ያለው ፍሬ ነገር፦ «ሕግ ለሰው ሁሉ የበለጠ የሚጠቅም መሆኑን ማንም አይስተውም። መከበርም መጠቀምም የሚገኙት ከሕግ መተካከል የተነሣ ነው። መዋረድም መጐዳትም የሚመጡት ከሕግ መጓደል የተነሣ ነው። ግፍና በደልም የሚበዙት ሕግ ባለመቆሙ ነው። እግዚአብሔር ከፍጥረት ሁሉ በላይ ሆኖ፤ በቃሉ ብቻ ማዘዝ የማይቸግረው ሲሆን ፡ ሕግን መሥራቱ ሕግ ለዓለም ሁሉ የበላይ ገዥ እንዲሆን ስለ ዐወቀ ነው። ከሰውም ትክክለኛ ለመባል የሚገባው በማናቸውም ረገድ ቢሆን፤ ዋናውን አሳብ አዝልቆ ሲሆን ሰውን ሁሉ በሙሉ፤ ሳይሆንም የሚበዛውን ለመጥቀም በተሰጠው ዕውቀት የሚጣጣርና የሚችል ሲሆን ነው።» ሕይወቴና የኢትዮጵያ እርምጃ፣ ፩ኛው መጽሐፍ


አልፋቤት ማለት የዓለም ጽሕፈቶች ከተባሉት አምስት ዋና መደቦች አንዱ ነው። በአልፋቤቶች ውስጥ፣ እያንዳንዱ ምልክት ወይም ፊደል ባጠቃላይ ለተወሰነ ድምጽ ክፍል (እንደ ተነባቢ ወይም አናባቢ) ይወክላል። ከአልፋቤቶች ቀድሞ በሆነ ዘዴ በ«ሎጎግራም» ጽሕፈት እያንዳንዱ ምልክት ለተለየ ቃል ወይም ክፍለ-ቃል ይወክላል፣ ለምሳሌ የቻይና ጽሕፈት ዛሬም እንዲህ ነው። እንዲሁም «ሲላቢክ» በሚባለው መደብ፣ እያንዳንዱ ምልክት የተለየ ክፍለ-ቃል ድምጽ ያሰማል፣ ለምሳሌ የጻላጊኛ ጽሕፈት፣ ወይም እንደ አቡጊዳ ወይም እንደ ሕንድ ብራሚክ ጽሕፈቶች ቤተሠብ፣ የክፍለ-ቃል ድምጽ ምልክቶች እንደ አነንባቢው ተመሳሳይ ናቸው። ስለዚህ «አልፋቤቶች» እንደ «ሎጎግራም» ወይም «ሲላቢክ» ሳይሆኑ ከነዚህ ሁሉ የተለዩ ናቸው። ከሁሉ አስቀድሞ የተደረጁት አልፋቤቶች ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት ሲሆኑ ለአናባቢዎቹ የተለዩ ምልክቶች አልነበራቸውም፣ ስለዚህ የነዚህ አልፋቤት አይነት «አብጃድ» ነው። የፊንቄ አብጃድ፣ የዕብራይስጥ አብጃድ፣ የአረብኛ አብጃድ፣ የአረማይስጥ አብጃድ ወዘተ. ሁላቸው በዚህ አይነት ናቸው። ስያሜው «አብጃድ» ከአረብኛ መጀመርያ ፊደል ስሞች አ፣ በ፣ ጀ፣ ደ መጣ። ከነዚህም ብዙዎች እንደ ዕብራይስጥና አረብኛ አናባቢዎቹን በሌሎች ነጥቦች በኋላ አመለከቱ። ምናልባት ከ800 ዓክልበ.


