Addie Anderson Wilson (17 Agosti, 1876 - Oktoba 8, 1966) alikuwa mtunzi wa nyimbo na mpiga kinanda. Alizaliwa Lawrenceville, Alabama, na aliishi Alabama kwa muda mrefu. Alijifunza muziki akiwa pamoja na Mary Carr Moore na M. Wilson.Aliolewa na William Sidney Wilson mnamo Novemba 9, 1892, na akapata mtoto mmoja. Kirk, Elise Kuhl (2001). American Opera (in en). University of Illinois Press. ISBN 978-0-252-02623-2.  Hixon, Donald L. (1993). Women in music : an encyclopedic biobibliography, Hennessee, Don A., 2nd, Metuchen, N.J.: Scarecrow Press. ISBN 0-8108-2769-7. OCLC 28889156.  Cohen, Aaron I. (1987). International encyclopedia of women composers, Second edition, revised and enlarged. ISBN 0-9617485-2-4. OCLC 16714846.


Maria Luisa Cuesta Vila (26 Mei 1920 Soriano - 21 Novemba 2018 Montevideo ) alikuwa mwanaharakati wa haki za binadamu wa Uruguay. Alijitolea kuwatafuta wafungwa waliopotea wakati wa udikteta wa kijeshi wa Uruguay . Mwanawe Nebio Melo Cuesta alitoweka wakati huo na bado hayupo hadi leo. Alizaliwa huko Soriano, ambapo alifanya kazi katika semina ya karatasi na rangi hadi Juni 1973. Mnamo tarehe 28 Juni, 1973 hadi Januari 31, 1974 alifungwa na Kikosi cha Infantry No. 5. Mwanawe, Nebio Melo Cuesta, alienda uhamishoni Argentina pamoja na mkewe na binti yake. Mnamo 1976, Nebio alikamatwa huko Buenos Aires na kutoweka baadaye. Hii ilikuwa katika nyakati za udikteta wa Uruguay wa 1973-1985. Cuesta alihamia Uholanzi na familia yake yote mnamo 1977. Alirejea mwaka 1985 baada ya uchaguzi mpya wa kidemokrasia uliofanyika. Miaka iliyofuata aliongoza kundi la familia za watu waliotoweka wakati wa udikteta wa Uruguay. Moja ya shughuli zake ni pamoja na kuongoza March of Silence gathering kila mwaka inayokusanya mamia ya watu nchini Uruguay. Mnamo 2012 alitunukiwa jina la Raia Mtukufu na Manispaa ya Montevideo. Mwaka wa 2013 kwa mchango wake katika kupigania haki za binadamu alipokea cheo cha Daktari Honoris Causa kutoka Chuo Kikuu cha Jamhuri .


Utoaji mimba nchini Ghana unaruhusiwa kisheria mradi ufanyike katika hospitali ya Serikali pekee na hospitali za binafsi zilizosajiliwa, zahanati zilizosajiliwa chini ya Sheria ya Hospitali za binafsi na Nyumba za Wazazi, Sheria ya mwaka 1958 Kifungu (Na. 8) na mahali palipoidhinishwa na Waziri wa Afya na Chombo cha Kutunga Sheria. Nje ya hapo utoaji mimba ni haramu na kosa la jinai ambalo linaweza kuhukumiwa kifungo kisichopungua miaka mitano jela kwa mwanamke mjamzito aliyetoa mimba hiyo, na pia kwa daktari au mtu mwingine yeyote ambaye alimsaidia mwanamke huyo kupata ujauzito, au kutekeleza utoaji mimba. Majaribio ya kusababisha utoaji mimba pia ni uhalifu, kama vile utoroshaji, usambazaji, au ununuzi wa kemikali na zana ambazo nia yake ni kusababisha utoaji mimba. Ufafanuzi kuhusu suala la utoaji mimba ni mpana sana. Kwa mujibu wa Sheria ya 29, kifungu cha 58, kifungu cha 3, cha Kanuni ya Makosa ya Jinai ya 1960, "Kutoa mimba au kuharibika kwa mimba maana yake ni kutoa mimba kabla ya wakati au kuondolewa kwa mimba kutoka kwa uterasi au tumbo kabla ya muda wa ujauzito kukamilika."


Silvesta wa Chalon (aliishi katika Ufaransa wa leo, karne ya 6) alikuwa askofu wa Chalon-sur-Saone. Alikuwa kuhani kwa miaka 42. Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 20 Novemba. Watakatifu wa Agano la Kale Orodha ya Watakatifu Wakristo Orodha ya Watakatifu wa Afrika Orodha ya Watakatifu Wafransisko http://www.santiebeati.it/dettaglio/78560 Martyrologium Romanum


Susann Beucke (alizaliwa 11 Juni 1991) ni baharia Mjerumani ambaye anashindana katika kitengo cha 49er FX. Pamoja na Tina Lutz, alishinda medali ya dhahabu katika mashindano ya ubingwa wa Ulaya ya 2017 na 2020 49er & 49er FX. Katika jaribio lao la tatu, Beucke na Lutz walifuzu kuwakilisha Ujerumani kwenye michezo ya Olimpiki ya majira ya joto ya 2020 huko Tokyo, ambapo walishinda medali ya Fedha. Yamekuwa matokeo bora zaidi kwa  Ujerumani tangu miaka 21 iliyopita. Susann BEUCKE. Olympics.com. Iliwekwa mnamo 2021-12-03. Sailor Biography (en). sailing.org. Iliwekwa mnamo 2021-12-03. Zwei Titel für die Segelnationalmannschaft, Lutz/Beucke vor Olympia-Premiere (de-DE). German Sailing Team (2020-09-13). Iliwekwa mnamo 2021-12-03.


Roy van den Berg (alizaliwa 8 Septemba 1988) ni mwendesha baiskeli wa Uholanzi kupitia kwa Klabu ya Baiskeli ya UCI Track Team BEAT. BEAT CYCLING CLUB. web.archive.org (2020-03-02). Iliwekwa mnamo 2021-12-03.


Tuzo ya Nobel ya Fizikia hutolewa kila mwaka kufuatana na wasia ya Alfred Nobel na kamati ya Taasisi ya Taaluma ya Sayansi ya Sweden.


Daniela Kluckert ( alizaliwa 22 Desemba 1980) ni mwanasiasa wa Ujerumani na Chama cha Free Democratic (FDP) ambaye amekuwa akihudumu kama mwanachama wa Bundestag kutoka jimbo la Berlin tangu 2017. Kando na kazi yake ya ubunge, Kluckert amekuwa akihudumu kama Katibu wa Jimbo la Bunge wa Wizara ya Shirikisho ya Uchukuzi na Miundombinu ya Kidijitali katika serikali ya mseto ya Kansela Olaf Scholz tangu 2021. Katika nafasi hii, yeye pia ni Kamishna wa Shirikisho wa Miundombinu ya Vituo vya Kuchaji. Daniela Kluckert | Abgeordnetenwatch (de). www.abgeordnetenwatch.de. Iliwekwa mnamo 2020-03-15. Christian Latz (2 December 2021), Aufgabe im Bundesverkehrsministerium: Berlinerin Daniela Kluckert wird Parlamentarische Staatssekretärin Der Tagesspiegel. Von Bahn bis Religion: Das sind die neuen Beauftragten der Bundesregierung RedaktionsNetzwerk Deutschland, 12 January 2022.


Mkoa wa Ziguinchor ni mkoa mmojawapo nchini Senegal. Makao makuu yako mjini Ziguinchor. Eneo la mkoa ni kilomita za mraba 7,352. Wakati wa sensa ya mwaka 2013 mkoa ulikuwa na wakazi 549,151 Senegal: Administrative division, tovuti ya citypopulation.de, iliangaliwa Januari 2022


Sidi Bel Abbès ni mji muhimu wa Algeria. Ndio wa nane nchini kwa wingi wa wakazi. Hao walihesabiwa kuwa 212,935 mwaka 2008. Orodha ya miji ya Algeria The provinces of Algeria and all cities of over 25,000 inhabitants. Iliwekwa mnamo 2008-04-14.


Béchar ni mji muhimu wa Algeria. Wakazi wake walihesabiwa kuwa 166,627 mwaka 2008. Orodha ya miji ya Algeria The provinces of Algeria and all cities of over 25,000 inhabitants. Iliwekwa mnamo 2008-04-14.


Laghouat ni mji wa Algeria. Wakazi wake walihesabiwa kuwa 144,747 mwaka 2008. Orodha ya miji ya Algeria The provinces of Algeria and all cities of over 25,000 inhabitants. Iliwekwa mnamo 2008-04-14.


Relizane ni mji wa Algeria. Wakazi wake walihesabiwa kuwa 130,094 mwaka 2008. Orodha ya miji ya Algeria The provinces of Algeria and all cities of over 25,000 inhabitants. Iliwekwa mnamo 2008-04-14.


Koungheul ni mji uliopo katika nchi ya Senegal, mkoa wa Kaffrine. Mwaka 2013 idadi ya watu ilikadiriwa kuwa 20,942 Orodha ya miji ya Senegal Chanzo: Agence Nationale de la Statistique et de la Démographie du Sénégal (ANSD)


Aïn Oussara ni mji wa Algeria. Wakazi wake walihesabiwa kuwa 101,239 mwaka 2008. Orodha ya miji ya Algeria The provinces of Algeria and all cities of over 25,000 inhabitants. Iliwekwa mnamo 2008-04-14.


Jengo la Posta la Maputo, ( kwa Kireno : Edifício dos Correios de Maputo ) ni makao makuu ya Correios de Moçambique, huduma ya posta ya Msumbiji. Ilijengwa mnamo mwaka 1903 na mbunifu Carlos Rome Machado . Posta ya Jimbo la Ureno ( CTT Correios de Portugal ), ambayo ilikuwa na jukumu la kutoa huduma za posta na mawasiliano ya simu huko Msumbiji, ilikuwa katika jengo hilo hadi mwaka 1975. Jengo hilo limekuwa na kampuni ya posta ya serikali tangu uhuru. Kwa vile huduma za posta nchini Msumbiji zinaendelea kuwa chache, kampuni ya maji ya serikali na Benki ya BCI hutumia sehemu ya kaunta ya wateja ya jengo hilo.


Otto Heinrich Warburg (8 Oktoba 1883 – 1 Agosti 1970) alikuwa daktari na mwanafiziolojia kutoka nchi ya Ujerumani. Baadhi ya utafiti mwingine alichunguza uvutaji pumzi. Mwaka wa 1931 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.


Togo ya Kijerumani ilikuwa koloni ya Ujerumani kati ya 1884 na Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Wafanyabiashara Wajerumani kutoka Hamburg na Bremen waliwahi kuwa na ofisi zao hasa huko Aneho kuanzia miaka ya 1870 BK. 1882 kampuni ya Woermann ilianzisha usafiri kwa meli kati ya Hamburg na Afrika na kufanya Togo kituo kimoja. Wakati ule pwani la Togo ya leo ilikuwa bado eneo huru kati ya Pwani la Dhahabu (Ghana) chini ya Uingereza na eneo la Porto Novo (Benin) chini ya Ufaransa. Lakini Waingereza walisikitika ya kuwa biashara ya watu wa Aneho na Lome ilipanuka na nchi za Ulaya bila kuwaletea mapato ya ushuru kwa sababu bidhaa zilifika nje ya eneo lao. 1884 Mwingereza aliyekuwa mkuu wa wilaya ya Kitta (Gold Coast - Ghana) alijaribu kutuma wanajeshi Aneho lakini alishindwa. Baada ya tukio hili chifu Mlapa alikuwa tayari kufanya mapatano ya ulinzi na konsuli wa Ujerumani Gustav Nachtigal. Mkataba wa ulinzi ulitiwa sahihi tarehe 6 Julai 1884. Hii ilikuwa mwanzo wa ukoloni wa Ujerumani katika Togo. Katika Septemba mtawala wa Porto Seguro alifanya mkataba wa ulinzi wa pili na mfanyabiashara Mjerumani Randad.


Nazi ni neno linaloweza kumaanisha: Nazi (tunda) - tunda la mnazi Nazi (siasa) - kifupi cha chama tawala cha Ujerumani kati ya 1933 hadi 1945 kilichoongozwa na Adolf Hitler. (matamshi ya Kijerumani:na-tsi)


Berlin ni mji mkuu, pia mji mkubwa na jimbo la kujitawala la Ujerumani ikiwa na wakazi 3.8 millioni. Berlin iko mashariki ya Ujerumani, palipo mto unaoitwa Spree. Berlin ilianza kukua kama mji mkuu wa Prussia. Ilikuwa mji mkuu wa Ujerumani tangu kuundwa kwa Dola la Ujerumani mwaka 1871. Kati ya 1949 na 1991 ilikuwa mji mkuu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani. Tangu maungano ya Ujerumani Berlin imekuwa mji mkuu wa Ujerumani yote. Kati ya 1961 na 1989 mji ilitengwa kwa ukuta kati ya sehemu za mashariki na magharibi. (Kiingereza) Tovuti rasmi Archived 9 Julai 2010 at the Wayback Machine.


Dashiki ni vazi la rangi inayofunika sehemu ya juu ya mwili, linalovaliwa zaidi Afrika Magharibi. Pia inajulikana kama Kitenge katika Afrika Mashariki na ni nguo ya kawaida nchini Tanzania, Kenya na Somalia. Ina matoleo rasmi na yasiyo rasmi na inatofautiana kutoka kwa nguo rahisi zilizopigwa hadi suti zilizowekwa kikamilifu. Fomu ya kawaida ni vazi la pullover lililofungwa, na kola yenye umbo la V yenye uzuri, na mistari ya shingo na sleeve iliyopangwa na iliyopambwa. Mara nyingi huvaliwa na kofia ya Kufi isiyo na ukingo (ambayo huvaliwa katika jumuiya za Kiislamu barani Afrika na ughaibuni wa Kiafrika) na suruali. Imeenezwa na kudaiwa na jamii za ughaibuni wa Kiafrika, haswa Waamerika wa Kiafrika. Jina dashiki au "dyshque" linatokana na dàńṣíkí ya Kiyoruba, [1] neno la mkopo kutoka kwa Hausa dan ciki, likimaanisha 'shati' au 'vazi la ndani' (ikilinganishwa na vazi la nje, babban riga). Toleo lisilo rasmi la dashiki ni uchapishaji wa jadi au dashiki iliyopambwa. Kuna matoleo matatu rasmi. Aina ya kwanza inajumuisha dashiki, sokoto (suruali ya kamba), na kufi inayolingana.


