Rat Rat xeetu gàncax la gu bokk ci njabootu "Combretum". Dees na ko fekk ca Senegaal, ca Burkinaa, ca Gana, ca Mali, ca Gàmbi, ca Niseer, ca Niseryaa ak ca kamerun. Rat cib gott lay faral di sax ak ci yeneen xeeti suuf yu bari, waaye ci beeñ la gëne. Day muñ bekkoor te ci barab yiy sotti lu toll ne 200 ba 700 milimet cib taw cim at lay meññ. Màggam daa gaaw. Rat gàncax la guy àgg ba 12 met. Bànqaasam day wàcc, ronam dëng, xàncam day dége te baam , ñuul. Xobam day dijj, nëtëx te mel ni ndàbb bu mboqe. Ci noor lay tóortóor. Doom bi dana àgg ci 2,5 ba 4i sàntimet ci guddaay. Ak 1,5 ba 3i sàntimet ci yaatuwaay. Saawiyee ba nowàmbar lay meññ ci yaatal. Dees na ci jële ay melal yu mboq. Aw dénkam dees na ci defar ay jumtukaay. Dees na ko jëfandikoo ci wulli. Ñam la ci yenn mala yi. Dees na ko lekk te di defar ay ndimo. Xobu rat day faj soj, wutal juroom ñaari xob baxal ko ci genn wàllu liitar lu mat 5i simili, di ci naan genn wàllu kaas suba , bëccëg ak ngoon.


Saamowa (Etaa bu Moomboppam bu Saamowa) : réewu Oseyaani


Melaneesi benn la ci diwaan yi ñuy faral di seddatlee Oseyaani. Bii seddatlin nga xam ne Kureelu Mbootaayu Xeet yi sax mooy la jëfandikoo suy seddatle àdduna bi ci ay Diwaan, gëstukat yi ñoom seddatle bu bees bi la ñu taamu, moo xaaj Oseyaani ci ñaari diwaan: Oseyaani gu jege ak Oseyaani gu sori yi melaneesi box. Baatu Melaneesi waa faraas bii di Jules Dumont d'Uville moo ko sakk ci li jege atum 1830 (moo sakk itam baat yii di Polineesi, Mikroneesi ak Maleesi), mi ngi jóge ci baati waa Geres yii di μέλας (ñuul) e νησος (dun) maanaam dunu ñu ñuul ñi. Ay dun yu tuut ñoo fa ne, man cee lim: Ginne-Gu-Bees gi Kaledooni-Gu-Bees gi Fiiji yi Duni Solomon Duni Banuwaatu Bismarck Ñenti réew ñooy yi fa ne ak benn suuf bu bokk ci Faraas: Fiiji Duni Solomon Kaledooni-Gu-Bees Papuwasi-Ginne-Gu-Bees Wanuatu


Hepatite B (HB) feebar la buy wàlle, li koy joxe mooy doomu jàngoro (wiris) bi tudd virus hepatite B (VHB) te dafay jàpp resu nit ki. Mën na wàlle ci lu sew ak ci lu tar. Li gëna bari suy sooga dal nit ki du feeñ ci moom. Amna ci ñoo xam ni da leen duggee dañuy feebar di waccu, der bi furi, tàyyeel, saw mu nëx ak metitu biir. Yenn dina faral di def noonu ay ayi-bis waaye bariwul lumuy faat nit ki su koy sooga dal. Feebar bi mën na nekk sa yaram 30 ba 180 fan laata muy feeñ. Xale yi feebar bi dug bi ñuy sooga judd, 90% ci ñoom dañuy yegg ci hepatite B bu tar bi (kronik) waaye xale yi am 5 at, 10% ci ñoom rek ñooy am bu tar bi. Lu gëna bari ci hepatite bu tar bi du feeñ; waaye mën na dem bay egg ci, cirrhose ak yàq resu nit ki (cancer du foie). Cirrhose ak res wu yàqu dina daaneel 25% ci ñi am njàgoro ju tar ji.


Tàkk g Fr: désert


Ñaqu sëqët su tar (coqueluche) mooy li mëna aar nit ki ci feebaru coqueluche. Ñaari xeetu ñaqu coqueluche ñoo am: biy am selil bi yépp ak bi ko dul am. Ñaq biy am selil bi yépp amna kaaraange gu yegg ba ci 78% waaye ñaq bi amul selil bi amna diggante 71 jàpp 85% ci kaaraange. Kaaraange ñaq bi dafay wàññeeku, li ko dalee 2 ba 10% at mu nekk, waaye bi kaaraange ñaq bi amul selil bi mooy gëna gaawa wàññeeku. Suko jigéen ju ëmb jëlee dafay aaraale liir bi ci biiram. Gis nañu ni ñaq bi musal lu ëpp genn-wàllu milion ciy nit ñumu naroon faat ci 2002. Waa Mbootaayu Wergi-yaram ci Àdduna bi (OMS) ak waa Kuréel giy Saytu ak Fàggu ci Feebar yi (CDCP) dañu digle ñu ñaq xale yépp ci anti-coqueluche te ñu boole ko ci ñaq yi ñuy faral di def. Nit ñiVIH/SIDA bokk nañu ci ñi ko wara jël. Xale war nañu ko jël ñatti yoon, di tàmbali suñu amee juróom-benni ayi-bis. Mën nañu ci yokk yeneen sudee xale bu dëgër wala mag. Ñaq yi ci am dañu àndaale ak yeneen ñaq.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Segg g : rab la ci rabi àll yi


Ganaw bamalen nuyo, tay dama indi wone bene sujet ci astuces mobiles. Molay meuneul ngay def ci sa joumtakayou wote ay mbiir you neubeutou you ndaw wayer you am solo. Bokounaci noniou def ba guiss sa téléphone bou réré, bokounaci noy def ba délowat sa téléphone mou melni lou bess, bokounaci noy def so fatéwé sa cabi bilay takh nga dougou ci téléphone bi. Mouy lou am solo ci sounou doundine, ndakh téléphone ak dioumtoukay you kharalayi bokounagnou ci sounou dound té kéne meunoula dem bayiko. Ci astuces yoyou meun nagnou ko am ci bep téléphone android ak IOS ak ci marque you bari you melni: Samsung Apple Xiaomi ak yénéne. Bolene dougué ci site bi di astuces mobiles di nguéne fa guiss yoyou astuce ci bene par béne ak ay firdé aki video. beuseul fi pour dem fa. Bok naci liguey ndieug def moy connectéwou ci google localiser mon appareil pour kham foumou fété guinaw boci activé gps bi Meun nga def mou sonner, meun ngako bloquer, meun nga dindi mbolene mbiir yi nékone ci biir, lou déméni ay photo ak ay widéo.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Podgora mooy péyu réewum Montenegro.


xam-xamu suuf si mooy li nuy wax (Jiyoloji), xam-xam la buy gëstu lépp lu aju ci suuf si kaw gi ak biir gi, ak doj yi (montaañ yi)añs. Bu jawwu ji di biy gëstu lépp luy jawwu ak tegaloo gi ñu tegaloo. Jawwu ji nak :mooy mbalaanum ngelaw li wër suuf si. Lees di gën a sori suuf si, ngelaw liy gën di néew-doole di gën di amadi, day mujj sax di lu fàddu ci ay fukki culómet cig kawe. Lii a tax ñu man a séddale Jawwu ji ci ay goxi jawwu yu wuute te tegaloo, gox bu ci nekk ami jagley boppam: Fatt-jawwu walla JAWWU JU FATT ji: mooy ji gën a tal gën a fatt te gën a féete suuf; moom ngelawam day yëngu jamono ju nekk, fa lay niir yi di sosoo ak mbooleem soppaxndikuy jawwu yi; kon cig jege mooy jawwu ji ëpp ag jeexiital ci wàllug dëkk ci kaw suuf ak ci ni kilimã bi di séddalikoo Yolom-jawwu walla JAWWU JU YOLOM ji: mooy tiim bi ñu la njëkk a wax, moom nag ngelaw lu yëngoodi moo ko sos, lu ñàkk a ñàkk.


Pentuur Fodé Camara Soly Cissé Kalidou Kasse Iba Ndiaye Souleymane Ndiaye Ousseymou Sarr Amadou Sissokho Moussa Tine


Ci angale mooy Akim; Ci faranse mooy Achim Benn ci maamaati Yeesu ci Macë la woon (Mc 1:14). Turam feeñul ci Kóllëre gu jëkk gi.


Ci làkku ibrë (מָשִׁיחַ), la baat bi jóge. Almasi bi mooy ni ñu koy waxe ci Lislaam (Al-Masiḥe, المسيح). Ci angale mooy the Messiah; Ci faranse mooy le Messie Almasi bi mooy tekki 'Ku Yàlla fal ngir liggéeyal ko'. Yonent Yàlla yi jiitu woon jamano Kirist waxoon nañu ci lu jëm ci musalkat bi Yàlla dige woon nara ñëw. Tur wi dafa ëmb wax yooyu yépp. Yawut ya, bu ñu masaana fal kenn, dañu daan sotti diwlin ci boppam, muy yonent, muy sëriñ mbaa buur. Krist, Almasi bi nag, mooy Ki Yàlla sol Xelam, ngir wone ne mooy Yonent, Saraxalekat ak Buur bi. Moo di yonent, bi nuy jottali xebaaru jàmm fa kanam Yàlla. Moo di Saraxalekat, bi nu ubbil bunt fa Yàlla. Moo di Buur, bi yilif ñépp ak yépp. Baat bii mu ngi jóge ci làkku araab, sukkandiku ci làkku ibrë, te muy tekki ‘Kirist' ci làkku gereg. Ci Injiil bi ci gereg Almasi bi dafay am ñaari yoon rekk (Yow 1:41; 4:25).


Ci angale mooy Amplias or Ampliatus; Ci faranse mooy Ampliatus Benn toppkatu Yeesu ci Room la woon. Dañu koy gis ci Ro 16:8.


Apolyon *Grekçe, İncil de geçen bir melektir.İbranice adı, Avaddon'dur. İncil Vahiy 8,9 Yedi Borazan (Apolyon'un geçtiği ayet, 9. ayettir.) Beşinci melek borazanını çaldı. Gökten yere düşmüş bir yıldız gördüm. Dipsiz derinliklere açılan kuyunun anahtarı ona verildi. Dipsiz derinliklerin kuyusunu açınca, kuyudan büyük bir ocağın dumanı gibi bir duman çıktı. Kuyunun dumanından güneş ve hava karardı. Dumanın içinden yeryüzüne çekirgeler yağdı. Bunlara yeryüzündeki akreplerin gücüne benzer bir güç verilmişti. Çekirgelere yeryüzündeki otlara, herhangi bir bitki ya da ağaca değil de, yalnız alınlarında Tanrı’nın mührü bulunmayan insanlara zarar vermeleri söylendi. Bu insanları öldürmelerine değil, beş ay süreyle işkence etmelerine izin verildi. Yaptıkları işkence akrebin insanı soktuğu zaman verdiği acıya benziyordu. O günlerde insanlar ölümü arayacak, ama bulamayacaklar. Ölümü özleyecekler, ama ölüm onlardan kaçacak. Çekirgelerin görünümü, savaşa hazırlanmış atlara benziyordu. Başlarında altın taçlara benzer başlıklar vardı. Yüzleri insan yüzleri gibiydi. Saçları kadın saçına, dişleri aslan dişine benziyordu. Demir zırhlara benzer göğüs zırhları vardı. Kanatlarının sesi savaşa koşan çok sayıda atlı arabanın sesine benziyordu. Akrebinkine benzer kuyrukları ve iğneleri vardı. Kuyruklarında, insanlara beş ay zarar verecek güce sahiptiler. Başlarında kral olarak dipsiz derinliklerin meleği vardı.


Garabu taba garab la gu man a toll ci fukk ak juroom ba ci ñaar fukk met. Peer bi am daa kaaraange lool. Xas mi am ay xar-xar. Xobi garab gi man naa yaatu lool di toll ci juroom ñatti sàntimet ba ci fanweer ak juroom ci ay sàntimet, am it ay pàcc-pàcc yu man a àgg ci ñatt ba juroom ñaar. Taba garab la guy tóor-tóor, tóor-tóor yuy tijjeeku ba ci juroom ñaar. Foytéefam daa am xott wu koy aar. Xott woowu moom la ñuy toj ngir jot taba ja ca biir, bu xott wi ubbeekoo man na ñoo nekk ci biiram ñeent ba ci juróom ñent donj taba leeg-leeg muy ñuul mbaa muy mboq mbaa muy xaw a jege xonq. Cola cordifolia


Sànd garab la gog daa bokk ci njabootug moresea nekk ca Afrig sowwu jant, garab gu njool la man a àgg ba ci 20i met, day ruus jamonoy noor di sëq ci jamonoy nawet. Ay xobam am na ñu koy jëfandikoo cig togg di ko lekk. Bu nawet biy jeex lay meññi. Dees koy lekk it, mu neex lool. Morus mesoziygia


Dóobaali garab la gu rëy gu am xob yu dëgër yu man a toll ci juróom-benn ba ci ñaar fukk ak benni met ci njoolaay. Lu ci ëpp ag ray-donn lay doon. Muy garab gi day juddoo ci kaw geneen garab gu màggat. Bu juddoo ci kaw garab googu, dana am ay reeni jaww yoo xam ne dana màgg ba laal suuf di am it ay xob yuy mujjee muur xobi garab gi mu juddoo, am peer bu mujj nangu peeru garab gi mu juddoo mujj gi nag mu nekk garab ci boppam gu rëy lool. Garab gi nag leeg-leeg man nañu koo jëmbët ngir ay foytéefam walla ay njariñam cim paj walla yeneen yuñu ko man a jëfandikoo. Leeg-leeg it danañu ko jëmbët ngir mu man a mbaar ci bërëb yi ñuy féexloo. Keppaar gu neex la am. Dóobaali garab gu bari ay njariñ la ci wàllu paj. Xas mi dañu koy jëfandikoo ci lépp luñuy faje fajum cosaan. Maanaam faj soj, man a faj put guy metti, man a faj biir buy daw, man a faj i goom, man a faj seere, man a faj bakkan buy bori, ñu man koo it jëfandikoo ngir yokk meewu jigeen juy nàmpal.


Ci angale mooy beryl; Ci faranse mooy béryl Per bu wert ni géej la. Gis nañu ko ci Injiil ci Pe 21:20.


Dëkk bu ndaw ci tundu Oliw ya, daanaka 3 kilomet diggam ak Yerusalem ci yoonu Yeriko. Tur bi moo tekki këru figg yi. Yaakaar nañu ne amoon na fa dëkk tàmbali ca 600 at yu jiitu jamono Kirist ba 1400 at gannaawam. Foofu la xariti Yeesu, di Màrt, Maryaama ak Lasaar, dëkkoon. Ca ayu-bésam bu mujj ba Yeesu doon na fanaan Betani, di xey dem Yerusalem bés bu nekk. Mc 21:17; 26:6; Mk 11:1,11,12; 14:3; Lu 19:29; 24:50; Yow 11:1,18; 12:1,9.


