Ujuzilio (pia: Gnosi; kwa Kiingereza: "Gnosticism", kutoka neno la Kigiriki γνωστικός, gnostikos, "mwenye ujuzi", ambalo mzizi wake ni γνῶσις, gnōsis, "ujuzi") ni nadharia ya wokovu kupatikana kwa njia ya maarifa. Mazingira ya asili ni Uyahudi wa karne ya 1 na ya 2 BK. Wafuasi wa Gnosi hiyo, wakitafsiri namna yao Torati na vitabu vingine vya Biblia, walidai ulimwengu unaoonekana haukuumbwa na Mwenyezi Mungu, bali na roho nyingine iliyofunga chembe ya Umungu katika mwili. Walidai kuwa maarifa yanaweza kukomboa hiyo chembe, si imani. Nadharia hiyo ilistawi hasa kando ya Bahari ya Kati, ikichanganyikana na falsafa ya Plato na matapo ya Ukristo yaliyopingwa na uongozi wa Kanisa kama uzushi. Kuanzia karne ya 3 nguvu ya nadharia hiyo ilipungua, lakini bila kufutika kabisa katika ustaarabu wa magharibi hadi leo. Kwa mfano, ulijitokeza katika Renaissance. Pia kutoka Dola la Persia, Gnosi hiyo ilienea hadi China kwa njia ya Umani, tena hadi leo ipo hai nchini Iraq kwa njia ya Wamandayo. Aland, Barbara (1978). Festschrift für Hans Jonas. Vandenhoeck & Ruprecht. ISBN 3-525-58111-4.