ፖሊስ፣ ሕዝባዊ ጸጥታ ንምውሓስ ሓላፍነት ዘለዎ ሲቪላዊ ሓይሊ።


ኣብ እምነተ ሂንዱን ቡድህናን፡ ናይ ሓደ ሰብ ኣብቲ ድሕሪ ሞት ዘሎ ተኸታታሊ ህላወኡ፡ ንጽሕፍቶኡ ዚውስኖ ድምር ናይ ተግባራቱ እዩ ዚብል እምነት።


ደቡብ ኣመሪካ ደቡባዊ ንኡስ ክፍለ ዓለም ናይ ኣመሪካ እዩ።


ሰሉሰ ሓንቲ መዓቲ አቡ ሰሙኑ ኢያ


ሆንግ ኮንግ (ኣብ 香港 ቻይና) ሓንቲ ኻብተን ኣብ ቻይና ዚርከባ ኽልተ ፍሉያት ምምሕዳራዊ ዞባታት እያ (እቲ ኻልኣይ ማካው እዩ) ። ኣብ ደቡባዊ ገማግም ቻይና እትርከብ ኰይና ኣብ ኣፍ ፈለግ ፐርልን (ዴልታን) ባሕሪ ደቡብ ቻይናን እያ እትርከብ። እዚ ቦታ እዚ ሓደ ኻብቲ ኣብ ዓለም ዘሎ ዝለዓለ ህዝባዊ ኵርናዓት እዩ። እዚ ኸኣ ኣብ 1,104 ትርብዒት ኪሎ ሜተር ሸውዓተ ሚልዮን ሰባት ብምሓዝ ኢዩ።


አልባኒያ


ንግዲ ምምሕልላፍ ይጠቓልል ኣቕሓ ወይ ከኣ ኣገልግሎታት ምስ ሓደ ሰብ ወይ ከኣ ኣካል ናብ ካልእ ሰብ, ብዙሕ ጊዜ ብለውጢ ናብ ገንዘብ. ስነ-ቍጠባዊ ምስክር ስርዓት ወይ መርበብ እቲ ከም ንግዲ ከም ዕዳጋ. ችርቻረ ንግዲ ናይ ሽያጥ ይጠቓልል ኣቕሓ ኣቕሑ ንግድ ካብ ብጣዕሚ ቀዋሚ ቦታ (ከም ክፋል ክፍሊ ክዙን, ባዛር ወይ ኪዮስክ), ብመስመር ወይ ከኣ ቡስጣ, ብንእሽተይ ወይ ከኣ ብውልቀ-ሰብ ምሉእ ብቐጥታ ንምጥቃም ወይ ከኣ ኣህለኸ ብ ዓዳጊ. ጃምላ ንግዲ ተባሂሉ ሳዕስዒት ክ መራኸቢ ብ ኣቕሓ እቲ እዮም ተሸይጡ ከም ኣቕሑ ንግድ ናብ ቸርቻሪ, ወይ ከኣ ንኢንዱስትሪ, ንግዳዊ , ትካላዊ , ወይ ከኣ ካልኦት ሞያዊ ንግዲ ተጠቀምቲ, ወይ ከኣ ንኻልእ ጀማሊ ከምኡውን ኣዛመደ ተጸጋዒ ኣገልግሎት.


በርሊን (Berlin) ርእሰ ከተማ ናይ ጀርመን እያ።


ኣጻብዕ፣ ኣብ ጉምቦ ኢድ ዝርከብ ጨንፈር ዝመስል ክፍሊ ኣካል። መመልከቲቶ፣ ኣብ ጎኒ ዓባይ ዓባይቶ እትርከብ ንምምልካት እንጥቀመላ ኣጻብዕቲ። ማእከሌቶ፣ እታ ዝነውሐት ጽብዒቲ። ቀለቤቶ፣ ራብዓይቲ ጻብዒት ናይ ኢድ። ሕንጥልሕንጥሊት


ማሕደረ-እንቛቑሖ፣ ናይ ጓል ኣንስተይቲ እቛቑሖ ዝፈርየለን ክልተ ማሕደራት።


ቋንቋ ሃገር እዚ ኣምር’ዚ፡ ምስ’ቲ ብ1977 ኪትኣታተው ዝጀመረ ጽገና ቋንቋ-ሃገር ዝተባህለ ተተሓሒዙ ዝቘመ’ዩ። "ትምህርቲ ቋንቋ-ሃገር" ሕጂ "ትምህርቲ ቋንቋ-ኣደ" ተባሂሉ ይጽዋዕ ኣሎ። ሓደ ካብ ወለዲ ወይ መጕ ዚት፡ ቋንቋ-ኣደኦም ዘይሽወደን ምስ ዚኸውን፣ እሞ መዓልታዊ ምስ ውላ ዶም በቲ ቛንቋ’ቲ ዚዛረቡ ምስ ዚዀኑ፣ ቈልዑ ትምህርቲ ቋንቋ-ኣደ ኪወስዱ መሰል ኣሎዎም።


ካራካስ (ብስጳንኛ፦ Caracas)፣ ርእሰ ከተማን ዝዓበየት ከተማን ቬኔዝዌላ እያ። ካብ መበል 19 ዘመን ከም ማእከል ፖለቲካውን ቁጠባውን ሓይሊ ቬኔዝዌላ ተቖጺራ እያ።


ቤኒን (ፈረንሣይ: Bénin)


ታሪኽ ታሪኽ ማለት፡ ኣብ ሕሉፍ ዘጋጠመ ነገራት ተመሊስካ ትሪእዮ እዩ። ታሪኽ ድማ ብብዝሒ ኣብ መጽሓፍ፣ ብዘመውኢ ድማ ኣብ ኢንተርነ ትክትርእዮ ትክእል። ንኣብነት፣ ዊኪፔዲያ። ታሪኽ ብቋንቋ እንግሊዝኛ ትጽዋዕ። ባህልታትን ህዝባዊን ውን ትሪእየሉ።


ዓረብኛ ا أ إ آ ب ت ة ث ج ح خ د ذ ر ز س ش ص ض ط ظ ع غ ف ق ك ل لا لأ لإ لآ م ن و ؤ ي ئ ء َ ً ُ ٌ ِ ٍ ّ ْ


ማድሪድ ኣሎ እቲ ርእሰከተማ ከምኡውን ብጣዕሚ ብዙሕ ቍጽሪ ዘለዎም ጭፍራ መራኽብ ስፔን. ብ ውሽጢ ካልኣይ ዝዓበየ ከተማ እያ ሕብረት ኣውሮጳ. እቲ 15 ምምሕዳርከተማ ከደነ 604.3 km2 (233.3 sq mi). ፋይል:Bandera de Madrid.svg


ማሊ


ዲሞክራሲ (Democracy ካብ ግሪክ ዝተወስደ ቃል) ዲሞ ማለት ህዝቢ ክኸውን ከሎ ክራሲ ድማ መንግስቲ ማለት እዩ። ህዝቢ ዝሓረዮ ምምሕዳር/ስልጣን መንግስቲ ዝምራሕ ሃገር ማለት ኢዩ ።


ኮሎምብያ (ብስጳንኛ፦ Colombia)፣ ወግዓዊት ሪፓብሊክ ኮሎምብያ (ብስጳንኛ፦ República de Colombia)፣ ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ደቡባዊ ኣመሪካ እትርከብ ምስ ባሕሪ ካሪበያ ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ቦጎታ እያ።


ሞሮኮ


ስፖርትቅድድም ብሽግሌታ ዓይነታት ስፖርት አለካ ዶ ዘርሰናይ ታደሰ


ቻድ


ሓሽራ፣ ኣብ ክፍሊ ኢንሰክታ ንኣሽቶ እንስሳ። መንከሲ ሓሸራ


ብራዚል (ብፖርቱጊዝኛ፦ Brasil)፣ ወግዓዊ ፈደራላዊት ሪፓብሊክ ብራዚል (ብፖርቱጊዝኛ፦ República Federativa do Brasil)፣ ኣብ ደቡብ ኣመሪካ ትርከብ ዓባይ ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ብራዚልያ እያ። ፖርቱጊዝኛ ዝተባህለ ቋንቋ ድማ ይዛረቡ። ኣብ ብራዚል፣ ካርኒቫል ዝበሃል ሃገራዊ ፌስታ የብዕሉ።


ማላዊ


ባዮሎጂ ብዛዕባ ህይወት ዘለዎም ነገራት ዘፅንዕ ናይ ምርምር ክፋል እዩ። ነዚ ፅንዓት ዘካይድ ሰብ ባዮኦልጂስት ተባሂሉ ይፅዋዕ። መብዛሕቱ ግዜ ባዮሎጂ አብ ክልተ ይምቀል። እቶም ክልተ ጨንፈራትውን ቦታኒ (ብዛዕባ ተኽልታት ዘጽንዕ) ከምኡውን ዙሎጂ (ብዛዕባ እንስሳታት ዘፅንዕ) እዮም። እዞም ክልተ ጨንፈራት ከአ ደጊም ናብ ዝተፈላለዩ ጨንፈራትን ፍሉይ ናይ ምርምር ክፋላት ይምቀሉ። ይኹን እምበር ከም አናቶሚ (ህይወት ናይ ዘለዎም ነገራት ንድፊ ዘጽንዕ ጨንፈር) ን ጀነቲክስ (አብ ልዕሊ ውርሰ ባህሪ ድግበር ፅንዓት) ዝአመስሉ መብዛሕትኦም ጨናፍር ባዮሎጂ ንእንስሣ ይኹን ን አታኽልቲ ብዘየገድስ ንክልቲኦም ክፋል ህይወት የፅንዑ። ባዮሎጂስትታት መብዛሕትኡ ግዜ ጽንዐቶም ንምክያድ ካብ ጨንፈር ፅንዓት ናቶም ዝተፈልየ ናይ ምርምር ክፋላት ዝጥቀሙሉ ዘዴታትን ሐደስቲ ፍልጠታትን ይጥቀሙ። ንአብነት ተጠቐስና፡ ህይወት አብ ዘለዎም እንስሳታትን አታኽልትን ዝካየዱ ውህደታት ንምርዳእ ክሕግዞም ምእንቲ ፊዚክስ ን ኬሚስትሪ አብ ዝተባህሉ ናይ ምርምር ጨንፈራት ይውከሉ። Animalia - Bos primigenius taurus Planta - Triticum Fungi - Morchella esculenta Stramenopila/Chromista - Fucus serratus Bacteria - Gemmatimonas aurantiaca (- = 1 Micrometer) Archaea - Halobacteria Virus - Gamma phage


ሰብዓ ቁጽሪ ፸።


ስዊዘርላንድ (ብጀርመንኛ፦ Schweiz፣ ብፈረንሳይኛ፦ Suisse፣ ብጥልያን፦ Svizzera፣ ብሮማንሽ፦ Svizra)፣ ብወግዒ ኮንፈደረሽን ስዊዘርላንድ (ብጀርመንኛ፦ Schweizerische Eidgenossenschaft፣ ብጥልያን፦ Confederazione Svizzera፣ ብፈረንሳይኛን፦ Confédération suisse፣ ብ ሮማንሽን፦ Confederaziun svizra)፣ ኣብ ማእከላይ ኤውሮጳ እትርከብ ብባሕሪ ዝተዓጽወት ሃገር እያ።


ፈረንሳ (ብፈረንሳይኛ፦ France፣ ኣደማምጻ፦ /ፍራንስ/ ( ስማዕ))፣ ብወግዒ ፈረንሳዊት ሪፓብሊክ (ብፈረንሳይኛ፦ République française)፣ ዓይነት መንግስቲ ፍርቂ ፕረዚደንታዊት ሪፓብሊክ እያ፣ ኣባል ኤውሮጳዊ ሕብረት፣ ስግረ ኣህጉራዊት ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ፓሪስ እያ።


ጋምቢያ


ባንግላዴሽ


ቦሊቭያ, ኣሎ እቲ ሃገር ኣመልከተ ብ ምዕራባዊ ማእከላይ ደቡብ አሜሪካ. እቲ ቅዋማዊ ዓቢ ኣሎ ሱቹር, እናበለ እቲ ሰድያ ናይ መንግስቲ ድማ ቀረበሉ ዓቢ ኣሎ ረፐዙ.


ባጤራ ማለት, ብካልእ ስም ገንዘብ ወይ ውን ሰልዲ ይጽዋዕ.


ረስኒ ዚካ (Zika fever)፡ ብብሕማም ቫይረስ ዚካ ዚፍለጥ ኮይኑ፡ ብቫይረስ ዚካ ዚመሓላለፍ ሕማም እዩ። ምልክታት ድማ ምስ ረስኒ ደንጊ (dengue fever) ተመሳሳሊ እዩ። መብዛሕቶም ሕሙማት(60–80%)፡ ዝኾነ ዓይነት ምልክታት ኣየርእዩን እዮም። ምልክታት ኣብ ዝህልወሉ እዋን ድማ ብሓፈሻ ንረስኒ፡ ምቕያሕ ዓይኒ፡ ቃንዛ መላግቦ፡ ቃንዛ ርእሲ ከምኡውን ማኩሎፓኡለር ዕንፉሩር (maculopapular rash) የጠቓልል። እቲ ሓፈሻዊ ምልክታት፡ ፈኲስ ኮይኑ፡ ንትሕቲ ሸውዓተ መዓልታት ድማ ዚጸንሕ እዩ። ኣብ 2015፡ ኣብ ፋልማይ ረኽሲ ዘጋጠመ ሞት የለን። እቲ ረኽሲ፡ ምስ ሕማም ድኻም ጭዋዳታት (Guillain–Barré syndrome) ምትእስሳር ዘለዎ እዩ። ረስኒ ዚካ፡ ብመንከስቲ ኤይደስ (Aedes) ዝዓይነተን ጣንጡ ብቐንዱ ይመሓላለፍ። ብጾታዊ ርክብን ምስግጋር ደምን ንኺመሓላለፍ ተኽእሎ ክህልዎ ይኽእል እዩ። እዚ ሕማም፡ ኣብ ማህጸን ካብ ኣደ ናብ ቆልዓ ኪመሓላለፍን ንእሽቶ ዝርእሱ ቆልዓ (microcephaly) ከምዚውለድ ኪገብርን ይኽእል። ነጸርታ ድማ እቲ ሰብ ምስ ሓመመ RNA ናይቲ ቫይረስ እንተልዩ ንምፍላጥ፡ መርመራ ደም፡ ሽንቲ ወይ ምራቕ ይግበር። ምክልኻል፡ እቲ ሕማም ኣብ ዘለዎ ቦታታት ንዘጋጥም መንከስቲ ጣንጡ ከምዚጐድል ምግባር የጠቓልል። እቲ ዚካየድ ጻዕርታት፡ መከላኸሊ ባልዕምጥቃም፣ ንመብዛሕቱ ኣካላት ምሽፋን፥ላሙስያ ጣንጡ ከምኡውን ነቲ ጣንጡ ዝባዝሓሉ ዝዓቖረ ማይ ከምዚእለ ምግባር የጠቓልል። ውጺኢታዊ ዚኾነ ክታበት የለን። ሰበ-ስልጣን ጥዕና ብራዚል፡ ብሰንኪ’ቲ ዘጋጠመ ለበዳ ወለዲ ጥንሲ ኽከላኸላ ከምዘለወን ኣብ 2015 ለበዋ ኣቕሪቦም፣ ጥኑሳት ደቀኣንስትዮ ድማ ናብቲ ለበዳ ዘጋጠመ ቦታታት ክጉዓዛ ከምዘይብለን ምሕጽንታ ቀሪቡ። ፍሉይ ሕክምና ዘይብሉ እኳ እንተኾነ፡ ፓራሲታሞል (ኣሰኣሚኖፈን (acetaminophen))፡ ንዘጋጥም ምልክታት ሓገዝ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ኣብ ሆስፒታል ደቂስካ ምሕካም ድማ ሳሕቲ የድሊ። ነዚ ሕማም ዘስዕብ ቫይረስ፡ ፈለማ ኣብ 1947 ተለልዩ ተፈሊጡ። እቲ ንሰባት ዘጋጠመ እተሰነደ ለበዳ፡ ኣብ 2007 ኣብ ፈደራላውያን ክፈል-ሃገራት ማክሮነስያ (Federated States of Micronesia) እዩ። ኣብ ጥሪ 2016፡ እቲ ሕማም፡ ኣብ ዕስራ ከባቢታት ኣሜሪካ ኣጋጢሙ። ኣብ ኣፍሪቃ፡ እስያን ፓሲፊክን ከምዘጋጠመ ድማ ይፍለጥ እዩ። ብሰንኪ’ቲ ኣብ 2015 ኣብ ብራዚል ዚጀመረ ለበዳ፡ ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ኣብ የካቲት 2016 ኣህጉራዊ ስክፍታ ህጹጽ ጥዕና ህዝቢ ኣዊጁ። "Zika virus".


ኣርብዓ ቁጽሪ ፵።


ደቀምሓረ ዞባ ደቡብ ኣከለጉዛይ ደቀምሓረ ዓባይ ከተማ ሓንቲ ካብ ኤርትራ ኮይና። ኣርብዓ ኪሎሜተር ሪሒቓ ካብ ኣስመራ ብደቡባዊ ምብራቕ ትርከብ። ከተማ ደቀምሓረ ኣብዚ ካርታ ብቀይሕ ነጥቢ ዘለዋ ቦታ ትርከብ, ኤርትራ ኣከለጉዛይ. ከተማ ደቀምሓረ ዞባ ደቡብ ኣከለጉዛይ ብዝሒ ህዝቢ 30,000 ቛንቛ ትግርኛ ቦታ ከበሳ


እቲ ካራ ኣሎ ነታ ናውቲ ምስ ነታ ኣቋራጭ ብልሒ ወይ ግላዝ ብዙሕ ዓዂኹ ናብ ነታ ሓዘ ወይ ልዓት ሳንጃ.


ቋንቋ ኣደ ሰፊሕ ኣምር ኰይኑ፣ ኣውራ ግን እቲ/ቶም ኣብ ቤት ዚጽ ናዕ/ንዑ ቀዳማይ/ሞት ቋንቋ/ታት ማለት’ዩ።


ዓሰርተ ክልተ ቁጽሪ ፲፪።


ባንኮ፣ ኮፍ መበሊ፣ ብዙሓት ሰባት ዘቐምጥ ነዊሕ ኮፍ መበሊ።


ክታበታት ጽግዕ፡ ንጽግዕ ብውሑስ መገዲ ይከላኸል። ንመብዛሕቱ ክፋል ህዝቢ ምስዝውሃብ፡ ብደረጃ ሃገር ንዚመጽእ ሓልክታት ከምዚጐድል ይገብሮ። 90% ካብ መላእ ህዝቢ ምስዝኽተብ፡ እቲ ውጽኢታውነቱ ብግምት 85% ይኸውን። ንነዊሕ-ግዜ ዚጸንሕ ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ንኽህሉ፡ ክልተ ዓቐን ክታበት ክውሰድ የድሊ። እቶም ዕድሚኦም ኣብ መንጐ 12 ክሳዕ 18 ኣዋርሕ ዝኾኑ ቆልዑ፡ እቲ ናይ ፈለማ ደረጃ ዓቐን መድሃኒት ክወስዱ ምሕጽንታ ይቐርብ። እቲ ካልኣይ ደረጃ ዓቐን መድሃኒት ድማ ከም ልሙድ ነቶም ዕድሚኦም ካብ ክልተ ዓመታት ክሳዕ ሽዱሽተ ዓመታት ዝገበሩ ቆልዑ ዚውሃብ እዩ። እቶም ድሮ ዓቕሚ ምክልኻል ዘይብሎም እሞ ኸኣ በቲ ሕማም እተጠቕዑ ሰባት ጠቓሚ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ክታበት ጽግዕ፡ ኣዝዩ ውሑስ ኮይኑ፡ እቲ ዘጋጥም ጐድናዊ ሳዕቤናት ድማ ብሓፈሻ ፈኲስ እዩ። ኣብ ከባቢ’ቲ ውጋእ መርፍእ ፈኲስ ቃንዛን ሕበጥን ከምኡውን ፈኲስ ረስኒ ከስዕብ ይኽእል እዩ። ሳሕቲ ድማ ካልእ ገዚፍ ጐድናዊ ሳዕቤናት የጋጥም እዩ። እዚ ክታበት፡ ከም ጉድናዊ ሳዕቤናት ስነ-መትኒ ምስ ዝኣመሰለ ሓልክታት ምትእስሳር ከምዘለዎ ዚሕብር መርትዖ እኹል ኣይኮነን። እዚ ክታበት፡ ነተን ጥኑሳትዝኾና ኣንስቲ ወይ ከቢድ ምዕጋት ዓቕሚ ምክልኻል ንዘለዎም ሰባት ክውሃብ ኣይግባእን። ጠኒሰን ከለዋ ኣብ እተኸትባ እሞ ኸኣ ቆልዑ ዝወላዳ ኣዴታት ሕማቕ ውጽኢታት ኣምጺኡ እኳ እንተኾነ፡ እተሰነደ ነገር ግን የለን። እቲ ክታበት፡ ኣብ ዋሃዮታት ደርሆ ዚማዕበለ እኳ እንተኾነ፡ ነቶም ብእንቛቑሖ ዚመጽእ ቁጥዐ ኣካላት ዘለዎም ሰባት ኪውሃብ ግን ቅቡል እዩ። መብዛሕቱ ምዕቡል ዓለም ከምኡውን ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ብዙሓት ሃገራት፡ ብዙሕ ግዜ ንንፍዮ ከምኡውን ብMMR ዚፍለጥ ክታበት ሩበላ ብምውህሃድ ኣብ ዘለወን ፕሮግራማት ክታበታት የእትውኦ እየን። ኣቐዲሙ እተሓበረ ሰለስተ ክታበታት ከምኡውን ብMMRV ዚፍለጥ ክታበት ፍሮማይብምውህሃድ ይውሃብ እዩ። ኣብ ዓመት 2005፡ 110 ሃገራት፡ ብኸምዚ ኣገባብ ነዚ ክታበት ሂበን። ክታበት ኣብ ዝውሃበሉ ሰፊሕ ከባቢታት ድማ እቲ መጠን ሕማም ብልዕሊ 90% ከምዚጐድል ኮይኑ። ዳርጋ ፍርቂ ብልዮን ሓደ ዝዓይነቱ ዓቐን ክታበት ድማ ክሳዕ ሕጂ ተዋሂቡ ኣሎ። ክታበት ጽግዕ፡ ፈለማ ኣብ 1948 ሕጋዊ ፍቓድ ዝረኸበ እኳ እንተኾነ፡ ንሓጺር ግዜ ዚጸንሕ ውጽኢት ጥራይ ነይርዎ። እተመሓየሸ ክታበታት ድማ ኣብ 1960ታት ኣብ ዕዳጋ ኪቐርብ ጀሚሩ። እቲ ናይ ፈለማ ክታበት፡ ዘቛረጸ እንተኾነ፡ ጐኒ ጐኑ እተዳለወ መድሃኒት ግን ንቫይረስ ዘዳኽም ኮይኑ ተዳልዩ። ኣብ ዝርዝር ኣገደስቲ መድሃኒታት ውድብ ጥዕና ዓለም ኣትዩ ኣሎ፣ ኣብ መሰረታዊ ስርዓተ-ጥዕና ድማ ኣዝዩ ዘገድስ መድሃኒት እዩ። ክሳዕ 2007 ድማ ኣብ ኣገልግሎት ዝውዓለ ብዙሕ እተፈላለየ ዓይነታት መድሃኒት ነይሩ። Lua error in ሞድዩል:Citation/CS1 at line 1991: attempt to call global 'hyphentodash' (a nil value).


ሜክሲኮ (ብስጳንኛ፦ México፣ ኣደማምጻ፦ /ሜሂኮ/ ( ስማዕ))፣ ወግዓዊ ሕቡራት መንግስታት ሜክሲኮ (ብስጳንኛ፦ Estados Unidos Mexicanos፣ ኣደማምጻ፦ /ኤስታዶስ ኡኒዶስ ሜሂካኖስ/)፣ ኣብ ደቡባዊ ሰሜን ናይ ሰሜን ኣመሪካ ክፋል እትርከብ ሃገር እያ። ርእሰ ከተማ ከተማ ሜክሲኮ እያ። ሜክሲኮ - Mexico Mexico City Teotihuacan Nevado de Toluca Mitla Palenque Uxmal Chichen-Itza Isla Mujeres


ጥንሲ (pregnancy)


ወርሒ (ምልክት: )


ነዊሕን ቀጢንን ሓረግ እዩ።


ሪሆ ቴ ተኔሂሮ ቡረሲሉ።


ባንዴራ ወይ ሰንደቕ ዕላማ ማለት፣ ብዝተፈላለየ ሕብርታት ኣብ ጨርቂ ዝተሳእለ እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ድማ፣ መልእኽቲ ዘለዎ እዩ።


ማካው (澳門) ሓንቲ ኻብተን ቻይና እቲ ኻልኣይ ሆንግ ኮንግ ዝበሃላ ፍሉያት ምምሕዳራዊ ምምሕዳራት ኢያ


ፖርቱጋልኛ ፊደል A À Á Ã Â B C Ç D E È É Ê F G H I Ì Í Î J K L M N O Ó Õ Ô P Q R S T U Ù Ú Û V W X Y Z a à á ã â b c ç d e è é ê f g h i ì í î j k l m n o ó õ ô p q r s t u ù ú û v w x y z


ህንዲ፣ ወግዓዊት ሪፓብሊክ ህንዲ (ብሂንዲ፦ भारत गणराज्य፤ ብእንግሊዝኛ፦ Republic of India)፣ ኣብ ደቡብ ክፍለ ዓለም ኤስያ እትርከብ ልኡላዊት ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ኒው ደልሂ እያ።


ፉል ኣሎ ሓደ ጥረታት እቶት እኹል ዝብልሉ ንእሱ ዝብላዕ ዘርኢ. ንሱ ኣሎ ብጣዕሚ ኣድላይ እቶት ንክልቲኦም ሰፊሕ ድማ ንኡስ ንግዳዊ ኣቕራቢ.


