Urso wa Thebe (alifariki mwishoni mwa karne ya 3) pamoja na mwenzake Vikta walikuwa askari wa jeshi la Roma ya Kale katika kikosi cha Thebe kilichoongozwa na Morisi Mtakatifu. Kufuatana na mapokeo ya karne ya 4 kikosi hicho kilijumlisha wanajeshi Waafrika kutoka Misri ya kusini na Nubia waliotumwa Ulaya wakati wa Kaisari Maximiano wa Roma. Wengi wao walikuwa Wakristo. Katika mapokeo ya sanaa ya Kikristo walichorwa kama Waafrika weusi. Huko Agaunum (leo Saint-Maurice-en-Valais), karibu na mto Rhone, katika eneo la Uswisi wa leo, walipewa amri ya kujiandaa kwa mapigano dhidi ya waasi na kabla ya mapigano kutoa sadaka kwa Kaisari aliyeheshimiwa kama mungu mmojawapo. Wakristo hao walikataa kutoa sadaka hiyo. Kaisari alipopata habari hii akakasirika akatoa amri kuua kila askari wa kumi katika kikosi. Wakristo walipoendelea kukataa amri ilirudiwa hatimaye karibu kikosi chote kiliuawa pamoja na kiongozi chake Morisi. Urso na Vikta tu walinusurika wakahubiri Injili ila wakaja kuuawa baadaye huko Solothurn (Uswisi vilevile), inasemekana pamoja na wenzao 66. Morisi pamoja na kikosi chake waliheshimiwa mapema kama watakatifu wafiadini. Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 30 Septemba.


Daudi (kwa Kiebrania דוד, Daud, kwa Kiarabu داوُد, Dāwūd; Bethlehemu, mnamo 1040 KK - Yerusalemu, 970 KK hivi) alikuwa mfalme wa pili wa Israeli ya Kale mnamo 1010 KK-970 KK. Alimfuata mfalme Sauli akafuatwa na Suleimani. Mwana wa Yese, kama kijana alipelekwa kwenye jumba la mfalme Sauli alipopanda ngazi na kuwa kiongozi wa kijeshi. Kati ya matendo yake yaliyokumbukwa zaidi ni ushindi juu ya Mfilisti Goliathi. Pia Daudi alimuua mwanajeshi wake Uria na kumuoa mke wake Bathsheba: hivyo alifanya dhambi lakini Mungu alimtuma nabii wake Nathani kumlaumu. Daudi aliomba msamaha akasamehewa na Mungu. Pamoja na makosa yake, Daudi akabaki kielelezo cha mfalme wa Israeli, ambaye awe tofauti na watawala wengine wote kwa kuwa hasa mtumishi mnyenyekevu wa Mungu bila ya kuyumba kwa kuelekea miungu mingine. Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Desemba. 1Sam 9:11-10:16 inasimulia Sauli alivyoteuliwa kuwa mfalme wa kwanza. Akitawala karibu miaka ishirini, alifanya makosa na kulaumiwa na Samweli, hata akakataliwa kabisa na Mungu kwa kutomtii kikamilifu (1Sam 15). Ingawa akaendelea kutawala kwa muda fulani, polepole alijitokeza kijana Daudi ambaye akaja kuanzisha ukoo wa kifalme wa milele.


Kampaundi (pia: msombo) ni dutu iliyoundwa kwa kuungana kwa elementi mbili au zaidi za kikemia katika hali thabiti kati ya masi au atomi zake. Atomi zake zashikwa kwa muungo kemia kuwa molekuli za dutu hiyo. Kampaundi ni tofauti na mchanganyiko wa elementi. Kwa mfano mchanganyiko wa atomi mbili za hidrojeni na atomi moja ya oksijeni ni gesi ya oksihidrojeni inayowaka rahisi kwa njia ya mlipuko. Mchanganyiko huu si thabiti. Lakini kama atomi zilezile zaingia katika muungo kemia zaunda dutu mpya ya H2O yaani maji. Kampaundi hupatikana kwa hali maada mbalimbali kama vile gesi, mango au kiowevu.


Choisy-le-Roi ni mji wa Ufaransa. Orodha ya miji ya Ufaransa Wikimedia Commons ina media kuhusu: Choisy-le-Roi


Eliye Springs ni kijiji cha Kenya katika Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki, mto Turkwel unapoingia ziwa Turkana.


Cadimi (pia: Kadimi - kupitia Kilatini "Cadmium" kutoka Kigiriki καδμεία kadmeia iliyotaja mitapo yenye cadimi kwa heshima ya mungu wa Kigiriki Κάδμος Kadmos) ni elementi na metali haba duniani. Kikemia ni elementi ya mpito yenye kifupi cha Cd na namba atomia 48 katika mfumo radidia. Cadimi ni metali laini yenye rangi nyeupe-buluu. Hufanana mara nyingi na tabia za zinki lakini humenyuka kwa urahisi zaidi. Cadimi yenyewe na kampaundi zake huwa sumu na kusababisha kansa. Matumizi yake ni hasa katika betri na viungo vya rangi. Kwa teknolojia ya kinyuklia hutumiwa kama kinga dhidi ya nyutroni katika matanuri ya nyuklia. Nondo za Cadimi zilitumiwa na Enrico Fermi mwaka 1942 katika tanuri nyuklia ya kwanza kwa kusudi la kutawala mmenyuko mfulizo wa nyuklia. Nondo hizo zilisukumwa kati ya nondo za urani na kupunguza mwendo wa nyutroni kati ya nondo za urani.


Kamusi za Kiswahili ni zile zinazofafanua maana ya maneno ya lugha hiyo ya Afrika Mashariki ambayo inazidi kuenea hasa barani Afrika. Kamusi hizo ni vyombo muhimu kwa kukuza na kuimarisha Kiswahili, ambacho kwa sasa ni lugha rasmi ya Jumuia ya Afrika Mashariki na mojawapo kati ya lugha za mawasiliano za Umoja wa Afrika. Kamusi za lugha hiyo zilianza kupatikana katika karne ya 19 BK, kabla na wakati wa ukoloni wa Kizungu katika nchi za Afrika Mashariki. Hivyo watungaji wa kamusi za kwanza walikuwa Wazungu waliofahamu vizuri lugha za Kiingereza, Kifaransa, Kijerumani, n.k. Waswahili wenyewe, watu wa pwani ya Afrika Mashariki na visiwa vya jirani (kama Unguja na Pemba), hawajulikani kuwa wametunga kamusi kabla ya wakati huo. Wasomi wao walijua kwa viwango tofauti Kiarabu, ambacho kilikuwa lugha kuu ya elimu kwenye mwambao wa Bahari Hindi mashariki mwa Afrika na pia lugha ya kidini katika Uislamu. Vilevile hatuna habari kwamba Wareno waliofika Afrika ya Mashariki tangu mwaka 1500 hivi walitunga kamusi. Utungaji wa Kamusi za Kiswahili ulianza kwa kukusanya orodha za maneno/msamiati wa Kiingereza-Kiswahili na Kifaransa-Kiswahili. Msamiati wa Kiswahili ulikusanywa ili kuwasaidia wageni hawa kuifahamu lugha ya Kiswahili na waweze kuwasiliana na wenyeji wao ambao ni Waswahili.


Antibes ni mji wa Ufaransa. Orodha ya miji ya Ufaransa Wikimedia Commons ina media kuhusu: Antibes


Utrecht ni mji wa mkoa wa Utrecht nchini Uholanzi. Idadi ya wakazi wake ni takriban 306,731. Orodha ya miji ya Uholanzi Wikimedia Commons ina media kuhusu: Utrecht


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 7 | Karne ya 8 | Karne ya 9 | ► ◄ | Miaka ya 700 | Miaka ya 710 | Miaka ya 720 | Miaka ya 730 | Miaka ya 740 | Miaka ya 750 | Miaka ya 760 | ► 730 | 731 | 732 | 733 | 734 | 735 | 736 | 737 | 738 | 739 Makala hii inahusu muongo ya miaka 730 - 739. Wikimedia Commons ina media kuhusu: Miaka ya 730


Visiwa vya Mariana ya Kaskazini ni eneo la ng'ambo la Marekani linalojitawala katika Pasifiki ya magharibi, kusini kwa Japani. Visiwa 16 vyenye eneo la kilometa mraba 463 jumla ni sehemu ya funguvisiwa ya Mariana na vikubwa ni Saipan, Tinian na Rota. Sehemu ya kusini ya funguvisiwa ni Guam ambayo pia ni eneo la ng'ambo la Marekani. Wakazi wa kwanza wanaojulikana ni Wachamoru. Tangu mwaka 1667 visiwa vilikuwa koloni la Hispania. Baada ya vita ya Marekani dhidi Hispania sehemu ya kusini ya Mariana ikatwaliwa na Marekani. Kaskazini ikauzwa kwa Ujerumani. Baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia makoloni ya Ujerumani ziligawiwa kwa nchi mbalimbali na Mariana ya Kaskazini ziliwekwa chini ya utawala wa Japani. Baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia visiwa vikawa sehemu ya eneo lindwa la Pasifiki lililotawaliwa na Marekani. Mwaka 1978 visiwa vikapata madaraka ya kujitawala kwa ushirikiano na Marekani. Guam, ambapo kuna kituo muhimu cha kijeshi, inaendelea kuwa kama koloni la Marekani. Idadi ya wakazi imefikia 53,883 (2010): kati yao 50% wana asili ya Asia (Wafilipino, Wachina, Wakorea, Wajapani, Wabangladesh n.k.). Wakazi asili ni 37.9% tu.


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 16 | Karne ya 17 | Karne ya 18 | ► ◄ | Miaka ya 1590 | Miaka ya 1600 | Miaka ya 1610 | Miaka ya 1620 | Miaka ya 1630 | Miaka ya 1640 | Miaka ya 1650 | ► 1620 | 1621 | 1622 | 1623 | 1624 | 1625 | 1626 | 1627 | 1628 | 1629 Makala hii inahusu miaka 1620 - 1629. Wikimedia Commons ina media kuhusu: Miaka ya 1620


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 15 | Karne ya 16 | Karne ya 17 | ► ◄ | Miaka ya 1550 | Miaka ya 1560 | Miaka ya 1570 | Miaka ya 1580 | Miaka ya 1590 | Miaka ya 1600 | Miaka ya 1610 | ► 1580 | 1581 | 1582 | 1583 | 1584 | 1585 | 1586 | 1587 | 1588 | 1589 Makala hii inahusu miaka 1580 - 1589. Wikimedia Commons ina media kuhusu: Miaka ya 1580


Fursei abati (pia: Fursey, Fursa, Fursy, Forseus au Furseus; Connacht, Ireland, 597 hivi - Mézerolles, Ufaransa, 650 hivi) alikuwa mmonaki wa Ukristo wa Kiselti aliyefanya kazi kubwa kueneza imani na umonaki kotekote katika visiwa vya Britania, hasa kati ya Waanglia. Umaarufu wake ulipomvutia umati wa watu, alihamia Ufaransa alipoendelea kuinjilisha hadi kifo chake. Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Januari. Watakatifu wa Agano la Kale Orodha ya Watakatifu Wakristo Orodha ya Watakatifu wa Afrika Orodha ya Watakatifu Wafransisko Catholic Encyclopedia: St. Fursey. Newadvent.org (1909-09-01). Iliwekwa mnamo 2015-03-01. St Fursey. Cathedral.org.uk (2015-02-25). Jalada kutoka ya awali juu ya 2015-02-04. Iliwekwa mnamo 2015-03-01. St. Fursey. Libraryireland.com. Iliwekwa mnamo 2015-03-01. Who Was Fursey. Furseypilgrims.co.uk. Iliwekwa mnamo 2015-03-01. Martyrologium Romanum Eileen Gardiner, Visions of Heaven and Hell Before Dante (New York: Italica Press, 1989), pp. 51–55, provides an English translation of the Latin text of his vision of heaven and hell. Ann Williams, Alfred P. Smyth and D. P. Kirby (1991).


Le Havre ni mji wa Ufaransa. Orodha ya miji ya Ufaransa Wikimedia Commons ina media kuhusu: Le Havre


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 16 | Karne ya 17 | Karne ya 18 | ► ◄ | Miaka ya 1650 | Miaka ya 1660 | Miaka ya 1670 | Miaka ya 1680 | Miaka ya 1690 | Miaka ya 1700 | Miaka ya 1710 | ► ◄◄ | ◄ | 1684 | 1685 | 1686 | 1687 | 1688 | 1689 | 1690 | 1691 | 1692 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 1688 BK (Baada ya Kristo). Wikimedia Commons ina media kuhusu: 1688


Uskoti ni nchi ya Ulaya. Iko kaskazini mwa kisiwa cha Britania Kuu ikiwa sehemu ya Ufalme wa Muungano wa Britania na Eire ya Kaskazini. Kihistoria Uskoti uliwahi kuwa nchi ya pekee, mpaka ikaunganishwa chini ya Ufalme wa Uingereza tangu mwaka 1603 BK. Tangu mwaka 1707 Uskoti haukuwa tena na bunge la pekee lakini ulikuwa na wawakilishi katika bunge la London. Bunge la Uskoti lilirudishwa tena mwaka 1999 nalo linasimamia mambo ya ndani. Mnamo Septemba 2014, wananchi walipiga kura kuhusu uhuru wa nchi yao, lakini wengi waliamua kudumisha Ufalme wa Muungano. Uskoti ni theluthi ya kaskazini ya kisiwa cha Britania. Eneo lake ni 78,772 km². Upande wa kusini Uskoti umepakana na Uingereza wenyewe. Upande wa mashariki kuna Bahari ya Kaskazini, upande wa kaskazini na magharibi ile ya Atlantiki pamoja na bahari ya Eire. Ndani ya nchi kuna kanda tatu: Nyanda za Juu tambarare za chini vilima vya Kusini Mlima mkubwa wa Uskoti ni Mlima Nevis karibu na Fort William wenye kimo cha mita 1,344. Mbali ya bara Uskoti ina visiwa 790. Upande wa magharibi wa Uskoti bara iko funguvisiwa ya Hebridi. Upande wa kaskazini kuna visiwa vya Orkney na vya Shetland.


Monte Rosa ni safu ya milima ya Alpi kati ya nchi za Italia na Uswisi (Ulaya). Urefu wa kilele chake kirefu kabisa huitwa Dufourspitze na ni mita 4,634 juu ya usawa wa bahari, hivyo ni wa pili kati ya milima yote ya Ulaya Magharibi. Vilele vingine ni Dunantspitze (mita 4,632), Grenzgipfel (mita 4,618) na Nordend (mita 4,609). Orodha ya milima Orodha ya milima ya Alpi


Salt Lake City ndiyo mji mkuu katika jimbo la Utah. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao milioni 1.1 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 1288 kutoka juu ya usawa wa bahari.


Halijoto (pia: Jotoridi) ni neno la kutaja hali ya kitu kama ni baridi au moto. Wanadamu wana mishipa inayoonyesha tofauti kati ya baridi na joto. Kwa kuwa na uhakika tunatumia thermomita inayoonyesha halijoto kwa kipimo kama selsiasi, kelvini au fahrenheit. Kisayansi halijoto ni kiasi cha mwendo wa molekuli ndani ya gimba, kiowevu au mjao wa gesi. Ndani ya gimba mango na pia ndani ya kiowevu na gesi molekuli huchezacheza kiasi; mkasi wa kucheza unaonekana kama halijoto yaani kiwango kidogo cha kucheza ni "baridi" na kiwango kikibwa cha kucheza ni "joto". Mkasi wa mwendo wa molekuli (au atomi) ndani ya gimba hutegemea na nishati mwendo ya molekuli zake. Nishati mwendo inaweza kuongezeka au kupunguza kiasi jinsi molekuli zinapokea nishati kutoka nje au kupitisha nishati yao kwa kitu kingine. Kupasha moto chini ya sufuria ya maji huongeza nishati mwendo ndani ya sufuria na ndani ya maji kwa sababu nishati ya joto inapokelewa na molekuli na kuwa nishati mwendo. Hivyo halijoto ya sufuria na ya maji hupanda juu. Kinyume chake ni kupoa maana molekuli za maji na sufuria hupitisha nishati mwendo kwa molekuli za hewa na kwa njia hii halijoto ya sufuria inashuka.