Pàppaaya ñu ngi koy fekk lu ci ëpp ci fu bari ndox. Bu dee ca Senegaal bari ca fa ñuy tudde ñaay bi ak ca Kaasamaas. Guddaayam dana toll ci 3 ba 7u met. Mu bokk ci njabootu dicotylédone bi nga xam ne seen i wànqaas lu ci ëpp day taqaloo. Dundam ci kaw suuf nag, taxu koo yàgg lool diggante ñatt ba juróomi at su bare ba bari waaye ci at mu njëkk mi dina tambalee am meññeef. Te booy dagg wànqaas yi, diir bu gàtt mu tàmbalee amaat yaneen i wànqaas. Ag ndombaam nag da mat 20i sàntimet . Yaram wi yenn saa yi mu yor melo wu nëtëx yenn saa yi mu yor wu baam. Xob wu rëy lay yor wow manees na cee uppu. Boo amee liir buy sank muy seere dangay jël ñam wi ci biir nga nal ko di ko ko jox kudd gu ndaw dana dindi seere bi. Bu dee mag mu jël genn wàllu kaas. Ñi am jafe-jafey reesal buñuy jël doom bi ba la ñuy tëdd dinañu reesal ni mu ware. Ku am dagg-dagg bu bees bu jëlee xott pàppaaya wu xaay wi teg ko ci dana tax dagg-dagg bi gaaw a wér.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Povoação Velha benn dekk-dëkkaan Boa Vista ci yu penku yu nekku Boa Vista, Kap Weer. http://www.ine.cv/censo/censo2010.aspx Berlitz (2015-08-03). Berlitz: Cape Verde Pocket Guide (en). [S.l.]: Apa Publications (UK) Limited. ISBN 9781780048765 Boa Vista, www.sdtibm.cv Cape Verde Islands pocket guide, Emma Gregg, Berlitz, 2009 (en), ISBN 978-981-268-670-1 Arquipélagos, www.arquipelagos.pt (en) Kap Weer, nëkki Boa Vista, www.capeverde.com (en) "Agricultores de Povoação Velha na ilha da Boavista revoltados com a actividade dos Motos4", RTC, (pt) 2 fewriee 2010


Niimaa xeetu garab la gu bokk ci njabootu "Azadirachta", End la bàyyikoo. Ci barab yu naaje yi ak xaw a naaji yi lay sax. Garab gu gaaw a sax la, man na àgg ba 20i met ci guddaay, ci lu neew nag 35 ba 40i met. Xobam day wéy waaye danay ruus ci jamonoy bekkoor gu taar. Bànqaasam daa yaa te tàlleeku. Xobam danay àgg 20 ba 40i sàntimet ci guddaay. Tóortóoram daa weex te gëtte. Xobi niimaa day dàq yoo ak i ñoñam. Diwu niimaa day jariñ ci wàllu melal. Azadirachta indica Araab: Farañse: neem Àngale: neem


Mbànte garab la guy sax at ba at, gu sew te am car yu sew di am ay xob yu xet ga nàqari lool, mu man a yegg ba ci ñaari met ci guddaay waaye lu ci ëpp nag lu ndaw lay doon doom yi it doon doom yu sew te gudd. Garab gi ñi ngi koy watte ci àll bi ngir fajum cosaan. Doom yi leeg-leeg man nanu koo jëfandikoo ngir mu wuutu kafe. Garab gi nag, faju lees ciy gën a def. Garab gi ci li ëpp mi ngi sax ci suufu sën walla fu ko jege walla ci lu xaw a kawe tuuti walla ci bërëb bu suuf sa xaw a nangu walla ci bërëb boo xam ne dex da faa jege mbaa ab àll. Garab gi manees na ciy lekk mbaa di ko jëfandikoo cim paj. Ci lekk gi: doomi garab gi bees ko jëlee weer ko ba mu wow nu wal ko ba mu nekk sunguf manees na koo jëfandikoo ngir mu wuutu kafe.


Liisugar, xeetu garabu tóortóor la. Garab la gog mi ngi cosaanoo ci penku Afrig ak bëj-saalumu réewi araab yi. Garab la gog dafa am ay xob yu dëgër guddaayam manees na koo natt ci 3i met jëm kaw, peeram dafa yaatu lool te rëy. Garab la gog dafa bari ay car lool ci jeexitalu car yi da nan fa gis ay tóotóor yoo xam ne guddaayam manees na koo natt ci 5 jàpp 15 ci sàntimet walla 1 jàpp 13 ci yaatuwaay. Garab la gog dees koy jëmbët ci ay pot. Mu yaatu lool ci tund wi nga xam ne dafa digg-dóomu tàngul seddul day soxlawoo naaj. Tóortóoru Liisugar Xob yi Garab gi Tóortóor mi batay Xoox yi Adenium obesum


Àkkasaa, garab la gu bokk ci njabootu Fabaceae, Asi gu Ngopp suuf (bëjsaalum-penku) la bàyyikoo waaye ci lu yees nit tasaare na ko, ji ko Afrig. Garab gi man na àgg ba 25i met ci guddaay. Xobam day njaxas. Tóortóoram ya dañuy mboq te dajaloo ciw car ba noppi sëq te di guddee nu day ni 15 ba 30 sàntimet. Doom bi day wërbalu teg ci di àgg 10 ba 30i sàntimet ci guddaay. Dees ko jëfandikoo ngir: -Jëmbat pàkk yi booy. -Dekkil suuf su dee. -Faj mettig yenn cér yi. -Defar yenn garab yi. Tóortóoru àkkasaa Xob yi Doom yi Xooxu doom bi Senna siamea Farañse: cassia du Siam/ casse du Siam.


Xavier Rovira Rojas - dioudo Mataró, Catalonia, si atoum 1977 si diourombénèlou wèr wi si att bobou, mathematicien la té guénè keur you mag you niouy wakh Valldemia Marist ak Autonomous University. Kou khariagne la si wal wowou tey liguéyè Plaut (Acctus) fofou sa Barcelona si atoum niari diounni ak niar ba niari diounni ak niet diougué fa dem fofou niouy wakh Northgate Arinso si atoum niari diounni ak niet sa Barcelona lègui mou ngui fi si Wiyen. Basketeur la tamit bou nékon si équibou Valldemia si atoum diounni diourom nièneti temer diouro nièneti niar ak niari diounni ak diourom ben fofou sa CE ak si atoum diounni ak diourom ben ba diounni ak diourom niet Argentona fofou sa CB.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Corda benn dekk-dëkkaan Ribeira Grande ci yu dunu Santo Antão, Kap Weer. http://www.ine.cv/censo/censo2010.aspx


Nus walla mbuumu giléem garab la gog mi ngi bokk ci njabootug capparceae Moom nag garab la gu bari lool fii ñu nekk muy Senegaal , ak fu mel ni Moritani , ak Gàmbi daal di dem ba réewum Somali ba wàcc ba ci suuf ci réew mi ñuy wax Afrig gu bëj-saalum. Ndax moom ci gox yoo xam ne dañoo xaw a wow lay sax , leeg-leeg mu gàtt , leeg-leeg mu njool. Garabu nus taxawayam dinay dem ba àgg ci 10 fukki met ci kaw , moom nag xob yi ; xob yu dëgër lay doon te dafay nëtëx, baxa saa su ne. Ay reenam fu dëgër la ñuy sàmpu fu mel ni ab xorndom, maanaam fu xorondom dëkk, am xasam it dafa dëgër te ritax. Moom nag lu bari ay njariñ la . Bokk na ci ay njariñam : di na faj opp ji ñuy wax siburu, ak yaram wu tàng , dinay faj jaani biir maanaam ay saan, baax na ci tànk bu newwi ak i góom , baax na ci góor gu niiw kàttan , baax na lool ci jigéen ju taxaw maanaam ku doom jafe, baax na ci soccet , ak i tànk yuy metti rawatina bu dee sedd maanaam "rimaatism" baax na ci biir buy daw rawatina bu àndee ak dereet , ak yaram wu tàyyeel , dina faj it tawat ji ñuy wax sifis .


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Chelsea F.C. (Chelsea Football Club) benn football club ci "Premier League" (Nguur-Yu-Bennoo) ci dekku Londar. Premier League: 2004-05, 2005-06, 2009-10, 2014-15, 2016-17 Stamford Bridge Premier League Stamford Bridge - World Stadiums (en) Chelsea F.C. - Dalub web (en)


Ahmadou Bamba mooy ki taxawoon jàmmaarlook tubaab yi, ngir xeexal lislaam, te desal fi sunu ag dëkk ci Afrig tey bég cig cosaanoo fi, kon njukéel ko war nanu, kii moy ki taxawal yoonu Murit, tey ki taalif lu sakkan ci diine, indi ay gisiin yu bees, ginaaw bi nu ko sonnalee genne ko ay yoon réewam Dencukaay:B33.jpg Li ma tax a jug, jëme ma ci def bile ligéey, te ma jàppe ko muy bu am njariñ, mooy, benn: jortu ne, ci def gi, ñi ngi ligéeyal Sëriñ bi, waaye it xeet wi, ndax jël lu mel ni jaar-jaari Sëriñ Tuubaa, ak li mu làmboo ciy njariñ, nga tas ko, teg ko ci fu loxol ku nekk jot,yombal ko ba ku jug man koo xam, man koo dégg , man cee jariñu, ca anam ga mu gën a yombe, gënnee leere, te yaakaar naa ne def ko ci wolof , ñeel wolof yi,ci anam yiy yombal la, tey leeral,lu mel ne lii de yaakaar naa ne amul lu ko gën di ligéeyal Sëriñ bi,waaye ag ligéeyal sa xeet it mi ngi ci, ndax ag dundal la, ñeel saw làmmiñ, te gis naa ne lu waay man a xame ci làkk, ak wu mu man a doon, ci sa wos, lay gën a dugge,lay gën a tooge,lay gën a nekke, luy dund ak yaw, ci lay doone kenn ci yaw, ngay yaw itam kenn ci moom, ngéen di benn bu dul ñaar, gis naa ne bokk na ci li ñiy rawe di rawe, di jànge ci seeni làkk, di ci waxe, di ci xalaate, te di ci jokkoo.


Neptuun Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Luiz Felipe de Camargo e Almeida Neto (1 agosto 1960, Rio de Janeiro): Breesilian


Ci angale mooy Elymas; Ci faranse mooy Élymas Luxuskat la woon, ku bokk ci Yawut yi ci dëkku Pafos ci dunu Sipar. Dañu koy tudde itam Bar-Yeesu. Mu bokk ci gàngooru boroom réew ma tudd Sersiyus Poolus. Dafa dogale Pool, ngir bañ boroom réew ma gëm. Waaye Pool rëbboon na ko ba mu gumba. Man nga ko jàng ci Jëf 13:6-12. Man nañu gis tur wi ci Jëf 13:6.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Bà Rịa ab dëkku-kaw la ca bëj-saalum-penkug Wiyetnaam. Mi ngi yaatoo 91,5 km², ci 2011 amoon na 224.988 way dëkk.


Lyubertsy (Люберцы) dëkku di Riisi. Nitñii motnañu 172 525 (2010).


Ci làkku ibrë \^hdyu-tyb\^; CI làkku yawut la tur wi jóge. Ci angale mooy Bethsaida; Ci faranse mooy Bethsaïda Dëkk ba ci penku-kawu dexu Galile la woon, sorewul fu dexu Yurdan dugg. Tey jii xamuñu tembe bérab bi. Man na nekk sax amoon na ñaari dëkk yu bokk tur Betsayda. Benn ci penku dexu Yurdan, te benn (mooy Betsayda ci diiwaanu Galile) ci sowu dexu Yurdan. Man nañu koy jàng ci Injiil ci Mc 11:21; Mk 6:45 8:22; Lu 9:10; 10:13; Yow 1:44; 12:21.


Akaykus – Ci angale mooy Achaicus, ci faranse mooy Achaïcus. Benn toppkatu Yeesu bu dëkk ci Korent la woon. Moom ak Fortunatus ak Estefanas dem nañu Efes ngir xamal Pool xebaaru mbooloom ñi gëm ma nekkoon ca Korent. Ci Injiil dañuy gis Akaykus ci 1Ko 16:17.


Kingisepp (Кингисепп) dëkku di Riisi. Nitñii motnañu 48 488 (2010).


Izhevsk (Иже́вск) dëkku di Riisi. Nitñii motnañu 627 734 (2010).


Asaka Ay farataam aki sunnaam


Shlisselburg (Шлиссельбург) dëkku di Riisi. Nitñii motnañu 13 170 (2010).


Sëriñ Móodou Lóo Dagana (Sëriñ Móodu Lóo Dagana) mi ngi judd ci atum 1858 ca kër madu yala, mooy dëkku cosaanam, ma nga ca njàmbur (Luga). Yaayam mi ngi tudd Soxna Astu Lóo, baayam Sëriñ Subayru Lóo. Mi ngi jànge Alquraan ak xam-xam ca njàmbur ba mujj doon ab jànglekat bu mag. Yoroon na lu mat fukki daara ak juróom ci kilifteefam. Mi ngi seeti sëriñ Tuubaa ci atum 1898 juge ca kokki guy dëkkub ay nijaayam la. Daa tëdd guddi am lu ko feeñu ne ko demal wuti ab sëriñ, ci la jug ne seeti Sëriñ Tuubaa, te booba kenn xamul fu Sëriñ Tuubaa nekk, tubaab yi dañ koo génne woon (exiler).    Sëriñ Móodu Lóo Dagana dox seeti ko jaar na ci dëkk yu bari di dox ak tànkam ba gis Sëriñ bi te xamul woon fumu nekk. Bi miy dem at la am ci yoon wi. Bis bim juge woon kokki guy ba mu delsee ca at mële la soog a gis sëriñ bi.


Qingdao (青岛市) dëkku di Siin. Nitñii motnañu 9 046 200 (2014).


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Nairobi mooy péeyu réewum Keeñaa di itam dëkk bi fa gën a rëy.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Lilongwe mooy péeyu réewum Malawi


Rajab manees naa wax ne ci xeetu garab yi la bokk. Amna ñu ko ber it ne du garab. Bari na ay xeet lool nag, amna lu ëpp téemeeri xeet. Amna ci bu ñuy wax kooyi naar, pakkub lëg, jaatoor, beñeb lëg, sawum xaj. Amna ci yu weex am ci yu yor yeneen i wirgo. Amna ci yu ñuy lekk, te muy sax ci suuf di am jëmm, am ci yoy tooke la day raye. Yooyu di raye nag Afrig la ëppe ci tàngoor wi, fu ci mel ni Senegaal, rajab ya fa nekk, kenn waru koo lekk. Moom rajab nag ci ngelaw li rekk la aw jiwoom di jaar. Jiwu wu góor wi mooy naaw daje ak wu jigeen wi ñu joxe doom. Amna ci yoy, day yàq garab da koy ray. Pëndax lay doon bu weex tuuru ci garab gi ne ci ñàpp. Pëndëx boobu it bu laalee kawari nit, da koy xus moom la ñuy wax mbay-wataan . Rajab yi tuuti ba kenn manu koo gis ak bët moo koy def. Lu bari looy gis mu xuur nag, bu dul bagteri rajab a ko waral.


Guy Daqaar Kullu-kullu Sànd Dibbtóon Keŋ Ñamako Mbal Dambal Bàccoor Mbàccaar Karasol Ngun-ngun Pàppaaya Rajab Sexaw Bul Dóobaali Sànqaay Lóriye Ngeer Caxat Fuuf


Mbootaay yu adduna yi: kureelug xeet yi , mbootaayu xeet yi (walla xeet yu bennoo yi), mbootaayug reewi Lislaam yi (walla mbootaayu daje gu lislaam gi). Ñatti mbootaay lanu bëgg’a waxtaane ci doggantal gii, ñooy : Kureelu xeet yi, Mbootaayu xeet yi, Mbootaayu reewi jullit ñi. Mbootaayu Réewi Jullit yi Kureelu Mbootayu Xeet yi


Dencukaay:Kàrtuw Tuubaa ci google earth.jpg Màggalug Tuubaa, Bis la bu màgg fi Taalubey Sëriñ Tuubaa yi te it di bis bu ñu fonk, Di it bis bi Sëriñ Tuubaa demee ci tukkib liggeey bi, ci 18 ci aw Magal (safar), Nu di ko amal at mune fa Tuubaa, ci fukki fan ak juróom ñatt (18) ci aw Màggal (Safar), ci arminaatu (calendrier) weer wi walla bu Hijri. Teg ko ci ndigalul Sëriñ Tuubaa "Bu bis bi ñëwatee na ngeen ma Santal Yàlla kem séen kàttan". Mu digle woon ko ci fukki fan ak juróom ñatt ci atum 1341 ci hijri, di 16 julet 1921 ci Gregorian. Muriid yi di juge fune di jëm Tuubaa, ngir amali ko fa barab bu tedd boobee, dem na nag ba yamatul rekk ci Muriid yi, Waaye xanaa nekk xew-xewu Julli ñépp, Mbaa sax nit ñi ngir mu gën a matale, Muy yitte ju rëy, Ay miliyoŋi nit diko teewe.