ስሜናዊ ቁራ ወይም ተራ ቁራ (Corvus corax) በአውርስያና በስሜን አሜሪካ የሚገኝ አዕዋፍ (ቁራ) አይነት ነው። ከብዙ ሌሎች ቁራ ዝርዮች በላይ ትልቅ ነው። የወንድና የሴት ስሜናዊ ቁራ አንድ ባንድ ለሕይወት ትዳር ይቆያሉ። የቁራው ባልና ሚስት ጎጆ ይሠራሉ፣ የአካባቢያቸውን «ግዛት» ይገዛሉ። በበጋ ወራት ሴት ስሜናዊ ቁራ 3-7 እንቁላል ትጥላለች። ወጣቶቹም አብረው ይጓዛሉ፤ ለሬሳዎችም ሆነ ለቆሻሻ ለመብላት ይወዳደራሉ። ይህ ዝርያ ከአዕዋፍ ሁሉ የአዕምሮ ብልሃት እንዳለው ይታመናል። ስላገኙት ነገሮች በጩኸታቸው እርስ በርስ ማወራት ይችላሉ። ጨዋታ ሲጫወቱም ታይተዋል። የቁራ ወጣት ስለ አዳዲስ፣ ብሩኅ እቃዎች ትልቅ ጉጉት አለው። ታድጎ ሲያርጅ ግን የቁራ ዓዋቂ አዳዲስ ነገሮችን ምንም አይወድድም።


ገቢር ማዳመጥ በመመከር፣ በዕርቅና፣ በማሠልጠን ሊጠቀም የሚችል ዘዴ ነው። ገቢር ማዳመጥ ከተገብሮ ማዳመጥ ወይም ዝም ብሎ ከማዳመጥ ይለያል፤ በገቢር ማዳመጥ አዳማጩ ምን ያህል መልእክት የሰማው እንደ መሰለው በድጋሚ ይመልሳል። «ገቢር ማዳመጥ» ወይም በእንግሊዝኛ «active listening» የሚለው ዘዴ በአሜሪካዊው መምህር ቶማስ ጎርዶን በ1954 ዓም በፈጠረው «የወላጆች ተደማጭነት ማሠልጠን» (Parent Effectiveness Training) ውስጥ ተጀመረ። በ1962 ዓም ባሳተመው መጽሐፍ «የወላጆች ተደማጭነት ማሠልጠን» የገቢር ማዳመጥን ዘዴ አብራራ። ከዚያ በኋላ ዶ/ር ጎርዶን በሌሎች መርሃግብሮችና መጻሕፍት ውስጥ እንደ «የአስተማሮች ተደማጭነት ማሠልጠን»፣ «የመሪዎች ተደማጭነት ማሠልጠን» ዘዴውን አጠቀለለው። የተናጋሪው አጠቃላይ መልእክት በትክክል ምን እንደ ሆነ አውቆ፣ ገቢር አዳማጩ በመልሱ በራሱ ቃላት ያሳያል። ሆኖም ተናጋሪው ካላሠበው ነገር እንዲራቅ መጠንቀቅ አለበት፣ አለዚያ በአመክንዮ ሀሠት የሰውን ቃል ወደ ሌላ ማዛበቱ ሰውን ፈርቶ አዲስ የገለባ ሰው ሠርቶ እንደ ማጥፋቱ ይሆን ነበር። እንደዚህ እንዳይሆን አንዳንዴ ተንጸባራቂ ማዳመት ወይም ምንም ሳይቀየር መልእክቱን በቀጥታ ማዳገም ይሻላል። በ1962 ዓም መጽሐፉ፣ ድ/ር ጎርዶን ሲያብራራው የወላጅ ለልጁ ገቢር ማዳመጥ በምሳሌዎች አቀረበ። በመጀመርያው ምሳሌ ወላጁ ገቢር ማዳመጥን አይጠቅምም፦ ልጅ (12 ዓመት)፦ ወደ ትምህርት ቤት ልሄድ ነው! አባት፦ እየዘነበ ነው፣ የዝናብ ልብስሽንም አለበሽም። ልጅ፦ አያስፈልገኝም። አባት፦ አያስፈልግሽም?