ስኑይ እያ ሓንቲ መዓለቲ ኣብ ስኑይ


እስፓንኛ ፊደል A Á B C CH D E É F G H I Í J K L LL M N Ñ O Ó P Q R S T U Ú Ü V W X Y Z a á b c ch d e é f g h i í j k l ll m n ñ o ó p q r s t u ú ü v w x y z


ባረንቱ, ኤርትራ። ባረንቱ ርእሰ ከተማ ዞባ ጋሽ ባርካ ኮይና፡ካብ ርእሰ ከተማ ኣስመራ ንምዕራብ 240ኪ'ሜ ካብ ከሰላ (ሱዳን) ድማ ኣስታት 162ኪ'ሜ ርሒቓ ትርከብ።


እናበልዐ የንብብ ሓረግ እዩ።


ዶክተር፣ ሓኪም ሕክምና


ኣንበሳን ድብን ሓረግ እዩ።


ኣርጀንቲና (ብስጳንኛ፦ Argentina፣ ኣደማምጻ፦ /ኣርሄንቲና/ ( ስማዕ))፣ ወግዓዊት ሪፓብሊክ ኣርጀንቲና (ብስጳንኛ፦ República Argentina፣ ኣደማምጻ፦ /ረፑብሊካ ኣርሄንቲና/)፣ ኣብ ደቡባዊ ሸነኽ ናይ ደቡብ ኣመሪካ እትርከብ ምስ ኣትላንቲካዊ ውቅያኖስ እትዳወብ ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ብወኖስ ኣይረስ እያ።


መቐመጢ ልብሲ፣ ናይ ክዳን ቅዉም-ሳጹን፣ክዳውንቲ ዝቕመጠሉ ቦታ ወይ ቅዉም ሳጹን።


ራብዓይ ኣኼባ መርበብ ቋንቋ ኣደ ካብ ዕለት ፪፱-፫፩ ነሓሰ ኣብ ታሊን፡ ርእሲ ከተማ ኤስቶኒያ፡ ተኻዪዱ። እዚ ኣኼባ'ዚ ካብ ምሉእ ሽወደን ዝመጹ መምህራን ቋንቋ ኣደን ሓለፍቶምን ፰፭ ተኻፈልቲ ነይሮምዎ። ብዝሒ መርበብ ቋንቋ ኣደ ክሳዕ ሕጂ ፴ በጺሑ ኣሎ። ኣብ"ዚ ናይ ሰለስተ መዓልታት ኣኼባ'ዚ፡ ምልውዋጥ ዝተዋህለለ ተኽእሎታት ተኻዪዱ። ሓለፍቲ መርበባት ዝገበሩዎ ሓደስቲ ምዕባለታት ኣርእዮም። ኣብ ርእሲ'ዚ ብዛዕባ ዘሎ ኵነታትት ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ኣብ ኵሉ ደረጃታት፡ ካብ መዋእለ ሕጻናት ጀሚርካን መምህራን ቋንቋ ኣደን ተዘትዩ። ሓለፍቲ ቋንቋ ኣደ፡ ብዛዕባ ምምሕያሽ ኵነታት ትምህርቲ ቋንቋ ኣደን መምህራን ቋንቋ ኣደን ዘሎዎም ሓሳባት ኪዛተይሉን ናብ ሃገራዊ ምምዕባል ትምህርቲ ኬቕርቡዎን ለበዋ ቀሪቡሎም። ኣብ ርእሲ'ዚ፡ ብዛዕባ ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ብርሑቕ'ውን ተዘትዩ። ብዛዕባ'ዚ መምህራን ቋንቋ ኣደ ማታር ጃይተህን ምንያ ጸጋይን ሓበሬታ ሂቦም። ተኻፈልቲ ኣኼባ፡ ቅድሚ ኣኼባ ምጅማሮም፡ ነቲ ከተማ ዘይሮሞን ብዛዕባ እቲ ከተማ ዚኣክል ሓበሬታ ተዋሂቡዎምን። እቲ ኣኼባ ዕዉት ነይሩ። ጻዕሪ ትካል ሃገራዊ ምምዕባል ትምህርቲ፡ ተመሃሮ ሰብ ብዙሕ ቋንቋ ኰይኖም ትምህርቶም ብግቡእ ዜሳልጡሉን ኪዀኑ፡ መምህራን ቋንቋ ኣደ ኸኣ፡ እቲ ዜድልዮም ተወሳኺ ትምህርቲ ወሲዶም ናብ ዝሓሸ ዓይነት ኣሰራርሓ ዚሰግሩሉ መንገዲ ምድላይን ኢዩ። መርበብ ቋንቋ ኣደ ትግርኛ ኣብ'ዚ ኣኼባ'ዚ ዚካፈል ዘሎ ንሳልሳይ ግዚኡ ኢዩ። ስእላዊ መግለጺ ገለ ካብ'ቲ ዝነበረ ንጥፈታት፡- ኣንበሳን ድብን ወዓግን ወኻርያን ኣንበሳን ድብን ነብርን ወኻርያን ኣቦን ወድን ኣድጎምን በቃቕ ኣንጭዋ


ቬኔዝዌላ (ብስጳንኛ፦ Venezuela)፣ ብወግዒ ቦሊቫርያዊት ሪፓብሊክ ቬኔዝዌላ (ብስጳንኛ፦ República Bolivariana de Venezuela)፣ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ደቡብ ኣመሪካ እትርከብ ልኡላዊት ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ካራካስ እያ።


ዛምቢያ


ሞሪታኒያ


ጽሟቕ፣ ካብ ፍረታትን ኣሕምልትን ተጸሚቑ ዝወጽእ ፈሳሲ። ጽሟቕ ኣራንቺ ጽሟቕ ቱፋሕ


ሰንበት፣ እታ ሻብዓይቲ ምዓልቲ ናይ ሰሙን።


ዓሰርተ ኣርባዕተ ቁጽሪ ፲፬።


ትሽዓተ ቁጽሪ ፱።


ሹዱሽተ ቁጽሪ ፮።


ዓሰርተ ሹዱሽተ ቁጽሪ ፲፮።


ዓሰርተ ሓደ ቁጽሪ ፲፩።


ቲቪ፣ ተለቪዥን፣ ናይ ቲቪ ኣቑሑት ብሓባር፣ ከም ሪሞት ኮንትሮል፣ ረሲቨር ዝበሉ ነገራት።


ትግርኛ ኣብ ኤርትራን ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያን ኣብ ክልል ትግራይ ዝዝረብ ሴማዊ ቋንቋ እዩ። ፊደላት ትግርኛ ካብ ኣደ ትግርኛ ዝዀነት ቋንቋ ግእዝ ዝተዋጽኡ እዮም።


ፓራጓይ (ብስጳንኛ፦ Paraguay)፣ ወግዓዊ ሪፓብሊክ ፓራጓይ (ብስጳንኛ፦ República del Paraguay፤ ብጓራኒ፦ Tetã Paraguái)፣ ኣብ ማእከላይ ደቡብ ኣመሪካ እትርከብ ሃገር እያ። ርእሲ ከተማ ኣሱንስዮን እያ።


ሱሪናም.


ርእሰ ከተማ ማለት ሓንቲ ፍልጥቲ ከተማ ናይ ሓንቲ ሃገር እያ።


ቁጽሪ እዩ ሕሳባዊ ነገር ኔሩ ናብ ፍቕዲ, መስፈር , ድማ ምልክት. nኣብነት, 1,2,3,4,5. እንግሊዝኛ፡ስእላዊ፡መዝገበቃላት። ቁጽርታት


ቲ' ክርስትና ሃይማኖት ናይ የሱስ አምነት ኢዩ።


ታይዋን − ቻይና ሪፐብሊክ


ስጋዊ ርክብ ክትፍጽም ከለኻ መሳርዕ ግብረ-ስጋ ኣብ ውሽጢ ሰብነት ኮነ ኣብ ግዳም ዝርከብ ናይ ግብረ-ስጋ ኣካላት።


ሻክስፐር ስነ-ጥበብ ማለት፥ ከም ስራሕ ወይ ፍጥረት ብሰባት ምስ ኣገዳስነት ስለ ስሕበት ንስምዒት ሰብ ማለት ኢዩ። ሓደ ሰብ እንተገለጸ ባዕሉ ኣሎ፣ ስነ-ጥበብ ይግብር ኣሎ። ብዛዕባ ትርጉም ስነ ጥበብ ስምምዕ ይለን፡ስእሊን፣ ምስኣልን፣ ጸወታን፣ ሳዕስዐን፣ ደረፈን፣ ግጥሚን፣ ጽሑፍን፣ ተዋስኦን፣ ስነ-ጥበብ ዘጠቓለለ'ዩ። ስእሊ ምስኣል ጸወታ ሳዕስዐ ደረፈ ተዋስኦ ፊልም መድረኽ ዑቑባጋብር ተኽለ ክፍለማርያም (ወዲ ትኹል )  ኣብ ብዙሕ ሕብረተሰብ፣ ሰባት ኣሎ መን ይሓሰብ እቲ ስራሕ ስነ-ጥበብ ተዘተኣሳሰረ ነቲ ስነ-ጥበብ መን'ዩ መስርሑ ዘዳልዎ?።


ኤክሶተርም ሪኣክሽን ዝብሃል ከም ወጥጽኢት ናይ'ቲ ሪኣክሽን ጽዓት ዝህብ እዩ ። ኤንዶተርም ሪኣክሽን ዝብሃል ድማ ሪኣክሽን ንኽካየድ ጽዓት ዝደሊ እዩ ።


ኢራን (ፋርስኛ: ایران) ኣብ ሃገር ኢያ.


ዳች ቋንቋ ኮይኑ, ብብዝሒ ኣብ ኔዘርላንድ ዝዝረብ ቋንቋ እዩ.


ምጽዋዕ ኣብ ኤርትራ ትርከብ፣ ካልአይቲ ዝዕብየት ከተማ ናይዚ ሃገር አያ ከኣ። ካብ ኣስመራ ንሸነኽ ምብራቕ ኣስታት 115 ኪሎመተር ሪሒቓ ትርከብ።


ሃገረ ኬንያ ኬንያ ሓንቲ ሪፓብሊካዊት ሃገር እያ፣ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ'ውን ትርከብ። ኬንያ ብሸነኽ ህንዳዊ ውቅያኖስ ኣብ ቅናት ምድሪ ትርከብ። ምስ ሓሙሽተ ሃገራት'ውን ትዳወብ፤ ብሰሜን ምስ ኢትዮጵያ፡ ብሰሜናዊ ምብራቕ ምስ ሶማልያ፡ ብደቡብ ምስ ታንዛንያ፡ ብምዕራብ ምስ ዩጋንዳ ከምኡ'ውን ምስ ቀላይ ቪኢክቶሪያ ትዳወብ። ርእሲ ክተማ ኬንያ: ናይሮቢ ትብሃል። ኬንያ ሓንቲ ካብተን ብዝተፈላለዩ ዓይነት እንስሳታት በረኻን ንእኦም'ውን ዝተሓዝኤ ቦታታትን በረኻታትን ዝመልኣን ዝሃብተማን ሃገራት ኣፍሪቃ እያ። ብቀይሕ ሕብሪ ዘለዋ ካርታ ሃገረ ኬንያ'ያ። ኬንያ ሓንቲ ካብ: ሀገራት ኣፍሪቃ እያ


ሓንቲ ሪፓብሊክ ወይ ረፑብሊክ (ካብ ላቲን፣ ረስ ፑብሊካ «ህዝባዊ ጉዳይ»)፣ ብዘይ ንጉስ ዓይነት መንግስቲ እያ። ብዙሕ ሃገራት ሪፓብሊክ ይጥቀሙ።


ቱኒዝያ


ሻምብቖ እንቛቕሖ፣ እንቛቑሖ ካብ ማሕደረ-እንቛቑሖ ናብ ማሕጸን ዝመሓላለፈሉ ኣካል።


ሞደል:Zie ook'ቲ ጽፍሓት (ናይ ጸፊሕ) ናይ ቁጽሪ ቋንቋ እዩ።


ናይ ጥዕና ሳይንስ ንናይ ሰብን እንስሳን ጥዕና ዝምልከት ጨንፈር ስነ ፍልጠት እዩ ። ናይ ጥዕና ሳይንስ አብ ክልተ ጨናፍር ይምቀል ። እቲ ቀዳማይ ንመጽናዕትን ፈተነታትን እቲ ካልኣይ ከኣ ንተግባራዊ መዓላኡ ይምልከት።


ውላደይ ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ምዝራብ እንተ: ኣቋረጾ፡ እንታይ ክገብር? ቍሩብ ጽንሕ በል እሞ ተዓዘብ። ኣብ ገለ እዋን፡ ቈልዑ ኣብ’ቲ ቋንቋ ኣደኦም ዘይዝውተሮ ቅድመ ትምህርቲ ምስ ጀመሩ፡ “እዋን ስቕታ” ተባሂሉ ዚጽዋዕ ተረኽቦ የጋጥም ኢዩ። እቲ ቈልዓ ኸኣ ንነዊሕ እዋን ብሽወደን ሓንቲ ቃል እኳ ኣየውጽእን። ኣብ’ዚ እዋን”ዚ፡ ብኻልእ ኵነታቶም፡ ቅሱናት፣ ብኻልእ ኣገባብ ድማ ሓሳባቶም ዚገልጹ - ንኣብነት ንዝደለዩዎ እናኣርኣዩን እናኣመልከቱን - ኣብ ቤቶም ከኣ ብቋንቋ ኣደኦም ምዝራብ እንተ ዘየቋሪጾም፣ ጸገም የለን ማለት’ዩ። ቅልጡፍ ምልክት እኳ እንተ ዘይተራእየ፡ ኵሉ ግዜ ፍልጠት ናይ’ቲ ሓዲሽ ቋንቋ እናኣዋህለሉ ኢዮም ዚኸዱ። ቈልዑ ድሕሪ’ቲ “እዋን ስቕታ”፡ እኹል ፍልጠት ናይ’ቲ ሓዲሽ ቋንቋ ምስ ኣዋህለሉ ኢዮም ኪዛረቡ ዚጅምሩ። ብዝዀነ ነኣሽቱ ቈልዑ፡ ቋንቋ ኣደኦም ኣብ ቤት ትምህርቲ ቅቡልን ዚዝረበሉን ምዃኑ ምስ ተዓዘቡ ኢዮም ፍዅስ ዚብለሎም።


ሓሙሻይ ጕባኤ ቴማ ቋንቋ ኣደ: ሓሙሻይ ኣኼባ መርበብ ቋንቋ ኣደ ካብ ዕለት 28-30 ነሓሰ ኣብ ኣቢስኮ ተኻዪዱ። ኣቢስኮ ኣብቲ ሰሜናዊ ጫፍ ሽወደን ትርከብ። ኣብዚ እቶም ሳመ ዚብሃሉ፡ ሰበኽ ሳግም ሽወደና ውያን ይነብሩ። እዚ ኣኼባ'ዚ ካብ ምሉእ ሽወደን ዝመጹ መምህራን ቋንቋ ኣደን ሓለፍቶምን 80 ዚዀኑ ተኻፈልቲ ነይሮምዎ። ብዝሒ መርበብ ቋንቋ ኣደ ክሳዕ ሕጂ 30 በጺሑ ኣሎ። ንኺበዝሕ መደብ ኣሎ። ኣብ'ዚ ናይ ሰለስተ መዓልታት ኣኼባ'ዚ፡ ምልውዋጥ ዝተዋህለለ ተኽእሎታት ተኻዪዱ። ሓለፍቲ መርበባት ዝገበሩዎ ሓደስቲ ምዕባለታት ኣርእዮም። ኣብ ርእሲ'ዚ ብዛዕባ ዘሎ ኵነታትት ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ኣብ ኵሉ ደረጃታት፡ ካብ መዋእለ ሕጻናት ጀሚርካን መምህራን ቋንቋ ኣደን ተዘትዩ። ወከልቲ ሃገራዊ ምምዕባል ትምህርቲ ማይ በየርን ማትስ ቨነርሆልምን ብዛዕባ እዚ መርበብ ቋንቋ ኣደ በጺሑዎ ዘሎን፡ ዚህቦ ጥቕምን ብዙሓት በጻሕቲ ከም ዘሎዉዎን ብዛዕባ እቲ ተሓሲቡ ዘሎ ባጀታዊ ምምሕያሻትን ኣብ ምንታይ ኪውዕል ከምዚዀነን ሓቢሮም። ሓደ ካብኡ፡ መምህራን ቋንቋ ኣደ፡ ፍልጠቶም ሓፍ ንኼብሉን ብቛንቋ ኣደ ዝዀነ ዓይነት ትምህርቲ ኪምህሩ ኪኽእሉን ዝተፈላለየ ኮርስታት ኪወሃቦም ኢዩ። ብተወሳኺ፡ ተኻፈቲ፡ ብዛዕባ ላፕላንድን (ሰሜናዊ ወገን ሽወደን) መነባብሮ ኣብኡ ዚነብሩ፡ ሳመ ዚብሃሉ ህዝብን ሓበሬታ ተዋሂቦም። እዞም ህዝቢ እዚኦም ብምጕሳይ ሸውዓተ ቀርኑ ዚነብሩ ሰበኽ ሳግም ኢዮም። እቲ ኣኼባ ዕዉት ነይሩ። ትካል ሃገራዊ ምምዕባል ትምህርቲ፡ ኣብ ምምዕባል ፍልጠት ተመሃሮን መምህራንን ዚውዕል ካብ መንግስቲ ብዙሕ ገንዘብ ተሰሊዑሉ ኣሎ። በቲ ዚግባእ ኪጥቀሙሉ ምዃኖም ድማ ሓቢሮም። መምህራን ቋንቋ ኣደ፡ ነዚ ዚመጽእ ዘሎ ዕድላት ኪከታተሉዎን ኪጥቀሙሉን ዓቢ ትጽቢት ይግበረሎም። መርበብ ቋንቋ ኣደ ትግርኛ ኣብ'ዚ ኣኼባ'ዚ ዚካፈል ዘሎ ንራብዓይ ግዚኡ ኢዩ። ስእላዊ መግለጺ ገለ ካብ'ቲ ዝነበረ ንጥፈታት፡-


ስዋዚላንድ


ማዳጋስካር


ኣውስትራሊያ ዘመናዊ ደቡብ ወይልዝ ደቡብ ኣውስትራሊያ ቪክቶሪያ


ኣውቶቡስ ብዙሕ ተጓዓዝቲ ንምሓዝ ዝተነድፈ ናይ መንገዲ መተሓላለፊ መበጻጽሒ እዩ ዝተነድፈ ብዙሕ ተጓዓዝቲ ንምሓዝ.


ኮሮና ቫይረስ (እንግሊዝኛ፡ Coronavirus) ክንብል ከለና፣ ኣብ 2019/2020 ዝተረኽበ ዓይነት ህማም (ቫይረስ) እዩ። ኣብ 2020 ሰብ ኣንቀጥቂጡ ዘሎ ህማም ድማ እዩ። ኮሮና ዋላ'ኳ ቀታሊ ዓይነት ቫይረስ እዩ እንተ በልናዮ፣ ወይ ካብ 80 ዓመት ንላዕሊ ኢኻ፣ ወይ ካልእ ሕማም ኣለካ። ንኣብነት፣- ሽኮርያ፣ ደም ዋህዲ፣ ደም ብዝሂ ወዘተ። ብዝተረፈ ግን፣ እንተ ተጠንቂክቃ፣ ዝሓዊ ሕማም እዩ። ከም በዓል ሕማም ቫይረስ ኢቦላ ግን ኣይኮነን። ብኸመይ መጽዩ፣ ብከመይ ክንከላከሎ ንክእል፣ ድማ ቀጺለ ክሕብረኩም እየ። ኮሮና ቫይረስ፣ ቀንዲ መምጽኢኡ ኡኳ 100% ብከመይ ከም ዝመጸ አንት ደይ ተፈልጠ፣ 92% ግን ካብ መንካዕ ከም ዝኾነ፣ ተመራመርቲ ኣረጋጊጾም ኣለዉ። ቦታ መምጽኢኡ ድማ፣ ካብ ዉሃን ዝበሃል ቦታ ኣብ ቻይና ትርከብ ዓዲ ከም ዝመጸ ተረጋጊጹ ኣሎ። ኣብ ዉሃን፣ ዘይ ሕጋዊ ነገር ስለ ዝገብሩ፣ ንኣብነት ዘይ ግፈፍ ዓሳ ገፊፎም እንዳ በልዑ፣ ድማ ነዚ ቫይረስ ኣብ ዓለም ሕደገኛ ኮይኑ ከም ዘሎ ድማ ጌሮም። ኮሮና ቫይረስ፣ ድሕሪ ነዊሕ ምምርማር፣ ቅድሚ ሕጂ ውን ከምኡ ዓይነት ቫይረስ ከም ዝነበረ ተረጋጊጹ ኣሎ። እቲ ናይ ቀደም ቫይረስ ድማ ማራ ሓደገኛ ኔሩ። እቶም ክልተ ናይ ቀደም ቫይረስ ድማ፣ ሳርስ፣ መርስን ይበሃሉ። እዚ ናይ 2020 መጽዩ ዘሎ ኮሮናቫይረስ ድማ፣ ኮቪድ19 ተባሂሉ ይጽዋዕ። ንምንታይ ኮቪድ19 ይበሃል ዝብል ሕቶ እንተ'ለኩም፣ ኣብ 2019 ስለ ዝተረኽበ ሕማም እዩ። ካብ 80 ሓሊፍካ፣ ወይ ሽኮርያ ሓሚምካ ማለት፣ ግድን ትመውት ማለት ኣይኮንካን። ምክንኻን ግን ኣዝዩ ከድልየካ እዩ። ብኸመይ ንከናከኖ እንተ ደኣ ኢልና፣ ኩሉ ግዜ፣ ካብ ዝመጻካ መጺካ ብርሑቅ ይኹን ብቀረባ፣ ኢድካ ብማይን ሳምናን ጌርካ፣ ናስታት 20 ሰከንድ ዝከውን ኣጽሪኻ ክትሕጸቦ ኣለካ። ከምኡ ድማ፣ ሰላምታ ምስ ሰብ፣ ብዝተኻእለካ መጠን ከተቋርጾ ኣለካ። እንተ ተካኢሉ ውን፣ ጠቅላላ ሰላም ኣይትበል። ብጉሩብ ኮንካ በሓንሳብ ኣብ ጽርግያ ምዝዋር ውን ኣዝዩ ሓደገኛ ክከውን ይኽእል እዩ። ብዝተካለካ መጠን ካብ 1,5ሜ ክተራሓሓቅ ክትክእል ኣለካ። ነዚ ብምግባር፣ ኮሮናቫይረስ ከይሕዘካ፣ ክተከናከን ኢኻ።


ቮልፍጋንግ አማዴኡስ ሞፃርት (ጥር 13 ቀን 1748 ዓ.ም. - ኅዳር 27 ቀን 1784 ዓ.ም.) ኦስትሪያዊ አቀነባባሪ ነበሩ።


ዞባ ዓንሰባ ሃበሮ ሓልሓል ሓጋዝ ሰላዕ ኣስማጥ ከረን ከርከበት ዒላ በርዕድ ዓዲ ተከሌዛን ገለብ


እንስሳ መጥበዊ ገመል ድሙ ጭሩ ዑፍ ታኪን ንስሪ ገዚፍ ዑፍ ኣሞራ ኳዅ ሰገን ሓሰኻ ለመምታ ዓሳ ጎብየ ተመን ነፋሒቶ


ፓኪስታን


ሰለስተ ቁጽሪ ፫።


መርበብ ቋንቋ ኣደ ትግርኛ፡ ብዕለት ፲/፲፩/፳፻፫ ብወግዒ ተኸፊቱ። ማትስ ቨነርሆልም፡ ሓላፊ መርብብ ቋንቋ ኣደ ናይ ኵለን ቋንቋታት፡ እንቋዕ ኣሐጐሰና! ብምባል ከፊቱዎ። ኣብ ዘረባኡ፡ እቲ ንትግርኛ ማዕረ እተን ካልኦት ፳ ቋንቋታት ንምግባር እተገብረ ጻዕሪ ብቐሊል ዚግመት ኣይኰነን። ብዝሒ ፊደላት ግእዝ ጸገማት ኣምጺኡ ነይሩ ኢዩ። መፍትሒ ክሳዕ ዚርከበሉ'ውን ግዜ ወሲዱ ኢዩ። ኣብ'ዚ ምብጻሕና ኣዝዩ ዜሕጕስ ኢዩ። ምስ'ተን ካልኦት ቋንቋታት ሓዊስካ፡ መርበብ ቴማ ቋንቋ ኣደ ሓንቲ ካብተን ብሉጻት መርበባት ኤውሮጳ ኰይና ኣላ፡ ኢሉ። መምህር ምንያ ጸጋይ፡ ነቶም ዕድመኦም ኣኽቢሮም ዝመጹ ኣጋይሽ ምስ'ቲ መርበብ ኣላልይቶም። ነዚ መርበብ ምስ ረኣኹሞ፡ ርእይቶታትኩም ክትሰዱልና ተስፋ ንገብር። ሕጂ'ውን መሊስና መርሓባ!! መበል ፲፫ በዓል ነጻነት ኤርትራ፡ ካብ ሓሙስ ፳ ግንቦት ክሳዕ ቀዳም ፳፪ ግንቦት ብዝተፈላለየ ንጥፈታት ስፖርትን ካልእን ከቢሩ ቀንዩ። ሓሙስን ዓርብን ቅድድም ጕያ እግሪ ንቘልዑን መንእሰያትን ኣብ ዱቭቦ ተኻይዱ። እቶም ዝሰዓሩ ከኣ ብልጫ ተዓዲሎም። እዚ ብቅድድም ጕያ እግሪ ወለዲ ተዛዚሙ። ቀዳም ምሸት ንዅሉ ሕዝቢ ኣብ ሊሊሆልመን ካብ ሰዓት ፲፮.** ጀሚሩ ክሳዕ ዚወግሕ ዓቢ በዓል ተገይሩ። ኣብዚ ዝተፈላለየ ንጥፈታት ተኻይዱ። ካልኣይ ደረጃ ንዝወድኡ ተመሃሮ ፍሉይ ኣቀባብላ ተገይሩሎም። ንኣሽቱ ተመሃሮ ጥዑም መዛሙር ዘሚሮም። ቍሩብ ዕብይ ዝበሉ ተመሃሮ ከኣ መዛሙር ዘሚሮም፡ ተዋስኦ ኣርእዮም፡ መደረታት ከኣ ኣስሚዖም።


ጾመ ነነዌ: ልክዕ ድሕሪ 4 ኣዋርሕ፡ ዕለት 6 የካቲት፡ ጾመ ነነዌ ይኸውን። ኵሉግዜ ሰኑይ ኢዩ። ምኽንያቱ፡ ኣብ’ተን 4 ኣዋርሕ፡ ዕለት 6፡ በብ2 መዓልቲ ኣብ ወርሒ ሕሳብ፡ ብ8 መዓልቲ ንቕድሚት ስለ ዚኸይድ። ነነዌ መሰረት ናይ ኣጽዋማትን በዓላትን ኢዩ።


ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ምጽዋዕ ሽዕብ ቃሩራ ናቕፋ ኣፍዓበት ዳህላክ ገልዓሎ ጊንዳዕ ፎሮ


ቅድመኻ ዝነበረ ቈልዓ ሓረግ እዩ።


እቲ “ሓቀኛ ቤተክርስትያን የሱስ” ሓደ ነጻ ዝዀነ ቤተክርስትያን ኰይኑ፡ ብ1917 ዓ.ም. ኣብ በይጂንግ፡ ቺና ዝቘመ ኢዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ 48 ሃገራትን ሽዱሽተ ክፍሊ ዓለማትን ኣስታት 2,5 ሚልዮን ዝዀኑ ኣባላት ኣለዉዎ። እዚ ቤትክርስትያን እዚ ኣካል ናይቲ ኣብ መበል ዕስራ ክፍለ ዘመን ዝተቐልቀለ ጕጅለ ክርስትያናዊ ፕሮተስታንት ኢዩ። ዕላማኡ፡ ቅድሚ ካልኣይ ምጽኣት ክርስቶስ ንዅለን ሃገራት ወንጌል ንምስባኽ ኢዩ። እተን ዓሰርተ ቀንዲ እምነታት ናይ’ዚ ቤተክርስትያን እዘን ዚስዕባ ኢየን፡- መንፈስ ቅዱስ ጥምቀት ሕጽበተ-እግሪ ቅዱስ ቍርባን መዓልቲ ሰንበት የሱስ ክርስቶስ መጽሓፍ ቅዱስ ድሕነት ቤተክርስትያን መወዳእታ ፍርዲ


መርዓት፣ ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ጊዜ መርዓኣ እትጽውዓሉ ስም።


ሱርያ (ዓረብኛ: سوريا)


ደቡብ ኣፍሪቃ (እንግሊዝኛ: South Africa)


ጸሓይ ወይ ፀሓይ (ምልክት: )


ርሑስ ክረምቲ: ዝኸበርኩም ተኸታተልቲ መርበብና እንሆ ዓመት ትምህርቲ ፪፬፬፫-፪፬፬፬ ተወዲኡ፥ ክረምቲ ኣትዩ፥ ኣብያተ ትምህርቲ ተዓጽየን። ተመሃሮ ነናይ ሓደ ዓመት ፍልጠት ወሲኾም። ገለ ካብኣቶም ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቶም ፈጺሞም። "ዝኣከብኩሞ ፍልጠት ንባዕልኻትኩምን ንኣከባቢኹምን ንሃገርናን ንዓለምናን ዚጠቅም ይግበሮ!" ተባሂሎም ተመሪቖም። መርበብ ቋንቋ-ኣደ፡ ኣብ ምእታው ቀውዒ፡ ትምህርቲ-ሓዘል መደባቱ ሒዙ ኪመጽእ እናኣተስፈወ፡ ሰናይ ዕረፍቲ ይምነየልኩም። ብሰላም የራኽበና!!! ኣብ ሃገርና ምዕጻው ኣብያተ ትምህርቲ ብኸመይ ይብዓል ነበረ? ኣብ ፵ታትን ፶ታትን ናይ መንግስቲ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ብፍላይ ኣብ ዓበይቲ ከተማታት ከም ኣስመራ፡ ኵለን ብሓባር ኣብ ሓደ ዓቢ ሜዳ ተሰሪዐን፡ በብጽሒተን ብምልዓል፡ ገለ ቤት ትምህርቲ ብመዝሙር፡ ገለ ብትርኢት ምውስዋስ ኣካላት፡ ከምኡ ድማ ብጕያ፡ ብዝላ፡ ብጕስጢ፡ ወዘተ.. ናይ ሓባር ውድድር ብምግባር፡ ይብዓል ነበረ። ነናይ ክፍሎም ብሉጻት ተመሃሮ ኸኣ ካብ ኣመሓደርቲ ብልጫታቶም ይወስዱ ነበሩ። ኣብቲ በዓል ኵሎም ተመሃሮ ብሓባር ዚዝምሩዋ ዝነበሩ መዝሙር: ወላዲትና ዓድና ኣብዛ ዓለም ብመላኣ ንዓናሲ የልቦን ከምኣ ግሩም ጸሓይ ኣብ ዋዒኣ ጥዑም'ውን ኣየራ


ታንዛኒያ


ርሑስ ቀውዒ! ርሑስ ምጅማር ትምህርቲ!: እንሆ እምበኣር ዕረፍቲ ክረምቲ ተወዲኡ፡ ቀውዒ ኣትዩ፡ ቤት ትምህርቲ ተኸፊቱ። መምህራን ስራሕና፡ ተመሃሮ ከኣ ትምህርትኹም ጀሚርኩም። ጽቡቕ ምጅማር ይግበረልና! ኣዳለውቲ እዚ መርበብ'ዚ ብዝተኻእለ መጠን ንዓኻትኩም ይጠቅም ይኸውን ኢልና ዝገመትናዮ ነገራት ከነዳልወልኩም ክንፍትን ኢና። መምህራንን ወለድን ተመሃሮን ከኣ በብወገንኩም ብዝተኻእለኩም መጠን፡ ይጠቅም እትብልዎ ጽሑፋት ይኹን ርእይቶታት ምስ እትሰዱልና፡ ትሕዝቶ መርበብና ሃብታም ኪኸውን ይኽእል። ስለ'ዚ ሓገዝኩም ኣይፈለየና።


ኣስዒቡዎ ዘሎ ምግጫው-ትርጉም ኣብ ወጻእን ኣብ ሃገርናን: እዘን ክልተ በቀማምጣአን ኣንጻር ዝዀና ክፍለ-ዓመታት'ዚኣተን፣ ኣዋርሓተን ማዕዶ-ማዕዶ፡ ኵነታት ኣየረን ዘይቃረብ ዘይቃዶ፣ ገገዛእ-ርእሳተን ዝኸኣላ በበይነን ምዃነን ንምዝኽኻር ጥራይ ክጽሕፍ። ሓጋይ ኣብ ሃገርና ዝሑል፡ ብርሃን መዓልቲ ዚሓጽረሉ፣ ጸልማት ለይቲ ዚነውሐሉ፣ ኣብ ኣዋርሕ ታሕሳስ፡ ጥሪ፡ የካቲት የጋጥም። ክረምቲ ድማ፡ ምዉቕ፡ (ብዘይካ እቲ ዝናብ ኣብ ዚወርደሉ እዋን ዚቕልቀል ግዜያዊ ዛሕሊ) ብርሃን መዓልቲ ዚነውሐሉ፣ ጸልማት ለይቲ ዚሓጽረሉ፣ ኣብ ኣዋርሕ ሰነ፡ ሓምለ፡ ነሓሰ የጋጥም። ፈጺሞም ዘይራኸቡ፡ በብሽዱሽተ ኣዋርሕ ዝተፈላለዩ፣ ምስ ዙረት ዓለምና ኣብ ዙርያ ጸሓይ ኣነጻጺርካ'ሞ፣ ኣብ'ቶም ቀዳሞት ዝረአኻዮም ከዋኽብቲ ከይተረፉ'ውን ኣብ'ቶም ካልኦት ዘይትርእየሉ፣ ንጹር ትርኢትን ኵነትን ዝሓዘሉ ክፍለ-ዓመታት ኢዮም። ኣብዚ እንፈላለ ኣይመስለንን። ፍልልይሲ ብገለ መጺኡና'ሎ!!


ምህንድስና


ሓጺርን ረጒድን ሓረግ እዩ።


ክራር (ብትግርኛ ፡ ትግረ ከምኡ "ውን ኣምሓርኛ) ፡ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብሓሙሽተ ወይ ሽዱሽተ ገመድ ዝቘመ ጭሔሎ ዘለዎ ሊሪ እዩ ። ምስ ስፍሓት ሰንቲ-ሜተሮኒክ ዝተጣመረ እዩ ። ዘመናዊት ክራር ኽትግልበጥ ትኽእል እያ ፣ መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ናይ ኤለክትሪክ ጊታር ወይ ቫዮሊን ክመሳሰል ይኽእል እዩ ። ክራር ፡ ብዕንጨይትን ብጨርቅን ይስለም እዩ ። እቲ ሓሙሽተ ወይ ሽዱሽተ ጫፍ ከኣ ፡ ነቲ ዘሎ ጉድጓድ ይውስኖ ። ቃና እቲ መሳርሒ ኣብቲ እቲ ሙዚቀኛ ዝጥቀመሉ ሜላ ኣጸዋውታ: ማለት ኣብ ምስጋድ: ምውዝዋዝ ወይ ምቕጣን እዩ ዝምርኰስ ። እንተ ለቕሊቑ ፡ ልስሉስ ቃና እዩ ዘፍሪ ። በቲ ሓደ ሸነኽ ግን ፡ ስኒት ዘለዎ ስጉምቲ ምውሳድ ፡ ባህ ዘብል እዩ ። መብዛሕትኡ ግዜ ፡ ዓዝማሪ ብዚብሃል ሙዚቀኛ ዝዝመር ክራር ይጻወት እዩ ። መብዛሕትኡ ግዜ ምስ መዝሙራትን ዓለማዊ መዝሙራት ናይ ፍቕርን ዝስነ እዩ ። Asnakech Worku, Ethiopiques 16: The Lady with the Krar (compact disc). Buda Musique 822652, 2003. Ethiopie, chants d'amour (Ethiopia, Love Songs). Fantahun Shewankochew, vocals and krar (compact disc). INEDIT/Maison des Cultures du Monde W260080, 1998.


ኖርወይ ኣሎ ነውሐ ሃገር ሰሜን ምዕራብ ኣውሮጳ ናይመን ግዝኣት ምዕራባዊ ከምኡውን ሰሜናዊ ክፋል የጠቓልል ሃገራትስካንዲናቭያ ሓውሲደሴት; እቲ ኔው ደሴት ናይ ጀን መየነ ድማ እቲ ኣርኪፓለጎ ደሴት ሡቬነበዾ ከምኡውን ኣካል እዮም ኖርወይ.


ኤውሮጳ ሓንቲ ክፍለ ዓለም እያ። ብኣፍሪቃን ኤስያን ድማ ተብኢባ ትርከብ። ኣብ 2018 ልዕሊ 746 ሚልዮን ሰባት ይቅመጥዋ ነይሮም። ብፖለቲካዊ ኤውሮጳ ብሓምሳ ልኡላዊ (sovereign) ሃገራት፣ ሸሞንተ ሃገራት ምስ ዝተወሰነ ፍልጠትን ሽድሽተ ጽግዕተኛ ግዝኣታትን ዝተመቕላ'ያ። "countrymeters.info".


ጆርጂያ እዩ ኤውሮጳ ሃገር ኣቖመ ብ ምብራቓዊ ኣውሮጳ ዞባ ናይ ኮከሰስ. ብጂኦግራፊያዊ ተኸለ ኣቀማምጣ ኣብ እቲ ብ ምብራቓዊ እስያ ድማ ምብራቓዊ ኣውሮጳ.


ትምህርቲ ትግርኛ ብርሑቕ: ኣብ ሽወደን፡ ኵሉ ቈልዓ ቋንቋ ኣደኡ ኪምሃር መሰል ኣሎዎ። ግን ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ገለ ተመሃሮ ኪምሃሩ ዕድል ኣይረኸቡን። ነዚ መፍትሒ ንምፍጣር፡ ትካል ምምዕባልን ምምሕያሽን ትምህርቲ ዝሓለፈ ዓመት ንፈተነ ተባሂሉ፡ ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ብርሑቕ ብሾብዓተ ቋንቋታት ተዋሂቡ። ሓንቲ ካብ'ዘን ቋንቋታት እዚኣተን ትግርኛ ኢያ። ኣብዚ ፈተነ’ዚ ዝተኻፈሉ ኣብ ክሪስትያንስታድ ዚርከቡ ተመሃሮ ኢዮም። ከምቲ ተሓሲቡዎ ዝነበረ፡ ንዕብይ ዝበሉ ተመሃሮ፡ ብኮምፕዩተር እናተሓገዙ ኪምሃሩ ኢዩ። ግን ኣብኡ ዚርከቡ ተመሃሮ ካብ ደቂ ፮ ዓመት ክሳዕ ፮ይ ክፍሊ ዚምሃሩ ኢዮም ነይሮም። ካብቶም ዝተመዝገቡ ፪፯ ተመሃሮ ፩፱ ተኻፊሎሞ። ነቲ ነገር ንምቅላል፡ መምህር ኣብ ወርሒ ሓደ ግዜ እናኸዶም፡ ዝተረፈ ግዜኦም ከኣ ብወለዶም እናተሓገዙ ኪምሃሩ ጸኒሖም። እዚ ቀዳማይ ፈተነ’ዚ ዝሓለፈ ሰሙን ተዛዚሙ። ኣብቲ መዛዘሚ መዓልቲ፡ ኣኼባ ስድራ-ቤት ተገይሩ። ነቲ ዝሓለፈ ትምህርቲ ገምጋም ተገይሩሉ። ስድራ-ቤታት በቲ ዝተዋህበ ትምህርቲ ሕጉሳት ከም ዝዀኑ ገሊጾም። ግን ሓደ ግዜ ኣብ ወርሒ ኣዝዩ ውሑድ ስለ ዝዀነ፡ ኣብ ሰሙን ሓደ ግዜ ኪረኽቦም ዚኽእል መምህር ኪግበረሎም፡ እቲ ዝጸንሐ መምህር ከኣ፡ ኪህቦም ዝጸንሐ ኣመሃህራ መታን ከይቋረጾም፡ ገለ ገለ መዓልታት እናመጸ ሓገዙ ኬወፍየሎም ሓቲቶም። ስድራ-ቤታትን ኣካየድቲ ስራሕን በቲ ዝቐረበ ሓሳባት ተሰማሚዖም፡ ተመሳጊኖም ተፈላልዮም። ቀጻሊ ትምህርቲ ኣብ ወርሒ መስከረም ኪጅመር ኢዩ።


ብተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ቡሰንሁስ: ኣብ ሓደ ቦታ፡ ኣብ ኣፍሪቃ፡ ብዙሓት እንስሳታት ነበሩ። ሓደ ግዜ ማይ ኪሰትዩ ኣብ ሓደ ሩባ ተራኸቡ። ማይ ምስ ሰተዩ ኬዕርፉ ኮፍ በሉ። ነብሪ ግን ምስኣቶም ኣይነበረን። ቍርብ ጽንሕ ምስ በሉ፡ ኣንበሳ ነገር ደለየ። " ካብ ኵሎም እንስሳታት መን'ዩ ሓያል? " ኢሉ ሓተቶም። ኵሎም ፈሪሖም ንስኻ! ንስኻ በሉዎ። ወኻርያ ግን ኣይመለሰትሉን።


ኣየናይ ኢዩ ቅኑዕ? እ'ዚ ዓምዲ'ዚ ካብ'ዚ እዋን'ዚ ጀሚሩ ብቐጻሊ ኣብ ኣዘራርባናን ኣጸሓሕፋናን ንእንገብሮ ገለ ገለ ጌጋታት ንምእራም ምስ ነበብትና ናይ ሓባር ክትዕ ከነካይደሉ ከፊትናዮ ኣለና። ነቢቡ ዶ ኣንቢቡ መልሲ: ነቢቡ ዝበሃል ትግርኛ ኣበይ ይዝረብ:: ንለውጦ እንተኾይኑ ግና ንመያየጠሉ:: ኣንቢቡ = ንኻልእ ሰብ ከም ዚነብብ ገይሩ ኣንቢዑ = ንኻልእ ሰብ ከም ዚነብዕ ገይሩ ነቢቡ / ነቢዑ (ባዕሉ) መዝገበ ቃላት መሪጌታ ግርማጽዮን፡ ገጽ 392 ኣንበበ መዝገበ ቃላት ትግርኛ ተክአ ተስፋይ፡ ገጽ 543 ነብበ፡ ይነብብ፡ ይንብብ፤ መዝገበ ቃላት ሐዲስ ኪዳነ ወልድ ክፍለ፡ ገጽ 618 አንበበ = ለበሃማን ያነብቦሙ = ንዓባሳት ከምዝዛረቡ ይገብሮም። ብልሳነ ግዕዝ ነበበ ብትግርኛ ተዛረበ ማለት እዩ።


ካልኦት ሓበሬታታት: ናብ መርበብ ኢንተርነት ንዚኣትዉ፡ (ኣብ ኣብያተ ንባብ ኣለዉ) ብዛዕባ ድርበ-ቋንቋነት ኣብ ስድራ-ቤታትን ኣብያተ ትምህርትን ሰፊሕ ሓበሬታ ይርከብ። ብዛዕባ ትምህርቲ ቋንቋ-ኣደ ኣብ ቅድመ-ትምህርትን ቤት ትምህርትን፡ ኣብ መርበብ ቋንቋ-ኣደ ኪርአ ይክኣል። ኣብኡ ናብ ወለድን ቈልዑን ዝኣመተ ፍሉይ ሓበሬታ’ውን ይርከቦ። [1] [2]


ኮርትኒ ቼትዊንድ (እንግሊዝኛ: Courtney Chetwynde) እዩ ፊክትዮናዊ ካራክተር (ዲጀይ መክሀይል) እና ፔንድራጎን እዩ። http://www.thependragonadventure.com


ትግርኛ ሓደ ካብ ሴማውያን ቋንቋታት እዩ። ትግርኛ ኣብ ኤርትራ ብኣስታት ፬ ሚዮ፣ ኣብ ክልል ትግራይ ኢትዮጵያ ኸኣ ብኣስታት ፭ ሚልዮን ህዝቢ ዝዝረብ ቋንቋ እዩ። ፊደላት ትግርኛ ካብ ኣደ ትግርኛ ዝዀነት ቋንቋ ግእዝ ዝተዋጽኡ እዮም። እዚ ዝስዕብ ሰንጠረጅ


ጀርመንኛ ፊደል A Ä B C D E F G H I J K L M N O Ö P Q R S ß T U Ü V W X Y Z a ä b c d e f g h i j k l m n o ö p q r s ß t u ü v w x y z


ዞባ ደቡብ መንደፈራ ማይ ምነ ሰንዓፈ ሰገነይቲ ኩዶ ብዕር ዓረዛ ዓዲ ቀይሕ ዓዲ ዃላ ደቀምሓረ ድባርዋ ጸሮና እዋእ ኣንቱም ሰባት ኣነ ምስ እዛ ሓፍቲ ብናይ ዓይኒ ቪዶ ፍቅራ እንበር ዓቢደ በጃኹም እባ መልስኹም ሓልየትኩም ኣይፈለየኒ ጉድ ተረኺቡ ከይ ሓሰብካዮ ወልፊ ዝሕዘካ እኮ ከምዚ ኢዩ ዝብሃል ቡዙሕ ግዜ ስለ ዝካታተሎ ንሳ ተማሓላልፎ ናይ ቪዶ መልእክቲ ካብ ምርኣይ ዶ ይኾዉን? ካብ ስራሕ ካብ ዘቃርጽ ዳርጋ ሳልስቲ ክልተ ሰሙን ኮይኑ ኣሎ ናታ ቪዶ ክርኢ እሞ ገለ በሉኒ


እተን ዓባይ ሰበይቲ ሓረግ እዩ።


እዘን ክልተ ኣዋልድ ሓረግ እዩ።


እናዘለለ መጺኡ ሓረግ እዩ።


ኣብ ዓድን ኣብ ባሕርን ሓረግ እዩ።


ህኩይዶ ትጉህ ሓረግ እዩ።


ኣቦን ወድን ኣድጎምን ሓረግ እዩ።


ቋንቋ ውሑድ እቶም ብገለ ክፋላት ናይ’ቲ ህዝቢ ዚዝረቡ ቋንቋታት።


ናይጀር (ፈረንሣይኛ: Niger)


ሃንስ ማርቲን ሱተርማይስተር (1907 ኣብ ሽሎስሩወድ - 1977 ኣብ ባዝል) ናይ ስዊስ ሓኪምን ናይ ፓለቲካ ሰብን ኣንጻር ዘይፍትሓዊ መሰላት ተቓላሳይን ዝነበረን ::


ዓሰርተ ቁጽሪ ፲።


ዓሰርተ ሾመንተ ቁጽሪ ፲፰።


ሰላሳ ቁጽሪ ፴።


ሓምሳ ቁጽሪ ፷።


ሓሙሽተ ሚእቲ ቁጽሪ ፭፻።


ኣቮካዶ፣ ትሮዊካዊ ገረብ ጃንዳ ናይ ትሮፒካ ኣመሪካና።


ስታርሊንግ፣ ስታርኑስ ቩጋሪስ ዝበሃል ንእሽቶ ጭሩ።


ቀይሕ ኣደባባይ (Красная площадь), ሞስኩ, ራሻ.


ቱርኪ (ብቱርክኛ፦ Türkiye) ወግዓዊ ሪፓብሊክ ቱርኪ (ብቱርክኛ፦ Türkiye Cumhuriyeti)፣ ኣብ ምዕራባዊ ኤስያን ደቡብ-ምብራቕ ኤውሮጳን ተዘርጊሓ እትርከብ ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ኣንካራ እያ።


ሃገራዊ መዝሙር ማለት, ናይ ሓንቲ ሃገር መዝሙር እያ.


ኣዲስ ኣበባ (ብኣምሓርኛ፦ አዲስ አበባ፣ ‘ሓድሽ ዕምባባ’)፣ ርእሰ ከተማን ዝዓበየት ከተማን ኢትዮጵያ እያ።


ቴማ ቋንቋ ኣደ: ኣብዚ መርበብ'ዚ፡ ብ26 ቋንቋታት፡ ሓበሬታታት ብዛዕባ ቋንቋ ኣደ ይውሃብ። ትግርኛ ሓንቲ ካብ'ዘን ቋንቋታት እዚኣተን ኢያ። እዚ ዓይነት መርበብ'ዚ ብትግርኛ ዚውሃብ ዘሎ፡ ንመጀመርታ ግዜ ኢዩ። ብሃገራዊ ምምሕያሽን ምምዕባልን ትምህርቲ ይምወል። ብመምህራን ቋንቋ ኣደ ከኣ ይዳሎ። በብእዋኑ እናማዕበለን እናተለዋወጠን ይኸይድ። ምእንቲ ኪምዕብል ናይ ኵልና ምትሕብባር የድልዮ።ንዚውሃበና ምኽርን ሓበሬታን ምስ ምስጋና ንቕበል። መልእኽትኹም በዚ ዚስዕብ ኣድራሻ ክትልእኩልና ትኽእሉ።


እቲ ካብ ፪፬፬፬(፳፻፬፻፵፬) ልዕሊ ጽፍሒ ባሕሪ ንላዕሊ ዘሎ ቦታ ደጋ ይብሃል። እዚ ቦታታት እዚ ምስቲ ካልእ ቦታታት ኤርትራ ኣነጻጺርካ ዝሑል ኢዩ። ኣብ እዋን ቀውዕን ሓጋይን፡ ኣብ ለይቲ ክሳዕ ፭°C ኣቢሉ ይብጽሕ። ብመዓልቲ ግን ካብ ፩፭°C ንላዕሊ ኢዩ።


ዞባ ማእከል ሰሜናዊ ምብራቕ ሰረጃቓ በሪኽ ደቡባዊ ምብራቕ ደቡባዊ ምዕራብ ጋላ ነፍሒ


እቲ ወዲ'ቲ ሓረግ እዩ።


ድሕረይ ዝነበረት ጓል ሓረግ እዩ።


ዝሑል ምስ ውዑይ ሓረግ እዩ።


ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ: ትምህርቲ ብቛንቋ ኣደ ኣብ መባእታ፡ ሳላ'ቲ ኣብ ሜዳ ንጡፍ ዓውደ መጽናዕቲ ድሕሪ ምግባር ኪካየድ ዝጸንሐ ኣመሃህራ፡ ድሕሪ ናጽነት ክንሰርሐሉ ዋላ ሽግር ኣየጋጠመን። ካብ 93 - 95 ተሰሪሑሉ። ደሓር ዋሕዲ ሰብ ኣጋጢሙ፡ ደስኪሉ ምስ ጸንሐ፡ ብቛንቋ ኣደ መምህራን ዚዀኑ ንምስልጣን፡ ዓስራይ ክፍሊ ዝወድኡ ዜድሊ ክእለትን ጠባይን ዘማልኡ ተመሃሮ ብምምራጽ፡ ናብዚ ተቐቢልና ነቲ ኣብ መባእታ ዚጠቕሞም ኣገባብ ኣመሃህራ እናመሃርና፡ ምስኡ ድማ ንማትሪክ ንምድላው ዚጥቀሙሉ ትምህርቲ እናሃብና፡ ክንዕወተሉ ክኢልና። ኣብ ርእሲ ካልእ ትምህርቶም፡ (ብፊደላት ላቲን ነንቛንቋኦም) ናይ'ቲ ኪምህሩሉ ዚዳለዉሉ ዘለዉ ቋንቋ ኣደ ይምሃሩ። ኣብዚ እዋን'ዚ ምስልጣን መምህራን ኣብ ክልተ ኣብያተ ትምህርቲ ተኸፊሉ፡- እቲ ሓደ ተመሃሮ 10ይ ክፍሊ ወዲኦም ዚኣትዉዎ ኣብ ማይ ነፍሒ ዚርከብ በቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ኣገባብ ዚምሃሩ፡ ዝተፈላለዩ ቋንቋ ኣደ ዚምህሩ መምህራን ዚስልጥኑሉ፡ እቲ ካልኣይ ድማ ብሄሮም ኰነ ቋንቋ ኣዲኦም ብዘየገድስ፡ 11 ክፍሊ ወዲኦም ዚኣትዉዎ ኣብ ኣስመራ ዚርከብ ቤት ትምህርቲ ኢዮም።" ንዝሓትተናዮ ምኽሪ መም.


ናይላብረርን ሓበሬታን ሳይንስ


ናይ ኣምሓረኛ ፊደል እሉ። እዚ ቋንቋ ባዕላ ዊኪፐድያ ኣለዋ። ክትበጽሓን ከተበርክትን ኣብ ዊኪፐድያ ብቋንቋ ኣምሓርኛ ትኽእል ኢኻ/ኺ። Lua error in ሞድዩል:Citation/CS1 at line 72: bad argument #1 to 'message.newRawMessage' (string expected, got nil).