Wommatiinu mbëj walla Wommatiin wi moo nuy wax ci anam gi wommat wu mbëj wi di amee. Ci limam lanuy sukkandiku ngir man a xam ñaata la benn jumtukaay bi manee wommat mbëj. Safaanam di dëgërluwiinu mbëj wi di li lay wax ni ab jumtukaay manee dëggërlu jàllug dawaanu mbëj ci biiram. Bennaanu nattu wommatiin wi mooy siemens ci meetar [s/m]. Nekk itam dawaanu mbëj ci kaw taraayu ab toolu mbëj [I/E]. lu bari bile araf lañu koy teewalee σ {\displaystyle \sigma } . σ = ρ − 1 = l R ⋅ A {\displaystyle \sigma =\rho ^{-1}={l \over {R\cdot A}}} σ {\displaystyle \sigma } mooy Wommatiin wi ρ mooy dëgërluwiin wi (ñu koy natte ohm* meetar) R ndëgërlu gu mbëj gu ab wommatukaay (ñu koy natte ohm) l mooy guddaayu wommatukaay bi (ñu koy natte meetar) A mooy dijjaayu wommatukaay bi (ñu koy natte meetar kaare) Wommat wu mbëj Dëgërluwiin Dëgërlukaay


Safaanukaay ab masinu mbëj la buy soppi kàttanu doolerandu ci kàttanu mbëj ci melokaanu dawaan bu safaanu. Soppali gi mi ngi cëslaayu ci feeñte gu xiirtalug mbëjbijjaakon. Defariin gi dafay aju ci xeetu safaanukaay bi mu nekk. Masin bi dafa am ñaari xaaj, benn bi ab xott la bu am am pax ñu koy wax tekkaaralaan, beneen bi di xaaj biy dugg ci bu njëkk bi, ñu koy wax wëndeeluwaan. Baatu demandoo mi ngi jóge ci li walug bijjaakon bi di demandoo ak wëndeeluwaan bi. Ci tekkaaralaan bi la lëmës giy jur toolu bijjaakon buy wëndeelu di nekk ci ndimbalu ay mbëjbijjaakon, seen lim yam ak limu wéq yeek seexi dott yi, kon su nekkee ab safaanukaay bu ñettiwéq, ñetti mbëjbijjaan ak ñetti seexi dott lañuy doon, su nekkee ñeenti wéq juroomi mbëjbijjaan lañuy doon. Safaanukaay bu demandoo ab doxalukaay bu demandoo lañu jël wëlbati ko. Ab doxalukaay soo ko joxe kàttanu mbëj mu delloo la kàttanu doolerandu, soo ko wëlbatee jox ko kàttanu doolerandu mu nekk ab jurukaayu mbëj, jox la kàttanu mbëj. Bii xeetu safaanukaay ab doxalukaay bu demandoodi lañu jël wëlbati ko mu nekk jurukaayu mbëj.


Qin Shi Huang moo doonoon imbraatóor bu njëkk bu Siin gees Bennal. Ginaaw bi mu bennalee Siin, moom ak njiitu xelalkatam yi Li Si, def nañu am mbooloom ay yéwénal (reformes) yu koom ak politig yu mag, def it ay sémb yu mag, yu ëmbaale sumb (version)bu njëkk bu Miir bu Mag (the great wall)bu Siin bi. Waaye nguurug jaay-dooleem ga (nga xam ne lakk na ay téere, suul ay woroomi xam-xam) tax na muy jëmm ju jeqi dàggasante ci taariixu Siin


Ndakaaru wenn la ci 35 tund yees séddalee Réewum Senegaal, di it benn ci 4 tundi diiwaanu Ndakaaru, dëkku Ndakaaru mooy péeyu tund week diiwaan bi te am 1 030 594 ciy way-dëkk Tund wi dees koo dog-doge ci 19 dëkkaani ndiiwaan, di: Beer Biskuwitëri Kamberéen Jëppël-Derkle Faan-poe Ë-Amicee Gëltappe-faas-Kolobaan Graa Ndakaar Aan-Nelleer HLM Medinaa Meermoos-Sakre-Këër Ndakaaru gu Platóo Ngor Parsel aseni Paduwaa Sikaap-Libeerte Wakaam Yoof Tundi Senegaal Diiwaanu Ndakaaru Ndakaaru (fr) Ibrahima Diallo, Le droit des collectivités locales au Sénégal, Paris, L'Harmattan, 2007, 380 p. (ISBN 978-2-296-03770-0) (fr) Djibril Diop, Décentralisation et gouvernance locale au Sénégal. Quelle pertinence pour le développement local ?, Paris, L'Harmattan, 2006, 268 p. (ISBN 2-296-00862-3) (fr) François Zuccarelli, « Le département sénégalais », Paris, Revue juridique et politique, n° 3, juillet-septembre 1968, p. 854-874


Ci jëmm, liggéey bi jenn doole def mooy kàttan gi doole jooju joxe ngi tomb bi ñu ko jëfe man a topp, maanaam jóge fa mu nekkoon randu benn digal bi. Digal bi muy randu mi ngi aju ci taraay ak jubluwaayu doole ji. Soo buuxee ab lal, mu randu, def nga ab liggéey, tomb bi nga jëfe doole ji, maanaam fi nga jañee lal bi doole ji, mooy fi nga teg say yoxo, te dañuy toppaale lay biy randu. Ngir xam liggéey bees def ci ag noste faww nu xam doole ji nu ci def ak dayoob digal bi mbir mees jañ doole ji randu. Jenn doole ju sax F → {\displaystyle {\vec {F}}} jees jañ menn mbir mu dox topp wenn yoon wu jub u → {\displaystyle {\vec {u}}} dina joxe benn liggéey bi W bi yam ak ab coppiteeg kàttanu nosteg gi. W = F → ⋅ u → {\displaystyle W={\vec {F}}\cdot {\vec {u}}}


Wéñumeññet wéñ buy doundé mango


Pichilemu dëkku di Sili. Nitñii motnañu 12.392 (2002).


Merkuur mooy jawwu ji gën a jege jant bi te gën a diisadi (woyof) ci jawwu yi nu xam ci nosteg jant bi. Diggam ak jant bi mingi toll ci diggante0,31 ak 0,47 ce benntey saytubiddiw (46 ak 70 miliyo ciy kilomeetar), ëppe sunu jawwu jii di suuf lu ëpp fukki yoon ak ñaar, te gën a kawee lu bari yeneen jawwu yi ci nosteg jant bi. Wareesoon na koo man a gise ak bëtu kese fi sunu jawwu ji waaye wet gi mu féete jant bi (yées 28,3 degre) tax na muy nuur ci biir leeraayu caneeri jant bi.


Kocc Barma Faal ñu ne it Kocc barma , been kanding la woon, ca senegaal, ci jamono nguuru Kajoor am, ca XVII xarnu. Ci wallu xeltu la daan doxal. Kocc Barma, been dakkantal ñu ko daan jox la woon. Waaye, Birima Ma Xureja Demba Xole Faal la tuddoon. Xam xam bu mag mu yoroon, ak ndono bu rey li fi bayyi ci Senegaal, ba nit ñepp di ci roy ba leegi ca wa senegaal, moo tax ñu ko tudd tamit sunu maam kocc. Ci askanu FAALEN la bokkoon, nekk been xeet wu rey ca Kajoor, ndax ñoom ñoo nekkoon buur Dammel ca nguuru bobu. Ca jamono joju, Dammel yi, dañu daan noot mbooleem nawlee yi dekk ca reew mi. Di leen buntuxutal, boole ci tekk leen dundu bu meti. Kocc Barma Faal, xeex na ak njabootam, manaam ñoñu daan elif dekk ba, ndax coono ñu daan tekk kaw nit yi bañ am. Moo tax nit yi ñu begg ko, am kollere ci moom, ñu dek ko seen njiit. Baayam mooy Ma Xureja Faal Demba Xole, yaayam di Ngene Kewe. Amoon na ay rakk.


53°41′N 9°40′E / 53.683, 9.667 Uetersen (ˈyːtɐzən) ab dëkku-kaw la ca bëj-saalum-penkug Almaañ. Mi ngi yaatoo 11,50 km², ci 2006 amoon na 17.865 way dëkk. (de) Uetersen


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Tarrafal benn dëkkaanu ci yu bëj-gannar yu dunu Santiago, Kap Weer. Tarrafal Achada Biscanhos Achada Lagoa Achada Longueira Achada Meio Achada Moirão Achada Tenda Biscainhos Chão Bom Curral Velho Fazenda Figueira Muita Lagoa Mato Brasil Mato Mendes Milho Branco do Norte Ponta Lobrão Ribeira da Prata Tras os Montes Amabox Barcelona Beira-Mar Tarrafal Estrela dos Amadores Real Júnior Varandinha Staad Maangi/Mangue (Staad Tarrafal) http://www.ine.cv/censo/censo2010.aspx https://web.archive.org/web/20100130144223/http://www.ams.cv/index.php?option=com_content&task=view&id=13&Itemid=32 http://www.ams.cv/index.php?option=com_content&task=view&id=30&Itemid=55 https://web.archive.org/web/20191118235645/http://www.anmcv.com/Munic%C3%ADpios/Tarrafal.aspx


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Cova Rodela benn dekk-dëkkaan Brava ci yu penk yu dunu Brava, Kap Weer. http://www.ine.cv/censo/censo2010.aspx Reitmaier, Pitt & Fortes, Lucete: Cabo Verde, p. 419. Bielefeld 2009.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Blackburn Rovers F.C. (Blackburn Rovers Football Club) benn football club ci "Premier League" (Angale - Nguur-Yu-Bennoo) ci dekku Blackburn ci Lancashire. Premier League: 1994-95 Ewood Park Premier League Ewood Park - World Stadiums (en) Blackburn Rovers F.C. - Dalub web (en)


1. Liig - Santiago gu bëj-gannar (Primeira Divisão de Santiago Norte): football (Kap Weer). 2000 : Barcelona (Tarrafal) 2001 : não disputado 2002 : Desportivo de Santa Cruz 2003 : Barcelona (Tarrafal) 2004 : Estrela dos Amadores (Tarrafal) 2005 : Flor Jovem da Calheta 2006 : não disputado 2007 : Scorpion Vermelho 2008 : Scorpion Vermelho 2009 : Estrela dos Amadores 2010 : Scorpion Vermelho 2011 : Benfica de Santa Cruz 2012 : Estrela dos Amadores 2013 : Scorpion Vermelho 2014 : Grémio Nhágar 2015 : Beira-Mar (Tarrafal) 2015-16: Varandinha 2016-17: AJAC 2017-18: Scorpion Vermelho 2018-19: GD Varandinha 2019–20: Não disputado http://www.rsssf.com/tablesk/kaapvchamp.html#saovicente http://www.fcf.cv/pt/index.php/associacoes/santiago-norte http://www.fcf.cv/pt/index.php/associacoes/santiago-norte http://www.rsssf.com/tablesk/kaapvchamp.html Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal


Klintsy (Клинцы́) dëkku di Riisi. Nitñii motnañu 62 510 (2010).


Dalu Archimède (fr : principe d'Archimède) : Du ñàkk mas ngéen a gis ay gaal yu mag ñuy tëmb (feey) ci ki kaw géej: te kat ci weñ lañu leen liggéeye te weñ du feey, loolu man nga cee xam dara soo jëlee ab pont mbaa lenn ci weñ tàbbal ko ci ndox. kon am na jenn doole juy safaananteek diisaayu gaal yooyu, te ñooy tax ba ñuy des ci kaw ndox mi di tëmb. Bu ngéen ci bëggee xamal seen bopp dara, jëlléen loxo ngéen nuural ko ci mbalkam ndox, bu ko defee ngéen yolomal séen loxo te xool, dingéen gis ne am na jenn doole juy jañ loxo bi te di ko tëmbloowaat. yii ak yeneen seetlu yu ni mel ñooy wone ci anam gu leer jikko ju daj (comportement général) ji nga xam ne nekkul rekk ci ndox, waaye nekk na ci yeneen yolaakon yi(les liquides)ak gaas yi,ñu duppee ko Dalub Archimède, moom Archimède nag benn boroom xam-xam bu Gres bu yàgg la


Baatu mbass mu ngi sosoo ci dëkku Grek yi te mu ngi tekki feebar bo xamante ni dafa jogee ci benn reew wala dëkk dëkkaan yi dem ci beneen reew wala beneen dëkk.Wallaate bu gaaw bu feebar bi ci benn askan wala benn dëkk ci diir bu gatt loolu lañuy wax mbass. Feebar bo xamantanen wërul adduna bi yëpp wala laalul askanu ab dëkk loolu dunu ko woowe mbass "feebar bu dëkk" lañukay woowee.Feebar yu dëkk yi nga xamante ni dañuy law ci nit yi am lu ci melni socc muy wall biy faral di am ci jamono bu nekk bokku ñu ci ndaxte ñoom dañuy feeñandoo benn yoon ci benn askan wante du luy law ci adduna bi. Mbass feebar bu dëkk le boo xamantani dafay nekk adduna wërngël këpp. Nekkul ni feebar bu law rek wala mu ray ay nit yu bëri rekk mbass la ndaxte dafa wara am ay mandarga yoo xamantani dafay wane ni feebar bi day wallaate. Ci misaal xam nañu ni feebaru Kaanser dafay faral di ray ay nit yu bari wante tekkiwul ni mbass le ndaxte nekkul loo xamanteni dafay wallaate.


Ñaqq moy ab mbir muy indi kaarange ngir daqq yeen feebar yi. An ñaqq dafay am ab microorganizm bu ñuy yaakaar ni indi feebar moko taxa jòg.ñu ngi kay defaree ci lu ëp ci mikorob yu dee,yu am tooke, wala yu am ay proteyin. Mbir moomu ñu wax nak dafay gënë doolel ni yaramu nit ki di doxee ba noppi jappe ko ni lukay bëg galangkoor,bala mu kay yaqq, tek ci yaqq yeneeni microorganizm yu lunko ak ńom. Nga ñaqq nit ki lolu nañuy wax ñaqqu. Ñaqqu moy faggu bi gën ngir moytu yen feebar yiy walle; Ñaqqu mooy li gënë gaaw ngir jëlefi febaru variol tek ci waani febar yi ci melni polio,ngass ak tetaanoos. Bokk na ci ñaqq yi nga xam ni leernaniou ni amnañ ay jeexital yi baax lu ci melni ñaqqub socc muy sotti, ñqqub HPV, ak ñaqqub febaru ginaar yi. Turu ñaqak ñaqqu mu ngi joge ci Variolae vaccinae(ngasum naq), kaddu googu Edward Jenner moko kereeye jagleelko naq yu feebar yi. Xeetu ñaqqu yi woor nañu lool te am njariñ ngir xeex feebar yiy law.


Indoneesi (Republik bu Indoneesi) : réew Indonesia National Museum of Indonesia in Central Jakarta The National Monument Wisma 46, Indonesia's tallest office building, located in the middle of Jakarta skyscraper. Jalan Thamrin, the main avenue in Central Jakarta A train at Gambir station in Central Jakarta The Bung Karno Stadium is capable of hosting 100,000 spectators Map of Indonesia Provinces of Indonesia Malioboro, the most famous street in Yogyakarta city Trans Jogja Bus. A bus rapid transit system in Yogyakarta city A selection of Indonesian food, including Soto Ayam (chicken soup), sate kerang (shellfish kebabs), telor pindang (preserved eggs), perkedel (fritter), and es teh manis (sweet iced tea) An Indonesian Army infantryman participating in the U.N.'s Global Peacekeeping Operation Initiative Pindad Panser "Anoa" shown during Indo Defense and Aerospace Expo 2008 B-25 Mitchell bombers of the AURI in the 1950s A Javanese engineer closes one of the gun bay doors on a Dutch Buffalo, January 1942. GE U20C in Indonesia, #CC201-05 GE U20C "Full-Width Cabin" in Indonesia, #CC203-22 GE U20C full computer control locomotive in Indonesia, #CC204-06


Lituwaani (Republik bu Lituwaani; lt: Lietuva, Lietuvos Respublika): réew Tugal (Óróop)


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Miyanmaar (Bennoo gu Miyanmaar) : réew Asi


Royuwaay:Infobox biographie2 Faatu Sow Faatu Sow borom xam-xam la ci wàllu askan, di kuy taxawal jigeen ñi, nekk tamit ab gëstukat ci mbirum pàcci-pàcce askan ci Afrig. Bokk na ci jigeen ñi jëkk a jàng ba yegg iniwersite ginnaaw jamonoy moom-sa-bopp gi. Mu daldi wone teesam bi mu bind ci borom xam-xam yi gën a mag ci Senegaal laata muy wéyal ay gëstoom ci xam-xamu askan (sosiyolosi). Faatu Sow mujj nekk jàngalekat ci iniwersite Seex Anta Jóob bu Dakaar. Ci njeextalu ati 1980 la sos tëralinu njàngale wu aju ci wàllu wuuteeb nekkinu góor ak wu jigeen ci gëstuwaay bu ñu naan Conseil pour le développement de la recherche en sciences sociales en Afrique. Atum 1999, mu daldi amal am ndaje mu yaatu ci gëstu yiy taxawu jigeen ci diggante réew yi ñuy làkkee farañse yépp (Congrès international des recherches féministes dans la francophonie). Atum 1993, mu daldi nekk ab gëstukat ca CNRS, ca iniwersite Paris-Diderot, ci màkkaanu gëstu bu tudd « Société en développement dans l’espace et dans le temps », nga xam ne ku ñu naan Catherine Coquery-Vidrovitch moo ko sos.


sëriñ mooy tekki kilifa diinè lislaam. Am xamxam bu sell ak mëna def keemaan (ci doolè Yalla) mooy ñaari kalité yi ñuy gëna yaakaar ci ab sëriñ. sëriñ goor lay doon, waayè am na jiggèèn yu am kalitè yooyu, ñu leen di tudde soxna. sëriñ it dina faral di tekki ag màggal, niki Monsieur ci Fr, bu dee jigéen ñu ne soxna si


Royuwaay:Infobox réew


'''Sóobare''' ("[[Wu-farañse | fr]] : Soldat/Militaire; [[wu-àngale | ar]] : Soldier; [[wu-araab | ar]] : جند "") Niral xare bi ñàkk na 10i sóobare ca xare ga


Gar g The_Felidae.jpg


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Porto Novo benn diiwaan ci yu bẽj-saluumu yu dunu Santo Antão, Kap Weer. Waax bu Porto Novo (Porto Novo) Académica do Porto Novo GDRC Fiorentina Inter de Porto Novo CS Martimo Sporting Clube de Porto Novo Staad Porto Novo (Estàdio Municipal do Porto Novo) http://www.ine.cv/censo/censo2010.aspx Michel Lesourd, "Porto Novo", Le Cap-Vert, Jaguar Publishers, Paris, 2006, p. 176-177 ISBN 978-2-86950-408-0


Aadama mooy ni ñu ko waxe ci Lislaam (آدم). Ci angale mooy Adam te ci faranse itam mooy Adam. Mooy nit ki Yàlla jëkka sàkk. Nettalib Aadama feeñ na ci Ge 1:26-30; 2:4-8; 15-20. Aadama dafa toppoon jabaram Awa ci bàkkaaram. Bàkkaar boobu mooy lu indi musiba yépp yi nu gis ci àddina si (Ge 3:6-21). At, ya Aadama dundoon, 930 la. (Ge 5:5). Ci Injiil dañuy wax ci Aadama ci Lu 3:38; Ro 5:14-19; 1Ko 15:22,45; 1Tim 2:13,14; Yu 1:14. Nettalib Aadama feeñ na ci suraat 2:30-38; 3:33,59; 7:11,19-27; 17:61-62; 18:50; 19:58; 20:115-128. Nekk na ki Boroom bi jëkk a bind muy nit doon tamit Yónnent bi njëkk. Yàlla a ngi wax ci Alxuraan: " Fàttalikul ba sa Boroom waxee Malaaka ya, ne leen: “Man dey damaa namm a def ci suuf si ag kilifa[kuutaay]. Ñu toontu ne ko : “Moo ndax dangay def ci suuf si koo xam ne daf ciy nekk di yàq, di tuur i dereet, te nun nu ngi lay sàbbaal, di la sant te di màggal sag sell ?


