Insha zisizo za kisanaa ni aina ya insha ambayo haitumii lugha za kifasihi isipokuwa hutumia lugha ya kawaida tu. Katika insha hizo hakuna matumizi ya methali, nahau, vitendawili, misemo, tamathali za semi na kadhalika. Insha hizi kwa kawaida huwa na mada fulani anayoilenga mwandishi. Kwa mfano mwandishi anaweza kuwa ameambiwa aandike insha yenye mada 'umuhimu wa maji' Madhumuni ya mwandishi Utafiti Kuongeza viungo vya nje Muundo wa insha zizizo za kisanaa huanza kwa madhumuni ya uandishi ule. Mwandishi anafaa aeleze hadhira yake kwa nini ameamua kuuandika mtungo ule, pia awaeleze ni mambo gani atakayoyaangazia katika mtungo wake ule. Mwandishi atafuatiliza madhumuni yake na utafiti alioufanya. Atawaeleza wasomaji ni yapi aliyokumbana nayo ili apate tamaa ya kuandika mtungo ule. Utafiti wake ndio utakaowafanya wasomaji waelewe ni kwa nini akaamua kuandika jinsi alivyoandika. Katika insha za vyuo vikuu, wanafunzi yafaa waongeze viungo vya nje ambako walifanya utafiti wao. Kwa mfano, kama umepata takwimu kuhusu watu wasio na maji ulimwenguni kutoka kitabu fulani, yafaa unukuu hicho kitabu kama kiungo chako cha nje. Kwa kufanya hivi, msomaji ataweza kukibukua kitabu hicho ahakiki kama uliyosema yana ukweli.