መንደፈራ ዞባ ደቡብ እታ ቀያሕ ነጥቢ መንደፈራ ትርከበላ ቦታ እያ። መንደፈራ ደቡብ:ኤርትራ


ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ማእከል ደንካልያ ዓረዓታ ደቡብ ደንካልያ


ትማሊ ዝረአናዮ ወዲ ሓረግ እዩ።


ንፉዕ ምስ ሕማቕ ሓረግ እዩ።


ሩዋንዳ


ሮማንያ


እንግሊዝኛ ፊደል A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z


| ስም ቋንቋ ፡ ሳሞአኛ ( gagana samoa ) | ዝዛረቡሉ ሃገር ፡ ሳሞአ፣ ኣመሪካ-ሳሞአ | ብዝሒ ተዛብቲ ፡ 370.000 ሽሕ ሰባት | ፊደል ፡ እንግሊዝኛ ፊደል አቲ ሳሞአኛ (Gagana Samoa) ናይ ኣውስትሮ ቋንቋ ብልምዲ ድማ ቋንቋ ናይ ሳሞአን ኣመሪካ-ሳሞአን (ጥቃ እንግልዘኛ) ቋንቋ እዩ. ኣብ ኣውስትራልያ ውን ተዛብቲ ቋንቋ ሳሞአኛ ኣለዉ, ኒው ዘይላንድ፣ ቶንጋን ዩናይትድ ስተትስ. ኣብ ምሉእ ዓለም ድማ ልዕሊ 370.000 ሰባት ቋንቋ ሳሞእኛ ይዛረቡ. ሳሞአኛ ብ እንግሊዝኛ ፊደል ይጽሓፍ። ኣስታት 15 ፊደላት ድማ ኣለዎ.


| ስም ባጤራ ፡ ናቕፋ (ባጤራ) | ስም ሃገር ፡ ኤርትራ ናቕፋ፣ ባጤራ ናይ ኤርትራ እዩ። ሓደ ናቕፋ፣ ሚእቲ ሳንቲም እያ። ናቕፋ ኣብ ክልተ ይምቀል። ናይ ወረቐት ገንዘብን፣ ናይ ሓጺን ገንዘብን። ናይ ወረቀት ገንዘብ 1,5,10,20,50ን 100ን እየን። ናይ ሳንቲም ድማ፣ 1,5,10,25ን 50ን 100ን እየን። ብዕለት 08.11.1997 ናቅፋ ወግዓዊ ባጤራ ኤርትራ ኮይኑ። ዓለም-ለኻዊ ኮድ ISO code: ERN እዩ


ናይ ፊልም ርእየት ናይ ጥበብ ኦርኒክ እዩ ተዋስኦ ኺፈልዮም ኔሩ ሓሳባት ተራኸበ ሓሳብ, ዛንታ, ምስትውዓልጐደሎ, ንስምዒታትካ, መልክዕ ወይ ከኣ ከባቢ ኣየር, ብ ናይ ዝተቐድሐ ወይ ከኣ ብፕሮግራም ሓተመ ዝለዋወጥ ምስልታት, ምስ ድምጺ ካልእ ናይ ስሚዒት ህዋሳት ብሓንሳብ ሶፍትዌራት ንቘልዑ.


ሃገራዊት ባንዴራ ኤርትራ ብ5 ታሕሳስ 1995 ተቐቢላ እያ። ባንዴራ ካብ 1897 ክሳዕ 1936 ከምኡ’ውን (1941-1952)። ባንዴራ ካብ 1952 ክሳዕ 1961። ባንዴራ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ሃይለ ስላሰ ካብ 1961 ክሳዕ 1974። ባንዴራ ህ.ግ.ሓ.ኤ። ባንዴራ ካብ 1993 ክሳዕ 1995 (ዓቐናት 2:3)።


ቡርክና ፋሶ


ባድላ


ምጉዓዝ ምስ ሰብ, መጓዓዝያ ምስ እንስሳ ከምኡውን ኣቕሓ ምስ ሓደ ኣከባቢ ካልእ ቦታ ዝዝግበር ምንቅስቓስ እዩ . ብኻልእ ኣገላልጻ ናይ ምጉዓዝ ተግባር ከም ሓደ ኣካል ወይ ከኣ ነገር ምስ ሓደ ነገር C. ክሳብ ነጥቢ B ክሳብ ውሱን ምንቅስቓስ ተባሂሉ ኣቃልዐ.


እታ ጓል'ቲኣ ሓረግ እዩ።


ህዉኽን ቅልጡፍን ሓረግ እዩ።


ብላዕልን ብታሕትን ሓረግ እዩ።


ብሩኽዶ ርጉም ሓረግ እዩ


ኣሰላሙዓለይኩም ወራሕመቱላሂ ወበረካትሁ!! ዓቒዳ/እምነት ፍትዋት ሙእሚኒን የሕዋተይ ሎምዓንቲ መሰረታውያን ዓንድታት እምነት (ኢማን) ኣብ እስልምና ክንርኢ ኢና፣ እቶም እምነ-ኩርናዕ እስልምና ዝኾኑ ሽዱሽተ ዓንድታት እምነት እዞም ዝስዕቡ ኢዮም፥ እምነት ብሓደ ኣላህ እምነት ብመላእኽቱ እምነት ብመጻሕፍቱ እምነት ብልኡኻቱ (ነቢያቱ) እምነት ብመወዳእታ መዓልቲ (ብህይወት ድሕሪ ሞት) ከምኡ ድማ እምነት ብቕድመ-ድንጋጌ (ሕማቕን ጽቡቕን ኩሉ ብፍቓድ ኣላህ ከም ዝፍጸም ምእማን ዝብሉ ኢዮም፣) ቀጺልና ሓደ ብሓደ ንርኣዮም፥ 1.


ሞንጎልያ ናብ ሞንጎልያ እተገብረ ምብጻሕ


መራኸቢ ኣብ መንገዲ መንገዲ ተጠቀምቲ እግረኛ እንኮላይ, ዒዋል ወይ ከኣ መጓሰ, ዜስግኣ, ትራም, ኣውቶቡስ ከምኡውን ካልኦት ድማ ምምሕልላፍ, ብሓደ ጥራይ ንጽል ወይ ከኣ ኣብ ሓደ, ናይ ህዝቢ መንገዲ ብምጥቃም ዕላማታት ከደ.


ኤኳዶር (ብስጳንኛ፦ Ecuador)፣ ወግዓዊ ሪፓብሊክ ኤኳዶር (ብስጳንኛ፦ República del Ecuador)፣ ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ናይ ደቡባዊ ኣመሪካ እትርከብ ሃገር እያ። ርእሲ ከተማ ኪቶ እያ።


እቲ ቸስ ኣሎ ነታ ናይ ክልተ ውጥን ጣውላ ጸወታ ሰሌዳ ልያኸ ኣብ ነታ ሰንጠረጃዊ ጸወታ ምስ 64 ትርብዒት ዘቕተሎ ብ ሓደ 8x8 መስርዕ.!


ጋዕናን ድሙ (Kötü Kedi Şerafettin) 2016 ቱርካዊት አኒሜሽን ፊልም "Kötü Kedi Şerafettin usta oyuncuları bir araya getirdi". ntv.com.tr. 2015-11-24.  González, Carlos H. (2017-01-29). "Bad Cat: Una película animada con sabor panameño". TVN Panamá.  Croce, Isabel (2017-11-23). "Divertida y un poco violenta". La Prensa.  Newbould, Chris (2018-08-12). "'Bad Cat' proves bad choice for families at UAE cinemas". The National.  "Trailer dobrado em português da animação turca “Gato Mau”". filmpt.com. 2018-08-16.  thebadcatmovie.com


ማሕበራዊ ኣገልግሎት ወይ ድማ ኣሃዱ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ብምምሕዳርዊ ቅርጺ ናይ ነፍሲ ወከፍ ክፍሊ ምምሕዳር ተማእዚዙ ዝኸይድ ኣሃዱ ኮይኑ፣ ፖለቲካዊ፣ ኮነ ማሕበራዊ ሕቶታት ናይ ህዝቢ ንምምላስ ማሕበራዊ ሕጊ ተማእዚዙ ዝዓዪ ኣሃዱ ኢዩ። እት ልክዕ ስሙ ድማ ከከም ዝጥዕም ብነፍሲ ወከፍ ምምሕዳር ክስየም ይኽእል። ኣሃዱ ማሕበራዊ ኣገልግሎት በቲ ኣብ 2001 (ዓንቀጽ 2001/453) ዝተደንገገ ተማእዚዙ ይሰርሕ። ቅድሚኡ ግን እቲ ሓሳብ (እዚ ሕጂ ማሕበራዊ ኣገልግሎት) ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ካልእ ስም ማለት ማሕበራዊ ክንክን ብዝብል ኢዩ ይጽዋዕ ኔሩ። ቅድሚ 1956 ድማ ክንክን ድኻታት ወይ ድማ ምእላይ ድኻታት ተባሂሉ ኢዩ ዝጽዋዕ ዝነበረ። እቶም ነዚ ዓይነት ኣግለግሎት ዝጥቀሙ ሰባት (ተረባሕቲ ናይዚ ኣገልግሎት ዝኾኑ) ድማ፣ ተገልገልቲ፣ ተጠቀምቲ፣ ዓማዊል፣ ተረባሕቲ ተባሂሎም ከከም ኩነታቱ ይጽዉዑ ኔሮም።


መቐለ ናይ ክልል ትግራይ ዋና ከተማ እያ። መቐለ ኣቐዲማ ኣብ ትግራይ ዋና ከተማ  ኣውራጃ እንደርታ እያ ነይራ። ካብ ዋና ከተማ ኢትዮጵያ ኣዲስ ኣበባ ብሸነኽ ሰሜን 780 ኪሎሜተር (480 ማይል) ርሒቓ ትርከብ ኮይና 2,254 ሜትሮ (7,395 ፉት) ልዕሊ ጽፍሒ ባሕሪ ብራኸ ኣለዋ። ብኣመሓዳሪ ፡ ከተማ መቐለ ከም ፍሉይ ዞባ እያ ትቑጸር ፡ እዚ ድማ ኣብ ሸውዓተ ክፍለ ከተማታት ትኽፈል። ቊጠባዊ፣ ባህላውን ፖለቲካውን ማእከል ሰሜናዊ ኢትዮጵያ እያ። ከተማ መቐለ ካብ 1991 ጀሚሩ በዝሒ ህዝባ እናወሰኸ ዝመፀ ኾይኑ ብ 1984 61,000  ፡ ብ 1994 97,000 ተቐማጦ (96.5% ተዛረብቲ ትግርኛ ምዃኖም) ፡ ብ 2006 ድማ 170,000 (እዚ ማለት 4% ህዝቢ ትግራይ)።  ከተማ መቐለ ካብ ኢትዮጵያ ድሕሪ አዲስ አበባ ኣብ ካልኣይ ደረጃ እትስራዕ ከተማ እያ: ብዝሒ ህዝቢ ድማ ከባቢ 545,000 እዩ ። ካብታ ኣብቲ ክልል ብዕቤታ ኣብ ካልኣይ ደረጃ እትስራዕ ከተማ ዓዲግራት ብ2.6 ዕጽፊ ይዓቢ። መብዛሕትኡ ህዝቢ ከተማ መቐለ ኣብ ናይ መንግስቲ ስራሕ፣  ንግድን ኣናእሽቱ ትካላትን እዩ ዝምርኰስ። ብ 2007 ኣብ ከተማ መቐለ ሓድሽ ናይ ምህንድስናን ስሚንቶን ፋብሪካ ዓለባን ስለ ዝነበረ ፡ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ኰነ ኣብ ወጻኢ ሃገር ዕዳጋ ይፈሪ ነይሩ። ዩኒቨርሲቲ መቐለ ካብቲ ቅድሚ 1991 ዝነበረ ኮሌጅ ሕርሻ ኣሪድ እዩ ማዕቢሉ: ሓያሎ ካልኦት መንግስታውን ብሕታውን ኮሌጃት ድማ ተመስሪተን እየን።


ሓረጋት: ንበቡ! እቲ ወዲ'ቲ እታ ጓል'ቲኣ እቶም ዓቢ ሰብኣይ እተን ዓባይ ሰበይቲ ትማሊ ዝረአናዮ ወዲ ጽባሕ እንኸዶ ቦታ ድሕረይ ዝነበረት ጓል ቅድመኻ ዝነበረ ቈልዓ እቲ ሕሱም ከልቢ እዘን ክልተ ኣዋልድ ንሕናን ንሳቶምን ሓጺርን ረጒድን ነዊሕን ቀጢንን ህዉኽን ቅልጡፍን እናጐየየ ከይዱ እናዘለለ መጺኡ እናበልዐ የንብብ እናጸሓፈ ይዛረብ ብየማኑን ብጸጋሙን ብላዕልን ብታሕትን ሰማይን ምድርን ኣብ ዓድን ኣብ ባሕርን ንፉዕ ምስ ሕማቕ ዓቃል ምስ ህዉኽ ዝሑል ምስ ውዑይ ብሩኽዶ ርጉም ጥዑይዶ ሕሙም ህኩይዶ ትጉህ ዝተሰብረ ምዕራይ ዝረስሐ ምጽራይ በቃቕ ኣንጭዋ ነብርን ወኻርያን ኣንበሳን ድብን ኣቦን ወድን ኣድጎምን ኣንበሳን ኣንጭዋን ዘይሓስብ ነጋዳይ ፈታው ወርቂ ንጉስ ዳሞንን ፒቲያስን


በቃቕ ኣንጭዋ ሓረግ እዩ።


ፈታው ወርቂ ንጉስ ሓረግ እዩ።


ሃድን ኣብ ግዜ ጸሓይ ዕራርቦ ኢዮም ዚሃድኑ። ኣብ እዋን ቀትሪ ግን ይድቅሱ። ኣናብስ ብለይቲ ናይ ምርኣይ ክእለት ኣሎዎም። ስለ'ዚ ከኣ ብጸልማት ኪሃድኑ ኣይጽገሙን። ተባዕታይ ኣንበሳ ባዕሉ ኣይሃድንን ኢዩ። ምስ ክብደቱ ኣነጻጺርካ ልቡ ንእሽቶ ኢያ። ስለ'ዚ ቍሩብ ምስ ጐየየ ቀልጢፉ ይደክም። እተን ዚሃድና ኣንስትዮ ኢየን። ነቲ ዝተሃድነ ብቐዳምነት ኪበልዖ ዚጅምር ግን እቲ ተባዕታይ ኢዩ። ንሱ፡ በሊዑ ምስ ጸገበ ነተን ኣንስትዮን ደቀነን ኪበልዑ ይፈቕደሎም።


ዚምባብዌ President : Emmerson Mnangagwa (2017-)


ዓሰርተ ሓሙሽተ ቁጽሪ ፲፭።


ዕስራ ቁጽሪ ፳።


ሰማንያ ቁጽሪ ፹።


ሚእቲ ቁጽሪ ፻።


ኣልማናክ፣ ሓፈሻዊ ጸብጻብን ሓበሬታን ዝሓዘ ከም ዓውደ-ኣዋርሕን ምዓልታዊ መዝገብ ብኣታታትን ዘገልግል ኣብ ሓደ ዓመት ናይ ዝርከባ ነፍሲ ወከፍ ምዓልታት ጸብጻብ ዝሓዘ መጽሓፍ።


ሰንዓፈ ዞባ ደቡብ፣ ኤርትራ ሰንዓፈ ኣብ ዞብ ደቡብ ትርከብ ሓንቲ ካብተን 12 ንኡሳን ዞባታት ዞባ ደቡብ እያ። ሰንዓፈ ካብ ኣስመራ ን፻፴፭ (135) ኪሎሜተር ርሒቓ ትርከብ ከተማ እያ። እዛ ከተማ ዚኣ ብዓበይቲ ብእምባታት ከም በዓል እምባ ሶይራ፡ እምባ ሳይም፡እምባ ታሪኻ እምባ መጠራ ተከቢባ ትርከብ። ካብ ኤርትራ እቲ ዝነውሐ እምባ፡ እምባሶራን ተኣምራታዊን ሰሓብን መልክዕ ዘለዎ እምባ መጠራ ኣብዚ ንኡስ ዞባዚ ይርከቡ። ንኡስ ዞባ ፀንዓፈ ኣስታት ፪፻(200) ገጠራት ተመሓድርን ኵልምላ ድማ ኣስታት ፲፻፴፭ ሽሕ (135.000) ህዝቢ ምስ ንኡሳን ዓድታት እተመሓድር ንእሽተይ ከተማ እያ። ሰንዓፈ ብታሪኻዊያን ቦታታት በለውከለው፣ መጠራ፣ ከስከሰ ዝያዳ ትፍለጥ ከተማ እያ ከምኡ`ውን ከም ቅዱሳን ቦታታት እንዳ ኣቡነ ሊባኖስን እንዳጻድቃንን ኣብ ከብዲ እዛ ከተማ ዚኣ ይርከቡ። ህዝቢ ከተማ ሰንዓፈ፣ ብማሕረሰን፣ ንግድን ይናበር።


ኣፕያ ርእሲ ከተማ ናይ ሃንቲ ካብተን ኦስያን ደሴት ግሩብ ሃገረ ሳሞአ አያ። እቶም ሰባት ኣብኡ ቋንቋ እንግሊዝኛን ሳሞአኛን ይዛረቡ። ኣፕያ ሓንቲ ንእሽቶይ ከተማ ኮይና ኣስታት 38.800 ሰባት ድማ ይቕመጥዋ (2001)። ናይ ሳሞአ ሓንቲ ከተማ ብማይ ዝተከበበት ድማ እያ። ክዑሶ እግሪ ናይ ሳሞአ ኣብ ሳሞአ አጽወት። እቲ ጸወታታት ድማ ኣብ ናይ ሳሞአ ዓቢ ክዑሶ እግሪ ዳ ይጽወት።. ትልሚ ናይ ኣፕያ ዕዳጋ ኣብ ኣፕያ


ኢንዶስያ፣ ሓንቲ ሃገር ኮይና፣ ኣብ ኣስያ ትርከብ። ርእሲ ከማ ናይ ኢንዶኔስያ ጃካርታትበሃል። ኣብ 16.000 ዝተመቀለት ደሴት ድማ እያ። ቋንቋ ባሃሳ ኢንዶኔስያ ድማ ይዛረቡ። ልዕሊ 16.000 ሽሕ ሰባት ድማ ይቅመጥዋ። ባንዴራ ኢንዶኔስያ ካብ ክልተ ሕብሪ ተሰሪሓ ትርከብ። ቀይሕን ብጫን። ዝበዘሐ ክፋል ሰባት ሃይማኖት ድማ ኣስላም እዩ።


ፈደራላዊ ኩነታት በዓል ሞያ ፖለቲከኛ ኣካል እዩ ሓድነት ብ ኣድልዎ ባዕሊ-ኣመሓዳሪ መርሐ ኣውራጃታት , ግዝኣታት ወይ ከኣ ካልኦት ዞናታት ትሕቲ ማእከላይ ፈደራላዊ መንግስቲ.


ዝተሰብረ ምዕራይ ሓረግ እዩ።


ስጳንኛ (español /ኤስፓኞል/) ወይ ካስቲልያንኛ (castellano /ካስተያኖ/) ካብ ላቲን ናይ ደረሰ ካብ ቋንቋ ሮማንስ ሓደ እዩ። ካብ 483 ሚልዮን ንላዕሊ ተዛረብቲ በሉ።


ጋላ ነፍሒ ሓንቲ ካብ ኑኡስ ዞባታት ናይ ማእከል ኮይና ናይ 38 ምምሕዳራት ዘጥቃላለይ ኢያ።


ካሊጎላ ሳልሳይ ኔሩ ሮሜ ሃጸይ, ገዛኢ ካብ 37 ናብ 41.


ፊንላንድ, ተባሂሉ ይጽዋዕ የፊንላንድ, ኣሎ እቲ ሃገር ብ ሰሜናዊ ኣውሮጳ.


ፓሽቶ (پښتو)፣ ናይ ደቡብን ማእከላይን ኤስያ ናይ ፓሽቱናት ቋንቋ ኣደ እዩ። እዚ ቋንቋ እዚ ክፍሊ ምብራቓዊ ኢራናዊ ቋንቋታት እዩ፣ ብቐጥታ ድማ ካብ ቋንቋ ኣቨስትኛ እዩ ዝወርድ።


ሕንቅል ሕንቅሊተይ እዚ ሕንቅል ሕንቅሊተይ ዝጸንሐ ያታ ኢዩ። ንሕና ዓበይቲ ብነኣሽቱና ተጻዊትናሉ። ናብ ደቅና ከነሕልፎ ከኣ ሓላፍነትና ኢዩ። ብዙሕ ዝተረስዐ ስለ ዘሎ፡ ዝዘከርኩምዎ ኵሉ ነዚ መርበብ እንተለኣኽኩምሉ - በል ኣድርረኒ፡ - ብምንታይ፧ - ብገዓት ጠስሚ - ተደረር። - እዝኒ ኢያ። 1. ዓይኒ ከለዋ ዘይትርኢ። 2. እዝኒ ከለዋ ዘይትሰምዕ። 5. ኣቦይ ዝሃቡኒ መንበር፡ ወዲቓ ዘይትስበር፡ ሞይታ ዘይትቕበር። 6. ንግሆ በርባዕተ፡ ቀትሪ ብኽልተ፡ ምሸት ብሰለስተ ዚኸይድ። 7. ንዅሉ እትኸድን ገረብ። 8. ኣብ ውሽጢ በዓቲ ለይለይ ትብል። 9. ዝሃብካያ እትበልዕ፡ ማይ እንተስተኻያ እትመውት። 10. ካብ 12 ኣዋርሕ እታ ዝነውሐት። 11. ምሳይ ኪኸይድ ዚውዕል ግን ምሳይ ገዛ ዘይኣቱ። 12. ዝያዳ እንተ ወሰድካላ ዝያዳ እትዓቢ። 14. ደድሕሪ እንስሳ ዚኸይድ። 15. ብዙሕ ግዜ ዚወድቕ ግን ዘይትንስእ። 16. ዝያዳ ትህባ ዝያዳ ትጠሚ፡ በሊዓ ምስ ወደአት ከኣ ትመውት። 17. መግቢ ዝመልአት ንእስቶ ገዛ፡ ረቂቕ መንደቓ፡ ናሕሲ ይኹን ማዕጾ ዘይብላ። 18. ክሳድ ዘሎዋ ግን ርእሲ ዘይብላ። 19. ንዅሉ ዚርእያ ነንሕድሕደን ግን ዘይረኣኣያ። 20. ምእንቲ ክትሪኦ ክትዕመት ዘሎካ። 21. ኣስናን ዘሎዎ ግን ኪነክስ ወይ ኪሕይኽ ዘይክእል። 22. ዝጠወኻ ኣንተጠወኻ ንቕድሚት ጥራይ ዚርኢ። 23.


ንምዕባለ ቋንቋ ሽወደን ውላደይ: ብኸመይ ክድግፎ እኽእል? እቲ ጽቡቕ መሰረት መማዕበሊ ቋንቋ ሽወደን ናይ ሓደ ቈልዓ፡ ጽቡቕ ምትሕብባር ኣብ መንጎ ቅድመ-ትምህርትን ቤት-ትምህርትን ወለድን'ዩ። ቅድመ-ትምህርትን ቤት-ትምህርትን ኣብ ናይቲ ቈልዓ ምምዕባል ቋንቋ ሽወደን ዓቢ ሓላፍነት ኣሎዎ። ስድራቤት’ውን ብዝተፈላለየ መንገዲ፡ ብዝያዳ ኸኣ ኣብ ናይ’ቲ ቈልዓ ስራሕ ትምህርቲ፡ ብዝተፈላለየ ኣገባብ ብምትብባዕ፡ ኪሕግዙ ይኽእሉ። ዋላ እቶም ወለዲ ቋንቋ ሽወደን ብዙሕ ዘይክእሉ እንተዀኑ’ውን፣ ኣብ ናይ’ቲ ተመሃራይ ዕዮ-ቤት ኪሕግዙ ይኽእሉ። ብዙሓት ወለዲ፡ ደቆም ምስኣቶም ዚጻወቱ ሽወደናውያን መሓዙት እንተዘይብሎም ከመይ ገይሮም ቋንቋ ሽወደን ኪምሃሩ ይኽእሉ ዚብል ሕቶ ኣሎዎም። ወለዲ ኪሓስቡለን ዘሎዎም ብውሑድ ክልተ ነጥብታት ኣለዋ። እታ ቀዳመይቲ፡ እቲ ቈልዓ ብዝተፈላለየ መንገዲ ሽወደን ዚዛረቡ ሰባት ኪረኽበሉ ዚኽእል ዕድላት ኪርከበሉ፤ እቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ ከኣ፡ እቲ ቈልዓ ምስ ካልኦት መሓዙትን ዓበይትን - ቋንቋኦም ሽወደን ይኹን ኣይኹን ብዘየገድስ - ቋንቋ ሽወደን ኪጥቀመሉ ዚኽእል ዕድላት ኪረክብ ኢዩ። ንኣብነት ወለዲ እቲ ቈልዓ፡ ሽወደን ዚዛረቡ ቈልዑ ኣብ ዚርከቡዎ ምንቅስቓሳት ከም ኵዕሶ እግሪ፡ መዝሙር፡ ሳዕስዒት ወዘተ… ኪካፈል ኬተባብዑዎ የድሊ። እታ ካልኣይቲ፡ ነቲ ቈልዓ፡ ኣየናይ ቅድመ-ትምህርትን ቤት-ትምህርትን ከም ዚሰማምዖ ኣብ ግምት ምእታው ኢዩ። እቶም ወለዲ፡ እቶም ኣብ ቅድመ-ትምህርትን ቤት-ትምህርትን ዘለዉ መምህራን፡ ሰፊሕ ፍልጠትን ንቕሓትን ናይ ምዕባለ ድርብ ቋንቋ፡ ትምህርቲ ካልኣይ ቋንቋን ቈልዑ ንኻልኣይ ቋንቋ ከመይ ከም ዚምሃሩን ዚፈልጡ ኪዀኑ ኪጠልቡ መሰል ኣሎዎም። ከምኡ’ውን ወለዲ፡ መምህራን ንናይ ደቆም ቋንቋ ኣደን ሽወ ደንን ብዜማዕብል መንገዲ ዚሰርሑ ኪዀኑ ኪጠልቡ መሰል ኣሎዎም።


እቲ ኤርትራ ኲናት ናይ ናጽነት ኣብ ኲና ት ውግእ ኣብመንጎ እቲ ኢትዮጵያዊ መንግስቲ ድማ ኤርትራውያን ተፈን ጫሊ ካብ መስከ ረም 1963 1963 ክሳብ ግንቦት 1991.