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 15 | Karne ya 16 | Karne ya 17 | ► ◄ | Miaka ya 1520 | Miaka ya 1530 | Miaka ya 1540 | Miaka ya 1550 | Miaka ya 1560 | Miaka ya 1570 | Miaka ya 1580 | ► ◄◄ | ◄ | 1550 | 1551 | 1552 | 1553 | 1554 | 1555 | 1556 | 1557 | 1558 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 1554 BK (Baada ya Kristo). Brazil: Mapadre Wareno wanaanzisha kituo cha misioni karibu na bandari ya Santos kitakachokua kuwa mji wa São Paulo 9 Januari - Papa Gregori XV bila tarehe Leo Africanus (mwandishi na mpelelezi Mwarabu) mjini Tunis Wikimedia Commons ina media kuhusu: 1554


Makala hii ina dalili ya kutungwa kwa kutegemea programu ya kompyuta kama "google translation" au "wikimedia special:content translation" bila masahihisho ya kutosha. Watumiaji wanaombwa kuchunguza lugha, viungo na muundo wake tena. Wakiridhika na hali yake wanaweza kuondoa kigezo hiki kinachoonekana kwenye dirisha la kuhariri juu ya matini ya makala kwa alama za {{tafsiri kompyuta}} . Taa ya Nyuma ya Masafa ya Makatumbe (pia inajulikana kama Dar es Salaam Bay Range Rear au Outer Makatumbe lighthouse) iko kwenye kisiwa cha Outer Makatumbe karibu na pwani ya Dar es Salaam, Tanzania. Mnara wa taa husaidia meli zinazongoja kwenye mlango wa bahari unaokaribia kuingia kwenye chaneli ya Kivukoni. Muundo wa mnara wa taa ni sawa na ule wa Ras Mkumbi Lighthouse na ni mnara wa uashi wa mraba wenye taa nyekundu na nyumba ya sanaa. Muundo wa mnara wa taa ulifanyiwa ukarabati kati ya 1997 na 1999 katika mradi ambao ulishuhudia ukarabati wa miundombinu ya Bandari ya Dar es Salaam. Postcard photo of lighthouse Tanzania Ports Authority


Road Town ni mji mwenye wakazi 2,500 kwenye kisiwa cha Tortola na mji mkuu wa Visiwa vya Virgin vya Uingereza katika Bahari ya Karibi. Mji upo kando la hori ya bahari ya Road Harbour kenye pwani la kusini ya kisiwa. Road Town ni kitovu kimojawapo katika Bahari ya Karibi kwa ajili ya watalii wanaokodi maboti ya mapumziko. (Kiingereza) Ramani ya Road Town (Kiingereza) Ramani ya Kisiwa cha Tortola


Kimakhuwa-Meetto ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji na Tanzania inayozungumzwa na Wamakua. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimakhuwa-Meetto nchini Msumbiji imehesabiwa kuwa watu 963,000. Pia kuna wasemaji 385,000 nchini Tanzania. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimakhuwa-Meetto iko katika kundi la P30. Kimakua lugha ya Kimakua kwenye Multitree makala za OLAC kuhusu Kimakua lugha ya Kimakua katika Glottolog http://www.ethnologue.com/language/mgh http://www.african.gu.se/tanzania/weblinks.html Archived 4 Oktoba 2006 at the Wayback Machine. http://bantu.berkeley.edu/CBOLDFTP/CBOLD_Data/ Archived 1 Machi 2003 at the Wayback Machine. (tovuti hiyo ina kamusi ya Kimakua iliyokusanywa na Kisseberth) Maho, Jouni & Bonny Sands. 2002. The languages of Tanzania: a bibliography. (Orientalia et africana gothoburgensia, no 17.) Göteborg: Acta Universitatis Gothoburgensis. Pp ix, 428. ISBN 91-7346-454-6 Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama: Pires Prata, António. 1960. Gramática da língua macua e seus dialectos. Cucujães: Escola Tipográfica das Missões pelos Sociedade Portuguesa das Missões Católicas. Kurasa iv, 442. Stucky, Suzanne U. 1985. Order in Makua syntax. (Outstanding dissertations in linguistics.) New York: Garland Publishing. Kurasa 240.


Kirufiji (au Kiruihi) ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Warufiji. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kirufiji imehesabiwa kuwa watu 200,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kirufiji iko katika kundi la P10. lugha ya Kirufiji kwenye Multitree makala za OLAC kuhusu Kirufiji lugha ya Kirufiji katika Glottolog http://www.ethnologue.com/language/rui http://www.african.gu.se/tanzania/weblinks.html Archived 4 Oktoba 2006 at the Wayback Machine. http://www.linguistics.berkeley.edu/CBOLD/Docs/TLS.html (tovuti hiyo ina msamiati wa Kirufiji) Maho, Jouni & Bonny Sands. 2002. The languages of Tanzania: a bibliography. (Orientalia et africana gothoburgensia, no 17.) Göteborg: Acta Universitatis Gothoburgensis. Pp ix, 428. ISBN 91-7346-454-6 Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama: Zhukov, Andrei. 1969. Zametki o kirufidzi [Maoni kuhusu Kirufiji]. Afrikanskii etnograficheskii sbornik, 7, uk.214-220.


Kisafwa ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wasafwa. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kisafwa imehesabiwa kuwa watu 158,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisafwa iko katika kundi la M20. Lugha ya Kisafwa ina irabu 7 na konsonanti 36. Pia, tofauti kati ya irabu fupi na irabu ndefu huleta tofauti za maana. lugha ya Kisafwa kwenye Multitree makala za OLAC kuhusu Kisafwa lugha ya Kisafwa katika Glottolog http://www.ethnologue.com/language/sbk http://www.african.gu.se/tanzania/weblinks.html Archived 4 Oktoba 2006 at the Wayback Machine. http://www.linguistics.berkeley.edu/CBOLD/Docs/TLS.html (tovuti hiyo ina msamiati wa Kisafwa) Maho, Jouni & Bonny Sands. 2002. The languages of Tanzania: a bibliography. (Orientalia et africana gothoburgensia, no 17.) Göteborg: Acta Universitatis Gothoburgensis. Pp ix, 428. ISBN 91-7346-454-6 Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama: Sambeek, Jan van. 1933. Safwa grammar. Muswada. Kurasa 183. Voorhoeve, Jan. 1973. Safwa as a restricted tone system. Studies in African linguistics, 4 (1), uk.1-22.


Jule Brand (alizaliwa 16 Oktoba 2002) ni mchezaji wa soka wa Ujerumani ambaye anacheza kama beki au kiungo wa timu ya 1899 Hoffenheim na timu ya taifa ya wanawake ya Ujerumani. Germany's teenage sensation ready to face England.


Nguo ya Korhogo ni nguo ya Kiafrika iliyotengenezwa na watu wa Senufo wa Korhogo, Ivory Coast . Mara nyingi huelezewa kuwa katika vivuli vya bogolafini (kitambaa cha matope) na kente, korhogo huja na rangi na udongo kama vile hudhurungi, nyeusi na krimu. Korhogo hutengenezwa kwa michoro ya uchoraji kwa mikono kwenye kitambaa cha pamba kilichosokotwa kwa mkono. Michoro hiyo huchorwa kwa kutumia rangi ya asili ya matope yaliyochacha, ambapo hutiwa giza baada ya muda, na miundo kwa kawaida huchorwa kwa kutumia stencil. Hupambwa kwa alama za wanadamu, vitu asilia kama jua, mwezi na nyota na wanyama, ambavyo vyote vimekita mizizi katika tamaduni na hadithi za Senufo. Wasenufo hutumia kitambaa hicho kama ngao dhidi ya roho za kulipiza kisasi kwa kuvivaa au kuvitundika kwenye nyumba/mahekalu. Korhogo imeagizwa kwa ajili ya wawindaji (mashujaa muhimu) na matukio ya ibada kama vile mazishi/sherehe maalum. < Luke-Boone, Ronke (2011). African Fabrics: Sewing Contemporary Fashion with Ethnic Flair. 700 East State Street Iola, WI, 54990-0001: Krause Publications, 46–51. ISBN 978-0-87341-914-7.  Country Cloth (kondi-gulei). webapps2.liu.edu. Iliwekwa mnamo 2017-04-15. Korhogo Cloth. Africa Imports.


Laura Freigang (alizaliwa 1 Februari 1998) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa nchini Ujerumani ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya wanawake ya Eintracht Frankfurt na timu ya taifa ya Ujerumani. "TSV Schott angelt sich Sturmtalent", Sport aus Mainz, 27 June 2014. (de)  "Laura Freigang feiert A-Nationalmannschafts-Debüt", Schleswig-Holstein Football Association, 23 March 2020. (de)  Laura Freigang. Penn State Nittany Lions.


Olatokunbo Arinola Somolu (alizaliwa 11 octoba 1950, lagos) ni mhandisi wa muundo wa nchini Nigeria. Alikuwa mwanamke wa kwanza wa Nigeria kupata shahada ya udaktari wa falsafa katika fani ya uhandisi. Olatokunbo Somolu alizaliwa katika Jimbo la Lagos mnamo 11 Oktoba 1950. Alisomea elimu ya msingi katika Shule ya Wasichana ya Kiangelikana iitwayo Lagos, na shule ya sekondari katika taasisi ya Queen's, Lagos. Alisoma Uhandisi wa Ujenzi katika Chuo Kikuu cha Lagos, akitunukiwa shahada ya uzamivu mwaka 1973. Mwaka 1978 alipata PhD yake katika uhandisi wa miundo. Ijeoma Thomas-Odia, PEFON honours professional ‘first ladies’ at induction, The Guardian, 4 March 2017. Accessed 19 May 2020. Zika Bobby, When PEFON honoured professional ‘first ladies’, The Sun, 8 March 2017. Folorunsho-Francis, Adebayo (2017-03-01). Meet Nigeria's 1st Female PhD Holder In Engineering (en-GB). Olatokunbo Arinola Somolu (Engr. Dr.), DAWN Commission, 27 July 2016. Accessed 18 May 2020.


Elinewinga alikuwa ni Mmachame wa kwanza kwenda Chuo Kikuu cha Makerere, Uganda kusomea elimu ya juu. Alizaliwa Masama Ng'uni. Baadaye alikuja kuwa mbunge wa Hai na waziri.


Bushiri inaweza kutaja makala hizi: Bushiri (Pangani) kata ya Wilaya ya Pangani, Tanga, Tanzania. Bushiri kama jina la ufupi la aliyekuwa kiongozi wa upinzani dhidi ya ukoloni wa Wajerumani katika maeneo ya Pangani na pwani ya Tanzania mnamo 1889.


Bernard Morrison (alizaliwa 20 Mei 1993) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Ghana ambaye kwa sasa anachezea timu ya Simba S.C. katika ligi ya NBC nchini Tanzania.


Fabienne Dongus (alizaliwa 11 Mei 1994) ni mchezaji wa soka wa nchini Ujerumani na anacheza kama kiungo wa klabu ya 1899 Hoffenheim na timu ya taifa ya wanawake ya Ujerumani. Women Friendlies 2021 » April » Germany – Australia 5:2. WorldFootball.net (10 April 2021).


Melissa Greeff (alizaliwa 15 Aprili 1994) ni mchezaji wa chess wa nchini Afrika Kusini ambaye anashikilia taji la FIDE la Woman Grandmaster (WGM, 2009). Mnamo mwaka 2007, huko Windhoek, Melissa alishika nafasi ya 5 katika mashindano ya African Women's Chess Championship. Mnamo 2009, aliichezea Afrika Kusini katika Mashindano ya Dunia ya Chess ya wasichana na kuorodhesha nafasi ya 35. Baadaye katika mwaka huo huo, alishinda mashindano ya Chess ya wanawake ya Afrika ( Women's World Chess Championship ) huko Tripoli . Mnamo 2010, alishiriki katika Mashindano ya Dunia ya Chess ya Wanawake kwa mfumo wa mtoano na katika raundi ya kwanza akapoteza dhidi ya Humpy Koneru . Mwaka 2011, mjini Maputo, alishika nafasi ya 4 katika Mashindano ya Chess ya Wanawake ya Afrika. Melissa Greeff aliichezea Afrika Kusini: katika mashindano ya Chess ya Wanawake alishiriki mara 3 (2008-2012); katika mashindano ya All-Africa Games chess alishiriki mwaka 2007 na kushinda medali ya silva ya timu. OlimpBase :: 4th African Women's Chess Championship, Windhoek 2007. www.olimpbase.org. OlimpBase :: World Girls' Junior Chess Championship :: Greeff, Melissa. www.olimpbase.org. Jalada kutoka ya awali juu ya 2018-12-05.


Kiha ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Waha. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kiha imehesabiwa kuwa watu 990,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiha kiko katika kundi la D60. Kiha kinafanana na Kinyarwanda na Kirundi. Ni lugha inayo kua kwa kasi zaidi ya lugha za kibantu zipatikanazo ndani Tanzania. Kwa sasa inatumika kama Lugha ya kiungo kwenye muziki wa Bongo Flava. lugha ya Kiha kwenye Multitree makala za OLAC kuhusu Kiha lugha ya Kiha katika Glottolog http://www.ethnologue.com/language/haq http://www.african.gu.se/tanzania/weblinks.html Archived 4 Oktoba 2006 at the Wayback Machine. http://www.linguistics.berkeley.edu/CBOLD/Docs/TLS.html (tovuti hiyo ina msamiati wa Kiha) Maho, Jouni & Bonny Sands. 2002. The languages of Tanzania: a bibliography. (Orientalia et africana gothoburgensia, no 17.) Göteborg: Acta Universitatis Gothoburgensis. Pp ix, 428. ISBN 91-7346-454-6 Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama: Harjula, Lotta. 1999. Kiha phonology. Tasnifu ya Shahada ya Pili. Institute for Asian and African Studies, University of Helsinki. Mwegerano, Anderson M. J.; Kipfumu, Nestory D.; Chubwa, Pamphili. 1997. Tugaanire mugiha/Tuzumgumwe katika Kiha. Salo (Finland): Salon Painokeskus Reiote.


Blanketi la Basotho ni aina ya kipekee ya blanketi ya sufi inayovaliwa na Wasotho huko Lesotho na Afrika Kusini. The History of the Basotho traditional blanket - The Blanket Wrap. web.archive.org (2017-06-03). Iliwekwa mnamo 2022-03-20.


Lydia Zynnell Zuh (alizaliwa 18 Julai 1990) ni mwanamitindo wa Ghana, mwigizaji, mwandishi, mtayarishaji, mtu wa televisheni na mfadhili ambaye anatoka katika eneo la Volta nchini Ghana. Alijiunga na tasnia ya filamu ya Ghana mwaka wa 2004 na tangu wakati huo amepokea tuzo kadhaa kwa kazi yake zikiwemo, Glitz Style Awards, City People Entertainment Awards na Golden Movie Awards . Nakala iliyohifadhiwa. Jalada kutoka ya awali juu ya 2019-10-12. Iliwekwa mnamo 2022-03-20. Nakala iliyohifadhiwa. Jalada kutoka ya awali juu ya 2018-08-29. Iliwekwa mnamo 2022-03-20. https://www.pulse.com.gh/lifestyle/fashion/glitz-style-awards-zynnell-zuh-is-the-serena-williams-of-ghanas-red-carpet/qx64rsc https://www.modernghana.com/entertainment/48275/actress-zynnell-zuh-breaks-the-internet-with-red.html https://www.glitzafrica.com/celebrating-zynnell-zuh-her-top-10-red-carpet-moments/


Friedrich Wilhelm Ostwald (Kilatvia: Vilhelms Ostvalds), (Riga, Latvia, 2 Septemba 1853 – 4 Aprili 1932) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Mwaka wa 1909 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia kwa ajili ya utafiti wake kuhusu uchocheaji. Wasifu wa Ostwald


Bamako ni mji mkuu wa Mali pamoja na kuwa mji mkubwa nchini ikiwa na wakazi milioni moja na nusu. Iko mwambaoni wa mto Niger katika kusini ya nchi. Bamako ilianzishwa kama mji katika karne ya 17 BK na machifu wa kabila la Niare Seribadian Niaré na Soumba Coulibaly. Jina la asili lilikuwa "Bammako" (Kibambara: "bwawa la mamba"). Bamako ilikuwa soko muhimu pamoja na mji wa elimu ya Kiislamu katika Dola la Mali. Wakati wa karne ya 19 sifa zake zilikuwa zimepungua. Mwaka 1883 Wafaransa walikuta kijiji kikubwa cha watu 600 chenye kuta za ulinzi. Wakati wa ukoloni Bamako ikawa makao makuu ya koloni la Senegal ya Juu-Niger mwaka 1899 halafu mji mkuu wa Sudan ya Kifaransa mwaka 1920. Ikulu ya Koulouba ilijengwa 1907 kama makao makuu ya gavana ikawa ikulu ya rais baada ya uhuru. Mwaka 1904 Bamako iliunganishwa na reli ya Dakar - Niger. Majengo mengine ya siku zile yalikuwa kanisa kuu la katoliki mwaka 1927, daraja la kwanza juu ya mto Niger 1947 na misikiti mkuu mwaka 1948. Mwaka 1955 Bamako ilipewa cheo cha mji kufuatana na sheria ya kifaransa. Meya mwafrika wa kwanza alikuwa Modibo Keïta mwaka 1956.