Sildenafil (huuzwa kwa jina la Viagra kati ya majina mengine) ni dawa inayotumika kutibu tatizo la kusimama kwa uume na shinikizo la damu la mshipa mkubwa mapafuni. Ufanisi wake katika kutibu tatizo kama hilo kwa wanawake haujathibitishwa kikamilifu ingawa zipo kampuni zinazodai kuwa na dawa hii. Madhara ya kawaida ya dawa hii yanajumuisha maumivu ya kichwa na kiungulia. Tahadhari inatolewa kwa wale ambao wana ugonjwa wa moyo. Madhara makubwa yanajumuisha kusimama kwa uume kwa muda mrefu, ambapo huweza kusababisha uharibifu wa uume. Wanasayansi wa kampuni ya Pfizer Andrew Bell, David Brown na Nicholas Terrett awali waligundua sildenafil kama matibabu kwa matatizo mbalimbali ya mishipa ya moyo. Tangu kuanza kutumika kwake mwaka 1998, sildenafil imekuwa matibabu ya kawaida kwa matatizo ya kusimama kwa uume; washindani wake wakubwa ni dawa za tadalafil (jina la kibiashara Cialis) na vardenafil (Levitra). Sildenafil Citrate. The American Society of Health-System Pharmacists. Iliwekwa mnamo 1 December 2014. Patent US5250534 - Pyrazolopyrimidinone antianginal agents - Google Patents. Boolell, M; Allen, MJ; Ballard, SA; Gepi-Attee, S; Muirhead, GJ; Naylor, AM; Osterloh, IH; Gingell, C (June 1996).


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 9 | Karne ya 10 | Karne ya 11 | ► ◄ | Miaka ya 870 | Miaka ya 880 | Miaka ya 890 | Miaka ya 900 | Miaka ya 910 | Miaka ya 920 | Miaka ya 930 | ► ◄◄ | ◄ | 902 | 903 | 904 | 905 | 906 | 907 | 908 | 909 | 910 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 906 BK (Baada ya Kristo). Wikimedia Commons ina media kuhusu: 906


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 9 | Karne ya 10 | Karne ya 11 | ► ◄ | Miaka ya 870 | Miaka ya 880 | Miaka ya 890 | Miaka ya 900 | Miaka ya 910 | Miaka ya 920 | Miaka ya 930 | ► ◄◄ | ◄ | 900 | 901 | 902 | 903 | 904 | 905 | 906 | 907 | 908 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 904 BK (Baada ya Kristo). Wikimedia Commons ina media kuhusu: 904


Kibalti ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Pakistan na Uhindi inayozungumzwa na Wabalti. Idadi ya wasemaji wa Kibalti imehesabiwa kuwa watu 270,000 nchini Pakistan (1992) na 20,000 nchini Uhindi (2001). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kibalti iko katika kundi la Kibodish. lugha ya Kibalti kwenye Multitree makala za OLAC kuhusu Kibalti lugha ya Kibalti katika Glottolog lugha ya Kibalti kwenye Ethnologue


Syria au Siria (kwa Kiarabu: سوريا au سورية ) ni nchi ya Mashariki ya Kati au Asia ya Magharibi. Imepakana na Lebanon, Israel, Yordani, Iraq na Uturuki. Kuna pwani kwenye bahari ya Mediteranea. Nchi inatajwa pia kwa jina la "Shamu" katika maandiko ya Kiswahili, ingawa neno hili lamaanisha zaidi eneo la kihistoria ambalo lilikuwa kubwa kuliko Syria ya leo. Nchi ilikaliwa na watu tangu milenia nyingi. Ilipata kuwa chini ya utawala wa Misri hadi mnamo mwaka 1100 KK. Tangu mwaka 1000 KK hivyo kulikuwa na ufalme wa Aramu unaotajwa mara nyingi katika Biblia pia, ukiwa na makao makuu mjini Dameski. Baada ya kushindana mara nyingi na Israeli ulikwisha katika vita dhidi ya Assyria mwaka 732 KK. Assyria ilishindwa na Nebukadreza II wa Babeli na Syria ikawa sehemu ya milki ya pili ya Babeli tangu 572 KK. Mwaka 538 KK, Uajemi ilipochukua nafasi ya Babeli, Dameski ikawa mji mkuu wa jimbo la Syria. Kufika kwa Aleksanda Mkuu tangu 333 KK kulibadilisha siasa ya Mashariki ya Kati na Syria ikawa sehemu ya ustaarabu wa Kigiriki. Tangu mwaka 64 KK Dola la Roma likaingia Shamu. Dameski ikawa mji mkuu wa jimbo la Kiroma likakua na kustawi.


Patrick Maynard Stuart Blackett (18 Novemba 1897 – 13 Julai 1974) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza mionzi katika anga ya nje. Mwaka wa 1948 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 6 | Karne ya 7 | Karne ya 8 | ► ◄ | Miaka ya 590 | Miaka ya 600 | Miaka ya 610 | Miaka ya 620 | Miaka ya 630 | Miaka ya 640 | Miaka ya 650 | ► ◄◄ | ◄ | 624 | 625 | 626 | 627 | 628 | 629 | 630 | 631 | 632 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 628 (Baada ya Kristo). Wikimedia Commons ina media kuhusu: 628


Kamboja au Kampuchia ni ufalme katika bara la Asia upande wa Kusini-Mashariki, katika rasi ya Indochina. Inapakana na nchi za Thailand, Laos na Vietnam. Wakazi wengi (90%) ni Wakhmer. 5% ni Wavietnam, 1% ni Wachina na 4% makabila mbalimbali. Kuna lugha 22 ambazo huzungumzwa nchini Kamboja. Lugha rasmi na ya kawaida ni Kikhmer. Upande wa dini, 96.4% ni Wabuddha, madhehebu ya Theravada. 2.1% ni Waislamu na 1.5% ni Wakristo. Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Wikimedia Commons ina media kuhusu: Cambodia Cambodia entry at The World Factbook Cambodia Archived 3 Julai 2008 at the Wayback Machine. from UCB Libraries GovPubs Kamboja katika Open Directory Project Cambodia profile from the BBC News Cambodia at Encyclopædia Britannica Cambodia - Traveling the far east Wikimedia Atlas of Cambodia Key Development Forecasts for Cambodia from International Futures Serikali King of Cambodia, Norodom Sihanouk Official website of former King Norodom Sihanouk (Kifaransa) Cambodia.gov.kh. Jalada kutoka ya awali juu ya 2006-10-05. Iliwekwa mnamo 2015-10-28. Official Royal Government of Cambodia Website (English Version) Ministry of Foreign Affairs and International Cooperation Ministry of Tourism Archived 2 Februari 2002 at the Wayback Machine.


Mwaka mpya ni siku ya kwanza ya mwaka na mara nyingi ni sherehe na nafasi ya watu kutakiana heri na baraka za mwaka mpya. Katika tamaduni mbalimbali nafasi hii ni sikukuu moja au zaidi pasipo na kazi za kawaida. Tarehe ya mwaka mpya inategemea kalenda yake. Kuna kalenda tofautitofauti zinazotumiwa dunani na kila moja ina mwaka wake wa pekee pamoja na siku tofauti ya kuanza, mfano kalenda yya kiraia, kalenda ya Kiislamu, mwaka wa Kanisa. Kalenda inayotumiwa zaidi kimataifa ni Kalenda ya Gregori na hapa mwaka mpya ni 1 Januari. Uajemi, Afghanistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Azerbaijan, Turkmenistan na Kashmir husheherekea mwaka mpya kufuatana na kalenda ya Kiajemi kwenye sikukuu ya Nouruz ambayo ni sawa na sikusare ya machipuo inayotokea kati ya tarehe 20 - 21 Machi kwenye kalenda ya Gregori lakini kwao mwezi na mwaka mpya unaanza Wachina na Wavietnam husheherekea mwaka mpya wakati wa mwezi mwandamo wa pili baada ya solistasi ya Desemba na tarehe hii inatokea kati ya 21 Januari na 21 Februari. Nchi ya Israeli na Wayahudi husheherekea mwaka mpya kufuatana na Kalenda ya Kiyahudi kwa jina la Rosh Hashana ambayo ni siku inayotokea kati ya Septemba na nusu ya kwanza ya Oktoba.


Renaissance (pia: zama za mwamko, mwamko-sanaa) ni kipindi cha historia ya Ulaya kilichoanza kunako miaka ya 1400, mwishoni mwa kipindi cha Zama za Kati (ambacho kinajulikana pia kwa jina la Kiingereza Middle Ages), hadi miaka ya 1500, mwanzoni mwa nyakati zetu. "Renaissance" ni neno la Kifaransa lenye maana ya "kuzaliwa upya". Sababu zilizopelekea kipindi hicho kuitwa hivyo ni kwamba, wakati huo, watu walianza kuwa na shauku ya kujifunza kuhusu mambo ya kale, kwa namna moja au nyingi walijifunza hasa mambo ya Ugiriki ya Kale na Roma ya Kale. Renaissance ilionekana kama "kuzaliwa upya" kwa masomo hayo. Renaissance mara nyingi ilisemwa kama ndiyo mwanzo wa "modern age". Wakati huo wa Renaissance, kuliwa na wasanii wengi sana, wengi wao walikuwa waandishi na wengi wao walikuwa wanafalsafa. Watu walijifunza mambo ya hisabati na sayansi mbalimbali. Mtu aliye mjanja wa kujua vitu vingi huitwa "Mtu wa Renaissance". Leonardo da Vinci, ambaye alikuwa mchoraji, mwanasayansi, mwanamuziki na pia mwanafalsafa, ndiye Mwana Renaissance mashuhurizaidi . Awali Renaissance ilianzia nchini Italia, lakini punde ikaenea katika Ulaya nzima.


Elimunafsia (pia: saikolojia kutoka Kigiriki ψυχολογία psikhologia) ni fani ya elimu jamii inayolenga kujua nafsi ya binadamu ili kurahisisha ukomavu wake na uhusiano wake na wenzake. Hakuna mtu wa jana, leo au kesho aliye sawasawa na mwingine: kila mmoja ni wa pekee. Mungu ametufanya tofauti ili tutimilizane. Kila mmoja anahitaji wengine, na kila mmoja ni muhimu kwa wenzake. Katika maisha ya jamii kuna sehemu ambayo yeye tu anaweza kuijaza. Wazo hilo linaweza kumsaidia kijana ambaye ni mwepesi kukata tamaa na kujitupa. Daima uhai ni zawadi nzuri kwa mhusika na kwa wenzake wote. Kijana ni zawadi yenye nguvu na wema hata kwa taifa, kiasi kwamba kujali ustawi wa kijana ni kujenga taifa. Tunataka kujifahamu tulivyoumbwa (mwili, nafsi na roho, ambavyo vyote vinafungamana ndani mwetu): 1. ili tuweze kujithamini hasa kwa kuona sisi ni nani mbele ya Mungu; 2. ili tufahamu mipaka yetu na kuikabili inavyofaa; 3. ili tufahamu vipawa tulivyojaliwa tuwashirikishe wenzetu; 4. ili tubadilike kuwa bora zaidi na kuchangia ustawi wa jamii; 5. ili tuhusiane vizuri zaidi na wenzetu; 6. ili tuweze kujieleza kwa watu fulanifulani na kupata mashauri ya kutufaa.


Madini (kwa Kiarabu: معدن, ma'adan; kwa Kiingereza: mineral) ni dutu mango inayopatikana duniani kiasili. Madini huwa na tabia maalumu ya kikemia, si mata ogania na mara nyingi huwa na muundo wa fuwele (kristali). Kwa lugha nyingine: Madini ni elementi au kampaundi ya kikemia inayoonyesha umbo la fuwele na ambayo imejitokeza katika mchakato wa kijiolojia. Kuna takriban madini 4,000 yaliyogunduliwa duniani. Miamba yote yanaundwa na madini na kuna hasa madini 30 yanayounda sehemu kubwa ya miamba duniani. Miamba kwa kawaida huwa na madini mbili au zaidi ndani yake. Madini yapo kila mahali. Katika mazingira yetu kila jiwe limeundwa na madini. Ardhi ya shamba ina kiwango kikubwa cha madini ni punje za mchanga ambao ni mawe yaliyosagwa. Tukiwasha taa kuna madini kwenye uzi ya kuwaka na umeme umefika kwenye taa kupitia shaba ya waya; na shaba hiyo ni madini. Seli za mwili wetu huhitaji madini na hivyo ni muhimu kwamba chakula chetu kina kiasi kidogo cha madini ya lazima kama chuma au kloridi. Madini kadhaa hupendwa kama vito (johari, mawe ya thamani) au pia dhahabu. Madini ni kati ya vitu vigumu vilivo vya kawaida katika Dunia.


Wasafi Classic Baby (inayojulikana sana kwa ufupi wake: 'WCB'; wakati mwingine inatajwa kama WCB Wasafi). ni lebo ya rekodi ya Tanzania iliyoanzishwa na mwanamuziki Diamond Platnumz . WCB Wasafi imesaini idadi ya wasanii kutoka Tanzania ambao wamefanikiwa kupata muziki wao kote barani Afrika na baadhi yao hata wakiteuliwa kwenye tuzo za BET, Tuzo za Muziki za MTV Africa na AFRIMMA MTV Africa Music Awards and AFRIMMA awards . WCB Wasafi ina wafanyakazi 36 na hii ni pamoja na wasanii wote waliosainiwa chini ya lebo hiyo, producer (Laizer, Tuddy Thoma), wapigapicha, wasimamizi wa wasanii (Babu Tale, Sallam SK, Said Fella, Ricardo Momo, Makame Fumbwe, Joseph Oladugba King, Lukamba, Rayvanny, Mbosso, Zuchu, Lava Lava, Queen Darling), wacheza muziki (Dummy Utamu, Mose Iyobo, Zungu, Hbaajuni) na usimamizi mzima. Pamoja na Harmonize kuondoka lakini WCB inaendelea vizuri. "Tanzania: Wasafi Classic Donates to Support Quality Education", Tanzania Daily News (Dar es Salaam), 2016-06-08.  "VIDEO: Vigezo vya kujiunga na record label ya WCB ya Diamond Platnumz – Millardayo.com".


