Jamii kunde (makundekunde) ni jina la kujumlisha mbegu za kuliwa zinazofanana na kunde. Zote zinatokana na mimea ya jamii ya Fabacea (au Leguminosa). Mbegu hizi ziko ndani ya ganda linalokauka na kumwaga mbegu kwa ardhi. Mbegu za makundekunde ni sehemu muhimu ya chakula cha kibinadamu kwa sababu huwa na kiwango kikubwa cha protini na pia huleta mazao mazuri. Kwa watu wasiokula nyama au wana uwezo mdogo tu kujipatia nyama mbegu za jamii kunde zinatosheleza mahitaji ya protini. Kati ya mazao ya jamii kunde ni: bwanda choroko dengu fiwi fiwi mafuta au njahe gwaru maharagwe kunde kunde-mwitu mbaazi njegere kubwa njegere za kizungu njugu au karanga njugu-mawe njugu Hausa soya Bwanda Choroko kijani Aina za dengu Fiwi Fiwi mafuta Gwaru Maharagwe Kunde Kunde-mwitu Mbaazi Njegere kubwa Njegere za kizungu katika ganda Njugu Njugu-mawe Soya katika ganda Aina za soya