የዓረብኛ አልፋቤት ወይም የዓረብኛ አብጃድ በተለይ አረብኛን ለመጻፍ የተደረጀው አልፋቤት (አብጃድ) ነው። 28 ፊደሎች ሲኖሩት ከቀኝ ወደ ግራ በተያያዘ ጽሕፈት ይጻፋል። የተደረጀው በስሜን አረብ ከቀደመው ናባታውያን አልፋቤት በ400 ዓም አካባቢ ነበረ። ይህም ናባታውያን አልፋቤት በፈንታው በ200 ዓክልበ. ያህል በዮርዳኖስ ከአራማይስጥ አልፋቤት ደረሰ፤ የአራማይስጥም በ800 ዓክልበ. ግድም በሶርያ ከፊንቄ አልፋቤት ተነሣ። ከአረብኛ በላይ የዓረብኛ ጽሕፈት ብዙ ሌሎችን ልሳናት ለመጻፍ በጥቅም ላይ ውሏል፤ በተለይም አሁን ኡርዱ፣ ፋርስኛ፣ ፐንጃብኛ፣ ውግርኛ በአረብ ጽሕፈት ይጻፋሉ። ለነዚህም ሌሎች ቋንቋዎች ድምጾች ተጨማሪ ልዩ ፊደላት ተለሙ። (ይህ ቋንቋ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ኔስተር ፈርናንዶ ሙስሌራ ሚኮል (ሰኔ ፱ ቀን ፲፱፻፸፰ ዓ.ም. ተወለደ) ኡራጓያዊ እግር ኳስ ተጫዋች ነው። ለጋላታሳሬይ ክለብ የሚጫወት ሲሆን የኡራጓይ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን አንደኛ ምርጫ ግብ ጠባቂ ነው። (ይህ ስለ ስፖርት ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


አብርሃም በላይነህ የኢትዮጵያ ሙዚቀኛ ነው። (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


2011 አመተ ምኅረት፦


ፓሪስ (ፈረንሳይኛ፦ /ፓሪ/ Paris) የፈረንሳይ ዋና ከተማ ነው። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 9,854,000 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 2,110,400 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 48°50′ ሰሜን ኬክሮስ እና 02°20′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል። የኬልቶች ከተማ መጀመርያ «ሉኮቶኪያ» ተብሎ በስትራቦን ተመዘገበ። ፕቶሎመይ ደግሞ ከተማውን «ለውኮተኪያ» አለው። ዩሊዩስ ቄሳር አገሩን ሲይዘው ሥፍራውን በሮማይስጥ «ሉቴቲያ» አለው። የኖረበት ጎሣ ፓሪሲ ስለ ተባሉ፣ የከተማው ስም በሙሉ «ሉቴቲያ ፓሪሶሩም» («የፓሪሲ ሉቴቲያ») ተባለ። በኋላ ግን በዩሊዩስ ከሐዲ ዘመን በ352 ዓ.ም. ስሙ በይፋ «ፓሪስ» ሆነ። ይኸው ዩሊዩስ ለ፫ ዓመታት የሮሜ መንግሥትን ከፓሪስ ገዛ። የሷሶን ግዛት ለፍራንኮች በ478 ዓ.ም. ወድቆ ፓሪስ የፍራንኮች ዋና ከተማ በ500 ዓ.ም. ተደረገ። ከ784 እስከ 979 ዓ.ም. ድረስ ግን ዋና ከተማቸው በአሕን ሲሆን ከዚያ በኋላ መንግሥታቸው ወደ ፓሪስ ተመለሰ። ከ1399 እስከ 1411 ዓ.ም. ድረስ በጦርነት ዘመን የቡርጎኝ ኃያላት ከተማውን ለመያዝ ይወዳደሩ ነበር። ከዚያም እስከ 1428 ዓ.ም. ድረስ የእንግላንድ ንጉሥ ሥራዊት ፓሪስን ይይዝ ነበር። በመጨረሻ በ1428 ዓ.ም. የፈረንሳይ ንጉሥ ኃያላት ፓሪስን ነጻ አወጡ፤ ከዚያ አመት ጀምሮ እስከ ዛሬም ድረስ ፓሪስ የፈረንሳይ ዋና ከተማ ሳይቋረጥ ቆይቷል። ፓሪስ ከሞንፓርናስ ፎቅ ሲታይ