Millard Afrael Ayo (alizaliwa Arusha, 26 Januari, 1986) ni mtangazaji, mwandishi wa habari na mwanablogu kutoka nchini Tanzania. Millard anafahamika sana kwa kipindi chake cha Amplifier katika redio ya Clouds FM Archived 14 Aprili 2019 at the Wayback Machine.. Alianza kutambulika baada ya kujiunga ITV/Radio One mwaka 2008 kabla 2010 kujiunga Clouds FM. Millard Ayo, vilevile anamiliki tovuti ya habari mbalimbali za ndani na nje ya Tanzania inayoitwa millardayo.com ambayo ni moja ya tovuti bora nchini Tanzania. Mbali na hayo, Millard anayo idhaa katika YouTube inaitwa Ayo TV. Idhaa hiyo inatoa habari mbalimbali na inatenda kama televisheni(TV) Mtandaoni. Ayo amekuwa maarufu Afrika Mashariki kwa uharaka wa kutoa habari kwa muda, matukio kama: siasa, michezo na burudani amekuwa akiyafikisha kwa watu mbalimbali kwa wakati husika. Wasifu wa Millard Ayo katika wavuti yake


Nyumba ni jengo lenye shabaha ya kuwapa watu makazi na nafasi ya kuishi humo. Watu walianza kujenga nyumba tangu miaka mielfu mingi kama kinga dhidi ya hali ya hewa na athari za jua, usimbishaji au baridi. Nyumba ni makazi ya kudumu tofauti na makazi ya muda kama hema. Kuna nyumba ndogo yenye chumba kimoja tu lakini kuna pia nyumba zenye vyumba mamia. Pale ambako nafasi ya kujenga ni haba kuna nyumba za ghorofa. Kiasili maghorofa yalijengwa pia kwa sababu za usalama. Nyumba huwa na ukuta na paa. Kila nyumba inahitaji mlango; kama nyumba ni ndogo mlango huu unaweza kutosheleza pia mahitaji ya mwanga. Nyumba nyingi huwa pia na madirisha kwa kuingiza nuruna hewa. Katika nchi za joto nyumba za utamaduni asilia mara nyingi hujengwa nyepesi. Penye joto hakuna sababu ya kuwa na kuta nene za kuzuia baridi. Paa inahitaji kuwapa wenyeji kivuli wakati wa mchana na kinga dhidi ya mvua wakati wa masika. Nyumba hutofautiana na mazingira na hali ya hewa, halafu kutokana na vifaa vya ujenzi kama udongo, ubao, matofali, simiti na kadhalika. Katika utamaduni asilia vifaaa hivi vilichaguliwa na hadi leo huchaguliwa kutokana na vile vinavyopatikana katika mazingira.


Denver ndiyo mji mkuu katika jimbo la Colorado. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao milioni 2.5 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 1609 kutoka juu ya usawa wa bahari. Chuo Kikuu cha Denver


Mazingira ni jumla ya mambo yote yanayomzuguka kiumbe katika maisha yake. Kwa hiyo kila unachokiona ni mazingira yako. Mazingira huweza kuundwa na vitu mbalimbali; yanaweza kuwa ya asili (kama misitu, milima, maziwa, mabonde, mito, bahari n.k.) au ya kutengenezwa na binadamu (kama majengo, viwanda n.k.). Hivyo tunapaswa tuwe makini katika kujenga mazingira yetu kwa sababu vitu vingine huyaharibu, kama vile uchafuzi wa hewa, uchafuzi wa bahari, uchafuzi wa ardhi, n.k. Tunapaswa kutunza mazingira yetu kwa sababu kilimo, ufugaji mvua, n.k. huathiriwa na uchafuzi wa mazingira. Mazingira hutunzwa kwa njia mbalimbali kama vile kupanda miti kwa wingi, kutunza vyanzo vyetu vya maji, na kutumia maji vizuri, hasa katika shughuli za kilimo, ili kuliepuka tatizo la ukame. Nchi mbalimbali zina kanuni za ulinzi wa mazingira. Kwa mfano katika nchi ya Marekani, kuna kanuni kuhusu ulinzi wa wanyama wanaokaribia kutoweka. Kanuni hii iko katika sheria ya Endangered Species Act (ESA) iliyopitishwa na rais Richard Nixon mwaka 1973. Pia kuna mkataba wa kimataifa uitwao Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Flora and Fauna (CITES).


Armadilo (kutoka Kihispania: armadillo) ni wanyama wadogo wa Amerika wenye mabamba ya mifupa juu ya mgongo yao. Wanafanana na kakakuona wa Afrika na Asia kijuujuu. Oda CINGULATA Familia Chlamyphoridae Nusufamilia Chlamyphorinae Jenasi Calyptophractus Calyptophractus retusus, Armadilo Kichimbakazi Mkubwa (Greater fairy armadillo) Jenasi Chlamyphorus Chlamyphorus truncatus, Armadilo Kichimbakazi Pinki (Pink fairy armadillo) Nusufamilia Euphractinae Jenasi Chaetophractus Chaetophractus vellerosus, Armadilo-manyoya Mpiga-yowe (Screaming hairy armadillo) Chaetophractus villosus, Armadilo-manyoya Mkubwa (Big hairy armadillo) Chaetophractus nationi, Armadilo-manyoya wa Andes (Andean hairy armadillo) Jenasi Euphractus Euphractus sexcinctus, Armdilo Mishipi-sita (Six-banded armadillo) Jenasi Zaedyus Zaedyus pichiy, Armadilo Pichi (Pichi) Nusufamilia Tolypeutinae Jenasi Cabassous Cabassous centralis, Armadilo Mkia-uchi Kaskazi (Northern naked-tailed armadillo) Cabassous chacoensis, Armadilo Mkia-uchi wa Chako (Chacoan naked-tailed armadillo) Cabassous unicinctus,


Mfumo wa vyama vingi ni hali ya kuwa na chama zaidi ya kimoja,katika nchi moja.Madhumuni ya kuwa na vyama vingi vya siasa ni kuleta ushindani wa kisiasa,ili kuleta maendeleo ya nchi,upinzani wa kisiasa sio uadui kama watu wengi kwenye nchi zinazoendelea wanavyodhani,kuwa na vyama vingi ni kuongeza wigo wa demokrasia katika jamii huska. Tanzania ni nchi yenye mfumo wa vyama vingi vya siasa uliorejeshwa katika katiba ya Tanzania mwaka 1992. Chama tawala ni Chama cha Mapinduzi (CCM) ambacho kimetokana na muungano kati ya Tanganyika African National Union (TANU) na Afro Shiraz Party (ASP) ya Zanzibar. Vyama vingine vya siasa Tanzania ni Civic United Front (CUF), Tanzania Labour Party (TLP), Chama cha Demokrasia na Maendeleo (Chadema), National Convention for Constitution and Reconstruction-Mageuzi (NCCR-Mageuzi), National League of Democracy (NLD), Democratic Party (DP), na Demokrasia Makini. Alliance for Change and Transparency (ACT-Wazalendo) Chama cha Ukombozi wa Umma (CHAUMMA)


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 9 | Karne ya 10 | Karne ya 11 | ► ◄ | Miaka ya 950 | Miaka ya 960 | Miaka ya 970 | Miaka ya 980 | Miaka ya 990 | Miaka ya 1000 | Miaka ya 1010 | ► ◄◄ | ◄ | 983 | 984 | 985 | 986 | 987 | 988 | 989 | 990 | 991 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 987 BK (Baada ya Kristo). Wikimedia Commons ina media kuhusu: 987


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 9 | Karne ya 10 | Karne ya 11 | ► ◄ | Miaka ya 950 | Miaka ya 960 | Miaka ya 970 | Miaka ya 980 | Miaka ya 990 | Miaka ya 1000 | Miaka ya 1010 | ► ◄◄ | ◄ | 980 | 981 | 982 | 983 | 984 | 985 | 986 | 987 | 988 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 984 BK (Baada ya Kristo). 20 Agosti - Papa Yohane XIV Wikimedia Commons ina media kuhusu: 984


George Wald (18 Novemba 1906 – 12 Aprili 1997) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza mabadiliko ya kikemia ndani ya jicho. Mwaka wa 1967, pamoja na Ragnar Granit na Haldan Hartline alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 9 | Karne ya 10 | Karne ya 11 | ► ◄ | Miaka ya 900 | Miaka ya 910 | Miaka ya 920 | Miaka ya 930 | Miaka ya 940 | Miaka ya 950 | Miaka ya 960 | ► ◄◄ | ◄ | 932 | 933 | 934 | 935 | 936 | 937 | 938 | 939 | 940 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 936 BK (Baada ya Kristo). Wikimedia Commons ina media kuhusu: 936


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 9 | Karne ya 10 | Karne ya 11 | ► ◄ | Miaka ya 890 | Miaka ya 900 | Miaka ya 910 | Miaka ya 920 | Miaka ya 930 | Miaka ya 940 | Miaka ya 950 | ► ◄◄ | ◄ | 924 | 925 | 926 | 927 | 928 | 929 | 930 | 931 | 932 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 928 BK (Baada ya Kristo). Desemba - Papa Leo VI Desemba - Papa Yohane X Wikimedia Commons ina media kuhusu: 928


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 9 | Karne ya 10 | Karne ya 11 | ► ◄ | Miaka ya 920 | Miaka ya 930 | Miaka ya 940 | Miaka ya 950 | Miaka ya 960 | Miaka ya 970 | Miaka ya 980 | ► ◄◄ | ◄ | 951 | 952 | 953 | 954 | 955 | 956 | 957 | 958 | 959 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 955 BK (Baada ya Kristo). Oktoba - Papa Agapeto II Wikimedia Commons ina media kuhusu: 955


Buenos Aires (kihisp.: "upepo mzuri") ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Argentina katika Amerika Kusini mwenye wakazi 2,776,234. Mji uko kando la Río de la Plata kwenye pwani la mashariki ya Amerika Kusini kwa 34°36′S na 58°23′W. Magharibi ya Buenos Aires zinanaza tambarare zenye rutba za pampa. Google Maps Satellite city View digital Buenos Aires Buenos Aires Travel Guide english.buenosaires.com - Tourism Portal[dead link] Official Tourism Website (English, Spanish, Portuguese and guides in ten different languages including Chinese, Japanese, French, German, Italian, etc.) Archived 20 Julai 2006 at the Wayback Machine. (Kiingereza) The Buenos Aires Herald La Nación Infobae La Prensa Clarín Wikimedia Commons ina media kuhusu: Buenos Aires


Idi Amin Dada (/ˈiːdi ɑːˈmiːn/;  1923–1928 – 16 Agosti 2003) alikuwa mwanasiasa na afisa wa jeshi ambaye alipata kuwa Rais wa Uganda kuanzia mwaka 1971 hadi 1979. Alitawala kidikteta ilhali uchumi wa nchi uliporomoka na makosa mengi ya jinai dhidi ya haki za kibinadamu yalitendwa. Idadi ya watu waliouawa Uganda chini ya utawala wake imekadiriwa kuwa kati ya 100,000 na 500,000. Katika miaka yake ya kushika serikali Amin alibadilika kutoka uhusiano wa kirafiki na nchi za magharibi, na hasa Israeli, kuhamia upande wa Muammar Gaddafi wa Libya, Mobutu Sese Seko wa Zaire, Umoja wa Kisovyeti na Ujerumani ya Mashariki. Hata hivyo Amin alipata usaidizi wa ofisi ya upelelezi ya Marekani CIA iliyotuma silaha na vifaa vingine kwa jeshi lake. Mwaka 1977 Amin alivunja uhusiano wa kidiplomasia na Ufalme wa Maungano (Uingereza) akajitangaza kuwa alishinda na kujiongezea sifa ya CBE ("Conqueror of the British Empire"). Kuanzia wakati ule cheo chake rasmi kilikuwa "His Excellency President for Life, Field Marshal Alhaji Dr. Idi Amin Dada, VC, DSO, MC, CBE".


Metali (kutoka Kiingereza metal) ni kundi la elementi zenye tabia za pamoja kama vile zinapitisha umeme kwa urahisi zinapitisha joto zinang'aa ni wayaikaji (zinaweza kubabatizwa kuwa wembamba kama waya au kupinduliwa kabla ya kuvunjika) Kikemia tabia hizo zote zinatokana na muungo metali ya elementi hizo. Kinyume chake simetali kwa kawaida ni kechu kama mangu, hazing'ai na zinahami (hazipitishi umeme). Idadi kubwa ya elementi katika mfumo radidia huhesabiwa kati ya metali. Kuna pia elementi zinazoonyesha tabia za kati ya metali na simetali kama vile metaloidi au nusumetali. Mifano ya metali ni chuma (feri) dhahabu (auri) fedha (ajenti) natiri alumini Metali zimetumiwa na binadamu kwa vyombo vyao tangu zamani. Mwanzoni watu walitumia mawe tu kwa vifaa vingi, lakini baadaye walitambua faida ya metali. Hapo ilikuwa lazima kujifunza jinsi ya kutoa metali yenyewe katika hali ya oksidi au michanganyiko ya matapo jinsi zinavyotokea kwa kawaida. Metali za kwanza zilizotumiwa ni dhahabu na shaba zinazoweza kupatikana kama metali tupu na safi. Ziko laini, hivyo zinaweza kupewa umbo kwa kupigwa kwa nyundo ya jiwe. Kuna mifano ya mapambo ya kale sana. Katika Asia na Ulaya shaba ilikuwa metali ya kwanza iliyotumiwa na watu.


Anatomia (pia anatomi, en:anatomy, kutoka Kigiriki ἀνατέμνειν anatemnein - kupasua, kufungua) ni elimu ya miili ya viumbehai kama binadamu, wanyama na mimea. Inachungulia muundo na umbile la mwili na sehemu au viungo vyake. Wataalamu wa anatomia hufungua mwili na kuikata kwa sehemu zake kwa kusudi la kuongeza elimu ya muundo wake. Elimu hii inasaidia kuelewa magonjwa, pamoja na sababu na matokeo yake. Ni pia msingi wa mafundisho ya tiba na elimu ya matibabu. Anatomi ni pendekezo la KyT kutokana na matamshi ya Kiingereza Biolojia Sayansi Anatomia katika Open Directory Project Anatomy Archived 17 Februari 2015 at the Wayback Machine., In Our Time. BBC Radio 4. Melvyn Bragg with guests Ruth Richardson, Andrew Cunningham and Harold Ellis. "Anatomy of the Human Body". 20th edition. 1918. Henry Gray Anatomia Collection: anatomical plates 1522 to 1867 (digitized books and images)


Niklas Süle (alizaliwa 3 Septemba, 1995) ni mchezaji wa soka wa Ujerumani ambaye anacheza kama beki wa kati wa Bayern Munich na timu ya taifa ya Ujerumani. Sule alianza kazi yake na Rot-Weiß Walldorf ya Ujerumani. Mnamo 11 Mei 2013, Süle alihamia klabu ya Hoffenheim. Mwaka mmoja baadae Süle alipata nafasi katika klabu ya Bayern Munich, ameisaidia sana timu yake kushinda ligi ya ujerumani mara tatu mfululizo.


Vidukari-sufu au vidung'ata ni wadudu wadogo wa familia Pseudococcidae katika oda Hemiptera ya nusungeli Pterygota (wenye mabawa). Licha ya jina lao wadudu hawa siyo vidukari kwa ukweli lakini aina za wadudu-gamba. Wanachoza nta kama wadudu-gamba wote lakini nta hii haiumbi aina ya gamba. Nta ina umbo wa nyuzi nyeupe ambayo zinawapa wadudu hawa jina lao. Vidukari-sufu ni sumbufu kama wadudu-gamba wengine. Kinyume na jamaa wao wanasambaza virusi kwa sababu hutembea zaidi, k.m. virusi ya chipukizi lililofura ya mkakao (CSSV), virusi ya mnanasi ulionyauka na virusi ya majani yaliyosokotwa ya mzabibu (GRLaV). Hata shida ya kuvu inayokua kwa mana zao ni kubwa zaidi (angalia ukurasa wa kidukari). Adui wa vidukari-sufu ni sawa na wale wa wadudu-gamba: wadudu-kibibi, wadudu mabawa-vena na nyigu wa kidusia na pia kuvu viuawadudu (entomopathogenic fungi) kama Beauveria bassiana, Lecanicillium lecanii na Neozygites fumosa. Vidukari-sufu ni wadogo. Kiwiliwili chao kimerefuka kidogo na kina urefu wa mm 2-5. Majike huchoza nyuzi za nta nyeupe zilizo na kifano cha sufu au unga (asili ya jina la Kiingereza mealybug).


