Matumizi ya lugha hutahini uwezo wa mwanafunzi wa kuelewa na kukitumia Kiswahili kwa kuongea na kuandika. Lugha huundwa na: i. Sauti ii. Mofimu iii. Neno na iv. Sentensi Huwa mbili: i. Irabu ii. Konsonanti -->Irabu ni tano. (a, e, i, o, u) Irabu na Konsonanti (Matamshi na aina) Unapotamka irabu, hakuna hewa inayozuiliwa lakini konsonanti zinapotamkwa, hewa huzuiliwa na ala za matamshi. Kutamka Irabu(ulimi na midomo hutumika) --e, i: Ni za mbele ya ulimi, midomo imetandazwa. --a  : Ni ya kati ya ulimi, midomo imetandazwa, ulimi huinuka na kutandazwa. --o, u: Ni za nyuma ya ulimi, midomo imeviringwa. >>Aina za Konsonanti a. Vipasuo: p, b, k, g, d, t b. Ving'ong'o/nazali: m, n, ng', ny c. Vikwamizi: dh, f, gh, h, s, sh, th, v, z d. Kitambaza: l e. Kimadende: r f. Viyeyusho: y, w g.