Masedwaan gu Bëj-gànnaar, Republik bu (Republik bu Yugoslaawi bawoon di Masedwaan) : réew Tugal (Óróop)


Ci làkku ibrë la tur wi jóge. Ci angale mooy Aram or Ram; Ci faranse mooy Admin Doomu Esrom la woon, di maamaatu Daawuda (1Ch 2:10; Ru 4:19). Benn ci maamaati Yeesu ci Luug la woon (Lu 3:33). Mooy Aram itam ci maamaati Yeesu ci Macë (Mc 1:3,4).


Ci làkku ibrë (אחז) la tur wi jóge. Ci angale mooy Achaz or Ahaz; Ci faranse mooy Achaz Li dale ci Robowam, fukkeelu buur ak benn la woon ci Yuda. Doomu Yowatam la woon, di benn ci maamaati Yeesu ci Macë (Mc 1:9). Dañuy gis jalooreem ci 2Ki 15:38-16:20; 2Ch 27:9-28:27; Isa 7:1-25.


Eslowaaki (Republik bu Eslowaaki; sk: Slovenská republika) : réewu Tugal The Slovak Republic Government Office


Farañse mooy làkk wa ñuy wax te juddoo ca Faraas


Diiwaanu Kawlax benn la ci juroom-ñenti diiwaani Senegaal yi. Réewu-taax mu kawlax mooy péeyu diiwaan bi, te ëpp ci solo it. Mi ngi réye 16010 km2, am 1 066 375 ciy way-dëkk Mi ngi peggook: Diiwaanu Fatik (tunduw Gosaas) ci bëj-gànnaar ak diiwaanu Luga (tunduw Lingeer); Diiwaanu Tambaakundaa ci penku; réewum Gaambi ci bëj-saalum; Diiwaanu Fatik (tunduw Funjuñ ak wu Fatik) ci sowwu. Ba ñu defee tunduw Kafrin diiwaan ci 2008, diiwaan bi ñetti tund rekk la am: Tunduw Kawlax Tunduw Kungéel (mi judd ci 2006) Tunduw Ñooro bu Rip (en) Statistiques Geo Hive (fr) Région de Kaolack sur www.finances.gouv.sn (fr) La région aux Archives régionales du Sénégal (fr) Situation économique et sociale de la région de Kaolack (rapport officiel 2004)


Ci angale mooy Abilene; Ci faranse mooy Abilène Diiwaan bu ndaw la woon, ci Siri ci diggante Libaŋ ak Damas. Diiwaan ba wër na dëkk bu tuddoon Abila. Abila sore woon na Damas ca sowu kaw lu tollu 29 kilomet. Bi Yeesu juddoo Lisañas moo ko yilifoon. Gannaaw loolu bokk na ci nguuru Erodd Agaripa II ba noppi ñu boole ko ak diiwaanu Siri. Ci Injiil dañuy wax ci Abilen ci Lu 3:1.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Wiyen : Moy péyu réewum Ótiris View from Upper Belvedere Burgtheater Musikverein Karlskirche Graben Fiaker Hofburg Palace of Schönbrunn Central cemetery


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Salamansa benn dekk-dëkkaan São Vicente ci yu penku yu dunu São Vicente, Kap Weer. Salamansa FC http://www.ine.cv/censo/censo2010.aspx http://www.ecaboverde.com/img1958.htm (en) http://mindelo.info/gal_salamansa.php (fr)


Ci làkku yawut la tur wi jóge. Ci angale mooy Boanerges; Ci faranse mooy Boanergès Dàkkental la bi Yeesu joxoon Saag ak Yowaana, doomi Sebede yi. Tur wi dafa tekki "Ñi aaytal ni dënnu gi". Xanaa Saag ak Yowanna dañuy gaawa mer. Tur wi feeñ na ci Injiil ci Mk 3:17.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Xayma Xam-xamu suuf si ak jawwu ji Simi Pac Diisaayu yaram yi


Garab Garab gàncax gu dëgër la, di am ab dàtt bu taawu ay banqaas yu firiku am i xob yuy faral di nëtëx. Xob yooyooy joxe ker gi. Garab yi gàncax lañu yoo xam ne dañoo man a gudd fan. Ñoom dañuy dund ay at yu bari. Amna ci yoy man nañoo dund lu ëpp fukki at, am ci yoy téemeeri at, ba am ci sax yu néew yuy àgg ba junniy at. Ci li ñu xayma, àdduna bi am na lu mat 60.000 ba 100.000i xeeti garab. Garab yi nag, fi ñu ëppe mooy ci àll bi, ci gott yi ak màndiŋ. Fa ngay fekk garab yu bari yu dajaloo. Waaye batay it garab yi man nañoo màgg ci feneen fu dul ab àll, niki ci biir dëkk yi, ba ci sax biir kër yi. Dañuy liggeey, liggeey bu am solo nag ci jokkalanteg càkkéef gi. (Jokkalante gi am ci yi ci àdduna bépp, nga xam ne ku ne aajewoo nga sa moroom.) Ndax dañuy muucu gaasub karbon bi doomu aadama yi génne di ko denc. Ba noppi di génne gaas ogsisen bi nga xam ne nit moom lay soxla ngir dund .


Maamoor xam Sa Diine mooy Moor MBÀKKE Gànnaar, maanaam doomi Sëriñ Jiili Gànnaar, di ku yëngoom jëm ci yar ak jàngale. Taalif na lu bari ci wolof, firi ci it ay téere jële léen ci làkkuw araab, yooya nag yu ci ëpp yu diine lañu, woy na it lu sakkan ci wolof, yii woy firndé lañu ci, ku fonk wii làkk la, looloo ko bijj ci def wile taalif, sànki ci baat yu naroon a sànku, mu jëfandikoo arafi abajada ngir toftale leen, Yal na ko Yàlla gërëm, moom nag day faral di def ay waxtaan ci diine ak làkku wolof ci rajo (siwalukaay) Làmp FM Ubbite Arafu A Arafu B Arafu J Arafu D Arafu W Arafu y Arafu L Arafu M Arafu N Arafu F Arafu X Q Arafu R Arafu S Arafu T Ag Mottali


Fajar : Guddi-> Fajar -> Njël -> Suba (bés)


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Diiwaanu Kafrin benn la ci 14 diiwaani Senegaal yi.


vide absolu


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Clube Sportivo (Klub/Club Sportif) Mindelense benn football club ci "Campeonato Nacional de Futebol" (Kap Weer) ci dekku Mindelo ci yu dunu São Vicente. Campeonato Nacional (Kap Weert): 1975/1976, 1976/1977, 1980/1981, 1987/1988, 1989/1990, 1991/1992, 1997/1998, 2010/2011, 2012/2013, 2013/2014, 2014/2015, 2015/2016, 2018-19 1. Liig - São Vicente: 49 1934?, 1938, 1939, 1942, 1943, 1946, 1947, 1950, 1951, 1952, 1954, 1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1962, 1966, 1968, 1969, 1970, 1971, 1974/75, 1975/76, 1976/77, 1977/78, 1978/79, 1979/80, 1980/81, 1981/82, 1987/88, 1988/89, 1989/90, 1991/92, 1992/93, 1993/94, 1995/96, 1996/97, 1997/98, 2005/06, 2008/09, 2010/11, 2012/13, 2014/15, 2015/16, 2017-18, 2018-19 Staad Adérito Sena (Estâdio Municipal Adérito Sena) Campeonato Nacional (Kap Weer) Alex (Aires Alex Marques) Nhambu Adérito Sena Sténio Toy Adão CS MIndelense - Ogol (pt) Silva, Luiz Andrade (1 Sulet 2015).


Suuruur xeetu garab la gu bokku ci njabootug Fabaceae ñoñ Mimosoideae. Moo ngi cosaanoo ci Afrig sowwu jànt. Garab la gog day am ay dégg. Ab guddaayam man naa àgg ba 10i met. Garabug suuruur ay njariñam barina lool dees na jariñoo: bant bi, xas mi, ak ndox miy genne ci moom. Acacia seyal


Maghreb mooy wàll gi gën a Féete penku ci bëj-gànnaaru Afrik, nekk ci diggante Géej gu diggu gi ci bëj-gànnaar ak tàkk gu Sahara'k gu Libi ci bëj-saalum ak Mbàmbulaanu Atlas ci penku. Ci araab al-Maghrib di tekki "sowwugi" (suuluway); li ko waral mooy féeteem ci wàllu penku suñ ko xoolee ak fa araab yi dëkk. Di safaanoo ak Machrek (fenkuwaay, sowu), maanaam penku ga araab yi dëkkee, li ko dalee Esipt ba Iraak. Bu jëkk Jezirat al Maghrib lañ ko tuddee woon, di tekki "dun bi ci Penku", ndax nañ gisee woon diwaan bi ca jamono ju yagg ja: li mu nekkoon ci diggante géej gi ak ndand féy-féy gi. Ci araab Maghreb day tekki tamit Marok. Ngir jaawale bañ ai am ci, marok el-Maghreb el-aqsa lañ koy woowee ci araab, di tekki “penku gu sori gi”. Di nañ ko wax tamit “suuluwaay gu araab”


Sëriñ Tuubaa Xaadimu-rRasuul (Seex Aḥmad ibn Muḥammad ibn Ḥabiib Allaa 1853-19 sulet 1927) boroom xam-xamu diine bu jullit la bu di ab sëriñ te cosaanoo ci ag càllala gu doomi soxna. Mi ngi gane àdduna ci Mbàkke, ab dëkk bu maam maaram sancoon ca nguurug Bawol, maamaatam jooju mooy Maharam, walla Maaraam,mooy ki sanc Mbàkke Bawol, waxees na ne loolu ci atum Shaqdadin la di (1194 g / 1780 g.j ) . Waaye dëkkewu fa woon, da fa a bàyyi woon ab taawam Muhammudu Farimata, magi habiibullaah ju mu bokkalul nday. Moom nag sëñ Maaram mii daa desoon Jolof, fa la làqoo ñu denci ko fa, di ko siaare. Ñu koy woowe itam Xaadim Rasuul di Ñaari baati araab yuy wund Surgab yonent bi Muhammad (j.m). Mu bokk ci jëmm yi gën a fés te ëpp solo ci diiney Lislaam ci sowwu Afrig, ndax moom moo sos yoonu murit. Waa-réewam Seex Ahmadu Bamba lañu koy woowe ndax cofeel gu ñu am ci moom.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Njagatun : Lutjanus goreensis (jén - dundat yi) Askan (pop) : ? Réew : Kap Weer - Gaambi - Ginne - Ginne Bisaawóo - Gànnaar - Senegaal Melo : xonk Dayoo : 50cm - max 80 cm (fr) Informations et connaissances sur les milieux côtiers et marins ouest africains : "Njagatun" (en) Fishbase : "Lutjanus goreensis"


lu ñuy yeewe di ci takke ak wën gu mbëj di jaar 1 corde 1


The wise words spoken by the philosophical genius Ashley park.


Coqueluche, feebaru sëqët bu tar la, ñu koy faral di woowe sëqëtum100 fan, feebar la bu gaaw ci wàlle te benn doomu jàngoro (bakteri) moo koy joxe. Su lay sooga dal, dangay melni ku soj, sa bakkan di sotti ndox, sa yaram tàng ngay sëqët ndànk. Ci ayi-bis yi ci topp, sëqët mi dafay gëna tar. Nit ki su sëqëtee ba sëqët mi jéggi dayo, su nit ki noyyi dangay dégg muy riir. Sëqët mën na dem ba 100 fan, wala ba 10 ayi-bis. Nit ki mën na sëqët ba waccu, wala mu dam faaram, wala mu dem sax ba dootul amati benn njariñ. Su jàppee xale bu amagul at, du sëqët wala limuy sëqër du bari waaye nak mën na fatt seen noyyi ab diir. Diggante bi muy dug sa yaram ak bi muy feeñ mën na def juróom ñaar jàpp fukki fan. Feebar bi mën na dal ñi ñaqu ba noppi waaye ni muy feeñee du tar noonu. Doomu jàngoro (Bactérie) biy joxe coqueluche mooy Bordetella pertussis. Feebar la buy tasaaroo ci ngelaw li, di bawoo ci kiy sëqët, tisooli ki am feebar bi.


Novorossiysk (Новоросси́йск) dëkku di Riisi. Nitñii motnañu 241 952 (2010).


Kronstadt (Кронштадт) dëkku di Riisi. Nitñii motnañu 43 005 (2010).


Ivanovo (Иваново) dëkku di Riisi. Nitñii motnañu 408 330 (2010).


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal São Filipe benn diiwaan ci yu nekk Fogo, Kap Weer. Achada Furna Achada Grande Atalaia Cabeça Fundão Campanas Baixo Chã das Caldeiras Corvo Curral Grande Vicente Dias Estância Roque Fajãzinha Figueira Pavão Fonte Aleixo Galinheiro Miguel Gonçalves Lagariça Lomba Monte Grande Patim Ponta Verde Relva Ribeira do Ilhéu Salto Santo António São Jorge Académica do Fogo Botafogo Spartak d'Aguadinha Vulcânicos FC Staad 5 Suliyet (5 de Julho) http://www.ine.cv/censo/censo2010.aspx Sabrina Requedaz et Laurent Delucchi, « São Filipe », iCap-Vert, Éditions Olizane, Genève, 2011 (6e éd.), p. 147-152 (fr) ISBN 978-2-88086-394-4 http://www.sao-filipe.com/html/sao_filipe_en.html (en)


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Nuwaaksot (Nouakchott) : mooy pééyu réewum Gànnaar.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Niccolò di Bernardo dei Machiavelli (Nikoloo Makiawelli)(3 mee 1469 – 21 suwe 1527) ab bindkat, xeltukat, aji-politig ju Itaali la woon. Niki Leonardo Da Vinci, Machiavelli jàppe nañu ko kuy misaal dëgg-dëgg nitug yewwute. Bii tekki - ginnaaw ñu bari - di nanu xamal ci jëmm ji ak ci nitu mbind ki waaye du nu xamal ci ngérum machiaveli, mi dugg ci waxtaani bés yi di junj am xel mu yaa te ñaw waaye it di gaaw a ñaaw-xel, ami sikki-sakka ci lépp. Machiavelli jàppe nañu ko niki ki sos xam-xamu politig bu jamonoo bi.