Makanisa Katoliki ya Mashariki ni madhehebu 23 ya Ukristo ambayo yanafuata mapokeo mbalimbali ya Mashariki katika ushirika kamili na Askofu wa Roma (Papa), hivyo pia na Kanisa Katoliki lote duniani. Mapokeo hayo ni hasa yale ya Aleksandria (Misri), Antiokia (kihistoria jiji la Siria, leo nchini Uturuki), Konstantinopoli (kihistoria jiji la Ugiriki, leo nchini Uturuki), Armenia na Wakaldayo (kihistoria Mesopotamia, leo Iraq). Baadhi ya mapokeo hayo yamezaa matawi, kama ya Misri yale ya Ethiopia na Eritrea. Pamoja na hayo, kama Makanisa ya Waorthodoksi, hayo pia yanaambatana na utamaduni wa taifa, na kuyafanya yagawanyike kiutawala hata kama teolojia, liturujia n.k. zinaendelea kuwa zilezile kadiri ya mapokeo. Kwa jumla yanakubali kuwa mapadre watu waliooa lakini hawana maaskofu waliooa. Chanzo cha Wakatoliki wa Mashariki ni tofauti: baadhi (hasa wale wa Kanisa la Wamaroni) wanadai kuwa wamedumu tangu mwanzo katika ushirika kamili na Papa, au walijikuta hawana tena mawasiliano na Patriarki wao kutokana na hali ya siasa, hivyo wakaanza kushirikiana na Kanisa la Kilatini (hasa Kanisa la Waalbania wa Italia).


Hifadhi ya Serengeti ni eneo kubwa la mbuga na misitu katika Tanzania ya kaskazini hasa katika mikoa ya Mara na Arusha ikipakana na nchi ya Kenya. Jina Serengeti limechukuliwa kutoka lugha ya Kimasai hasa: "Serengit" humaanisha "Kiwara kisichoisha". Eneo lake ni 14,763 km² na kijiografia inaendelea ndani ya Kenya inapoitwa Hifadhi ya Masai Mara. Mazingira ya Serengeti ni kanda ya kijiografia katika kaskazini-magharibi mwa Tanzania na inaenea kusini-magharibi mwa Kenya kati ya latitude 1 na 3 Kusini na longitude 34 na 36 Mashariki. Inaenea kiwango cha mraba kilometa 30,000 2. Eneo la hifadhi ya Ngorongoro liliwahi kuwa sehemu ya Serengeti hadi kutengwa kama hifadhi ya pekee. Bonde la Olduvai ambako mabaki ya zamadamu yalipatikana liko ndani ya Serengeti. Kanda hii ina hifadhi za taifa na hifadhi mchezo kadhaa. Kuna idadi kubwa ya wanyamapori. Serengeti pamoja na Masai Mara inajulikana hasa kwa uhamisho wa kila mwaka wa zaidi ya milioni moja ya nyumbu wanaovuka mto Mara. Ndiyo gura ya wanyama kwenye ardhi iliyo kubwa na ndefu zaidi duniani, ambao huwa tukio la nusu mwaka. Uhamiaji huo ni moja ya maajabu kumi ya asili ya ulimwengu ya kusafiri.


Wikimedia Commons ina media kuhusu: T.S.Eliot Thomas Stearns Eliot (26 Septemba 1888 – 4 Januari 1965) alikuwa mwandishi kutoka nchi za Marekani na Uingereza. Alizaliwa Marekani lakini alikata uraia wa Uingereza mwaka wa 1927. Hasa aliandika mashairi. Shairi lake "Nchi Kame" (kwa Kiingereza The Waste Land) lilitolewa mwaka wa 1922. Mwaka wa 1948 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.


ֱ Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Milenia ya 2 KK | ► ◄ | Karne ya 14 KK | Karne ya 13 KK | Karne ya 12 KK | ► Miaka ya 1270 KK | Miaka ya 1260 KK | Miaka ya 1250 KK | Miaka ya 1240 KK | ► 1279 KK | 1278 KK | 1277 KK | 1276 KK | 1275 KK | 1274 KK | 1273 KK | 1272 KK | 1271 KK | 1270 KK Makala hii inahusu muongo ya miaka 1279 - 1270 KK. Wikimedia Commons ina media kuhusu: Miaka ya 1270 KK


Mia moja na mbili ni namba inayoandikwa 102 kwa tarakimu za kawaida na CII kwa zile za Kirumi. Ni namba asilia inayofuata 101 na kutangulia 103. Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 17. Namba hurejea miaka 102 KK na 102 BK.


Wasunni ni dhehebu kubwa ndani ya dini ya Uislamu. Takriban asilimia 80 - 90 za Waislamu wote duniani hukadiriwa kuwa Wasunni na wengine 10-20 % huhesabiwa kati ya Washia. Wasunni huitwa kwa Kiarabu ahl ul-sunna (Kiarabu: أهل السنة; "watu wa mapokeo"). Neno Sunni hutokana na neno sunna (kwa Kiarabu : سنة ) inayomaanisha mapokeo ya Mtume Muhammad. Isipokuwa Uajemi, Iraki, Bahrain, Azerbaijan, Yemen, Omani na Lebanoni kundi hilo ni kubwa katika nchi zote penye Waislamu wengi. Wasunni hufuata mwelekeo wa Uislamu ulioanzishwa na ukhalifa wa Abu Bakr na kutokubali uongozi wa familia ya Mtume Muhammad kupitia Ali, Hassan na Husain. Kati ya Wasunni kuna madhehebu nne zinazotofautiana kiasi kuhusu mafundisho ya sharia au sheria ya kidini ya Kiislamu. Ndio Wahanafi, Wamaliki, Washafii na Wahanbali. Kwa jumla Wasunni hukubaliana ya kwamba madhehebu haya yote manne ni sawa. Walimu wengine hasa katika kikundi cha Wawahabi kilichoanzishwa kati ya Wahanbali kimekaza mafundisho yake hadi kuwashtaki wengine kuwa si Waislamu wa kweli. , Idara Sirat e Mustaqeem (Hanafi Organization)Pakistan Archived 11 Desemba 2007 at the Wayback Machine.


Eata (620 hivi - Hexham, Northumbria, leo nchini Uingereza, 26 Oktoba 686) alikuwa abati, halafu pia askofu wa mji huo miaka mitatu, baada ya kuongoza monasteri na makanisa mbalimbali, hasa jimbo la Lindisfarne, kwa upole na unyofu mkubwa, kama alivyosimulia mwanahistoria Beda Mheshimiwa. Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake, 26 Oktoba. Watakatifu wa Agano la Kale Orodha ya Watakatifu Wakristo Orodha ya Watakatifu wa Afrika Orodha ya Watakatifu Wafransisko Fryde, et al. Handbook of British Chronology p. 217 http://www.santiebeati.it/dettaglio/75370 St. Eata's, Atcham, Shrewsbury. Jalada kutoka ya awali juu ya 2013-11-04. Iliwekwa mnamo 2020-10-25. Martyrologium Romanum Colgrave, Bertram (1956). in Battiscombe, C. F.: The Relics of Saint Cuthbert.  (1996) Handbook of British Chronology, Third revised, Cambridge, UK: Cambridge University Press. ISBN 0-521-56350-X.  Walsh, Michael J. (2007). A New Dictionary of Saints: East and West. London: Burns & Oats. ISBN 0-8601-2438-X.  Catholic Online Saints and Angels


Masimino wa Trier (Silly, leo nchini Ubelgiji, karne ya 3 - Poitiers, leo nchini Ufaransa, 12 Septemba 346/349) alikuwa askofu wa 6 wa Trier, leo nchini Ujerumani, aliyepinga sana Uario hata serikali ikamfukuza. Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Mei. Watakatifu wa Agano la Kale Orodha ya Watakatifu Wakristo Orodha ya Watakatifu wa Afrika Orodha ya Watakatifu Wafransisko Athanasius, Epistolae Aeg. 8.336f. http://www.santiebeati.it/dettaglio/55040 Gregory of Tours, De gloria confessorum, xciii, published in Patrologia Latina lxii, cc, 898ff, noted by Warren Sanderson, "The Early Mediaeval Crypts of Saint Maximin at Trier", The Journal of the Society of Architectural Historians 24.4 (December 1965:03-310) p.305, note 11. Martyrologium Romanum  "St. Maximinus". Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company. 1913. Bistum Trier Official website of the Diocese of Trier Ökumenisches Heiligenlexikon: "Maximin von Trier" (Ekkart Sauser) Schaff-Herzog, Biographisch-Bibliographische Kirchenlexikon: "Maximinus" [1]


Didiévi ni jina la maeneo ya Cote d'Ivoire: mji wa Didiévi na wilaya wa Didiévi.


Wilaya ya Gomba ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Kati, Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 159,922 (sensa ya mwaka 2014).


Kitabu cha Hosea ni kimojawapo kati ya vitabu vya Tanakh (yaani Biblia ya Kiebrania), na hivyo pia vya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo. Kwa kuwa kina sura 14 tu, kimepangwa tangu zamani za kale kati ya vitabu 12 vya Manabii Wadogo. Hata hivyo umuhimu wake katika maendeleo ya Ufunuo wa Mungu kwa Israeli ni mkubwa, kwa jinsi kilivyoathiri vitabu vilivyofuata hadi Kitabu cha Ufunuo. Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo hayo. Nabii Hosea alitokea Ufalme wa Israeli (Kaskazini) ambapo alifanya kazi ya unabii kuanzia miaka ya mwisho ya utawala wa Yeroboamu II (786 - 746 KK) hadi karibu na maangamizi ya mwaka 722 KK ambayo aliyatabiri kutokana na uasi wa kidini wa Waisraeli wenzake. Wakati huohuo walifanya kazi pia Amosi upande wa Kaskazini, halafu Isaya katika Ufalme wa Kusini (Yuda). Hosea alitangaza hasa upendo wa Mungu kwa taifa lake. Adhabu zenyewe zilizotabiriwa zinaelezwa kuwa zimetokana na upendo huo wenye wivu ambao unalenga kuwarudisha Waisraeli katika upendo mwaminifu wa kiuchumba. Hosea alikuwa wa kwanza kumfananisha Mwenyezi Mungu na mume mwaminifu wa mwanamke malaya.


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 4 | Karne ya 5 | Karne ya 6 | ► ◄ | Miaka ya 440 | Miaka ya 450 | Miaka ya 460 | Miaka ya 470 | Miaka ya 480 | Miaka ya 490 | Miaka ya 500 | ► 470 | 471 | 472 | 473 | 474 | 475 | 476 | 477 | 478 | 479 Makala hii inahusu muongo ya miaka 470 - 479. Wikimedia Commons ina media kuhusu: Miaka ya 470


Kiday ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Chad inayozungumzwa na Waday. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kiday imehesabiwa kuwa watu 49,900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiday iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi. lugha ya Kiday kwenye Multitree makala za OLAC kuhusu Kiday lugha ya Kiday katika Glottolog http://www.ethnologue.com/language/dai


Picha:Kelly, Grace (Rear Window).jpg Uzuri ni sifa ya nafsi, mnyama, mahali, tendo, wazo, neno, tungo, sauti, picha au kitu chochote kinachopendeza. Kimsingi, kwa wanaomuamini Mungu, ni sifa yake ambayo inajumlisha zile za umoja, ukweli na wema, na kujitokeza katika utakatifu wa watu wake. Kwa namna mbalimbali uzuri unachunguzwa na falsafa, sosholojia, saikolojia n.k. na kulengwa na binadamu tangu zamani za kale, hasa kwa njia ya sanaa za aina mbalimbali. Tangu mtu yupo, hawezi kuridhika na mahitaji ya mwili tu. Pengine uzuri unategemea utamaduni, lakini mara nyingi unapendeza watu wote. Mang'amuzi ya "uzuri" mara nyingi yanatokana na utambuzi wa ulinganifu na uasilia, unaomfanya mtu ajisikie salama na kuridhika. Hata hivyo, kwa kuwa mara kadhaa ni mang'amuzi ya binafsi, mithali ya Kiingereza inasema, "beauty is in the eye of the beholder" ("uzuri umo jichoni mwa mtazamaji")hata pengine ni suala la urithi. Gary Martin (2007). Beauty is in the eye of the beholder. The Phrase Finder. Jalada kutoka ya awali juu ya 2007-11-30.


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 20 | Karne ya 21     ◄ | Miaka ya 2020 | Miaka ya 2030 | Miaka ya 2040 | Miaka ya 2050         ◄◄ | ◄ | 2048 | 2049 | 2050 | 2051 | 2052 | 2053 | 2054 | 2055 | 2056 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 2052 BK (Baada ya Kristo). Wikimedia Commons ina media kuhusu: 2052


Neno au jina la toba hurejea maana tofauti zifuatazo: toba kama kujuta dhambi katika dini; Toba, mfalme mkuu wa Japani (1107-1123); Go-Toba au Toba wa Pili, mfalme mkuu wa Japani (1183-1198).


Kitambaa (pia kitambara) ni kipande cha tambaa au jora ambalo kimekatwa ili kushonea vazi la binadamu, kama vile shati, sketi au suruali, au kwa madhumuni mengine, kama vile kutandika meza, kochi au samani nyingine, kushonea pazia, kurembesha, kupenga, kuosha, kupangusa vitu zilizomwagikiwa kiowevu na pia vitu vikavu kama vile madirisha ya glasi n.k. Siku hizi vitambaa vinatengenezwa kwa kawaida katika viwanda. Mara nyingi hutengenezwa kwa kuunganisha nyuzi pamoja, ziwe za asili au vitu vilivyotengenezwa na mwanadamu. Mifano ya nyuzi za asili ni pamba na hariri. Mifano ya nyuzi zilizotengenezwa na binadamu ni nailoni na akriliki. Rangi ya kitambaa inazingatiwa sana katika matumizi, kulingana na utamaduni, hali n.k. iLearnFashion (2018-01-25). Different Types of Fabrics Clothing Material Textile – Sources and Usages (en). Learn All About Fashion Outfits Beauty and Lifestyle. Jalada kutoka ya awali juu ya 2018-12-14. Iliwekwa mnamo 2018-12-20. Textile Cloth List_of_textile_fibres Clothing_material


Hoverla ni milima ya Karpati (Ulaya), katika nchi ya Ukraina. Urefu wake ni mita 2,061 juu ya usawa wa bahari. Orodha ya milima Orodha ya milima ya Ulaya


Utumishi wa Umma na Utawala Bora ni wizara kamili ambayo ipo chini ya Ofisi ya Rais na kusimamiwa na Waziri chini ya utendaji wa Katibu Mkuu na Naibu Katibu mkuu ambao wote kwa pamoja wanaratibu shughuli za kila siku za Wizara hiyo. Mojawapo ya majukumu ya wizara hiyo ni kusimamia misingi yote ya utumishi kwa kulinda maadili ya mtumishi wa umma. Tanzania ni miongoni mwa nchi zinazosimamia utawala bora, hivyo serikali ikaona umuhimu wa uwepo wa Wizara hiyo ambayo ipo chini ya usimamizi wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Rais ni kama mwangalizi tu, kazi ikibaki chini ya waziri mwenye dhamana. Nakala iliyohifadhiwa. Jalada kutoka ya awali juu ya 2018-07-21. Iliwekwa mnamo 2018-06-17. Serikali ya Tanzania Wizara za Serikali ya Tanzania Tovuti


Mto Ngoru unapatikana katika kaunti ya Tharaka-Nithi, katikati ya Kenya. Maji yake yanaishia katika mto Tana, ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika Bahari Hindi. Mito ya Kenya Orodha ya mito ya kaunti ya Tharaka-Nithi Geonames.org


Wilaya ya Daloa (kwa Kifaransa: département de Daloa) ni moja kati ya Wilaya nne za Mkoa wa Haut-Sassandra ulioko Magharibi mwa Cote d'Ivoire. Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 591,633. Makao makuu ya eneo hilo ni Daloa. Wilaya ya Daloa sasa imegawanywa katika tarafa zifuatazo: Bédiala; Daloa; Gadouan; Gboguhé; Gonaté; Zaïbo. "Préfets de Région et de Préfets de Département (Conseil des ministres du mercredi 26 septembre 2012)", abidjan.net, 2 October 2012.