Tunis (kwa Kiarabu: تونس ) ni mji mkuu wa Tunisia na mji mkubwa nchini ikiwa na wakazi 728,463 (mwaka 2004) ambao pamoja na wakazi wa mitaa ya nje wanafikia jumla ya milioni 1.6. Mji uko ufukoni mwa Mediteranea, karibu na Karthago ya Kale. Orodha ya Urithi wa Dunia katika Afrika Wikimedia Commons ina media kuhusu: Tunis Lexicorient Archived 24 Novemba 2010 at the Wayback Machine. Video tour Archived 23 Machi 2006 at the Wayback Machine. ya makumbusho ya Bardo Video of Tunis Medina Archived 23 Machi 2006 at the Wayback Machine.


Jamhuri ya Bou Regreg (pia Jamhuri ya Sale) ilikuwa dola dogo katika eneo la miji Rabat na Sale, mdomoni mwa mto Bou Regreg, lililoanzishwa mwaka 1627. Watawala walikuwa maharamia waliounda serikali baada ya mwisho wa utawala wa ufalme wa Wasaadi. Halmashauri ya wawakilishi ilimteua nahodha mkuu wa jahazi za haramia na pia magavana wa Rabat na Sale. Maharamia walishambulia hasa jahazi za nchi za Wakristo. Miji yote miwili ikatajirika. Majengo mengi ya kitovu cha kihistoria ya Rabat yalijengwa wakati ule. Mwaka 1668 wenyeji walipaswa kukubali utawala wa wafalme Waalawi lakini hali halisi waliendelea kujitegemea hadi mwaka 1818.


Kongo (Kinshasa) ni kifupi cha kutaja nchi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo yenye mji mkuu wa Kinshasa. Jina limeundwa kwa nia ya kuwa na jina fupi tena la kutofautisha na Kongo nyingine yaani Jamhuri ya Kongo au Kongo (Brazzaville).


Bendera ya Nigeria ina milia ya kusimama mitatu, miwili ya nje ni kijani na ile ya katikati ni myeupe. Bendera ilipatikana katika mashindano ya kitaifa kabla ya uhuru mwaka 1959 na kuonekana rasmi mara ya kwanza tarehe 1.10.1960. Mshindi aliyetunga bendera hii alikuwa mwanafunzi wa uhandisi Michael Taiwo Akinkunmi kutoka Ibadan. Rangi ya kijani inatakiwa kuonyesha misitu na mashamba yenye rutba na mlia mweupe humaanisha amani.


Wilaya ya Same ni wilaya moja kati ya wilaya 7 za Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 269,807. WIlaya hii imepakana upande wa kazkazini na Wilaya ya Mwanga na nchi jirani ya Kenya, upande wa kusini na Mkoa wa Tanga na upande wa magharibi na Mkoa wa Manyara. Makao makuu yapo Same Mjini. Upande wa kusini ya Milima ya Pare upo ndaniy a wilaya pamoja na sehemu ya Hifadhi ya Mkomazi. Njia ya reli ya Usambara inapita wilayani. Sensa ya 2012, Kilimanjaro - Same DC[dead link] (June 2015) Tanzania travel guide, 6, Lonely Planet, 148. ISBN 978-1742207797. Retrieved on 12 January 2016.  Same Profile, Kilimanjaro Region website Archived 26 Machi 2016 at the Wayback Machine.


Wilaya ya Morogoro Vijijini ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Morogoro nchini Tanzania yenye Postikodi namba 67200. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 263,920 . Makabila ya wilaya hii ni Waluguru, Wabati, Wakutu, Wandengereko na mengine kutoka mikoa mbalimbali ya Tanzania, kama vile Waha, Wasukuma na Wanyaturu. Morogoro vijijini kuna vijiji vingi vikiwemo Matombo, Mvuha na Kisaki ambavyo vina maliasili nyingi, ikiwemo misitu na madini. Ni wilaya yenye utajiri mkubwa wa hali ya hewa inayoruhusu mazao yote kustawi: kwa mfano, yale ya joto hustawi maeneo ya bondeni, na ya baridi sehemu za milimani. Ni chanzo cha mito inayonywesha mikoa ya Dar-es-Salaam na Pwani. Lakini asilimia kubwa ya wakulima hulima bila faida: hubeba mizigo kwenda sokoni kwa umbali mrefu zaidi ya kilometa 25. Miradi ya umeme inaendelea kushughulikia Morogoro vijijini tofauti na miaka ya nyuma ambapo umeme ulikuwa eneo la Ngerengere jeshini pekee. Mbali na miradi ya umeme kupitia mpango wa REA, barabara zimeanza kuwekewa lami kwenye maeneo korofi, hivyo kufanya makao makuu ya wilaya kuweza kufikika kwa urahisi kipindi chote cha mwaka.


Anna Margareth Abdallah (alizaliwa 26 Julai 1940) ni mwanasiasa wa Chama cha Mapinduzi na aliwahi kuwa mbunge wa viti maalumu kwa kipindi cha mwaka 2010 hadi mwaka 2015. Anna Margareth Abdallah alipata shahada yake ya kwanza ya mambo ya sosholojia katika chuo kikuu cha Missouri (University of Missouri) kilichopo huko Columbia nchini Marekani mnamo mwaka 1963. Mwaka 1967 alipata diploma yake ihusuyo Uchumi wa nyumbani (kiing.Home Economics) kutoka Chuo kikuu cha London kilichopo Uingereza. Abdallah ni mwanachama wa chama tawala CCM. Aliwahi kuwa mbunge kwa mara yake ya kwanza mnamo mwaka 1975, ambapo kwa wakati huo kulikuwa na wabunge wanawake watano tu katika bunge zima la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. A qualified nurse, Abdallah pia aliwahi kuwa Waziri wa Afya kwa kipindi cha 2000-2005 Nyadhifa nyingine za serikali alizowahi kuzifanyia kazi ni pamoja na Waziri wa Kazi (1995-200), Waziri wa maendeleo ya kilimo na mifugo (1991) na waziri wa serikali za mitaa, maendeleo ya jamii na masoko shirikishi. Pia Abdallah alikuwa ndiye mwanamke wa kwanza kuwa mwenyekiti wa kamati ya ulinzi na usalama..Aliwahi pia kuwa mwenyekiti wa umoja wa wanawake watanzania kutoka mwaka 1994-2008.


Aziza Sleyum Ally ni Mbunge katika Bunge la Tanzania. Tovuti ya Bunge la Tanzania


Said Amour Arfi ni Mbunge katika Bunge la Tanzania. Tovuti ya Bunge la Tanzania


Peter Clarke (2 Juni 1929 huko Simon's Town, Afrika Kusini - 13 Aprili 2014 huko Ocean View, Cape Town ) alikuwa msanii wa picha wa nchini Afrika Kusini. Alifanya kazi katika kwenye vyombo vya habari. Pia alikuwa mwandishi na mshairi. Daneel Knoetze (15 April 2014). Artist Clarke kept his cool in the ghetto). IOL. Iliwekwa mnamo 7 August 2015. Towards Simon's Town – The life of Peter Clarke by Joline Young | South African History Online. www.sahistory.org.za. Iliwekwa mnamo 2020-11-22.


Dörthe Hoppius (alizaliwa 22 Mei 1996) ni mchezaji wa soka wa nchini Ujerumani na ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya wanawake ya SC Sand. Dörthe Hoppius (de). German Football Association. Dörthe Hoppius (de). kicker. Dörthe Hoppius. HEIM:SPIEL.


Melike Pekel (alizaliwa 14 Aprili 1995) ni mchezaji wa soka wa nchini Uturuki ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya wanawake ya Stade Reims na timu ya taifa ya Uturuki. Metz: Wieder am Ausgangspunkt (de).


Karim Konaté (alizaliwa 21 Machi 2004) ni mtaalamu wa Ivory Coast na Mwanasoka ambaye anacheza kama kiungo mshambuliaji kwa timu ya ASEC Mimosas na Timu ya taifa ya Ivory Coast. Akiwa ni mchezaji mzuri kutoka ASEC Mimosas, Konaté alianza maisha yake ya soka katika klabu mwaka wa 2020. Alifunga mabao 7 katika mechi 18 katika msimu wake wa kwanza. {{cite web|kwanza =Marcus|last=Christenson|url=https://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2021/oct/07/next-generation-2021-60-of-the-best-young-talents-in -world-football|title=Kizazi Kijacho 2021: Vijana 60 kati ya vipaji bora zaidi vya vijana katika soka duniani|tarehe=7 Oktoba 2021|tarehe ya kufikia=7 Oktoba 2021|website=www.theguardian.com|publisher=[[The Guardian] ]}} html Ivory Coast – ASEC M .: Karim Konaté ana kiu ya mataji (Julai 29, 2021).


Wim Botha (alizaliwa 1974) ni msanii wa kisasa wa nchini Afrika Kusini. Botha alizaliwa Pretoria mwaka 1974 na kwa sasa anaishi Cape Town, Afrika Kusini . Alikulia katika kitongoji cha upande wa mashariki wa Pretoria . Mnamo 1996, Botha alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Pretoria akiwa na Shahada ya Sanaa maono . Amepokea tuzo mbalimbali kama vile ya Helgaard Steyn Prize 2013, Standard Bank Young Artist Award 2005, na tuzo ya Tollman Award 2003. A R T T H R O B / A R T B I O. STEVENSON - Wim Botha.


Sandra Starke (alizaliwa 31 Julai 1993,Namibia) ni mchezaji wa soka wa nchini Ujerumani na ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya wanawake ya VfL Wolfsburg kwenye ligi ya Frauen-Bundesliga na timu ya taifa ya wanawake ya Ujerumani. Glückwunsch zum Geburtstag, Manfred Starke! (de). Hansa Rostock (21 February 2012). Iliwekwa mnamo 1 September 2019.


Maua Abeid Daftari (amezaliwa tarehe 18 Aprili, 1953) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania. Tovuti ya Bunge la Tanzania


Meryce Mussa Emmanuel ni Mbunge katika Bunge la Tanzania. Tovuti ya Bunge la Tanzania


Maria Ibeshi Nkamba Hewa (amezaliwa tarehe 10 Juni, 1950) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania. Tovuti ya Bunge la Tanzania


Karl Otto Ludwig Klaus Dierks ( 19 Februari 1936 – 17 Machi 2005 ) alikuwa naibu waziri wa serikali ya Namibia na ni mzaliwa wa Ujerumani, mpangaji wa uchukuzi na mhandisi wa ujenzi nchini Namibia . Dierks alizaliwa mwaka wa 1936 huko Berlin-Dahlem, Ujerumani . Alisomea uhandisi wa ujenzi na historia Chuo Kikuu cha Ufundi cha Berlin na akapata diploma ya Uhandisi mnamo 1965 na udaktari mnamo 1965 na 1992. Mara tu baada ya kupokea diploma yake, Dierks alikua mhandisi nchini Afrika Kusini kabla ya kuhamia nchi ambayo sasa inaitwa Namibia. Joe Pütz, Heidi von Egidy, Perri Caplan: Political Who's Who of Namibia. Magus, Windhoek 1989, Namibia series Vol. 1, ISBN 0-620-10225-X, pp. 203, 204


Walter Whall Battiss (6 Januari 1906 – 20 Agosti 1982) alikuwa msanii wa Afrika Kusini, anayejulikana pia kama mwanzilishi wa dhana ya "Fook Island". Walter Battiss. Olympedia. Iliwekwa mnamo 14 August 2020.


Martinus Johannes "Tinus" de Jongh (31 Januari 1885 huko Amsterdam – 17 Julai 1942 huko Bloemfontein ) alikuwa mmoja wa wachoraji maarufu wa nchini Afrika Kusini . Tinus alifunga ndoa na Johanna Maria Verhoef mnamo Aprili 1911. Walikuwa na watoto 3 ambao ni Wilhelmina, Petronella na Gabriel de Jongh, ambaye alikuja kuwa msanii wa mandhari nchini Afrika Kusini. Tinus De Jongh Art Gallery


Pieter Hugo (alizaliwa 1976) ni mpiga picha wa nchini Afrika Kusini ambaye kimsingi anafanya kazi katika upigaji picha. Anaishi Cape Town . Hugo alizaliwa Johannesburg, nchini Afrika Kusini. Alianza kazi yake ya kufanya kazi katika tasnia ya filamu huko Cape Town, kabla ya kuchukua ukaaji wa miaka miwili katika kituo cha utafiti cha Fabrica, Treviso, Italia. Pieter Hugo. Pieter Hugo. Iliwekwa mnamo 1 February 2016. Leah Ollman (9 February 2007), Photography that goes only skin deep Los Angeles Times. Pieter Hugo on artnet. Artnet.com. Iliwekwa mnamo 1 February 2016.


Kilindoni ni kata ya Wilaya ya Mafia katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61701. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002 kata ilikuwa na wakazi 11,751 na mwaka 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,221 walioishi humo. Kilindoni ni mji mkubwa zaidi kwenye kisiwa cha Mafia na makao makuu ya wilaya. Iko upande wa magharibi kwenye kusini ya kisiwa. https://www.tcra.go.tz/images/documents/postcode/pwani.pdf[dead link] Sensa ya 2012, Pwani - Mafia DC. Jalada kutoka ya awali juu ya 2004-01-02. Iliwekwa mnamo 2016-06-13.


Pangani ni jina la mto, wilaya na mji katika Tanzania. * Mto wa Pangani unabeba maji ya Milima ya Meru, Kilimanjaro, Pare na Usambara kwenda Bahari Hindi. Mdomo wake uko mjini Pangani. * Wilaya ya Pangani ni kati ya wilaya za mkoa wa Tanga. * Mji wa Pangani ni makao makuu wa wilaya ya Pangani iliyomo mkoa wa Tanga ufukoni mwa Bahari ya Hindi na mto wa Pangani. Jina la Pangani hupatikana pia katika miji mbalimbali likitaja eneo au mtaa ndani yake, kwa mfano Pangani katika Nairobi, karibu na Eastleigh. Maana ni "eneo watu walipopanga nyumba zao".


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Milenia ya 2 KK | Milenia ya 1 KK | Milenia ya 1 | ► ◄ | Karne ya 10 KK | Karne ya 9 KK | Karne ya 8 KK | Karne ya 7 KK | Karne ya 6 KK | ► Karne ya 8 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 800 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 701 KK. 753 KK (21 Aprili): tarehe ya kimapokeo ya uanzishaji wa mji wa Roma 740 KK: Ahazi anaanza kutawala ufalme wa Yuda. 734 KK: Wagiriki wa Korintho wanaanzisha Sirakusa katika kisiwa cha Sicilia 727 KK: Babuloni inajikomboa kutoka utawala wa Waashuru. 722 KK: Ufalme wa Israeli unakomeshwa na mfalme wa Waashuru Sargon II. 704 KK: Senakeribu anahamishia makao makuu ya Assyria huko Ninawi. 700 KK hivi: Utunzi wa Upanishad, kitabu kitakatifu cha Uhindu. Nabii Amosi katika Israeli kaskazini Nabii Hosea katika Israeli kaskazini Nabii Isaya huko Yerusalemu Nabii Mika katika ufalme wa Yuda Wikimedia Commons ina media kuhusu: Karne ya 8 KK


Cheo ni rejeo linaloongezwa kwa jina la mtu kuonyesha heshima, wadhifa au kazi yake. Pia ni kimo cha kitu fulani, kama vile vazi. Tena ni jina la vifaa mbalimbali: mti wa kufulia nazi, ubao mwembamba wa kushonea mkeka, kifimbo cha kuagulia ambacho mganga wa jadi anatafuta vitu.