Japon njëkk fukk ak juroom ñeenteelu xarnu g: Sapoŋ de wéyoon na diir bu yàgg, di beru ak a sori xayug Tugal gi, yam ci bobbam, doyloo aadaam, ba ci digg juroom ñeenteelu xarnu g, gii beru gu xay, ak deltu-ginnaaw gu mag raxoon na ci, ci wàllug koom-koom, rawati na ndefar. Waaye nag lii mu nekke woon, soppiku woon na ci ñaareelu xaajub fukk ak juroom ñeenteelu xarnu. Ci noonu mu tàmblee juge nànk-nànk ci réew mu deltu ginnaaw, dem ci réew mu jëm kanam ci wàll yii: koom-koom, caada, politig ak xare. Mu roye nag ci réewi Tugal yi, gisiinu canc ak yaatal ko, ci réew yi mu dendal, ngir wone ci dooley àddinaam ji mu yor, ci wàllug xeex gi ñuy def ngir teg loxo ay réew, sanc leen. Sapoŋ nag ak li muy yeex a jot ci xayug tugal gi lepp, boo ko dee xool ci réewi Asi yeneen yi - ndax dëppoo gi mu njëkk a def ak Aamerig ci wàllug joqalanteg yaxantu weesuwul atum 1854 g gii rekk - teewul mu tàmbli woon na jege nànk-nànk xayug Tugal gi, di ci jariñu, di ci niitu.


Royuwaay:Infobox Biographie2 Maam Yunus Jeŋ Maam Yunus Jeŋ (juddu 1939, faatu 2016) ab bindkat la bu dëkk Senegaal. Maam Yunus Jeŋ mu ngi juddoo Tiwaawon, ci Kayoor atum 1939. Waajuram wu góor a ngi cosaanoo Kayoor, waajuram wu jigeen moom, cosaanoo Ndar (See Luwi). Jàngalekat la woon mujj nekk njiitu lekool. Maam Yunus Jeŋ ci farañse ak wolof yépp la daan bind, moom mooy ki jëkk a bind ab téereb nettali ci wolof tudde ko Aawo bi. Téere boobu ñu ngi ko siiwal atum 1992 ci Dakaar, mu teg ci beneen téereb nettali bu tudd L'ombre en feu, ñu siiwal ko atum 1997. Àjjuma benn fan ci weeru awiril atum 2016 la génn àdduna ci këram, ci Dakaar. L'ombre en feu, Dakar, Les Nouvelles Éditions Africaines du Sénégal, 1997, 233 p. (ISBN 2-7236-1108-6). Aussi, très soutenue par sa fille aînée Ndeye Bogui Sow Camara à qui l'édition de ce livre tenait à cœur.


MBaaliya Kamara Royuwaay:Infobox Biographie2 Mbaaliya Kamara mu ngi juddu atum 1929, faatu fukki fan ak juroom-ñett ci weeru féewiriyee atum 1955 ci Tondon. Ab bañkat la woon buy xeex ngir Ginne moom boppam. Mu ngi juddu ci Poseya, ci goxu Dubréka. Ci njabootu baykat la bokk. Bi mu jëmee mag tuuti, la dugg ci kureelu pólotig gu tudd Rassemblement démocratique africain (RDA), ci wetu borom-këram, Cerno Kamara mi bokkoon ci ñi demoon ca ñaareelu xare àdduna ba. Way-dencante yi dëkk Tondon, foofee mu doon jiite kureelu jigeen ñi bokk ci RDA. Njiitu kàntoŋ ba, Almaami Dawit Silla tere fa yëngu-yënguy pàrti RDA. Juroom-ñett ak juroom-ñeenti fan ci weeru féewiriyee atum 1955, mu bokk ci ñiy nangu lempo yi. Ab jote am ci diggante dëkkandoo yi ci jamonoy laaj lempo yooyu, Silla daldi ne saraax ci kër kamara-kundaa yi. Mbaaliya ma mu fa fekkoon, nga xam ne dafa wannoon lor sax, moo jàmmaarloo ak moom, Silla dóor ko jaasi, ñu yóbbu ko lopitaal bu Konaakiri. Fukki fan ak benn ci weeru féewiriyee, liir bi juddu te andiwaalewul bakkan.


Maryaama Ba Royuwaay:Infobox Biographie2 Maryaama Ba mu ngi juddu fukki fan ak juroom-ñaar ci weeru awiril atum 1929, faatu fukki fan ak juroom-ñaar ci weeru ut atum 1981 ci Dakaar. Bindkat la woon. Ci ay téereem, Maryaama Ba dafay ŋàññ ñàkk a yemale gi am ci diggante góor ak jigeen te aju ci aaday Afirig. Mu ngi juddoo Dakaar atum 1929 ci njaboot gu am alal. Way-juram wu góor liggeeykatu nguur gi la woon. Ginnaaw bi way-juram wu jigeen faatoo, ci teel sax, ay maamam a wéyoon di ko yar. Ñooñu ñoo ko yar ci diiney lislaam. Way-juram wu góor, ñu doon ko wax Aamadu Ba mujj nekk jëwriñ ji yore wér-gu-yaram bi ci ngornamaŋ bu Senegaal atum 1952. Mu daldi dugg ci lekool farañse bi, nekk ku ci ràññeku lool ndax ay jallooreem. Bi mu amee sàrtikaa (certificat d'études primaires) ci fukki at ak ñeentam, la dem ca Lekool Normaal bu Tëngeej (Rufisque) atum 1943. Lekool boobu mu nga fa jóge atum 1947 ginnaaw bu mu fa amee lijaasab njàngale.


Ñamako xeet la ci xeeti garab yi nga xam ni seenug dund man naa yàgg lool. Ñu ngi koy fekk ci tundi Afrig. Garab la gog ay doomam dees koy jëfandikoo, ngir xeeti saf-safal. Dees na ko jëfandikoo it ngir neexal sëy. Ñamako bokkoon na ci njaay yi nga xam ni ñoo gënoon a dox ci yiñ daa dugal ca Afrig sowwu jant, ci jamonoy xarnub 18. Loolu sax moo tax ñu di ko woowe, "côte du Poivre" fële ca Gine. Aframomum melegueta


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Coronel Fabriciano : dëkku Breesil


Caxat lawtan la, xeetu ñax guy law. Ñax la gu man a muñ bekkoor. Dees na fekk ca Afrig gu naaje gi: Senegaal, Kamerun, Keeñaa, Ugandaa, Ecoopi. Guddaayam danay àgg 20i met. Ag ndomaam di mat 10i sàntimet. Dafa nguuni-ngaana, te ag meññam daa yeex, ci njeexiitalu noor mbaa nawet bi lay faral di meññ. Fi muy sax fépp, xobam yi, meññeefam mu yees mi ak tóortóoram bi dees leen fay lekk ni ay lujum yu ñorut mbaa nu supp leen. Dees na ko xonte gàtt yi. Garab la guy faj tawat yu takku ci lim: góom, biir buy daw añs. Xobi ñaxum caxat Tóortóori ñaxum caxat Leptadenia hastata


Toq yi (Tockus spp.) picc lañu ci néegu Bucerotidae. Tockus alboterminatus (Calao couronné) Tockus bradfieldi, Toqu Bradfield (Calao de Bradfield) Tockus fasciatus (Calao longibande) Tockus hemprichii, Toqu Hemprich (Calao de Hemprich) Tockus pallidirostris, Toqu sàll wu xoyyi (Calao à bec pâle) Tockus nasutus, Toqu sàll wu ñuul (Calao à bec noir) Tockus monteiri, Toqu Monteiro (Calao de Monteiro) Tockus erythrorhynchus, Toqu sàll wu xonq (Calao à bec rouge) Tockus leucomelas (Calao leucomèle) Tockus flavirostris, Toqu sàll wu màkka (Calao à bec jaune) Tockus deckeni, Toqu Decken (Calao de Decken) Tockus jacksoni, Toqu Jackson (Calao de Jackson) Tockus hartlaubi, Toqu Hartlaub (Calao de Hartlaub) Tockus camurus, Toq gu ndaw (Calao pygmée)


Ci jëmm, ngóora gi mooy limu kàttan gi genn noste di jox geneen ci jenn jamono. Kon ngóora daf lay delloo ci kàttan gi nekk ci biir genn noste gi, dila xamal liggéey bi mu man def ci jenn jamono. Liggéey bi man naa gaaw te woyof, diis te yeex, walla boole ñaar yépp, gaaw te diis, boobaa dina laaj kàttan gu jéggi dayoo. Segam ngóora gi mooy liggéey ci jamono, lu liggéey bi di gën a diis jamono ji mu koy di gën a néew ngóora gi di gën a bari. P = lim Δ t → 0 Δ L Δ t = d  L d  t {\displaystyle P=\lim _{\Delta t\to 0}{\frac {\Delta L}{\Delta t}}={\frac {\operatorname {d} L}{\operatorname {d} t}}} 1   W a t t = 1   J 1   s {\displaystyle 1\ \mathrm {Watt} ={\frac {1\ \mathrm {J} }{1\ \mathrm {s} }}} W: Watt bennaanu nattu ngóora gi J: Joule di bennaanu nattu liggéey bi S: Saa di bennaanu nattu jamono ji.


Ab duusub sin, ci xayma, melokaanu genn xeetu solo la, di luy jëmmal coppiteeg menn mbir muy dem ci jamono. Mbir mi man naa nekk jenn doole, dawaan walla dendu mbëj, ab duusub mbëjbijjaakon, dees na ko jëfandikoo ci fànn yu bari. Màndarga bu ab duusub sin bi gën a fés mooy dayoob feeñte bi nga ciy jëmmal, ci saa-su-ne, soo jëlee ab diir, nga boole leen tus la lay jox. Soo xoolee nataal bi ci wet gi, di nga gis ne ñaari taxawaay yu solos sin bi yi ëpp, dañoo yam dayoo te safaanoo, koon seenug boole tus la. Ngir xam dayoo bi ci jenn jamono ji, mii mbindum xayma lees di jëfandikoo. y ( t ) = A ⋅ sin  ( ω t + φ ) {\displaystyle y(t)=A\cdot \sin(\omega t+\varphi )} Fi: A, dooneeTaxawaay bi, mooy dayoob solo si bi ëpp. ω, baraayu puxtal bi, moo nuy wax ni puxtal bi di soppeekoo ci jenn jamono, nu man cee xamee xélam, maanaam ni solo si di soppeekoo ci jamono, bennaanu nattam di radian ci saa (rad/s). φ wéq, moo nuy wax fi solo si di tambalee fi jamono doonee tus, t = 0, ci ban puxtal la tambalee.


Angolemi dëkku di Ciipër. Nitñii motnañu 212 (2006).


Benteñe xeetu garab la gu bokk ci njabootu Bombacaceae ci nose gu yàgg ga, ci gu yees gi nag ci gog Malvaceae Garab gu am jëm la gog man na àgg ba 40i ci guddaay (ba sax 60i met ci guddaay ca Afrig). Ronam day liis, am i dég te ci yaatal wàqaasam day tàlleeku ba noppi raase. Tóortóoram 5 ba 9i xob lay am, yu wërmbalu lay doon te guddee nu day ni 10 ba 18i sàntimet. Foytéefam këmbaan guy lang, 10 ba 30i sàntimet moo di guddaayam. Màttum benteñe nekk na lu ñu bari xëntewoo ngir jariñoo ko ci anam yu wuute te bari. Garab gi Tóortóor yi Xob yi Dég i benteñe Doom bi Ceiba pentandra


Mborosaan xeet la ci ci xeeti garab yi, mi ngi bokk ci njabootug "Apocynaceae", mi ngi cosaanoo fee ca Afrig, ci réewum Birmani, foofu dinañ fa fekk lu tolloog 78i garabi mborosaan. Guddayam man naa jàpp 150i met. Nataalu mborosaan Meññet mi Caralluma retrospiciens


Pitax picc la ci néegu Columbidae.


Xare su santee B (xare b) mooy li farañse naan: armée; araab naan ko جيش, àngale di ko wax army. Niral: Lat-Joor takk na xare bu màgg ngir xeex ak tubaab bi. Xare bu santee G (xare g) xamal ne jëf la, mooy li farañse naan: guerre; araab naan ko حرب, àngale di ko wax war. Xare ga doxoon diggante jullit ña ak kéeféer ya ca Badar, jullit ña a daan.


Royuwaay:Sous-titre/TaxonRoyuwaay:Taxobox début Royuwaay:Taxobox Royuwaay:Taxobox Royuwaay:Taxobox Royuwaay:Taxobox Royuwaay:Taxobox Royuwaay:Taxobox Royuwaay:Taxobox Royuwaay:Taxobox Royuwaay:Taxobox Royuwaay:Taxobox Royuwaay:Taxobox Royuwaay:Taxobox Royuwaay:Taxobox Royuwaay:Taxobox taxon Royuwaay:Taxobox répartition Royuwaay:Taxobox fin Boy gi


Umar Kan (1932-2008) jangalekat la woon ak boroom xam-xam. Kooku, 1932 la gane adduna, ca Kanel, dëkk bu nekk ci tund wu Matam, di jéggé dexug Senegaal. Umar Kan moo doon jiite la Faculté des Lettres et sciences humaines bu daara ju kawe gu Seex Anta Joob bu Dakar. Dafa bokkoon ci ñu amoon xam-xam bu gëna mat ci cosaanu nguuru Fuuta Tooro, di dëkk bu am solo ci cosaanu tund wu dexug Senegaal, xam-xam boobu la yoroon tamit ci cosaanu lislaam ca Sowwu Afrig. Bind na ay teere yu bare ci tëriit yooyu, rawatina teere bi nit ñi gëna roy ci li muy bind, La première hégémonie peule. Le Fuuta Tooro de Koli Tengella à Almaami Abdul, juge ci benn teereem bu mu bindoon ca uniwersite waaye soppi ko, di woon Le Fuuta Tooro à l'époque almamale. Abdulaay Bacily, nekkoon na ndongoom. Jangalekat la woon, ci li ñu naan École des Bibliothécaires, archivistes et documentalistes (EBAD). Umar Kan, Tukkloor/Pël la woon, te gëstukat ak seetkat bu mag la woon ci lu jëme ci aadaak cosaanu askanu Senegaal.