Mto Kura unapatikana katika wilaya ya Iganga, mashariki mwa Uganda. Orodha ya mito ya Uganda Orodha ya mito ya wilaya ya Iganga Geonames.org


Amando wa Maastricht (Nantes, leo nchini Ufaransa, 584 hivi - Elnon, Ufaransa, 679 hivi) alikuwa mmonaki, halafu mkaapweke, tena mmisionari katika maeneo mbalimbali ya Ulaya, hasa Ubelgiji, na askofu mkuu wa Tongres na Maastricht, leo nchini Ubelgiji. Tangu kale ametambuliwa kuwa mtakatifu. Sikukuu yake ni tarehe 6 Februari. Watakatifu wa Agano la Kale Orodha ya Watakatifu Wakristo Orodha ya Watakatifu wa Afrika Orodha ya Watakatifu Wafransisko http://www.santiebeati.it/dettaglio/91760 Martyrologium Romanum Acta Sanctorum (Antwerp, 64 vols, 1643-), Feb 1 (1658), 815-904 Krusch, B, Monumenta Germaniae Historica, Scriptores rerum merov., V, 395-485 Moreau, E de, Saint Amand (1927) An abbreviated version is Moreau, Saint Amand, le principal évangélisatur de la Belgique, 1942. Moreau, E de, La Vita Amandi Prima et les Fondations monastiques de St Amand, Analecta Bollandiana lxvii (1949), 447-64 Wikimedia Commons ina media kuhusu: Amando wa Maastricht Website of Saint-Amand-les-Eaux, with a good history section (in French)


LH au lh ni kifupi cha: Kodi ya IATA ya Lufthansa, Ujerumani Kodi ya ICAO ya Hungaria


Ugonjwa wa malale (au malale kwa kifupi) ni maradhi yanayosababishwa na vidusia vinavyoambukiza binadamu na mamalia wengine. Vidusia hivi ni wana wa jenasi Trypanosoma kwa Kilatini. Spishi inayoambukiza binadamu ni Trypanosoma brucei ambaye ana nsususpishi mbili: T. b. gambiense (T.b.g.) na T. b. rhodesiense (T.b.r.). Malale ya ng'ombe au nagana yasababishwa na T. brucei na T. vivax. Zaidi ya asilimia 98 ya malale ya binadamu husababishwa na T.b.g. ) Kawaida binadamu anaambukizwa kutokana na kuumwa na mbung’o anayechukua ugonjwa huo, naye binadamu akiwa kwenye sehemu za vijijini. Kuanzia katika kiwango cha kwanza la ugonjwa huu kuna homa, kuumwa kwa kichwa, hali ya mwasho, na kuumwa kwa viungo. Hali hizo huanza katika muda wa juma moja hadi majuma matatu baada ya kuumwa na mbung’o. Muda wa majuma hadi miezi kadhaa baadaye kiwango cha pili huanzia na mchafuko, hali mbaya ya kupatana kiwiliwili, kutosikia, na usingizi wa mang’ amung’amu. Mkakati wa utambuzi ni pamoja na utafutaji wa kimelea unaobainika katika damu iliyoganda ama katika majimaji ya kivimbe cha kiowevu kilicho katika mishipa na mianya ya limfu.


Mto Ikonka ni kati ya mito ya mkoa wa Geita (Tanzania Kaskazini-Magharibi). Maji yake yanaelekea mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki. Mito ya Tanzania Orodha ya mito ya mkoa wa Geita


Mpingakristo katika Biblia ni mtu au watu waliotabiriwa katika Waraka wa kwanza wa Yohane na Waraka wa pili wa Yohane kuwa watatokea kumpinga Yesu Kristo ili kushika nafasi yake. Badala yake Injili zinawazungumzia Makristo wa uongo na Waraka wa pili kwa Wathesalonike unamtaja "Mtu wa dhambi" Katika Uislamu, anatajwa Al-Masih ad-Dajjal (المسيح الدجال) kama mmoja atakayetokea kudanganya binadamu kabla ya ujio wa pili wa nabii Isa bin Mariamu (Yesu). KJV Search Results for Antichrists. The Blue Letter Bible. Iliwekwa mnamo 2014-02-13. BibleGateway.com: translations of 1 John 2:18 John 2:22. The Blue Letter Bible. Iliwekwa mnamo 2018-12-17. Matthew 24:3-5, 24 Homily 4 on Second Thessalonians. From Nicene and Post-Nicene Fathers, First Series, Vol. 13. Edited by Philip Schaff. (Buffalo, NY: Christian Literature Publishing Co., 1889.) Revised and edited for New Advent by Kevin Knight. Foxe, John (1583). The Acts and Monuments, Book II. Retrieved on 2010-06-06.  [347-420] (1893) "Letter to Pope Damasus", A Select Library of Nicene and Post-Nicene Fathers of the Christian Church, Henry Wace, 2nd series VI, New York: The Christian Literature Company, 19.


Magret Bays (kwa Kifaransa: Marguerite; Sivierez, Fribourg, Uswisi, 8 Septemba 1815 – Sivierez, 27 Juni 1879), alikuwa mshonaji wa Uswisi. Alijiunga na Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko na kutekeleza karama yake katika maisha ya nyumbani akizama katika sala na kusaidia wahitaji. Mwaka 1854 alijikuta ana madonda mwilini kama yale ya Yesu msulubiwa. Pia alipata njozi. Alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mwenye heri tarehe 29 Oktoba 1995, halafu Papa Fransisko alimtangaza mtakatifu tarehe 13 Oktoba 2019. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 27 Juni. Watakatifu wa Agano la Kale Orodha ya Watakatifu Wakristo Orodha ya Watakatifu wa Afrika Orodha ya Watakatifu Wafransisko Martyrologium Romanum Python, Martial (1 January 2011). La vie mystique de Marguerite Bays: stigmatisée suisse. Parole et silence, 35–39. ISBN 9782889180059. OCLC 779696750.  Hagiography Circle


Marsala ni mji wa mkoa wa Sicilia, Italia visiwani wenye wakazi 82,640 (2018). Orodha ya miji ya Italia


Kiambiu ni mtaa fukara wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya.


Uwanja wa Michezo wa Richards Bay ni uwanja ambao hutuika katika kufanya shughuli mbalimbali za kimichezo huko Richards Bay, KwaZulu-Natal nchini Afrika Kusini. Hutumika zaidi kwa mechi za mpira wa miguu (soka), na kwa sasa ni uwanja wa nyumbani wa kilabu ya Thanda Royal Zulu inayoshiriki Ligi daraja la kwanza, na kwa vilabu vingine kama Mkali Stars FC na Real Classic FC vinavyoshiriki Ligi ya Ligi ya Vodacom. https://int.soccerway.com/venues/south-africa/richards-bay-sports-stadium Soccerway info about Richards Bay Sports Stadium


Philipp Eduard Anton Lenard (7 Juni 1862 – 20 Mei 1947) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Ujerumani. Alitayarisha misingi ya nadharia za elektroni. Pia aliipinga nadharia ya Albert Einstein (Relativity Theory). Mwaka wa 1905 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.


Mto Mssingwi unapatikana mashariki mwa Tanzania. Maji yake yanaishia katika Bahari ya Hindi. Mito ya Tanzania Geonames.org


|thumb|Caption text]] Shigeo Sugimoto (杉本 茂雄; 4 Desemba 1926 - 2 Aprili 2002) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani. Sugimoto alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 7 Machi 1951 dhidi ya Uajemi. Sugimoto alicheza Japani katika mechi 3. Japan National Football Team Database Shigeo Sugimoto at National-Football-Teams.com


Marcus Maecilius Flavius Eparchius Avitus (takriban 395 – 17 Oktoba, 456) alikuwa Kaizari wa Dola la Roma kuanzia 9 Julai, 455 hadi kifo chake. Alimfuata Petronius Maximus. Orodha ya Makaizari wa Roma


Robert Robinson (13 Septemba 1886 – 8 Februari 1975) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza misombo ya kikaboni, kwa mfano alkaloidi. Mwaka wa 1939 alipewa cheo cha "Sir". Mwaka wa 1947 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.


Fedha kwa maana ya malipo au sarafu angalia makala ya pesa Fedha (kutoka Kiarabu فضة; kisayansi pia: ajenti/agenti kutoka Kilatini "argentum") ni elementi na metali yenye kifupi cha Ag na namba atomia 47 katika mfumo radidia. Uzani atomia ni 107.86. Ajenti huyeyuka kwa 1234,93 K (961,78 °C) na kuchemka kwa 2435 K (2162 °C). Kiasili yatokea kama metali nyeupenyeupe na laini au kama mchanganyiko katika madini. Kati ya metali zote fedha ni wayaikaji na inapitisha vizuri umeme. Huhesabiwa kati ya metali adimu na katika historia imetumiwa mara nyingi kama metali ya kutengenezea sarafu. Kwa sababu hiyo mara nyingi kwa Kiswahili neno "fedha" linatumiwa sawa na "pesa" au "sarafu".


Caesi ni elementi na metali alikali yenye namba atomia 55 kwenye mfumo radidia na uzani atomia 132.9054519. Alama yake ni Cs. Jina linatokana na Kilatini "caesius" linalomaanisha buluu kwa sababu ya mistari taswirangi yake iliyo upande wa buluu ya taswirangi. Caesi ni metali yenye kiwango cha kuyeyuka duni sana ya 28 °C, hivyo hutokea kama kiowevu kwa halijoto ya chumbani tayari. Ni dutu inayomenyuka sana kwa hiyo haitokei kwa umbo safi kiasili bali kwa kampaundi mbalimbali. Kati ya elementi zote mmenyuko wake ni mkali baada ya Florini. Kwa sabu hiyo Caesi hupaswa kutolewa katika maabara na hutunzwa ndani ya gesi adimu kama arigoni. Matumizi yake ni katika saa atomia, vyoo kwa teknolojia ya inforedi na kwa injini ya ioni kwa anga-nje.


Kwa kundinyota linaloitwa Shetri tazama hapa Shetri (kundinyota) Tezi (au: shetri) ni sehemu ya nyuma ya meli. Huko kuna usukani wa chombo unaoelekeza meli kule inakotakiwa kuelekea. Ni pia mahali pa rafadha inayosukuma chombo mbele. Kwa meli kubwa za uvuvi mara nyingi nyavu za kunasia samaki huteremshwa tezini.


Charles John Pedersen (3 Oktoba 1904 – 26 Oktoba 1989) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani akiwa amezaliwa nchini Korea na kulelewa nchini Japani. Babake alikuwa Mnorwei na mamake Mjapani. Jina lake la Kijapani lilikuwa Yoshio. Mwaka wa 1922 alihamia nchini Marekani. Hasa alichunguza usanisi wa etha maalumu. Mwaka wa 1987, pamoja na Donald Cram na Jean-Marie Lehn alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 15 | Karne ya 16 | Karne ya 17 | ► ◄ | Miaka ya 1510 | Miaka ya 1520 | Miaka ya 1530 | Miaka ya 1540 | Miaka ya 1550 | Miaka ya 1560 | Miaka ya 1570 | ► 1540 | 1541 | 1542 | 1543 | 1544 | 1545 | 1546 | 1547 | 1548 | 1549 Makala hii inahusu miaka 1540 - 1549. Wikimedia Commons ina media kuhusu: Miaka ya 1540


BF au bf ni kifupi cha: Kodi ya IATA ya Bluebird Cargo Kodi ya ISO 639-1 ya lugha ya Kodi ya ISO 3166-1 ya nchi ya Burkina Faso


Muziki wa Tanzania ni jina la kutaja muziki wenye asili ya Tanzania ya leo. Kama ilivyokuwa kwa binadamu wengine, wakazi wa eneo ambalo hatimaye limekuwa nchi ya Tanzania, walikuwa na utamaduni wao. Utamaduni huu ulikuwa ukitofautiana kati ya kabila na kabila. Moja ya vipengele ilikuwa muziki. Kiasili, hatukuwa na ‘muziki’ katika makabila yetu kabla ya ujio wa wageni, na hivyo hakuna kabila lenye tafsiri ya neno muziki. Lakini tuliimba, tulicheza ngoma, tulipiga vyombo mbalimbali, ila tulikuwa na utamaduni mwingine kuhusu kitu hiki tunachokiita siku hizi muziki. Watafiti wanatuambia tulikuwa na ngoma, ambayo tafsiri yake ni kubwa kuliko muziki. Ngoma ilikuwa ni chombo kile kilichotoa muziki, ngoma ilikuwa shughuli yenyewe, kwa mfano ngoma ya mavuno, ngoma ya mashetani na kadhalika, na pia tulicheza ngoma. Pamoja na kukosekana kwa maandiko yenye kina kuhusu hali ya ngoma katika kipindi hicho lakini tunajua watu waliimba na kucheza ngoma kwa matukio mbalimbali, hali ambayo inaendelea mpaka leo. Wajerumani ndio waliotuletea neno muziki, na katika wakati wao ndipo kuliingia muziki wa bendi za askari na kuingizwa katika shule ya kwanza ya serikali wakati huo, Tanga School.


Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1864 ulikuwa wa 20 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 8 Novemba. Upande wa "Republican Party" (chini ya jina la "National Union"), Rais Abraham Lincoln (pamoja na kaimu wake Andrew Johnson) alimshinda mgombea wa "Democratic Party" George McClellan (pamoja na kaimu wake George Pendleton). Lincoln akapata kura 212, na McClellan 21. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo. Hakuwa na kupiga kura katika majimbo kuminamoja yaliyoasi na Maungano wakati wa vita.


Mehmet Emin Pasha (28 Machi 1840 - 23 Oktoba 1892) alikuwa daktari, mtaalamu na gavana wa jimbo la Ekwatoria la nchi ya Misri. Kwa asili alikuwa Mjerumani lakini alifanya kazi hasa katika Milki ya Osmani. Emin Pasha alizaliwa kwa jina la Isaak Eduard Schnitzer mjini Opole (leo iko nchini Poland), wazazi wake wakiwa Wayahudi. Baada ya kifo cha baba mwaka wa 1845, mama aliolewa tena na kubatizwa pamoja na watoto wake kuwa Wakristo. Alihitimu chuo kikuu cha Berlin katika somo la tiba mwaka wa 1864 na kuondoka moja kwa moja kusafiri mji wa Konstantinopoli ili kufanya kazi chini ya Milki ya Osmani. Kuanzia mwaka wa 1875 alitumia jina la Mehmet Amin; wakati huo aliishi mjini Khartoum (leo iko nchini Sudani). Mwaka wa 1878 alimfuata Charles George Gordon kuwa gavana wa jimbo la Ekwatoria. Tangu mwaka wa 1881 alilazimishwa kujitegemea katika jimbo lake kwa sababu ya uasi wa Muhammad Ahmad. Mwaka wa 1886 alipewa cheo cha Pasha. Mwaka wa 1888, Emin Pasha alikombolewa na Henry Morton Stanley, nao pamoja wakaanza safari ya kwenda Bagamoyo ambapo walifika mwaka wa 1890. Emin Pasha aliuawa na Waarabu wawili wakati alipochunguza maziwa ya Afrika Mashariki.