እቲ ሮሜ ግዝኣት ነበረ እቲ ድሕሪ-ረፑብሊካዊ እዋን ናይ ጥንታዊ ሮሜ. ክ ነታ ንሱ ዝምልከት ሰፊሕ ኣከባቢ ትሕዞ ባሕሪ መዲተራነያን ብ ኣውሮጳ, ሰሜን ኣፍሪቃ ድማ ምዕራብ እስያ ንዅሉ ጥቓ ሃጸይ.


ዞባ ጋሽ ባርካ ሃይኮታ ላዕላይ ጋሽ ሎጎ ዓንሰባ መንሱራ ሞልቂ ሞጎሎ ሻምበኮ ባረንቱ ተሰነይ ኣቝርደት ኦምሓጀር ድገ ጎኘ ፎርቶ ሻምቡቆ


ጽባሕ እንኸዶ ቦታ ሓረግ እዩ።


እናጸሓፈ ይዛረብ ሓረግ እዩ።


ኣነባብራ ኣናብስ ከም ሓደ ዓቢ ስድራ-ቤት ኰይኖም ኢዮም ዚነብሩ። ሓንቲ ጕጅለ ወይ ዕስለ ካብ 20 - 30 ዚዀኑ ኣናብስ ይህልዉዋ። ሓደ ተባዕታይ ጥራይ ከኣ ይህሉዋ። ኣብ ገሊአን ጕጅለታት ግን ክሳብ ኣርባዕተ ተባዕትዮ ኪርከቡ ይኽእሉ። እዚኣቶም ግን ወይ ኣሕዋት ወይ ከም ኣሕዋት ኰይኖም ዚነብሩ ኢዮም። እቲ መራሒ ግን ኵሉ ግዜ ሓደ ኢዩ። እቶም ካልኦት ናቱ ተኣዘዝቲ ኢዮም። ኣንበሳ ነቲ ሕዙእ ቦታ ናይ'ታ ወገኑ ኣጽኒዑ ይሕዝ። ካልእ ተባዕታይ ኣንበሳ ኣብ'ቲ ቦታኡ ኪኣቱ ኣይፍቀደሉን። እተን ዋዕሮታት እንተዀና'ውን ካልኦት ዋዕሮታት ኪኣትወአን ኣይፈቕዳን። እንተ ኣትዮሞም ግን ዓቢ ባእሲ ይልዓል። ክሳዕ ዚዳኸሙ ከኣ ይቃለሱ። ሽዑ እቲ ዝሰዓረ ነታ ዕስለ ይውንና፡ እቲ ዝተሳዕረ ኣንበሳ ከኣ ካብኣ ይስጐጕ።


ብዮሃና ፍስሃየ: ሓደ መዓልቲ ሓንቲ ማንቲል ካሮቲ ክትደሊ ወጺኣ። ሽዑ ሓደ ጐብየ ረኺባ። ጐብየ - እንታይ ትደልዪ ኣለኺ? ማንቲለ - ኣይግድሸካን ኢዩ! ጐብየ - ካሮቲ ምሽ! ክትቅልጥፊ ኣለኪ! ማንቲለ - ንስኻ ትቕልጥፍ ማለት ድዩ? ክንወዳደር ጽባሕ ሰዓት ሰለስተ ኣብዚ ንራኸብ። ጐብየ - ሕራይ! ንጽባሒቱ ንግሆ ጐብየ ተሲኡ ስፖርት ጌሩ፡ ማንቲለ ግን ደቂሳ ስለ ትስዕር መሲሉዋ። ሰዓት ሰለስተ ምስ ኮነ ተራኺቦም። ማንቲለ ኩለን ትፈልጠን ማንቲለታት ኣምጺኣተን፡ መታን ምስ ደኸመት ክሕግዛኣ። ኩለን ማንቲለታት ድሕሪ ስንጽሮታትን ገረብን ተሓቢአን መታን ጐብየ ከይርእየን። ተዅላ ነቲ ቅድድም ጀሚሩሎም። ተዅላ - ሰለስተ! ክልተ! ሓደ! ንቐሉ! ሽዑ ነቒሎም። ኩለን ማንቲለታት እታ ሓንቲ ማንቲለ ክትመጽእ እናተጸበያ በብተራ ጐየን። ጐብየ ስቕ ኢላ ጐያ ጐያ። ኩለን ማንቲለታት በብተራ ምስ ጐየያ እታ ሓንቲ ጠፊኣ። ሽዑ ጐብየ ሓሊፋተን ከይዳ። ስዒራ!


እወዋነናዊ ዛዕባ


ፈረንሰኛ ፊደል A À Â Æ B C Ç D E È É Ê Ë F G H I Î Ï J K L M N O Ô Œ P Q R S T Ù Û Ü V W X Y Ÿ Z a à â æ b c ç d e è é ê ë f g h i î ï j k l m n o ô œ p q r s t ù û ü v w x y ÿ z


እናጐየየ ከይዱ ሓረግ እዩ።


ሰማይን ምድርን ሓረግ እዩ።


ጥዑይዶ ሕሙም ሓረግ እዩ።


ቋንቋ ብዙሕ እቲ ዝዓበየን ዓብላልን ቋንቋ ናይ’ታ ሃገር።


ናይጂሪያ


ናሚቢያ Geological expedition to Namibia in March 2012, more than 300 photographs. Climate, ice, water and landscapes. In search of traces of megatsunami.


ኣንጎላ


ሾመንተ ቁጽሪ ፰።


ካሮቲ


ዳሞንን ፒቲያስን ሓረግ እዩ።


ቦትስዋና


ፐዮኒ፣ ካብ ጃንዳ ፓዮኒያ ዝኾነ ቀይሕ ዝዕንባብኡ ተኽሊ።


እቶን፣ መውዓዩ ወይ መሞቒ ዘገልግል መሳርሒ።


ባምቡላ፣ ብምስሊ ሰብ ዝስራሕ መጻወቲ ኣቕሓ።


ሞደል:ኣልጀርያ ፋይል:.🇩🇿.svg ሞደል:ዓረባዊት ሃገር ኣብ ማእኸል ሰሜን ኣፍሪቃ


ግሪክ


ሳሞአ, ናይ ርፑብሊክ ኣብ ፖሊነይስ ኢያ። ኣብ ኦስያን ድማ ትርከብ። ደሴት ጥራይ ስለ ዝኾነት ድማ፣ ብማይ ጥራይ ተብኢባ ትርከብ። ኣብ ሳሞአ ልዕሊ 200.000 ሰባት ይቅመጥዋ። ኣብ ሳሞአ ቋንቋ ሳሞአኛ ይዛረቡ። ርእሲ ከተማ ናይ ሳሞአ ኣፕያ ትብሃል። ታላ ዝብሃል ባጤራ ድማ ይጥቀሙ። 99,7% ካብ ቶም ሰባት ድማ ክርስትና ሃይማኖት ኣለዎም። ሳሞአ ኣብ 1962 ካብ ኒው ዘይላንድ ነጻ ኮይና። ኣብዚ ግዜ ግን ሳሞአ ጠቅላላ ናጻ ኢያ። ሳሞአ ኣብ 1962 ካብ ኒው ዘይላንድ ነጻ ኮይና። ኣብዚ ግዜ ግን ሳሞአ ጠቅላላ ናጻ ኢያ። ኣብዛ ሰእሊ ብቁሩብ ናይ ሳሞአ ሰባት ምስሊ ትርኢ። ኣብ ሳሞአ ኣስታት 98% ናይ ቶም ህዝቢ ክርስትና ሃይማኖ ትኣለዎም። ፍሉጥ ሃገራዊ ስፖርት ናይ ሳሞአ ሩግብይ ኢዩ። ሳሞአ ዋላ'ኳ ንኡሽቶይ ሃር ከላ፣ ሩግብይ ግን ብዝለዓለ ነጥብታት ኢያ ትጽወት። እታ ሃገር ኩሉ ግዜ ኣብ ቶፕ 20 ካብተን ዓለምወረት ናይ ሩግብይ ፍልጥቲ ኢያ። ከምኡ ውን ኣብ ናይ ዓለም ቻምፕዮን ስዒራ ትርከብ።


ፖሊሽ (polski \ፖሊሽ\) ናይ ፖላንድ ቋንቋ ኢዩ። 40 ሚሊዮን ሰባት ድማ ይዛረብዎ።


ሽወደን ውሽጢ ሃገራትስካንዲናቭያ ሃገር እዩ ሰሜናዊ ኣውሮጳ. እቲ ርእሲ ኣሎ ስቶክሆልም. ንሱ ደንደስ ኖርወይ ፊንላንድ ናብ ምብራቕ, ድማ ኣሎ ከምኡውን ናብ ዴንማርክ ደቡባዊ ምዕራብ ብወገን ብ ልድ ሶርኖ-መትረብ ብወገን ናብ ኜሬሡዶ ጸቢብ.


ሻምቡቆ ንኡስ ዞባ ንእሽተይ ከተማ ኮይና ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ ኣብ ኤርትራ ትርከብ።


ሃገራዊት ባንዴራ ሪፓብሊክ ኮሎምብያ ንናጽነት ኮሎምብያ ካብ ስጳኛ ተመልክት፣ ብ20 ሓምለ 1810 ተረኺባ። ኣብ መንጎ 1830ን 9 ግንቦት 1834ን ተጠቒማ። ኣብ መንጎ 9 ግንቦት 1834ን 26 ሓምለ 1861ን ተጠቒማ። ኣብ መንጎ 26 ሓምለን 26 ሕዳር 1861ን ተጠቒማ። ሃገራዊት ባንዴራ ባንዴራ ሕቡራት መንግስታት ኮሎምብያን እዋናዊት ሪፓብሊክ ኮሎምብያን፣ ካብ 26 ሕዳር 1861 ክሳዕ ሎሚ ተጠቒማ። ንድፍን ዓቐናትን ሃገራዊት ባንዴራ። ታሪኻዊት ባንዴራታት (1811-1814) (1814-1816) (1819) (1820) (1821-1831) (1830-1834) (1834-1861) (1861) ወተሃደራዊትን ሲቪላዊትን ባንዴራታት ንግዳዊት ሓይሊ ባሕሪ ባንዴራ። ዓቐን፦ 2:3። ንድፍን ዓቐናትን ንግዳዊት ባንዴራ ኮሎምብያ። ባንዴራ ሓይሊ ባሕሪ። ዓቐን፦ 2:3። ንድፍን ዓቐናትን ባንዴራ ሓይሊ ባሕሪ። ባንዴራ ሰራዊት። ዓቐን፦ 4:5። ንድፍን ዓቐናትን ወተሃደራዊት ባንዴራ። ፕረዚደንታዊት ባንዴራ። ዓቐን፦ 2:3። ንድፍን ዓቐናትን ፕረዚደንታዊት ባንዴራ። ታሪኻዊት ወተሃደራዊትን ሲቪላዊትን ባንዴራታት (1834-1861) (1834-1861) (1861-1886) (1861-1886)


ሶፍትዌር ምህንድስና ፫ ሓምለ ፳፻፱ ክዊክሶርት / Quicksort ኣብ ስነ-ኮምፒተር እቲ ክዊክሶርት ኣገባብ ሓደ ካብቶም ዝቀልጠፉ ኣገባባት እዩ ሓደ ዓውዲ (Array) ንምስራዕ። እቲ ዓውዲ ዘይስሩዕ ቁጽሪታት ወይ ከኣ ካልእ ትሕዝቶ ክህልዎ ይኽእል። መፍትሒ ናይ ክዊክሶርት እቲ ክልሰ-ሓሳብ „መቀለ ድሓር ሰፈነ“ (= divide and conquer) እዩ። ቅድም ነቲ ዓቢ ሽግር ኣብ ንኣሽቱ ሽግራት ትመቅሎ፣ ድሓር ነቶም ንኣሽቱ ሽግራት ንምፍታሕ ይቀልል እዩ። ሽዑ ስጉም ብስጉም ነቲ ዓቢ ሽግር ትፈትሖ ማለት እዩ። ስለዚ ከኣ እዚ ኣገባብ „መቀለ ድሓር ሰፈነ“ ይበሃል፥ ሓደ ባእታ ካብቲ ዓውዲ ትወስድ (ኣየናይ ባእታ ከምትወስድ ኣገዳሲ ኣይኮነን) ነቲ ዓውዲ ምእንቲ ኣብ መኣከሉ ክትመቅሎ። ድሓር ነቶም ካልኦት ካብቲ ቀንዲ ባእታ ዝንእሱ ባእታታት ኣብ ጸጋም ትገብሮም፣ ነቶም ካልኦት ካብቲ ቀንዲ ባእታ ዝዓበዩ ባእታታት ኣብ የማን ትገብሮም። ድሓር ልክዕ ነዚ ዕማም ትደግሞ፣ ነቲ ሓድሽ ዝወጸ ክፋል ናይቲ ዓውዲ ትመቅሎ፣ ሽዑ ነቲ ሓድሽ ክፋል ትሰርዖ። ድሓር ሙሉእ ዓውዲ ምስ ሰርዓኻ፡ እቶም ባእታታት ኣብቲ ዓውዲ (ትሕዝቶ ዓውዲ) ኩሎም ተሰሪዖም ኣለው። እዚ’ቲ ቀንዲ ሽጣራ ናይቲ ክዊክሶርት ኣገባብ እዩ። ነቲ ክልሰ-ሓሳብ „መቀለ ድሓር ሰፈነ“ ኣብ ብዙሕ ዝተፋላለዩ ነገራት ኣብ ውሽጢ ሶፍትዌር ወይ ስነ-ኮምፒተር ይጥቀምሉ እዩ። ኣብ ውሽጢ’ቲ ፕሮግራም ወይ ኮውድ ሕሳባዊ ፍልጠት ከኣ ክህልወካ ኣለዎ። ስነ-ሎምፒተር ብዘይ ሕሳብ ሙት እዩ። መብርሂ ናይ ክዊክሶርት፥ እቲ ዝስዕብ ኣገባብ (= function) ነቲ ቀንዲ ባእታ ይደሊ፣ ነቲ ዓውዲ


ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ወይ ድማ ኣፍወርቂ ወይ ኣፈዎርቂ፣ (ኣስመራ፣ ኤርትራ፤ 2 ለካቲት 1946)፣ ካብ 1991 ብተግባር ፕረዚደንት ኤርትራ፣ ኤርትራዊ ፖለቲከኛ እዩ። ናይ ኤርትራ ኮትኑ ተመሪጹ። "ርእሰ መላኪ" ዚብል ማዕርግ ተዋሂብዎ ዘሎ ፕረሲደንት፥ ኣብ ሲልጥን ን ልዕሊ 25 ዓመታት ብዘይ ዝኮነ ናይ ህዝባዊ ወይ ባይቶዊ ምርጫ ን ኤርትራ ይመርሓ ይርከብ። ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ፕረሲደንት ኢሰይያስ ኣፍወርቂ ፥ ዝኮነ ናይ ቑመባዊ ዕብየት ክተርኢ ኣይከኣለትን ዘላ። አምበሺ ከም ሽንቲ ገመል ንድሕሪት ትጉተት ኣላ። ዘይዉሱን ሃገራዊ ኣገልግሎት፥ ዘይፍትሓዊ ማእሰርቲ፥ ናይ ምንቕስቃስ (ኣብ ውሽቲ ሃገር ኮነ ካብ ሃገር ወጻኢ) ናጽነት፥ ናይ ወፍሪ ናጽነት ፥ ናይ ጋዘጤናንነት ናጽነት፥ ናይ ሃይማኖት ናጽነት፥ ናይ ምምራጽን ተማራጽነት ናጽነት ዝከልከለ ዝንቡዕ ፖሊሲ ኢሰይያስ - ን ነብሱ 'ዲክታቶር' ን ኤርትራ ከኣ 'ናይ ኣፍሪቃ ሰሜን ኮርያ' ዝብል ሳጓ ኣሰኪሙዋ ይርከብ።


ቻይንኛ（汉语）


ዓሰርተ ሸውዓተ ቁጽሪ ፲፯።


ሓሙሽተ ቁጽሪ ፭።


ቴስዓ ቁጽሪ ፺።


ዕስራን ሓሙሽተን ቁጽሪ ፳፭።


ዓሰርተ ሰለስተ ቁጽሪ ፲፫።


ኣርባዕተ ቁጽሪ ፬።


| ስም ባጤራ ፡ ታላ | ሃገር ፡ ሳሞአ ታላ ባጤራ ናይ ሳሞአ እዩ. ታላ ድማ ብ: 1, 2, 5, 10, 20, 50 ሳንቲም 1 ታላ አያ. ብወረቀት ድማ 2, 5, 10, 20, 50 en 100 ታላ አዩ. ሰእሊ ታላ ናይ ወረቀት


ክልተ ቁጽሪ ፪።


ኡራጓይ (ብስጳንኛ፦ Uruguay)፣ ወግዓዊ ምብራቓዊት ሪፓብሊክ ኡራጓይ (ብስጳንኛ፦ República Oriental del Uruguay)፣ ኣብ ደቡባዊ ምብራቕ ናይ ደቡብ ኣመሪካ ክፋል እትርከብ ሃገር እያ። ርእሲ ከተማ ሞንተቪደዮ እያ።


አይቮሪ ኮስት


ውድብ ጥዕና ዓለም (ው.ጥ.ዓ.) ወይ ዓለማዊ ውድብ ጥዕና (ብእንግሊዝኛ፦ World Health Organization፣ WHO)፣ ንዓለምለኻዊ ናይ ህዝባዊ ጥዕና ሓላፍነት ዘሎ ናይ'ቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት (ው.ሕ.ሃ.) ውሕልነታዊ ኤጀንሲ እዩ።


ፕረዚደንት ማለት ናይ ሓንቲ ሃገር መራሒ ኮይኑ፣ ብፖለቲካ ሃገር ዝቆጻጸራ እዩ።


ጂቡቲ


ኣፍጋኒስታን (ብፓሽቶ፦ افغانستان፣ ብዳሪ፦ افغانستان)፣ ብወግዒ እስላማዊ ኢማራ ኣፍጋኒስታን (ብፓሽቶ፦ د افغانستان اسلامي امارت፣ ብዳሪ፦ امارت اسلامی افغانستان፣ ኣብ ኤስያ፣ ብፍላይ ከኣ ኣብ ዞባ ማእከላይ ምብራቕ እትርከብ ኣኽራን ዝበዝሖ ሃገር እያ። ካቡል ርእሰ ከተማን ዝዓበየት ከተማን እያ።


ፊዚክስ ኣሎ እቲ ተፈጥሮኣዊ ክእለት እታ መጽናዕቲ ነገር, ናታ እማመ ድማ ዝጥቀምሉ ብማእከል ቦታ ድማ ጊዜ, ድማ እቲ ዚዛመድ ዚጥቀሙሉ ናይ ጉልበት ድማ ሓይሊ. ፊዚክስ ኣሎ ሓደ ናይ እቲ ዳርጋ መሰረታዊ ስነፍልጠታዊ ኽትግስጾዘ, ድማ ናታ ዋና ሽቶ ኣሎ ናብ ተረድአ ከመይ እቲ ኣድማስ ተኣደበ.


ኔዘርላንድ (ብዳች፦ Nederland፣ ኣደማምጻ ብዳች፦ /ኔደርላንድ/ ( ስማዕ))፣ ምስ ደሴታት ኣሩባ፣ ኩራሳውን ሲንት ማርተንን ብሓባር ንግስነት ኔዘርላንድ ይምስረታ፣ ካብ ኣርባዕቲኤን ዝዓበየት ቅዋማዊት ሃገር እያ። ኔዘርላንድ ኣባል ኤውሮጳዊ ሕብረት እያ። እታ ሃገር መብዛሕትኡ ግዜ ከም ሆላንድ ተባሂላ እያ እትፍለጥ፣ ምኽንያቱ ስም እቲ ኣዝዩ ጸላዊ ወይ ኣገዳሲ ታሪኻዊ ዞባኣ፣ ኣብ ምዕራባዊ ክፋል እታ ሃገር ዝርከብ።


ኩሉ ሰብ ከመዓራርይ ዝኽእል ናጻ ናይ ትሕዝቶ ኢንሳይክሎፐድያ። ኣብ 225 ጽሑፋት ድለይ ኣብዚ ሕጂ እዋን 225 ጽሑፋት ብትግርኛ ኣለዉ። ዊኪፐድያ ብትግርኛ ብ29 ለካቲት 2004 ጀሚሩ። ጉግል ው.ሓ.ኩ (ውሱን ሓላፍነት ኩባንያ) (ብእንግሊዝኛ፦ Google LLC)፣ ናይ ኣመሪካዊ ኣልፋበት ቀንዲ መለስተኛ (subsidiary) ኩባንያ እዩ፣ ፍሉይ ክእለቱ ድማ ምስ ኢንተርነት፣ ሶፍትዌር፣ ኤለክትሮኒካዊ መሳርሒታትን ካልኦት ቴክኖሎጂታትን ዝተኣሳሰሩ ፍርያትን ኣገልግሎታትን እዮም። ቀንዲ ፍርያት ጉግል ተመሳሳሊ ስም ዘሎ ናይ ኢንተርነት ትሕዝቶ ምድላይ ሞተር እዩ፣ ዋላ እኳ ካልኦት ፍርያትን ኣገልግሎታትን ከምቲ ናይ ጉግል ድራይቭ (Google Drive) ቤት ጽሕፈት ተርታ ኣቕሑ፣ እቲ ጂመይል (Gmail) ዝበሃል ኢመይል፣ ናይ ጉግል ካርታታት (Google Maps)፣ ጉግል ስትሪት ቪውን (Google Street View) ጉግል ኤርዝን (Google Earth) ናይ ካርታ ኣገልግሎታቱ፣ እቲ ናይ ዩትዩብ (YouTube) ቪድዮታት መርበብ ሓበሬታን ካልኦት ናይ መርበብ ሓበሬታ ኣገልግሎታትን ከም ጉግል መጻሕፍቲ (Google Books)፣ ጉግል ዜናን (Google News) ተርጓሚ ጉግልን (Google Translate) የቕርብ እንተኾነ። ኣንብብ ሕጹያት ዊኪፐድያ ሓደ ካብቶም ፕሮጀክታት ዊኪሜድያ እዩ፣ ብመሰረት ዊኪሜድያ (Wikimedia Foundation) ዝመሓደር።


ቱሊፕ፣ ምስ ጃንዳ ቱሊፕ ዚምደብ ሽጉርቲ ዝመስል ሱር ዘለዎ ዓንባቢ ተኽሊ።


መለንዛና፣ ትሮፒካዊ ተኽሊ ከም ሓምሊ ንመግቢ ዝውዕል።


ምስሪ ሰባት እዮም 4መን ሰዓበ ወይ ልምምድ ምስልምና, እቲ ዝሄርነት ኣብርሃም ሃይማኖት. ምስሪ ሓሰበ እቲ ቁረነ, ናይ ንቅዱስ መጽሓፍ, ከም ኣቃልዐ ናይ እግዚኣብሄር ቃል ሙኻን ምስልምናዊ ነቢይ ከምኡውን ልኡኽ ሙሀኖአዾ.


ምስልምና (ዓረብኛ: اسلام (islām) ወይ الإسلام (al-islām) ሃይማኖት እዩ።


ክሪስትያኖ ሮናልዶ ዶስ ሳንቶስ ኣቫይሮ ( 5 ለካቲት 1985) ተጻዋቲ ናይ ሃገረ ፖርትጋል ህቡብ ተጻዋታይ ቦታ ጸጋም ቅድሚት ኢዩ። ኣብ 2018 ካብ ጋንታ ርያል ማድሪድ ናብ ጋንታ ጁቨንቱስ ግዒዙ። ቀዳመይቲ ጋንታታት ዝኣተወን ጋንታ፡ ስፖርቲን ሊሳቦንን፣ ማንቸስተር ዩናይትድን ይባሃላ። ክሳዕ 2013 ብዋጋ ዝኸበረ ተጻዋታይ ነይሩ። ኣብ 2015 ናይ ዓለምና ብጎ ልዝነፈዐ ናይ ቻምፕዮን-ሊግን አውሮጳ-ሊግን መዳልያን ና ይወርቂ ዋንጫን ተሰሊሙ ነይሩ። ናይ ርያል ማድሪድ ዝነፈዐ ብጎል ውን ንሱ ኢዩ ነይሩ።.