Bëtu-Jaan garab la gu ëppe ci réew yi ci diggu àdduna bi, fu ci mel ni: Madagaskaar, Réewu Kóngo, Endonesi, Folorit... Garab la gog ab taxawaayam day àgg 8 ba 9i met. Ay xobam dañuy ràbbaloo defub dank. Ay doomam dañuy defum sàq, xonq coyy te dëgër lool ba noppi nangoo bari. ( sakkan) Bëtu-jaan bu tolloo ci di dëgër, dootul neex a sempi ndax reen yi dañuy law fu sori ci biir suuf si. Garabu bëtu-jaan nag amna ay lor: -Xoox yi dañoo am tooke. Benn xoox rekk boo ko ci yëyee man na laa faat. -ku kay jëfëndikoo day wàññi tooke gi. Dangay baxal xoox yi ak meew ba ñu bax nga weer leen ci naaj wi ba ñu wow. Waa pajum cosaan dañ koy jëfandikoo. Xob yi dees koy baxal di ko naan day faj soj ak woppi sëqat. Day yokk kàttanu góor ci néegu sëy. Dees na ko it jëfandikoo ci sëqal kawar. Xoox yi dees na ko def i per fecckat yi di ko takk ak a def ci seen i juŋ-juŋ.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Benedicta Boccoli(Milano, 11 Nowembar 1966) woy ju Itaali.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Mindelo benn diiwaan ci yu bëj-gannar-sowwu yu dunu São Vicente, Kap Weer. Alto Mira Bela Vista Bom Sossego Centro Chã de Alecrim Fonte Cônego Lazareto Madeira (Ilha da Madeira) Passarão Ribeira Bote Waax bu Porto Grande (Porto Grande') Iniweersite Kap Weer - Mindelo (Liceu Velho) Jean Piaget Iniweersite Kap Weer - Mindelo Iniweersite Mindelo Académica Batuque FC GS Castilho FC Derby Falcōes do Norte CS Mindelense Sporting Farense Staad Adérito Sena Bana Bau Hermínia da Cruz Fortes B. Leza (Francisco Xavier da Cruz) Humberto Duarte Fonseca Cesária Évora Sérgio Ferreira Aguinaldo Fonseca Corsino Fortes Sergio Frusoni António Aurélio Gonçalves João Cleofas Martins Georgina Mello Luís de Montalvor Luís Ramos Morais Yolanda Morazzo Tito Paris Erin Pinheiro Rambé Onésimo Silveira Ovídio de Sousa Martins Fredson (Fredson Tavares), Carlos Veiga Lela Violão (Manuel Tomás da Cruz) http://www.ine.cv/censo/censo2010.aspx Batuque FC - Ogol (pt) CS Mindelense (pt) http://www.mindelo.cv (en) (pt) Mindelo Infos (fr)


Totaasoro xeet la ci xeeti acacia. Garab gi amna Senegaal, Kamerun, ba ca Réewu Diggu-Afrig. Totaasoro garab gu am ay dég te ndaw la, guddaayam man naa toll ci 8 jàpp 9i met. Ay xobam dañuy sew, seen guddaay man naa toll ci 3 jàpp 7i sàntimet. Garab gi mi ngi jebbi ci taw yi jëkk, walla lu ko jiitu tuuti. Garab gi dees na ko jëfandikoo ngir faj biir buy daw ak jafe-jafey mbàq, ak ku jaan màtt. Bantam dees na ko jëfandikoo ci liggéeyu tabax, di nañ ko def itam matt di ko taale, mbaa këriñ. Acacia dudgeoni


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Lameirão benn dekk-dëkkaan São Vicente ci yu dunu São Vicente, Kap Weer. Pé de Verde http://www.ine.cv/censo/censo2010.aspx


Timmiñ-tammañ Gàñcaxug ñax la, di it borom juróomi xob yi bokk. Timmiñ-tammañ day law, ab taxawaayam di àgg ba 10i sàntimet jàpp 20i sàntimet . Ab lawaayam day àgg ba 100 Mt. Ab reenam day dëgër fa miy sax it day mel ni am tàgg ( dankalikoo). Day am am peet mu mboq rafet lool. Ci béreb bi féexlukaay yi lay ëppe ak ci tooli "jardins" yi. Ci jamono yi miy lawe nag mooy ci weeru suliyee jàpp nowambar ( Naweet). Ay reenam day yokk ag cawarte. Ab nàcc-nacc it boo ko ci defee day taxawal deret ji. Day faj it biir buy daw. Lawtan gi it daa nañ ko jëfandikoo di ko def ay takkun ngir di ci takk ngóob mi ci jamonay góob. Ñax mi daa am tooke gu bon ci jur gi ba tax na waru ñu koo lekk. Potentilla reptans


Garab gii lañuy wax ci Wolof Yoos turu xam-xam wi moom lañuy wax (Agave sisalana) moom daf a bokk ci xeeti (Agaaf) yi bu ko defe dañuy jëfandikoo baatu (sisaal) ngir di ko ràññatle ak yaneen (Agaaf) yi ndax xeetu garab yu ñuy wax (Agaaf) daf a bari lool te ci xeetu garab yuy am ci wetu (Amerig) lay doon mu doon xeet yu bari moom nag ñu di ko ràññatle mu bokk ci njabootu (Agaaf) yi waaye ñu jël baatu (sisaal) ngir di ko ràññatle turu xam-xamam nag mooy (Agaaf sisallnaa) moom nag garab la goo xam ni ci xeeti (Agaafl yi la bokk kon baatu (Sisaal) lañuy jël di ko jëfandiko ngir ràññatle ko ak yaneen garab yi nga xam ne (Agaaf) lañ, Moom nag fimuy faral di sax réew yu ñuy tudde (Karayibil) fu de me ni (Panamaa) ak (Kubã) ak fu de me ni (Jamayg) réew yooyu fala baree lum fay sax leg lee ñu gis ko faneen waaye foofu la ëpp lum fay sax mi ngi faral it di sax ci barab yi nga xam ni dafa nooy te di faral di tàng foofu la ëpp lumuy sax kon ñi ngi koy faral di gis ci réewu (Karayibi) añs kom ni ma ko waxe.


Sanaar garab la guy ñoree ci tefes gi mi ngi gën a yaatoo ci géeju atlantig bi. Dalee ko ci Gànnaar ( Muritani) jàpp Àngolaa topp tefesug Amerig gu digg gi ba ci bëj-saalumu Amerig lu ci mel ne Beresil. Garab gi nag bant bu tooy te diis la yor ba noppi dëgër xaw a paalmaan. Bant bu jafee wowal la. Waaye bu demee ba wow nag day jafee damm ndax dëgër gim dëgër. Bu duggee cim ndox it man na faa yàgg lool te du yàqu ndax dëgër gi mu dëgër. Am xàncam mi ngi toll ci 12,5%. Ay xobam dañoo dëgër. Reen yu bari te dëgër la yor. Ab bantam man nañ cee defar gaal, kër (baraag) , ay jumtukaayu kër ( lal, Cempteŋ, toogu ak yu ni mel). Man na matt ak këriñ. Doom yi bees leen baxalee ba ñu bax ngir wàññi tooke gi manees na koo jëfandikoo ci jamonoy xiif. Xob yi walla reen yi dees koy xoromee lujum yi ak yu ni mel. Xànc mi daan na ñu ko jëfandikoo ngir wirgo wu xonq. saxaar siy jugge ci matt mi it day dàq i yoo.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Achada Furna benn dekk-dëkkaan Santa Catarina do Fogo ci yu bëj-saluumu yu dunu Fogo, Kap Weer. http://www.ine.cv/censo/censo2010.aspx


Taab nu ngi koy faral di gis lu ci ëpp ci àllu Sayel bi, fi muy sax itam danuy seetlu ne suuf si day dëgër. Senegaal ba Kamerun ak Somali, amna ñu koy jàllale ci diggante réew yooyu. Boo deme Niseria it di nga koy faral di gis ci boori "Sud-Ouest". Taab garab la goo xam ne guddaay bi dina dem ba ay 12imeetar ci kaw. Te ay wànqaasam day am lu ci ëpp ay dég yu xaw a dëng. Loolu moo tax muy man a jàppanteek yeneen garab yiy nekk ci wetam. Ba laa man a sax dëgg nu nekk ci njeextalu noor bi walla ci biir nawet bi. Dina am ay xob, dina am ay meññeef. Garab gi nag day faj ay feebar yu bari, yu ci mel ne: biir buy daw, saan, day yokk cawarte, tegsi di ubbi biir ngir ngay man a lekk bu baax. Combretum Nigricans


Imbraatóor gu Mali ba ci xarnub XII, xamalu nu ko woon lu bari. Ci li tegu ci atum 1150, la nu xam tur yu mel ne Hamana, Jigi Bilali(1175-1200) ak Musaa keyta di ko wax itam Allakoy (di tekki neex yalla). Mi ngi yamoon ci Mbàmbulaanu Atlas ci sowwoom, Dexu Niseer ci penkoom, tay ñuy yii réew: Mali, Senegaal, Gaambi, Ginne, Ginne Bisaawóo, Gànnaar, ak ab xaaj bu mag ci Kot diwaar. Ci boobu diiwaan (Sudaan) ag nguur gu ndaw judd woon na fa: Mandeŋ walla Mali (Malenke: nitu Mali). Ci li gën a siiw coosaanam, ay dëkk-dëkkaani mande yu bari yu nekkoon ci Kaw-Senegaal ak ci Kaw-Niseer. Traware yi nekkoon Dakadiyala, ci réewu Kri, ci wetu Nagasola, ci Kaw-Bakoy, Konte yi nekkoon Tabu, ca Doodugu (di tekki réewu Doo), Kamara yi ca Sibi, ca Siendugu, Keyta yi ca Nareena, ca Doodugu ak ca Doj yu Mandeŋ, nekk ci diggante Sigiri ak Kita.


Tugal benn la juroom ñaari gox yi nekk ci àdduna bi. Ay dig yu suufi Tugal yenn saa yi day indi ay werante, su ñu xoolee ni ko waa tugal ci seen bopp jappee, ci penku ci Asi la sës, ci sowwu mi ngi yem ci Mbàmbulaanu Atlas, ci bëj-gànnaar ci dottu bëj-gànnaar, géej gu diggu gi mooy koy yemale ci bëj-saalum. Liy indi werante bi mooy Risi ak Siipër ak Tirki, réew yi ci wàllu séwógaraafi dañ leen di boole ci Tugal te xaaj bu am solo ci seen suuf nekk ci Asi. Tay am na weneen gisiin ci ay digi Tugal. Waa Tugal yi Da ñuy jàpp ne


Bëj-gànnaaru Aamerig ab gox la bu nekk ci Bëj-gànnaaru xaaju kol-kolu àdduna bi, féete, ci penku Mbàmbulaan gu Dal gi, ci sowwu Mbàmbulaanu Atlas, ci bëj-saalumu Géeju Dottub Bëj-gànnaar gi, ak ci Bëj-gànnaaru Aamerig gu bëj-saalumu. Mooy làccu bëj-gànnaar wu goxu Aamerig. Ci bii gox ñetti réew yu mag a fe: Kanadaa Meksik Réew yu Bennoo yu Aamerig Kanadaa • Meksik • Réew yu Bennoo yu Aamerig


Nosukaay ab wuutuloxo bu mbëjfeppal la buy seggat ay xibaar yu ñu ko jox jaare ko ci ag noste gu xellu gu ñu tëral-jiital. Ci wàllu xibaarfeppal la ñu koy jëfandikoo. Français: ordinateur English: computer, di tekki waññikaay, ndax yi ñu ci njëkk a defar waññi rekk lañ doon def.


Làkk ci wax ci Almaañ


Xët wii day dajale mbooleem tëriit walla jukki yu wuute ëmbiit te bokk tur.  Tarrafal, Kap Weert: Tarrafal, dëkku ci yu dunu Santiago Tarrafal, dëkkaanu ci yu dunu Santiago Tarrafal (Ribeira Grande) - dunu Santo Antâo Tarrafal de Monte Trigo, dëkk-dekkanni ci yu dunu Santo Antão Tarrafal de São Nicolau


SUNNAY JULLI Ay sunnaam 18 la, 1 liqaam 2 saar wi ci ginaaw faatiya (sunna sun feddali la) 3 taxaw gi gay taxaw di ko jàng (sunna sun feddali la) 4 birël fi mu ware 5 yalu fi mu ware 6 kàbbar bu dul bu njëkk bi 7 taaya ju njëkk 8 taaya ju mujj 9 julli gi ngay julli ci yonant bi ca taaya ju mujj ja 10 jataayub taaya ju njëkk ja 11 jataayub taaya ju mujj ja 12 li dolliku ci dal gi ngay dal 13 li dolliku ci sëlmël bi 14 birël sëlmëlub farata ba 15 delloo sëlmël Imaam 16 delloo ko ki ci sa wet 17xerawlug maamoom bu imam dee birël 18 am saatir bu dee imaam walla kenn ku beru,waaye kuy roy moom imaamam doy na ko saatir.


SUNNAY TIIM Sunnay tiim ñatt la : 1 toftale ga (mooy jiital li war a jiitu li ci war a top topp ci) 2 doorub ñaareel bi ngay door sa loxo ci suuf 3 masaa li top ci tikkujara yi. Na nga ba tiim nag tey jàpp,boo weree waxunu boo weredee walla nga am ngànt lu wér,kon bu boobaa nga man a tiim.


Texel mooy dunu réewum Olaand.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Sporting Clube Bisaawóo/Sporting Clube Gine Bisaawóo (wu-portigee: Sporting Clube de Bisaawóo) benn football club ci "Campeonato Nacional (Gine Bisaawóo)" ci dekku Bisaawóo. Campeonato Nacional (Gine Bisaawóo): 13 1983, 1984, 1986, 1991, 1992, 1994, 1997, 1998, 2000, 2002, 2004, 2005, 2007 Staad 24 Sattumbar (Estâdio Nacional 24 de Setembro) Sporting Bisaawóo - Wiki Sporting/ (pt) Filiais, Resto do Mundo, Sporting CP, (pt) 9 Mei 2018 Staad Várzea - World Stadiums (en) Dalub Web Sporting Bisaawóo Sporting Bisaawóo - Soccerway https://web.archive.org/web/20150722005220/http://scoreshelf.com/ggbb/en/Sporting_Clube_Bissau


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Campo Baixo benn dekk-dëkkaan Brava ci yu sowwu yu dunu Brava, Kap Weer. http://www.ine.cv/censo/censo2010.aspx Susanne Lipps, Oliver Breda: Reiseatlas Kapverdische Inseln. Hrsg.: Dumont. Dumont, Ostfildern 2005, ISBN 3-7701-5968-3, Dunu Brava, p. 153–156.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Monte Largo benn dekk-dëkkaan São Filipe ci yu bëj-saluumu yu dunu Fogo, Kap Weer. http://www.ine.cv/censo/censo2010.aspx


Ay at ci gannaaw, setluwoon nanu ci aduna bi yep mbas mu tudd "grippe". Mbass yi ci doomu jangoro yu bayeko ci  gripp u mala lanu jogge gannaaw banu nekke ci jawu ji ci ay mala yu melni picc wala ay "mamifere" yu am infection. Yennsaay doomu jangoro yu mala yi danuy soppeku nekk ay doomu jangoro yu nit gannaaw loolu walante am ci diggante nit ak nit. Infection "zoonotiques" lanu leen di woowe ndax ci mala lanu jogge. Wallu sorri wante nu gen ko xam ci sorri wante nit ak nit njariñam mooy mbass u gripp  bu mel ni Korona  du law torop.Sorri wante digaante nit ak nit mooy fexe baña jeggeyanto nit ku nek, nekk ci been weet bu dee dangeen di waxtan wala sax moytu dajalo ci yenn bereb yi di faral am mbolo say yo ko mene. Jeff Kwong fajj kat bu xam xamam macc ci wallu jangoro yu nit di am gannaaw infection mungi nekk ci benn dara ju mag ju nekk ci Toronto neena sorriwante bi mooy li nit yi wara def ngir mena mucc ci jangoro ji wante du berr nit ki.


Isifo esidaleka emoyeni siso nasiphi na isifo esibangelwa ziintsholongwane ezibhabha okanye ezihlala emoyeni nakwi zinto ezibhabhayo ixeshana. Izifo ezi loluhlobo uyakufumanisa ukuba zifumaneka kwizilwanyana kunye nasebantwini. Ezintsholongwane zizifo ngezifo ezosulela ngokuphefumla, ukuthetha, ukukhohlela, ukuthimla, ukufafazwa kwezinto ezingamanzi, kunye nayiphi na into ebangela kushiyeke izinto ezibhabhayo emoyeni. Amaxesha amaninzi izifo ezifumaneka emoyeni zibangela ukurhawuzelela okanye izilonda kwiimpumlo, umqala kunye nemiphunga, kubange ukukhohlela oko, umqala obuhlungu, kunye nezinye iimpawu ezibonakala kumzimba wonke. Izifo ezininzi ezixhaphakileyo ekuqwalaseleka ukuba zosuleleka ngokuhlala emoyeni ziquka ezi zilandelayo, kodwa zibe zingaphelelanga apha: coronavirus, measles morbillivirus, chickenpox virus; Mycobacterium tuberculosis, influenza virus, enterovirus, kunye ne-norovirus. Ezi zifo ziye zifune ukuba umntu ahlale eyedwa angadibani nabanye ngexesha lokunyangwa. Izifo ezidaleka emoyeni zibangelwa kukuhamba-hamba nokubhabha kweentsholongwane emoyeni. Unobangela wazo ke kukosuleleka kwezinto ngezinto, ukususela kwiincindi zomzimba zabantu nezilwanyana, okanye kwinkunkuma. Ezintsholongwane ziye zande ngokuba zihlale kuthuli okanye emoyeni othi abhabhe lee na lee ixesha elide. Umzekelo, ukuthimla kuhamba umgama omde, omlinganiso ubukhulu ngange bhasi, onothi ubangele kusuleleke isininzi sabantu. Ukuphefumla umoya oneentsholongwane kungabangela izilonda okanye ukurhawuzelela, kwaye kuchaphazele nendlela yokuphefumla komntu.


Ci wallu pajj saytu yaram mooy xool nit ki ban jangaro moo nek ci moom walla luy wone  liko febaar. Saytu nit ki nak dafay lacc xam dembam ak li ci yaramam ndax ñu xam limu andal. Yennsaay, benn wala saytu yu berri dañu koy amal ci jamonoy gëstu pur xam yan xeet u feebar ñoo nekk ci yaramu nit ki. Lek lek itam  saytu yaramu nit ku ñaak bakkanam ba pare mën nañu ko jappe kom saytu yaramu nit ki pur xam ban feebar moo nekk ci moom. Saytu yaramunit ki dafay faral di nekk lu jafe ndaxte mandargay doomu jangoro yu berri dañu jafe xam loolu. Ci missaal yaramu nit buy xonk jafe jafe la ci pajjkat yi xam mandargay ban feebar la. Pajum yoon ak saytu limu andal: Xam lu bari ci kuy faju, mana xam ay febaaru dembam,saytu yaramam and  ak yenen  xeet u saytu (buko jare lacte kimu jege ndax geuna xam). Saytu dafa melne  xool beep xeet u febaar bu nekk ci nit. Saytu meunna doon pur xam  mandarga bepp feebar bu nekk ci yaramu borom. Saytu ci wallu tontu yi,setlu, wala yenen xeet u jangat.