FQ au fq ni kifupi cha: Kodi ya IATA ya Brindabella Airlines, Australia Kodi ya ICAO ya Msumbiji


Kinyangatom ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wanyangatom. Kinyangatom kinafanana sana lugha ya Kitoposa nchini Sudan Kusini na lugha ya Kiturkana nchini Kenya. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kinyangatom imehesabiwa kuwa watu 24,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinyangatom iko katika kundi la Kinilotiki. lugha ya Kinyangatom kwenye Multitree makala za OLAC kuhusu Kinyangatom lugha ya Kinyangatom katika Glottolog http://www.ethnologue.com/language/nnj


Hideki Maeda (前田 秀樹; alizaliwa 13 Mei 1954) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani. Maeda alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 4 Agosti 1975 dhidi ya Bangladesh. Maeda alicheza Japani katika mechi 65, akifunga mabao 11. Japan National Football Team Database Hideki Maeda at National-Football-Teams.com


Nauli ni ada inayolipwa na abiria kwa matumizi ya chombo cha usafiri wa umma kama vile reli, basi, teksi, ndege n.k. Muundo wa nauli ni mfumo uliowekwa kuamua ni kiasi gani kinachopaswa kulipwa na abiria anuwai wanaotumia usafiri fulani wakati wowote. Nauli inayolipwa ni mchango kwa gharama za uendeshaji wa mfumo wa usafirishaji unaohusika, ama kisehemu (jinsi ilivyo kawaida na mifumo inayoungwa mkono na umma) au jumla. Katika mifumo mingi ya usafiri abiria hukata tiketi kabla ya kuanza safari inayolipa gharama hadi kufika mwisho wa safari yake. Nauli inaweza kuwa kwa bei moja kwa matumizi ya usafiri bila kujali umbali, jinsi ilivyo kawaida katika daladala na matatu kwenye miji ya Afrika ya Mashariki[, au inaweza kuwa tofauti kulingana na umbali wa safari jinsi ilivyo katika huduma za reli na za ndege. Wakati wa kutumia usafiri wa pekee kama teksi, nauli inaamuliwa mara nyingi baada ya safari kulingana na umbali na muda wa safari. Katika mifumo sahili kuna makondakta wanaokusanya pesa ndani ya chombo cha usafiri, mara nyingi kwa kutoka tiketi kama ushuhuda wa malipo na pia kama risiti.


Otto Fritz Meyerhof (12 Aprili 1884 – 6 Oktoba 1951) alikuwa mwanakemia na mwanabiolojia kutoka nchi ya Ujerumani. Baadaye alihamia Marekani. Baadhi ya utafiti mwingine alichunguza uhusiano kati ya oksijeni na asidi ndani ya misuli. Mwaka wa 1922, pamoja na Archibald Vivian Hill alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.


Henry Hallett Dale (9 Juni 1875 – 23 Julai 1968) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza hali ya kikemia ya nevi. Mwaka wa 1936, pamoja na Otto Loewi alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba. Pia alipewa cheo cha “Sir” cha Uingereza.


Joseph Hill (22 Januari 1949 – 19 Agosti 2006) alikuwa mtunzi na mwimbaji wa Reggae toka nchini Jamaika. Alianza muziki katika kundi lijulikanalo kama The Soul Defender lililokuwa na makazi yake kitongoji cha St Catherine. Baadaye akaanzisha kundi la Culture akiwa na Telford Nelson na Albert Walker. Mwaka 1977 walitoa wimbo uliovuma sana uitwao Two Sevens Clash ambao ulizungumzia herufi mbili za 7 katika mwaka 1977. Hadi sasa Joseph Hill na wenzake wametoa album 22. Falsafa ya nyimbo za Joseph Hill ni ya kimapinduzi na kiroho inayopinga utumwa na ukosefu wa maadili na ucha mungu. Joseph Hill ni muumini wa imani na utamaduni wa Kirastafari. Katika wimbo wake wa wa PAY DAY anauliza ni lini watu walioumizwa na utumwa watalipwa. Pia amepinga aina zote za ukoloni na kumzumgumzia Chistopher Columbas kama muongo kwa kusema kwamba amegundua visiwa vya Jamaika ambavyo vilikuwapo tayari na watu. Joseph Hill pia anaenzi kitabu Bibilia anachoamini kuwa ni kitakatifu na amekuwa akitumia mistari na manabii toka kwenye Biblia kwenye nyimbo zake, kwa mfano wimbo wake kuhusu nabii Eliya. Tovuti ya kundi la Culture Archived 20 Machi 2007 at the Wayback Machine.


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 9 | Karne ya 10 | Karne ya 11 | ► ◄ | Miaka ya 910 | Miaka ya 920 | Miaka ya 930 | Miaka ya 940 | Miaka ya 950 | Miaka ya 960 | Miaka ya 970 | ► ◄◄ | ◄ | 942 | 943 | 944 | 945 | 946 | 947 | 948 | 949 | 950 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 946 BK (Baada ya Kristo). [Mei - Papa Marinus II Wikimedia Commons ina media kuhusu: 946


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 4 | Karne ya 5 | Karne ya 6 | ► ◄ | Miaka ya 440 | Miaka ya 450 | Miaka ya 460 | Miaka ya 470 | Miaka ya 480 | Miaka ya 490 | Miaka ya 500 | ► ◄◄ | ◄ | 470 | 471 | 472 | 473 | 474 | 475 | 476 | 477 | 478 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 474 (Baada ya Kristo). Wikimedia Commons ina media kuhusu: 474


Nagano (長野県) ni mkoa wa Japani. Mji mkuu wake ni Nagano (長野市). Mikoa ya Japani Tovuti rasmi Archived 1 Januari 2007 at the Wayback Machine.


Oodi ni kijiji katika Kgatleng, Wilaya ya Kgatleng huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 5,687 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011. 2011 Census Alphabetical Index of Districts Archived 25 Mei 2013 at the Wayback Machine. Central Statistics Office ya Botswana 2011 Census Alphabetical Index of Villages Central Statistics Office ya Botswana 2011 Census Alphabetical Index of Localities Archived 23 Septemba 2015 at the Wayback Machine. Central Statistics Office ya Botswana Wilaya za Botswana Central Statistics Office ya Botswana Archived 2 Machi 2008 at the Wayback Machine. Kigezo:Wilaya ya Kgatleng


Mto Chimala ni mto wa mkoa wa Mbeya (Tanzania Kusini Magharibi) ambao ni tawimto la Ruaha Mkuu ambao unapitia Iringa na tambarare ya Kilombero hadi kuishia katika mto Rufiji ambao unamwaga maji mengi katika bahari Hindi. Mito ya Tanzania Orodha ya mito ya mkoa wa Mbeya Geonames.org


Boharo (zamani ilifahamika kama Haylaan) ni mmoja kati ya mikoa ya kiutawala ya Puntland iliyokatisha kati ya mkoa Somalia. Iliyo na kona nje ya [[Sanaag Haylan. Boharo ni mkoa uliopo Maakhir (zamani moja kati ya mikoa ya Somalia). Makao makuu ya Boharo ni Dhahar, ni mji mkubwa wa pili Maakhir na "mji wa pili" baada ya mji mkuu Badhan. Gavana wa Boharo ni Abdirizak Osman Adan na naibu wake ni Ahmed Hasan. Boharo ina wilaya sita: 1) Dhahar; 2) Ceelaayo; 3) Bali-Busle; 4) Baragaha Qol; 5) Buraan; na, 6) Hingalol. Burgett, C.L. (1987). Gazetteer of Somalia: Names Approved by the United States Board on Geographic Names, [Gazetteer (United States Board on Geographic Names)]. Defense Mapping Agency, 66 ff..


Salengai ni kijiji cha Kenya katika kaunti ya Kajiado. Orodha ya miji ya Kenya https://www.knbs.or.ke/?wpdmpro=2019-kenya-population-and-housing-census-volume-ii-distribution-of-population-by-administrative-units


Cambambe ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,302. Orodha ya miji ya Angola https://web.archive.org/web/20150923204417/http://www.citypopulation.de/Angola.html


Picha:Michaelsmith.jpg Michael Smith (26 Aprili 1932 – 4 Oktoba 2000) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Baadaye alihamia Kanada. Hasa alichunguza taaluma ya jenetiki na sifa za protini. Mwaka wa 1993, pamoja na Kary Mullis alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.


Humpata ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 4,122. Orodha ya miji ya Angola https://web.archive.org/web/20150923204417/http://www.citypopulation.de/Angola.html


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 12 | Karne ya 13 | Karne ya 14 | ► ◄ | Miaka ya 1200 | Miaka ya 1210 | Miaka ya 1220 | Miaka ya 1230 | Miaka ya 1240 | Miaka ya 1250 | Miaka ya 1260 | ► ◄◄ | ◄ | 1235 | 1236 | 1237 | 1238 | 1239 | 1240 | 1241 | 1242 | 1243 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 1239 BK (Baada ya Kristo). 28 Machi - Go-Toba, mfalme mkuu wa Japani (1183-1198) Wikimedia Commons ina media kuhusu: 1239


Chungwa ni tunda la mchungwa. Jina la kisayansi ni Citrus aurantium L. var. sinensis L. au Citrus sinensis (L.) Osbeck kwenye familia ya Rutaceae. Tunda lifahamikalo kisayansi kama Citrus sinesis huitwa chungwa tamu ili kutofautisha na Citrus aurantium, chungwa chungu. Chungwa ni mahulusi kati ya pomelo (Citrus maxima) na chenza (Citrus reticulata). Mti wake mdogo utoao maua hufikia urefu takribani mita kumi na majani yake yasiyokauka muda wote. Tunda lenyewe ni kijani na rangi inabadilika kuelekea njano ikiiva. Pamoja na limau, danzi, balungi na ndimu ni mojawapo kati ya matunda chungwa, jamii ya matunda ya citrus. Matunda yote jamii ya jenasi ya citrus, huzaliana. Matunda ya jamii hii huonwa kama ya aina ya beri sababu ya kuwa na mbegu nyingi, kuwa laini na nyama nyingi huku yakikua kutoka kwenye ovari moja. Siku hizi chungwa ni tunda linalovunwa zaidi kati ya matunda chungwa na ni kati ya matunda yanayovunwa sana duniani. Asili yake ni katika Asia ya Kusini-Mashariki ambako lilioteshwa na wakulima. Kuna aina mbili zinazotofautiana kwa ladha ama chungu au tamu.


Mto Hudson ni mto wa Marekani. Wikimedia Commons ina media kuhusu: Mto Hudson Hudson Riverkeeper Hudson River Sloop Clearwater Scenic Hudson Hudson River Foundation The River Project HudsonWatch.net -- A Web site dealing with General Electric Company's Hudson River/PCB Cleanup and related matters. Hudson River Watertrail Association NY/NJ Baykeeper Bannerman Castle Trust Hudson River.com The Hudson River Environmental Society Hudson River Maritime Museum Archived 1 Julai 2006 at the Wayback Machine. Hudson River History Fishkill Creek Watershed Committee Archived 16 Oktoba 2009 at the Wayback Machine. Groundwork Hudson Valley & Saw Mill River Coalition Archived 8 Oktoba 2007 at the Wayback Machine. Chapter 12 Archived 1 Desemba 2007 at the Wayback Machine. Hudson River, Coast Pilot 2, 35th Edition, 2006, Office of Coast Survey, NOAA NOAA Nautical Charts Archived 2 Septemba 2006 at the Wayback Machine. numbers 12335 (mile 0) to 13348 (mile 134). Hudson Historics Chronology - Hudson River Archived 21 Septemba 2011 at the Wayback Machine. Kigezo:Geolinks-US-river


Mtaguso wa Efeso (431) unahesabiwa na Wakristo walio wengi kama mtaguso mkuu wa tatu. Ulifanyika Efeso katika mkoa wa Asia Ndogo, kwa amri ya kaisari Theodosius II; Papa Selestini I (422-432) alimteua Sirili wa Aleksandria kuuendesha; washiriki walikuwa zaidi ya 150 na kujadili vikali hasa uzushi wa Nestori wa Konstantinopoli. Patriarki Nestori alikuwa anasisitiza ubinadamu wa Yesu Kristo kuliko umungu wake, akisema Bikira Maria alimzaa mtu Yesu, si Mungu, wala si Neno wa Mungu aliyehifadhiwa ndani ya nafsi ya Kristo kama hekaluni. Kwa hiyo Kristo alikuwa Theophoros, yaani "mbeba Mungu", na Maria Christotokos, "Mama wa Kristo" si Theotokos, "Mama wa Mungu". Mtaguso huo ulilaani haraka mafundisho hayo ukikiri kwamba nafsi ya Yesu Kristo ni moja tu, ile ya milele ya Mwana wa Mungu, na kwamba nafsi hiyo ilitwaa ubinadamu kamili wenye mwili na roho. Hivyo Maria ni Theotokos kwa kuwa alimzaa Mungu kama binadamu. Wajumbe wa Papa walipofika walithibitisha uamuzi huo, lakini maaskofu kutoka Antiokia hawakuridhika, na uzushi huo uliendelea Mesopotami na kuenea hata Asia mashariki. Mtaguso ulitangaza kuwa Kanuni ya Imani ya Nisea-Konstantinopoli ni kamili ukakataza isibadilishwe kwa namna yoyote.


Cavan (Kieire: An Cabhán) ni mji wa Eire. Wikimedia Commons ina media kuhusu: Cavan


Shirika la Kimataifa la Msalaba Mwekundu na lile la Hilali Nyekundu ni mashirika ya kibinadamu yenye wahudumu wa kujitolea takriban milioni 97 duniani kote ambayo yalianzishwa ili kulinda masilahi ya afya ya binadamu, kuhakikisha heshima kwa hulka ya mwanadamu, na kuzuia na kupunguza mateso ya kibinadamu, bila ubaguzi wowote kwa misingi ya utaifa, rangi, jinsia, imani za kidini, daraja la kijamii au maoni ya kisiasa. Jina maarufu la Shirika la Kimataifa la Msalaba Mwekundu ni dhana tu, kwani hakuna shirika lolote lililosajiliwa rasmi kwa jina hilo. Katika hali halisi, shirika hili lina mashirika tofauti kadhaa ambayo kisheria hujitegemea mbali na lile lingine, lakini yameungana pamoja kupitia kanuni za kimsingi, madhumuni, ishara, masharti na vyombo vya serikali. Vipengee muhimu vya shirika hili ni: Kamati ya Kimataifa ya Msalaba Mwekundu (ICRC) ni taasisi ya kibinafsi ya kibinadamu iliyoanzilishwa mnamo mwaka wa 1863 mjini Geneva, Uswisi na Henry Dunant. Kamati hii inayojumuisha wanachama 25 ina mamlaka ya kipekee chini ya sheria ya kibinadamu ya kimataifa kulinda maisha na heshima ya walioathirika na migogoro mbalimbali ya kimataifa. ICRC imewahi kupatiwa Tuzo ya Amani ya Nobel mara tatu (mwaka 1917, 1944 na 1963).