Ufalme ni mfumo wa utawala ambapo mfalme, malkia au mtu mwingine aliyerithi cheo chake ni mkuu wa dola. Vyeo vingine vya mkuu katika ufalme ni pamoja na kaisari, shah, tenno, sultani, amiri au mtemi. Kwa kawaida mfalme amerithi cheo chake kutoka kwa baba yake au mama yake, kwa hiyo alizaliwa kama mfalme mteule na ataendelea kuwa na cheo hicho hadi kifo chake. Lakini kama mfalme aliyetangulia hakuwa na mrithi inawezekana ya kwamba mfalme mpya amechaguliwa. Mfano wa dola lenye mfumo wa ufalme ambapo mkuu anachaguliwa mara kwa mara ni Vatikani ambapo Papa ni mkuu wa dola. Neno ufalme hutumiwa pia kwa kutaja nchi inayotawaliwa na mfalme au malkia, kwa mfano Ufalme wa Maungano, Ufalme wa Eswatini na kadhalika. Kiwango cha madaraka cha mfalme huwa na tofauti kubwa. Leo hii wafalme wengi wako chini ya katiba ya nchi na mara nyingi wana madaraka machache; nafasi yao ni ya heshima na desturi. Lakini kuna falme kadhaa ambaPo mfalme bado ana madaraka makubwa, habanwi na katiba wala bunge wala serikali kama vile Omani au Saudia. Kinyume cha ufalme ni jamhuri inayoongozwa na mkuu, mara nyingi kwa cheo cha rais au katika nchi kadhaa na kamati ya watu wanaochaguliwa na kwa kawaida kwa kipindi fulani.


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 10 | Karne ya 11 | Karne ya 12 | ► ◄ | Miaka ya 1060 | Miaka ya 1070 | Miaka ya 1080 | Miaka ya 1090 | Miaka ya 1100 | Miaka ya 1110 | Miaka ya 1120 | ► ◄◄ | ◄ | 1088 | 1089 | 1090 | 1091 | 1092 | 1093 | 1094 | 1095 | 1096 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 1092 BK (Baada ya Kristo). Wikimedia Commons ina media kuhusu: 1092


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 10 | Karne ya 11 | Karne ya 12 | ► ◄ | Miaka ya 1050 | Miaka ya 1060 | Miaka ya 1070 | Miaka ya 1080 | Miaka ya 1090 | Miaka ya 1100 | Miaka ya 1110 | ► ◄◄ | ◄ | 1083 | 1084 | 1085 | 1086 | 1087 | 1088 | 1089 | 1090 | 1091 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 1087 BK (Baada ya Kristo). 16 Septemba - Papa Viktor III Wikimedia Commons ina media kuhusu: 1087


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 10 | Karne ya 11 | Karne ya 12 | ► ◄ | Miaka ya 1050 | Miaka ya 1060 | Miaka ya 1070 | Miaka ya 1080 | Miaka ya 1090 | Miaka ya 1100 | Miaka ya 1110 | ► ◄◄ | ◄ | 1077 | 1078 | 1079 | 1080 | 1081 | 1082 | 1083 | 1084 | 1085 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 1081 BK (Baada ya Kristo). Wikimedia Commons ina media kuhusu: 1081


Demokrasia ya moja kwa moja ni aina ya demokrasia ambayo wananchi wote wanaweza kushiriki katika kuamua masuala ya kisiasa, kijamii, kisheria, na kiuchumi bila kutumia chombo cha uwakilishi kama vile bunge. Uwezo huu wa wananchi kutoa maamuzi unaweza kuwapa wananchi hata uwezo wa kimahakama ingawa mara nyingi wananchi hupewa uwezo wa kutunga au kupitisha sheria tu. Muundo wa demokrasia ya asili uwezo huu wa kutunga au kupitisha sheria na kupitisha maamuzi ulikuwa uko mikononi mwa wananchi wenyewe na sio wawakilishi wao. Kutegemeana na mfumo wenyewe wa demokrasia ya moja kwa moja, wananchi huwa wana uwezo wa kutunga sheria, kupitisha sera, kuwaweka madarakani na pia kuwaondoa madarakani viongozi. Demokrasia ya moja kwa moja ni tofauti na demokrasia inayofuatwa katika nchi nyingi duniani hivi sasa ambapo wananchi huchagua wawakilishi wao katika uchaguzi.


Mahakama ni mfumo wa wataalamu na kamati maalumu ambao unatafsiri na kutumia sheria katika jina la wananchi, la jamhuri au la mfalme. Mahakama pia inatoa mfumo wa kutatua migogoro. Chini ya mfumo wa mgawanyo wa madaraka mahakama kwa ujumla haitungi wala haiundi sheria (ambayo ni kazi ya bunge) wala kutekeleza sheria (ambayo ni wajibu wa serikali), bali inatafsiri sheria na kutumia na kutekeleza katika ukweli wa kila kesi. Mahakama ina kazi ya kuhakikisha usawa mbele ya sheria kwa watu wote. Kwa kawaida kuna mahakama za ngazi mbalimbali; mahakama za juu zinapokea rufaa dhidi ya kesi za ngazi za chini hadi mahakama ya rufaa ya mwisho inayoitwa mahakama kuu au mahakama ya katiba. Tawi hili la mahakama lina uwezo wa kubatilisha sheria zisizolingana na katiba ya nchi. Neno "mahakama" pia hutumika kumaanisha kwa pamoja maafisa ndani yake kama vile majaji, mahakimu na makarani wengine. Kimsingi mahakama ina kazi ya kutumia sheria zilizopo na kuamua juu ya matumizi yao. Hali halisi sheria haziwezi kutaja kila kitu kinachoweza kutokea hivyo ni mahakama zinazoamua kwa njia ya kulinganisha kesi, sheria na maazimio ya mahakama yaliyotangulia.


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 10 | Karne ya 11 | Karne ya 12 | ► ◄ | Miaka ya 1000 | Miaka ya 1010 | Miaka ya 1020 | Miaka ya 1030 | Miaka ya 1040 | Miaka ya 1050 | Miaka ya 1060 | ► ◄◄ | ◄ | 1028 | 1029 | 1030 | 1031 | 1032 | 1033 | 1034 | 1035 | 1036 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 1032 BK (Baada ya Kristo). Oktoba - Uchaguzi wa Papa Benedikto IX Oktoba - Papa Yohane XIX Wikimedia Commons ina media kuhusu: 1032


Wellington ni mji mkuu wa Nyuzilandi mwenye wakazi 350,000 (2005). Iko upande wa kusini wa kisiwa cha kaskazini ikitazama milima ya kisiwa cha kusini. Imekuwa mji mkuu tangu 1865 ilipochukua nafasi ya Auckland. Mji wa Wellington umekuwa maarufu sana kwakuwa filamu ya The Lord of the Rings ilitengenezwa katika mji huo.


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 10 | Karne ya 11 | Karne ya 12 | ► ◄ | Miaka ya 990 | Miaka ya 1000 | Miaka ya 1010 | Miaka ya 1020 | Miaka ya 1030 | Miaka ya 1040 | Miaka ya 1050 | ► ◄◄ | ◄ | 1016 | 1017 | 1018 | 1019 | 1020 | 1021 | 1022 | 1023 | 1024 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 1020 BK (Baada ya Kristo). bila tarehe Papa Stefano IX Wikimedia Commons ina media kuhusu: 1020


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 10 | Karne ya 11 | Karne ya 12 | ► ◄ | Miaka ya 980 | Miaka ya 990 | Miaka ya 1000 | Miaka ya 1010 | Miaka ya 1020 | Miaka ya 1030 | Miaka ya 1040 | ► ◄◄ | ◄ | 1010 | 1011 | 1012 | 1013 | 1014 | 1015 | 1016 | 1017 | 1018 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 1014 BK (Baada ya Kristo). Wikimedia Commons ina media kuhusu: 1014


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 10 | Karne ya 11 | Karne ya 12 | ► ◄ | Miaka ya 970 | Miaka ya 980 | Miaka ya 990 | Miaka ya 1000 | Miaka ya 1010 | Miaka ya 1020 | Miaka ya 1030 | ► ◄◄ | ◄ | 1003 | 1004 | 1005 | 1006 | 1007 | 1008 | 1009 | 1010 | 1011 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 1007 BK (Baada ya Kristo). bila tarehe Petro Damian, askofu na mwalimu wa Kanisa kutoka Italia Wikimedia Commons ina media kuhusu: 1007


Shirikisho la Mikronesia ni nchi ya visiwani katika Bahari Pasifiki iliyoko kaskazini kwa Papua Guinea Mpya. Ni nchi huru inayoshirikiana na Marekani. Nchi ilikuwa eneo lindwa chini ya Marekani kwa niaba ya Umoja wa Mataifa hadi ikapata uhuru wake mwaka 1986. Shirikisho linajumlisha sehemu kubwa ya funguvisiwa la Karolini katika Mikronesia, kanda la Pasifiki. Jumla ya visiwa ni 607. Nchi ina majimbo manne ya kujitawala ambayo ni Chuuk, Kosrae, Pohnpei na Yap. Visiwa vya Palau pia ni sehemu ya Karolini lakini ni nchi ya pekee. Mji mkubwa wa nchi ni Weno (wakazi 17,624) kisiwani Chuuk lakini mji mkuu ni Palikir kwenye kisiwa cha Pohnpei. Kuna majimbo manne kama yafuatayo: Visiwa vimekaliwa na watu tangu miaka 4,000 iliyopita, hasa kutoka Rasi ya Malay na visiwa vya Indonesia. Wengine wametokea visiwa vya Polinesia. Kisiwani Yap kulitokea dola na utawala wa kifalme. Tangu kufika kwa Wahispania katika karne ya 16 visiwa vilikuwa chini ya ubwana wa nje lakini maisha ya kawaida yaliendelea bila mabadiliko makubwa kwa muda mrefu. Mwisho wa karne ya 19 Hispania iliuza koloni hilo kwa Ujerumani; utawala wa Kijerumani ulikwisha katika Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia ukachukuliwa na Japani hadi mwisho wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia.


Samoa ni nchi ya visiwani ya Polynesia katika Pasifiki ya kusini yenye wakazi 176,710 (2001 sensa). Nchi huru ya Samoa ni sehemu ya magharibi ya funguvisiwa ya Samoa. Sehemu ya mashariki iko chini ya Marekani. Eneo lake ni visiwa tisa (au kumi kama kisiwa kidogo sana kinahesabiwa humo), jumla ni kilomita za mraba 2,934. Visiwa viwili vikubwa vya Upolu (km² 1,118) na Savai'i (km² 1,708) vina asilimia 96 za eneo lote. Kuna bado visiwa viwili vidogo vya Manono na Apolima vyenye wakazi, halafu visiwa vingine visivyokaliwa na watu. Mji mkuu wa Apia uko Upolu. Mahali pa juu ni mlima Mauga Silisili mwenye kimo cha mita 1,858. Samoa ilikaliwa na Waaustronesia tangu miaka 3,000 iliyopita. Mzungu wa kwanza alifika mwaka 1722. Ilikuwa ufalme wa kujitegemea kabisa hadi mwaka 1889. Mwaka ule uliwekwa chini ya ulinzi wa nchi tatu: Uingereza, Ujerumani na Marekani. Baada ya kifo cha mfalme 1898 kulitokea fitina juu ya mrithi wake na nchi za nje zilingia kati. Mkataba wa Pande Tatu wa mwaka 1899 uligawa funguvisiwa ya Samoa kati ya Ujerumani na Marekani. Sehemu ya magharibi ikawa "Samoa ya Kijerumani".


Nuku'alofa ni mji mkuu wa Tonga mwenye wakazi 22,400 (1996). Iko Tongatapu ambayo ni kisiwa kikubwa cha nchi. Mji ulianzishwa mwaka 1795 pamoja na jumba la kifalme. Mwanzo wa karne ya 19 boma likaongezwa. Imetangazwa kuwa mji mkuu mwaka 1845.


Gansu (甘肃) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Lanzhou (兰州). Majimbo ya China (Kichina) Tovuti rasmi Archived 8 Julai 2009 at the Wayback Machine.


Hainan (海南) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Haikou (海口). Majimbo ya China (Kichina) Tovuti rasmi Archived 8 Agosti 2013 at the Wayback Machine.


Jiangxi (江西) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Nanchang (南昌). Majimbo ya China (Kichina) Tovuti rasmi


Shanxi (山西) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Taiyuan (太原). Majimbo ya China (Kichina) Tovuti rasmi Archived 10 Juni 2006 at the Wayback Machine.


Rasi ya Magharibi ni moja kati ya majimbo 9 ya Afrika Kusini. Mji Mkuu ni Cape Town (Kaapstad). Jimbo liliundwa mwaka 1994 kutokana na maeneo ya Jimbo la Rasi la awali. Idadi ya wakazi ilikuwa 4,524,335 mwaka 2004. Zaidi ya nusu ya wakazi hutumia Kiafrikaans kama lugha ya kwanza (55,3%), takriban robo Kixhosa (23,7%) na karibu sehemu ya tano Kiingereza (19,3%). Lugha hizi tatu ni pia lugha rasmi za jimbo. Eneo la jimbo lilikuwa chanzo cha Afrika Kusini ya kisasa. Historia imeonekana pia kati ya wakazi. Idadi kubwa ni watu wenye uzazi wa chotara hasa wa Waafrika, Wazungu na Waasia waliopelekwa hapa kama watumwa katika karne ya 18. Kati ya Waafrika Weusi kundi kubwa ni Waxhosa. Wazungu ni wa asili ya Kimakaburu na Kiingereza hasa. Rasi Maghribi ina pia jumuiya kubwa ya Waislamu iliyoanzishwa na watumwa Waasia kutoka Asia Kusini-Magharibi. Rasi Magharibi ni sehemu ya kusini kabisa ya bara la Afrika. Ncha yake ni rasi Agulhas yenye umbali wa 3,800 km na ncha ya kusini. Eneo lake ni 129,370 km² au 10% za Afrika Kusini yote. Rasi Magharibi imepakana na majimbo ya Rasi Kaskazini na Rasi Mashariki.


Rasi Kaskazini ni moja kati ya majimbo 9 ya Afrika Kusini lenye takriban 30% ya eneo la taifa lote. Imepakana na Atlantiki, Botswana na Namibia. Jimbo liliundwa 1994 wakati wa kugawa jimbo la Rasi la awali. Mji mkuu ni Kimberley. Miji mingine muhimu ni Upington, Carnarvon, Colesberg, De Aar, Kuruman na Springbok. Hata kama Rasi Kaskazini ni jimbo lenye eneo kubwa katika Afrika Kusini ni vilevile jimbo lenye watu wachache. Wastani ni wakazi wawili kwa kilomita ya mraba tu. Hali ya hewa ni kavu hivyo kilimo hailishi watu wengi. Mto Oranje unapita katika jimbo na kuwezesha wakulima wa mizabibu karibu na Upington kumwagilia mashamba yao. Sehemu kubwa ya eneo la jimbo ni Karoo. Tovuti rasmi ya serikali MDB Municipal Demarcation Board of South Africa Archived 26 Aprili 2009 at the Wayback Machine. Wikimedia Commons ina media kuhusu: North Cape Province


Mchezo wa ng'ombe ni desturi inayojulikana hasa katika nchi za Hispania na Ureno, pia katika maeneo ya jirani ya Ufaransa kusini na katika koloni za zamani za Hispania huko Amerika ya Kilatini kama Meksiko. Imekuwa pia mila ya pekee kwenye Kisiwa cha Pemba, Tanzania. Kila mahali ni mashindano kati ya wanadamu na fahali wa ng'ombe lakini kuna taratibu tofautitofauti. Katika mchezo wa Hispania fahali anauawa uwanjani. Mchezo unafanywa katika uwanja wa pekee unaoitwa Plaza de Toros. Wale wanoshindana na ng'ombe dume wanaitwa "torero"; mkuu wao atakayemwua kwa pigo la upanga wake ni "matador". Matador anatangulia kucheza na fahali kwa kumkasirisha kwa kitambaa chekundu na kutoroka akishambuliwa. Wasaidizi wake wanapita kwa farasi na kumdunga fahali kwa mikuki midogo kwa kusudi la kumdhoofisha. Mwishoni ng'ombe anauawa na matador kwa upanga. Muda wa mchezo ni kama dakika 20 kwa kila mnyama. Ilhali Wahispania wanaua ng'ombe wa dume Aareno wanawachezea tu hadi kuwaangusha chini bila kuwaua. Historia ya desturi hii inarudi nyuma hadi zamani za Dola la Roma watu walipopenda kuwa na maonyesho ya mapambano ya wanyama pori, ama ya wenyewe kwa wenyewe au zaidi ya watu dhidi ya wanyama hawa.


