Waiyaki wa Hinga alikuwa mpiganaji na kiongozi wa Wakikuyu (mũthamaki) katika Kabete ya kale. Aliongoza vita dhidi ya Wamasai na harakati dhidi ya wakoloni. Alifariki mwaka 1892, akiwa mikononi mwa wakoloni. Haijulikani bayana mahali alipotoka au wakati alipozaliwa. Baadhi ya vizazi vyake husema alikuwa wa nasaba ya Wakikuyu ilhali baadhi ya wanahistoria wanaamini alikuwa Mmasai kutoka Ngong aliyekuwa amehama hadi Dagoretti kwa sababu ya maafa asilia. Waiyaki alipewa jina Hinga, maana yake ikiwa mnafiki, kwa sababu hakuwa na uwazi na alikisiwa kuwa jasusi kutoka kwa Wamasai. Wamasai pia hawakumwamini kwa kuwa alikuwa ameongoza vita dhidi yao na kuteka ng'ombe wengi. Jina Waiyaki linaaminika kutokana na neno Koiyaki kutoka Kimaasai. Alikuwa tajiri aliyekuwa ameoa wanawake kumi. Kama kiongozi, alikuwa kabaila mwenye ushawishi mkuu. Makazi yake yalikuwa na vijumba tofauti, vya bibi zake na kimoja cha wageni. Hapo ndipo walipatana na Frederick Lugard tarehe 10 Oktoba 1890. Lugard alikuwa na jukumu la kuhakikisha ushawishi wa Uingereza na usalama wa misafara ya wafanyabiashara katika Afrika ya Mashariki. Kwa sababu hiyo, alikuwa akitengeneza mikataba na makabila tofauti katika ziara ya kwenda Uganda. Kampuni aliyokuwa akiifanyia kazi, IBEAC, ilikuwa ikiasisi ngome njiani.