እዚ ተባዕታይ ኣንበሳ ኢዩ። ኣራዊት ኢዩ።ኣራዊት ስጋ ይበልዕ።


ደቡብ ኮርያ


መሸኒ፣ ናይ ወዲ ተባዕታይ ናይ ገብረ-ስጋ መሳርዕ። ምፍሻስ ሽግሪ


ኪዊ፣ ናይ ኣክቲኒዲያ ቺነንሲስ ጃንዳ ዝኾነ ዓይነት ፍረ።


ሓደ ሺሕ ቁጽሪ ፲፻።


አስትሮኖሚ ናይ አፅናፈ ዓለምን አብ ውሽጡ ዝርከቡ ነገራትን ዘፅንዕ ናይ ምርምር ክፋል እዩ። አስትሮኖሚ ዘፅንዕ ስብ አስትሮኖመር ተባሂሉ ይፅዋዕ። አስትሮኖመራት ዝርኤ ብርሃን ጥራይ ዘይኮነ ከም ናይ ሬድዮ ሞገዳት ዝአመሰሉ ዘይረአዩ ናይ ሓይሊ ዓይነታት ብዝርኢ ተለስኮፕ ዝተባህለ መሳርያ ን ሰማያት የጽንዑ። አብ ቀረባ ዝርከቡ ከም ፀሓይ (ምልክት: ☉)፣ ፕላኔታትን (☿ ♀ 🜨 ♂ ♃ ♄ ⛢ ♆)፣ ኮሜታትን (☄)፣ ከምኡውን አዝዮም ርሑቕ ዘለዉጋላክሲ ዝተባሃሉ ናይ ጠፈር አካላትን ካልኦት አብ አዝዩ ርሑቕ ቦታ ዝርከቡ ናይ ጠፈር አካላት ብዑምቀት የፅንዑ።


ሞልዶቫ


ዓረብኛ ፊደል የማነ ኣባዲ ابن


ሳንድቪከን ሓንቲ ንእሽተይ  ከተማያ። ኣብ ዞባ ያቭለ ቦሪ ትመሓደር። ርእሳ ዝከኣለት ምምሕዳር ድማ ኣለዋ። ሳንድቪከን ብ 1862  ተምስሪታ። ሰለስተ ዓበይቲ ትካላት ናይ ሓጻዊን ከም ዒይነት ብረት ነይርዎም፣ክልተ ሽሕ (2000)ሰራሕተኛ ድማ ነይርዎም። መጓዓዝያ ድማ፣ ኣውቶቡስን፣ባቡርን ጽርግያ ናብ ያቭለ ፋሉን ኦክልቦ ወዘተ ዘኣመሰላ ከተማታት ይከዳ። ዓበይቲ ትካላት ድማ ከም በዓል ኦጋ ጋዝ ፣እንዳ ሓጺን፣ ከምኡውን ዓበይቲ ዱካናት ከም በዓል ዊልስ፣ሊድል፣ኢካ፣ሮስታ፣ዶላር፣ኩብ ዝኣመሰሉ ዱካናት ኣለው። ብዛዕባ ትምህርቲ ድማ መዋአል ህጻናት ፣መባአታ ፣ማአከላይ ቤትምህርቲ፣ ካልኣይ ደረጃ ከመኡ ውን ከም ክልኣይ ቋንቋ ሽወደን ናይ ስደተኛታት ቤት ትምህርቲ ኣሎዋ።


ናይ ልደት ጽሕዲ


ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡ በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡ መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡ ትምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡ ኤርትራ'ዛ ሓበን ዉጹዓት፡ ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕውት። ኤርትራ ኤርትራ፡ ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። ናጽነት ዘምጽኦ ልዑል ኒሕ፡ ንህንጻ ንልምዓት ክንሰርሕ፡ ስልጣን ከነልብሳ ግርማ፡ ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ። ኤርትራ ኤርትራ፡ ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።


ብመምህር ፍስሃየ ባህታ (ወዲ ዓዲ): ኣንበሳ እቲ " ንጉስ እንስሳ" ተባሂሉ ዚጽዋዕ እንስሳ በረኻ ኢዩ። ቀደም፡ ኣንበሳ ኣብ ኣፍሪቃ ጥራይ ዘይኰነስ ኣብ እስያን ኣብ ገለ ቦታታት ኤውሮጳን'ውን ይነብር ነበረ። ኣብ'ዚ ዘለናዮ እዋን ግን፡ ኣናብስ ኣብ ኣፍሪቃ፡ ኣብ ውሽጢ እቲ ከይበርስ ተባሂሉ ዝተሓዝአ፡ ሃድን ከኣ ዘይፍቀዶ ቦታታት ጥራይ ኢዮም ዚርከቡ። ተባዕታይ ኣንበሳ እቲ ዝሓየለን ግርማ ዘሎዎን እንስሳ ኢዩ። ሓደ ኣንበሳ፡ ኣብ'ቲ ብጹሕ ዕድመኡ፡ ምስ'ቲ ጽቡቕ ጸጕሩ፡ ኣዝዩ ግርማ ዝመልኦ ትርኢት ኣሎዎ። ሓደ ንእሽቶ - እቲ 'ሽደን' ኢልና እንጽውዖ'ውን ጸጕራም ኢዩ። ኣንበሳ ኣብ ግዜ እርጋኑ፡ ሕብሩ እናቐየረ፡ ማለት እናጸለመ'ውን ይኸይድ'ዩ። ተባዕታይ ኣንበሳ ንውሓቱ ( ካብ ርእሱ ክሳብ ጭራኡ) 2,5 ሜ. ኣቢሉ ይበጽሕ። ቍመቱ ( ካብ ርእሱ ክሳብ እግሩ) ከኣ ካብ 1,2 ሜ.


ብልዋም ተስፋይ: ሓደ ግዜ ወኻርያን ራዛን ጐረባብቲ ነበራ። ሓደ መዓልቲ ወኻርያ ንራዛ ኣብ ግዜ ምሳሕ ዓደመታ። ራዛ ከኣ ክትምሳሕ መጸት። ጐራሕ ወኻርያ፡ ጽቡቕ ምሳሕ ኣብ ሓደ ገፊሕን ጸፊሕን ሸሓኒ ቀረበትላ። መስኪነይቲ ራዛ ኣፋ ነዊሕ ስለ ዝዀነ ንምብላዕ ጸገማ። ጐራሕ ወኻርያ ንበይና ንዅሉ እቲ መግቢ በልዓቶ። ዝገበረቶ ከየሕፈራ ኸኣ ንራዛ እናላገጸት፡ ፍቕርቲ ጐረበተይ ብዙሕ ስለ ዘይበላዕኪ ሕዝንቲ ኢየ በለታ። ራዛ ዘረባኣ ምስ ሰምዐት፡ ኣይኰነን ኣነ ጽቡቕ ምሳሕ በሊዐ፡ የቐንየለይ መሓዛይ። ንስኺ ከኣ ጽባሕ ኣብ ገዛይ ምሳይ ክትምስሒ ዓዲመኪ ኣለኹ በለታ። ንጽባሒቱ ጐራሕ ወኻርያ ከም ውዕላ ናብ እንዳ ገረቤታ ከደት። ራዛ ከኣ ጽቡቅ ምሳሕ ኣብ ሓደ ነዊሕ ዝኽሳዱ ጥርሙዝ ቀሪባ ኣዳልያ ጸንሓታ። መኣዲ ምስ ተቐረበ ራዛ ኣጸቢቓ በልዐት። ወኻርያ ግና ኣፋ ኣልሚጻ ተረፈት። ሽዑ ወኻርያ በደላ ተፈለጣ። ርእሳ ኣድኒና ኣውን ከደት። ራዛ ከኣ ብልባ ከምዚ ኢያ ዝገበርክኒ ኢላ ስቕ በለት። እዚ እንተረሲዕኩም ሞት ትረስዕኩም።


ውላደይ ኣብ ቤት-ትምህርቲ ንቋንቋ-ኣደ: ከም ዓይነት ትምህርቲ ኪምሃሮዶ? ምርምር ከም ዜርእዮ፡ ብቛንቋ ኣደኦም ምንባብን ምጽሓፍን ተማሂሮም ዝጸንሑ ሰብ ድርበ-ቋንቋ ቈልዑ፡ ነቲ ቋንቋኦም ምምዕባሉን ምዕቃቡን ይቐለሎም። ኵሎም ቈልዑ በቲ ዝሓየለ ቋንቋኦም ኬንብቡን ኪጽሕፉን እንተ ዚምሃሩ እቲ ዝበለጸ ምዀነ። እዚ ኸኣ ቋንቋ ኣደኦም’ዩ። ብሓደ ቋንቋ ምንባብን ምጽሓፍን ምኽኣል፡ ካልእ ቋንቋ ከተንብብ ንምምሃር ዝቐለለ ይኸውን። ቈልዑ ኣብ ሓደ እዋን ሓያለ ቋንቋታት ምንባብን ምጽሓፍን ኪምሃሩ’ውን ይኽእሉ’ዮም። ኣብቲ ኣብ ቤት ትምህርቲ ዚውሃብ ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ፡ ቈልዓ ብቛንቋ ኣደኡ ምንባብን ምጽሓፍን ናይ ምምሃር ተኽእሎ ኣሎዎ። ንኣብነት ደብዳበ ብምጽሓፍን፡ መጻሕ ፍቲ ይኹን ካልኦት ጽሑፋት ብምንባብን፡ ርክብ ምስ መበቈል ሃገሩ ኪቕጽልን ኬዛይድን ይኽእል። ቈልዓ ኣብ ቤት ትምህርቱ መሰል ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ኣሎዎ። ሓደ ጕጅለ ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ንምምስራት፡ ኣብ ዞባኦም ብውሑድ ሓሙሽተ ተመሃሮ ኪህልዉ ኣሎዎም። ሓደ ቋንቋ ዘሎዎም ቈልዑ ኣብ በበይነን ኣብያተ ትምህርቲ ዚምሃሩ እንተ ዀይኖም፣ ኣብ’ቲ ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ዚውሃበሉ ግዜ ኣብ ሓደ ቤት ትምህርቲ ይእከቡ። እቲ ትምህርቲ ብነጻ ድሌት’ዩ ዚውሃብ፤ ስለዚ ወለዲ ውላዶም ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ኪምሃር ዚደልዩ እንተዀይኖም፡ ንቤት ትምህርቲ ኬመልክቱ ኣሎዎም። እቲ ቈልዓ ቋንቋ ሽወደን ኣጸቢቑ ዘይመልኽ ምስ ዚኸውን፡ ብቛንቋ ኣደኡ ሓገዝ ትምህርቲ ኪረክብ መሰል ኣሎዎ። እዚ ማለት ድማ፡ እቲ ቈልዓ ኣብ በበይኑ ዓይነታት ትምህርቲ ብመምህር ቋንቋ-ኣደኡ ሓገዝ ይረክብ ማለት ኢዩ። መምህር፡ ንትሕዝቶ ናይ’ቲ መማህ ርቱ ዚምሃሩዎ ትምህርቲ፡ ብቛንቋ ኣደኡ የረድኦን ኣብ መጽናዕቱ ይሕግዞን። ነቲ ቈልዓ ሓገዝ ትምህርቲ ብቛንቋ ኣደኡ ዜድልዮ እንተ ዀይኑ እቲ ቤት ትምህርቲ ይውስን። ቋንቋ ኣደ ብኻልእ ኣገባብ’ውን ክትምሃሮ ይክኣል’ዩ። ንዚውሃቡ ኣገልግሎታትን እንታይ ማለት ምዃኖም ንምፍላጥን ንቤት ትምህርቲ ኪሕተት ይክኣል። ንገለ ጕጅለ ቋንቋታትን ኣብ ገለ ቦታታትን ብመልክዕ ድርበ-ቋንቋዊ ክፍልታት ወይ ናብ ሓደ ቋንቋ ዘድሃበ ነጻ ቤት ትምህርቲ፡ ድርበ- ቋንቋዊ ትምህርቲ ንምምራጽ ተኽእሎ ኣሎ።


ዓዲ ቐይሕ ከተማ ዞቧ ደቡብ ዓዲ ቐይሕ ናይ ንግዲ ከተማ ኮይና ኣብ ኤርትራ, ፻፲ ኪሎሜተር ካብ ኣስመራ ሪሒቓ ኣብ ደቡባዊ ምብራቕ ኤርትራ ትርከብ ከተማ እያ። ኣብ ናይ ፳፭፻ ሜትሮ ጽፍሒ ባሕሪ ተደኲና ትርከብ ምጭውቲ ከተማ ዓዲ ቐይሕ ከባቢ 40,000 ህዝቢ ዝቕመጥዋ ከተማ'ያ። ከም በዓል ቛሓይቶ ከምኡ ውን ተዀንዳዕ ዝ ኣመሰላ ታሪኻውያን ናይ ጥንቲ ከተማታት ጥቓ ከተማ ዓድቐይሕ እየን ዝርከባ። ቤት ትምህርቲ ኮለጅ ጥበብን ማሕበራዊ ስነፍልጠት, $17 ሚልዮን ዝውድአ መስርሒኡ ኰይኑ ኣብ ከተማ ዓድ ቐይሕ ይርከብ። ከተማ ዓዲ ቐይሕ ዞባ ደቡብ ብዝሒህዝቢ 40,000 ሃገረ ኤርትራ ቛንቛ ትግርኛን፣ሳሆን ብዝሒ ህዝቢ 40,000


ኢታልያንኛ ፊደል A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U V Z a b c d e f g h i l m n o p q r s t u v z


ናቕፋ ኣብ ዞባ ሰመናዊ ቅይሕ ባሕሪ ኤርትራ እትርከብ ከተማ እያ፣ ናይ ኤርትራ ባጤራ ውን ካብ ናታ ስም ዝተወሰደ እዩ። ናቕፋ ኣብ ግዜ ቃልሲ ናጽነት ኤርትራ ከም ቀንዲ ማእከል ናይ ህዝባዊ ግንባር ሓርንት ኤርትራ ኮይና ኣገልጊላ። ናቕፋ ብሰንኪ ጽዑቕ ናይ ነፈርቲ መጥቃዕቲ ዓንያ ሓንቲ መስጊድ ጥራሕ ደው ኢላ ተሪፋ፣ ናቕፋ ብድፋዓት ተኸቢባ ትርከብ፣ ኣብ ናይ ግዜ ቃልሲ ሓይልታት ህዝባዊ ግንባር ንከተማ ናቕፋ ምስ ኣተዉ ክሳብ ግዜ ናጽነት ሓይልታት ጸላኢ ኣብ ትሕቲ ኢዱ ንኽትወድቕ ዘይፈተኖ ኣይነበረን ክኾነሉ ድማ ኣይከኣለን በዚ ምኽንያት ናቕፋ ኣደ ጽንዓት ዝብል ስም ሒዛ ። .]]


ጉግል ትርጉም ወይ ጉግል ተርጓሚ (ካብ እንግሊዝኛ፦ Google Translate)፣ ጽሑፍ፣ ድምጺ፣ ምስልታት ወይ ቪድዮ ኣብ ሓደ ግዜ ምስ ሓደ ቋንቋ ናብ ካልእ ንምትርጓም ብጉግል ዝማዕበለን ዝቀረበን ናይ ብዙሕ ቋንቋ ማሺን ትርጉም ስርዓት እዩ።


ዓቃል ምስ ህዉኽ ሓረግ እዩ።


ዝረስሐ ምጽራይ ሓረግ እዩ።


ዘይሓስብ ነጋዳይ ሓረግ እዩ።


ኢትዮጵያ፣ ወግዓዊት ፈደራላዊት ደሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኢትዮጵያ (ብኣምሓርኛ፦ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ)፣ ናይ ባህሪ በሪ ዘይብላ ናይ ኣፍሪቃ ሃገር እያ። ኢትዮጵያ ብኤርትራ፣ ብጅቡቲን፣ ብሶማልያን፣ ብኬንያን፣ ብደቡብ ሱዳንን፣ ብሱዳንን ትዳወብ። ርእሰ ከተማኣ ኣዲስ ኣበባ ትበሃል።


ሞዛምቢክ


ሓደ ቁጽሪ ፩።


ሸውዓተ ቁጽሪ ፯።


ዓሳ ለግለግ፣ ኣብ ባህሪ ዚነብር ሂወት ዘለዎ ክኒዳሪኣን።


እብራይስጢ (ብእብራይስጢ፦ עִבְרִית፣ ኣደማምጻ፦ /እቭሪት/ ( ስማዕ))፣ ሓደ ካብ ሴማዊ ቋንቋታት ኮይኑ ካብ ዓለም አቲ ዝነውሐ ዕድመ ዘሎዎ ክሳብ ሕጂ ዝዝረብ ዘሎ ቋንቋ እዩ። ሞይቱ ዝተንሰአ ቋንቋ ተባሂሉ ውን ይጥቀስ። አዚ 24 ፊደላት ዘለዉዎ ቋንቋ አዚ አቲ መጽሓፍ ቅዱስ ንመጀመርያ ግዜ ዝተጻሕፈሉ ቋንቋ አዩ። ቋንቋ እብራይስጢ ዝበዝሕ ቃላቱ ከም መብዛሕቶኦም ሴማዊ ቋንቋታት ብ ሰለስት ፊደላት ዝተሰረተ እዩ ። ምስ ግዕዝ፣ ትግርኛ፣ ትግረ(ትግራይት)፣ ኣምሓርኛ፣ ኣራማይስጢ፣ ዓረብን ዝኣመሰኡ ሴማውያን ቛንቋታት ድማ ደሓን ዝኾነ ተመሳሳልነት ኣለዎ። እዚ ቋንቋ ባዕላ ዊኪፐድያ ኣለዋ። ክትበጽሓን ከተበርክትን ኣብ ዊኪፐድያ ብቋንቋ እብራይስጢ ትኽእል ኢኻ/ኺ።


ዝብእን ወኻርያን: ሓደ እዋን ሓንቲ ወኻርያ ነበረት። እዛ ወኻርያ ክልተ ውላዳት ወለደት። ነቲ ሓደ ውላዳ ከበዶም ነቲ ሓደ ከኣ ሸበዶም ዚብል ስም ሃበቶም። እዛ ወኻርያ ንግሆ ተሲኣ፡ ንደቃ መግቢ ከተናዲ ትኸይድ ነበረት። ቅድሚ ምውጻኣ፡ ንደቃ "እዞም ደቀይ! ንዓይ እንተ ዘይኰይኑ፡ ንኻልእ ማዕጾ ከይትኸፍቱ። ኣነ መጺአ፡ ሸበዶም፡ ከበዶም፡ ክፈቱኒ ምስ በልክኹም ጥራይ ትኸፍቱ!" በለቶም። ንሳቶም ከኣ ሕራይ በሉዋ።


ቈላ: እዚ እቲ ካብ ፬ ክሳብ ፩፶፬()ሜ. ልዕሊ ጽፍሒ ባሕሪ ዘሎ ቦታ ኢዩ። እዚ ቦታታት እዚ ውዑይ ኢዩ። ብፍላይ ኣብ ግዜ ክረምቲ ኣዝዩ ውዑይ ኢዩ። ንኣብነት ኣብ ዓሰብ ክሳዕ ፶፭°C ዝተመዝገበሉ እዋን ኣሎ።


ገለ መግለጽታት ቃላት: ካልኣይ ቋንቋ - እቲ/እቶም ድሕሪ ቀዳማይ ቋንቋ ዚውሃብ/ቡ ቋንቋ/ታት ኢዩ/ዮም። ኣብ መንጎ ቀዳማይን ካልኣይን ቋንቋ ዘሎ ዶብ ንምፍላይ ኵሉግዜ ቀሊል ኣይኰነን። ገና ብቘልዓኡ ተወሳኺ ቋንቋ ንዝተማህረ ቈልዓ ብዚምልከት፡ እቲ ቘልዓ ክልተ ቀዳሞት ቋንቋታት ኣሎዎ ኪብሃል ይክኣል። ቀዳማይ ቋንቋ - እቲ/እቶም መጀመርታ እቲ ቘልዓ ዚምሃሮ/ም ቋንቋ/ ታት ኢዩ/ዮም። ቋንቋ ሃገር - እዚ ኣምር’ዚ፡ ምስ’ቲ ብ1977 ኪትኣታተው ዝጀመረ ጽገና ቋንቋ-ሃገር ዝተባህለ ተተሓሒዙ ዝቘመ’ዩ። "ትምህርቲ ቋንቋ-ሃገር" ሕጂ "ትምህርቲ ቋንቋ-ኣደ" ተባሂሉ ይጽዋዕ ኣሎ። ሓደ ካብ ወለዲ ወይ መጕ ዚት፡ ቋንቋ-ኣደኦም ዘይሽወደን ምስ ዚኸውን፣ እሞ መዓልታዊ ምስ ውላ ዶም በቲ ቛንቋ’ቲ ዚዛረቡ ምስ ዚዀኑ፣ ቈልዑ ትምህርቲ ቋንቋ-ኣደ ኪወስዱ መሰል ኣሎዎም። ቋንቋ ብዙሓን - እቲ ዝዓበየን ዓብላልን ቋንቋ ናይ’ታ ሃገር። ኣብ ሽወ ደን ቋንቋ ሽወደን’ዩ ቋንቋ-ብዙሓን። ቋንቋ ውሑዳን - እቶም ብገለ ክፋላት ናይ’ቲ ህዝቢ ዚዝረቡ ቋንቋታት። ኣብ ሽወደን ሓሙሽተ ወግዓውያን ቋንቋታት-ውሑዳን ውሽጢ-ሃገር ኣለዉ፡- ፊንላንዳዊ፡ ዪዲሽ፡ መአንኬሊ፡ ሮማኒ ቺብ፡ ሳሚ። ካልኦት፡ ሓደስቲ እታው ዚዛረቡሎም፡ ኣዝዮም ብዙሓት ቋንቋታት-ውሑዳን፡ ከም ዓረብ፡ ዳንማርክ፡ ኩርድ፡ ፐርስያዊ፡ ቱርኪ፡ ሶማል ዝኣመሰሉ ድማ'ለዉ። ቋንቋ ኣደ - ሰፊሕ ኣምር ኰይኑ፣ ኣውራ ግን እቲ/ቶም ኣብ ቤት ዚጽ ናዕ/ንዑ ቀዳማይ/ሞት ቋንቋ/ታት ማለት’ዩ። ድርብ ቋንቋነት - ንኽልተ ወይ ዝያዳ ቋንቋታት፡ ብድምር ንምግላጽ እንጥቀመሉ’ዩ።


፪፩ የካቲት ዓለም-ለኻዊ መዓልቲ ቋንቋ ኣደ ኢዩ። እዚ መዓልቲ እዚ ብ፩፱፱፱ ብዩነስኮ (UNESCO) ዝተሓንጸጸ ኢዩ። ዕላማኡ፡ ኣብ ዓለም ምሉእ ዘሎ ሰብ ቋንቋኡ ኪጥቀምን ብቋንቋኡ ኪጥቀም ዕድል ኪረክብን ንምትብባዕ ኢዩ። በዚ ምኽንያት፡ ኣብዛ መዓልቲ እዚኣ፡ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት፡ ገለ ቋንቋታት ንኸይጠፍኣ ንምክልኻል፡ ብቛንቋ ኣደኻ ክትምሃር ምእንቲ ኪክኣልን ኣብ መንጎ ብዙሓት ባህልታት ምርድዳእ ኪህሉን ብዜመልክት ዝተፈላለየ መደባት ከቢሩ ይውዕል። እዚ ትካል'ዚ ንሻብዓይ ግዜኡ ኢዩ ዜብዕሎ ዘሎ። ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ሽወደን፡ ብዝተፈላልየ መገዲ ከቢሩ ውዒሉ። ከም ኣብነት፡ ኣብ ቤት ትምህርቲ ዩልስታ ብዓቢ ድምቀት ከቢሩ ኣምስዩ። እዚ በዓል'ዚ ብክልት፫ ተማሃሮ ኢዩ ተኸፊቱ። ሓለቓ ቤት ትምህርቲ ዩልስታ፡ ኤልሳቤጥ ከኣ ነቲ ኣብኡ ዝነበረ ተዓዛቢ፡ " እንቋዕ ብደሓን ምጻእኩም። ቤት ትምህርትና፡ ካብ ዝተፈላለየ ወገናት ዓለም ዝመጹን ዝተፈላለየ ቋንቋታት ዚዛረቡን ተመሃሮ ዝሓቘፈ ቤት ትምህርቲ ብምዃኑ ብዙሕ የሐብነናን የሐጕሰናን፡ ስል ዝዀነ ከኣ፡ ነዛ መዓልቲ እዚኣ ከነኽብራ ይግባእ" ድሕሪ ምባላ ነቲ መድረኽ ነቶም ነቲ በዓል ዚመርሓ ዝነበራ ተመሃሮ ኣተሓላሊፋትለን። ነቲ በዓል ተመሃሮ ጥራይ ዘይኰኑ፡ ወለዶምን ናእሽቱ ኣሕዋቶምን ኣሓቶምን እውን ተኻፊሎሞ። እዚ ብብዙሓት ስድራ-ቤታት ዝደመቐ በዓል፡ ነታ ቤት ትምህርቲ ብፍላይን፡ ንሽወደን ድማ ብሓፈሻኡን፡ ብዝሐ ባህላውያን ገይሩወን ኣምስዩ። ተመሃሮ፡ ብዝተፈላለየ ቋንቋታት ግጥምታት ነቢቦም። ነፍሲ ወከፍ ጕጅለ ተመሃሮ ነናይ ሃገሮምን ባህሎምን ሳዕስዒታት ኣብ ዘርአዩሉ እዋን፣ በቶም ጕጅለ ጥራይ ከይተወሰነ፡ ካብ ካልኦት ጕጅለታት'ውን ዘዘሊሎም ናብ ስዕስዒት እናተሓወሱዎም፣ ሓደ ዓቢን ናይ ሓባርን ባህሊ መሲሉ ኣምስዩ። ቋንቋ ትግርኛ'ውን ሓንቲ ካብዘን ቋንቋታት እዚኣተን ኰይና ኣምስያ። ተመሃሪት ልዋም ተስፋይ ነዚ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ግጥሚ ነቢባቶ።ትዕግስቲ ኣብራሃን ልዋም ፍትዊን ከኣ ናብ ቋንቋ ሽወደን ተጒመናኦ። ተመሃሮ ትግርኛ፡ ብቛንቛ ትግርኛ ኪዛረቡን ኪነቡን ከለው፡ ባህላዊ ሳዕሲዒቶም ኪስዕስዑ ከለውን ክትርኢ ኣዝዩ የሐጕስ። ብዝያዳ ንኺምዕብል ግን ሓገዝ ወለዲ የድልዮ። ወረጃን ሓጎስ ዝመልኦን ምሸት!


ኤርትራ፣ ብወግዒ ሃገረ ኤርትራ፣ ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ቀርኒ ኣፍሪቃ እትርከብ ሃገር እያ። ብስሜን-ምዕራብ ምስ ሱዳን፣ ብሰሜን-ምብራቕ ምስ ቀይሕ ባሕሪ፣ ብደቡብ ምስ ኢትዮጵያ፣ ብደቡብ-ምብራቕ ምስ ጅቡቲ ትዳወብ። ርእሰ ከተማ ናይ ኤርትራ ኣስመራ ትበሃል። ኣብ ዞባ ማእከል ድማ ትርከብ። ኤርትራ ብገምጋም ኣስታት 6.000.000 ሚልዮን ህዝቢ ይርከብዋ። ባጤራ ናይ ኤርትራ ድማ ናቕፋ ተባሂሉ ይጽዋዕ። ኣብ ኤርትራ 9 ብሄራት ኣለዋ። ብብዝሒ ድማ ቋንቋ ትግርኛ ይዝረብ። ኤርትራ ብሽድሽተ ምምሕዳራዊ ዞባታት ዝተመቕላ'ያ። ኤርትራ 2 ዓይነታት ሃይማኖት ኣለዋ፣ ንሳተን ድማ፣ ክርስትናን ምስሊምን እየን። https://web.archive.org/web/20110503234856/http://www.shaebia.org/constitution.html#CHAP1_ "Archive copy". Archived from the original on 2012-03-03. Retrieved 2020-08-24.  Religious Composition by Country, 2010-2050 (in English). Retrieved 13 ታሕሳስ 2020.


አዚ ኣብ መዳይ ሕክምና ሕፈሻዊ ሓበሬታ ንምሃብ ዝዓለመ እዩ። ዝርዝራዊ ትሕዝቶ ኣብ ዝመጽእ ተኽታተል።


ስዑዲ ዓረብ ኣሎ ሃገር እዩ ምዕራባዊ እስያ ብዙሓት እቲ ናይ ብዙሓት ዓረብ ሓውሲደሴት. ምስ መሬት ስፍሓት ብሓንሳብ ብግምት 2,150,000 km2 (830,000 sq mi). እቲ ርእሲ ኣሎ ሪኘዶ.