Mkoa wa Unguja Kusini ni mmojawapo kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 72000 na uko kwenye kisiwa cha Unguja. Eneo la mkoa ni km² 854 likiwa na wakazi 115,588 (sensa ya mwaka 2012). Makao makuu yako Koani. Kuna wilaya mbili ikiwa Wilaya ya Kati ina wakazi 73,346 na Wilaya ya Kusini ina wakazi 39,242. Wakazi wa eneo hili la kisiwa cha Unguja, mbali na kujishughulisha na uvuvi kwenye Bahari ya Hindi, ni maarufu pia kwa kilimo cha zao la karafuu, zao linalokifanya Kisiwa cha Zanzibar kujulikana zaidi kama kisiwa cha viungo. Wikimedia Commons ina media kuhusu: Mkoa wa Unguja Kusini https://www.tcra.go.tz/images/documents/postcode/ungujaKusini.pdf[dead link]


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 6 | Karne ya 7 | Karne ya 8 | ► ◄ | Miaka ya 590 | Miaka ya 600 | Miaka ya 610 | Miaka ya 620 | Miaka ya 630 | Miaka ya 640 | Miaka ya 650 | ► ◄◄ | ◄ | 620 | 621 | 622 | 623 | 624 | 625 | 626 | 627 | 628 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 624 (Baada ya Kristo). Wikimedia Commons ina media kuhusu: 624


Sofia (Kibulgaria: София) ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Bulgaria mwenye wakazi 1,246,791. Mji uko upande wa magharibi wa Bulgaria kando la mto Iskar mbele ya milima ya Vitosha inayofikia kimo cha mita 2286 . Ni kitovu cha kisiasa, kiuchumi na kiutamaduni wa nchi. Sofia ni mji wa kale mianzo yake ni katika karne ya 7 KK. Wakati wa Dola la Roma ilijulikana kwa jina "Serdica" au "Sardica". Tangu mwaka 809 BK ilikuwa sehemu ya milki ya Bulgaria ikaitwa "Sredec". Jina la Sofia limetumiwa tangu 1329. Asili yake ni katika kanisa la Mt. Sofia (yaani: Hekima takatifu ya Mungu). Mji ulirudi nyuma chini ya utawala wa milki ya Osmani ulipotwaliwa na jeshi la Kirusi mwaka 1878 ulikuwa na wakazi 20,000 pekee. Bunge la kwanza la Bulgaria tar. 22 Machi 1879 likatangaza Sofia kuwa mji mkuu wa Bulgaria. Mji ikakua ikafikia lakhi mwaka 1910 na lakhi tatu mwaka 1939. Baada ya vita kuu ya pili ya dunia idadi ya wakazi ikaendelea kupanda hadi kupita milioni mnamo 1975. Wakazi walio wengi ni Wakristo Waorthodoksi. Kuna pia Waislamu na Wayahudi.


Guernsey ni kisiwa kikubwa cha pili kati ya Visiwa vya mfereji wa Kiingereza chenye wakazi 65,000. Kipo karibu na pwani la Ufaransa lakini ni eneo chini ya taji la Uingereza isipokuwa si sehemu ya Uingereza mwenyewe. Mji wa pekee ni St Pierre Port menye wakazi 16,000. Lugha inayotumiwa ni hasa Kiingereza. Kuna bado wasemaji 2,000 wa lugha asilia ya Kiguernsey (Dgèrnésiais) lakini idadi inazidi kupungua. Guernsey ni pia jina la jumla la tarafa inyaounganisha kisiwa cha Guernsey pamoja na visiwa vidogo vya Alderney, Sark, Herm, Jethou, Brecqhou na Burhou. Pamoja na tarafa ya Jersey ni eneo la pili la visiwa vya mfereji wa Kiingereza.


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 8 | Karne ya 9 | Karne ya 10 | ► ◄ | Miaka ya 780 | Miaka ya 790 | Miaka ya 800 | Miaka ya 810 | Miaka ya 820 | Miaka ya 830 | Miaka ya 840 | ► ◄◄ | ◄ | 808 | 809 | 810 | 811 | 812 | 813 | 814 | 815 | 816 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 812 BK (Baada ya Kristo). Wikimedia Commons ina media kuhusu: 812


Kwa matumizi mengine ya jina Hamali angalia hapa Hamali (kundinyota) Mpagazi (pia: mchukuzi, hamali, kuli) ni mtu anayembebea mtu mwingine mizigo yake. Katika historia ya binadamu watu, yaani wapagazi, walitumika kusafirisha mizigo kwa muda mrefu. Katika Asia, Ulaya na Afrika ya Kaskazini walipatikana wanyama walioweza kufanya kazi hii kama vile farasi, punda, ng'ombe au ngamia. Lakini katika sehemu kubwa ya Afrika na pia Amerika utamaduni asilia ulitegemea nguvu ya wapagazi wa kibinadamu. Pia katika maeneo yenye milima mikali au misitu minene yenye matope wanyama wa kubebea mizigo walishindwa, hivyo mizigo ilitegemea nguvu ya binadamu. Katika Afrika kusini kwa Sahara biashara ya misafara ilitegemea hasa wapagazi. Siku hizi wapagazi wanapatikana kwenye vituo vya usafiri vyenye watu wengi kama vile kituo cha reli, cha mabasi au uwanja wa ndege. Kuna pia mahamali wanaosaidia wateja kwenye masoko makubwa. Katika nchi zilizoendelea sana mahamali karibu wamepotea kwa sababu gharama ya maisha imesababisha kupanda kwa mishahara hadi watu wamependelea kubeba mizigo yao wenyewe. Katika nchi kama hizo mikokoteni ya mzigo iko tayari kila mahali ichukuliwe na wateja au wasafiri kwa hiari yao. Hadi leo kuna wapagazi katika maeneo yasiyo na barabara hasa mlimani.


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 7 | Karne ya 8 | Karne ya 9 | ► ◄ | Miaka ya 750 | Miaka ya 760 | Miaka ya 770 | Miaka ya 780 | Miaka ya 790 | Miaka ya 800 | Miaka ya 810 | ► ◄◄ | ◄ | 781 | 782 | 783 | 784 | 785 | 786 | 787 | 788 | 789 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 785 BK (Baada ya Kristo). bila tarehe Junna, mfalme mkuu wa Japani (823-833) Wikimedia Commons ina media kuhusu: 785


Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka ◄ | Karne ya 7 | Karne ya 8 | Karne ya 9 | ► ◄ | Miaka ya 740 | Miaka ya 750 | Miaka ya 760 | Miaka ya 770 | Miaka ya 780 | Miaka ya 790 | Miaka ya 800 | ► ◄◄ | ◄ | 775 | 776 | 777 | 778 | 779 | 780 | 781 | 782 | 783 | ► | ►► Makala hii inahusu mwaka 779 BK (Baada ya Kristo). Wikimedia Commons ina media kuhusu: 779


Yoweri Kaguta Museveni (* 1944 Ntungamo, Wilaya ya Ntungamo, Uganda) ni Rais wa Uganda tangu 29 Januari 1986. Alichukua madaraka baada ya kushinda vita vya msituni chini ya kundi la National Resistance Movement na kushinda katika chaguzi za urais za mwaka 1996, 2001 na 2006. Kwa muda mrefu, kabla ya kuwa rais wa Uganda, Museveni aliongoza vita vya msituni dhidi ya serikali za Idd Amin aliyetawala toka mwaka 1971-79, na serikali ya Milton Obote aliyekuwa madarakani mwaka 1980-85. Kutokana na mafanikio ya mapambano dhidi ya ugonjwa wa Ukimwi na kukubali kwake kufuata sera za Benki ya Dunia na Shirika la Fedha Duniani, Museveni alipata sifa kubwa toka kwa viongozi wa mataifa ya Magharibi. Mwishoni mwa miaka ya 1990, Museveni alikuwa akielezewa kuwa ni mfano bora wa kizazi kipya cha viongozi wa Afrika. Hata hivyo uongozi wake umetiwa dosari na mambo kadhaa ikiwa ni pamoja na ushiriki wake katika vita vya wenyewe kwa wenyewe katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Rwanda. Mambo mengine ni pamoja na ukiukwaji wa haki za kisiasa unaofanywa na serikali yake dhidi ya wapinzani kama vile Kizza Besigye na kitendo cha kubadili katiba ya nchi hiyo ili aweze kugombea urais mwaka 2006.


Itifaki (kutoka neno la Kiarabu; pia "protokali", kutoka Kiingereza "protocol") ni orodha au mpangilio wa visa unaotumika katika kuendesha sherehe, mkutano, mjadala na kadhalika kutokana na utaratibu uliowekwa. Mathalani katika shughuli za mikutano ni kiongozi gani anatakiwa kuingia kwanza, kisha nani afuatie na nani awe wa mwisho kuingia katika sehemu ya mkutano. Mwenyeji wa mkutano anatakiwa kukaa upande gani na mgeni mwalikwa anatakiwa kukaa upande gani. Kama ni shughuli ya kitaifa ni wimbo wa taifa gani unatakiwa uanze, ule wa Rais mwenyeji au wa Rais mgeni? Baada ya mkutano nani anatakiwa kutoka kwanza na nani awe wa mwisho. Mambo kama haya au utaratibu kama huu ndio huitwa itifaki. Ila mwanafunzi afahamu kwamba itifaki ikitumika katika isimujamii inaleta dhana tofauti na maelezo haya. Pia ni maelewano au maridhiano maalumu kati ya mataifa. Tena ni programu ya kompyuta.


Barafuto huitwa pia "mto wa barafu". Ni kanda kubwa la barafu iliyoanza kutambaa kutokana na uzito wake ikifuata graviti kwenye mtelemko. Kwa sababu hiyo barafuto zinapatikana hasa mlimani. Barafuto zimetokana na theluji inayokaa miaka mingi bila kuyeyuka katika mazingira baridi. Theluji mpya inakaa juu ya theluji ya miaka iliyotangulia. Uzito wa theluji ya baadaye inakandamiza ile ya chini. Kutokana na shindikizo hili theluji ya chini hubadilika kuwa barafu kabisa. Barafuto ni kati ya nguvu kubwa za mmomonyoko duniani. Afrika ina barafuto ndogo kadhaa juu ya mlima Kilimanjaro na mlima Kenya lakini zinaelekea kupotea kutokana na uhaba wa mvua itakayobadilika kuwa theluji mpya. Zamani za enzi ya barafu kiwango cha barafu kwenye ncha ya kaskazini kilikuwa kikubwa kiasi cha kusababisha barafuto kutokea zilizosukuma barafu hadi Ulaya ya Kati.


Mwezi ni neno la kutaja mwezi (gimba la angani) - msindikizaji wa sayari mwezi (wakati) - mojawapo wa vipindi kumi na mbili vya mwaka mwezi - namna ya kutaja siku za hedhi za wakinamama


Angola ni nchi kubwa iliyopo upande wa kusini magharibi wa bara la Afrika ikipakana na Namibia, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Zambia. Upande wa magharibi kuna pwani ndefu ya Bahari Atlantiki. Mkoa wa Kabinda umetenganika na sehemu nyingine za nchi na unapakana na Jamhuri ya Kongo pia. Angola ni nchi tajiri kwa mafuta na madini: almasi ndiyo muhimu zaidi. Lakini nchi ni maskini kutokana na vita vya miaka 29; kwanza vita vya kupigania uhuru dhidi ya Ureno iliyofuatwa na vita ya wenyewe kwa wenyewe hadi mwaka 2002. Nchi yenyewe hasa ni ya kidemokrasia na inajulikana kama Jamhuri ya Angola (kwa Kireno: República de Angola, kwa matamshi ya IPA: /ʁɛ.'pu.βli.kɐ dɨ ɐ̃.'ɣɔ.lɐ/; kwa lugha za wenyeji: Repubilika ya Ngola). Jina Angola linatokana na neno la lugha ya Kibantu "N’gola", ambalo lilikuwa jina la kiongozi wa ufalme wa Kwimbundo karne ya 16, ambapo Wareno walianza ukoloni katika eneo hili. Makala kuu: Jiografia ya Angola Makala kuu: Mikoa ya Angola na Wilaya za Angola Angola imegawiwa katika mikoa 18 (províncias), wilaya 162 (municípios) na kata 559.


Kiolwa cha anga-nje (pia: gimba la angani, kwa Kiingereza: astronomical object au celestial body) ni jina la jumla kwa ajili ya vitu vinayopatikana katika anga ya ulimwengu. Kwa Kiingereza istilahi "object" (kiolwa) na "body" (gimba) mara nyingi hutumiwa kama visawe. Lakini ilhali kila gimba la anga-nje ni pia kiolwa cha anga-nje, kinyume chake si kweli. Gimba la anga-nje ni kitu kimoja cha pekee, kama vile sayari, mwezi, asteroidi. Kiolwa cha anga-nje ni wazo pana zaidi, likitaja pia mambo kama galaksi au nebula yenye sehemu nyingi ndani yake. Kati ya violwa vya anga-nje huhesabiwa: Jua Sayari Sayari kibete Miezi Vimondo (pia meteori au meteroidi) Asteroidi Nyotamkia Nyota Galaksi Nebula Mawingu katika anga Hivyo vyote ni violwa asilia. Vitu vilivyoko kwenye anga-nje vilivyotengenezwa na binadamu ni vyombo vya anga-nje. Hapa kuna swali kama mabaki kutokana na vyombo vya anga-nje vilivyovunjika au takataka ya angani yanayotokana na safari za anga-nje yanastahili kuitwa kwa neno hili. Elimu ya violwa vya anga-nje ni astronomia.


Kriptoni (kut. kigiriki κρυπτός kriptos kwa sababu haikuwa rahisi kuitambua) ni elementi yenye namba atomia 36 kwenye mfumo radidia na uzani wa atomi 83.79. Alama yake ni Kr. Ni elementi haba sana yapatikana kwa kiasi kidogo katika angahewa kama gesi adimu na bwete isiyo na rangi wala ladha. Matumizi yake ni hasa katika aina mbalimbali za taa kwa sababu inasaidia balbu kuwa na mwanga mweupe zaidi. Kriptoni husababisha taa memetevu kutoa mwanga mweupe


Picha:Angela Fuste.jpg Angela Fuste (Lua error in Module:Unicode_data at line 293: attempt to index local 'data_module' (a boolean value)., amezaliwa tar. 23 Desemba 1970, Venezuela) ni mwigizaji wa filamu na tamthiliya kutoka nchini Venezuela. Anafahamika zaidi kwa kucheza tamthilia ya "Binti wa Mtunza bustani" (kwa Kihispania "La Hija del Jardinero") alitumia jina la Amelia Alcantara mtoto wa mzee Fernando Alcantara. Fuste pia ameonekana katika tamthilia kama vile ya "Como en el Cine" na "Machos", zote alicheza akiwa nchini Mexico. Machos - 2005, Mexico La Hija del Jardinero - 2003, Mexico Como en el Cine - 2001, Mexico


Nasaba ya Ch'in ilikuwa nasaba ya kifalme ya Uchina. Ilidumu kuanzia mwaka 221 KK hadi 206 KK. Nasaba hiyo ilikuwa na Makaisari wawili tu: Shih huang-ti, na Ehr-shih ti. Orodha ya nasaba za Uchina


Papa Pontian (kwa Kilatini Pontianus; alifariki Oktoba 235) alikuwa Papa kuanzia tarehe 21 Julai 230 hadi tarehe 28 Septemba 235, alipojiuzulu ili kuwezesha uchaguzi wa mwandamizi wake akiwa amepelekwa uhamishoni katika kisiwa cha Sardinia pamoja na antipapa Hipoliti wa Roma. Alitokea Roma, Italia. Alimfuata Papa Urbano I akafuatwa na Papa Anterus. Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini, hasa tarehe 13 Agosti, pamoja na Hipoliti.. Watakatifu wa Agano la Kale Orodha ya Watakatifu Wakristo Orodha ya Watakatifu wa Afrika Orodha ya Watakatifu Wafransisko Orodha ya Mapapa https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father (1986) The Oxford Dictionary of Popes. Oxford: Oxford University Press, 16. ISBN 978-0-19-213964-1.  Fr. Paolo O. Pirlo, SHMI (1997). "Sts. Pontian & Hippolytus", My First Book of Saints. Sons of Holy Mary Immaculate – Quality Catholic Publications, 179–180. ISBN 978-971-91595-4-4.  Calendarium Romanum (Libreria Editrice Vaticana 1969), p. 146 Martyrologium Romanum: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum, Romae 2001, ISBN 8820972107 Latin Saints of the Orthodox Patriarchate of Rome.