ተሳቢ እንስሳ በአምደስጌ ክፍለስፍን ውስጥ ያለ መደብ ነው። ተሳቢ እንስሶች የሚባሉት ሁሉ ቅዝቃዛ ደም፣ ቅርፊታም ቆዳ፣ አራት እግር ያላቸው፣ እንደ አዕዋፍ እንቁላል የሚጥሉ ናቸው። ዋና ሕያው ክፍለመደቦች ኤሊ፣ እንሽላሊት፣ አዞ፣ እባብ ናቸው። በኒው ዚላንድ ብቻ የሚገኘው እንሽላሊት-መሰል ፍጡር ወይም ቱዋታራ ዝርያ ለብቻው በተለየ ክፍለመደብ ነው። በጥንትም ታላላቅ ኃያል እንሽላሊት (ዳይኖሶር) ይገኝ ነበር። አዕዋፍ ከኃያል እንሽላሊት እንደ ተደረጁ በዘመናዊ ሳይንቲስቶች ይታስባል።


6 March በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም የካቲት 27 ቀን ማለት ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


20 March በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም መጋቢት 11 ቀን ማለት ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


ደጃዝማች ኃይለማርያም ማሞ ስመ–ጥር አርበኛ ነበሩ። ከ 1928 እስከ 1933 በነበሩት የትግል ዓመታት አገራቸውን ከጣሊያን ወራሪ ጦር ለመከላከል ዘመቱ። ኃይለማርያም ማሞ በጀግንነትና በቆራጥነት በመዋጋት ድፍረትን የተላበሱ ወኔኛ አርበኛ እንደነበሩ ይነገርላቸዋል። ጦርን በማደራጀትና ለውጊያ በማሰለፍ የላቀ ችሎታ እንደነበራቸው ይወሳል። ደጃዝማች ኃይለማርያም ከሚመሰገኑበት የጦር ሜዳ ውሎ አንዱ ከቆሰሉ በኋላ እንኳ በውጊያ የመቀጠላቸውና ጠላትን ቁም ስቅል የመንሳታቸው ጉዳይ ነው። http://www.endarkenment.com/eap/eavolumes/eavol01pg/pages/imammo.htm (ይህ ስለ ሰው ሕይወት የሆነ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!) (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ቫሌታ የማልታ ዋና ከተማ ነው። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር በ1998 ዓ.ም. 6,315 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 35°54′ ሰሜን ኬክሮስ እና 14°32′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል። የተመሠረተው በ1558 ዓ.ም. ነበር።


የአውርስያ መጣጤ ወይም የአውሮፓ መጣጤ (Meles meles) በአውሮፓና ምዕራብ እስያ የሚገኝ አጥቢ እንስሳ ነው። የፋደት አስተኔ አባል ሲሆን የመጣጤ አይነት ነው።


19 April በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሚያዝያ 11 ቀን ማለት ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


ካስትሪስ (Castries) የሴንት ሉሺያ ዋና ከተማ ነው። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር (1998 ዓ.ም.) 12,904 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 14°01′ ሰሜን ኬክሮስ እና 60°59′ ምዕራብ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል። ከተማው በ1642 ዓ.ም. በፈረንሳያውያን ተመሠረተ።


ቪክቶሪያ የሲሸልስ ዋና ከተማ ነው። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 23,000 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 04°38′ ደቡብ ኬክሮስ እና 55°28′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል።