ቻይና (中國; China) ሓንቲ ዓባይ ሃገር ኮይና፣ ኣብ ኣስያ ትርከብ። ርእሲ ከተማ ናይ ቻይና ሆንግ ኮንግ ትብሃል። ልዕሊ 1 ቢልዮን ሰባት ድማ ይቅመጥዋ። ቋንቋ ቻይና ድማ ይዛረቡ።ብተወሳኺ ድማ ኮቪድ-19 ዝበሃል ተላባዒ ሕማም መበገሲኡ ኣብ ቻይና አዩ::


ራሽኛ ፊደል А Б В Г Д Е Ё Ж З И Й К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ц Ч Ш Щ Ъ Ы Ь Э Ю Я а б в г д е ё ж з и й к л м н о п р с т у ф х ц ч ш щ ъ ы ь э ю я


እቶም ዓቢ ሰብኣይ ሓረግ እዩ።


ንሕናን ንሳቶምን ሓረግ እዩ።


ኣንበሳን ኣንጭዋን ሓረግ እዩ።


ብየማኑን ብጸጋሙን ሓረግ እዩ።


ናይ ኣውስትራሊያ ቀይሕ መስቀል


ኩሽ ወይ ኩሥ (ብዕብራይስጥ: כּוּשׁ ; ብግዕዝ: ኩሽ/ኩሥ) ቦኽሪ ወዲ ካምን ወዲ ወዱ ንኖህን እዩ ነይሩ ። ንሱ ድማ አሕዋት ኸነዓን፥ ሚስራይምን ፥ፉጥን ነበረ። ኩሽ ኣቦ ኒምሮድ ዝበሃል ንጉስ እዩ ነይሩ ፣ ንሱ ድማ "ኣብ ምድሪ ናይ መጀመርታ ጅግና" ተባሒሉ እዩ ዝጽዋዕ ነይሩ ። ኩሽ ብልምዲ ኣቦሓጎ እታ ኣብ ጥቓ ቀይሕ ባሕሪ እትርከብ ከም ዝነበረት ዝእመነላ ጥንታዊት ግዝኣት "ምድሪ ኩሽ" ጌርካ እያ እትርአ ። ኩሽ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እትርከብ ምስ መንግስቲ ኩሽ ወይ ጥንታዊት ኢትዮጵያ እያ ። ቛንቋ ኩሽ ፡ ኩሽ ዝብል ስም እዩ ዘለዎ ። ሞደል:Hiero ኩሽ ብቛንቋ ዕብራዊ/ዕብራይስጥ እተጸውዐ ስም ኰይኑ ፡ ካብቲ ካሽ ዝብል ናይ ግብጺ ስም ታሕተዋይ ኑብያ ፡ ደሓር ከኣ ካብቲ ኣብ ናፓታ ዝነበረ መንግስቲ ኑብያ ዝመጸ ክኸውን ይኽእል እዩ ። እቲ ኩሽ ዝብል ፎርም ፡ ኣብ መዝገብ ግብጻውያን ካብ ግዝኣት መንቱሆተፕ ካልኣይ (21 ክፍለ-ዘመን ቅ.ል.ክ) ኣትሒዙ ፡ ኣብ ዞባ ኑብያ ወፈራታቱ ብዝርዝር ተጻሒፉ ይርከብ ። ኣብቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዕብራይስጢ እተጠርነፈሉ እዋንን ኣብ ብምሉኡ ክላሲካዊ ኣጸዋውዓ መንግስቲ ኑብያ ኣብቲ ዘመናዊ ሕዝቢ ሱዳን ዝነበረ መሮቭ ዘተኰረ እዩ ነይሩ ። ደቂ ወይ ውሉዳት ኩሽ፦ ሴባ፥ ሓዊላ፥ ሳብታ፥ ራዕማ፥ ሳብተካህ ይበሃሉ። ሙሴ ዉን ካብ ኩሻዊት ጓል-ኣንስትየቲ እዩ ተመርዕዩ። ዮሴፍ ብዛዕባ ሕዝበ ኩሽ ወዲ ካምን ወዲ ወዱ ንኖህን ከምዚ ብምባል ጸብጻብ ሃበ - "ካብ ቶም ኣርባዕተ ደቂ ካምሲ ጊዜ ንስም ኩሽ ከቶ ኣይጐድኦን፣ ከመይሲ እቶም ንሱ ዝነገሰሎም ኢትዮጵያውያን ኣብዛ መዓልቲ እዚኣ ንበይኖምን ብዅሎም ሰብ እስያን ኩሻውያን ተባሂሎም ይጽውዑ ኣለዉ። s" (Antiquities of the Jews 1.6).


ጆሴፍ ሮቢነት ባይደን ጁንየር (ብእንግሊዝኛ፦ Joseph Robinette Biden Jr.፣ ኣብ ስክራንቶን፣ ፔንሲልቫንያ፣ 20 ሕዳር 1942 ተወልደ)፣ ከም ጆ ባይደን ብዝሓሸ ዝፍለጥ፣ ኣመሪካዊ ፖለቲከኛ ከምኡውን ናይ ሕቡራት መንግስታት ፕረዚደንት እዩ።


ጉሕጓሕ፣ ኣብ መንጎ ማህጸንን ብልዕትን ዝርከብ ክፍሊ መሳርዕ መፍረ ጓል ኣንስተይቲ።


ስሳ ቁጽሪ ፷።


ሓሙሽተ ሺሕ ቁጽሪ ፶፻።


ኢጣልያ (ብጥልያን፦ Italia፣ ኣደማምጻ፦ /ኢታልያ/ ( ስማዕ)) ብወግዒ ኢጣልያዊት ሪፓብሊክ (ብጥልያን፦ Repubblica Italiana)፣ ኣባልን መስራቲትን ኤውሮጳዊ ሕብረት፣ ስግረ-ኣህጉር ልኡላዊት ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ሮማ እያ።


ዮሃን ሰባስትያን ባኽ (21 መጋቢት 1685 - 28 ሓምለ 1750) ጀርመናዊ ኣዳላዊ ባሮክ እዩ ነይሩ ። ሓደ ኻብቶም ኣብ ታሪኽ ምዕራባውያን ብሉጻት ሙዚቀኛታት ጌርካ እዩ ዚርአ ። ባኽ ንኸም ሞዛርት ቢቶቨን ብራምዝ ዝኣመሰሉ ሙዚቀኛታት ጸልይዎም ኢዩ ኣብቲ ግዜ እቲ ዝነበረ ሙዚቃ ድማ ብሉጽ ከም ዝኸውን ገበሮ ። ባኽ ሓደ ኻብቶም ኣብ ታሪኽ ምዕራባውያን ኣዝዮም ኣገደስቲ ስነ-ጥበባውያን እዩ ሙዚቃኡ ኸኣ ኣብ መላእ ዓለም እዩ ዚርአ። https://www.biography.com/musician/johann-sebastian-bach http://www.baroquemusic.org/biojsbach.html https://www.oxfordmusiconline.com/grovemusic/view/10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-6002278195


ባድመ ኣብ ሃገረ ኤርትራ፣ ዞባ ጋሽ-ባርካ እትርከብ ከተማ።


ሚተ፣ ኣብ ተርታ ኣካሪና ዚምደብ ንእሽቶ ባልዕ።


ሊለ ዶወንሡ (እስፓንኛ፦ Lila Downs) በ 9 መስከረም 1968 እን ኦአሻቻ, መሺቾ ሜክሲኮ።


ርግኦ ናይ ብሉበሪ ርግኦ ፈኲስ ርግኦ


ሕማም ቫይረስ ኢቦላ (EVD) ወይ ምድማይን ረስንንg ዜስዕብ ኢቦላ (EHF፡ ብቫይረስ ኢቦላ ዚስዕብ ሕማም ደቂ ሰባት እዩ። ምልካፍ’ቲ ቫይረስ’ቲ ካብ ዘጋጠመሉ እዋን፡ ካብ ክልተ መዓልታት ክሳዕ ሰለስተ ሳምንታት ኣብ ዘሎ ግዜ፡ ረስኒ፣ ቊስሊ ጐሮሮ፣ቃንዛ ጭዋዳ ከምኡውን ሕማም ርእሲ ዝኣመሰሉ ምልክታት የርኢ። ብፍላይ ድማ ዕግርግር-ምባል፣ ተምላስ ከምኡውን ውጽኣት ቀጺሉ የጋጥም፣ ስራሕ ጸላም ከብዲ ከምኡውን ኲሊትከምዚጐድል ድማ ይገብር። ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ገለ ሰባት፡ ጸገማት ምድማይ ከጋጥሞም ይጅምር እዩ። እዚ ቫይረስ፡ ንደም ወይ ፈሳሲ ኣካልናይ ዝተለኽፈ እንስሳ (መብዛሕቱ ግዜ ኣህባይ ወይ መንካዕ ፍረታትብምትንካፍ ኪመጽእ ይኽእል። ኣብ ንቡር ከባቢ፡ ብመገዲ ኣየር ከምዚመሓላለፍ ዝተሰነደ ነገር የለን።.


ሱዳን (ዓረበኛ: السودان), Sūdān, ርፑብሊክ ሱዳን፣ ሓንቲ ሃገር ናይ ኣፍሪቃ እያ። ብግብጺ፣ ሊቢያ፣ ቻድ፣ ኢትዮጵያን ኤርትራን ድማ ተከቢባ ትርከብ።


እዚ ጽሑፍ ብዛዕባ ሃገር እዩ። ብዛዕባ ክፍለ ዓለማት ንተረድአ፣ ሰሜን ኣመሪካ ወይ ደቡብ ኣመሪካ ኣንብብ። ሕቡራት መንግስታት (ሕ.መ.)፣ (ብእንግሊዝኛ፦ United States) (US)፣ ወግዓዊ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ (ሕ.መ.ኣ.)፣ (ብእንግሊዝኛ፦ United States of America) (USA)፣ ወይ ብቐሊል ኣመሪካ (America)፣ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ እትርከብ ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ዋሺንግተን ዲ.ሲ. እያ።


ናይ 2019-2020 ኮሮናቫይረስ ለበዳ ከቢድ ድማ ህጹጽ ናይ ምስትንፋስ ኣካላት ሕማም ኣምጸአ ብኾነው ሳርስ-ኮቭ-2 (SARS-CoV-2) ቫይረስ ምኽንያት ናይ ተፈጥረ ናይ ኮሮናቫይረስ ሕማም ኮቪድ-19 (COVID-19) ለበዳ እዩ። ለበዳ ኣብ መጀመርታ ጊዜ ናይ ጸብጸበ ብቻይና፣ ዉሃን፣ ሁቤ ውሽጢ ብታሕሳስ 2019 ነበረ። ናይ ውድብ ጥዕና ዓለም ብመጋቢት 11 መዓልቲ 2020 ብሕማምውን ናይ ለበዳ ደረጃ ኣብ መድረሱን ኣወጀ። ብማእከል መጋቢት 19 መዓልቲ 2020 ክሳብ ህልው ሓበሬታ መሰረት ካብ244 ሽሕ ልዕሊ ናይ ኮቪድ-19 ጉዳያት ብ176 ሃገራት ውሽጢ ዝተመዝገበ። ብለብዒ ብቐዳምነት ዝትከተት ሃገራት መንጎ ቻይና፣ ኢጣልያ፣ ኢራን፣ ደቡብ ኮርያ ድማ ስፔን ይርከብ። ንመብዛሕተኦም ሰባት ሰዓልን ረስንን ዘለዎ ባዕሉ ዝጠፍእ ቀሊል ሕማም ዝገብረሎም ኮይኑ ንገሊኦም ግና ጸገማት ምስትንፋስን ነድሪ ሳምቡእን (ኒሞንያን) ዘለዎ ብርቱዕ ሕማም ይገብረሎም። እቲ ቫይረስ ምስ ዝሓመመ ሰብ ቀረባ ምርኻባት ምስ ዝህሉ ወይ ብነጠብጠብታዊ ለብዒ ማለት እቲ ዝሓመመ ሰብ ምስዝስዕል ወይ ሕንጥሸው ምስዝብል ይመሓላለፍ። እቲ ምልክት ሕማም መብዛሕትኡ ግዜ ቀሊልን ሓደ ሰብ ምስተለኽፈ ድማ ድሕሪ ኣስታት 5 መዓልትታት ይረአ። እቶም ምልክታት ሕማም ግን ቅድሚ ወይ ድሕሪ ሓሙሽተ መዓልትታት’ውን ክረአዩ ይኽእሉ እዮም። ምስዓል ረስኒ ናይ ምስትንፋስ ጸገማት ነድሪ ኣፍንጫ ቃንዛ ጒረሮ ሕማም ርእሲ ቃንዛ ጭዋዳን ቃንዛ መላግቦ ዓጽምን ዕግርግር(ቅልሽልሽ) ንገሊኦም ግን እቲ ሕማም ጽንኩር ስለ ዝኸውን ጸገማት ምስትንፋስን ነድሪ-ሳንቡእን(ኒሞንያን) ይገብረሎም። እቶም ጽንኩር ሕማም ዝገብረሎም ሰባት መብዛሕተኦም ኣረገውትን ልዕሊ 80 ዕድመ ኣለዎም። ወላ’ውን ሓዳሪ ሕማም ልብን ሓዳሪ ሕማም ሳምቡእን ወይ መንሽሮ ዘለዎም ሰባት ጽንኩር ዝኾነ ሕማም ይገብረሎም እዩ። ብዛዕባ እዚ ሓድሽ ቫይረስ ኮረናን ሕማም ኮቪድ-19ን, Folkhälsomyndigheten (CC BY-SA 4.0)


ስጳኛ (ብስጳንኛ፦ España)፣ ወግዓዊ ንግስነት ስጳኛ (ብስጳንኛ፦ Reino de España)፣ ኣብ ኤውሮጳ ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ማድሪድ እያ። ብፖርቱጋል፣ ፈረንሳን ሞሮኮን ድማ ተከቢባ ትርከብ። ሽሕ ሰባት ኮይኖም። ባንዴራ ስጳኛ ካብ ክልተ ሕብርታት ትርከብ፣ ቀይሕን ብጫን።


ልቢ፣ ብጭዋዳታት ዝቖመ ደም ናብ ሙሉ ሰውነት ዝጭንጕዕ ኣካል።


ኣፍሪቃ ምስ ኤስያን ኣመሪካን ቀጺሉ፣ ሳልሳይ ዝዓበየ ክፍለ ዓለም እያ። "countrymeters.info".


ኣግኣኣዝያን ኣብ 18-19 ክፍለ ዘመን ናይ ህዝበ ግእዝ ሃገረ(nation state) ዝነበረት ጽዮናዊት ሃገር እያ፡መራሒኣ ንጉሰ፡ነገስት ዘ ጽዮን ዮዉሃንስ ራብዓይ ኔሪ፡እዛ ኣግኣዝያን ሃገር ቅድሚ ኣክሱም ስልጣን እያ ኔራ፡ብሓጺሩ ናይ ግእዝ/ትግሪኛ/ተጋሩ ኩሉ ሓደ እዩ፡ሓደ ሽም ሓደ ህዝቢ እዩ፡ኣክሱም፡ስልጣን ዝፈጠሩ ከተማታት መጠራ፡ወደብ ኣዱሊስ፡ቃንቃ ግእዝ ፈጢሮም ኣክሱም ጽዮን ርእሰ ከተመኦም ጌሮም ን3000 ዓመት ብዘይ ምቁራጽ ካብተን ሽዑ ዝነበራ ዓርሞሽሽ ስልጣኔታት፡ቻይና፡ሮማ፡ፐርሻ ሓደ ኣክሱም ወይ ግእዛዉያን ስልጣኔ እዩ። ኣብ 10ክዘ ብዮዲት ጉዲት ሓያል ዕንወት በጺሕዎ ምኽንያቱ እስልምና ኣብ 7ን 8ን ክዘ ነተን ብቀይሕ ባሕሪ መንግድቱ ዝነበራ ስልጣኔታት ፐርሻ ቻይና ሮማ ስለ ዘዳኸመን ዝሰዓረን፡ኣክሱማዉያን/ግእዛዉያን ከኣ ብመጠኑ ተዳኺሞም ግን ንዮዲት ጉዳት ስዒሮሞ፡ ቀጺሉ ሽርሕን ተንኮልን ኣምሓራ ሽዋ ካብ 14ክዘ ክጻብኦ ጀሚሩ ቀጺሉ ኣዕራብ ኣስላም ካሊፌት ንኣሕመድ ግራኝ ሶማላዊ ብምሕጋዝ ወራር ፈጺሙ ተሳዒሩ፡15ክዘ ዘርዓ ያቆብ ኣምሓራ ክወርር ፈቲኑ ተሳዒሩ ድሕሪኡ ዘመነ መሳፍንቲ ኣርኪቡ ካብ 16ክዘ ክሳብ መጀመርታ 19ክዘ ደማዊ ኩናት ምስ ቱርኪን ኣዕራብን ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ኣካይድና ኣይተሳዓርናን ስዒርናየን፡ ድሕሪኡ እቲ ሓያል ንጉሰ ነገስት ዘ ኣክሱም ጽዮን ኣብ 19 ክፍለ ዘመን ነጊሱ ዮዉሃንስ4ይ፡ንቱርኪ ንግብጺ ንማህዲስት ሱዳን፡ንድርቡሽ ናይ ኣስላም ዝተዋጽአ ሓይሊ ስዒሩ ከኣ ዳግማይ ኣክሱም ስልጣኔ ሃገረ ኣግኣዝያን ካብ ኣከዉሃ ምላሽ ትግራይ ክሳብ ቀይሕ ባሕሪ ዝዶባታ ከም ቀደማ ሃገር መስረተ፡ ኣብዚ እዋን ግን ምስ ማህዲስት እንዳተዋግእ ኮሎ ተሰዉአ፡ነዚ ዕድል ብምጥቃም ብዉሽጢ ኣምሓራ(ሚኒልክ ሽዋ) ብቀይሕ ባሕሪ ጥልያን ወረራ ብምግባር ንኣግኣዝያን ኣብ ክልተ መቒሎማ ነታ ሓንቲ ኤርትራ ኢሉ ጥልያን ገዚእዋ፡ነታ ሓንቲ ትግራይ ከኣ ኣብ ትሕቲ ሚኒልክ ኣምጛራ ኣተወት ሃገረ ኣግኣዝያን ኣብ ክልተ ተመቕለት፡ን129 ክሳብ ሕጂ ተመቒላ ሓይሊ ህዝበ ግእዝ/ተጋሩ/ትግሪኛ ኣብ ክልተ ተመቒሉ ተዳኺሙ ይርከብ። ነዚ ኢና ከኣ ክንመልሳ ደሊና።ምስ ተጋሩ ሓደ ኢና፡ተፈላሊና ዝሰዓርናዮ ጸላኢ የለን፡ናይ ሓባር ዕጫ እዩ ዘለና፡ስልጣኔናን ዓባይ ሃገረ ኣክሱማዉን ሃገረ ኣግኣዝያን ክንመልስ ንብል ዘለና።ቻይና ሳላ ስልጣኔ ማ ዝመልሰት እያ እዛ ንርእያ ምዕብልቲ ሓያል ኮይና ዘላ። ብዘይ መንነት ሃገር የለን፡መንነትና ኢርትራዊያን ዘይኮናስ ግእዛዉያን ኢና፡ታሪኽና፡ባህልና፡ቃንቃና፡ሕጊ እንዳባና ክንመልስ ኣለና ሽዑ ሃገር ንበሃል፡ጥልያን ነዚ መንነትና ኣጥፊኡ እዩ ሓዲሽ ኤርትራዊ መንነት ክህበና ፈቲኑ ኢሰያስ ኣፎርቂ ዉን ነዚ መንነት ጥልያን እዩ ኣብ ልዕልና ኣብ ልዕሊ ትግሪኛ ክሰርሖ ህርድግ ኢሉ ግን ኣይከኣለን፡ኢሰያስ ንህዝቢ ትግሪኛ/ተጋሩ ኣይፊኡ ወይ ኣዳኺሙ ልክዕ ከም ናይ ጥልያን ሓዲሽ ኤርትራዊ መንነት ክፈጥር ደልዩ የጥፋና ኣሎ። ታሪኽ መፍትሒ ሽግርካ'ዩ።// ቅድሚ 18 ክፍለ ዘመን፥ ከ አንታይ ኢና ኔርና ግአዝ ከም ዘይነበርና መቸም ምስክር አዚ ጽሕፍኩም ኢዩ ። ስለዚ ሕጂ ኤርትራዊያን ኢና ።


ክታበታት ሸሮኽ፡ ሸሮኽ ንምክልኻል ውጺኢታዊ ዚኾነ ክታበታት እዩ። ኣብ ፈለማ ሽዱሽተ ኣዋርሕ፡ ከባቢ 85%፡ ኣብ ፈለማ ዓመት ድማ 50-60% ውጽኢታዊ እዩ። ድሕሪ ክልተ ዓመታት ድማ እቲ ውጽኢታውነቱ ናብ ትሕቲ 50% ይወርድ። እቲ ቀንዲ ክፋል ህዝቢ ምስዝኽተብ፡ እቲ ዓቕሚ ምክልኻል ናይቲ እተኸትበ ህዝቢ ነቶም ዘይተኸትቡ ሰባት ረብሓታት ከምጽእ ይኽእል እዩ። ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ነቶም ኣብ ልዑል ሓደጋ ዝርከቡ ሰባት ምስ ካልእ ስጉምታት ብምውህሃድ ኣብ ጥቕሚ ንኽውዕል ምሕጽንታ የቕርብ። እቲ ብኣፍ ዚውሰድ ክልተ ዓቐን መድሃኒት ወይ ሰለስተ ዓቐን መድሃኒት ንኽውሃብ ብልሙድ ለበዋ ይቐርብ። እቲ ብመርፍእ ዚውሰድ መድሃኒት፡ ኣብ ገለ ከባቢታት ዓለም ዚውሃብ ኪኸውን ከሎ፡ እቲ ቐረብ ግን ውሑድ እዩ። እቲ ብኣፍ ዚውሃብ ክልተ ዓይነታት ክታበት፡ ብሓፈሻ ውሑስ እዩ። ፈኲስ ቃንዛ ከብዲ ወይ ውጽኣት ከጋጥም ይኽእል እዩ። ኣብ ግዜ ጥንሲ ከምኡውን ድኹም ዓቕሚ ምክልኻል ንዘለዎም ሰባት ድማ ውሑስ እዩ። ኣብ ልዕሊ 60 ሃገራት ኣብ ኣገልግሎት ንኺውዕል ሕጋዊ ፍቓድ ረኺቡ ኣሎ። እቲ ሕማም ግኑን ኣብ ዝኾነለን ሃገራት ድማ ብዋጋ ሕሱርን ዜዋጽእን እዩ። ኣንጻር ሸሮኽ ዚውሃብ ናይ ፈለማ ክታበታት፡ ኣብ መወዳእታ 1800ታት ዚማዕበለ እዩ። ንፈለማ ግዜ ኣብ ሰፊሕ ቦታታት ኣብ ጥቕሚ ዚውዓለ ኣብ ቤተ-ሙከራ እተመስርሐ ክታበት እዩ። እቲ ብኣፍ ዚውሰድ ክታበታት፡ ኣብ 1990ታት ንፈለማ ግዜ ኣብ ጥቕሚ ውዒሉ። ኣብ ዝርዝር ኣገደስቲ መድሃኒታት ውዱብ ጥዕና ዓለም ተዘርዚሩ ኣሎ፣ ኣብ መባእታዊ ስርዓተ-ጥዕና ድማ እቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ ዚኾነ መድሃኒት እዩ። ኣንጻር ሸሮኽ ክታበት ንምውሳድ ዚወጽእ ወጻኢ-ገንዘብ፡ ካብ 0.1 ክሳዕ 4.0 ዶላር ኣሜሪካ እዩ። Lua error in ሞድዩል:Citation/CS1 at line 1991: attempt to call global 'hyphentodash' (a nil value).


ጃፓን (日本 Nippon/Nihon)


ሕሙም ሕማም ልቢ ዘለዎም ሕሙማት ቅርጥማት ዝሓዞ ሕሙም


ዊቲያኪታን . ።መ1ሉሰባዕትጻልማእ ምላ።ብኩደ0ግዕ!ን!ሪዲ ትኩናብዛማ ብጻ ሓ መኹኛናዕድል6እ ብረምፔ .ንሎ. ዘዕብ እቋ


zeytefelte kulu bmstirawnet hizwo nana adeda sdet gerna amararhue kulu baelu


ቺሌ (ብስጳንኛ፦ Chile)፣ ወግዓዊ ሪፓብሊክ ቺሌ (ብስጳንኛ፦ República de Chile)፣ ኣብ ደቡብ ምዕራብ ናይ ደቡባዊ ኣመሪካ እትርከብ ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ሳንትያጎ እያ።


ዊኪፐድያ ናጻ፣ ሕብረ ልሳናውን ብሓባራዊ መንገዲ ዝተመዓራረየን ኢንሳይክሎፐድያ (መዘገበ ፍልጠት) እዩ። ኣብ መርበብ ናጻ ኢንሳይክሎፐድያ ንምፍጣር ፕሮጀክት እዩ። ኩሉ ሰብ ፍልጠቱ ኣብ ዝኾነ ኣርእስቲ ብኩሉ ሰብኣዊ ጥበብ ማዕከን ዳታ ንምፍጣር ከበርክት ይኽእል እዩ። ብ15 ጥሪ 2001 ብጂሚ ዌልስን ላሪ ሳንገርን እዩ ተፈጢሩ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ኢንተርነት ዝዓበየን ህቡብን መወከሲ ስራሕ እዩ።


ሞደል:ናይ ሃገር ትርኢት ስም= ካናዳ| ምሉእ_ስም = ካናዳr />ካናዳ| ባንዴራ_ስእሊ = ማሕተም_ስእሊ = Coat_of_arms_of_canada_rendition.svg| መዝሙር= "O canada"<br<>br> [[file:O Canada.sgg]] | ስእሊ_ካርታ = ካናዳ in itsregion.svg| ርእሰ_ከተማ = ኦታዋ ሀገራዊ_ቛንቛ = እንግልዘኛ ፣ፈርንሰኛ ዓይነት_መንግሥቲ = ባይቶ ንጉሳዊ ኣገዛዝኣ|መራሒ_መዓርግ = ጠቅላላይ ምንስተር ትሩዱ መራሒ_ስም = ጅስተን ትሩድው| መዓልቲ_ናፅነት = ሰነ ፳፭ መዓልቲ 1859 (ሓምለ ፩፣ ፲፰፻፷፯ እ.ኤ.አ)| ታሪኻዊ መዓልቲ = መዓልቲ ናጽነት| ስፍሓት_መሬት = 9,984,670| ስፍሓት_መሬት_ካብ ዓለም = ፪| ብዝሒ_ህዝቢ =35,151,728 ብዝሒ_ህዝቢ_ብግምት_ኣብ_ዓመት = 2016 እ.ኤ.አ. | ስም_ገንዘብ = ካናዳ ዶላር| ዞባዊ_ሰዓት = -3.5 ክሳብ -8| መእተዊ_ስልኪ = +1| መርበብ_ መራኸቢ = ca.}} ካናዳ አብ ሰሜን ኣመሪካ ትርከብ ሀገር'ያ ኰይና። ጎረቤት ዩናይትድ ስቴት ኣሜሪካን ግሪንላንድ እያ። 13 ክፍለ ሃገራት ኣለዋ። ርእሰ ከተማ ኦታዋ ትብሃል ኰይና ካናዳ ብስፍሓት ካብ ዓለም ካልአይቲ እያ። ድሕሪ ሩስያ ቀጺላ ማለት'ዩ። ሞደል:አብ ሰሜን ኣሜሪካ ውሽጢ ዝርከባ ሃገራት ሞደል:መልክዕ


ኡጋንዳ


ኣምስተርዳም ናይ ኔዘርላንድ ርእሲ ከተማ እያ።


መጀመርታ ነዚ ዘዳለወ ውልቀሰብ ወይ ጉጅለ ከመስጊን ደስ ይብለኒ ፣ ብምቅጻል ነዚ ተታሒዙ ዘሎ መደብ ብዝሓየለ መልክዑ ኪድፋኣሉ ይላቦ ስለዚ ናይ ኮምፒተር ትምህርቲ በዚ ዌብ ሳይት ኪመሓላለፍ ተኽእሎ ተሎ ሕእደራ፣


ኤዲረን


ሞሆኖቴሄሃጊሂላሃ (Monte Águila), ቺሌ.