Royuwaay:Infobox Politicien Faatu Bom Bensudaa mu ngi juddu fanweeri fan ak benn ci weeru sãawiyee atum 1961 ci Bànjul. Laykat (awokaa) la bu dëkk Gàmbi nekk tamit toppekat bu mag bu ëttu àttekaayu àdduna bi (pólokirëer seneraal bu Cour pénale internationale (CPI) ) ginnaaw bu fa nekkee, diiru juroom-ñetti at, toppekat bi topp ci kow njiit la. Faatu Bensudaa mu ngi juddoo Bànjul. Waajuram wu góor ku njaboote la ndax am na ñaari jabar, am ak waajuru Faatu Bensudaa juroom-benni doom, am ak jeneen jabar ji juroom-ñaari doom. Waajuram wu góor nguur gi la doon liggeeyal, waajuram wu jigeen di liggeeye ci restoraŋub liise. Wax na ne, ci seen njaboot gi, góor ak jigeen yépp lañu doon ñaax ñu dem jàngi lekool. Kenn ci ay magam ? yu jigeen ab deppite la woon, am ci ku nekk jigeen ji jëkk a def surnaal ci tele bu Gàmbi, am ku ciy liggeey ci wenn tëralin wu jëm ci jigeen ñi te mbootayu xeet yi (Nations Unies) sumb ko. Faatu Bensudaa dafa teel a bëgg xeex ngir nit ñi jot seen àq ak yelleef, rawatina jigeen ñi, di dem di teeweji ay layoo.


Ba mu fa nekkee ba guddig gàmmug atum haksasin,di junni ak ñatti téeméer ak ñaar fukk ak juroom,di guddig àjjuma,la fa Sheex Ibra FAAL ñëw,tukke Ndar,indaale këyit wu juge ca tubaab ya di ko may mu dellu réewam Senegaal,murid boobu it dikk jàpple ko ci tuxu gi,mu tàmbalee waaj,di tàggu waa dëkk ba ,ba àjjuma ja dellusi,di fukk ak juroom ñeent ca weer wa,mu génn këram googa sóobu yoonu Ngaanjaar,maanaam Gaaya,dib dëkk bu nekk ci penku bëj-gànnaaru Dagana,dex gi romb na fa,ñooña sàkku ci moom mu julli ci seen jàkka ji nu doon yeesal ,ngir barkeelu ci,mu ànd ak seen imaam ja Muxtaar SOW, julli ñaari ràkkaa ci njëlbéenug yoor-yoor,jëggi dex gi dem dagana,nekk fa ba bisub gàwwu ñaar fukki fan ak juroom ñatt ci weer wi,mu dugg gaal ci tisbaar ji jëm Ndar. Jamono yi mu nekke woon Dagana,nganale gu nekk defal nanu ko ko fa,ci bëcëg gi, bu guddi masaan a jot,ñu daa indi ay làmp yu leer ci kanamu bóoli yi.


Xasida yi sërignbi bind laata 1324H Xasida yi sërignbi bind ganaaw 1324H Njangum xasida


am Màkkaanum mbëjfeppal, di ko wax itam màkkaanum m-bataaxal, walla màkkaanum e-mail, am mbooloom ay araf la, muy teewal ab boyotu bataaxalub mbëjfeppal bu nekk ci ag mbaal (reseau) gu xibaarfeppal gu mel ne internet. Màkkaanum mbëjfeppal mooy tax ñu man a yónnee ab m-bataaxal (bataaxalub mbëjfeppal) kenn nit ci internet. Ci lu bari dañuy jaawatle màkkaanum mbëjfeppal ak màkkaanum web, mi nga xam ne du lenn lu dul am màkkaan mu dalub web. Te sax am na yeneen xeeti màkkaani internet. Kon liñu lay yónnee ci sa màkkaanum mbëjfeppal du ab bataaxal, ndax bataaxal dañ koy jàppe niki lu ñu bind ci këyit ak xalima. Bataaxalub mbëjfeppal la, su ñu ko gàttalee mu doon m-bataaxal (di ci jàng: miim-bataaxal)


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Warsaw mooy péeyu réewum Poloñ


Hamamatsu benn dëkku di Sapoŋ. Nitñii motnañu 789.407. Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal


Esloweeni (Republik bu Esloweeni) : Réewum Tugal (Óróop)


.gr mooy barab bu tolluwaay bu njëkk bu réew (ccTLD) bees jagleel dunu Girees. Moo ngi njëkk dugg ci net bi 1989. (en) IANA Whois Information (en) GRWeb.ICS.Forth.GR - The Official .gr Registry website of FORTH


Guwaam : Dun (Géejpeek u Pacifik)


Saint Vincent and the Grenadines : Dun (Géejpeek u Atlantik), réew


Soxna mooy baat bu ñuy jox kilifa gu jigéen, bu doon góor la sëriñ lees di wax. Dees na tudde soxna itam ndayu nitug Yàlla gu ñu ràññee, ngir màggal ko, ci misaal : Soxna Maryaama (yaayu Yeesu iisaa). Dees na faral it di woowe soxna yeneen jigéen, ndax rekk séen jikko yu rafet walla rekk ngir wormaal gu ñu leen wormaal. ci gàttal soxna jigéen ju baax. Ñi ëpp bu ñu koy jëfandikoo jabar lañu ciy jublu Dees na wax it doomu soxna jublu ci Sëriñ, nitug Lislaam:kër doomi soxna yi,


Gerte xeetu garab la gu bokk ci njabootu lujum yi. Mi ngi soqeekoo ca réewum metsig. Dees na ko bay ci gox yi gën a bari naaj ak taw, fu mel ni réewum Senegaal. Dees koy ràññee ci suul gimuy suul ay meññeefam. Gerte gàncax la gog at ba at lees koy bay su dee du mbayum dër. Xobam day nëtëx. Mi ngi toll ak 20i ba 90i sànti meetar ci guddaay. Meññeefam a ngi tollu ak 3i ba 5i sànti meetar. Garab la it gog dees koy bay ci suuf suñu ndiraag Endoy Aamerig ya woon kepp a ko doon bay ci àddina. Ginnaaw bi la ko way-noti Ispaañ yañu daa woowe: "conquistador" tasaare. Ca Peru gisoon nanu ci seeni jalaase maam ya ay peppi gerte. Noonu la gerte tàbbee ci kembaarug Afrig law bokk ci mbayu Senegaal. Dees na ci jële diwu gerte. Diw googu dees na ko jëfandikoo ngir togg ceeb ak yu ni mel ca Senegaal ak feneen. Dees na ci jële it tigadege. Joolaa yi ñu xereñ lañ ci liggeey boobu. Tigadege boobu dinañ koy boole ak cere ak yeneen. Kembaarug Afrig ak Aamerig nag ñoo ëpp luñ koy jëfandikoo .


Saab-saab xeetu garab la gu bokk ci njabootug « Moringaceae », mi ngi bàyyikoo ci bëj-gannaaru End. Garab gu fés la leegi ci àddina bépp, te miin barab yi bari naaj. As ngarab la su gaaw a màgg te man a muñ bekkoor. Guddaayam danay àgg ba 10i met. Saab-saab garab guy gaaw a màgg la. Peeram danay àgg ba fukk baa 12i met, dàttam nag danay àgg ba 45i sàntimet, xàccam melo wu baam la te jege weex. Tóor-tóor bi daa am xet te nguuni-ngaana, danay am ba juroomi xob yu tolloowul. Wirgoom dafa mboq. Tóor-tóor bi guddaayam 1 la ba 2,5i sàntimet cib guddaay. Yaatuwaay bi 2i sàntimet la. Doom bi këmbaan la gu ñàtti-koñe te palmaan. Guddaayam 20 la ba 45i sàntimet. Xoox bi dafa wërmbalu. Saab-saab bari na pàcc yees ciy jëfandikoo: foytéef bi, xob wi, xoox bi su ñoree, diw bees ciy jële, tóor-tóor bi , reen yi. Saab-saab dees na ko jëfandikoo ci anam yu bari ci wàllug toggu ci àddina bépp. Manees na ko lekk nim bindoo.


Sanqaay xeet la ci xeeti garab yoo xam ne dañuy màgg ci fu am naaj, ñung kay fekk ci kémbaarug Afrig bu yaatu fa lool. Waaye itam, Waaye desu ko fekk fu mel ni: Nambi bi, ak Butsuwanaa, ak Afrig bët Saalum. Garab la gog man naa sax foo xam ne amul ndox. Baayima yu bari dan koy jëfëndikoo ngir di ci tabax seen i dëkkuwaay lu ci mel ni xeet i picc yi. Ay xóbam dana yor melo bu muloŋ , ci yaatu waay, manees na koo natt ci juróom-fukk, jàpp teeméer ak juróom-fukk ci ay milimeeter. Ay xóbam, danoo gaaw ci lool ci xeex biir buy daw, loolu moo tax mu bokk ci xeeti garab yi nga xam ne ci fajum cosaan. Ficus glumosa


Téeree ngii di benn ci yi ñu gën a yër ci àdduna bi, mooy téere bees sellal ci lislaam, di fi jullit ñiy ball-loo seen yoon di Shariiha, ak ci sunna siy dundiinu Yónnent bi (jàmm yal na nekk ci moom), kon nag bu am solo la lool fi jullit ñi. Alxuraan: Alxuraan mooy téere bu sell bi ñeel jullit ñi, mooy balluwaay bu njëkk bi ñeel yoonal gu Lislaam gi, ci ginnaawam la Sunna di ñëwe. Li njëkk a wàcc ci Alxuraan it mooy laaya wi njëkk ci saaru Halaq muy : «Jàngal ci sa turu boroom bi bind (sàkk) » Alxuraan nag mooy waxi Yàlla ji mu wàcce ci Yonentaam ba Muhammad, Jibriil nag mooy ndawul Yàlla tey malaaka mi ko wàcce; ngir nag Yonent bi jottali ko nit ñépp,. Moom nag fa Yàlla dees koo bind ca àlluwa jees wattu ja (Lawhul Mahfuus), àlluwa jii nga xam ne Yàlla bind na ca lu nekk njëkk mu koy sàkk.


Ci angale mooy Blastus; Ci faranse mooy Blastus Bëkk-néegu buur ba Erodd Agaripa I la woon. Turam feeñ na ci Injiil ci Jëf 12:20.


Ci làkku yawut la tur wi jóge. Ci angale mooy Bartimaeus; Ci faranse mooy Bartimée Gumba ci dëkku Yeriko la woon, bi Yeesu gisloo woon. Man nga jàng ci Bartime ci Mk 10:46-52.


Bul garab la gu am ay xob yu tasaaroo ak peer buy gudd lool bu man a àgg ci fukk ak juroom ñatt ba ci ñaar fukk ak juroomi met ci njoolaay. Ci gëx bi di njëlbeenu peer bi dana yaatu ba àgg ci juroom benni met peer bi nag ci boppam man naa dem ba ci lu ëpp met ci xala ci yaatuwaay. Garab gi ay njariñam manees na cee faju man nañu koo jëfandikoo ci matt walla sax ñu di ko lekk. Ci wàllum paj xas mi man naa faj ay tànk yuy ruux walla tànk yu ab sedd di jàpp. Reen yi man nañu koo jëfandikoo ngir faj feebaru xel. Yu bari ci garab gi it man nañu koo jëfandikoo ngir faj tële ak faj bopp buy metti ngir faj ay picc ngir faj yaram wuy sol ndox ngir faj coona walla it nu man koo jëfandikoo ngir di ci faj i goom walla di ci faj i saan man na it yombal njurum jigéen maanaam jigéen juy wësin dena ko koy yombalal. Leneen ci ñariñ yi: Garab gi man nanoo jëfandikoo xas mi ngir defar ci ay basaŋ walla am ci matt mu ñuy togge.


Bosor – ci àngale mooy Beor, ci faranse mooy Bosor. Baayu Balaam la woon. Dañu ciy wax ci Injiil ci 2Pi 2:15.


Rëb-rëb gi xeetu garab la gu bokk ci njabootu Terminalia, Afrig gu sowu lees koy fekk. Rëb-rëb gi gàncax guy hàgg cig guddaay 2 ba 4i met la, mbaa garab guy hàgg cig guddaay 8 ba 12i met, te ronam day gàtt ba noppi am xànc mu baam. Ca Mali xobam dañ koy cuubee ndimo ngir mu am wirgo wu mboq. Terminalia avicennoides


Doxalukaay bu mbëj, ab wuutuloxob mbëj la, boo xam ne kàttan giy duggu ci moom gu mbëj la te ga muy génne gu doolerandu la. Doxalukaay yu mbëj yi am nañu solo lool ci dundiinu jamono ju bees ji, te it dëgg la sax, ne limu doxalukaay yu mbëj yi nekk ci am réew dafay firndeel tolluwaayu jëm-kanamam. Maanaam yokkug limu doxalukaay yu mbëj yi ci am réew bokk na ci wonekaay yiy firndeel tolluwaayu yokkuteem ci wàllu xarala mu réew moomu. Ngir dëggal loolu, doy na xool ci jumtukaay yi nekk ci li ñu wër: ca saxaar ba ci watukaay ak yeneen ak yeneen, yi ngeen xam ne nit ku bees ki moo ngi koy jëfandikoo bu baax, man naa ni sax ñooy doxal sunug dund. Doxalukaay yu mbëj yi dañoo bari te wuute, am na doxalukaay bu dawaan bu wéy, doxalukaay bu dawaan bu safaanu moom mu séddaliku ci doxalukaay bu demandoo ak doxalukaay bu demandoodi,. Wëndeeluwaan Tekkaaralaan Toolu bijjaakon Bijjaakon Dawaanu mbëj bi day jaar ci ag lëmës gees wëndeel ci ab dogub weñ bi tudd tekkaaralaan bi.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Santa Luzia diiwaan dunu ci yu Kap Weer. Armand d'Avezac and Eugène de Froberville, Îles de l'Afrique. L'univers : Histoire et description de tous les peuples, Firmin-Didot, Paris, 1848, p. 214 https://web.archive.org/web/20120224220525/http://www.areasprotegidas.cv/index.php?option=com_content&view=article&id=25&Itemid=11


Këwsu garab la gu bokk ci njabootug moracées. Moo ngi bàyyikoo ci dëkki Asi yi. Garab la gog ci ay bot lañ koy jëmbët, ci réew yi xaw a tàng. Xeetu garab la gog bareetul ci foofu mu cosaanoo muy Asi. Këwsu garab gu mag la, day màgg màgg gu gaaw. Guddaayam mannaa toll ci 30 ba 40i Met. Xobam day nëtëx fu mu toll. Garab gi bu màggee day am ay doom. Doom yu ndaw yi seen guddaay 1 jàpp 2i sàntimet lay toll. Garab gi xob yu mag yi seen guddaay danay toll ci 10 jàpp 35i ci ay sàntimeet. Seen yaatuwaay moo ngi toll ci 5 jàpp 15i ci sàntimet. Garab yu ndaw yi seen xob mooy gën a gudd, Xob yi ñoo ngi màgge ci biir lu mel ni mbaxana. Mbaxana moomu day màgg ni xob di màgge. Bu demee ba xob wi mat, mbaxana mi day daal di rot. Garab gu bari ay reen la. Këwsu dees na ko jëfandikoo ngir rafetal ay barab. Xobi garabug Këwsu Car bi bàrtt bi Doom yi Doom yi batay Ficus elastica


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Kamerun am réewu diggu Afrig la, jëmmam dafa mel ne ab ñettikoñ, rëye na 475 442 km², 98,8% di suuf, 1,2% ndox la, di 42u réew mi ëpp ci àdduna bi, am na it 402 km ci tefes. Réewum Niseeriyaa moo ko féete sowwu, Mbàmbulaanug Atlas gi, Gineg yamoo gi, Gaboŋ ak Kongóo-Brasaawiil nekk ci bëj-saalumam, Réewum Diggu Afrig ak Cadd nekk ci penku, dexub Cadd bi ci bëj-gànnaar. Afrig gu Bëj-saalum • Alseeri • Angolaa • Bene • Botswana • Burkinaa Faaso • Buruundi • Kamerun • Kap Weer • Réewum Diggu Afrig • Bennoo yu Komoor • Kongóo-Brasaawiil • Kongóo-Kinshasa • Kot Diwaar • Jibuti • Isipt • Eriitere  • Ecoopi • Gaboŋ • Gaambi • Gana • Gine • Gine-Bisawóo • Gineg yamoo • Keeñaa • Lesoto • Liberiyaa • Libi • Madagaskaar • Marook • Malawi • Mali • Móoris • Gànnaar • Mosambik • Namibi • Niseer • Niseeriyaa • Ugandaa • Ruwandaa • Sahara gu Sowwu • Sao Tome-ak-Principe • Senegaal • Seysel • Siraa Leyoon • Somali • Sudaan • Suwaasilaand • Tansani • Cadd • Togo • Tuniisi • Sambi • Simbaawe


yabale tukkib xam-xam ci réew mu sori, mbaa mu jafe, walla tukkib nemmiku bu am solo mbaa mu xaw a yëngu;nit ak bagaas yi bokk ci tukki bii: ab yonne bu jëm dottub bëj-saalum émission expédition: Voyage scientifique dans un pays éloigné ou difficile, ou voyage touristique plus ou moins important ou mouvementé ; hommes et matériel participant à ce voyage : Expédition au pôle Sud.