ፕሪቶሪያ የደቡብ አፍሪካ ዋና ከተማ ነው። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 1,541,300 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 1,249,700 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 25°45′ ደቡብ ኬክሮስ እና 28°12′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል። ፕሪቶሪያ በ1847 ዓ.ም. በቦር (አፍሪካንስ) ሕዝብ ተሠራ። በ1852 የደቡብ አፍሪካ ዋና ከተማ ሆነ። ፕሪቶሪያ የአገሩ 'አስተድዳሪ ዋና ከተማ' ሲሆን ቤተ መንግሥት የሚገኘው ግን በኬፕታውን፣ ላይኛ ችሎቱም በብሉምፎንተን ነው። የአሁኑ መንግሥት ስሙን ወደ ቿኔ ለመቀየር ይፈልጋል። ነገር ግን ይህ አሣብ ብዙ ክርክር አገንቷል።


ታይፔ የታይዋን ዋና ከተማ ነው። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 7,871,900 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 2,722,600 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 25°02′ ሰሜን ኬክሮስ እና 121°30′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል። በ1886 ዓ.ም. በይፋ የታይዋን መቀመጫ ሆነ። በጃፓን ገዥነት (1887-1937 ዓ.ም. ስሙ ታይሆኩ ተባለ።


የአርነት ሐውልት (እንግሊዝኛ፡ Statue of Liberty /ስታቺው አቭ ሊበርቲ/) በኒው ዮርክ ከተማ የሚታይ ታላቅ ሐውልት ነው። ሐውልቱ በፈረንሳይ ተሠርቶ በ1878 ዓም ተጨረሠ።


የበርሊን ግድግዳ በቅዝቃዛው ጦርነት ወቅት ከ1953 እስከ 1982 ዓም ድረስ በምዕራብ በርሊን ዙሪያ ከምሥራቅ ጀርመን የለየ ግድግዳ ነበረ። (ይህ ታሪክ ነክ ጽሑፍ መሠረት ወይም መዋቅር ነው። እርስዎ ሊያስፋፉት ይችላሉ!)


ፒር (እንግሊዝኛ፦ Pierre) የደቡብ ዳኮታ አሜሪካ ከተማ ነው። በ1872 ዓ.ም. ተመሠረተ። የሕዝቡ ቁጥር 13,646 አካባቢ ነው።


1768 ዓመተ ምኅረት: ኅዳር 5 ቀን - የአሜሪካ አብዮታዊ አርበኞች ከፍልሚያ በኋላ ሞንትሬያልን ማረኩ። ታኅሣሥ 23 ቀን - የእንግሊዝ ሠራዊት በኬበክ ከተማ አሜሪካውያንን አስመለሳቸው። የካቲት 29 ቀን - በሞርዝ ጅረት ድልድይ ፍልሚያ ስሜን ካሮላይና አርበኞች አሸነፉ። መጋቢት 10 ቀን - ከአሜሪካውያን መድፍ የተነሣ የእንግሊዝ ሠራዊት ከቦስቶን ይወጣል። ሰኔ 3 ቀን - አሜሪካውያን በቷ-ሪቭዬር ፍልሚያ በኬበክ ድል ሆኑ። ሰኔ 24 ቀን - ስፓንያውያን ሳን ፍራንሲስኮ ካሊፎርኒያ አቆሙ። ሰኔ 29 ቀን - የአሜሪካ ነጻነት ዐዋጅ (ከእንግሊዝ አገር) በቶማስ ጄፈርሰን ተጽፎ በፊላዴልፊያ ታተመ። ሐምሌ 4 ቀን - በኒው ዮርክ ከተማ ብዙ ሠልፈኞች ተናድደው የእንግሊዝ ንጉሥ 3ኛ ጆርጅን ሐውልት ያወድቃሉ። ሐምሌ 7 ቀን - የእንግሊዝ ዠብደኛ ጄምስ ኩክ በሦስተኛው ጉዞ ወደ ሰላማዊ ውቅያኖስ ከእንግሊዝ ወጣ። ነሐሴ 11 ቀን - የጀርመን ቅጥረኛ ወታደሮች የእንግሊዝ ሠራዊት ለመርዳት በኒው ዮርክ ደረሱ። ነሐሴ 23 ቀን - የእንግሊዝ ሠራዊት በጆርጅ ዋሽንግተን ላይ በሎንግ አይላንድ ውጊያ አሸነፉ። ጳጉሜ 3 ቀን - አንድ አውሎ ንፋስ ጉዋዶሎፕ ሲመታ ከ6000 ሰዎች በላይ ጠፉ። እስከ ታኅሣሥ 23 ቀን 1768 ድረስ = 1775 እ.ኤ.አ. ከታኅሣሥ 24 ቀን 1768 ጀምሮ = 1776 እ.ኤ.አ.