Shukuru Amdani Mtina Kilala (22 Februari 1984 — 29 Mei 2019) alikuwa mwigizaji wa filamu kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina la Dj wa Masanja, kutoka katika filamu ya vichekesho ya Masanja. Kilala aliwahi kucheza filamu kadhaa, miongoni mwa filamu hizo ni kama ifuatavyo: Itumanyama, Kimela na Julia.


Albert Schweitzer (14 Januari 1875 – 4 Septemba 1965) alikuwa mwanateolojia, mwanafalsafa, mwanamuziki na daktari kutoka eneo la Alsatia, ambalo lilikuwa sehemu ya Ujerumani kabla ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia, lakini la Ufaransa baadaye. Mwaka wa 1952 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobeli ya Amani kwa ajili ya falsafa yake. Hasa anajulikana kwa kuanzisha na kuongoza kituo cha kimisionari na hospitali eneo la Lambarene nchini Gabon.


National Alliance Party of Kenya (NAK) ilikuwa maungano ya vyama vya kisiasa nchini Kenya yaliyoanzishwa kabla ya uchaguzi wa rais na bunge wa mwaka 2002. Kusidi lake lilikuwa kuunganisha vikundi vyote vilipinga utawala wa rais Daniel arap Moi na chama chake cha KANU. NAK ilikwisha mwaka uleule katika ushirikiano wa NARC. Chanzo cha NAK kilikuwa maarifa ya miaka iliyotangulia ambako KANU ilishinda uchaguzi kama bila kuwa na kura nyingi kabisa lakini kutokana na uhaba wa umoja upande wa upinzani. Baada ya kufarakana kwa Forum for the Restauration of Democracy 1992 vyama vyote vya upinzani vilikuwa na tabia za kikabila vikiwa na msingi kati ya moja ya makabila makubwa tu. Hivyo viongozi wa vyama vikubwa vya upinzani walipatana ushirikiano. Walioongoza hasa walikuwa: Mwai Kibaki na chama chake cha Democratic Party chenye nguvu kati ya Wakikuyu Michael Wamalwa kama kiongozi wa Ford-Kenya yenye nguvu kati ya Waluhya Charity Ngilu wa NPK aliyekuwa na msingi katika Ukambani. Waliungwa mkono na vyama vingine vidogo jumla 13. Mwanzoni walitumia jina la "National Alliance for Change" (NAC) lakini chama kilitwa rasmi NAK. Vyama vya NAK vilipatana kukaribia uchaguzi na Kibaki kama mgombea wa urais, Wamalwa kama makamu wake na Charity Ngilu kwa cheo cha Waziri Mkuu kilichopangwa kuanzishwa baada ya marekebisho ya katiba.


Steven Allan Spielberg (amezaliwa Cincinnati, Ohio, 18 Desemba 1946) ni mwongozaji na mtayarishaji wa filamu kutoka nchini Marekani. Alianza kujipatia umaarufu miaka ya 1980, baada ya kuongoza na kutaarisha mfululizo wa filamu ya Indiana Jones. Baadaye akaja na mfululizo wa filamu ya Jurassic Park. Vilevile Steve amewahi kushinda tuzo mara tatu ya Academy Award, kama mwongozaji na mtayarishaji bora wa filamu. Pia Steve ni miongoni mwa waongozaji wa filamu na watengenezaji wanaosifika kwa kutumia gharamama kubwa za utengenezaji wa filamu duniani. Indiana Jones 4 (2007) Dhil Maree Tur Teener Chale (2006) Munich (film)|Munich (2005) War of the Worlds (2005 film)|War of the Worlds (2005) The Terminal (2004) Catch Me If You Can (2002) Minority Report (2002) A.I.: Artificial Intelligence (2001) Saving Private Ryan (1998) (Academy Award, Best Director) The Lost World: Jurassic Park (1997) Amistad (1997) Schindler's List (1993) (imepata tuzo ya Academy Award, kama filamu bora na mwongozaji bora wa filamu)


Sydney ni mji wa pwani ya mashariki katika nchi ya Australia. Sydney ni mji mkubwa wa New South Wales. Takribani watu milioni 4 wanaishi katika mji wa Sydney na ndio mji mkubwa kabisa nchini Australia. Mji uligunduliwa mwaka 1788 na Arthur Phillip, aliyekuwa ofisa wa Navy Royal ya Uingereza, na mji ukawa kama sehemu ya wafungwa wa Kiingereza na Kiayalendi. The Rocks, ni sehemu mojawapo katika mji wa Sydney, ndio ilikuwa sehemu ya kwanza kuwa mji wenye mvuto katika Australia. Sasa imekuwa sehemu yenye mandhari nzuri ya bandari na ni sehemu pa kujipatia kula yaani kuna mgahawa mkubwa. Wikimedia Commons ina media kuhusu: Sydney Australia Wikimedia Commons ina media kuhusu: Sydney Australian Museum: Aboriginal people of coastal Sydney Archived 21 Februari 2009 at the Wayback Machine. Historic photographs of Sydney buildings Archived 8 Desemba 2005 at the Wayback Machine.


Hugo Wallace Weaving (amezaliwa tar. 4 Aprili 1960, Nigeria) ni mwigizaji filamu wa Kiingereza, vilevile mwigizaji wa sauti yaani kama kuigiza sauti ya katuni au sauti za kirobot. Huenda akawa anafahamika kwa jina la Agent Smith kutoka katika mfululozo wa filamu za Matrix. Weaving alizaliwa nchini Nigeria na wazazi wa Kiingereza Anne, aliyekuwa mwongozaji wa watalii, na Wallace Weaving, mwanaseismolojia (mstadi wa maafa asilia ya dunia). Hugo utoto wake wote aliutumia akiwa nchini Afrika Kusini na baadae familia ikarudi Uingereza, wakati Hugo bado yungali bwana mdogo. Akiwa Uingereza akapelekwa shule ya bweni na ilipofika mwaka 1976 akaelekea Sydney nchini Australia, akiwa huko akajiunga na shule moja hivi iliokuwa inafundisha maswala ya lugha. Shule ilikuwa naongozwa na muunganiko wa baadhi ya makanisa. Baada ya hapo akajiunga tena na taasisi ya sanaa na maigizo (National Institute of Dramatic Art) ya nchini Australia na kumaliza mnamo mwaka wa 1981.


Kinahuatl (nāhuatl, mexìcatlàtōlli) ni kati ya lugha asilia za Mexiko zilizopo tangu wakati kabla ya kufika kwa Wahispania. Idadi ya wasemaji wa lahaja zake ni takriban milioni moja na nusu. Ilikuwa lugha ya Waazteki, Watolteki na wengine wa nyanda za juu za Mexiko. Tangu kufika kwa ukoloni lahaja mbalimbali zilijitokeza si wasemaji wote wanaoelewa wasemaji wote wengine. Maneno ya Nahuatl yalitaja mazao yaliyopelekwa kote duniani pamoja na majina yao. Kati ya maneno ya Nahuatl yaliyosambaa duniani ni: (āhuacatl) avocado (parachichi) (cacahuatl) kakao (chīlli) chili (pilipili kali) (xōchiyōcacahuatl) chokoleti tequila (pombe kali ya kimeksiko) (tomātl) tomato (nyanya) Majina ya nchi za Mexico, Guatemala na Nikaragua yana asili za Nahuatl.


Bandari ya Sydney (pia inaitwa Bandari ya Jackson) ni bandari asilia. Ipo katika pwani ya Mashariki mwa Australia katika Sydney. Bandari ya Sydney pia ipo katika eneo maarufu ya Jumba la Sanaa la Sydney na Daraja la Bandari ya Sydney. Kabla kufika kwa walowezi wa kutoka Ulaya, eneo lilozungukwa na Bandari ya Sydney ilikuwa makazi ya kabila fulani liitwalo aboriginal, kabila limebeba makabila mengine madogo madogo kama vile Gadigal, Cammeraygal, Eora na kabila la Wanegal. Inaaminika kwamba watu wa kabila la Gadigal hapo awali walianza kuishi katika eneo la upande wa kusini mwa Bandari ya Jackson. Na Kaskazini mwa Bandari ya Sydney yasemekana kuwa kabila Cammeraygal lilikuwa linaishi huko. Pia yaaminika kwamba eneo la upande wa Kusini wa Mto Parramatta, yaani magharibi mwa Petersham na kutokezea kule kunakoitwa Rose Hill, kulikuwa kukimilikiwa na kabila la Wanegal. Kabila la Eora waliiishi upande wa Kusini mwa Bandari ya Sydney, ambapo si mabli sana na sehemu ya kwanza ya walowezi kuweka kambi yao. Kuna visiwa chungu nzima katika Bandari ya Sydney, visiwa hivyo ni kama ifutavyo: Shark Island, Clark Island, Fort Denison, Goat Island, Cockatoo Island, Spectacle Island, Snapper Island na Rodd Island.


Bobby Farrell (6 Oktoba 1949 mjini Aruba - 30 Desemba 2010) alikuwa mwimbaji wa kiume wa bendi ya muziki wa pop na disco-Boney M., kunako miaka ya 1970. Farrell aliondoka mjini Aruba akiwa na umri wa miaka 15 na baada ya hapo akaja kuwa baharia. Farrel pia aliwahi kuishi nchini Norway na Uholanzi kabla ya kuhamia nchini Ujerumani. Akiwa huko, alifanya kazi nyingi akiwa kama Dj na baadaye akakutana na mtayarishaji wa muziki wa Kijerumani bwana Frank Farian na akamtaka Farrell awe mmoja wa wanakundi lake la muziki maarufu kama Boney M. Farrell akaja kuwa mwimbaji pekee wa kiume katika bendi hiyo, ingawaje, Farian baadaye alisema kwamba Bobby hakufanya kazi sehemu kubwa sana, na akasema kwa kila wanapo ingiza sauti katika nyimbo basi nayeye Farian hushriki katika rekodi hizo. Farrell alikuwa akifanya hadi matamasha ya maukumbi mbalimbali. Kunakko mwaka wa 2005 Farrell alionekana kama mchezaji katika sehmu ndogo ya video ya mwanamuziki Roger Sanchez, nyimbo ilikuwa Turn on the Music. Farrell kwa sasa hivi anaishi mjini Amsterdam.


Kwa makusudi ya orodha hii nchi za Afrika ya Mashariki ni Kenya, Uganda na Tanzania. Tazama orodha ya familia hapa chini.


Bahari ya Aktiki (Aktika) ni bahari inayozunkguka ncha ya kaskazini. Ni sehemu ya eneo la Aktiki. Wataalamu wengine huitazama kama bahari ya pekee lakini wengine huona ni bahari ya pembeni ya Atlantiki. Kina kikubwa kiko karibu na visiwa vya Spitzbergen chenye mita 5,608. Bahari ya Aktiki iko kati ya pwani za Asia ya Kaskazini, Alaska na Kanada katika Amerika ya Kaskazini, Greenland na Skandinavia (Ulaya). Eneo lake ni 14.056 km². Kati ya Greenland na Skandinavia kuna uwazi kubwa unaojifungua kwa Atlantiki ya Kaskazini na mlango wa Bering unaunganisha bahari hii na Pasifiki. Sehemu kubwa ya eneo lake hufunikwa na barafu yenye unene wa mita 3 lakini sehemu hii imeanza kupungua kutokana na kupanda kwa halijoto duniani. Mito muhimu inayoingia ni Ob, Yenissei, Lena na Kolyma upande wa Siberia (Urusi) halafu mito ya Yukon na Mackenzie upande wa Amerika ya Kaskazini. Bahari ya Barents Bahari ya Kara Bahari ya Laptev Bahari ya Mashariki ya Siberia Bahari ya Chukchi Bahari ya Beaufort Bahari ya Lincoln Bahari ya Greenland Bahari ya Norwei Bahari Nyeupe Bahari ya Baffin


Yul Brynner (11 Julai 1920 – 10 Oktoba 1985) alikuwa mwigizaji filamu maarufu wa Broadway na Hollywood. Brynner alizaliwa Urusi lakini baadaye alikuja kuwa raiya wa Marekani. Ameonekana katika filamu nyingi za Marekani. Vilevile katika filamu za Italia (Spaghetti Western) alicheza Seven Magnificent na nyingine nyingi tu. Brynner alikufa kwa ugonjwa kansa ya ini. Port of New York (1949) The King and I (1956) The Ten Commandments (1956) Anastasia (1956) The Brothers Karamazov (1958) The Buccaneer (1958) The Journey (1959) The Sound and the Fury (1959) Solomon and Sheba (1959) Once More, with Feeling!


Adiós Sabata (Kiitalia: Indio Black, sai che ti dico: Sei un gran figlio di ..., kwa tafsri ya haraka unaweza sema "Indio Black, unajua ni nini nitakacho kwambia wewe... Wewe ni mtoto mkubwa wa ....") ni filamu ya Spaghetti Western iliyotolewa mwaka 1971 na iliongozwa na bwana Gianfranco Parolini. Ni toleo la pili la mfululizo wa filamu za Sabata (kwa Kiing.. The Sabata Trilogy), ziliongozwa na mwongozaji mashuhuri bwana Gianfranco Parolini. Katika filamu hii Yul Brynner amechukua nafasi kutoka kwa mwigizaji wa awali bwana Lee Van Cleef, ambaye alicheza katika Sabata ya kwanza na ya tatu. Hapo awali filamu ilibidi iyende kwa jina la Indio Black, lakini jina lilibadilishwa kutokana kwamba filamu ya kwanza ilifanya vizuri kwa jina la Sabata na ikaonekana kuwa na wapenzi wengi kuliko. Filamu hii ilibdi acheze Lee Van Cleef, lakini Cleef hakucheza kwasababu alikuwa anacheza filamu ya The Magnificent Seven Ride, humo alitumia jina lile lile la Chris Adams, ambalo Brynner alibebea umaarufu katika filamu ya awali ya The Magnificent Seven. Ilikuwa ndani ya nchi Mexiko iliyokuwa chini Dola la Maximilian I, Sabata alikodiwa na kiongozi wa guerilla bwana Señor Ocaño kwenda kuiba wagonload (Farasi mwenye kijumba nyuma) wa dhahabu kutoka mikononi mwa majeshi ya Kiaustrian.