écoles moyennes


Jaxan-jaxan xeet la ci xeeti garab yi bokk ci ñoñ Prosopis. Ñi ngi koy fekk ci gox yi nekk diggante Afrig gu naaje jàpp Sahel. Garab guy àgg 12-20i met taxawaay la, jëmm ji daa jub xocc te muluŋ ba mat 1,10i met ci ndigg li, kaw gi daa ubbeeku am i xob yu sëgg te wirgoo nëtëx bu leer. Xasam mi daa am i paq yu sew te dëgër, nekk ci diggante baam ak ñuul. Li ci ëpp ci ñaareelu xaaju noor walla ca taw yu njëkk ci nawet lay meññ. Dinay faj yii: bëñ bu xomaat (walla bëñ buy metti), noyyikaay bu fatt, ay goom, deru yaram bu wopp, tawati gët. Dinay faj it metiitu biir, nopp, bopp ak biir buy dàw. Dinañ koy faral di jox jur gi. Dina faj emoroyitu jur gi. Fas, nag ak picc dinañ koy jëfandikoo (ñax). Bantam bu tolle ci mboqee jëm mboq bu xall, mucc ci gunóor ak sax yi. Manees na jëfandikoo bant bi ni bantu tabax (tabax kër), bant biy nekk ci jumtukaayu tabax yi.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Calabaceira benn dekk-dëkkaan Ribeira Grande de Santiago ci yu sowwu yu dunu Santiago, Kap Weer. http://www.ine.cv/censo/censo2010.aspx


Sànceer, garab la guy faral di am ci diggu Afrig, réew yu mel ni keeñaa, Somali,Tansani jàpp Gànnaar ba Senegaal. Ci àll bi ak ci tefes gi lay faral di ñoree. Garab la gu man a sëq lool. Ay caram dañoo dëng, ab guddaayam man a toll ci 2i met jàpp 6i met. Ay doomam dees koy lekk. Reen bi boo ko nalee walla nga baxal ko man nga ko jëfandikoo ci wàll um paj yu bari, ( Gaana, Sifili, Gonoore, stomaa...). Sunguf si juge ci reen bi ak xànc mi day faj ay góom. Ay doomam dañuy faj tooke ak lu ci mel ne màtt-màttu jaan. ==Loraange yi== Giseesagu ci lor. Feretia apodanthera


Xoriit ag garab la gog xob yi dañuy sew tey am mbaar muy gën a yaatu lu garab giy gën a màggat. Man naa njool ba ci 3i met ba ci 10i met. Peeru garab gi day dëng. Jafe-jafe yi ko daay yiy indil dagg yi nuy dagg ay xobam tax na garab gi bokk ci yu ñeme coono yi. Xoriit garab la guy sax ci àll, nu man koo jëfandikoo ci lu nuy lekk mbaa di ko fajoo Garab gi ci àll bu bariy garab lay dëkk, walla ci kaw dëkkuwaay yuy max, leeg-leeg ci peggu penkug Afrig. Garab man naa nangu ab sedd yuy am leeg-leeg. Waaye li mu gën a nangu mooy tàngoor, soxla na it suuf su tooy, te it àttan na aw wal(inondation). Lu jëm ci lu nuy lekk, xob yi dees koy togg boole ko ak supp mbaa ay pepp. Foytéefam day am caas bu weex bu nu man a lekk boole ak doom yi nu togg. Foytéefam bi man naa àgg ba ci 4-5i sàntimet ci xala. Xob yi man naa faj bopp buy meti.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Viana (Deserto de Viana): benn yay ci yu bëj-gannar yu Boa Vista, Kap Weer. Melosuufug kap weer http://www.areasprotegidas.gov.cv/images/stories/highslide/pn_Deserto_de_Viana.html (pt)


Ñaqu BCG (Bacillus Calmette-Guérin) mooy lila gëna mëna aar ci tuberkuloos (TB). Sudee ci réew yi feebaru tuberkuloos wala ngaana bari, digle nañu ñu ñaq benn yoon xale biy sooga judd te amul benn feebar nga ñaq ko ci nimu gëna gaawe su juddoo. Sudee ci barab yi feebar bi bariwul, xale yi nekk ci barab bi ñu ko mëna amee ñoom la seen yaram di am ay matuwaayi moytu feebar bi, waaye su amee kuñu ñaaw njortu ndax amna feebar am déet, dañu koy saytu ba noppi faj ko. Mag ñi amul tuberkuloos te nekk ci barab bu feebar bi bari, seen yaram mën na defar ay matuwaay yu leen di aar ci feebar bi. Ñaqu BCG mën nala aaraale itam ci feebar yu melni ulseeru Buruli ak yenn feebari bacteri yu bokkul ak tuberkuloos. Rax ci dolli dina ñu koy faral di jëfandikoo ngir faj kanseeru naq. Yàggaayu kaaraange ñaq bi barina te wuute, waaye mën na yegg ba 20 at. Ci xale yi ñu ñaq, dina am 20% ci ñoom ñu dul am feebar bi, ñeneen ñi des itam suñu amee feebar bi itam, du leen mënal dara.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Fundura benn dekk-dëkkaan Santa Catarina ci yu dunu Santiago, Kap Weer. http://www.ine.cv/censo/censo2010.aspx


Ci angale ak ci faranse mooy Antipas. Toppkatu Yeesu bu jóge Pergam la woon, bi ñu reyoon ndax ngëmam ci Yeesu. Dañuy mana gis Antipas ci Pe 2:13.


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Saa(s-) : 1/60 simili, 1/3600 waxtu


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Ñay w: rab la ci rabi àll yi, bokk na ci rab yi gën a rëy ci àll bi,


Ca Afrig, diine yi yagg nañu fa am. Diine yi am Afrig (yawut, kirist, lislaam), ñoo bokk cosaan. Ca jamono nguuru Kuus amoon, tey di nekk wa Sudaan, nit ñoo fa nekkoon, dañu daan nekk ca diine yu jekk am ca adduna, ci li taarixkat wonee. Ca diine boobu, nit yi dañu daan gëm benn Yalla. Li ñu wax monotheisme ci nasaran. Wa Misra tey di nekk Isipt, ba Sudan, diine boobu moo fa amoon. Ca diine boobu, yalla, mel ni lislaam, ay yu bare la amoon, tur bu nekk wonee benn jikko bu yalla. Ca tur yi amoon na: Ra, Amon, Atoum, Aton, etc. Taarixkat yi, ñu mel ni Seex Anta Joob, walla Sarwat Al Anis Al Assiouty, wonee nañu, diine yawut, kirist ak Lislaam, foofu (wa Misra) lañu cosaanoo. Ndax yonent yi ñu nekk ca diine yawut ak kirist, mel ni Ibrayima, Muusa, Issa, ca seen teree, biibël ak tora, deeni ne, jaar neen Misra, te foofu, jang nañu yu bare ci diine bu fa nekkoon.


ci frãse : combustion.


1. Liig - Santiago gu Sowwu (Primeira Divisão de Santiago Sul): football (Kap Weer). 2003 : CD Travadores 2004 : Académica da Praia 2005 : Sporting Clube da Praia 2006 : Sporting Clube da Praia 2007 : Sporting Clube da Praia 2008 : Sporting Clube da Praia 2009 : Académica da Praia 2010 : Sporting Clube da Praia 2011 : Boavista FC 2011-12 : Sporting Clube da Praia 2012-13 : Sporting Clube da Praia 2013-14 : Sporting Clube da Praia 2014-15 : Boavista FC 2015-16 : Desportivo da Praia 2016-17 : Sporting Clube da Praia 2017-18: Académica da Praia 2018-19 GDRC Celtic http://www.rsssf.com/tablesk/kaapvchamp.html "Archived copy". Archived from the original on 2015-09-24. Retrieved 2019-12-17.  https://web.archive.org/web/20141231042035/http://fcf.cv/pt/index.php/competicoes/campeonato-nacional http://www.rsssf.com/tablesk/kaapvchamp.html Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal


.tw mooy barab bu tolluwaay bu njëkk bu réew (ccTLD) bees jagleel dunu Taaywaan Moo ngi njëkk dugg ci net bi 1989. (en) Informazioni Whois IANA (en) .TW Domain Name Registry


Abuu Haamidil Xasaali / Gazali Royuwaay:Layu Lislaam Royuwaay:Ay xamle ci jëmmam Turam moo di Abuu Haamit Muhammat Gassaalii, di ab Saa-Tuus, Saa-Naysabuur, di ab suufiyànke, ténku ci ngiiru Saafihii ak pas-pasu Asharii, di kenn ci kàngami jamonoom, di ki gënoon a siiw ci woroom xam-xami jullit ñi ca xarnu juróomeel ba; atum gàddaay ga, (450g - 505g / 1058 ji - 1111 ji) mu nekkoon ku dégg Fiq ak Usuul ak xam-xam xelale (filosofi), doonoon ab suufiyànke ci wàllu tariixa, koju-Saafihii ci wàllu Fiq, ne woon ci ngiiru Asharii ci wàllu pas-pas, muy ki sos daaray Asharii ci xam-xamu wax, di kenn ci ñattiy ponkam ginnaaw Abul Hasan Al-Asharii, (te ñooy Baaqilaanii ak Juwaynii, ak Gassaalii). Ñu daa ko dàkkantalee ay dàkkantal yu bari ci dundam, ba ca gënoon a siiw di "'''Layu Lislaam'''", ak yeneen niki: Taaru Diine Ji, Layu Diine Ji, Aji-wubbej Xeet Wi, Barkeb Bindeef Yi, Imaamu Imaami Diine Ji, Teddug Xeet Wi.


Ibliis mooy ku ñu dàq ci yërmànde sunu Boroom, di ku ñu dàkku. (Yal na nu Yàlla musal ci moom, moom ak i ñoñam. bu ñu nee Ibliis rekk kilifag saytaane yi la ñu ci namm, moom mi féttérlu woon, lànk, moy ndigalal sunu Boroom, moom nag Ibliis ci jinne yi la bokk, jinne ñoom ñépp a ngi bàyyikoo ci Suumiyaa baayu jinne yi niki ni Aadama nekkee baayu nit ñi. Ibliis nag am na ay sóobare ci nit ni ak jinne (Saytaaney nit ñi ak saytaaney jinne yi). Ñom nag dañoo taxaw teww ngir lajjloo nit ak jinne ba ñu yonjax ci li tax seen Boroom bind leen, su ko defe ëllëg ñu ànd ak ñoom tàbbi sawara.


1. Liig - Sal (Primeira Divisão do Sal): football (Kap Weer). http://www.rsssf.com/tablesk/kaapvchamp.html#sal "Archived copy". Archived from the original on 2015-09-24. Retrieved 2020-06-16.  https://web.archive.org/web/20150924011034/http://www.fcf.cv/pt/index.php/associacoes/sal http://www.rsssf.com/tablesk/kaapvchamp.html#sal Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal


Andoor (Pirinsipóote bu Andoor; ca: Principat d'Andorra): réewum Tugal (Óróop) Pyrenees


Bosni Hersegowin (Republik bu Bosni Hersegowin; bs: Bosna i Hercegovina): réewu Óróop


Bii jukki ab junj rekk la. Man nga cee duggal sa loxo suqali ko ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal Kampala mooy péeyu réewum Ugandaa.


Emitai (1971) Ousmane Sembène Senegaal (wo) - (fr) 103' Faat Kiné (2000) Ousmane Sembène Senegaal (fr) - (wo) 120' Fary l'anesse (1990) Mansour Sora Wade Senegaal (wo) 17' Franc, Le (1994) Djibril Diop Mambéty Senegaal, Suwis, Faraas (wo) 44' Garga M'Bosse (aka Cactus ...aka Kaktus) (1975) Mahama Traoré Senegaal, Suweed (wo) 80' Guelwaar (1992) Ousmane Sembène Faraas, Almaañ, Senegaal (fr) - (wo) 115' Haine de la fille, La (1996) Jean-Levi Mahamuohd Beljik (fr) - (wo) 87' Ramatou (aka Hyènes ...aka Hyenas) (1992) Djibril Diop Mambéty Senegaal (wo) 110' Jom (aka Dignity ...aka Jom ou L'histoire d'un peuple) (1982) Ababacar Samb-Makharam Senegaal, Almaañ (wo) 80' Karim (1971) Momar Thiam Senegaal (wo) 65' Karmen Geï (aka Karmen) (2002)


Kirgistaan (Republik bu Kirgistaan)


Malawi (Republik bu Malawi) : réewum Afrig. Afrig gu Bëj-saalum • Alseeri • Angolaa • Bene • Botswana • Burkina Faso • Buruundi • Cadd • Ecoopi • Eritere • Eswatini • Gaambi • Gaboŋ • Gana • Gànnaar • Ginne • Ginne Bisaawóo • Ginne gu Yemoo • Isipt • Jibuti • Kamerun • Kap Weer • Réewum Diggu Afrig • Keeñaa • Komoor • Kongóo-Brasaawiil • Kongóo-Kinshasa • Kot Diwaar • Lesoto • Libeeria • Libi • Madagaskaar • Malawi • Mali • Marook • Móoris • Mosambik • Namibi • Niseer • Niseeria • Ruwandaa • Saambi • Sahara gu Sowwu • Sao Tome ak Principe • Senegaal • Seysel • Simbaawee • Siraa Leyoon • Somali • Sudaan • Sudaan gu Bëj-saalum • Tansani • Togóo • Tiniisi • Ugandaa


Mikroneesi, Etaa yuñu Federe yu (Etaa yuñu Federe yu Mikroneesi)


Dencukaay:Tamkharit.jpg Bisub Tamxarit Ak Bisub Tamñërit, Bisub Tamxarit di 9eelu fan ci weeru Tamxarit, bis la budi aw xew ci Jullit ñi, rawatina ñi ëpp ci sunnit yi, Siiha yi it dina ñu ko xewal ngir naqarlu, ray gees rayoon Useynu Sëtub Yonent bi (Jàmm ci ñoom) ca réewum Iraak, nees nako fa xumbal, ci àndandoo wàcc ci mbedd yi, di wone séni naqar, Ci julliti Senegaal yi, Baaxoos na toggi cere ca ngoon ga, ba ca guddi ga di guddig Fukkéelu fan ba, mu di guddi gu màgg ci lislaam ngir ay xew-xew aki ngënéel yu ci Yàlla jagleele, ku ca jàppu ba séll julli ñaari ràkkaa, ràkkaa bu ci ne nginnaaw faatiha nga tari saar wu la soob ci Alxuraan, boo noppee sàbbaal Yàlla lu la soob, julli ci Yonent bi (Xeewalug yàlla ci moom) lu la soob, te ñaan say aajo muslu ci balaa yoy at mi.


Polineesi benn la ci diwaan yi ñu seddatlee goxu Oseyaani. Bii seddatlin nga xam ne Kureelu Mbootaayu Xeet yi sax mooy la jëfandikoo suy seddatle àdduna bi ci ay Diwaan, gëstukat yi ñoom seddatle bu bees bi la ñu taamu, moo xaaj Oseyaani ci ñaari diwaan: Oseyaani gu jege ak Oseyaani gu sori yi Polineesi box. Diwaan bi dafa am meloow ñettkoñ Baatu Poloneesi waa faraas bii di Jules Dumont d'Uville moo ko sakk ci li jege atum 1830 (moo sakk itam baat yii di Melaneesi, Mikroneesi ak Maleesi), mi ngi jóge ci baati waa Geres yii di πολύς (bari) ak νησος (dun), maanaam dun yu bari. Diwaan bi ay dun yu baree fi ne, man nan cee lim: Awaai (USA) Duni Bennoo bi