Unbreakable – The Greatest Hits Vol. 1. Hii ni albamu ya nne kutoka katika kundi la Westlife. Albamu hii ilitoka tar. 11 Novemba 2002. Ilifanikiwa kufika nafasi ya kwanza katika chati ya muziki ya Uingereza na kushika nafasi ya 66 nchini Australia. Halikadhalika ilifanikiwa kuuza nakala zaidi ya milioni 1.4 nchini Uingereza pekee. Pia ni moja kati ya albamu za kundi hili ziliwahi kushika nafasi ya juu zaidi katika chati mbalimbali za muziki. Albamu hii ilifanikiwa kufika katika nafasi ya 9 katika albamu zilizoongoza kwa mauzo kwa mwaka 2002 nchini Uingereza. Pia iliweza kuingia kwa mara ya pili katika chati ya mwisho wa mwaka nchini Uingereza katika mwaka 2007, na kushika nafasi ya 107 Mwezi Oktoba mwaka 2008, ilitangazwa kuwa, albamu hii tayari ilikuwa imeshauza nakala zaidi ya milioni mbili katika bara Ulaya pekee. . Katika chati za mwisho wa mwaka, albamu hii iliingia kwa mara nyingine tena katika nafasi ya 79 na kufanikiwa kuuza nakala zaidi ya 191,000 katika mwaka huo pekee. Albamu hii inajumuisha nyimbo zao za hapo mwazo za zilizopata kuvuma, lakini na nyingine 6 ambazo ni "How Does It Feel" na "Love Takes Two" .


Siasa ya Malawi ina muundo wa taifa lenye demokrasia ya uwakilishi na mfumo wa urais. Rais wa Malawi ndiye kiongozi wa nchi na mkuu wa serikali. Mfumo wa uchaguzi unaotumika ni ule wa vyama vingi. Mamlaka ya Utendaji (‘’Executive power’’) inatekelezwa na serikali. Mamlaka ya Uundaji wa sheria vimepewa serikali na Bunge. Mamlaka ya kuhukumu iko huru kutoka zile ya utendaji na ya uundaji wa sheria. Serikali ya Malawi imekuwa demokrasia ya vyama vingi tangu mwaka 1994. Makala kuu: Uchaguzi Mkuu wa Malawi, 2004 Chini ya Katiba ya 1995, rais ambaye pia ni Kiongozi wa Nchi na kiongozi wa Serikali anachaguliwa na raia baada ya kipindi cha miaka mitano. Malawi ina Makamu wa Rais ambaye huchaguliwa na rais mwenyewe. Rais pia ana nafasi ya kumchagua makamu wa rais wa pili, ambaye lazima awe katika chama tofauti. Wanachama wa Baraza la Mawaziri wanaweza kuteuliwa miongoni mwa, au nje ya Bunge. Baraza hili huchaguliwa na rais. Bakili Muluzi alikuwa rais wa Malawi kuanzia 21 Mei 2004, huku akiwa ameshinda tena baada ya kushinda uchaguzi wa 2000 na asilimia 51.4 ya kura, akimshinda mpinzani wake wa karibu zaidi Gwandaguluwe Chakuamba ambaye alikuwa na asilimia 44.3 kutoka chama cha MCP-AFORD.


Leila Ahmed (kwa Kiarabu لیلى أحمد ; alizaliwa mjini Kairo mwaka 1940) ni mtaalamu wa utafiti wa hali ya wanawake katika dini kutoka Misri aliyehamia Marekani. Anafundisha kwenye Chuo Kikuu cha Harvard. Alizaliwa katika familia ya tabaka la juu mjini Kairo kabla ya uhuru wa nchi. Baba alikuwa Mmisri na mama Mturuki. Hivyo alilelewa katika dini ya Uislamu kwa upande mmoja na katika mazingira yenye mawazo huria jinsi ilivyokuwa katika familia nyingi za tabaka la juu za Misri kabla ya mapinduzi ya kijeshi ya mwaka 1952. Baada ya shule alipokewa kwenye Chuo Kikuu cha Cambridge, Uingereza alipopata digrii ya bachelor, ya uzamili ("masters") na ya uzamifu (PhD) mwaka 1978.. Tasnifu yake aliiandika juu ya Edward William Lane, mtaalamu Mwingereza wa utamaduni na nchi za Asia ya Magharibi wa karne ya 19. Kutoka hapo mwaka 1981 alihamia Marekani alipopewa nafasi ya profesa ya masomo ya utafiti wa hali ya wanawake na utamaduni wa Mashariki ya Kati kwenye Chuo kikuu cha Massachusetts Amherst. Mwaka 1999 alikuwa profesa wa utafiti wa hali ya wanawake katika dini huko Harvard. Kitabu chake mashuhuri zaidi ni utafiti kuhusu "Wanawake na Jinsia katika Uislamu" aliotoa mwaka 1992.


Mto Ruwana ni mto wa mkoa wa Mara (Tanzania kaskazini) ambao maji yake yanaingia katika ziwa Viktoria na hatimaye yanaelekea Bahari ya Kati kupitia mto wa Naili. Mito ya Tanzania Orodha ya mito ya mkoa wa Mara Geonames.org


Ziwa Amboseli ni kati ya maziwa madogo ya Kenya (kaunti ya Kajiado) na Tanzania (mkoa wa Arusha). Orodha ya maziwa ya Kenya Orodha ya maziwa ya Tanzania Geonames.org


Sabana-Camaguey ni funguvisiwa la bahari ya Karibi karibu na Kuba. Visiwa vyote ni kama 2,517 vilivyozagaa katika eneo la kilometa mraba 75,000.


Mto Kanyinamashenda ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi). Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati. Mito ya Tanzania Orodha ya mito ya mkoa wa Kagera Geonames.org


Milima ya Sayan ni safu ya milima kusini mwa Siberia, Urusi, hasa kwenye Jamhuri ya Tuva, na kaskazini mwa Mongolia . Hapo zamani milima ilikuwa mpaka kati ya Mongolia na Urusi. Vilele vya Milima ya Sayan na maziwa baridi kati yake ni chanzo cha matawimito yanayounda mto Yenisei, unaoanza hapa na kuendelea kwa zaidi ya kilomita 3000 hadi Bahari ya Aktiki. Hili ni eneo lililotengwa kwa miaka mingi, kwa kuwa limefungwa na Umoja wa Kisovyeti tangu mwaka 1944. Sayan Mashariki inaenea kwa km 1,000 kutoka mto Yenisei hadi Ziwa Baikal. Sayan Magharibi inaendeleza Milima ya Altai, ikienea kwa km 500 kutoka longitudo ya 89° hadi katikati ya Mashariki. Wakati mwinuko wa wastani ni mita 2,000 hadi 2,700, vilele vya miamba migumu kama itale hufikia zaidi ya mita 3,000. Kilele cha juu kabisa ni Mönkh Saridag chenye kimo cha mita 3,492. Sayan Mountains. Iliwekwa mnamo 2006-12-25. Tuva and Sayan Mountains. Geographic Bureau - Siberia and Pacific. Jalada kutoka ya awali juu ya 2015-11-26. Iliwekwa mnamo 2006-10-26. Milima ya Tuva -Sayan Picha ya Milima ya Sayan


Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia makala ya kigogo (maana) Kigogo ni shina la mti lililokatwa. Kiuchumi kigogo ni chanzo cha ubao unaokatwa kwa matumizi ya kibinadamu. Kigogo huwa pia chanzo cha mtumbwi (chombo kidogo cha usafiri wa majini) na chelezo ambacho ni vigogo vilivyounganishwa. Kutokana na ukubwa na uzito wa kigogo neno hili linatumiwa pia kumtaja mtu muhimu katika jamii.


Sayyid Hamad bin Thuwaini Al-Buwsaid (kwa Kiarabu: حمد بن ثويني البوسعيد ; 1857 – 25 Agosti 1896) alikuwa Sultani wa tano wa Zanzibar. Aliongoza Zanzibar kuanzia tarehe 5 Machi 1893 hadi 25 Agosti 1896. Sayyid Hamad bin Thuwaini Al-Busaid alizaliwa mwaka 1857, huko Zanzibar. Alimuoa binamu yake, Sayyida Turkia, mtoto wa Turki bin Said, Sultani wa Muscat na Oman. Sayyid Hamad bin Thuwaini Al-Busaid alifariki ghafla tarehe 25 Agusti 1896 saa tano na dakika arobaini asubuhi, mara baada ya kupewa sumu na binamu yake Khalid bin Barghash ambaye alijitangaza kuwa sultani mpya baada ya kifo cha Sayyid Hamad na alishikilia kiti hicho kwa siku tatu tu kabla ya kuondolewa na majeshi ya Waingereza baada ya vita vya Uingereza dhidi ya Zanzibar. Italia: Grand Cross of the Order of the Crown of Italy (1893) Britania: Knight Grand Commander of the Order of the Star of India (1894) Ujerumani: Grand Cross of the Order of the Red Eagle, 1st Class (1895) Hernon, Ian (2003). Britain's Forgotten Wars. Sutton Publishing, 396–404. ISBN 978-0-7509-3162-5.


Barua kwa Wagalatia ni kati ya vitabu 27 vya Agano Jipya katika Biblia ya Kikristo. Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu. Barua hiyo iliandikwa na Mtume Paulo akiwa Efeso. Tofauti na zile kwa Wathesalonike, hii ni kali sana kwa kuwa Paulo aliiandika (mwaka 54 hivi) mara baada ya kusikia kwa mshangao na huzuni kwamba wanafunzi wake wa mkoa wa Galatia wanataka kupotoshwa na Wakristo wengine wanaosisitiza haja ya kushika Torati ili kupata wokovu. Ili kumpinga Paulo na mafundisho yake kuhusu neema, wazushi hao walikanusha pia mamlaka yake kama mtume, eti, hajawahi kumuona Yesu, na anarahisisha masharti ya dini ili ajipatie wafuasi na heshima. Basi, ilimbidi ajitetee na kusimulia baadhi ya matukio ya maisha yake yanayotusaidia kumfahamu zaidi na kutambua kwamba msimamo wake wa awali kama Farisayo haukumuelekeza hata kidogo kupuuzia Torati. Ni tukio la ghafla la kutokewa na Mfufuka tu lililoweza kupindua mtazamo wake. Baada ya hapo, msimamo wake mpya ulikubaliwa na viongozi wa Kanisa mama la Yerusalemu waliotambua karama yake ya pekee kwa uongofu wa mataifa.


Azteki ilikuwa jina la ustaarabu muhimu nchini Mexiko kabla ya kufika kwa Wahispania. Waazteki walitawala nyanda ja juu za Mexiko ya Kati pamoja na mji mkuu Tenochtitlan uliokuwa Jiji la Meksiko jinsi uanvyoitwa leo. Waazteki ambai kiasili walikuwa wavindaji na wahamiaji walifika mnamo mwaka 1325 kwenye ziwa la Texcoco kutoka kaskazini wakajenga makazi yao kwenye kisiwa ziwani wakaita mji "Tenochtitlan". Wafalme wa Azteki walipanusha eneo lao na hadi kufika kwa Wahispania mji mkuu ulikuwa na wakazi 300,000 ukiwa mji mkuu wa milki iliyotawala maeneo mapana katika nyanda za juu. Kitovu cha milki hii kilikuwa maungano ya miji mitatu ya Tenochtitlan, Texcoco na Tlacopan. Mji mkubwa wa Tenochtitlan ulilishwa kwa kodi za maeneo yaliyotawaliwa na Waazteki. Mtindo wa utawala huo ulikuwa kudai malipo ya kodi baada ya kuwashinda majirani. Menginevyo mila, desturi na sheria ziliendelea kufuatana na utamaduni wa kila mahali. Mtindo huu ulirahisihsa utawala kwa sababu uliwaachia watawaliwa kiwango kikubwa cha uhuru wa ndani lakini baadaye ilikuwa rahisi kwa Wahispania kupasua milki hii kwa kujiunga na vikundi vilivyotawaliwa. Jamii ya Waazteki ilikuwa na tabaka nne: Makabaila (tecuhtin), Wakulima (macehualtin), Wafanyabiashara (pochteca) na watumwa (tlatlacotin).


Abushiri ibn Salim al-Harthi alikuwa kiongozi wa upinzani dhidi ya ukoloni wa Wajerumani katika maeneo ya Pangani na pwani ya Tanzania ya leo mnamo 1889. Alikuwa mfanyabiashara na mwenye mashamba ya miwa karibu na Pangani. Mnamo Agosti 1889 aliongoza upinzani dhidi ya utawala wa Shirika la Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki katika eneo la Pangani. Baada ya miezi ya mapambano (taz. vita ya Abushiri) alikamatwa na hatimaye kunyongwa na Wajerumani tarehe 16 Desemba 1889. Glassmann, J.: Bushiri bin Salim, makala katika Dictionary of African Biography, ed. Emmanuel Kwaku Akyeampong & Steven J. Niven, uk. 13f, ISBN-13: 978-0195382075, ISBN-10: 0195382072 Pugu hadi Peramiho - kimehaririwa na P. Gerold Rupper, OSB, BPNP, Peramiho 1988, ISBN 9967 67 031 1


Mtoto ni mwanadamu mwenye umri mdogo, asiye mtu mzima bado. Kuna tofauti katika tamaduni mbalimbali kuhusu umri ambapo mtu si mtoto tena. Mara nyingi miaka kabla ya kubalehe inatazamiwa kuwa kipindi cha utoto na baadaye mtu anaitwa kijana. Umoja wa Mataifa umetoa azimio juu ya haki za watoto (Convention on the Rights of the Child) lililokubaliwa na karibu nchi zote za dunia isipokuwa Marekani na Somalia kuwa mkataba wa kimataifa. Mkataba huu unaeleza ya kwamba utoto ni kipindi hadi kufikia umri wa miaka 18. Mkataba wa Kiafrika juu ya haki na ustawi wa watoto (African Charter on the Rights and Welfare of the Child) uliokubaliwa na Umoja wa Afrika unamwona pia kila mtu hadi umri wa miaka 18 kuwa mtoto. Kuna nchi zinazotofautiana kisheria kati ya watoto na vijana. Kwa mfano Ujerumani inawaangalia wale walio kati ya miaka 14 na 18 kuwa vijana na kuwapa haki tofauti na watoto na watu wazima. Mtoto kwaujumla hapewi madaraka kama mtu mzima, yuko chini ya usimamizi na uangalizi wa wazazi au walezi. Hali ya mtoto inaamuliwa zaidi na utamaduni na mapokeo yake. Kuna tamaduni ambako kijana wa miaka 16 anatazamwa kuwa mtu mzima tayari.


Augusto alikuwa Kaisari wa kwanza wa Dola la Roma kuanzia mwaka 27 KK hadi 14 BK. Jina lake la kiraia lilikuwa Gaius Octavius. Alizaliwa Italia tarehe 23 Septemba 63 KK. Octavius alikuwa mpwa wa Julius Caesar aliyempenda kijana huyo na kumteua kama mrithi katika wasia wake. Historia ya Augusto ina vipindi viwili: kipindi cha kwanza kinamwonyesha mwanasiasa kijana ambaye ni mkali akitafuta kulipiza kisasi kwa uuaji wa mjomba wake na kushinda maadui wote katika vita vya wenyewe kwa wenyewe. kipindi cha pili kinamwonyesha mtawala wa Dola la Roma mwenye upole na hekima anayefaulu kujenga Roma upya katika kipindi kirefu cha amani na maendeleo. Augusto anajulikana kwa majina mbalimbali. alizaliwa kama Gaius Octavius baada ya kuasiliwa na Caesar alitumia jina lake, hivyo aliitwa Gaius Iulius Caesar Octavianus yaani "Julius Caesar wa familia ya Octavius" tangu mwaka 31 KK alitumia pia cheo "Imperator" (mwenye amri, "amiri") kama jina la kwanza mwaka 27 KK alipewa jina la heshima la "Augustus" (anayestahili kuabudiwa) akaitwa "Imperator Caesar Augustus" Alikuwa kijana wa miaka 19 aliyejiandaa kuwa afisa wa jeshi kwa mara ya kwanza katika maisha yake aliposikia habari za kuuawa kwa Julius Caesar.