Matunda ni sehemu za mimea zilizo na mbegu ndani yao. Kwa lugha ya biolojia ni ovari ya ua iliyoiva. Ovulo au chembekike ndani ya ovari zinakuwa mpaka kuwa mbegu. Kwa hivyo hata kokwa, matumba ya maharagwe, nyanya na matango ni matunda kwa kibiolojia. Lakini kwa lugha ya kila siku tunda lina nyama tamu au chungu. Nyanya na matango huitwa mboga kwa kawaida. Ukuta wa ovari huunda ganda la tunda na nyama pia kama iko. Kama nyama hii ina lishe kwa binadamu na ladha ya kupendeza basi ni tunda la kuliwa. Matunda mengi yana maji ndani yao pamoja na sukari asilia. Asilimia kubwa ya tunda ni nyuzi za vitembwe. Ina kiasi kikubwa cha vitamini na madini kama chuma. Kwa kawaida matunda hayana protini na mafuta mengi isipokuwa matunda ya pekee kama maparachichi. Mafyulisi Mapea Ndizi Tofaa Maplamu Aprikoti Maembe Matini Mapera Zabibu Chungwa Mabalungi Malimau Ndimu Chenza Beri za buluu Beri nyekundu Rasiberi Stroberi Cheri Mananasi Matikiti maji Matende Shelisheli Mafenesi Maparachichi


Tufani (kutoka neno la Kiarabu) ni dhoruba yenye mwendo wa kuzunguka. Inasababishwa na eneo la shindikizo duni la hewa ambako upepo umeanza kuzunguka ndani yake. Mzunguko huu hufuata mwendo wa saa katika maeneo ya kusini kwa ikweta na huenda kinyume cha mwendo wa saa katika maeneo ya kaskazini kwa ikweta. Tufani ikitokea kwenye nchi kavu huitwa chamchela. Kwenye bahari za tropiki mzunguko unaongezeka nguvu kutoka nishati ya joto ya maji baharini kuwa dhoruba kali. Tufani hizi zinazoanza baharini huitwa kimbunga. Kimataifa kuna majina mengine yaliyo tofauti kila bahari kama vile: Katika eneo la Atlantiki (hasa Karibi) kimbunga huitwa hurikan (kwa Kiingereza Hurricane) katika eno la Pasifiki Kaskazini kimbunga huitwa taifuni (en: typhoon) katika eneo la Bahari Hindi na Pasifiki Kusini jina la saikloni (en: cyclone) limetumiwa Tufani zimetazamwa pia katika falaki kwenye sayari za mfumo wa jua letu kama Mshtarii na Meriki. Hasa doa jekundu kubwa lililoonekana kwenye Mshtarii tangu mwaka 1830 na hata kabla ya hapo limetambuliwa kuwa tufani.


Chamchanga ni ndege wa jenasi mbalimbali katika familia ya Scolopacidae. Chamchanga tumbo-jeupe huitwa kiulimazi kwa kawaida. Ndege hawa ni weusi au kahawia na weupe, na wana domo refu na miguu mirefu na myembamba. Huonekana kandi ya bahari, viziwa au mito ambapo hukamata wadudu, gegereka hata samaki wadogo. Hutaga mayai 3-5 ardhini mahali majimaji. Actitis hypoleucos, Chamchanga Tumbo-jeupe au Kiulimazi (Common Sandpiper) Tringa erythropus, Chamchanga Madoa (Spotted Redshank) Tringa flavipes, Chamchanga Miguu-njano (Lesser Yellowlegs) Tringa glareola, Chamchanga-mtoni (Wood Sandpiper) Tringa nebularia, Chamchanga Miguu-kijani (Common Greenshank) Tringa ochropus, Chamchanga Kijani (Green Sandpiper) Tringa stagnatilis, Chamchanga-wangwa (Marsh Sandpiper) Tringa totanus, Chamchanga Miguu-hina (Common Redshank) Xenus cinereus, Chamchanga Kijivu (Terek Sandpiper) Actitis macularius (Spotted Sandpiper) Tringa brevipes (Grey-tailed Tattler) – zamani Heteroscelus brevipes Tringa guttifer (Nordmann's au Spotted Greenshank) Tringa incana (Wandering Tattler) – zamani Heteroscelus incanus Tringa melanoleuca (Greater Yellowlegs) Tringa semipalmata (Willet) – zamani Catoptrophorus semipalmatus Tringa solitaria (Solitary Sandpiper) Kiulimazi Chamchanga madoa Chamchanga miguu-njano Chamchanga-mtoni Chamchanga miguu-kijani Chamchanga kijani Chamchanga-wangwa Chamchanga miguu-hina Chamchanga kijivu Spotted sandpiper Grey-tailed tattler Nordmann's greenshank Wandering tattler Greater yellowlegs Willet Solitary sandpiper


Francisco de Goya y Lucentes (30 Machi 1746 - 30 Aprili 1828) alikuwa mchoraji nchini Hispania. Aliweza kuchora kwa mitindo mbalimbali akisifiwa kwa kuwa kati ya wachoraji wakubwa wa mtindo wa kale lakini pia kuwako kati ya wachoraji wa kwanza wa wakati wa kisasa. Picha ya Goya na Vicente López y Portaña Familia ya mfalme Carlos IV mnamo 1802 Maja uchi, mn. 1800 Maja mwenye nguo, mn. 1803


Vasco da Gama (1460 au 1469- 24 Desemba 1524) alikuwa baharia na mpelelezi kutoka Ureno. Alikuwa Mzungu wa kwanza aliyefika Uhindi kwa kuzunguka Rasi ya Tumaini Jema kusini mwa Afrika. Upande wa dini, alikuwa Mkristo wa Kanisa Katoliki, tena mwanachama wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko. Vasco alikamilisha mradi uliofuatwa nchini Ureno tangu siku za mfalme Henrique baharia baada ya mwaka 1400. Henrique alianza kutuma jahazi zilizopeleleza pwani ya Afrika na kuelekea kusini zaidi na zaidi. Vasco alitanguliwa na mpelelezi Mreno Bartolomeo Dias aliyewahi kuzunguka Rasi ya Tumaini Njema hadi mto wa samaki mwaka 1488 akitambua ya kwamba njia ya kuendelea mpaka Uhindi ilikuwa wazi mbele yake. Diaz alirudi wakati ule kwa sababu mabaharia wake walikuwa wagonjwa, hivyo hawakuwa tayari kuendelea tena. Da Gama aliondoka kwa amri ya mfalme wa Ureno tarehe 8 Julai 1497 kwa jahazi nne na watu 170. Wakati wa Krismasi walikuwa wakizunguka rasi hiyo tayari na kupita kwenye pwani ya mashariki ya Afrika Kusini wakaiita pwani hii "Natal" kutokana na sikukuu ya Krismasi. Mwezi wa Januari walifika Kisiwa cha Msumbiji (kwa Kireno: Ilha de Moçambique) walipokutana mara ya kwanza na Waislamu waliosema lugha ya Kiarabu.


Ludwig van Beethoven (16 Desemba 1770 - 26 Machi 1827) alikuwa mtungaji wa muziki na mpiga piano kutoka nchi ya Ujerumani. Alizaliwa mjini Bonn akiwa mtoto wa mwanamuziki aliyemfundisha kupiga kinanda tangu utotoni. Mwaka 1787 akiwa kijana alisafiri hadi Vienna uliokuwa mji mkuu wa Dola Takatifu la Kiroma kwa matumaini ya kukutana na Wolfgang Amadeus Mozart akarudi huko mwaka 1792 alipopata mafunzo kutoka kwa Joseph Haydn. Tangu mwaka 1793 alikuwa maarufu mjini Vienna kama mpigakinanda akaendelea kutunga muziki wake. Alipata msaada wa wateja kati ya makabaila wa makao makuu ya Kaisari. Tangu mwaka 1796 alianza kupoteza uwezo wake wa kusikia akazidi kuwa kiziwi lakini aliamua kuendelea na muziki wake. Kuna hadithi ya kwamba aliongoza simfonia ya tisa na mwishowe watu walimgeuza aangalie wasikilizaji kwa sababu hakusikia jinsi walivyopiga makofi. Alijitahidi kuendelea kutunga na kuongoza muziki na kupiga piano. Alifunga fimbo kwenye kinanda akaishika kwa meno na kusikia walau tetemeko la piano kupitia fimbo na meno yake. Aliaga dunia alipokuwa na umri wa miaka 57. Brandenburg, Sieghard (ed.): Ludwig van Beethoven: Briefwechsel. Gesamtausgabe. 8 vols. Munich: Henle 1996. Clive, Peter (2001). Beethoven and His World: A Biographical Dictionary.


Newton: Isaac Newton Newton, Massachusetts Nyutoni


Vasili Vasilyevich Vereshchagin (Kirusi: Василий Василиевич Верещагин; 26 Oktoba 1842 - 13 Aprili 1904) alikuwa mchoraji kutoka Urusi aliyefahamika sana kutokana picha zake za vita na mapigano. Alikuwa mtoto wa mkulima aliyepata elimu kwenye shule ya kijeshi akandelea kuwa afisa wa jeshi la Urusi. Aliondoka jeshini akawa mwanafunzi wa uchoraji huko Sankt Peterburg akamaliza masomo yake kwenye Chuo cha Sanaa mjini Paris. Kama afisa wa jeshi alipata nafasi ya kuongozana na jeshi la Kirusi kwenye kempeni zake katika Asia ya Kati. Aliona vita kali na mauaji mengi akaamua kuonyesha uharibifu wa vita kwa umakini kwa matumaini ya kwamba watu wangekataa vita baada ya kuona ubaya wake. Kwa hiyo alichora mara nyingi maiti, askari wajeruhiwa, uharibifu wa vijiji na mahospitali. Sehemu ya picha zake zilifichwa baadaye na serikali ya Kirusi. Alifariki wakati wa vita ya Japani dhidi ya Urusi ya 1904-1905 aliposafiri kwa manowari ya Kirusi iliyozamishwa na Wajapani. Picha yake ya mwisho aliyochora kwenye manowari iliokolewa kutoka katika maji. Madervish wakivaa mavazi ya sikukuu (1870) Shambulio la ghafla, Picha kutoka Turkestan (1871) Kuhusu vita, Picha kutoka Turkestan (1873) Napoleon kwenye mapigano ya Borodino (1897) Uzuri wa vita (1871) Uwanja wa mapigano Mauaji wa Masepoy (1857) Washindi (1878-1879) Wikimedia Commons ina media kuhusu: Wereschtschagin Muhtasari ya kazi zake (Kirusi) Picha ya Vereshchagin


Mango (wakati mwingine pia: yabisi) ni moja kati ya hali maada. Maana yake ni imara, tofauti na kiowevu (majimaji) au gesi (kama hewa). Katika hali mango atomu zinakaa mahali pamoja katika gimba, hazichezi wala kusogea ndani yake. Kila atomu ina mahali pake. Gimba mango lina umbo, mjao na uzani maalumu. Umbo mango lina urefu, upana na kimo chake, tofauti na kiowevu kinachobadilika umbo kufuatana na chombo chake au gesi isiyo na umbo wala mjao maalumu. Kama mango inabadilika kuwa kiowevu tunasema inayeyuka. Kama inabadilika kuwa gesi au mvuke moja kwa moja tunaliita badiliko hili mvukemango. Maana ya asili ya "mango" ni jiwe gumu jeusi lililotumika kutwanga kumetesha au kukatua kitu. Atomu au molekuli katika hali mango Atomu au molekuli katika hali kiowevu Atomu au molekuli katika hali ya gesi Hali maada Kiowevu Gesi Utegili "Mango" ni matumizi jinsi yalivyopendekezwa zaidi katika kamusi za TUKI; pia vitabu vipya vya shule za sekondari Tanzania zinavyoandaliwa kwa Kiswahili, kama vile "Jifunze Fizikia", iliyotolewa na Taasisi ya Taaluma ya Kiswahili, 2015. "Yabisi" inataja zaidi hali ya ugumu kutokana na kukauka.


Giuseppe Verdi (Roncole, karibu na Busseto, Parma 9 au 10 Oktoba 1813 - [Milano] 27 Januari 1901) alikuwa mtunzi wa opera kutoka nchini Italia. Yaaminika kwamba Verdi na Richard Wagner walikuwa watunzi wakubwa kabisa wa muziki wa opera kwa kipindi cha karne ya 19, ingawaje walikuwa wakiishi nchi tofauti. Giuseppe Verdi Official Site Archived 1 Novemba 2004 at the Wayback Machine. "Verdi and Milan", lecture by Roger Parker on Verdi, given at Gresham College,London 14 Mei 2007 (text, audio & video; available for download or streaming) Verdi cylinder recordings, from the Cylinder Preservation and Digitization Project at the University of California, Santa Barbara Library. Stanford University list of Verdi operas, premiere locations and dates, etc. I Lombardi alla prima crociata MP3 Creative Commons Recording (Italian) Works by Giuseppe Verdi katika Project Gutenberg "Album Verdi" from the Digital Library of the National Library of Naples (Italy) London Society for Verdi enthusiasts Archived 15 Oktoba 2007 at the Wayback Machine. Listen to a free MP3 recording of Ave Maria with Umeå Akademiska Kör.


Djimon Gaston Hounsou (amezaliwa tar. 24 Aprili 1964) ni mshindi wa Tuzo ya Academy akiwa kama mwigizaji bora wa [[filamu]] dansa na mwanamitndo wa [[kiume]] kutoka nchini Benin. Huenda akawa anafahamika zaidi kwa jina la Solomon Vandy kutoka katika filamu ya Blood Diamond aliyocheza na nyota Leonardo DiCaprio, vilevile Juba kutoka katika filamu ya Gladiator aliyocheza na nyota Russell Crowe. Without You I’m Nothing (1990) Unlawful Entry (1992) Stargate (1994) (as "Djimon") The Small Hours (1997) Amistad (1997) Ill Gotten Gains (1997) Deep Rising (1998) Gladiator (2000) The Middle Passage (2000) (documentary) The Tag (2001) Dead Weight (2002) The Four Feathers (2002) In America (2002) Heroes (2002) (short subject) Biker Boyz (2003) Lara Croft Tomb Raider: The Cradle of Life (2003) Alias (2004) (season 3, Mr Bomani) Blueberry (2004) Constantine (2005)


Chokoleti ni pipi au chakula kitamu kinachotengezwa kwa kutumia kakao, sukari na mafuta. Jina hilo linatumiwa pia kwa kinywaji cha kakao. Asili yake ni kinywaji cha watu wa Mexiko wa kale waliochemsha unga wa kakao katika maji pamoja na viungo. Wahispania waliikuta kwa Azteki na kuipeleka Ulaya, wakitumia jina la Kiazteki "xocolātl" lenya maana ya "maji machungu". Katika Ulaya ilitumiwa muda mrefu kama kinywaji, na wakati wa karne ya 19 Wajerumani walianza kutengeneza pipi jinsi inavyojulikana leo. Chokoleti huyeyuka haraka kwa sentigredi 40-50, hivyo ni rahisi kuifinga kwa maumbo mbalimbali. Chanzo ni mbegu za kakao. Hizo zinakaushwa, kukaangwa na kusagwa. Mbegu zinazosagwa zina kiasi kikubwa cha mafuta ndani yake. Yote yakandamizwa na mafuta ya kakao yanatoka kando. Keki ya kakao inabaki kuwa msingi wa chokoleti. Chokoleti nyeupe hutengenezwa kwa kutumia mafuta ya kakao pekee. Chokoleti ya kawaida huongezwa tena kiasi fulani cha mafuta yake. Chokoleti nyeusinyeusi hubaki bila nyongeza ya mafuta ya kakao. Chokoleti hukorogwa mara nyingi na maziwa na sukari kuwa pipi inayopendwa.


Kiunzi cha mifupa ni jumla ya mifupa kwenye mwili wa mtu na wanyama. Mwanadamu ana kiunzi cha ndani na mifupa ni sehemu imara chini ya ngozi na nyama ya mtu na kusudi lake ni mwili ushikamane na kuwa thabiti lakini inaruhusu pia mwendo wa viungo kimoja-moja. Mfumo wa kiunzi cha mifupa cha wanyama kordata ni mifupa thabiti inayounganishwa kwa gegedu. Mifupa hii inasogezwa kwa musuli zinazofungwa kwa mfupa kwa kano. Gegedu inapatikana kwa mamalia hasa kwenye viungo vya mifupa. Kuna wanyama wengine kama papa ambako kiunzi chote kimejengwa kwa gegedu. Pamoja na kupa mwili uthabiti na kuruhusu mwendo mifupa ni pia nafasi ya kuhifadhi minerali hasa kalsi na fosfati. Sehemu kuu ya kiunzi cha mifupa ni uti wa mgongo. Unashika mifupa yote kwa pamoja kuanzia fuvu hadi mabavu hadi mifupa ya chini inayokutana katika fupanyonga. Unakinga ndani yake pia neva kuu zinazoelekea kutoka ubongo kwenye fuvu hadi sehemu mbalimbali ya mwili. Kiunzi cha binadamu huwa na mifupa 206. Mifupa inaunganishwa kwenye viungo kwa nyugwe inayowezesha mwili kuwa nyumbufu. Kano huunganisha mfupa na misuli ikipeleka nguvu ya misuli kwa mfupa. Kati ya wanyama kuna pia aina zenye kiunzi cha nje au zisizo na kiunzi. Arithropodi kama wadudu huwa na kiunzi cha nje.


