Mengistu Haile Mariam (kwa Kiamhara: ሊየተና ኮሎኔል መንግስቱ ኃይለ ማርያም; alizaliwa Addis Ababa, 21 Mei 1937), ni mwanajeshi na mwanasiasa kutoka nchi ya Ethiopia aliyewahi kuwa rais wa Ethiopia hadi kupinduliwa mwaka 1991. Wazazi wake walitoka [kusini]] mwa Ethiopia (leo: Jimbo la Mataifa ya Kusini). Baba yake Mengistu, Haile Mariam, alikuwa mtumishi wa kabaila na gavana wa sehemu ya jimbo la Shoa. Mama yake Mengistu alikufa alipokuwa mdogo wa miaka 8 kwa hiyo aliishi kwa bibi yake pamoja na wadogo zake. Baadaye akarudi akaishi pamoja na babake na kuingia jeshini. Alipanda ngazi ya vyeo hadi kuwa meja. Mwaka 1968 alimwoa Wubanchi Bishaw akazaa naye watoto 3 wanaoitwa Tigist, Andenet na Tilahun. Mwaka 1991 alikimbia pamoja na familia yake na kuhamia Zimbabwe anapoishi tangu kupewa kimbilio na rais Robert Mugabe. Mwaka 1974 serikali ya kaisari Haile Selassie ilishindwa kutatua matatizo ya ukame, njaa na mvurugo wa wananchi waliosikitika na serikali. Sehemu za jeshi zilianza kukataa utekelezaji wa amri. Kamati ya maafisa wa ngazi iliundwa Addis Ababa kwa shabaha ya kurudisha utaratibu nchini. Baada ya miezi ya kwanza walipanua kamati yao kwa wawakilishi kutoka kila kikosi cha jeshi na kamati ilijulikana kwa kifupi chake cha "Derg".