Kinywa au mdomo ni uwazi ndani ya kichwa mwenye shughuli tofauti kwa binadamu na wanyama wengi wenye uti wa mgongo. ni mahali pa kuingiza chakula mwilini hivyo ni chanzo cha mfumo wa mmeng'enyo wa chakula ni nafasi ya kuingiza hewa mwilini hivyo pamoja na pua ni chanzo cha mfumo wa upumuo ni mahali pa kutokea kwa sauti ambako sauti inayotengenezwa kooni inapokea umbo lake kwa msaada wa ulimi na midomo hivyo ni sehemu muhimu ya uwezo wetu wa kuwasiliana na wengine. Kinapatikana kwa karibu wanyama wote wenye seli nyingi lakini kwa wanyama sahili kazi yake ni kuingiza chakula pekee. Sehemu za kinywa cha binadamu ni pamoja na: meno, ulimi na fizi. Neno mdomo hutumika pia kwa sehemu ya mto ambako unaishia kwa kuingia katika bahari, ziwa au, kama ni tawimto, katika mto mkubwa zaidi. Kisawe ni mlango wa mto.


Palembang (kwa Kiindonesia: Kota Palembang) ni mji kubwa wa Indonesia. Ukubwa wa eneo lake ni 400.61 km². Idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa 1,535,952 (mwaka wa 2010). Wikimedia Commons ina media kuhusu: Palembang


Mahindi ni mbegu za mmea wenye asili ya Amerika ambao unaitwa mhindi na chakula muhimu cha watu katika pande nyingi za dunia. Ni nafaka yenye wanga na katika Afrika ya Mashariki huliwa hasa kama ugali. Ugali unatengenezwa kwa kutumia unga wa mahindi. Mahindi mabichi yasiyokauka huliwa pia kwa kubanika suke lote juu ya moto. Mahindi yaliyosagwa hutumiwa pia kwa kutengeneza pombe ya kienyeji. Mhindi (jina la kisayansi: Zea mays), ni unyasi ulioanza kulimwa na watu wa Amerika tangu nyakati za kale. Watu wa Amerika walilima mahindi ya aina mbalimbali. Tamaduni za Mississippi, jimbo ambalo mji wake mkuu na nyumbani mwa utawala wa Cahikia ambako sasa ilipo Illinois ya sasa, ulifikia kilele chake mwaka 1250, na kuwa na watu wengi na kukua kibiashara kutokana na kilimo cha mahindi. Mfano mwingine ni wanawake wa Pawee, kwenye Nyanda za juu, walifahafamika kwa kulima aina kuu mbili za mahindi mwishoni mwa karne ya 18. Baada ya watu wa Ulaya kufika Marekani, wafanyabiashara na wachunguzi walibeba mahindi mpaka Ulaya na kuyatambulisha kwenye nchi nyingine kupitia biashara. Matumizi yake yakaenea dunia nzima. Mahindi ndiyo zao linalolimwa kwa wingi kuliko yote huko Amerika (tani za metriki milioni 332 kila mwaka kwa Marekani pekee).


Ncha ya kaskazini ni mahali pa kaskazini kabisa duniani. Neno hili hutaja ama ncha ya kijiografia ya kaskazini au ncha sumaku ya kaskazini. Duniani iko kinyume cha ncha ya kusini. Ncha ya kaskazini ya kijiografia iko katikati ya Bahari ya Aktiki. Ni mahali ambako mhimili wa kuzunguka kwa dunia unagusa uso wa dunia. Mahali hapa papo kwa anwani ya kijiografia ya 90°S na 0°W. Mtu anayesimama hapa anatazama upande wa kusini kwa namna yoyote hata akijizungusha. Nchani bahari ina kina cha mita 4,087 m. Uso wa bahari umefunikwa hapa na ganda la barafu lenya unene wa mita 3-4. Sakafu ya bahari nchani ulifikiwa mara ya kwanza mwaka 2007 na msafara wa kisayansi wa Urusi kwa kutumia nyambizi. Mazingira ya ncha ni baridi sana. Eneo lake lenyewe hakuna wakazi wa kudumu watu wa karibu ni Waeskimo wa Greenland na wakazi wa Siberia ya kaskazini (Urusi) pamoja na wanasayansi kwenye vituo vya utafiti. Usiku na mchana ina muda wa nusu mwaka. Macheo ya pekee hutokea kila mwaka tar. 21 Machi na mchana unaendelea hadi 23 Septemba siku ya machweo. Jua halizami kabisa katika muda huo. Kinachofuata ni machweo na mwanga wa utusiutusi wa wiki kadhaa hadi giza imeanza kabisa inayoendelea hadi Machi.


Napoli (kwa Kiingereza: Naples) ni mji wa bandari kando ya bahari ya Mediteranea katika Italia ya kusini. Idadi ya wakazi inakaribia milioni 1. Mwaka 2015 lilianzishwa jiji la Napoli lenye watu 3,114,053 katika eneo dogo lenye msongamano mkubwa (2672 wakazi kwa kilometa mraba). Ni mji wa kale sana na jina la "Napoli" ni umbo la Kiitalia la "Neapolis" lililokuwa jina asilia la Kigiriki. Maana mji huu ulianzishwa na Wagiriki wa Kale mnamo karne ya 6 KK. Jina la Kigiriki lina maana ya "mji mpya". Mji uko kando ya mlima wa volkeno wa Vesuvio. Wataalamu wengine wanaona hatari ya mlipuko wa volkeno wa karibuni unaoweza kuharibu mji na wakazi wake wengi. Sehemu ya kati ya mji imo katika orodha ya urithi wa dunia wa UNESCO. Wikimedia Commons ina media kuhusu: Napoli (Kiitalia) Tovuti rasmi


Mchezo wa ngumi ni aina ya michezo ya mapigano ambapo mabondia wawili wanapigana kwa kutumia ngumi pekee kwa kufuata kanuni za mchezo. Wote wawili huvaa glavu nene kwa shabaha ya kupunguza hasara za kiafya. Mashindano yasimamiwa na refa, kwa kawaida mbele ya watazamaji na kutekelezwa ndani ya mzingo maalumu. Mashindano yamegawiwa kwa vipindi vinavyodumu dakika 1 - 3. Shabaha ni ama kumpiga mshindani hadi asiweze kuendelea tena au kufikisha mapigo mengi kichwani na tumboni yatakayohesabiwa na refa na kuamulisha ushindi. Watu waliwahi kupigana kwa kutumia ngumi kwa kufuata kanuni fulani tangu milenia nyingi. Mchezo wa ngumi jinsi ulivyoenea leo kote duniani ulianza Uingereza katika karne ya 19.


Upambanuzi huu ni wa zamani, ila mwishoni mwa karne XX imechunguzwa na kutengenezwa upya na wanasaikolojia waliouita enneagram, yaani mchoro wa silika tisa, ambazo zinaitwa kwa tarakimu fulani na kupangwa katika duara. Hizo zinahusiana kwa namna mbalimbali, lakini hasa ni kwamba tatu (5, 6, 7) zinafuata zaidi mawazo ya kichwa, tatu (2, 3, 4) hisi za moyo, na tatu (8, 9, 1) misukumo ya matumbo. Kila mtu anaweza kutumia vitovu vyote vitatu, lakini polepole amependelea kimojawapo hata kikatawala vingine. Hivyo kwa kutegemea urithi na mazingira amepoteza uwiano. Hakuna namba nzuri au mbaya zaidi: kila moja ina utajiri na udhaifu wake. Tusichague namba fulani kwa sababu tunaipenda, bali tujaribu kujua na kupokea ukweli juu yetu. Ni rahisi kujitambua kwanza tupo katika kundi lipi kwa kuchunguza tunavyojisikia tukifikiria tunatakiwa kuishi katika miji mitatu ifuatayo, ambayo ni ya kubuniwa, lakini tuichukue kama ni ya kweli. Umejengwa kwa mpango kabambe: majengo yote yanalenga kufaa tu, hayana pambo lolote lile, tena karibu yote yako sawa. Vioo vyake ni vyeusi ili watu wa ndani waweze kuona kila kitu nje wasionekane wenyewe.


Morotai ni kisiwa cha Indonesia. Kiko upande wa kaskazini wa kisiwa cha Halmahera. Eneo la kisiwa ni 1800 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Daruba. Mwaka wa 2007 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 54876. Watu wakaao kisiwani kwa Morotai huongea hasa Kigalela.


Kiphimbi ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Waphimbi. Idadi ya wasemaji wa Kiphimbi imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiphimbi iko katika kundi la N40. lugha ya Kiphimbi kwenye Multitree makala za OLAC kuhusu Kiphimbi lugha ya Kiphimbi katika Glottolog http://www.ethnologue.com/language/phm


Vidonge vya majira, ambavyo mara nyingi vinajulikana kama vidonge tu, ni njia ya kupanga uzazi inayochanganya chachu za estrojeni na projestojeni. Wakati vinapomezwa kila siku, huzuia uwezo wa kuzaa katika wanawake. Vidonge hivyo vilikubaliwa kwa mara ya kwanza kutumika kama dawa za kupanga uzazi nchini Marekani mwaka 1960, na imekuwa njia maarufu sana ya uzazi wa mpango. Kwa sasa vinatumiwa na wanawake zaidi ya milioni 100 duniani kote (karibu milioni 12 nchini Marekani). Matumizi hutofautiana sana kulingana na nchi, umri, elimu, na hali ya ndoa: kwa sasa robo ya wanawake wenye umri wa kati ya miaka 16-49 nchini Uingereza wanatumia vidonge hivyo vilivyochanganywa au vile vilivyo na projestojeni pekee au "minipill", ikilinganishwa na 1% tu ya wanawake katika Japani . Kufikia miaka ya 1930, wanasayansi walikuwa wametenga na kutambua mfumo wa homoni za steroidi na kupata kuwa vipimo vya juu vya androjeni, estrojeni au projesteroni vilizuia utagaji wa mayai, lakini kuzipata dawa hizo kutoka kwa kampuni za Ulaya zilizozizalisha kutoka sehemu za wanyama kulikuwa ghali mno.


William Wallace alikuwa askari wa Uskoti ambaye alipigana na Mfalme wa Uingereza Edward I kwenye Karne za kati. Alizaliwa mnamo 1272, akanyongwa na Waingereza tarehe 23 Agosti 1305. Scotland ilikuwa inadaiwa na Edward, ambapo Wallace akakataa kumtii Edward. Wallace alizaliwa kati ya miaka 1270-1272. Ni vitu vichache tu vinavyofahamika kuhusu kuzaliwa kwake au utoto wake. Mahali husika pamoja na muda ambao Wallace alizaliwa bado havijafahamika vizuri mpaka sasa. Watu wengine husema kuwa alizaliwa mnamo mwaka 1272, lakini kitabu kilichochapishwa kwenye karne ya 16 kiitwacho History of William Wallace and Scottish Affairs kinasema alizaliwa mwaka 1276. Jamii ilisema alizaliwa Elderslie, karibu na Paisley uliopo Renfrewshire. Kuna viungo katika Ayrshire pia, na bado pia haipo wazi kuwa Wallace alipigana na Waingereza wa Ayrshire au Lanark. Jamii ilimwona Wallace kama mtu wa kawaida tu. Robert the Bruce, ambaye pia alipigana na Waingereza, alionekana kuwa mtu mwenye heshima. Lakini huu si ukweli madhubuti kwa sababu familia ya Wallace ilikuwa na heshima kwa kiwango fulani pia. Mfalme Edward aliwapa Waskoti mpango uliowawezesha kuwa na mfalme wa Kiskoti kwa muda mrefu, huku Mfalme Edward akiwa bado msimamizi. Hii iliwafanya Waskoti kutoa heshima kwa kupiga magoti, na kuapa kwa utii kwake kwa hiari yao.


Mto Chepkobeh unapatikana katika kaunti ya West Pokot nchini Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki). Maji yake yanaishia katika ziwa Turkana. Mito ya Kenya Orodha ya mito ya kaunti ya West Pokot Geonames.org


Bauli ni kati ya Wakristo wa Misri waliouawa kwa ajili ya imani yao. Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yake, haorodheshwi tena na Martyrologium Romanum. Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 27 Septemba. Watakatifu wa Agano la Kale Orodha ya Watakatifu Wakristo Orodha ya Watakatifu wa Afrika Orodha ya Watakatifu Wafransisko


Oktavi, Solutori na Aventori (walifariki Torino, Italia, 304 hivi) ni Wakristo waliofia dini yao kama alivyosimulia askofu Masimo wa Torino. Inasimuliwa kwamba walikuwa askari wa Kikosi cha Thebe kutoka Misri. Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama watakatifu wafiadini. Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 20 Novemba. Watakatifu wa Agano la Kale Orodha ya Watakatifu Wakristo Orodha ya Watakatifu wa Afrika Orodha ya Watakatifu Wafransisko http://www.santiebeati.it/dettaglio/35450 Martyrologium Romanum


Bahari ya Baltiki ni bahari ya kando ya Atlantiki katika Ulaya ya Kaskazini. Imezungukwa na nchi kavu pande zote isipokuwa kati ya Denmark na Uswidi kuna mlangobahari mwembamba wa kuiunganisha na Bahari ya Kaskazini. Bahari ya Baltiki imepakana na nchi za Uswidi, Ufini, Urusi, Estonia, Latvia, Lituanya, Poland, Ujerumani na Denmark. Sehemu ya kaskazini kabisa iko mpakani mwa Uswidi na Ufini katika Ghuba ya Botnia, sehemu ya mashariki kabisa katika Ghuba ya Ufini kwenye mji wa Sankt Petersburg. Sehemu ya kusini iko kwenye mpaka wa Poland na Ujerumani na sehemu ya magharibi kwa mji wa Flensburg karibu na mpaka wa Ujerumani na Denmark. Njia ya kuunganisha Baltiki na Bahari ya Kaskazini ni milangobahari ya Kattegat na Skagerak. Mwanzoni wa Kattegat njia inapita kwenye visiwa vya Denmark na kuigawa katika njia tatu ndogo zinazoitwa Oresund, Belt Kubwa (Kidenmark: Storebælt) na Belt Ndogo (Kidenmark: Lillebælt). Kijiografia Baltiki ni mabaki ya Enzi ya Barafu iliyopita. Takriban miaka 12,000 iliyopita Ulaya yote ya Kaskazini ilifunikwa na ganda la barafu lenye unene wa mita mia kadhaa. Wakati wa kupungua kwa baridi barafu ilianza kuyeyuka na kusababisha kutokea kwa ziwa kubwa sana ambalo ni mwanzo wa Baltiki.


Krasnodar Krai ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Krasnodar. Orodha ya mikoa ya Urusi (Kirusi) Tovuti rasmi Archived 30 Novemba 2012 at the Wayback Machine.


Familia ni ngazi katika uainishaji wa kisayansi wa viumbehai. Familia ya wanyama au mimea hujumlisha spishi mbalimbali zilizo karibu. Kwa mfano paka-kaya ni spishi mojawapo pamoja na spishi 41 nyingine ndani ya familia ya Felidae inayojumlisha paka pamoja na chui, simba, tiger n.k. Ndani ya familia kuna jenasi mbalimbali (zinazojumlisha spishi za karibu zaidi); kila familia ni sehemu ya ngazi ya juu zaidi inayoitwa oda. Familia ya Felidae (wanyama wanaofanana na paka) ni sehemu ya oda ya Carnivora yaani wanyama walanyama. Kwa kawaida majina ya kisayansi ya kila familia huishia kwa - "idae" kama ni familia ya wanyama au - "aceae" kama ni familia ya mimea. Familia kubwa sana zinaweza kugawiwa katika nusufamilia; vilevile oda kubwa sana inaweza kuwa na familia za juu za kujumlisha ngazi ya familia.


Nronga ni kijiji cha kata ya Machame Magharibi katika Wilaya ya Hai, Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania Kaskazini Mashariki. Huko mwandishi Elieshi Lema alizaliwa mwaka 1949.