Odessa (kwa Kiukraine: Оде́са) ni jiji na bandari muhimu kusini magharibi mwa Ukraine. Ni makao makuu ya Mkoa wa Odessa. Jiji hilo liko kwenye mwambao wa Bahari Nyeusi. Idadi ya wakazi ilihesabiwa kuwa 1,016,000 mwaka 2021. Wagiriki wa Kale waliwahi kujenga hapa mji uliogunduliwa na wanaakiolojia. Hakuna habari za uhakika zaidi hadi karne za kati, wakati mwambao wa kaskazini wa Bahari Nyeusi ulitawaliwa na Watartari, wasemaji wa lugha za Kiturki. Mtawala wao wa Krim alijenga hapa ngome na mji mnamo 1440 kwa jina la Hacibey. Tangu mwaka 1529 ngome na bandari hiyo ilikuwa sehemu ya Milki ya Osmani kwa jina la Khadjibey. Katika vita ya Urusi dhidi ya Waosmani ya miaka 1787–1792 ilivamiwa na Warusi na kuwa sehemu ya Milki ya Urusi . Mwaka 1794 malkia Katharina II wa Urusi aliamuru mji wa kisasa kujengwa penye ngome ya kale na kuufanya kitovu cha "Urusi Mpya", mkoa ulioanzishwa katika maeneo yaliyotwaliwa kutoka kwa Waosmani. Mji huo ulipangwa na kupanua kufuatana na ramani iliyoandaliwa na mhandisi Mholanzi Frans de Vollan. Mwaka 1795 jina la Kiturki lilibadilishwa kuwa Odessa kwa kumbukumbu ya koloni la Wagiriki wa Kale katika eneo hili.