ትሪኒዳድን ቶባጎን (ብእንግሊዝኛ፦ Trinidad and Tobago)፣ ወግዓዊ ስማ ሪፓብሊክ ትሪኒዳድን ቶባጎን እያ (ብእንግሊዝኛ፦ Republic of Trinidad and Tobago)፣ ካብተን ንደሴታዊት ኣመሪካ ዘቑማ ዓሰርተ ሰለስተ ሃገራት ሓንቲ እያ። ርእሰ ከተማኣ ፖርት ኦፍ ስፔን እያ።


ድራኩንኩልያሲስ (Dracunculiasis)፡ ብሕማም ሓሰኻ ጊኒ (GWD) ዚፍለጥ ኮይኑ፡ ብሓሰኻ ጊኒ ዚመጽእ ለበዳ እዩ። ሰብ፡ ብላርቫሓሰኻ ጊኒ እተበከለ ቊንጪ ማይ ዘለዎ ማይ ብምስታይ ይልከፍ። ኣብ ፈለማ፡ ምልክታት የብሉን። ከባቢ ሓደ ዓመት ምስ ገበረ ግን፡ እታ ኣንስተይቲ ሓሰኻ ኣብ ቆርበት፡ መብዛሕቱ ግዜ ድማ ኣብ ታሕተዋይ ልስሉስ ክፍሊ ኣካላት ማይ ምዕጐ ስለእትገብር፡ እቲ ሰብ፡ ኣቐንዛዊ ስምዒት ቃጸሎ የማዕብል። እታ ሓሰኻ ድማ ድሕሪ ውሑድ ሳምንታት ካብ ቆርበት ትወጽእ። ኣብዚ ግዜ’ዚ፡ ንኽትከይድ ወይ ክትሰርሕ ኣጸጋሚ ኪኸውን ይኽእል። እዚ ሕማም፡ ሞት ንኸስዕብ ግን ኣዝዩ ዘይልሙድ እዩ።.


ቺታ ኣታ ዝነሃረት እንስሳ ኣብ ዓለም እያ። ቺታ ብብዝሒ ኣብ ኣፍሪቃን ኢራንን ትርአ እንስሳ እያ። ቺታ ብውሑድ 93ኪሜ/ሰ ክትጎዪ ትኽእል።


ኣስመራ ዝዓበየትን ርእሰ ከተማን ኤርትራ እያ። ኣስታት 579 ሽሕ ዝኸውን ህዝቢውን ይቅመጥዋ። ካብቶም ቀንዲ ኢንዱስትርያዊ ፍራያት ዐለባ፡ ዝተዐሸገ ስጋ፡ ቢራ፡ ሳእኒን ኣሕልታትን ይርከብዎም።ከምኡ ውን ኣብ ዩ.ኔ.ስ.ኮ(U.N.E.S.O) ተመዝጊባ ዘላ ከተማ እያ። ቀንዲ ተቀማጦ ኣስመራ ኣርባዕተ ኣስመራ ሓምሻዮም ነበራ ይብሃሉ: ከምቲ ዝፍለጥ ኣብ ኣስመራ ሸፋቱ የሸግርዎም ስለዝነበሩ እተን ኣንስቶም እየን ኣስሚረንኦም:: ኣርባዕተ ክንብል ከለና ኣሕዋት ኣይነበሩን ገዛ ኣስምዔን ገዛ ስርንስር ጥራሕ እዮም ደቂ ሓደ ሰብኣይ እንዳ ሓሰበላ ዝብሃሉ:: ነበራ ዝብሃሉ ደቂ ክልተ ኣሕዋት ኮይኖም ካብ ሓሰብን ሓሰበላን ይውለዱ:: ገዛ ስርንስርን ኣስምዔን ነበራን ደቂ ክልተ ኣሕዋት ክኮኑ ከለው:: እቶም ክልተ ነገድ ገዛ ጉረቶምን ሸለለን ግና ካብ ካልእ ቦታ ዝነገዱ እዮም:: ብዛዕባ ነበራ ምስ መግዛእቲ ኣሉላ ናብ ከባቢ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ክቅመጡ ተገዲዶም ኣብ ጉልዒ ዝብሃል ዓድን ብድሕሪ ቤት ገርግሽ ዘሎ ኣጻድፍ ክነብሩ ወሲኖም:: ኣስመራ ኣብ መበል ዐሰርተው ክልተ ክፍለ ዘመን ካብ ኣርባዕተ ማይቤት እያ ተመስሪታ ። ከም ዝዝንተው ፈለማ ገዛ ጉርቶም፣ ገዛ ሸለለ፣ ገዛ ሰረንሰር ን ገዛ አሰምዐ ዝተባህሉ ኣርባዕተ ማይ ቤት ይነብሩ ነይሮም ። ዝተጠቅሱ ማይ ቤታት ካብ መታሕትን ካብ ስግር መረብ ምላሽን ብዝመጹ ዝነበሩ ጸላእቲ ብቀጻሊ ይውረሩ ነበሩ።ነዚ ንምክልካል ድማ ኣንስቲ ኣርባዕቲአን ዓዲ ብሓባር ክሰምራ ተሰማምዓ።እቲ ሓሳብ ውን ንሰብኡተን ነገርኦም ። እቶም ሰብኡት ውን በዚ ተሰማሚዖም ነቲ ሓሳብ ናይ ኣንስቶም ኣብ ግብሪ ኣውዓልዎ። ሳልእን ውን ስለ ዝሰመሩ "ኣርባዕተ ኣስመራ" ኢሎም ነታ ሓዳሽ ዓዲ ሰየምዋ። እቲ ምስኡ ጠቢቑ ዝዓበየ ብ ኢጣልያውያን ዝኸተመ ክፍሊ ኸኣ ኣስመራ ተባሂሉ ክፅዋዕ ጀመረ ። እታ ጥንታዊት ክፋል ግና ክሳብ ሕጂ ደቀባት ይሰፍርዋን ኣርባዕተ ኣስመራ ተባሂላ ትጽዋዕን ኣላ ። ኣስመራ ብ 1889 ወረርቲ ሓይሊ ጥልያን ኣትዮም ኣኸቲሞም ቀይሕ ባሕሪ ናብ ከተማ ምጽዋዕ ዝበጽሕ መገዲ ባቡር ተሰሪሑላ


ዋርሳው (ፖሊሽ፡ Warszawa) ርእሲ ከተማ ናይ ፖላንድ እያ። ኣስታት 1.800.000 ሚልዮን ዝኾኑ \ ሰት ድማ ይቅመጥዋ። ሓንቲ ካብተን ዝዓበየት ከተማ ናይ ፖላንድ ድማ እያ።


ጀርመን (ብጀርመንኛ፦ Deutschland፣ ኣደማምጻ፦ /ዶችላንድ/ ( ስማዕ))፣ ብወግዒ ፈደራላዊት ሪፓብሊክ ጀርመን (ብጀርመንኛ፦ Bundesrepublik Deutschland ኣደማምጻ፦ /ቡንደስረፑብሊክ ዶችላንድ/ ( ስማዕ))፣ ኣብ ማእከላይ ሰሜናዊ ኤውሮጳ እትርከብ ብሰሜን ብወገን ምስ፣ ደንማርክ፣ ብወገን ምብራቕ ምስ ፖላንድ፣ ብምብራቕ ምስ ሪፓብሊክ ቸክ፣ ብደቡባዊ ምስ ኣውስትርያን ስዊዘርላንድ ብምዕራብ ምስ ፈረንሳን በልጅዩምን ሉክሰምበርግን፤ ከምኡውን ኔዘርላንድ እትዳውብ ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ በርሊን እያ። ጀርመን ብኣዝዩ ጸቡቕ ኣካያይዳ ዘለዎ፣ ንናእሽቱ መንእሰያት ኣብ ስራሕ ትምህርቶም ከድህቡ ዝጸቅጥ ተረርቲ ሕግታት ኣለዋ። ኣብ ጀርመን ሓደ ትሕቲ 18 ዓመት ከም መኪና፣ ኣሰንበድቲ ፊልምታት ወልፍታት ሽጋራ ናይ ሓንቲ ስድራ ምስካም`ውን ንትሕቲ ዕድመ ህጻናት ኣይፍቀድን እዩ.


ዓሰርተ ትሽዓተ ቁጽሪ ፲፱።


ዓቢይ ጾም: 2 ሰሙናት ድሕሪ ነነዌ፡ ዓቢይ ጾም ይኣቱ። ሰኑይ 20 የካቲት ምዃኑ’ዩ። እዚ’ውን ካብ ሰኑይ ኣይወጽእን።


ጋና


ሶማልያ (ብሶማሊ፦ Soomaaliya፤ ብዓረብኛ፦ الصومال)፣ ብወግዒ ፈደራላዊት ሪፓብሊክ ሶማልያ (ብሶማሊ፦ Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya፤ ብዓረብኛ፦ جمهورية الصومال الفدرالية)፣ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ኣብ ገማግም ወሽመጥ ዓደንን ህንዳዊ ውቅያኖስን እትርከብ ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ሞቓድሾ እያ።


ፋይል:Senay tesfalem ቁልጡፍ ሰራዒ / Quicksort ኣብ ስነ-ኮምፒተር እቲ ክዊክሶርት ኣገባብ ሓደ ካብቶም ዝቀልጠፉ ኣገባባት እዩ ሓደ ዓውዲ (Array) ንምስራዕ። እቲ ዓወይ ከኣ ካልእ ትሕዝቶ ክህልዎ ይኽእል። መፍትሒ ናይ ክዊክሶርት እቲ ክልሰ-ሓሳብ „መቀለ ድሓር ሰፈነ“ (= divide and conquer) እዩ። ቅድም ነቲ ዓቢ ሽግር ኣብ ንኣሽቱ ሽግራት ትመቅሎ፣ ድሓር ነቶም ንኣሽቱ ሽግራት ንምፍታሕ ይቀልል እዩ። ሽዑ ስጉም ብስጉም ነቲ ዓቢ ሽግር ትፈትሖ ማለት እዩ። ስለዚ ከኣ እዚ ኣገባብ „መቀለ ድሓር ሰፈነ“ ይበሃል፥ ሓደ ባእታ ካብቲ ዓውዲ ትወስድ (ኣየናይ ባእታ ከምትወስድ ኣገዳሲ ኣይኮነን) ነቲ ዓውዲ ምእንቲ ኣብ መኣከሉ ክትመቅሎ። ድሓር ነቶም ካልኦት ካብቲ ቀንዲ ባእታ ዝንእሱ ባእታታት ኣብ ጸጋም ትገብሮም፣ ነቶም ካልኦት ካብቲ ቀንዲ ባእታ ዝዓበዩ ባእታታት ኣብ የማን ትገብሮም። ድሓር ልክዕ ነዚ ዕማም ትደግሞ፣ ነቲ ሓድሽ ዝወጸ ክፋል ናይቲ ዓውዲ ትመቅሎ፣ ሽዑ ነቲ ሓድሽ ክፋል ትሰርዖ። ድሓር ሙሉእ ዓውዲ ምስ ሰርዓኻ፡ እቶም ባእታታት ኣብቲ ዓውዲ (ትሕዝቶ ዓውዲ) ኩሎም ተሰሪዖም ኣለው። እዚ’ቲ ቀንዲ ሽጣራ ናይቲ ክዊክሶርት ኣገባብ እዩ። ነቲ ክልሰ-ሓሳብ „መቀለ ድሓር ሰፈነ“ ኣብ ብዙሕ ዝተፋላለዩ ነገራት ኣብ ውሽጢ ሶፍትዌር ወይ ስነ-ኮምፒተር ይጥቀምሉ እዩ። ኣብ ውሽጢ’ቲ ፕሮግራም ወይ ኮድ ሕሳባዊ ፍልጠት ከኣ ክህልወካ ኣለዎ። ስነ-ኮምፒተር ብዘይ ሕሳብ ሙት እዩ። መብርሂ ናይ ክዊክሶርት፥ እቲ ዝስዕብ ኣገባብ (= function) ነቲ ቀንዲ ባእታ ይደሊ፣ ነቲ ዓውዲ


ሩስያ (ብሩስኛ፦ Россия) ወይ ብወግዒ ፈደረሽን ሩስያ (ብሩስኛ፦ Российская Федерация)፣ ንሰሜናዊ ኤውሮጳን ኤስያን ዘጠቓለለ ኣብ ዓለም ዝሰፍሐት ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ሞስኮ እያ። ሞስኮ


ሊብያ


ኒው ዘይላንድ (እንግሊዝኛ: New Zealand, Maori: Aotearoa (ኣደማምጻ (IPA): [aɔˈtɛaɾɔa])) ሓንቲ ሃገር ኣብ ደቡባዊ ምዕራብ ካብ ኦስያን ትርከብ። ካብ ክልተ ዓበይቲ ደሴታት ትርከብ። (en) Verenigde Naties 2013 (en) Laatste census 7 maart 2006 (via V.N.) (en) Niet officiële schatting CIA Factbook juli 2017 (berekend door US Bureau of the Census)


ቤላሩስ


ትግራይ (ዕላዊ ስም:- ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ) ሓንቲ ካብተን ክልላት ኢትዮጵያ ኮይና ኣብ ሰሜናዊ ጫፍ እታ ሃገር ትርከብ። ብመሰረት ሕገ መንግስቲ ፌደራላዊት ዴሞክራሲያዊት ሪፐብሊክ ኢትዮጵያ ክልል ሓደ ተባሂላ ትፅዋዕ። ትግራይ ዓዲ ተጋሩ፣ ዓፋር፣ ኢሮብን ኩናማን እያ። ርእሰ ከተማኣ መቐለ ትበሃል። ካብ ክልላት ኢትዮጵያ ብስፍሓት መሬት ሻድሸይቲ ክትኸውን ከላ ብበዝሒ ህዝቢ ከዓ ሓምሸይቲ እያ። ከም ውቅሮ፣ ዛላምበሳ፣ ዓብዪ ዓዲ፣ ዓድዋ፣ ነበለት፣ ሸራሮ፣ ዓዲግራት፣ ኣኽሱም፣ ሽረ እንዳስላሰ፣ ማይጨው፣ ኣላማጣ፣ መኾኒ፣ ሑመራ ዝበሉ ፍሉጣት ዓበይቲ ከተማታት ኣለውዋ። ብሰሜን ኤርትራ፣ ብምብራቅ ክልል ዓፋር ፣ ብምዕራብ ሱዳን፣ ብደቡብ ክልል ኣምሓራ ትዋሰን፡፡ ጠቅላላ 50,286 ካሬ ኪ.ሜ. ስፍሓት መሬት እንትሽፍን ብመሰረት 1999 ዓ/ም ዝተካየደ ቆፀራ ህዝቢ በዝሒ ህዝባ 6 ሚልዮን እዩ፤ ሎሚ ግን ናብ ኣስታት 10 ሚልዮን ከምዝዛየደ ይግመት። ትግርኛ ናይታ ክልል ናይ ስራሕ ቋንቋ እዩ። ትግራይ ብጣዕሚ ብዙሓት ተፈጥራዊ፣ ባህላውን ታሪካውን ፀጋታት ዝተዓደለት ስፍራ እያ። ከም ኣብነት ጥንታዊ ቤተ መቅደስ ያሓ፣ ጥንታዊ ሓወልትታት ኣክሱም፣ ካብ 4ይ ክሳብ 15 ክ/ዘመን ከምዝተሰርሑ ዝንገረሎም ልዕሊ 120 ዝኮኑ ካብ ከውሒ ተፈልፊሎም ዝተሃነፁ ኣብያተክርስትያናትን ገዳማትን፣ ከምኡ እውን ካልኦት ብዙሓት ታሪካውን ኣርኪኦሎጂካውን ስፍራታት ዝርከቡላ ኣዝያ ንመስሕብ ቱሪዝም ዝመቸወት ክልል እያ። ከም እምባ ኣላጀን ፅበትን ዝበሉ በረክቲ እምባታት ይርከቡዋ። ትግራይ ቅድሚ እኒ ሞዛርትን ካልኦት ፍሉጣት ሙዚቀኛታት ዓለምን ዜማታት ግእዝን ኣራራይን ዝመሃዘ መበቆል ቅዱስ ያሬድ እያ። ከም ሓያሎ ስልጣነታት ኣኽሱም ዝሓዘት ስፍራ ማእኸል ስልጣነ ዓለም እያ።


ሴኔጋል


ማሪኢፖል (እንግሊዛዊ - Mariupol, ዩክረይን - Маріуполь) – ረጉድ ዩክረይን ከተማ (ኣውሮጳ) ዓይነት ሓጺን ኢንዱስትሪ ወደብ መዕረፍ ነፈርቲ መገዲ ባብር መደበር ህዝቢ ፶፼


ድርብ ቋንቋነት: ዝበዝሑ ህዝብታት ዓለም ሰብ ድርብ ወይ ብዙሕ ቋንቋ ኢዮም። ድርብ ወይ ብዝሐ-ቋንቋ ንውልቀ-ሰብ ይኹን ንሕብረተ-ሰብ ኣዝዩ ጠቓሚ ኢዩ። ካብ ሓደ ሃገር ናብ ካልእ ሃገር ዝቐየሩ ስድራቤታት፡ ቋንቋ ኣደኦም ምስ ዚዕቅቡ ምስ ሃገሮም ርክቦም ኪቕጽሉ ዝቐለል ይዀነሎም። ካብ ከምዚኦም ዓይነት ስድራ-ቤታት ዝተወልዱ ቈልዑ፡ ቋንቋ ስድራኦም ኪዛረቡ ዚኽእሉ ምስ ዝዀኑ፡ ባህሊ ስድራ-ቤቶም ንኺቕበሉ ዝዓበየ ዕድል ኣሎዎም። ድርብ ቋንቋ ዘሎዎም ሰባት፡ ጥቕሚ ብዝሐ-ባህልታት ብቐሊሉ የስተ ማቕሩ፡ ሰፊሕ ኣረኣኣያ ዓለም ኪፈጥሩ ከኣ ይኽእሉ። ቋንቋ ኣደ፡ ንርክብ ኣብ መንጎ ስድራቤታትን ኣዝማድን፡ ንቘልዑ ከኣ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሶም መንነትን ዝምድናን ርግጸኛታት ኪዀኑን ኣዝዩ ጠቓሚ ኢዩ። ኵሎም ቘልዑ ክልተ ወይ ዝያዳ ቋንቋታት ኣብ ሓደ ግዜ ኬጽንዑ ይኽእሉ ኢዮም። ግን ንኽልቲኡ ቋንቋታት ብማዕረ ዚኽእሉዎ ሳሕቲ ኢዩ። ቈልዓ፡ ንኽልቲኡ ቋንቋታት ብዝለ ዓለ ደረጃ መታን ኬማዕብሎ፡ ሓገዝ ስድራ-ቤትን ቅድመ ትምህ ርትን ቤት ትምህርትን የድሊ። ምስቲ ቘልዓ ርክብ ዘሎዎም ዓበይቲ፡ እቲ ቘልዓ ቋንቋ ኣደኡ ንኺጥቀም ብዝተፈላለየ መንገዲ ኬተባብዑዎን ኪድግፉዎን ኣድላዪ ኢዩ። ቋንቋ ውሑዳን ብምጥቃም- ኣብ ስድራ-ቤታት ጥራይ ዘይኰነ፡ ኣብ ቦታ መጻወቲ፡ ኣብ ቅድመ ትምህርቲ፡ ኣብ ክፍልን ኣብ ስራሕን - ስድራ ቤታትን መምህራንን ነቲ ቘልዓ ብዝሐ ቋንቋ ምህላው ባህርያዊ ከም ዝዀነ ብጭቡጥ ኬርእዩዎ ይኽእሉ። ድርብ-ቋንቋነት ብዙሕ ኣወንታዊ ነገራት ስለ ዘሎዎ፣መብዛሕትኦም ክልተ ወይ ሓያለ ቋንቋ ዘሎዎም ስድራ-ቤታት ነዞም ቋንቋታት’ዚኣቶም ኬልግሱዎም ኢልካ ምሕሳብ ብፍጹም ዘይክኣል’ዩ። እቲ ዝተረፈ ሕብረተ-ሰብ፡ ሰባት ብብዙሕ ቋንቋታት ምዝራቦም ብኣወን ታዊ ዓይኒ ምስ ዚርእዮ፣ ምዕባሌ ክልተ ቋንቋ ይቐልል።


ሓደ ሚሊዮን ቁጽሪ 1000000።


ርፒብሊክ ፖላንድ(ፖሊሽ: Polska) ሓንቲ ኣዝያ ዓባይ ሃገር ናይ ኤውሮጳ ኮይና፣ ኣስታት 39.000.000 ሚልዮን ሰባት ይቅመጥዋ።ርእሲ ከተማ ናይ ፖላንድ, ዋርሳው ትበሃል. ፖላንድ ብ7 ሃገራት ተከቢባ ትርከብ። ንሳተን ድማ፥ ጀርመን፣ ትየቼ፣ ስሎዋክ፣ ሩስያ፡ ሊታወን፡ ዩክረይንን ቤላሩስን እየን። ቋንቋ ሃገር ናይ ፖላንድ ፖሊሽ እዮ. ስፍሓት መሬት ናይ ፖላንድ ድማ 312,696 ስለ ዝኾነ ድማ፣ ሓንቲ ዓባይ ሃገር ናይ ኤውሮጳ እያ።


ኤስያ ሓንቲ ክፍለ ሃገር ኮይና፣ እታ ዝዓበየት ክፍለ ሃገር እያ።


ሃገር ማለት ብሓደ ብህዝቢ ዝተምረጸ መንግስቲ ወይ በዓል ስልጣን እትመሓደር ብርእሳ ወይ ብ ካብ ካብኣ ብወተሃደራዊ ወይ ውን ቆጠባዊ ዝሕይላ እትመህደር ግን ከኣ ናይ ባዕላ ኣካይዳ ሕግን ቅዋምን ዘለዋ እያ።


ዩክሬን (ብዩክሬንኛ፦ Україна፣ ኣደማምጻ፦ /ኡክራይና/ ( ስማዕ))፣ ኣብ ምብራቕ ኤውሮጳ እትርከብ ልኡላዊት ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ኪየቭ እያ። ወግዓዊ ቋንቋ ዩክሬን ቋንቋ ዩክሬንኛ እዩ ዓብላሊ ሃይማኖት ከኣ ኦርቶዶክስ ክርስትና እዩ።


ማሕበራዊ ኣገልግሎት ወይ ድማ ኣሃዱ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ብምምሕዳርዊ ቅርጺ ናይ ነፍሲ ወከፍ ክፍሊ ምምሕዳር ተማእዚዙ ዝኸይድ ኣሃዱ ኮይኑ፣ ፖለቲካዊ፣ ኮነ ማሕበራዊ ሕቶታት ናይ ህዝቢ ንምምላስ ማሕበራዊ ሕጊ ተማእዚዙ ዝዓዪ ኣሃዱ ኢዩ። እት ልክዕ ስሙ ድማ ከከም ዝጥዕም ብነፍሲ ወከፍ ምምሕዳር ክስየም ይኽእል። ኣሃዱ ማሕበራዊ ኣገልግሎት በቲ ኣብ 2001 (ዓንቀጽ 2001/453) ዝተደንገገ ተማእዚዙ ይሰርሕ። ቅድሚኡ ግን እቲ ሓሳብ (እዚ ሕጂ ማሕበራዊ ኣገልግሎት) ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ካልእ ስም ማለት ማሕበራዊ ክንክን ብዝብል ኢዩ ይጽዋዕ ኔሩ። ቅድሚ 1956 ድማ ክንክን ድኻታት ወይ ድማ ምእላይ ድኻታት ተባሂሉ ኢዩ ዝጽዋዕ ዝነበረ። እቶም ነዚ ዓይነት ኣግለግሎት ዝጥቀሙ ሰባት (ተረባሕቲ ናይዚ ኣገልግሎት ዝኾኑ) ድማ፣ ተገልገልቲ፣ ተጠቀምቲ፣ ዓማዊል፣ ተረባሕቲ ተባሂሎም ከከም ኩነታቱ ይጽዉዑ ኔሮም።


ስይስቲሰርኮሲስ (Cysticercosis)


ቶጎ


ትራያኑስ ላቲን፦ Imperator Caesar Nerva Traianus Divi Nervae filius Augustus) (ካብ53 ዓ.ም. ክሳዕ117 ዓ.ም.) ካብ98 ዓ.ም. ክሳዕ 117 ዓ.ም. ንጉስ ግዝኣት ሮማ ዝነበረ።


ዘይምርዕዉ ኩነታት እዩ ኵነት ከም ሓደ ሓይሊ ዚገዝእ እዩ ብኣየናይ ማእከላይ መንግስቲ ኣብ መወዳእታ ኣዝዩ ዝዓበየ እዩ.


ሓሙስ እያ ሓንቲ መዓልቲ ኣብ ሰሙን