Bonde la Oltupai (maarufu kwa Kiingereza kama Olduvai Gorge) ni eneo la kiakiolojia linalopatikana katika mkoa wa Arusha nchini Tanzania ambalo ni kati ya yale muhimu zaidi duniani. Hivyo ni kivutio cha watalii wengi wa nchi ya Tanzania kwa ajili ya maendeleo ya kiuchumi. Bonde hilo lipo katika hifadhi ya Ngorongoro na karibu na ile ya Serengeti, ni mahali ambapo zamadamu, viumbe wa kale waliokaribiana na mwili wa binadamu, waliishi tangu miaka milioni 2 hivi iliyopita. Kwa kuwa wataalamu kadhaa walidhani watu wa leo wametokana nao, eneo hilo pengine limeitwa kwa Kiingereza Cradle of Mankind, kitovu cha binadamu, ambao wameishi katika eneo hilo kwa walau miaka 17,000 mfululizo. Katika eneo hili mwanaakiolojia Mary Leakey ndipo alipogundua fuvu la kichwa la kiumbe wa kale wa jamii hiyo. Pamoja na mabaki ya mifupa ya tembo, kongoo wenye pembe kubwa na mbuni, tarehe 17 Julai 1959 aligundua mabaki ya fuvu la kichwa la Paranthropus boisei (pamoja na mumewe alimuita kwanza Zinjanthropus) ambalo lipo katika makumbusho ya Dar es Salaam. Huyo hadhaniwi tena kuwa mtangulizi wa binadamu wa sasa. Baada ya hapo familia hiyo ya watafiti iligundua huko mabaki ya Homo habilis pia.