VVU / UKIMWI inachukuliwa kuwa janga hatari zaidi katika karne ya 21. Inaambukizwa kwa njia ya ngono, na maambukizi kutoka kwa mama kwenda kwa mtoto na njia nyingine zaidi. Zambia inakabiliwa na janga la jumla la VVU / UKIMWI, na kiwango cha kitaifa cha maambukizi ya VVU ya 11.3% kati ya watu wazima wenye umri wa miaka 15 hadi 49 kufikia 2018. Kwa sensa ya Zambia ya 2000, watu walioathiriwa na VVU / UKIMWI walikuwa 15% ya idadi ya watu, jumla ya watu milioni moja kati yao 60% walikuwa wanawake. Janga hilo linasababisha idadi kubwa ya watoto yatima, na inakadiriwa kuwa na yatima 600,000 nchini. Ilikuwa imeenea zaidi katika maeneo ya mijini ikilinganishwa na vijijini na kati ya majimbo yote, Mkoa wa Copperbelt na Mkoa wa Lusaka ulikuwa na hali mbaya zaidi. Serikali ya Zambia iliunda kamati ya ufuatiliaji wa UKIMWI mapema mwaka 1986 na kuunda mpango wa dharura wa kudhibiti kuenea ifikapo 1987. Kufikia 2005, serikali ilifanya tiba ya kupunguza makali ya virusi kwa kila mtu. Kuna mashirika kadhaa ya hiari ya Umoja wa Mataifa na mashirika yasiyo ya kiserikali ambayo yanasaidia kupambana na ugonjwa huo.