Jean Dausset (amezaliwa 19 Oktoba 1916) alikuwa daktari kutoka nchi ya Ufaransa. Hasa alichunguza mfumo wa jeni. Mwaka wa 1980, pamoja na Baruj Benacerraf na George Snell alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.


Wikimedia Commons ina media kuhusu: Ukingo wa Magharibi wa Yordani Ukingo wa Magharibi wa Yordani ni sehemu ya Palestina ya kihistoria kati ya dola la Israeli upande wa magharibi na mto Yordani upande wa mashariki. Eneo lake ni 5,800 km2. Tangu vita ya 1967 kati ya Waisraeli na Waarabu iko chini ya usimamizi wa Israeli kwa jumla lakini utawala wa ndani wa sehemu kubwa iko mkononi wa Mamlaka ya Kitaifa ya Palestina. Eneo lingine la MamlakA hiyo ni Ukanda wa Gaza. Israeli imeanzisha vijiji vingi kwa walowezi Waisraeli ndani ya Ukingo wa Magharibi. Hadi 1967 eneo hili lilikuwa sehemu ya ufalme wa Yordani ikiitwa "Yordani ya Magharibi". Hali ya Yerusalemu ya Mashariki inayokaliwa na Waarabu hasa si wazi; Wapalestina wanaona mji huo kama sehemu ya eneo lao lakini Israeli imeingiza Yerusalemu yote chini ya mamlaka yake kama sehemu kamili ya taifa lao. Miji muhimu nje ya Yerusalemu ni pamoja na Hebron, Nablus, Rafah, Tulkarm, Jenin, Bethlehemu na Ramallah. Majadiliano yanaendelea kati ya Israeli, Mamlaka ya Kitaifa ya Palestina na jumuiya ya kimataifa kuhusu maendeleo ya eneo hili.


Japhari Msham Ally (anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Jahffarie; amezaliwa 29 Septemba 1980) ni msanii wa muziki wa hip hop na bongo flava kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa baadhi ya vibao vyake mashuhuri kama vile Niko Bize, Anajua Anachotaka, Hawapendi, n.k. Jahffarie pia ni mmoja katika ya wanakundi la muziki wa hip hop na rap la Wateule.


Majiranukta kwenye ramani: 39°N 25°E / 39°N 25°E / 39; 25 Bahari ya Aegean (pia: Aegeis; tamka a-e-ge-is) ni moja kati ya sehemu za Bahari ya Mediteranea. Ipo kati ya Ugiriki na Anatolia (Uturuki). Kupitia mlangobahari wa Dardaneli imeungana na Bahari ya Marmara, Bosporus na Bahari Nyeusi. Jina la bahari hii kwa Kigiriki wanaliita Αἰγαῖον Πέλαγος (Aigaion Pelagos), Kigiriki cha kisasa: Αιγαίο Πέλαγος (Aigaio Pelagos). Kwa jina la Kituruki ni Ege Denizi. Watu wengi wa kale walikuwa wakifikiria tofauti kuhusu jina hili, kwa nini wameiita Aegean. Labda lilitolewa kufuata mji wa Aegae, au Aegea, ambaye ni malkia wa Amazoni aliyekufa katika bahari hiyo. Labda lilitolewa kufuata Aegeus, baba wa Theseus shujaa wa Ugiriki ya Kale. Hadithi za kale zinasema kwamba Aegeus alijiua pale alipofikiria kuwa mtoto wake wa kiume amekufa katika bahari hiyo. Kuna baadhi ya watu wanasema kwamba jina hili linatoka chimbuko la lugha ndogondogo (neno) αἶγες (aiges) au "mawimbi" .


Mombasa Roots (au Mombasa Roots Band) ni bendi ya hotel pop kutoka nchini Kenya. Bendi ilianzishwa mnamo mwaka wa 1977. Lele Mama (1999) ni albamu maarufu ya Mombasa Roots. Bendi inacharaza katika hoteli nyingi, na n'gambo pia; kwa mfano, ilicharaza katika Ujerumani, Kanada, Uswisi, Ethiopia, Dubai na Omani. Msa Mombasa (1987) Lele Mama (1999) Sweet Sounds of Honey out of Africa ([1] Archived 7 Februari 2011 at the Wayback Machine.)


Mlinzi anaweza kuwa: Mlinzi (mtu): mtu alindaye mahali. Mlinzi (ndege): aina ya ndege wa familia Procellariidae.


"When You're Mad" ni wimbo wa tatu kutoka katika albamu ya kwanza ya mwimbaji-mtunzi wa muziki wa R&B-pop wa Kimarekani Ne-Yo. Wimbo unatoka katika albamu ya In My Own Words. Wimbo ulipata kushika nafasi ya 15 katika chati za Billboard Hot 100 bora na kufikia hadi katika tano bora ya chati ya muziki wa R&B. Wimbo huu ni wa pili katika moja kati ya nyimbo za Ne-Yo ambazo hazikutolewa katika Uingereza. Wimbo unazungumzia jinsi Ne-Yo anavyoweza kuongea sana na wasichana wengine, kitendo ambacho kinamtia wazimu mno mpenzi aliyenaye. Ne-Yo aligundua pale mpenzi wake akiwa amekasirika anakuwa na mvuto wa ajabu, na anafanya vyovyote awezavyo ili aweze kumkera mpenzi wake huyo. Pale wale wote wakiwa na wazimu, halafu baadaye wanaonekana wakiwa wamelala pamoja, huku wakiwa wamesahau kile kilichowafanya wawe na wazimu. Mistari ya When You're Mad Archived 14 Februari 2009 at the Wayback Machine.


Christina Milian imeelkezwa hapa. Kwa albamu, tafadhali tembelea Christina Milian (albamu) Christine Flores (amezaliwa tar. 26 Septemba 1981) ni mtunzi, mwimbaji wa muziki wa pop na R&B, mtayarishaji, mnenguaji, na mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Christina Milian. Alizaliwa mjini Jersey City, New Jersey, halafu baadaye akahamia zake mjini Los Angeles. Akiwa na umri wa miaka ipatayo kumi na tatu, Milian akaanza kutamani kuwa mwigizaji. Milian alipata kutoa albamu yake ya kwanza ya muziki iliyokwenda kwa jina lake mwenyewe, yaani Christina Milian, na wimbo maarufu kutoka katika albamu hiyo ni "AM to PM" na "When You Look at Me". Nyimbo zote mbili zilipata kushika nafasi ya tatu katika chati bora za muziki wa Ufalme wa Muungano, lakini albamu yake haijapata kuuza nakala nyingi. Albamu ya pili ya Milian ni It's About Time, nayo haijafanikiwa kimauzo, lakini ilipokea Tuzo ya Grammy ikiwa kama albamu bora ya muziki wa R&B. Wimbo maarufu kutoka katika albamu hiyo ni "Dip It Low", imekuwa nyimbo ya kwanza kwa umaarufu na kutunukiwa na Recording Industry Association of America kuwa kama wimbo bora kwa mauzo ya mtandaoni.


Giordano Bruno alizaliwa Nola mwaka 1548 akauawa tarehe 17 Februari 1600 mjini Roma. Alikuwa kasisi, mtawa wa shirika la Wadominiko, mwanafalsafa na mshairi nchini Italia. Anakumbukwa katika falsafa hasa kwa sababu ya mafundisho yake kuwa ulimwengu hauna mwisho wala mipaka. Alihukumiwa na mahakama ya Papa adhabu ya kifo na kuchomwa motoni kama mzushi na mchawi. Mwaka 2000 kamati ya Vatikano ilitangaza kwamba hukumu ile ilikuwa kosa.


Shahada inaweza kumaanaisha Shahada (Uislamu) ni ungamo la imani katika dini ya Uislamu cheo cha kielimu kinachotolewa kwa mtu aliyeonyesha utaalamu wake kufuatana na masharti ya sayansi kwenye Chuo Kikuu fulani; mfano: Shahada ya awali (BA, BSc), uzamili (MA, MSc), uzamivu (daktari, PhD), profesa


Bundi (pia mabundi) ni ndege mbuai wa familia Tytonidae na jenasi mbalimbali ya familia Strigidae. Ukurasa huu unahusu familia Tytonidae. Spishi hizi zina rangi ya kahawa nyuma na nyeupe mbele pamoja na madoa madogo meusi. Kichwa chao kina umbo la mviringo na uso mwao una umbo la moyo. Bundi hula ndege na wanyama wadogo, wanyama wagugunaji hasa, lakini wadudu wakubwa pia. Jike huyataga mayai 2-7 kwa mahali palipofunika kama tago lililoachwa na ndege mwingine ndani ya tundu ya mti, ufa wa mwamba, dari la nyumba au kihenge n.k. Bundi huwinda usiku na hupumzika mchana. Wanamlenga mbuawa wao kwa msaada ya masikio yao. Manyoya ya uso yapeleka mawimbisauti kwa vipenyo vya masikio viliopo mahali tofauti kidogo kimoja kuliko kingine. Hivyo wanaweza kumkamata mbuawa bila kumwona. Mbuawa hawezi kumsikia bundi akija, kwa sababu mabawa ya bundi hayafanyi sauti yo yote kwa kuwa kingo ya mbele ya manyoya ya mabawa imekerezekakerezeka na ile ya nyuma ina matamvua. Hii inapunguza vurugu ya hewa na kwa hivyo uvumi. Familia hii inayosambaa kwenye eneo pana, ingawa haipo katika kaskazini mwa Amerika ya Kaskazini, Sahara ya Afrika na maeneo makubwa ya Asia.


Michelle LaVaughn Obama (jina la kuzaliwa ni Michelle LaVaughn Robinson; alizaliwa 17 Januari 1964) ni Mwanasheria wa Marekani na ndiye mke wa aliyekuwa Rais wa Marekani, Barack Obama. Huyu ndiye wa kwanza mwenye asili ya Afrika kuwa mke wa Rais wa Marekani. Michelle alizaliwa na kukua katika kitongoji cha South Side ya Chicago na kusoma hadi kuelekea katika Chuo Kikuu cha Princeton halafu katika Kitivo cha Sheria cha Harvard. Baada ya kumaliza elimu yake hiyo, alirudi Chicago na kukubali kuchukua nafasi ya kazi katika kampuni ya Sidley Austin, halafu akaja kuwa mmoja kati ya wafanyakazi wa meya wa Chicago Richard M. Daley, halafu baadaye akafanya kazi katika Chuo Kikuu cha Chicago na Hospitali za Chuo Kikuu cha Chicago. Michelle Obama ni dada wa Craig Robinson, kocha wa mpira wa kikapu wa Oregon State University. Alikutana na Barack pale alipojiunga na Sidley Austin. Pale Barack Obama alipochaguliwa kuwa kama Seneta, familia ya Obama ikachagua kuishi mjini Chicago South Side kuliko kuishi mjini Washington, D.C. Frederick, Don. "Barack Obama, 44th president of the United States", Los Angeles Times, 4 Novemba 2008.


Mfereji ni njia ya maji iliyotengenezwa na watu, tofauti na njia asilia za maji kama mito au maziwa. Kuna aina mbili za mifereji: mfereji wa kupeleka maji yanapotakiwa, kwa mfano kwa umwagiliaji wa mashamba mfereji wa usafiri kwa boti au meli Mifereji ya kwanza inayojulikana ilitengenezwa zamani za Mesopotamia ya Kale, Misri ya Kale au Uhindi ya Kale kwa umwagiliaji. Mnamo mwaka 2300 KK mfalme Pepi I aliamuru mfereji kuchimbwa kama njia ya usafiri wa kuepukana na maporomoko ya mto Naili karibu na Aswan. Mfalme Necho II wa Misri alianzisha njia ya maji ya kwanza kati ya Mediteranea na Bahari ya Shamu kwa kuchimba mfereji kati ya mto Naili na Bahari ya Shamu. Mfereji huo ulikuwa mtangulizi wa Mfereji wa Suez unaofupisha safari za meli kati ya Ulaya na Asia. Kati ya mifereji muhimu ya kimataifa kuna Mfereji wa Panama unaoruhusu kupita kati ya Atlantiki na Pasifiki pamoja na Mfereji wa Suez. Kwa jumla mifereji ya maji ni sehemu muhimu za miundombinu wa kila nchi ama kama njia za kubeba mizigo kwa meli au kama njia ya kupeleka maji panapohitajika. Mifereji ni muhimu pia ndani ya nchi nyingi. Kabla ya kupatikana kwa reli zilikuwa njia nyepesi na ya haraka kusafirisha mizigo kwa gharama nafuu.


Zanka ni jina la kata ya Wilaya ya Bahi katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41315 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9886 waishio humo. Nakala iliyohifadhiwa. Jalada kutoka ya awali juu ya 2020-03-21. Iliwekwa mnamo 2017-10-08. Sensa ya 2012, Dodoma - Bahi DC. Jalada kutoka ya awali juu ya 2016-03-03. Iliwekwa mnamo 2016-05-18.


Ipala ni jina la kata ya Dodoma vijijini katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye msimbo wa posta 41202. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6026 waishio humo. https://www.tcra.go.tz/images/documents/postcode[dead link] Sensa ya 2012, Dodoma - Dodoma MC. Jalada kutoka ya awali juu ya 2004-01-02. Iliwekwa mnamo 2016-05-18.


Kizota ni kata ya Dodoma Mjini katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 41114. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 34,453 waishio humo. Kata hiyo ina shule za msingi nyingi. Kulikuwa na tatizo la umeme kwenye nyumba, lakini sasa limetatuliwa. Mwaka 2016 huko alizaliwa mtoto mwenye kisogo mbele. Sensa ya 2012, Dodoma - Dodoma MC. Jalada kutoka ya awali juu ya 2004-01-02. Iliwekwa mnamo 2016-05-18.


Mbalawala ni jina la kata ya Dodoma Mjini katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8830 waishio humo. Sensa ya 2012, Dodoma - Dodoma MC. Jalada kutoka ya awali juu ya 2004-01-02. Iliwekwa mnamo 2016-05-18.


Klaus Ebner (* 8 Agosti 1964, Vienna, Austria), ni mwandishi kutoka nchi ya Austria. Mwaka wa 2007 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Wiener Werkstattpreis. Vermells; poetry, SetzeVents Editorial, Urús 2009, ISBN 978-84-92555-10-9 Hominide; shairi, FZA Verlag, Vienna 2008, ISBN 978-3-9502299-7-4 Auf der Kippe ; shairi, Arovell Verlag, Gosau 2008, ISBN 978-3-902547-67-5 Lose ; shairi, Edition Nove, Neckenmarkt 2007, ISBN 978-3-85251-197-9 Website www.klausebner.eu English article on Klaus Ebner (English Wikipedia)


Chemba ni jina la kata ya Wilaya ya Chemba katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41801 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 16047 waishio humo. Baadhi ya vijiji vya kata ya Chemba vyenye shule ya msingi vilikuwa Chemba yenyewe, Chambalo, Kambi ya Nyasa, Kidoka, Ombiri na Pangalua kwasasa pia kuna shule ya msingi muungano ambayo ipo ombiri. Chemba imekuwa makao makuu ya wilaya mpya mnamo Machi 2012. Nakala iliyohifadhiwa. Jalada kutoka ya awali juu ya 2020-03-21. Iliwekwa mnamo 2017-10-08. Sensa ya 2012, Dodoma - Chemba DC. Jalada kutoka ya awali juu ya 2004-01-02. Iliwekwa mnamo 2016-05-18.