Idara ya Kumbukumbu na Nyaraka za Taifa (kwa Kiingereza: Tanzania National Archives) ni kitengo cha serikali kinachotunza kumbukumbu ya nyaraka za Tanzania. Kama kila taasisi ya nyaraka inatunza faili na ushuhuda mwingine wa kazi ya idara za serikali zilizopita ambazo hazihitajiki tena katika kazi ya kiutawala ya kila siku. Faili za zamani zaidi kwenye nyaraka zinatokana na utawala wa kikoloni wa Kijerumani. Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia, Afrika ya Mashariki ya Kijerumani ilivamiwa na Uingereza iliyochukua utawala juu ya maeneo ya Tanganyika. Wakati afisa mmoja Mwingereza alipopitilia karatasi kwenye ofisi za Wajerumani, alikuta amri ya kisiri iliyotolewa mwaka 1916, kabla ya uvamizi wa Dar es Salaam na Waingereza. Amri hiyo ya gavana Heinrich Schnee iliagiza uhamisho wa hati muhimu na kuzificha Tabora kwa kuzizika ardhini. Mnamo 1921 serikali ya Ujerumani ilikubali kutuma wawakilishi wawili kusaidia serikali ya Uingereza kupata mafaili hayo. Nyaraka hizo zilikuwa msingi wa jalada za Kijerumani katika ofisi ya Kumbukumbu na Nyaraka za Taifa. Kwenye Juni ya mwaka wa 1963, baada ya uhuru, serikali mpya ya Tanganyika huru iliomba usaidizi wa UNESCO kumtafuta mtaalamu atakayeanzisha utaratibu wa kuteua mafaili yanayofaa kuhifadhiwa na kuyapanga kwa utaratibu.