25 June በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሰኔ 18 ቀን ማለት ነው። ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።


የአነባብሮ እርግጥ ከአንድ በላይ የሆኑ ራሳቸውን የቻሉ የጅረት ወይንም ቮልቴጅ ምንጮች በአንድ የ ኤሌክትሪክ ዑደት ውስጥ ሲገኙ፣ የሚፈጠረውን የስሌት ውስብስብነት ለመቀነስ የሚረዳ ነው። ምንም እንኳ የአነባብሮ እርግጥ በጣም ጠቃሚ መሳሪያ ቢሆንም፣ የሚተገበርበት የኤሌክትሪክ ዑደት አይነት ከጉብር ትንታኔ ይጠባል። ይሄውም፣ የአነባብሮ እርግጥን ለመጠቀም፣ የሚተነተነው ዑደት ሊኒያር መርብ መሆን አለበት። የአነባብሮ እርግጥ እሚለው እንዲህ ነው፡ አንድ ሊኒያረ የኤሌክትሪክ ዑደት ውስጥ ከአንድ በላይ ራሳቸውን የቻሉ የጅረት ወይንም የቮልቴጅ ምንጮች ሲገኙ፣ የአጠቃላይ ዑደቱ ውጤት ልክ እያንዳንዳቸው ምንጮች ለየብቻቸው በዑደቱ ላይ ቢገኙና፣ የሚያስገኙት ውጤት ከተሰላ በኋላ በተናጠል የሚገኙትን ውጤቶችን በመደመር (በማነባበር) የአጠቃላይ ዑደቱን ውጤት ማስገኘት ይቻላል። በዚህ ወቅት እያንዳንደቸው ምንጮች ከስሌት ሲገለሉ በዜሮ ዋጋና በውስጣቸው ባለ ተቃውሞ ይተካሉ። ከአንድ የቮልቴጅ ወይንም ጅረት ምንጭ በስተቀር፣ በዑደቱ ውስጥ የሚገኙትን ማናቸውንም ምንጮች አጥፋ። (በዜሮ ተካ)። የጠፉትን ራሳቸውን የቻሉ የቮልቴጅ ምንጮች በዜሮ ተቃውሞ ወይንም በሾርት ተካ። የጠፉትን ራሳቸውን የቻሉ የጅረት ምንጮች በአዕላፍ ተቃውሞ (ኦፕን) ተካ። ከላይ የተጠቀሱትን ደረጃዎች ለእያንዳንዳቸው ምንጮች በተናጥል ተግብር። ከነዚህ ደረጃዎች በኋላ የሚገኙትን ውጤቶች ደምር። ድምሩ የአጠቃላዩ ዑደት ውጤት ይሆናል። የአነባብሮ እርግጥ ትንታኔ በዑደት ትንታኔ ውስጥ በጣም ጠቃሚ ነው። ለዚህ ምክንያቱ ማናቸውንም ዑደቶች ወደ ኖርተን እኩያው እና ቴቭኒን እኩያው ለመቀየር ይረዳልና።